Lời giảng: Người Sống Có Ý Nghĩa - Pháp Cú 09

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:37]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:50]Mời quý thầy, quý cô, quý Phật tử ngồi xuống. Nam

[0:57]Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta học tới bài thứ chín, thật ra bài này gồm tới ba cái đoạn Pháp Cú lận, hơi dài. Cái phẩm không phóng dật, cái tựa bài hôm nay là người sống có ý nghĩa. Cái bài kệ như thế này: "Người sống rất ý nghĩa, là người biết tu hành, sống mà như đã chết, là những kẻ ác tâm. Hiểu rõ ràng điều ấy, bậc trí rất tinh cần, huân tu giới định tuệ, đạt tối thượng Niết bàn." Bài kệ là như vậy. Thật ra cái chuyện tích của Pháp Cú này dài thăm thẳm luôn, nếu mà chỉ đọc nguyên văn cái chuyện tích này ta đọc hết một tiếng rưỡi luôn á. Không ngờ cái chuyện nó dài quá, dây mơ rễ má tùm lum hết.

[1:43]Chuyện về vua Udena là vị vua trị vì cái xứ Kosambi. Và cái xứ đó Phật rất ít đến mà có nhiều sự cố xảy ra trong cuộc đời giáo hóa của Đức Phật. Mà vua Udena là một vị vua lên ngôi vua cũng rất là kỳ lạ. Đó là, mẹ của vua á là lúc mà mang thai vua á, mặc cái áo choàng màu đỏ ngồi chơi ngoài sân với vua cha, tức là vừa chồng của mình. Thì con đại bàng bay trên cao nhìn xuống cái, cái áo tơ lụa đỏ lấp lánh lấp lánh nó tưởng là miếng thịt, sà xuống gắp bưng hoàng hậu đi mất tiêu luôn, bưng lên trên núi. Thế là sau này bà sinh cái vua ở trên núi mà được một ẩn sĩ ở đó cứu nuôi. Nuôi rồi sau này cái ông ẩn sĩ đó mới truyền cho một cái câu chú mà để

[2:32]khuất phục được voi cho vua, rồi vua sau này về giành lại vương quốc. Một cái chuyện rất là thần thoại lạ, thì chuyện đó không liên quan đến bài kệ Pháp Cú này, mà chuyện liên quan đến bài kệ Pháp Cú này là khi vua Udena lên ngôi vua thì ông có nhiều hoàng hậu. Là mỗi hoàng hậu, mỗi vương phi đều có một cái tích hết, có một cái tích khác nhau khác nhau hết, tại sao như vậy? Thì trong đây nó có hai cái nhân vật chính, hai vị vương phi chính là Samavati và Magandhiya, tức là hai cái hình ảnh trái ngược nhau. Một vương phi mà Samavati á là một người kính tin Tam bảo. Những cái người mà cung nữ hầu cận bà cũng được bà hướng dẫn để kính tin

[3:15]Tam bảo vì thời gian đó Đức Phật và chư Tăng có đến ở xứ Kosambi. Nhưng mà ngược lại với hoàng hậu Samavati là hoàng hậu Magandhiya thì bà căm thù Đức Phật. Căm thù Đức Phật và những cái cái người hầu của bà cũng được bà hướng dẫn là phải căm thù Đức Phật, và bà kích động cả cái xứ Kosambi đó phỉ báng chống lại Đức Phật, nói xấu Đức Phật tràn lan. Cái sự tình nó rất là căng thẳng thời đó. Thì Magandhiya đó vì căm thù Phật cho nên ghét luôn và ganh tị với Samavati vì thấy Samavati là người cung kính Phật hay cúng dường Phật và chư Tăng. Còn vua Udena thì ông không có chính kiến gì hết, ai làm gì đó làm, hai bà theo gì đó theo,

[4:00]mà ông không có ý kiến, mà đối với Tam bảo ông cũng không có một cái sự cung kính rõ ràng. Tuy nhiên là về sau này cái sự tình nó rắc rối. Cái nhân duyên thế này, đầu tiên á là lúc đó gia đình của hoàng hậu Samavati cũng là một người giàu có ở trong cái, một cái góc kinh thành lớn, bỗng nhiên cái bệnh dịch nó xuất hiện, là cái dịch tả đó, người ta cứ thi nhau mà người ta ói, ỉa rồi chết. Thì gia đình này mới sợ quá. Nơi phía trước trang phủ của cái, ông bà đó là người ta chết la liệt, thế là ông bà mới dắt những người con của mình đập tường ở phía sau trốn ra đi vào rừng ở luôn, chứ không dám vì thời đó không có thuốc chữa bệnh dịch,

[4:39]hễ mà dịch tới là ai trốn kịp thì thoát, ai không trốn kịp thì ở lại chết chung hết, là xác nằm la liệt cho tới khi nào bệnh dịch nó tắt luôn rồi thì thôi. Bởi vì thời xưa nó thê thảm như vậy. Thì cái gia đình của hoàng hậu Samavati cũng vậy, cũng đập tường sau rồi dắt con trốn đi vô rừng ở luôn trong đó, ở trong suốt một thời gian rồi sau này Samavati mới tìm về. Lúc ấy cha mẹ mình chết hết rồi, tìm về thì khi báo cái thân phận thì mới làm con nuôi của một ông, gọi là trưởng khố, tức là ông thủ kho của vua tên là Ghosaka. Ông chưởng kho này cũng là cái nhân duyên rất kỳ lạ, thế là ổng bị cái người cha nuôi ổng là quăng cho giết chết bảy lần mà không chết.

[5:22]Và sau này ổng lên ổng lấy hết cái gia tài, nghĩa là ổng được giao hết cái gia tài của cái người cha nuôi của mình luôn, mà mới biết rằng cha nuôi mình đã là người âm mưu giết mình bảy lần. Cái nhân duyên cũng rất là kỳ lạ. Cái sự tình nó, bởi vì câu chuyện này dài dòng lắm, mình không có thời gian kể hết. Để sau này mà khi thầy thuật lại cuộc đời Đức Phật á thì những sự tình này thầy kể rõ lại, chứ hôm nay mà nói cho hết sự tình dây mơ rễ má này ta không còn thời gian để nói về đạo lý nữa. Thì Samavati làm con nuôi của vị trưởng khố Ghosaka, sau này bà đẹp quá cho nên cái được Ghosaka tiến cung và làm vợ vua Udena, đó là là một bà.

[6:01]Còn bà hoàng hậu thứ hai là bà Magandhiya, thì cái chuyện nó như chúng ta cũng nghe rồi. Thì lúc còn nhỏ là một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp, người rất là sang trọng, xinh đẹp. Nên bao nhiêu người mà tới cưới hỏi thì cha mẹ của Magandhiya đều từ chối, nói: "Thằng đó không đáng xách dép con tao, bày đặt hỏi cưới con tao." Bởi vì hai vợ chồng này là giai cấp Bà-la-môn, bà vợ bả thuộc kinh Vệ-đà, mà trong kinh Vệ-đà á có dạy cách coi tướng. Chúng ta đừng có tưởng mấy ông Bà-la-môn ngày xưa là bở nha. Mấy ông Bà-la-môn ngày xưa giỏi cực kỳ, biết trì chú, biết ém bùa, biết coi tướng, biết coi thiên văn đồ hết, trong kinh Vệ-đà dạy hết.

[6:41]Cho nên cái kinh Vệ-đà đời xưa á là cái kho tàng văn hóa văn minh của Ấn Độ mà đi về tâm linh nó không phải dễ, cho nên tại sao mà giai cấp Bà-la-môn họ là giai cấp ưu thắng của Ấn Độ bởi vì họ quá giỏi, vua chúa nhiều khi còn phải nhờ họ cố vấn bởi vì họ có những bộ kinh như vậy. Thì bà này bả biết coi tướng, cho nên là bả nói tướng con gái bả là phải làm ít nhất phải vợ vua, chứ không có thấy người làng xàng. Nhưng mà lúc đó thì vua đâu có tới hỏi đâu, nên cái người nào tới hỏi thì cũng bị ông bà chê, đuổi ra. Thì một lần ông vô tình đi đâu cái ông gặp Đức Phật. Ông gặp Đức Phật, lúc đó Đức Phật xuất hiện ở cái

[7:19]vùng Kosambi đó, ổng nhìn Đức Phật ổng đứng sững sờ luôn, ổng nói sao trên thế gian có con người đẹp cực kỳ, tại vì xứ Ấn Độ người ta da đen mà Đức Phật là da trắng, dòng họ Thích Ca da trắng. Người da trắng muốt mà bên ngoài tỏa ánh hào quang, đẹp từ cái ánh mắt, cái vành tai, ngón tay, ngón chân, cái sợi tóc gì cũng đẹp, đẹp rùng rợn, đẹp lạ lùng, kỳ, mà trang nghiêm, đĩnh đạc, con người quý phái sang trọng, ổng nói sao kỳ vậy, trên đời này sao mà có một con người mà chưa từng thấy. Ổng nói: "Thôi đúng rồi, rể của mình là đây." Ổng nói: "Nè nè nè, ngài ngài, người người." Tại lúc đó Đức Phật cũng còn trẻ,

[7:58]ổng thì ổng già chứ Đức Phật còn trẻ, Đức Phật năm đó khoảng bốn mấy. Cái ổng nói: "Ngài ngài chờ chờ đây nha, tôi tôi có chuyện chút xíu." Ổng lật đật ổng đâm đầu ổng chạy về, ổng mới nói: "Bữa nay tôi đã gặp được đúng rể mình, một người trên đời có một không hai." Ổng vừa đi ổng vừa nói, cái ổng dắt vợ với con ổng chạy ra, người ta thì cầu rể tới còn ổng đây ổng dắt đi tới để gặp. Thì Đức Phật lúc đó ngài mới dùng thần thông ngài in cái dấu chân xuống một cái bờ đá rồi ngài bước lặng lẽ, ngài ngồi một cái gốc cây đằng kia ngài chờ, tại ngài biết cái duyên hóa độ nó tới. Thì ba người, hai cha mẹ với người con

[8:33]Magandhiya tới, cái ổng nhìn lơ quất ổng nói: "Ủa, nãy mới đứng đây đâu mất rồi?" Nhìn nhìn cái còn thấy dấu chân, cái bà vợ bả nhìn xuống dấu chân bả nói: "Ông thôi, ông đừng có mơ tưởng nữa. Đây là con người đã thoát được dục lạc thế gian." Tại vì dấu chân in trên đá, ngài in trên chỗ đá mềm mềm in lên đó, ngài dùng thần thông in lên đó. Bà nói: "Người này đã thoát khỏi thế gian, ông đừng mơ tưởng hão huyền." Ổng nói: "Không không không, không thế nào được." Cái ổng, cái ổng quanh quất thấy Đức Phật ngồi kia, mừng quá, mới chạy lại, ổng mới giới thiệu: "Đó, con gái tôi như vậy đẹp như, bao nhiêu người hỏi mà

[9:05]tôi không cần." Cái là ổng ngồi ổng quảng cáo một hơi. Thì Đức Phật mới lặng lẽ, Đức Phật mới nói thế này: "Trên thế gian này mọi điều đều vô thường, thế gian này không phải chỗ ở lâu. Còn những cái thân thể mà ông bà gọi là xinh đẹp, thật ra chỉ là cái hình thức bên ngoài một cái túi da, bên trong đựng nhiều cái đồ tiêu tiểu", Đức Phật dùng cái chữ đó, "ta không bao giờ muốn đụng đến dù chỉ bằng ngón chân." Đức Phật nói quyết liệt, hai ông bà ngay đó chứng quả liền. Tại vì hai ông bà tới duyên. Đức Phật biết nên Ngài tới, Ngài nói một cái câu mà xác quyết. Nhưng mà khổ ghê, cái câu đó làm hai ông bà chứng quả thì làm cô con gái căm giận.

[9:49]Tại nói mình là cái thứ đáng khinh bỉ, cái thứ dơ mà tiêu tiểu không sạch vậy. Bà nghe chớp nhoáng á. Bà nghe nói là ông này cũng không thèm đụng tới mình dùng bằng ngón chân. Bà căm hờn. Thế là sau đó cái hai ông bà bừng tỉnh chứng quả một cái. Dĩ nhiên là chưa phải A-la-hán nhưng mà đã hiểu được bản chất của đạo lý. Các hai bà cúi đầu đảnh lễ Phật sinh của y, rồi sinh theo Phật luôn. Cái cô con gái trở về hưởng gia tài, rồi cái trở qua là giao cho cái người chú. Sau này người chú mang người cháu gái của mình lên kinh đô gặp vua Udena, là vua Udena nhận lời làm vương phi liền tại bà quá sang và quá đẹp.

[10:26]Nhưng mà mối hận với một cái sa môn nào đó mà dám kêu mình là cái thứ mà ở trong còn tiêu tiểu, không thèm đụng đến dùm ngón chân. Nên là bà căm hờn, cho tới một ngày bà phát hiện à, cái ông sa môn đó có rất đông đệ tử và cái vương phi Samavati, một cái người tình địch của mình cũng là người kính tin sa môn đó mà người ta gọi là Phật Đà, đấng giác ngộ. Cái lòng căm thù bà không nguôi. Thế là bà cứ cứ tiếp tục mà vừa công kích Đức Phật mà vừa công kích Samavati. Là bà cứ lên tâu hót với vua Udena là Samavati ác thế này ác thế kia. Và bà cũng tổ chức ma lị Đức Phật khắp nơi. Nghĩa là Đức Phật đi khất thực với ngài A Nan với tăng đoàn

[11:10]là họ cứ bao vây chửi Phật, không còn chừa thứ gì hết. Một lát chúng ta sẽ học tới cái đoạn đó. Rồi sau đó thì bà thấy là bà nói mà vua Udena không nghe, lần đó bà mới tổ chức tay chân, nhân cái dịp lúc đó vua Udena đi vắng, đi vắng đi săn xa ở đâu, bà mới cho tay chân vào đóng bít các cửa cái cung điện của Samavati, tẩm dầu vô đốt cháy sạch hết. Thế là vương phi Samavati và gần 100 cung nữ chết cháy hết trong đó luôn. Thế vua Udena về, ông ngồi trước một cái đống lửa, đống than hoang tàn, ông ngồi phệt trên cái thềm mà ông giấu cái đau khổ ông lại. Lúc đó là có Magandia rồi tùy tùng cũng đứng gần đó hết.

[11:52]Thì có một người mới hỏi là thưa đại vương, ai làm nên những chuyện này? Thì vua Udena ông mới nói thế này, ông nói Samavati lúc còn sống đã làm phiền ta rất nhiều, cho nên phải là người nào rất yêu ta mới làm những chuyện này. Ông gài câu bẫy Magandia, thốt miệng lên là chính thần thiếp làm điều này. Ông nói thần thiếp rất tốt, đã vì ta mà dẹp cái phiền toái ta như thế này. Ta sẽ thưởng cho ái khanh, và ái khanh có bao nhiêu bà con cứ đến đây ta thưởng hết. Thế là bả báo về quê của bả thì người bà con không bà con gì cũng nhận lên hết, kéo rần rần lên cung điện. Lên tới nơi ông ra lệnh trói sập, chôn nửa người xuống, cho trâu cày lên.

[12:35]Cày lấp dập xuống đất hết, dập tan luôn con đó. Còn Magangiya thì ổng đốt trước mặt mọi người ổng cho cháy, tức là ổng trả thù cho các anh. Khủng khiếp luôn, nghĩa là cái hình phạt kinh hồn không thể tưởng tượng. Nói là cái xứ Kohzambi mà của Đức Phật tới giáo hóa đủ thứ chuyện, mà tàn khốc nhất là cái chuyện mà hai bà hoàng hậu và mấy trăm người chết theo đó. Một hoàng hậu Samavati là bị chết cháy chung với cung điện, một là Magandia chết sạch hết với cung nữ của mình và những bà con dưới quê lên. Mà những người họ nghe nói là được thưởng, họ không bà con, nghĩa là bà con đâu là đại bác Canh Nông

[13:09]câu mấy đời không tới cũng lên nhận bà con, chết chung hết luôn. Ổng diệt luôn, không còn mầm mống mà. Nghĩa là hễ là dòng máu đó là ổng giết sạch không còn một người nào. Ổng chôn lưng lửng ngang tới thấp hơn cổ xíu, cho bò cày lên. Cày xong rồi dập luôn xuống đất, dập luôn xuống đất luôn. Riêng bà Magandia thì ổng đốt luôn, đốt sống luôn luôn. Kinh hồn chúng sinh gây nghiệp, sợ luôn. Thì sau khi những cái chuyện đó xảy ra thì nghĩa là toàn xứ nghĩa là Koh Samui chấn động hết, nghĩa là ai cũng kinh hoàng, rùng rợn hết trơn, và nó tiếng nó lan qua tới các vương quốc khác. Lúc đó Đức Phật cũng còn ở cái xứ Koh Samui.

[13:45]Thì các vị tỳ kheo mới đến hỏi Phật về những cái chết thảm khốc như vậy. Tại sao mà mà mà dễ sợ quá? Đức Phật có kể lại từng cái nhân duyên, những kiếp xưa mỗi người như thế nào, như thế nào. Và Đức Phật mới kết luận bằng cái bài pháp cú như vậy, là người sống rất ý nghĩa, là người biết tu hành, là ý nói là hoàng hậu Samavati. Còn sống mà như đã chết là những kẻ ác tâm, là ý nói cho Magandia. Phật kết luận là hiểu rõ ràng điều ấy, bậc trí rất tinh cần, huân tu giới định tuệ, đạt tối thượng Niết Bàn. Là từ hai cái chết của hai con người thì cả hai đều chết như nhau. Trước thì cả hai đều sống như nhau, mà Đức Phật nói rằng Makandia

[14:28]tuy sống mà thật ra đã chết lâu rồi vì tâm quá ác á. Còn Samavati thì thật ra dù sống hay đã chết đều là một cuộc sống có ý nghĩa vì lúc sống là biết tu hành. Đại khái là như vậy. Một lát bắt đầu ta sẽ nói tới tại sao mà Samaveti chết thảm như vậy. Cái lời Đức Phật nói thế này, cái câu này thì ta nghe qua hầu hết ta đều hiểu, chỉ có cái là ta không phân tích sâu thôi. Nè, sống mà không biết tu hành, là không biết làm những điều thiện thì giống như đã chết. Cái câu đơn giản như vậy. Thì chúng ta nghe chúng ta cũng đồng ý liền phải không? Tức là nếu ta sống mà ta không biết Phật pháp, ta không biết làm những điều thiện,

[15:10]ta chỉ ham vui, ta sống ích kỷ, thì trong cuộc sống ích kỷ ham vui đó, ta sân hận, ta căm thù, ta ganh tị, ta đố kỵ, ta hơn thua, ta hiếu thắng, là làm khổ mình, tâm mình xao động bất an, làm cho những người chung quanh mình cũng phiền não, lo lắng, thì nói ta sống mà không đáng sống. Có nhiều người Phật tử cũng có cái tâm trạng giống như vậy. Ví dụ như họ sống trên đời khoảng 40 năm, cho đến ngày đó họ gặp được Phật Pháp, nghe được đạo lý và thấy tâm hồn mình bừng tỉnh, thay đổi, là từng ngày từng giờ họ thay đổi cuộc sống lại, không sống như trước nữa. Thời trước có thể đi đánh bài, giờ bỏ. Thời trước có cần nhậu mấy triệu,

[15:48]giờ bỏ, họ biết chắt mót lại từng đồng để làm phước thiện. Rồi trước đây á, như là ai nói gì cũng cãi, bây giờ biết nhịn. Hồi trước chỉ thích làm theo ý mình, còn người chung quanh mình đau khổ mặc kệ, bây giờ dừng lại. Và mỗi khi làm điều gì cũng cân nhắc là khi mình làm điều này, người chung quanh mình có buồn hay không? Họ cân nhắc từng chút như vậy. Và họ cảm thấy là khi họ sống qua được như thế 1 tháng, 2 tháng, 6 tháng, 1 năm thì rõ ràng là chung quanh họ là hạnh phúc. Những người thân yêu chung quanh họ được hưởng cái hạnh phúc từ cái cuộc sống tràn đầy đạo lý của họ. Và lúc đó họ mới chợt tỉnh ra rằng,

[16:27]kể từ một năm qua, ta mới thật là con người biết sống. Còn trước kia, ta sống mà như không hề sống, ta sống mà như đã chết. Có nhiều người có tâm trạng như vậy, đúng không? Đúng không? Có như vậy đó. Trước đây mình sống trong mờ mịt vô minh, mình khổ mà người chung quanh mình cũng khổ. Còn từ khi biết Phật Pháp, rõ ràng là mình kiềm chế được, giữ gìn tâm mình trong cái sự an vui thanh tịnh và tình thương nên khiến người chung quanh mình đều được an vui. Và lúc đó mới biết thế nào là sống, thế nào là không phải sống. Thì cái cuộc sống mà Phật gọi là vô nghĩa là cái người không biết tu hành. Mà thế nào là người sống vô nghĩa?

[17:16]Người sống vô nghĩa là thế này, là lúc mình sống, người ta không muốn gặp mặt mình. Lúc mình chết, người ta... người ta nấu nồi chè ăn.

[17:31]Đó là khi mình còn tồn tại mà ta không thích gặp, tại gặp mình phiền toái quá đi. Mình chết rồi người ta thấy nhẹ. Sống như vậy đúng là sống không có ý nghĩa. Nên ta để ý mà... thường á, người ta nói nghĩa tử là nghĩa tận. Khi chết thì người ta vét hết những điều tốt của người đó để người ta tôn vinh. Người ta vét hết cái ân nghĩa của người đó để người ta bày tỏ sự thương xót. Nên gọi là nghĩa tử là nghĩa tận. Nên thường trong những đám tang, ta chỉ được nghe những lời xưng tụng, không bao giờ mà trước người chết người ta chê hết. Cái người mà đứng trước đám tang người khác đọc cái điếu văn mà chê là bất lịch sự, là không hiểu đạo lý của dân tộc ta.

[18:15]Cho nên nói nghĩa tử là nghĩa tận, dù người đó có làm cái gì nhiều khi bạc bẽo vân vân, nhưng mà khi người đó chết rồi người ta vẫn cố tìm cái điều tốt của người đó để người ta xưng tụng và cho người đó một lần cuối cùng được trong cái niềm vui, được ra đi, được tiễn đưa trong cái sự quý mến của mọi người. Ai cũng nghĩ như vậy. Nhưng mà như vậy cũng không phải là cái cách sống của người Phật tử. Cách sống người Phật tử mà đến đợi khi mình chết mà người ta phải vơ vét mót đầu này, chắt đầu kia để mà ra được chút xíu tốt của mình mà khen thì không phải Phật tử. Phật tử là sao? Cái người biết tu mà người sống có ý nghĩa là phải sao?

[18:56]Là khi mình sống á, ai cũng muốn gặp mặt, phải không? Nhưng mà nói định nghĩa như vậy nó chưa chắc lắm, tại vì mấy người mắc nợ người ta ai cũng muốn gặp. Người ta gặp. Thành thử cái câu mà nói là lúc mình sống ai cũng muốn gặp mặt nó chưa chắc, chưa chắc. Ờm, rồi khi mình chết á, thì ai cũng, cũng đau khổ, cũng khóc than. Phải thêm câu đó nữa mới chắc ăn. Không, cũng có thể bị nha. Mình chưa trả nợ người ta, mình chết người ta cũng đau khổ, khóc than lắm. Phải định nghĩa sao cho chắc ăn. Là khi mình sống thì người ta muốn gặp mà vui, chứ không phải muốn gặp hầm hầm đòi nợ đòi oánh. Và khi mình chết thì rất nhiều điều để mọi người khen

[19:39]ngợi, thương tiếc, nhớ nhung, xưng tụng là như vậy. Người ta sống như vậy là tương đối ta làm đệ tử Phật được. Còn ta sống vô nghĩa là mình nhìn cái thước đo cái cuộc sống của mình thôi mọi người ạ. Mình sống mà ai cũng chán, không muốn gặp mặt, mình chết là thấy thôi chết cho rảnh, là sống vô nghĩa. Thì để cái người sống có ý nghĩa đó, chúng ta thấy có hai ý chính. Một á là người chung quanh ta an vui. Thứ hai là tâm linh của ta được thăng tiến. Đó là người sống biết tu hành và sống có ý nghĩa. Đó là người sống có ý nghĩa là người biết tu hành. Nó gồm 2 cái ý. Thứ nhất là sự xuất hiện của ta làm người chung quanh ta được an vui.

[20:24]Thứ hai là tâm linh đạo đức của ta phải thăng tiến từng ngày, từng ngày. Và như vậy, hai cái điều này nó là định nghĩa là cuộc sống ta đã đúng hướng và có ý nghĩa. Vì muốn làm cho mọi người chung quanh ta an vui thì ta phải làm sao?

[20:44]Ta phải làm sao? Cái câu này không có dễ nói, nghĩa là ta muốn định nghĩa hết câu này ta phải nói vài ba bữa, phải không? Vì ví dụ như thế này, ví dụ như là cái người chung quanh ta cần sự giúp đỡ thì ta ta giúp đỡ. À cái người chung quanh ta muốn ta học giỏi thì ta học giỏi. Người chung quanh ta muốn ta không đi chơi hoang thì ta không đi chơi hoang. Người chung quanh ta muốn ta làm một người làm được nhiều điều thiện thì ta làm được nhiều điều thiện. Tức là những cái điều mà người chung quanh ta muốn một cách chính đáng á dường như ta làm được hết. Thì thế là người chung quanh ta an vui. Nghĩa là ví dụ cha mẹ mình, mình cung phụng được, vợ mình, mình chung thủy được,

[21:25]con cái mình, mình nuôi nấng được, bà con mình, mình giúp đỡ được, bạn bè mình, mình đối xử tử tế được. Thì đó, và luôn luôn mình sống gương mẫu, mẫu mực, vân vân, thì cái đó là người chung quanh ta an vui. Tuy nhiên, cái gọi là cuộc sống mẫu mực là một cái điều không đơn giản, không phải dễ. Tại vì chúng ta vẫn nghĩ rằng à sống trên đời cần phải có những trò vui, những cái trò giải trí để cho ta bớt phiền. Như có một người chồng là tương đối mọi điều thì tốt, chỉ có một cái thích đánh bài. Thì người vợ nói hoài, vợ mới nói anh đừng đánh bài, thì người chồng mới nói là anh không có một cái gì bê tha, anh chỉ có một cái trò vui duy nhất là đánh bài, thôi em đừng cản.

[22:10]Thì người vợ mới nói thế này, là có nhiều cái để ta vui, lành mạnh hơn, tốt đẹp hơn, kể ra một loạt, và thứ hai nữa nếu anh đánh bài mà anh thua thì anh thua tiền mồ hôi nước mắt anh cả tháng, mà nếu anh thắng anh đem tiền đó về, em và con dứt khoát không đụng tới đồng tiền đó. Thì như vậy là dù anh thắng hay anh thua không có niềm vui xuất hiện. Anh hãy tìm niềm vui chỗ khác, ở trong đạo lý, trong những điều thiện, dần dần người chồng cũng nghe ra. À chúng ta thấy sống mẫu mực không dễ, là người đời mà nói từ khước hết mọi cuộc vui để sống đứng đắn, đàng hoàng không dễ. Nói ngay cả một người cán bộ nghĩa là làm việc rất là tận tụy,

[22:48]ờ trung thành, cần mẫn, à lo chu toàn bổn phận trách nhiệm, nghĩa là không chê ổng được điểm nào trong công việc, nhưng rồi ổng vẫn có một góc vui riêng của ổng là gì? Tan sở đi kiếm bạn nhậu chơi, uống bia rồi nhậu, đó, cũng một chút, nhưng mà kéo dài bắt đầu sẽ có chuyện à. Ít thì không sao nhưng kéo dài có chuyện. Nên ta thấy là chúng ta nếu đòi hỏi một con người sống đàng hoàng, nghiêm túc, hy sinh, phụng sự, sống xả thân vì mọi người và riêng mình không có niềm vui nào hết. Người đó là ai? Người đó là ai? Người đó là thầy tu chân chính, gương mẫu, như một vị thánh, chỉ có người đó thôi. Là họ vui vì họ phụng sự được chúng sinh,

[23:33]còn những cái mà trò vui của thế gian đối với họ là là loạn động, là bẩn thỉu. Nhận thức được như vậy thì không phải người thường, người đó phải là người tu rất nghiêm túc mà thường cũng phải là người xuất gia luôn ở trong chùa mới được như vậy. Mà xuất gia trong chùa nhiều khi còn chưa được. Còn nếu người cư sĩ còn tóc mà sống được như vậy thì cực kỳ đáng quý, mà như vậy mới gọi là người sống có ý nghĩa. Vì sống mẫu mực, đàng hoàng, phụng sự, hy sinh là chung quanh mình niềm vui tràn ngập. Ai đến gần mình cũng được hưởng cái hạnh phúc từ cái tình thương yêu của mình, từ cái tâm nhẹ nhàng của mình và từ sự lo toan, sự thương yêu đùm bọc của mình hết.

[24:12]Đó. Và đó là một mặt đối với bên ngoài. Còn đối với chính mình bên trong thì cái tâm linh của mình, cái đạo đức của mình thăng tiến từng ngày. Cái tâm linh, đạo đức ta thăng tiến từng ngày là gì? Nghĩa là mỗi ngày ta đều có lễ Phật, ta đều có tọa thiền, ta đều kiểm soát tâm và loại trừ những cái điều xấu của mình ra hết. Là mỗi ngày cái thiền định của ta vào sâu dần, sâu dần. Đó là cuộc sống rất có ý nghĩa như vậy, ha. Cái điều mà nói rằng cái sự hiện diện ta là đem niềm vui cho người khác, bởi vì sao? Bởi vì ai đến gần ta cũng đều được ta thương yêu, cũng đều được ta ta đem đến lợi ích. Mà bởi vì sao?

[24:53]Bởi vì ta biết nhường nhịn, ta nhẫn nhục, ta chịu đựng được. Vì con người tính khí bất thường lắm, những người đến với ta không phải ai cũng tốt đâu. Có người cũng sân si, cũng hơn thua, cũng ích kỷ. À tuy nhiên là ta có cái sức nhẫn nhục để ta chịu đựng được những cái tính khí của mọi người như thế, rồi từ từ ta cảm hóa họ, cho nên là dần dần họ được yên vui. Còn nếu họ dữ ta cũng dữ, họ ích kỷ ta cũng ích kỷ, họ hơn thua ta cũng hơn thua thì sống với nhau không vui. Nên chúng sinh thì phiền não và lầm lỗi. Thì cái người biết tu á, ở giữa một thế gian như vậy mình đứng vững được, mình an vui được, mình nhẫn nhục, mình nhường nhịn được để cho mọi người không

[25:34]có đối nghịch, xao động, chiến đấu với nhau, rồi từ từ ta cảm hóa. Nên ta yêu thương là một chuyện rồi ta phải biết nhường nhịn. Chứ có khi ví dụ như đối với mọi người ta yêu thương, ta lo lắng nhưng mà ta vẫn hay nóng tính, hay hiếu thắng, nói gì cũng phải muốn hơn, thì cái đó vẫn là một cái dở. Nên làm sao là ta thương yêu, ta lo lắng, ta bảo bọc mọi người, nhưng rồi ta cũng biết nhẫn nhục, ta nhường nhịn. Rồi bởi vì sao nữa? Bởi vì ta có cái đạo lý để ta xây dựng tâm hồn cho mọi người chung quanh ta, chứ ta không để yên. Ta thương mọi người không có nghĩa là ta chiều họ và để yên cái tính xấu của họ.

[26:12]Không phải là ta cứ giúp đỡ, cho tiền, chiều chuộng, nhẫn nhục rồi dừng lại, không có. Thì cái đó cũng không phải là một cái niềm an vui thật sự mà chỉ là tạm bợ. Cái quan trọng chính là khi mà mọi người đã yên vui, đã tin tưởng ta rồi, ta phải có cái đạo lý để để trao cho họ, để giúp cho họ cũng thăng tiến được tâm linh và đạo đức luôn. Rồi, đến cái mức đó đó mới thực sự là mọi người chung quanh ta được an vui, được hạnh phúc. Và cái cuộc sống của ta được gọi là đẹp, là có ý nghĩa đo ở đâu? Ta đo ở mọi người chung quanh á, chứ muốn đánh giá một người tốt thì hãy nhìn mọi người chung quanh, chứ không phải là cứ đi rình người đó.

[26:55]Ờ ví dụ như ừm có một cô gái dắt một chàng trai về trình diện bố mẹ, nói, "Thưa ba mẹ, anh này ảnh nói rằng ảnh thương con, à ảnh muốn là tiến tới hôn nhân với con, à con muốn đem về cho ba mẹ gặp mặt." Ba mẹ mới hỏi, "Nhưng mà con có thương không?" Thì con gái trả lời, "Ba mẹ hỏi kỳ quá." Thì sau đó ông bố mới cho người đi theo dõi. Ông cẩn thận vì ông gặp mặt ông không tin, cũng về. Nhưng mà cái mà đi theo dõi á thì không phải là cái người đó đi đâu đi theo. Ông hỏi ở đâu cái ông đến cái hàng xóm đó ông làm quen, ông đến cho người đến làm quen với gia đình đó, ổng tìm hiểu cái người chung quanh rồi ổng mới đánh giá người này tốt hay không.

[27:39]À tức là cái người chung quanh đó là đều có cái tin tưởng chàng trai này, đều có những tiếng khen tốt thì ông sẽ tin. Tức là cái người này sống tốt đều đều đều với mọi người hết. Dạ. Chứ còn ví dụ như lúc mà mới đến với người con gái thì người con trai họ ga lăng lắm, họ chiều chuộng cái gì cũng em là nhất trên đời. Nhưng mà cưới vợ về hai ba năm là nó trở mặt liền, chuyện đó bình thường lắm. Nên mấy đứa trẻ tụi con không tin hỏi mấy người lớn lớn tuổi biết à. Thì đấy, cái đó nó giống trường hợp này là cái thước đo cuộc sống có ý nghĩa của một người nào là nằm nơi mọi người chung quanh của người đó chứ không

[28:18]phải là đi đo nơi người đó, ta không cần biết người đó. Ta chỉ nhìn mọi người chung quanh của người đó là được an vui, đạo đức, đạo lý được tràn đầy là ta biết chắc người đó tốt và cuộc sống người đó có ý nghĩa. Một ngày mai khi người đó giã từ cuộc sống này sẽ có nhiều tiếng tiếng khóc than, thương tiếc, đó là như vậy. Còn cái tâm linh thăng tiến của ta là bởi vì ta có có giới hạnh, có thiền định để mà đi đến vô ngã. Còn nếu ta chỉ luẩn quẩn trong cái kiến thức thế gian, trong danh vọng, trong tài sản cũng làm được ít tốt, ít điều phước, cũng gây ra một mớ tội rồi đầu thai lên xuống hoài, cũng mệt mỏi, cũng không gọi là cái tâm linh thăng tiến.

[28:59]Là bây giờ ta sống cũng tốt với mọi người đó, rồi ta cũng là người có kiến thức, rồi cũng có một ít danh vọng, ít tài sản, lâu lâu cũng cự nự người này, cũng làm phiền người này, lâu lâu cũng giúp đỡ, tử tế người kia, tức là cứ thiện và ác cứ lẫn lộn, tội và phước cứ lẫn lộn, thì kiếp sau ta cứ đầu thai lên xuống hoài. Và cuộc sống như vậy Phật cũng gọi là mệt mỏi. Nên Phật cũng từng kể cho nhiều người có những khi ngài làm như bá chủ thế giới trong những kiếp xưa, kiếp xưa của địa cầu. Và những lúc đó ngài đã từng làm bá chủ thế giới, ờ nhưng mà rồi luân hồi vẫn kéo lên kéo xuống và vẫn là mệt mỏi, phiền toái.

[29:33]Cho nên cái hạnh phúc thật sự là dừng được cái cái luân hồi đó. Chứ nếu mà nói một cuộc sống mà hy sinh, vị tha, công đức lớn này chẳng ai bằng Đức Phật á. Trong một tiền kiếp có một lần vậy, nghĩa là ngài và cha mẹ ngài bị vây khốn trong một đường hầm, không còn lương thực, ngài đã tự sát để lấy thịt mình nuôi cha mẹ ăn cho đến cái ngày cha mẹ được thoát khỏi cái cảnh khốn cùng đó. Cho nên vì vậy mà vua Tịnh Phạn với hoàng hậu Maya là mắc cái ân nghĩa của ngài rất là lớn. Khi ngài đầu thai vào trong cung ngài làm thái tử là vua Tịnh Phạn hết mực chiều con mình, thương con mình khủng khiếp luôn,

[30:09]bởi vì ngày xưa đã sống nhờ thịt của con mình một kiếp xưa. Có nhân quả hết chứ không phải tự nhiên không. Nghĩa là cái sự hy sinh của Đức Phật đối với mọi người, mọi loài là vô tận. Cho nên có những khi mà công đức ngài vượt lên không thể tưởng tượng được. Có lúc ngài đã từng làm bá chủ thế giới ờ vì cái công đức quá lớn, nhưng mà ngài nói, "Rồi nó cũng phải hết, rồi cũng phải hết và cũng phải cứ tái sinh, rất là phiền." Cho nên vì vậy cái hạnh phúc thật sự là khi ta dừng được cái luân hồi tái sinh và giúp nhau dừng được cái luân hồi tái sinh, đó. Nhưng mà không phải là dễ dừng được cái luân hồi,

[30:45]vì vậy lúc ta còn đi trong luân hồi ta phải sống rất là là tử tế, rất là tốt đẹp, rất nghiêm chỉnh, rất là phụng sự, ý nghĩa là như vậy. Thì chính vì cái đời sống tốt đẹp như vậy cho nên mỗi kiếp khi còn trong luân hồi ta phải tiến dần lên những cái thánh vị cao cả hơn, chứ đừng có đứng luẩn quẩn một chỗ hoài, phiền lắm. Bây giờ ví dụ ta nhìn một người ta thấy họ nhà cao cửa rộng, xe hơi rồi bóng loáng, giàu sang, ta thấy thích á, ờ thấy người đó sao họ có phước như vậy, nhưng cũng đừng ham. Vì sao? Họ hưởng đời này đời sau cái rớt xuống lại cũng làm người bình thường nghèo, chả có gì. Nên những giá trị đó nó tạm bợ lắm, không phải là cái đáng quý lắm.

[31:27]Nên cái đáng quý nhất cái gì? Chính là người có cái nhân á, ở trong lòng họ tràn đầy cái đạo lý, họ sống thương yêu được, hy sinh được, thì người đó về sau còn bao nhiêu cái căn nhà lầu lớn hơn nữa. Là vì có cái nhân, nên vì vậy cái người mà ta không biết tu, không biết đạo lý á, ta thường mê cái tài sản, cái danh vọng của một con người. Nhưng mà người biết đạo lý đó thì ta mê cái tâm hồn của một con người hơn. Ta quý con người nơi cái tâm hồn của họ, chứ ta không biết họ giàu hay nghèo, họ giàu ta cũng có thể quý, họ nghèo ta cũng có thể quý, miễn là tâm hồn họ phải rất đáng quý. Như vậy, ha.

[32:04]Cái sai lầm đầu tiên của Magandiya là gì? Của cái bà mà mà mà xúi người mắng Phật á. Cái sai lầm đầu tiên là gì?

[32:15]Là ghét Phật, giận Phật, căm thù Phật. Cái sai lầm đầu tiên của bà. Nên bà ghét nhầm một bậc thánh, cho nên cái tâm hồn của bà bị tan vỡ, nó thành một cái nghiệp. Thế là nó phá tiếp, phá tiếp cái tâm hồn của bà. Có thể là từ muôn đời xưa nữa, nhưng trong truyện tích chỉ cho ta thấy cái hiện đời là chính vì ghét nhầm một bậc đáng kính nên tâm hồn bà tan vỡ và lui sụt xuống luôn, phạm hết sai lầm này đến sai lầm khác. Thì chúng ta bây giờ cũng coi chừng điều đó. Ví dụ như khi ta ghét một ai đó mà cái người đó đáng ghét thiệt, xấu thiệt, tâm hồn ta không đổ vỡ lắm, chỉ có cái là ta không cao thượng thôi, vì ta còn cái ghét trong lòng.

[32:59]Đạo lý dạy là không cho ta ghét ai, kể cả người xấu thì thì đó là đúng. Nhưng mà ví dụ trường hợp ta còn phải thương ghét, nhưng mà ta ghét nhầm cái người đáng ghét, không sao, ta không bị đổ vỡ tâm hồn của mình lắm. Mà lỡ xui mà ta ghét nhầm một vị khả kính thì tâm hồn ta tuột dốc liền. Bắt đầu ta sẽ suy nghĩ sai điều này, ta sẽ suy nghĩ sai điều kia, và từ từ ta làm những cái việc tội lỗi không có gì đo đếm được. Ví dụ như bà Magandiya vậy, bà có hai cái đại nghiệp ở trong cuộc đời của bà. Một á là bà xúi, ra lệnh cho bao nhiêu người chửi mắng để xua đuổi Đức Phật ra khỏi cái xứ Kosambi, bà xem đó là cái gai.

[33:45]Ừ, và cái thứ hai là gây nên cái chết thảm khốc của cả trăm người của hoàng hậu Samavati và cả trăm cung nữ. Là hai cái đại nghiệp đó thì không biết bà trả tới lúc nào mới có thể hết. Thì ở đây là cái nguyên nhân đầu tiên là bởi vì bà bà ghét Phật. Mà bà ghét Phật từ một cái câu đạo lý của Phật, mà cái câu đạo lý đó là Phật nhằm để khai thị cho cái người cha mẹ của mình. Mà khi để khai thị, nhằm cái lúc đó Phật phải nói thật mạnh thì hai người kia chấn động, bùng vỡ rồi chứng quả luôn. Chứng được cái quả thấp thôi, nhưng mà bùng chứng quả luôn. Còn bà Magandiya bà không nghe ra được, bà không thấy đó là một sự

[34:23]thật, mà bà tưởng là có một cái ông Sa-môn chửi mắng mình là dơ bẩn, và ổng khinh bỉ không thèm đụng tới mình dù là một ngón chân. Nhưng mà chỉ có người cha, người mẹ nghe điều đó thì bừng tỉnh trước cái sự trong sạch của Đức Phật, trước cái sự thanh khiết của Đức Phật, cái nhìn sáng suốt của Đức Phật và họ chứng quả liền. Thì cũng căn duyên vào cái đời nào đó, nhưng mà người con gái thì không nhìn ra. Nên cái sai lầm của bà cũng có thể là cái sai lầm của chính chúng ta. Là nhiều khi một người nào đó họ nói một điều rất chân chính, nhưng mà ta tự ái, ta giận, ta nói rằng: "Cái ông đó ổng công kích tôi, ổng công kích tông phái tôi,

[35:03]ổng công kích hệ phái tôi, ổng công kích chùa tôi." Nhưng mà sự thật không phải. Người ta chỉ nói một điều sự thật khách quan và rất là rất là chân chính, xác đáng. Rồi ta hiểu lầm và ta nói: "Ông đó ổng công kích tôi nên tôi ghét ổng." Và ta sẽ bắt đầu trượt, từ khi mà ta hiểu lầm để rồi ta ghét cái người đáng kính, tâm hồn ta bắt đầu trượt xuống từ từ, tuột dốc từ từ, và ta sẽ đi từ cái sai lầm này đến cái sai lầm khác. Và ta để ý điều này: là chính vì có cái ghét, cho nên nó dễ gặp xui. Xui là gì? Ghét nhầm cái người đáng kính và ta sẽ xui cả một cuộc đời luôn, bắt đầu tuột dốc và làm điều bậy.

[35:46]Nếu ta ghét người đáng ghét không sao, nhưng mà làm sao ta biết được cái người đáng kính hay đáng ghét để ta đặt cái ghét cho chính xác? Có biết được không? Ta không biết chính xác. Vì khi ta ghét rồi thì ta nghĩ rằng người đó phải là người xấu. Khi ta ghét rồi thì người đó phải xấu. Không ngờ đó là cái chủ quan của ta, mà không ngờ cái người đó là người đáng kính. Cho nên vì vậy chắc ăn nhất là làm sao? Đúng, đừng ghét.

[36:16]Nên chắc ăn nhất là đừng ghét ai trên đời hết. Chắc ăn nhất đừng ghét ai trên đời hết. Cái câu này dễ làm không? Không không khó đâu. Ba năm. Trong ba năm chúng ta cứ tập kiểm soát tâm mình coi còn ghét ai hay không. Mà nếu thấy còn chút ghét ai, ta phải sám hối trước Phật liền. Cứ như vậy, và ta cứ sống trong cuộc đời, ta cứ tiếp xúc, ta sẽ gặp hết những người khó ưa này tới những người cà chớn kia. Nhưng mà vẫn không ghét, vẫn nguyện lòng không hề ghét họ. Khi chúng ta ngồi lại một mình với chính mình, ta hướng về cái người khó ưa, cà chớn đó, ta thấy ta có mảy may ghét hay không. Nếu có một mảy may ghét, sám hối liền, phải khởi tâm thương họ liền.

[37:00]Và ta tập gay gắt như vậy ba năm. Ba năm rồi, vững vàng rồi, chúng ta sẽ thấy suốt cuộc đời còn lại ta không ghét ai hết. Và ghét ai, chúng ta cảm thấy mình mang tội. Dù mình chỉ ghét thầm thầm, mình đã mang tội. Nên cái người mà đã tập được cái tâm không còn ghét ai hết, dù người đó hại mình, người đó giết mình, người đó công kích mình gì đó, không ghét thì ta sẽ thấy lòng mình nó nhẹ hẳn đi liền. Và từ đó mình không còn sợ bị cái tội là ghét nhầm người đáng kính nữa và tâm hồn ta sẽ đỡ bị bị trượt dài, bị tuột dốc. Nên quý Phật tử nhớ tránh cái lỗi của bà Magandiya, suốt cuộc đời nguyện lòng không ghét ai hết. Được không? Ráng lên nha.

[37:40]Không khó đâu, ba năm thôi, ba năm.

[37:45]Hồi xưa thầy tập từ 16 tuổi tới 19 tuổi là hết luôn. Quyết tâm tự ba năm kiểm soát mình từng giờ từng giờ, đụng chạm hết người này tới người kia, lúc nào cũng nguyện thương yêu con người, rồi không bị, hết luôn. Vì vậy là cái việc mà bà hại Đức Phật, rồi hại cái người tình địch của mình, cũng từ một cái ghét. Cho nên đó, đây là điều mà ta tránh. Còn cái sai lầm của Samavati mà tại sao bị mà chết thảm như vậy, bị chết thiêu như vậy, là nguyên nhân lại không nằm ở kiếp này mà nằm ở một kiếp rất xưa. À, một kiếp rất xưa thì bà cũng có cái phước, cũng làm vương phi. À, những người có phước họ hay lặp đi lặp lại cái phước của họ.

[38:27]Thì vào cái thời xưa đó, lúc đó bà cũng là một vương phi, bà cùng với các cung nữ đi xuống sông tắm. Thì trong cái xứ đó cũng có những vị họ tu hành và họ chứng đạo. Thì thời đó có một vị Bích Chi Phật, là một vị Độc Giác Phật á, tức là người không có Phật ra đời mà cũng tự chứng được A-la-hán. Thì trong cái xứ đó có ba, bốn vị như vậy thì được vua rất là cung kính. Thì một lần đó có một vị Bích Chi Phật á, ổng lẫn ở trong bụi ổng ngồi thiền, nhập định trong trỏng. Bà vương phi này với các cung nữ đi tắm xong rồi lên không biết, rồi cái đốt lửa chơi cho nó ấm, sưởi ấm. Xuống sông tắm lạnh quá, cái mới đốt đốt cái bụi đó.

[39:06]Đốt một lát từ từ hiện ra ổng. Thì cứ tưởng ổng chết rồi, sợ quá mà sợ là vua bắt tội mình là ngộ sát, giết nhầm một vị A-la-hán mà vua cung kính thì vua bắt tội còn khủng khiếp hơn nữa. Nên để phi tang, các cung nữ và bà mới lấy củi chất lên đốt luôn, đốt để cho cháy hết vị đó luôn để phi tang. Nhưng mà sự thật thì vị đó cũng không chết. Vì sao vậy? Khi một vị A-la-hán mà nhập được Diệt tận định rồi thì không có thứ gì đụng cái thân ngài được hết. Nghĩa là gươm không thể đâm vào được, đạn bắn không thể thủng, lửa đốt không thể cháy. Cho nên bà chất một đống củi thiệt to, bà đốt xong bà bỏ về, bà yên trí là xóa được cái vết tích lầm lỗi của mình.

[39:49]Nhưng mà lúc mà bà đốt lần đầu á là vô tình bà không có tội, nhưng mà lần thứ hai đó mà trong cái đầu quyết tâm đốt cho ngài để cho chết để phi tang, lần thứ hai là mới thành cái tội nặng, và bà và đám cung nữ về sau bị đốt lại, được cháy thê thảm lại hết luôn. Mà đốt cháy lại ta thấy cái lần này bà đốt cháy lại có phải là bị vị Bích Chi Phật ổng tái sinh ổng đốt không? Không, mà do Magandiya, một người khác đốt. Nhưng ta nhớ điều đó, hễ một người nào đó họ giận ta, họ đánh ta, giết ta không phải là vì đời trước ta đánh họ đâu, không chắc đâu. Hoặc là ăn trộm vô nhà mình lấy đồ là không phải vì đời

[40:24]xưa mình leo vô nhà người đó mình ăn trộm, giờ nó phải đi làm ăn trộm vô nhà mình lại, không phải. Đó, nó khác nhau. Không phải là đúng cái người đó họ họ đòi nợ mình đâu, như trường hợp của bà Samavati vậy. Thì trường hợp của bà á nó cũng giống như nhiều người trên cuộc đời này, là ban đầu họ phạm cái lỗi nhỏ, nhưng mà vì sợ nhiều người biết á nên họ che giấu cái lỗi đó bằng một cái tội nặng hơn. Chúng ta đọc báo ta thấy hoài là ví dụ có người ăn trộm vô cái nhà đó ăn trộm rồi, bất ngờ một cái bà người ở bà phát hiện, bà la lên thì anh này làm sao? Giết luôn. Vì cái ăn trộm tội nó nhẹ hay nặng?

[41:04]Nhẹ, nhưng mà giết người thì sao? Thành trọng tội. Đó, thế là ta che đậy một cái tội nhẹ bằng một cái tội cực nặng. Thành thử ra là cuối cùng người ta bắt được, rồi bị phạt cả một cuộc đời hoặc là bị tử hình luôn. Nghĩa là vừa trộm cướp, vừa giết người. Hoặc là một cái người đàn ông vậy, ổng cứ theo đuổi một người đàn bà đến cái bờ vắng, ổng cưỡng hiếp bà. Cưỡng hiếp xong rồi rồi sợ bà về bà tố, ổng giết luôn. Tức là đầu tiên phạm một cái tội nhẹ, rồi sau đó để che giấu cái tội nhẹ đó bằng cách phạm một cái tội nặng hơn. Ở trên đời ta rất là là dễ bị những điều như vậy. Nên do đó ta hãy nghĩ đến cái trường hợp của bà Samavati,

[41:46]ta hãy nghĩ đến những trường hợp mà báo chí thường hay đăng tải là con người ta đã nhiều lần che đậy một cái tội nhẹ bằng cách phạm một cái tội nặng hơn, và như vậy cái hậu quả là không lường được. Nên do đó ta sống trên đời thì ta phải nghĩ điều này: nếu ta lỡ phạm một cái tội nhẹ thì ta chấp nhận ta ta đền trả cái tội nhẹ đó, không làm thêm một cái tội nặng hơn nữa. Nhớ như vậy. Thì ta can đảm được như vậy thì sẽ có ngày mà ta ta sống thánh thiện, trong sạch được, không có phạm lỗi lầm. Còn mà cứ che đậy, gian dối thì đời ta cứ tiếp tục chìm trong cái cái vũng lầy. Lỡ sai, mình chấp nhận đền trả cái tội của mình,

[42:33]mình sám hối, mình đền trả chứ không có phạm cái tội nặng hơn để che cái tội đó lại.

[42:41]Tuy nhiên, bà Samavati thì bả được cái công đức rất lớn là là bà biết tu hành theo Phật, bà thường hay cúng dường. Cho nên vì vậy là sau khi bà chết và những cung nữ chết, rất nhiều người được sinh lên cõi trời. Nên khi mà mọi người hỏi Đức Phật về cái số phận của bà Samavati và các cung nữ sau khi chết như vậy, thì Đức Phật cho biết là trong cái số đó có nhiều người được sinh vào tầng trời này, có những người sinh vào tầng trời kia. Đức Phật kể một loạt từng tên từng người và Phật kể rất chi tiết. Và Phật mới kết thúc bằng cái câu kệ là: người mà biết tu hành thì là cuộc sống có ý nghĩa, còn cái người mà sống với ác tâm là tuy sống mà như đã chết.

[43:22]Là hai trường hợp cái chết giống nhau như vậy, nhưng mà ý nghĩa nó khác nhau. Còn nếu ta nhìn vào một đời, ta không lý giải được tại sao mà cái người tốt như bà Samavati mà lại bị cái chết thê thảm như vậy, phải không? Ở trên đời ta cũng thấy nhiều lắm. Trên đời ta thấy rất nhiều người tốt, không làm nên tội tình gì mà phải chịu cái chết thê thảm. Là tại vì ta không có nhìn ngược lại được cái quá khứ. Giống như có gia đình đó, có một người con sống tốt từ nhỏ, học ngoan, học giỏi, lớn lên thi đậu làm bác sĩ, chưa gì bệnh chết liền. Cái người nhà họ oán trời trách đất. Phải nói cái thứ mà gọi là là đâm cha chém chú ngoài đầu đường xó chợ

[44:04]không chết giùm, còn cái người mà sống có thể làm tốt cho cuộc đời như thế này, đạo đức như thế, giỏi giắn như thế, siêng năng như thế, thì tại sao lại chết ngang? Nhưng mà sự thật cái chết đó có nhiều lý do. Có người cũng hỏi thầy như vậy, cái thầy mới trả lời: không, người này không phải chết, mà người này chỉ xuống trần gian để trả một cái chút duyên nợ với gia đình thôi rồi ra đi về cõi trời. Cái xứ sở họ không ở đây, họ ở trên cõi trời. Nhưng vì họ có cái duyên xuống gia đình đó đầu thai để trả duyên, trả nợ chút xíu, rồi họ trở về cõi trời của họ, nên họ chết an lành, thôi đừng buồn nữa. Thì cái người đó mới sực nhớ:

[44:41]à à, thì ra đúng rồi, con thấy là sau khi cái người anh con chết, trong giấc mơ con thấy người anh con trở về báo mộng là anh đã trên cõi trời, ở nhà đừng lo lắng. À nói như vậy đó. Nên cái mà ta thấy cái chết nó có nhiều cái nguyên nhân sâu xa phía sau, nên ta đừng có vội kết luận. Ta kết luận nhiều khi hớ, ta không biết hết nhân quả. Hoặc là những người mà bị những cái chết thảm mặc dù họ là người tốt cũng vậy, thì ta thấy là nó đều có cái cái nguyên nhân nào đó rất là hợp lý. Cho nên vì vậy là thôi ta biết nhân quả, ta cứ an lòng và cố gắng sống tốt. Mà biết đâu tới lúc mình cũng vậy. Cho nên vì vậy là thôi ta biết nhân quả, ta cứ an lòng và cố gắng sống tốt.

[45:21]Mà biết đâu tới lúc mình cũng vậy. Ví dụ mình nhằm lúc nào đó mình chết thảm, mình cũng vui lòng ra đi, không cần phải thắc mắc nếu lúc mà không cưỡng lại được. Cái đó là cái gan dạ mà đối diện với cái chết. Thầy nói thí dụ thế này, thầy nói ví dụ mà cầu mong đừng xảy ra. Ví dụ, đừng nói thầy trù nha, thầy ví dụ. Ví dụ thế này, ví dụ một lần nào đó, ta bị cướp nó chĩa súng vô vô đầu ta và nó muốn giết ta để cướp của. Và trong cái tình huống đó ta biết là ta không thoát được nữa, ta biết tình huống là nó sẽ bóp cò, ta biết nó sẽ bóp cò. Và ta biết rằng là không còn thay đổi cách nào, ta không kêu cứu được, và cái thằng cướp này nó

[46:00]cũng không có thay đổi ý định của nó. Rồi, nghĩa là hoàn toàn chỉ còn một đường duy nhất là ta ta chết thôi, không còn. Thì lúc đó, hãy nhớ một điều, sực ta nhớ cái đạo lý hôm nay ta nói với nhau, và thôi, bình thản nhớ tới Phật, nhắm mắt chờ ra đi. Lúc đó ta bình an chấp nhận cái quả báo nào đó, chấp nhận cái số phận của ta, đón nhận một cái chết bình thản, thì ta vẫn cao thượng hơn là sợ hãi, run rẩy, quỳ lạy xin tha mạng này kia nọ. Vì lúc đó không thay đổi được, như cái nghiệp nó tới. Như vậy. Hoặc là ví dụ như ta đi nhằm trên chiếc máy bay mà nhằm khủng bố nằm ở trển. Khủng bố là nó gài nổ bom mà máy bay nổ tung ra,

[46:39]đứt ra làm hai khúc, một khúc rớt đầu này, khúc rớt đầu kia, và ta đang ngồi trên cái khúc đuôi nó đang rớt, thì chuyện làm sao? Ai cứu, lúc đó ai cứu? Lúc đó trời cũng không cứu được. Và trong khi nó đang rơi ào ào ào xuống thì những cái người mà họ đang còn sống á, họ làm sao? La hét. Còn ta làm sao? Thôi đúng, nói ngon nhớ nha. Mai mốt bà mai mốt mà gặp trường hợp đó bà la là không được à. Hề lúc đó vậy, nghĩa là nó đang rơi mà quay vòng vòng xuống thì lúc đó ta chỉ nắm chặt thanh ghế và niệm Phật để thanh thản ra đi. Cái thái độ đó ta ta cao thượng hơn vì vì biết nghiệp quả không có không có tránh được.

[47:17]Như vậy đó mà ta bình an, hạnh phúc và thanh thản, cao thượng hơn hơn là la hét, hoảng loạn. Có những lúc số phận không thay đổi được. Còn bình thường thì dĩ nhiên là ta không muốn điều xấu xảy đến ta. Có những khi có thể cải số được, hoặc là tình hình chưa bi đát, thì ta cố gắng làm điều gì đó, hoặc là ta niệm Phật, cầu Phật gia hộ cho cả cái chuyến xe được an lành, hoặc là cho cả chuyến máy bay được an lành. Thì lúc đó có khi cái duyên ta còn, Phật cũng độ khiến cho tai nạn vượt qua để ta còn thời gian sống và còn thời gian để tạo phước bù lại cái quả báo của mình. Nhưng có những trường hợp định nghiệp,

[47:52]ta niệm Phật cũng không thoát khỏi thì thôi ta an lành chấp nhận quả báo. Cái thái độ đó hay hơn. Bây giờ ta nói về cái âm mưu chống Phật mà sau này có bài Pháp Cú thì hôm nay ta nói trước luôn, vì nó liên quan đến cái việc mà Đức Phật bị chống đối vào cái thời đó rất là khủng khiếp, rất là dữ dội. Chúng ta đừng tưởng là cuộc đời Đức Phật giáo hóa một cách suôn sẻ nha, Ngài bị chống khủng khiếp lắm. Vào thời tại thế, Ngài bị bốn cái nguồn chống đối Ngài. Cái nguồn thứ nhất là các vị Bà La Môn trưởng lão. Các vị đó khó chịu vì Phật rất trẻ tuổi nhưng mà thu hút gần hết tín đồ của họ. Lúc Đức Phật đắc đạo là năm mấy tuổi?

[48:34]Ba mươi lăm tuổi. Ba mươi lăm tuổi là còn trẻ hay già? Quá trẻ đi. Quá trẻ mặc dầu là cái tướng của Đức Phật rất là chững chạc, đĩnh đạc, coi cũng rất là người lớn, nhưng mà nói gì nói, Ngài vẫn quá trẻ, ba mươi lăm tuổi. Trong khi những Bà La Môn trưởng lão, những tế sư mà trong tay có thần thông, có bùa phép, biết coi bói, coi tướng, coi ngày, coi giờ, ông nào nấy sáu bảy chục tuổi, râu ria dài xuống. Còn Đức Phật trẻ măng. Mà nói tới đâu người ta theo tới đó, đi tới đâu người ta theo rần rần rần. Và các ông tự ái vì những người ngày xưa mà đi tới hầu mình, thưa hỏi mình, cúng dường mình, bây giờ chạy theo Sa môn Cồ Đàm hết.

[49:12]Nên là các ông chống đối, kết hợp lại chống đối nhau, nói xấu Phật quá chừng nói. Đó là cái nguồn thứ nhất. Cái nguồn thứ hai là những cái phái ngoại đạo, sáu phái ngoại đạo thời đó, mà nhất là cái phái mà Nigantha Putta đó, Ni Kiền Tử. Cái người này làm cái đạo thờ lửa, có cái phương pháp luyện công, có thần thông. Tức là những người mà theo cái đạo Ni Kiền Tử nè, khổ hạnh nè, lõa thể nè, là họ có thần thông. Sau này khi mà nói tới cuộc đời Đức Phật, cái đoạn mà Đức Phật tu khổ hạnh á, ta sẽ nói về đoạn này. Là những người tu khổ hạnh thời xưa, ta đừng tưởng là họ chỉ ép xác, không có đâu. Họ có nội lực trong người, có thần lực trong người, họ mới khổ hạnh được.

[49:53]Nghĩa là họ đứng một chân, dang hai tay giữa trời nắng thế này, trời nắng, trời mưa gì đó, họ đứng một chân. Người thường mình làm nổi không? Nếu không có nội lực, không làm nổi. Nên họ có nội lực họ mới làm nổi. Vì vậy, trong cái thời mà Ấn Độ và cả tới sau này, người nào mà tu khổ hạnh là người được người ta kính trọng dữ dội lắm. Vì bên trong nó có cái tapas. Cái tapas là cái nguồn thần lực, bây giờ mình giống mình gọi là nội công hay khí công á, ở bên Ấn Độ thời đó gọi là tapas, là có nguồn nội lực. Và cái phái ngoại đạo đó cũng vậy, cũng cạnh tranh tín đồ với Phật và công kích Phật cũng dữ dội.

[50:29]Cái nguồn chống đối thứ ba là Đề Bà Đạt Đa, một người em của Phật, vừa là em họ vừa là em em vợ của Phật. Một con người mà cũng rất giỏi, rất có bản lĩnh, cũng đẹp trai, nhưng trong lòng đầy hơn thua, ganh tị. Ngày ban đầu thì quỳ xuống dưới chân Phật xin xuất gia, nhưng mà trong lòng cứ muốn hơn Phật. Cho tới cái ngày mà khi chiếm được lòng tin của vua A Xà Thế rồi, thấy mình có thế lực rồi, thì quay mặt, trở mặt chống Phật hẳn luôn, ra mặt chống hẳn luôn, và lôi kéo cả cái vương quốc Ma Kiệt Đà chống Phật. Tại vì được vua A Xà Thế tin. À lúc đó vua A Xà Thế cũng chả biết Phật là ai. Chỉ nghe nghe lời Đề Bà Đạt Đa thôi,

[51:09]vì lúc mà A Xà Thế giết vua cha mình lên ngôi thì vua A Xà Thế cũng ngại, không muốn đi gặp một ông đạo sĩ nào hết, kể cả Đức Phật. Ông ông chỉ ở đó, ông trị vì vương quốc. Thì lúc đó là Đề Bà Đạt Đa có thần thông, mới hiện ra trước đến vào cái cung điện, biểu diễn thần thông làm cho vua A Xà Thế tin, rồi từ đó vua A Xà Thế tôn thờ. Thì Đề Bà Đạt Đa dựa vào thế lực đó mà ra lệnh nhiều nơi nổi lên chống Phật. Thời đó Phật cũng bị chống rất là gay gắt. Và cái nguồn thứ tư là Magandhiya đó, ở xứ Kosambi, bà ỷ thế hoàng hậu, bà tổ chức nhiều người chống Phật, chửi mắng Phật không còn lời lẽ nào hết.

[51:46]Không còn cái lời gì mà tục tỉu, tồi tệ trên thế gian này mà không dùng để mà chửi Đức Phật. Phật đi tới đâu là cứ ran ran ran xứ đó lên đứng chửi Phật, sỉ sỉ tay vô mặt Phật mà chửi không còn non nước gì hết. Nghĩa là chúng ta mà bây giờ ra ra ngoài chợ nghe người ta chửi lộn nhau, rồi chúng ta bao nhiêu lời đó ta đem gom lại cộng hết, rồi ta tưởng tượng gấp mười, gấp trăm lần là ta hiểu rằng thời đó Đức Phật bị những cái lời như vậy chửi mắng. Nên là ngài A Nan chịu không nổi. Ngài A Nan bởi vì ngài chưa có giải thoát nên ngài không chịu nổi. Ngài mới kêu Phật: thôi, bỏ xứ Kosambi mà đi. thì Đức Phật mới nói không, Ngài cứ đối diện với nghiệp và cảm hóa họ.

[52:26]Vì cái điều gì sinh ra ở đâu cũng sẽ biến mất ở đó. Đức Phật can đảm và Ngài cứ lặng lẽ ôm bình bát đi, chung quanh là tiếng chửi mắng vang đầy lên đó. Nếu mà ta đứng trong thời đó ta chịu không nổi ha. Nếu mình là Đức Phật, mình đi theo Phật mà mình nghe người ta chửi Phật, người ta vang vang vang, đi tới đâu là cái tiếng xỉa xói, chửi, giờ mình không dám lặp lại, mình không chịu nổi. Nên lúc mà ngài An Nan quá đau khổ rồi, quá chán nản, quá tuyệt vọng rồi Đức Phật mới nói lên bài kệ. thành một bài Pháp Cú: "Như con voi xung trận, chịu tên bắn kiếm đâm. Như Lai cũng như thế, chịu phỉ báng vô vàn.

[53:04]Giữa thế gian điên đảo, người ác hạnh tràn lan." Là Ngài Ngài nói lên cái câu kệ này để nói lên cái sự can đảm của Ngài. Khi một người mà bước ra giữa cuộc đời dựng cái đạo lý cho thế gian này, đem cái ánh sáng lại cho thế gian này, xua đi bóng tối của thế gian này thì người đó phải chịu nhiều chống đối. Nhiều nhiều chống đối, nhiều phỉ báng, nhiều công kích, nhiều cái sự nhục mạ là một điều không tránh khỏi. Đức Phật ví như là khi một con voi từ một cái vị tướng tài đi ra chiến đấu chống lại những kẻ ngoại xâm để bảo vệ cái đất nước của mình thì cái ngồi trên lưng con voi mà xông ra giữa trận

[53:45]thì những cái kẻ địch nó cũng vậy, nó nhắm vào con voi đó nó bắn. Con voi chạy về trúng tên là ghim từ trên đầu mà xuống dưới chân hết. Nhưng mà bởi vì con voi nó có sức, cái da nó dày nên ghim tên ghim ghim ghim nằm đó mà không làm con voi giảm sức chiến đấu hoặc là có những người họ rượt theo con voi để họ đâm vào chân con voi để họ bắt cái người được cái người tướng đó. Nên con voi mà xông ra trận là tuy có được đeo giáp một vài chỗ nhưng mà xong cái trận chiến rồi nhìn con voi mà cứ rút từng mũi tên ra, máu ứa ứa ra đầy từ trên xuống dưới hết, những cái vết đâm rút gươm ra lại máu ứa ứa ra nhưng con voi nó có sức.

[54:20]Rồi sau đó đắp vết thương đem về dưỡng phục hồi lại thì con voi xông giữa trận cũng phải chịu như vậy. Và Đức Phật nói Ngài cũng giống như một con voi mà xung trận. Ngài phải chịu nhiều cái sự phỉ báng như thế là một điều rất bình thường, đó là một điều rất quy luật. Và đừng ngại, đừng sợ, đó là điều bình thường thôi. Không chửi Ngài mới lạ chứ còn chửi Ngài là bình thường. Như thầy cũng chỉ là một góc nhỏ mà người ta cũng chửi thầy quá chừng. Phật tử có nghe không? Nghe không? Cũng nhiều người nghe đầy. Hôm qua thầy mới nghe thêm được một tin nữa là người ta nói thầy bê đê. Từ nào giờ người ta chửi thầy nhiều nha,

[55:02]thầy không bao giờ phì cười mà khi nghe tin thầy bê đê thầy phải phì cười á.

[55:10]Ngày hôm nay mấy ngàn năm rồi ta nghe lại cái chuyện Đức Phật bị chống đối ờ ta thấy bình thường. Nhưng bây giờ giả sử như ta sống trong cái thời đại đó, ta sống trong cái thời đại của Đức Phật, bây giờ ta làm người đứng khách quan bên ngoài, ờ ta không theo phe ai nha. Ta có nghe giáo lý của Phật, ta không theo cái phe chống Phật, ta nghe báo cái số người này chống Đức Phật, nói xấu Đức Phật thì ta nghĩ gì? Ta nghĩ làm sao? Ta nghĩ rõ ràng là cái người mà chống Phật là là sai, phải không? Thấy rõ ràng Đức Phật phải là rực rỡ như vậy, trang nghiêm như vậy, không nói một lời thừa, không nói một lời sai, không một cử chỉ thừa,

[55:53]không một cử chỉ sai là đem lại đạo đức, lợi ích cho bao nhiêu người. Thành thử ra cái người mà chống Phật là sai. Nên chúng ta xác định liền, không có gì nghi ngờ. Đó là khi ta đứng bên ngoài ta nhìn nhưng mà khi ta là người trong cuộc,

[56:09]ví dụ như là nào giờ ta cũng thấy Phật rồi có khi ta cũng bỏ bát, cúng dường Phật vân vân, à có khi ta cũng quy y Phật rồi cũng có nữa. Rồi mình ở nhà cái có người tới nói chuyện với mình nói xấu Phật mà nói hay quá, họ nói một, hai tiếng đồng hồ, bắt đầu ta làm sao? Ta cũng lung lay liền, đúng, chao đảo liền. Ta ngờ ngợ liền, ủa không biết ông này ổng tốt thiệt không? Đúng không? Tâm trạng đó đúng không? Đúng đó. Đúng đó. Trừ những người mà theo Phật quy y mà có chứng quả, ít ra là chứng Tu Đà Hoàn thì cái nghi nó mới tan thì người đó xác định lòng tin kiên cường đối với Phật thì không ai có thể làm lay động được, mà người nào đến nói xấu Phật thì mình sẽ làm sao?

[56:54]Mình sẽ thuyết phục, mình sẽ cảm hóa, khuyên bảo người đó: "Đừng gây ác nghiệp như thế nữa, đừng nuôi ác tâm như thế nữa." Đó là khi ta chứng quả. Còn khi ta chưa chứng quả mà cái người đó họ tới họ rủ rỉ, rủ rỉ họ nói xấu Phật hoài có khi ta lung lay, ta tin. Nhiều khi ta không tin hẳn nhưng ta cũng ngờ ngợ, nói: "Ông này chắc cũng không tốt lắm, cũng có vừa tốt vừa xấu lẫn lộn." Có không? Có. Và bây giờ làm sao? Cũng như vậy. Cũng như vậy. Nghĩa là nhiều khi ta thấy ờ ông thầy đó cũng không có gì sai, không có gì xấu nhưng mà có người nào đó nói dựng đủ thứ chuyện, nói xấu một ông thầy, ta làm sao?

[57:31]Ta cũng lung lay, ta cũng chao đảo, ta cũng ngờ ngợ, ngờ vực, ngờ vực liền: "Không biết ông có bê đê thiệt không nha." Họ nói.

[57:42]Đó là cái người mà bị bị dụ. Trường hợp thứ ba là những người mà đứng ra xúi giục chống Phật như là cái nhóm Bà La Môn nè, như các phái ngoại đạo nè, như Bề Đề Bà Đạt Đa nè, như Ma-găng-đi-da nè, lúc đó họ thấy họ sai hay đúng?

[58:01]Họ thấy họ quá đúng. Họ thấy cái việc mà họ chống Phật là việc làm chính đáng, phải làm. Lúc đó ai nói họ sai họ không chịu đâu, phải không? Họ quyết tâm chống Phật và xúi giục người chống Phật. Người ta nhớ vậy, cái người mà ở trong cái nghiệp như thế, họ cứ tưởng họ đúng. Ờ bây giờ ta coi chừng. Ta coi chừng chính mình. Một lúc nào đó ta ghét ai, ta chống ai và ta cũng khư khư nói rằng cái việc ta chống người đó là đúng thì ta coi chừng là ta đang rơi đúng vào cái tình trạng, cái trường hợp của của Đề Bà Đạt Đa hay của Ma-găng-đi-da. Hãy nhớ cảnh giác. Chúng ta học bài này để dè dặt, cảnh giác suốt cuộc đời của mình.

[58:47]Là đừng bao giờ phạm vào cái lỗi lầm của những người như Đề Bà Đạt Đa hay Ma-găng-đi-da. Khi ta quyết tâm chống ai, quyết tâm ghét ai, ta luôn luôn nghĩ mình là quá đúng nhưng không ngờ đó là nghiệp xúi giục ta. Nghiệp từ những đời xưa cuồn cuộn trong tâm thức ta thúc đẩy ta, khiến là ta cứ phải ghét, cứ phải chống và cứ cho mình đúng nhưng không ngờ là sai hoàn toàn. Ơ vì vậy tốt nhất là ta phải chiến đấu thắng được cái gì? Cái ghét trong lòng mình là bảo đảm. Hễ là nó cuộn lên nó bắt ta phải ghét một người nào đó, ta quay lại tiêu diệt cái cái ghét đó. Thì là con đường tu chắc ăn nhất. Chứ còn mà ngồi đó cứ nên chống người đó hay không,

[59:30]chống người đó hay không là ta đã bị bị thua một bước rồi. Còn ta thắng là quay lại ta tiêu diệt chính cái tâm ghét của ta. Đó là ta biết tu, ta đi đúng đường đạo lý và dừng được cái tay tạo nghiệp từ nhiều kiếp. Thì vì kiếp xưa có thể là ta có ân oán, ờ kiếp xưa ta đã một lần nói là hứa, hăm là sẽ hại ai. Bây giờ tới lúc cái nghiệp thức nó trỗi dậy buộc ta phải làm. Rồi bây giờ mà nếu ta không thắng được cái nghiệp thức đó, ta chống người đó, ta ghét người đó là đời ta tuột dốc luôn. Ơ vì vậy là hay nhất là ta diệt cái tâm, tâm ghét của mình. Cho nên cái nguyên tắc của cái tâm lý và của đạo đức,

[1:00:13]đạo lý là thế này, ai biết mình sai sẽ từ từ hết sai, không hết liền nhưng từ từ. Còn ai không biết mình sai thì cái sai sẽ phát triển và tồn tại. Nên do đó cái tu hay nhất là cái biết được cái sai của mình. Nên nhiều khi có một người hỏi: "Nói thưa thầy, tu là làm sao?" Thì khi 1 giờ 1 phút thầy không trả lời được kịp, thầy chỉ nói một câu vắn gọn để người đó nghe: "Tu là biết lỗi của mình." Một câu một rồi thầy đi. Trường hợp mà không có thời gian nói một câu thôi: "Tu là biết được lỗi của mình." Hoặc nói: "Thế nào là người có trí tuệ?" Nói: "Người có trí tuệ là người biết lỗi của mình." Nhiêu đó thôi.

[1:00:54]Tức là ai biết được cái sai của mình, cái lỗi trong tâm mình thì người đó là người biết tu và người tu chân chính. Vì ta kiểm lại mình trong suốt từ lúc mà ta biết Phật pháp tới bây giờ ta phát hiện mình có bao nhiêu lỗi từ trước tới giờ? Bao nhiêu?

[1:01:14]Có chữ vô số, có chữ quá trời, có chữ quên rồi không nói nữa. Mấy người mà nói quên là mấy người khôn á, ăn gian. Mà người càng thấy mình có lỗi nhiều là người có trí tuệ, người đó chân tình, người đó tiếp thu được đạo lý và người đó sẽ phát triển. Sự tu hành sẽ được thăng tiến. Chúng ta để ý điều đó. Còn nếu chúng ta biết được Phật Pháp năm tháng rồi, mà ai hỏi anh thấy anh có lỗi gì, ngồi nhìn nói sao tôi không thấy tôi lỗi gì hết, thì phải bảo đảm rằng suốt 5 tháng qua mình chưa hề biết tu, chưa hề có trí tuệ. Nhớ như vậy. Nên cái nguyên tắc của ta là biết cái sai của mình, biết cái lỗi của mình.

[1:01:54]Còn nếu chưa biết sai, chưa biết lỗi là chưa có trí tuệ. Nên nhớ vậy, những kẻ làm ác là người không bao giờ cho mình sai, họ mới làm ác được. Còn cái người mà biết mình sai, không bao giờ làm ác được ha. Nên ta thấy, trở lại cái trường hợp mà Đức Phật bị chống như vậy, mà Ngài phải thốt lên một cái câu kệ pháp cú, thật là nghe rớm nước mắt. Là như con voi xung trận chịu tên bắn kiếm đâm, Như Lai cũng như thế, chịu phỉ báng vô vàn, giữa thế gian điên đảo, người ác hạnh tràn lan. Nên là Ngài phải buộc miệng nói lên một câu mà ta nghe rớm nước. Bây giờ ta đặt mình vào cái bối cảnh đó, ta xét đi xét lại thì ta phải cẩn thận.

[1:02:38]Cẩn thận là những trường hợp thế này. Hoặc chính ta là con người ác, chống người khác. Đây là điều ta tưởng mình đúng, nên ta bây giờ là phải diệt cái cái ác đó đi. Không thấy mình đúng nữa, diệt cái ghét đó đi, nha. Không ghét ai, không chống ai, cái thứ nhất. Cái thứ hai, nếu ta là một người bị rù quến, bị người ta tới tuyên truyền, thì ta nhớ một điều thế này, là khi ta nghe người này nói xấu người kia, ví dụ cái người A đến kể cho ta cái chuyện người B là xấu, thì ta phải hiểu thế này, nó có hai khả năng. Một cái người B xấu thiệt và cái người A đến nói cho ta những điều rất chính xác. Trường hợp thứ hai là người B không xấu mà chính người, người A xấu.

[1:03:30]Đó là hai trường hợp, và khi ta lắng nghe, ta phải lường cả hai trường hợp. Không bao giờ nghe cái là tin rằng người B là xấu liền. Nếu ta nghe người A nói xấu người B mà ta tin liền thì ta chưa phải là người có bản lĩnh, chưa phải là người trưởng thành, chưa phải là người có trí tuệ. Thầy có giảng trong cái bài trưởng thành hồi Tết, thầy có nói, không biết mấy tuổi mà nghe tin liền người đó chưa trưởng thành. Ví dụ người đó đầu đã bạc mà nghe người này nói xấu người kia tin liền thì người đó đối với thầy định nghĩa là vẫn chưa trưởng thành về về trí tuệ. Nếu chúng ta nghe người này nói xấu người kia

[1:04:09]thì có khi chính người nói mới là người xấu. Cẩn thận, mình không tin hết cả hai, coi chừng mình cũng sai luôn, vì có người đáng tin. Bây giờ có người đó họ tốt, mình phải tin. Tin đúng cái người tốt ta có phước, tin nhầm cái người xấu ta có tội. Không tin ai hết, vừa phước vừa tội.

[1:04:32]Nhưng mà thế nào là đúng là sai? Thế nào là người đúng, thế nào là người sai? Vĩnh viễn ta không biết nha. Vĩnh viễn, mãi mãi, vô lượng vô biên, kiếp sau, con người bị thử thách giữa đúng và sai. Nhớ như vậy. Nên thế nào là đúng, thế nào là sai, không bao giờ có một câu kết luận cuối cùng. Lúc nào đó ta nhận được cái điều đúng, ta hiểu ra điều đúng, thì ta chỉ biết rằng đó là cái may mắn tạm thời lúc đó mà thôi. Đừng nghĩ rằng mình sẽ đúng vĩnh viễn, nha. Hoặc là cái người đó đúng hoặc người đó sai, người đó không hẳn đúng mãi mãi, người đó không hẳn sai mãi mãi đâu. Bởi vì cái sự đúng và sai nó là một sự lách qua

[1:05:14]lách lại, khi đúng khi sai, khi đúng khi sai. Khó có ai đúng mãi, khó ai sai mãi. Cho nên ta nói thế này, mãi mãi loài người bị thử thách giữa đúng và sai. Hãy nhớ câu này, hãy ghi câu này, ghi vào vách viết thư pháp giùm thầy. Mãi mãi loài người bị thử thách giữa đúng và sai. Khi mình treo câu đó trong tường, là nên mình nghe mọi điều, mình nhận định mọi điều với mối tâm hết sức là là dè dặt, hết sức là cảnh giác. Nhớ như vậy. Giờ ta qua tới cái bài pháp cú thứ 3, tựa thế này. Nỗ lực giữ chánh niệm, cẩn thận từng việc làm, sống thuận theo đạo lý, tiếng lành sẽ lan xa. Đây là một câu chuyện ngắn, người ta nói luôn.

[1:06:00]Là cũng câu chuyện vì bị bệnh dịch. À, thời xưa có những lúc vậy là Kumbha Gosaka cũng trốn khỏi thành, à vì dịch tấn công, và bỏ lại trong cái ngôi nhà của mình một kho tàng tiền vàng đầy bị che giấu. Vào thời Ấn Độ của Đức Phật, người ta đã biết xài những đồng tiền vàng. Thì cái gia đình của Kumbagosaka này rất là giàu. Tiền vàng chôn bí mật mà không phải là dễ đào. Họ có nhiều cái cách để họ lừa người khác không thấy được. Mà khi bệnh dịch tràn xuống thì họ cũng tông cửa phía sau, họ chạy trốn vào rừng. 12 năm sau mới quay lại. Quay lại thì cái nhà mình là ngôi nhà hoang, cửa nẻo không còn.

[1:06:39]À, bệnh dịch đã qua rồi, nhưng bây giờ mà một mình mà lơn tơn đào lấy cái kho tàng lên liền thì sao? Sống nổi qua một ngày không? Cướp tới giết liền, phải không? Kho tàng rất lớn, à mà đào lên mà hốt đi trong khi mình chung quanh chưa có ai bảo vệ hết. Mình chưa có gia nhân, nhà cửa chưa xây kín mà lật đật đào kho tàng trước là người ta tới cướp liền, giết liền. Cho nên Kumbagosaka đành nhẫn nhục, không dám đào kho tàng để xài mà đi xin đi làm thuê. Cha mẹ chết hết trong rừng rồi, trở về còn có một mình. Thì người này đi vô xin làm thuê một cái nhà giàu. Cái người này cũng là làm một cái chức giữ kho lớn của vua Bimbisara, vua Bình Sa.

[1:07:26]Đi vô nhưng mà cái anh này ảnh lại có cái dáng vẻ sang. À, con người có phước họ có cái sang thật sự. Cho nên cái ông trưởng khố đó là không cho đi làm lao động mà kêu đi coi ông làm cai để coi công nhân. Thì có một lần vua Bình Sa, vua đi công chuyện đâu, vua ghé ngang cái nhà người trưởng khố đó. Mà vua Bình Sa là rất là giỏi coi tướng. Chúng ta nhớ câu chuyện mà lúc mà vua đứng trên lầu mà nhìn thấy Đức Phật không? Thì vua quyết tâm đi theo Phật để mà hỏi đạo là vậy, vậy vua biết coi tướng, vua Bình Sa giỏi coi tướng. Thì à lúc mà vua Bình Sa đang ở trong nhà được hầu thì vua nghe cái ngoài

[1:08:04]hành lang có tiếng một cái người cai mà điều động những công nhân. Thì vua mới quay sang mới hỏi cái người chủ nhà nói là người này là ai vậy? Nói dạ cái người này chết cha chết mẹ, tứ cố vô thân. Hồi xưa hình như cũng là quê ở đây, ở cái thành vương xá này, rồi cái bị bệnh dịch trốn đi, bây giờ trở lại thì tứ cố vô thân, nghèo khổ mà con thấy cũng đàng hoàng thôi, thần cho làm cai. Cái vua Bình Sa nói lạ nhờ, người này không thể là người tứ cố vô thân, nghèo khổ, vì cái giọng này là cái giọng của người cực kỳ giàu có. Vua nói vậy thôi, cũng về. Vua về cái vua mới nói với cái bà người hầu, một bà cung nữ già.

[1:08:43]Vua mới nói là hôm nay ta đến cái nhà của cái người trưởng khố, ta nghe giọng nói của một người làm cai cực kỳ giàu có, mà hỏi ra nói đây là một người nghèo, mồ côi cha mẹ, tứ cố vô thân. Sao ta thấy lạ, ta không tin. Cái bà cung nữ già nói, thưa đại vương, cho tôi để tôi sẽ điều tra. Cái bà mới dắt theo một người con gái đẹp của bà vô xin làm công ở nhà đó luôn. Rồi bà gài để cho là hai người này ăn ở lấy nhau. Rồi sau đó vua mới gài những cái cách mà để cho cái công việc nó bị đình trệ mà cái người làm công này, Kumbagusaka này không được trả lương. Mà lúc đó bế tắc quá vì có vợ rồi, cái người này phải lén ban

[1:09:22]đêm đi về cái nhà cũ của mình, theo đúng cái khẩu hiệu, đúng cái cách mở cái kho tàng ra, lấy ít nắm đồng vàng, đóng kho tàng lại chạy về, mới đưa cái đồng vàng đó cho cái người vợ của mình để mà người này chi tiêu thế này thế kia. Cái bà này bà không tiêu, bà cầm đồng vàng bà lên bà đưa cho vua, vua Bình Sa. Vua Bình Sa cầm đồng vàng mới nói, đúng rồi, cái này đồng vàng này không thể từ một người tầm thường, thời gian này không ai có đồng vàng này. Rồi tiếp tục bà cũng gài mấy lần, cứ mấy lần khó khăn thì Kumbagosaka lại chạy về nhà hoang của mình, lén mở kho tàng lấy ra vài đồng vàng về đưa vợ.

[1:09:54]Thế là một hôm vua trói bắt đem lên điều tra, nói ngươi ăn trộm, sao ngươi có cái đồng này? Thế là phải khai thật, nói trước kia nhà con là như thế, giàu sang như thế, mà khi đi về con không có người bảo vệ nên không dám khai thác kho tàng. Cái vua nói ta đã coi tướng đúng, người rất là giàu, tài sản rất lớn. Thế là vua phong chức lại, phong chức giống như cha mình ngày xưa, cho gia nhân xây nhà, xây cửa lại, hay là phong chức quan luôn, nên làm lớn. Thì Đức Phật mới nói vậy, thế là cái người mà lúc nào cũng cẩn thận từng chút, làm trọn vẹn cái bổn phận của mình, dù mình là người giàu á, thì người đó rồi thế nào cũng được kết quả tốt đẹp.

[1:10:32]Nên là nỗ lực giữ chánh niệm, cẩn thận từng việc làm, sống thuận theo đạo lý, tiếng lành sẽ lan xa. Cái câu chuyện như vậy, thì ta phân tích bài này chút xíu thôi. Nên có mấy cái ý thế này, là người mà sống chuẩn mực, cẩn thận làm tròn cái bổn phận của mình, không dám sai phạm điều gì, rồi từ từ sẽ thành công. Cái câu nói cái ý nghĩa là như vậy. Mà tuy nhiên là trong cuộc đời của chúng ta thì hoàn cảnh đặt ta vào một cái vị trí mà nhiều khi ta không biết được. Có khi đặt ta vào cái vị trí đi dọn, dọn rác trên đường. Có khi đặt ta vào vị trí chủ tịch tỉnh, ta không biết cuộc đời đặt ta vào vị trí nào, ta không biết.

[1:11:13]Nhưng mà dù ở vị trí nào thì ta phải làm tròn bổn phận trong vị trí đó, làm một cách cần mẫn, chu đáo, cẩn thận thì phước ta sẽ tăng lên. Đó, nên là ban đầu ta sẽ là người quét rác, nhưng mà cứ làm cẩn thận, chu đáo vậy đó, trọn vẹn, biết đâu lúc nào đó ta sẽ được đổi lên làm cái người lái xe chở rác, ví dụ vậy.

[1:11:41]Ở đây á, cái ý nghĩa tuy nhỏ nhưng mà sự thật á, ở trong cuộc đời cái chuyện này nó lại không nhỏ. Cuộc đời chuyện này nó không nhỏ vì sao? Vì cái người làm nhỏ hay bị những cái nhược điểm thế này. Cái nhược điểm gì? Là ước mơ những chuyện cao xa và thờ ơ với cái trách nhiệm của mình, vì cho rằng mình làm như vậy không có xứng. Cho nên cái công việc thường của mình thì mình thờ ơ, mà tối ngày cái bàn chuyện của người, của người khác. Nên chúng ta thấy đôi khi chúng ta đến cái tiệm cắt tóc, chúng ta không bao giờ nghe cái ông cắt tóc, ổng nói chuyện cắt tóc, mà ổng nói chuyện gì? Ổng nói chuyện Mỹ sắp sửa oánh ai,

[1:12:22]Nga sắp sửa oánh ai, Trung Quốc làm vậy là dở, Ấn Độ làm như vậy không hay. Mình cứ tưởng ổng lãnh thù không à, mà trong khi cái tay kéo mình cứ cắt cái tóc. Nhưng mà như ông cắt tóc thì không sao, nhiều khi ổng nói chuyện làm quà. Nhưng mà trong cuộc sống có những người là khi mình ước mơ lên cao nhiều khi bằng một cái ác tâm. Cái ác tâm là muốn hất cái người trên mình, diệt cái người trên mình để mình lên chiếm cái chỗ đó. Thì người như vậy, có thể nếu mình có phước mình làm được việc đó tạm thời, nhưng sau này quả báo cũng rất là khốc liệt. Nên vì vậy, Đức Phật mới khuyên ta rằng là đừng đừng có những cái ước mơ như vậy.

[1:13:03]Chúng ta có quyền có chí tiến thủ, nhưng cái chí tiến thủ đó nó phải bắt nguồn từ cái việc ta làm tròn cái bổn phận trong cái vị trí của mình. Dù ta làm một người phu quét lá trên đường đi, mà cái hình ảnh nó vẫn đẹp khi ta cứ chăm chỉ quét. Biết đâu có một nhạc sĩ nào đó như Trịnh Công Sơn sẽ hát thành một bài: "Người phu quét lá trên đường quét ca." Có bài mà Góp Lá Mùa Xuân á, thấy không? Trịnh Công Sơn ổng ổng ổng viết cái bài đó hay lắm, ừ. Ổng viết về cái thân phận của những cô gái đứng bên đường. Đứng bên đường, mà ổng nói cái ổng nói khéo léo lắm, bài Góp Lá Mùa Xuân á. Ờ là cái người cứ đứng bên đường cứ lạc lõng cái thân

[1:13:41]phận mình, và một cái người phu ở bên đường cứ thong thả quét cái lá đi ngang cái cô gái không để ý. Hai người cứ làm hai công việc, nhưng mà cái bài nhạc thật là hay. Và một cái ý nữa trong cái bài này là thế này, là cái sự cẩn thận của Kumbhaghosaka khi ổng về ổng thấy ổng không được ai bảo vệ, ổng không dám đào cái kho tàng lên. Cái điều này cho ta cái bài học rất là lớn. Nghĩa là sao? Cái điều quý giá phải được bảo vệ, đúng không? Đúng. Cái gì quý giá phải được bảo vệ. Ví dụ như bây giờ ta nấu một nồi thuốc cho ba mẹ mình uống, một nồi thuốc bắc gồm những vị thuốc rất là mắc tiền, à bao nhiêu cái công lao chăm chút ta trong đó,

[1:14:24]rồi cái trí tuệ của thầy thuốc, công lao của người sắc thuốc để cho cha mẹ ta uống, nhưng mà ta không bảo vệ, con mèo con chó nó nhảy ngang một cái đổ luôn cái siêu thuốc đó, làm sao? Bao nhiêu công lao khó nhọc, bao nhiêu giá trị cao cả đổ vỡ hết, đổ cái nồi thuốc hết. Nên vì vậy là cái quý lúc đang nấu thuốc phải kêu bao nhiêu người đứng bảo vệ, ha. Không cho chó, mèo hay cho ai đi lang thang quơ tay quơ chân té đổ. Đó là một chuyện nhỏ thôi. Hoặc là như cái nhà máy điện hạt nhân thì sao? Bảo vệ phải càng nghiêm ngặt nữa, bởi vì kẻ khủng bố vô nó phá một cái là cả một cái thành phố đi hết luôn, nổ tung thành phố chết hết luôn.

[1:15:03]Nên cái điều càng quý càng phải được bảo vệ. Hoặc là cái môi trường sống của ta gồm có gì? Rừng cây, sông hồ, không khí, đó là những điều quý giá thì ta phải ta phải biết bảo vệ, ta phải thiết tha bảo vệ. Hoặc là cái hòa bình của đất nước ta, hòa bình của thế giới ta là những điều mà quý giá, ta phải biết bảo vệ, đừng bao giờ nghe ai xúi giục để rồi gây rối nha. Bao nhiêu năm chiến tranh ai cũng mệt mỏi, giờ hòa bình từng ngày là hạnh phúc từng ngày, ta phải biết bảo vệ cái hòa bình của đất nước ta. Hoặc là cái quý giá nữa là gì? Là Phật pháp, phải không? Phật pháp là điều quý giá nhất. Ta có được Phật pháp, mọi người có được Phật pháp,

[1:15:50]có được đạo lý để sống và để thương yêu nhau, đó là điều quý giá, ta phải biết bảo vệ, đừng để cho kẻ xấu phá hoại Phật pháp, phá hoại đạo lý. Thì như vậy là ta có cái sự khôn ngoan, ta có cái đạo đức và ta làm tròn được bổn phận của mình. Cái gì quý giá cho ta, cho mọi người, phải biết bảo vệ, đừng thờ ơ, đừng hời hợt. Nhớ vậy, thầy ốm yếu đừng ăn hiếp thầy, để thầy giảng cho nghe, nha, vậy. Thôi hôm nay tới đây ta tạm dừng lại, chúc cho mọi người là sống được cái sáng suốt theo như đạo lý Phật dạy để mọi người chung quanh ta đều yên vui, để cuộc sống ta thật là có ý nghĩa. Kỳ tới thì ta sẽ gặp nhau vào ngày 21 tháng 9 âm lịch nha.

[1:16:40]Và bây giờ thì có ai hỏi gì đưa tờ giấy lên đây thầy trả lời.

[1:16:49]Có người làm nguyên bài thơ tặng thầy: "Lòng con hối hận ăn năn, lỗi lầm thuở ấy tạo gây quá nhiều." Nói câu này giỏi nè.

[1:17:03]Có nhiều người được hưởng sự giàu sang, quyền chức lớn nhưng không xứng với đạo đức và tài năng của họ, họ đạt được điều đó bằng các thủ đoạn thấp hèn: tham ô, hối lộ, buôn gian bán lận, nịnh bợ cấp trên, chèn ép kẻ dưới. Như vậy có phải họ được hưởng phước từ kiếp trước? Vẫn phải có phước, nhớ như vậy, vẫn phải có phước mới thủ đoạn được. Nếu không có phước, mình vừa mới nịnh người ta chửi à. Không có phước, đi buôn lậu bị bắt liền. Cho nên cái người xấu, làm điều xấu mà vẫn thành công với điều kiện phải có phước, còn không có phước cũng không được, nhớ như vậy. Hầu như không ai biết kiếp trước của mình là gì

[1:17:39]và không chắc rằng kiếp sau mình, cho nên phần lớn chúng sinh không sợ nhân quả, đúng như vậy. Cho nên vì vậy cái việc mà làm cho mọi người tin nhân quả là một điều công đức rất là lớn. Là giữa cái mà khó biết được nhân quả mà ta làm cho mọi người tin nhân quả, công đức ta rất là lớn, nên cố gắng nha. Chúng con nghe thầy giảng là chỉ có vào Niết Bàn mới thoát khỏi vòng sinh tử, nhưng tại sao tu Tịnh độ lại thuyết rằng vãng sanh Cực Lạc nghĩa là về về Cực Lạc là bất thối chuyển?

[1:18:11]Cái mà chứng Niết Bàn thoát sinh tử là điều Phật dạy chứ không phải là thầy nói, thầy chỉ nói lại thôi. Còn việc tông Tịnh độ là thật ra sau Phật gần 1.000 năm mới có tông Tịnh độ, nên chủ trương rằng vãng sanh Cực Lạc là bất thối chuyển. Bất thối chuyển nghĩa là gì? Bất thối chuyển nghĩa là không si mê trở lại, chứ bất thối chuyển không có nghĩa là không tái sinh, nghe. Bất thối chuyển khác mà không tái sinh là khác. Cái người đó họ đạt được cái bất thối chuyển dù họ có thể tái sinh nhiều lần nhưng không bao giờ họ bỏ đạo, lúc nào cũng quyết tâm tu hành để tiến lên dần, tiến lên dần, mặc dù vẫn có thể tái sinh trở lại,

[1:18:45]nên cái bất thoái chuyển là như vậy. "Bạch thầy, con có người bạn hỏi đạo Thiên Chúa của họ chỉ có Chúa Giê-su, Thánh Giuse và Đức Mẹ, còn đạo Phật của chị sao nhiều Đức Phật quá?" Thì như vậy đạo Phật mình hay á, phải không? Chúng sinh mình tu thì ai tu cũng có thể có được chứng đắc hết và có được vị trí xứng đáng trong lòng người hết. Còn cái đạo kia tu gì tu cũng chỉ có được ba người ngon thôi, mấy người khác không ngon, vậy thua đạo đó đâu có ngon, trả lời vậy đó. Có người nói bất hạnh gặp người chồng vũ phu, rượu chè, chia tay ba đứa con về quê sống, nhưng bây giờ ba đứa lớn lên rồi thì nó quậy còn hơn ông

[1:19:25]chồng ngày xưa, hồi xưa một ông bây giờ ba ông, quá khổ không biết nghiệp gì. Tháng Bảy vừa qua con đã ấn tống 1.000 quyển kinh, mà thầy không biết kinh gì nha. Tại quan trọng cái cuốn kinh mà mình ấn tống đó có làm cái người họ đọc họ chuyển đổi tâm hồn họ hay không thì mình mới có phước. Còn mình cúng quyển kinh người ta đọc xong người ta không thay đổi gì tâm hồn họ hết thì vẫn không có phước. Nhớ như vậy. Cho nên là biết ấn tống kinh để chuyển nghiệp là rất tốt, nhưng mà phải coi coi cái điều mình làm thực sự đem lại lợi ích chuyển hóa cho mọi người hay không nha. "Kính xin thầy cho biết thầy có phải là anh của ca sĩ Lý Hải không?

[1:20:00]Vì..." Chết rồi. "...chúng con thấy Lý Hải rất giống thầy." Thấy nhiều người nói vậy cái làm thầy tò mò, thầy kêu kiếm hình Lý Hải thầy coi, thầy cầm hình Lý Hải lên thấy đâu có giống đâu, Lý Hải đẹp trai thấy mồ. Ai dám.

[1:20:18]Con thấy nhiều người đã quy y Phật, là đệ tử Phật mà sao vẫn còn chơi đánh số đề, đánh bài. Con mong sao thầy giảng cho Phật tử biết để đúng là người đệ tử của Phật. Thầy cảm ơn cái câu góp ý này, để lúc nào đó thầy sẽ giảng trong bài giảng nha, khuyên Phật tử đừng nên nên tham những cái loại tiền như vậy. Con là năm cái chấm, thầy không biết. Thường trong giấc mơ con thấy Mẹ Phật Quan Âm, như vậy con phải làm sao? Thì như vậy là mình là người chưa biết tu, ngộ vậy nha. Nên có một người mà hay đến khoe với thầy con thấy Phật thế này, kia đó là biết ngay người đó chưa biết tu, cho nên Phật hay hiện ra nhắc nhở.

[1:20:56]Lạ như vậy, còn khi mình đã biết tu ổn định rồi, Phật ít cho thấy lắm, là mình chỉ nhìn thấy chúng sinh thôi. Bị động kinh đi trị mà không hết, không biết có nghiệp chướng gì. Không, nó cũng là một loại nghiệp mới sinh bệnh, thì mình vừa chữa bệnh vừa chữa nghiệp. Thì cứ mình cứ đi phóng sinh, mình bố thí đạo lý cho người ta bình an, người ta không quậy nữa thì mình cũng hết quậy luôn, người ta bình an mình bình an luôn. Nên đi phóng sanh, bố thí, cúng dường, đạo lý, thuyết pháp nha, cứ như vậy giải nghiệp người khác. Mà nếu mình còn thời gian kịp thì mình sẽ hết bệnh trong kiếp này, mà nếu như khi cái chết nó đến gần quá thì mình không còn thời gian,

[1:21:35]mình chỉ làm được một ít là chết, không biết chừng được, rất là nguy hiểm. Con nghe nói câu: "Khôn cũng chết, dại cũng chết, chỉ có biết là sống." Cái biết có nghĩa là thoát khỏi bể vô minh, nhưng con chưa hiểu thật sâu về cõi vô minh và làm thế nào để thoát khỏi vô minh? Vô minh tức là không biết á, vô minh là ngu á. Ví dụ như ta không biết nhân quả cũng là vô minh, ta không biết kiếp trước kiếp sau mình là gì cũng là vô minh. Cho nên ta phải bắt đầu biết đạo lý trước rồi từ từ ta tu chứng lên nữa mới xóa dần vô minh. Cái câu mà: "Khôn cũng chết, dại cũng chết, biết sống" cũng là một câu nói không chuẩn đâu, ha, đừng có theo câu này lắm.

[1:22:13]"Trong Phật pháp và trong những câu chuyện các thầy kể về Đức Phật hình như có nhiều tính thần thoại." Cái người hỏi câu này rất hay, đó là: "Trong Phật pháp và trong những câu chuyện các thầy kể về Đức Phật hình như có nhiều tính thần thoại." Đúng như vậy. Có những cái câu chuyện rất là hợp lý dù đầy tính thần thoại, nhưng có những câu chuyện không hợp lý dù có thần thoại. Con không có phương tiện ngồi ngay bàn Phật lần chuỗi mà con nằm lần chuỗi niệm Phật như vậy có tội không? Còn thường thì lần chuỗi mà ngủ quên giật mình con lại lần chuỗi tiếp có tội không? Người tinh tấn. Nếu mà sức khỏe yếu quá Phật cũng không chấp đâu nha, Phật không chấp đâu.

[1:22:48]Chỉ sợ mình khỏe mà mình dãi đãi á thì là mang tội, còn mình không có khỏe mà mình nằm mình niệm Phật, nghiêng bên phải niệm Phật, Phật cũng cưng như thường, không sao hết. Nên ăn thua tâm mình thôi, cái tâm mình coi thường mới thành tội, còn ở đây mình không phải coi thường mà tại sức khỏe không đủ thì không sao. Con chữa bệnh mà không lấy tiền có thể bớt nghiệp hay không thưa thầy? Cái này cũng là một cách làm phước, nhưng quan trọng cái người bệnh là người có nghiệp. Mình vừa chữa bệnh người ta mà vừa phải khuyên người ta làm phước để tự người ta hết nghiệp người ta nha. Chứ còn mình dùng cái thuốc để chuyển nghiệp người

[1:23:20]ta, nó không phải là cái cốt lõi vấn đề. Cho nên người thầy thuốc phải biết khuyên bệnh nhân làm phước. Thầy có nhiều người đệ tử là thầy bói nữa. Bây giờ mà không bói nữa thì không sống được. Giờ phải làm sao? Nói bây giờ bù lại bằng cách là hễ bói cho ai thì kêu người đó làm phước. Thì như vậy là mình cũng là vô tình tạo được cái phước rất là lớn thì không sao. Muốn ấn tống kinh, ấn tống kinh gì là tốt? Kinh gì á mà khi ta ấn tống kinh ta phải lựa đối tượng, cái người đó họ cần những đạo lý gì trong giai đoạn đó. Ví dụ cái người họ cần nhân quả thì ta đưa nhân quả, người cần đạo đức ta đưa đạo đức, người cần Bát Nhã đưa Bát Nhã.

[1:23:59]Mình phải biết trình độ của họ thì họ lợi ích, họ thăng tiến thêm được đạo đức và tâm linh thì ta mới có phước nha. Con đi làm việc cho dì dượng nhưng vì con ngu mê nên cứ bị chửi hắt hủi, vậy con phải chịu đựng để trả nghiệp hay là phải bỏ trốn đi làm nơi khác? Thật ra những cái câu hỏi này thầy rất khó trả lời, vì sao vậy? Vì phải có lúc đó thầy có mặt á thì mới đánh giá, thì mới đánh giá là nên chịu đựng để học hỏi mà cho cuộc đời mình tiến bộ hay là cái lúc đó nó không đáng để phải chịu đựng mà nên đổi qua một chỗ khác làm để mình có cơ hội mà mình mình tu hành hơn, nó không cần phải bức xúc như vậy, phải có mặt thầy.

[1:24:39]Thôi bây giờ nếu không có mặt thầy thì tự nhìn lại mình nha. Tự nhìn lại mình là nếu mà mình nhẫn nhục mình chịu đựng mình có thể học được những điều hay điều tốt cho cuộc đời của mình, rồi sau này mình sẽ bước ra riêng, gầy dựng tay với cái sự nghiệp riêng của mình, đó tự mình. Còn nếu mà cái sự hắt hủi đó nó không đáng, vô lý thì cũng không cần phải chịu đựng nhiều, nếu mình cảm thấy hết duyên thì cứ đi. Thầy không có ra một câu quyết định được, mà hãy tự nhìn lại nơi nơi chính mình giùm. Có nhiều Phật tử còn giết gà giết vịt để làm đám giỗ. Mấy người đó sai nha, nên làm cúng chay thôi. Con xin hỏi thầy, như vậy Phật từ trong nách sinh ra có đúng là thần thoại không?

[1:25:23]Không phải, không phải trong nách đâu. Phật từ bên hông phía hữu đây nè. Phật bước ra như một thần thông. Bởi vì tất cả các vị Phật đều như vậy, các Đức Phật đều không sinh ra theo cái lối thông thường. Mà hiện nay con người cũng nhiều người không sinh ra cái lối thông thường phải không, người ta cũng mổ lấy ra. Vậy thì Đức Phật đó là một cái như một cái mổ của phép lạ mà tất cả Đức Phật đều phải sinh ra như vậy từ bên bụng, bên hông phía hữu. Nghĩa là đến lúc, giờ đúng là tự nhiên cái bụng mở ra ngài bước ra như một thần thoại, và bụng của mẹ, Mẫu Hậu là đóng lại liền. Ta có thể xem đó là một thần thoại, nhưng mà đó là sự thật.

[1:26:03]Nhiều người không tin, nhưng đó là sự thật. Có người làm điều xấu khiến cha mẹ con buồn, lòng con rất ghét người đó mặc dù con rất muốn cảm hóa người đó và con cũng đã cảm hóa nhiều lần nhưng không được và con vẫn còn ghét người đó, vậy phải làm sao? Trước hết đừng ghét nữa giùm thầy. Không, thầy nói thật á, trước hết đừng ghét. Cũng có thể là nghiệp của cha mẹ mình phải chịu thì ta sám hối giùm cha mẹ mình thôi. Rồi ta sám hối cho người đó thôi chứ đừng ghét nha, đừng ghét. Nhớ làm gì làm đừng ghét. Câu thứ nhất là, nằm mơ thấy mình thường đi chân không và bị người khác bắt rượt đuổi và con phải đi qua những cây cầu chông chênh không

[1:26:36]bằng phẳng, những giấc mơ ấy dường như rất quen thuộc. Đang bị một cái nghiệp đòi. Cái nghiệp đòi này hoặc là một cái kẻ thù hoặc là cái người bạn trăm năm của mình sẽ làm khổ mình. Con hay nằm mơ thấy điều bất an lo sợ như thấy nhiều khuôn mặt dữ dằn la mắng con, hình ảnh ghê rợn như chết chóc. Tất cả điều ấy làm con vô cùng sợ hãi, nhiều khi giật mình tỉnh dậy. Thấy ác mộng là hai lý do, một là thần kinh bị suy nhược, hai là một cái ác nghiệp nằm chờ chực rồi sau này ta sẽ rơi vào cảnh khổ. Cho nên để muốn để hóa giải những cái ác mộng này hai cách, một là ta tập luyện, ta tập khí công để cho mạnh cái đầu ta lại.

[1:27:15]Và thứ hai là ta hóa giải ác nghiệp bằng cách sám hối, làm phước, bố thí, phóng sanh, đắp đường, vân vân, ấn tống thật nhiều nha. Và phải tập khí công để cho mạnh cái bộ não lại. Mà muốn biết khí công nào thì đến đây gặp quý thầy hướng dẫn cho nha. Con kinh doanh các mặt hàng có hình các Đức Phật là góp phần đưa hình ảnh Phật đến gần gũi mọi người hay là có tội buôn thần bán thánh? Câu hỏi này hay. Tại vì đạo của ta đó khác với các tôn giáo khác. Ví dụ chúng ta thấy đạo Thiên Chúa bạn á đeo cái hình thánh giá nơi cái cổ á là họ xem đó là điều mà họ gần gũi với Chúa. À nhưng mà ta đó, cái gì mà liên quan tới Phật phải

[1:27:57]để trên cao để tôn thờ chứ không có được như vậy. Tại vì ta đeo cái này rủi ta bước vào nhà vệ sinh thì sao? Thành thử ta phước đó mà tội đó. Thầy không có khuyến khích ai đeo tượng Phật á. Nếu muốn nhớ tới đạo Phật, nhớ Phật pháp thì nó đeo cái hình hoa sen tượng trưng thôi, chứ không nên đeo hình Đức Phật. Ta không cố ý, ta muốn truyền bá hình Đức Phật nhưng vô tình là người ta sẽ quăng cái hình Đức Phật vào thùng rác này nọ kia. Cho nên vì vậy là đừng nên đưa hình Đức Phật lên trên cái sản phẩm kinh doanh mà chỉ nên để thờ.

[1:28:28]Con chạy xe trên đường con thường tụng kinh A Di Đà để cầu siêu cho những hương linh bị tai nạn giao thông có được không bạch thầy? Cũng được chứ không phải không. Thuộc kinh A Di Đà mà vừa chạy mà vừa tụng thì cũng tốt chứ không phải không đâu. À nhưng mà người ta sẽ đi theo mình á, mình về tới nhà là đằng sau đi theo cả dây đằng sau á. Nên thường á là mình chỉ nguyện, ví dụ như có những vong linh vất va vất vưởng mình nguyện họ về những cái chùa gần để họ tu. Nhưng mình nguyện là một chuyện mà họ về được hay không là một chuyện khác, vì ông chủ chùa có cho hay không. Tại họ nào giờ không có duyên nên không được phép, không được phước về ở chùa.

[1:29:04]Ta có lòng thì cũng để đó rồi làm cho họ hướng tâm thôi. Ví dụ ta khấn nguyện à trên đoạn đường này những cái vong linh này thôi về chùa gần đó vô tu thì làm cho toàn bộ những cái hương linh trên đường đó họ khởi ý nghĩ đó. Chứ họ cũng chưa có muốn nhiều nữa tại vì họ sống trên đời họ không biết đạo nhưng mà họ có khởi ý nghĩ. Rồi có người về chùa đứng ngoài cửa xin, rồi có người được cho vô chùa, có người không cho. Chừng nào mà chính thầy trụ trì ổng khấn á, ổng chú nguyện thì mới được vô, chứ không phải dễ đâu.