Lời giảng: Đạo Tình Đoàn Kết

[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hồi tết thầy có giảng một bài là Đạo Phật kỷ cương, lúc đó nói về việc thành lập những đạo tràng. Ta nói rằng, à Phật tử các nơi, mỗi nơi như vậy là chúng ta tập hợp lại những người đồng quan điểm giáo lý với nhau để mà cùng gặp gỡ, cùng nhắc nhở nhau tiến tu. Để, vì sao? Bởi vì thầy có cái nỗi buồn khi thấy có một số Phật tử quy y với thầy, nhưng rồi một thời gian dài, công việc gì đó không đến chùa, cho đến khi mà thầy về đến vùng đó thì nghe tin những người đó họ sống hư hỏng. Thầy rất là buồn, buồn vì người Phật tử rồi mà không giữ được đạo tâm. Mà nguyên nhân nữa là trước hết là tại thầy,

[0:59]là thầy không đủ sức để mà gần gũi, nhắc nhở. Rồi sau nữa, lý do thứ hai nữa là những người đệ tử Phật đó không có một nhóm chung với nhau để cùng mà tu hành, sách tấn, nhắc nhở nhau. Vì vậy, hồi tết thầy đã nhắc đến là những huynh đệ ở khắp nơi à cùng quan điểm về giáo lý nên tập hợp lại với nhau chung những cái đạo tràng để chúng ta gặp gỡ nhau thường xuyên hàng tuần, hay là hai tuần, hay là hằng một tháng. Nhờ gặp gỡ nhau như vậy, chúng ta thấy có bạn bè mà nói chuyện đạo lý, bỗng nhiên mình giữ được đạo tâm, giữ được đạo hạnh, không bị rơi vào cái hư hỏng, à cái sa ngã.

[1:41]Và hôm nay, thầy nói đến cái bài thứ hai cũng cái chủ đề chung là Đạo Phật kỷ cương. Cái đề tài là: Đạo Tình Đoàn Kết. Bởi vì khi mà lập lại đạo tràng rồi thì phải đoàn kết, chứ vô đó mà chia rẽ thì cũng không tu hành được, không làm những Phật sự được. Nhưng mà trước khi đi vào bài giảng, thầy muốn nhắc lại một lần nữa về cái lễ giỗ hai sư cô một chút. Chùa chúng ta có cái quy định là ai chết ngày nào không biết, nhưng mà mình luôn luôn lấy cái ngày 14, cái đêm 14 tháng 7 để làm buổi giỗ chung. Rồi sau này thầy cũng vậy, thầy chết ngày nào không biết, cũng lấy ngày này làm giỗ chung luôn cho nó đông, khỏi đỡ mất công.

[2:26]Thì hai sư cô đó, cô mất thứ nhất là cô Liễu Nghiêm, là chúng trưởng bên ni, một con người tài đức vẹn toàn, một con người mà trong một bài thơ ca ngợi sư cô, thầy có nói một câu là: "Thay được thầy thương yêu cả chúng sinh." Đó là tấm lòng như vậy, cái tâm giống tâm thầy như vậy. Lòng thầy thầy không có giận ai, ai thầy cũng thương, thì sư cô Liễu Nghiêm cũng giống như vậy, ai sư cô cũng thương, người mà thay được thầy thương yêu cả chúng sinh, ha. Một người tài đức vẹn toàn. Cô bị tai nạn giao thông rồi mất, để lại một cái nỗi đau không bao giờ à giờ xóa được ở trong ngôi chùa này. Sư cô thứ hai là sư cô Viên Hạnh.

[3:10]Sư cô về đây chừng ba tháng thì sư cô tự thiêu mất. Và nguyên nhân sư cô tự thiêu thì chùa rất là đột ngột. Hôm đó là thầy cũng đi vắng, rồi thầy nghe tin báo, rồi thầy ráng ở lại thầy giảng cho xong bài giảng rồi chiều thầy về liền. Thì khi về thì mới tìm được cái bức thư của sư cô để lại. Thì trong bức thư đó, sư cô nói lên cái tâm nguyện rằng là thấy thầy mở một con đường Đạo Phật cải cách, lợi ích, nhưng mà bị những cái vị theo cái khuynh hướng cũ chống đối dữ quá, và cô muốn làm một cái gì đó để thay đổi tình trạng đó. Và cô nghĩ rằng bằng cách cô đốt cái thân để cúng dường lên chư Phật, và cầu nguyện cho thầy đừng có gặp trở ngại chống đối nữa.

[3:55]Rồi cô đốt, mà cái hay của cô là lửa cháy như vậy cô ngồi bất động, không nhúc nhích cho tới khi chết, như Hòa thượng Quảng Đức ngày xưa vậy đó. Đó là cái sức định cũng rất là vững, ngồi bất động, không nhúc nhích. Nên khi công an họ lên, họ nhìn cái cảnh đó là họ biết liền. Họ biết đây là cái chết tự nguyện, rồi pháp y họ xét nghiệm thì và họ kết luận mọi điều là hoàn toàn do tâm nguyện hết luôn. Thì hai sư cô có hai cái công hạnh như vậy, một người sống rất là tuyệt vời, rất thánh thiện; một người có cái chết cực kỳ cao cả, dù rằng là thầy không đồng ý, nhưng cũng là một cái chết rất là cao cả, hy sinh.

[4:35]Nên ngày hôm nay chúng ta tưởng niệm tới hai sư cô, thì chuyện gì đã qua thì qua, nhưng chúng ta học được hai sư cô đó một cái tấm lòng vì đạo tha thiết, và chúng ta bắt chước điều đó. Đó là cuộc đời này có thể có đắng cay, có đau khổ, có thay đổi, nhưng mà tấm lòng của chúng ta đối với đạo là không gì có thể lay chuyển được, kể cả cái chết cũng không lay chuyển được cái lòng của mình đã hướng về Phật, đã hướng về đạo, như vậy. Hôm

[5:09]nay chúng ta nói cái "Đạo tình đoàn kết". Chúng ta nhớ ông bà ta có nói câu này: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao". Thì cũng vậy, đệ tử Phật mà nếu không đoàn kết với nhau thì dù cho giáo lý của Phật có hay cách mấy, có cao cả cách mấy, cũng không gây được ảnh hưởng tốt đẹp cho cuộc đời này. Ví dụ như là Đức Phật dạy chúng ta vô ngã, là không có chấp cái ta của mình, và không ích kỷ. Nhưng bây giờ chúng ta mỗi người ở một nơi, không có chung tay góp sức, không gần gũi, không thương mến nhau, thì chúng ta không biết được cái tâm ích kỷ mình nó như thế nào. Phải có hợp tác với nhau, chung tay góp sức để cùng tu hành,

[6:06]cùng làm việc đạo, chúng ta mới phát hiện ra là chúng ta vẫn còn ích kỷ, vẫn còn cố chấp muốn theo cái ý mình và không chịu theo cái ý của ai hết, muốn giành cái phần hơn về mình, chứ không muốn giành cái tốt cho người khác. Thì như vậy là dù Đức Phật có dạy về cái giáo lý vô ngã, vị tha đẹp như thế nào, nhưng mà khi chúng ta đã quyết định chia rẽ với nhau, thì cái điều tốt đẹp đó không có thể hiện giữa cuộc đời này được. Chỉ khi nào chúng ta có cái lòng hợp tác với nhau, đoàn kết với nhau, chung sức với nhau, lúc đó chúng ta mới thể hiện được cái giáo lý vô ngã, vị tha của Đức Phật. Hoặc Đức Phật dạy chúng ta một cái đạo lý là nhân quả.

[6:53]Là nếu ai gieo nhân xấu thì phải chịu quả báo xấu, là nếu ai hại người đau khổ thì đau khổ sẽ chắc chắn tìm tới mình. Còn nếu ai sống suốt một đời đem niềm vui đến cho mọi người thì cái quả báo là đời này và những đời sau, lúc nào chúng ta cũng được hạnh phúc, an vui. Đó là điều Phật dạy. Nhưng bây giờ muốn mà làm được những cái điều tốt đẹp, những cái điều ích lợi giữa cuộc đời, một mình chúng ta không làm được, một mình chúng ta không làm được. Thầy nói ví dụ như mình ở trong làng quê, mình thấy một đoạn đường hư, lầy, mình muốn đắp. Có những trường hợp một mình sức chúng ta không làm được. Có những cái khúc khó khăn, những cái công việc nặng nhọc,

[7:38]một người không làm được, mà phải nhiều người chung sức mới có thể đắp cái đoạn đường đó tốt đẹp được. Hoặc là Đức Phật dạy chúng ta là

[7:52]phải biết nhiếp tâm trong thanh tịnh, ừ thì đó là phương pháp ngồi thiền. Nhưng mà nếu mình chia rẽ, mình ngồi, đầu tiên mình chỉ ngồi một chỗ, mình không cần ngồi chung với ai hết, thế là mình có những cái sai, mình không biết, không có ai để phát hiện, nhắc nhở cho mình, rồi từ từ mình đi sai luôn, không hay. Cho nên vì vậy, ngay cả cái công phu mà tu dưỡng chính nội tâm bên trong của mình cũng cần một cái sự đoàn kết với nhau mới có thể thể hiện được cái điều tốt đẹp đó. Mà còn cao cả hơn nữa ví dụ như việc mà bảo vệ Phật pháp, hay là phát triển Phật pháp, thì sức một người không có đi đâu được hết.

[8:34]Chúng ta phải đồng lòng, chung tay góp sức với nhau, lắng nghe nhau, hiểu biết nhau, thông cảm nhau để cùng nhìn về cái mục tiêu phía trước mà cùng làm việc như vậy. Ngoài ra vậy, là có những thế lực xấu ở bên ngoài muốn phá Đạo Phật. Và muốn phá Đạo Phật thì cái điều đầu tiên thế này: là họ kích động để gây chia rẽ trong Đạo Phật trước. Họ làm cho người trong Đạo Phật chống đối lẫn nhau trước, thì tự nhiên Đạo Phật yếu xuống liền. Mà họ bằng cách nào họ họ gây chia rẽ, họ kích động? Thì có nhiều trường hợp, nhiều khi họ chỉ tới, họ dùng tiền thôi, họ đến gặp ông thầy này, họ cúng dường mấy chục triệu, rồi họ nói vài câu,

[9:18]họ nói ông thầy kia ừ ổng bậy bạ, ổng chống thầy đó, thầy phải phản ứng. Thì vì nhận tiền người ta mấy chục triệu, mà cái đạo tâm mình thì yếu, nên vội nghe và bắt đầu chống lại. Rồi qua ông thầy nọ họ lại cho ít tiền, họ xúi chống lại ông thầy này, thế là chống nhau. Hoặc là thậm chí họ có thể lập trong Đạo Phật ra nhiều cái hội, nhiều cái nhánh, nhiều cái đoàn khác để tự tách ra khỏi cái cái cái cái cái tâm điểm chung, và Đạo Phật cũng rơi vào chia rẽ. Thì như vậy, là nếu chúng ta không có một cái lập trường đoàn kết vững vàng, thì người ngoài họ xúi, họ phá, là chúng ta chia rẽ nhau liền. Hoặc là ví dụ như là cùng là đệ tử của thầy,

[10:04]cùng quy y với thầy, cùng nghe những giáo lý của thầy dạy không biết bao nhiêu điều về cái sự thương yêu, về cái sự khiêm hạ. Nhưng mà chúng ta, nếu chúng ta không có cái ý thức vững chắc về cái sự đoàn kết, rồi có người đến họ kích động, họ nói: "Cái nhóm đó là cái nhóm nhà giàu, mình không chơi, mình chơi nhóm nhà nghèo." Hoặc là có người nói: "Cái nhóm đó nhóm người Trung không chơi, chơi với nhóm miền Bắc." Ví dụ chỉ cần cũng lời kích động, rồi mà nhằm cái tâm của mình là tâm của một người không tôn thờ cái sự đoàn kết, thầy dùng cái chữ "tôn thờ", bởi vì muốn có đoàn kết cũng phải hết lòng, chứ tâm hời hợt không đoàn kết được.

[10:43]Bây giờ gặp phải những người mà không tôn thờ cái sự đoàn kết,

[10:51]Không tôn thờ cái sự đoàn kết thì người ta đến người ta cho vài cái lý luận rất là đơn giản, rất là ấu trĩ là mình ngã liền. À nói: cái nhóm đó hách dịch quá, nó nó nó mình nghỉ chơi với nó, mình chơi với nhau thôi, thế là chia rẽ liền. Tức là cùng là đệ tử của Thầy mà lại có cái phân biệt nhóm này nhóm kia, trong khi Thầy đã nói, nói khản cả cổ, Thầy nói hãy thương yêu nhau, hãy thương yêu nhau. Quý Phật tử có nghe không? Có nghe Thầy nói như vậy không? Thầy nói rất nhiều phải không? Thầy nói rất nhiều lần là phải thương yêu nhau. Nên và những cái dịp mà lễ hội đông người như thế này nè là cái dịp

[11:30]mà để chúng ta rèn luyện cái lòng thương yêu đó, chứ không phải đợi đâu hết. Tức là nơi mà chúng ta về đây chung một mái chùa, thờ chung một ông Phật, chung một vị Bổn Sư và cùng cái hoàn cảnh như thế này, rừng núi như thế này, ăn chung miếng cơm, uống chung miếng nước thế này và chật chội như thế này, chen lấn nhau ở nhà vệ sinh như thế này, là chen lấn nhau trên cái đường đi như thế này. Những lúc đó chúng ta tự nhủ mình là hãy thương yêu mọi người. Đấy, có một cái người vậy ở trong nhóm Phật tử đây có một cái người bị bệnh, bị bệnh về nội tâm, thì lên đây dự lễ, rồi sau khi chào Thầy xong đứng một lát rồi xin phép về. Thầy mới hỏi:

[12:12]"Tại sao về sớm, không ở lại dự lễ ngày mai?". Nói: "Thưa Thầy, đông người quá." Thầy nói: "Chính lúc đông người này là lúc để tập cái tâm thương yêu. Hãy đứng yên lặng, nhiều khi không làm gì hết, chỉ đứng yên lặng thôi, nhìn mọi người và tự nhắc trong tâm mình là: Lạy Phật, con nguyện thương yêu tất cả những huynh đệ của con." Chỉ như vậy thôi và nội tâm sẽ hết bệnh. Hãy như vậy. Bởi vì sao? Bởi vì lòng từ bi có cái sức mầu nhiệm kỳ lạ, chữa lành những cái điều đau khổ trong tâm của ta, chữa lành những điều bất hạnh trong cuộc đời của ta. Cái tâm từ bi vi diệu như vậy. Vì vậy là có khi chúng ta về nhà chúng ta ở trong cái gia đình mình

[12:54]vài người, hoặc là ra làng xóm thấy một số người, nhưng ít khi nào mà chúng ta có một cái dịp lễ hội mà đông chật người như thế này. Mà trong cái khung cảnh đông chật người như thế này là chúng ta có mấy cái phước: thứ nhất, chúng ta được cái phước là làm cho buổi lễ thêm phần long trọng; và thứ hai là chúng ta tập thương yêu. Vì chưa bao giờ mà có đông người trước mắt ta để ta nguyện lòng thương yêu một cách âm thầm, bí mật như thế. Chúng ta không nói ra lời, nhưng mà chỉ bằng cái tâm thôi: lạy Phật, con nguyện thương yêu tất cả những huynh đệ con như thế này. Và như vậy là trong hai ngày chúng ta sống với nhau dưới mái chùa

[13:32]Phật Quang này là lòng chúng ta lúc nào cũng thương yêu những người chung quanh mình, thương yêu những người bên cạnh. Và lúc đó, ví dụ có cái người nào đó họ có một cái khó khăn, nhức đầu, sổ mũi chúng ta đều có cái quan tâm. Quan tâm hay giúp đỡ một cách nào đó thì tùy, chúng ta có cái tổ y tế hoặc là bất cứ chuyện gì khác. Nhưng mà trước hết là cần cái tâm cái đã, hãy thương yêu cái đã. Cho nên là nếu cái tâm này mà chúng ta chưa có vững, chưa chắc, rồi khi mà rời khỏi mái chùa Phật Quang này chúng ta về lại cái ngôi nhà của mình, rồi gặp lại một vài cái huynh đệ, bạn đạo gần gũi trong xóm trong làng của mình, mà nếu lúc đó có ai kích động một vài lời

[14:13]chia rẽ là chúng ta sẵn sàng có ác cảm với một cái nhóm nào đó khác, là ngay lúc đó người đó phản bội Thầy, người đó không nghe lời Thầy.

[14:26]Mà đệ tử phản bội Thầy thì sao? Thì Phật không thương. Thầy phải lấy Phật ra Thầy hù mới được. Ai mà không nghe lời Thầy, phản lại, đi ngược lại cái giáo lý của Thầy về lòng thương yêu thì người đó Phật không thương. Mà người đó Phật không thương thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Đụng chuyện cầu Phật không linh. Đụng chuyện cầu Phật không linh. Ví dụ mình gặp những cái khó khăn, mình cầu Phật, chuyện khó khăn vẫn ập tới rồi mình vẫn thê thảm, vẫn điêu đứng luôn. Hoặc một cái tai nạn nào đó ập tới, mình cầu Phật tự nhiên không thoát. Còn nếu người nào vâng lời Thầy về cái giáo lý thương yêu,

[15:11]lúc nào cũng nguyện lòng thương yêu huynh đệ, rồi bây giờ có ai chen vào nói kích động để mình phải ghét người này, phải ghét người kia, mình vững lòng, giữ vững cái đạo lý thương yêu, không để bị kích động, không để bị chia rẽ, luôn luôn tôn thờ cái đạo lý đoàn kết, thì người đó là người ngoan ngoãn vâng lời Thầy. Mà vâng lời Thầy thì Phật Phật cưng. Mà Phật cưng thì được cái gì? Khi đụng chuyện khó khăn cầu Phật thì có kết quả liền. Hổng tin làm thử đi. Hổng tin làm thử đi. Nghĩa là làm đúng điều Thầy dạy về lòng thương yêu, mà nếu đụng chuyện mà cầu Phật không linh, lên đây bắt đền Thầy, Thầy đền liền,

[15:54]Thầy bắt đền liền, Thầy bồi thường liền không nói gì hết. Thầy bồi thường 5.000 vé xe, thiếu thì tự bỏ tiền ra trả tiếp. Thầy nói Thầy nói thiệt.

[16:11]Thế nên là cái việc mà chung tay góp sức đoàn kết là một cái đạo lý đẹp của cuộc sống này. Còn nếu mà chúng ta thui thủi một mình, chúng ta đi ngược lại cái đạo lý. Sẽ có người hỏi Thầy, nói: "Thưa Thầy, vậy sao Phật dạy là phải sống độc cư để tu hành? Tức là người nào mà ở một mình tu thì mới đắc đạo, chứ còn người mà ở đông quá không đắc đạo?". Thầy nói không phải, ý hiểu như vậy là hiểu lầm ý Phật. Là vì thế này: để Thầy nói nghe, là thông thường á là tạo hóa sinh ra cho mỗi con người,

[16:52]trong đó có một cái tạo cho chúng ta trong thâm tâm chúng ta một cái nhu cầu là giao tiếp để thương yêu và được thương yêu, một cái nhu cầu rất bình thường. Thì trong cái nhu cầu mà để giao tiếp để thương yêu và được thương yêu á, nó thành một cái nhu cầu tự nhiên. Cho nên chúng ta thử bình thường một người không tu, đóng cửa ba ngày không nói chuyện với ai hết, lòng mình sẽ thấy làm sao? Thấy chuyện gì? Thấy làm sao? Thấy buồn, thấy khó chịu, phải không? Mà tại sao chúng ta hay qua nhà hàng xóm nói chuyện? Bởi vì... bởi vì nó có cái nhu cầu là gặp gỡ con người, giao tiếp con người, chia sẻ với nhau,

[17:37]thương yêu nhau, là một nhu cầu rất tự nhiên. Cho nên người nào mà đi ngược lại đó thì sẽ thấy khó chịu lắm. Cho nên vì cái cái khó chịu đó mà chúng ta cứ phải tìm gặp nhau để chia sẻ, để tâm tình, để thương yêu và được thương yêu. Thì cái người mà tu mà đạt được cái mức định sâu á, tâm thanh tịnh rồi á thì họ mất cái nhu cầu đó. Là họ có thể sống lặng lẽ trong rừng trong núi một mình hết năm này qua năm kia lòng không buồn, không buồn. Còn đa phần không ai chịu nổi. Cho nên những người tù mà bị biệt giam á họ mất tinh thần hơn là những người mà giam chung với nhiều người. Thí giam chung với nhiều người đó họ còn có dịp để trao đổi nói

[18:17]chuyện, tinh thần họ đỡ khủng hoảng, còn người mà bị giam trong một cái xà lim riêng rồi là tinh thần họ suy sụp rất là lẹ. Còn ở đây Đức Phật nói về những người tu mà có đạo lực cao á, sức định rất vững á thì họ mới có thể mất cái buồn đó khi mà họ ở chỗ vắng vẻ. Cho nên cái việc mà ở độc cư á là cái thước đo đạo lực thôi, chứ không phải mục tiêu của đạo Phật là ở một mình. Nên người nào hiểu lầm, nghe cái đoạn kinh đó hiểu lầm rồi cứ tưởng là Phật khuyến khích ở một mình là người đó hiểu sai đạo Phật. Cái ở một mình là cái thước đo thôi, coi mình đủ sức chịu đựng một mình không? Nếu mình chịu đựng một mình được tức là sức định trong tâm vững, vậy thôi.

[18:57]Chứ còn thực sự điều mà Phật mong muốn chúng ta là chúng ta phải đến với tất cả chúng sinh để chúng ta đem hạnh phúc, đem niềm vui, đem đạo lý đến cho con người. Hãy nhớ như vậy. Bây giờ muốn đoàn kết thì chúng ta phải có một số nguyên tắc, có nguyên tắc để mà thực hiện đúng theo đó thì sự đoàn kết sẽ xuất hiện.

[19:25]Bây giờ thứ nhất là chúng ta cần cái tâm nguyện. Cái tâm nguyện số một là thế này:

[19:35]Hôm đó có một cái người Phật tử ở một cái tỉnh xa ở trên cao nguyên đến gặp Thầy, người đó nói: "Thưa Thầy, là nào giờ huynh đệ chúng con sinh hoạt chung một đạo tràng, bây giờ hơi xa, à con xin Thầy cho chúng con tách ra làm hai để dễ sinh hoạt." Thì Thầy mới nói thế này, Thầy nói là: "Hãy bàn với nhau trước khi quyết định, bởi vì điều Thầy cần là sự đoàn kết, cái đạo tình đoàn kết. Và hãy nhớ lời Thầy điều này: Dù thân này có chết, dù danh dự này có hết, nhưng mà sự đoàn kết không bao giờ được để cho mất. Hãy nhớ điều đó và về mà làm." Khi Thầy nói câu đó mạnh quá, cái người kia sợ, không dám chia nữa. Bởi vì sao?

[20:25]Bởi vì Thầy đã đặt cái sự đoàn kết nó cao hơn cả danh dự và sự sống. Mà nếu ai đến với đạo Phật mà biết tôn thờ cái sự đoàn kết được như vậy, thì đó là người một người đệ tử Phật cực kỳ tốt, rất là chân chính. Người đó mới có thể giữ gìn được Phật pháp, người đó mới có thể là cái tấm gương cho mọi người noi theo, và người đó được vô lượng công đức về sau này. Những người mà biết tôn thờ cái sự đoàn kết như vậy. Khi Thầy mới nói như vậy, Thầy nói: "Dù thân mạng này có chết, dù danh dự này có hết, nhưng tuyệt đối không được để cho cái đoàn kết bị mất. Hãy ghi nhớ điều đó rồi về làm gì đó mà làm."

[21:04]Thì Thầy nói như vậy thì không dám làm nữa. Thì Phật tử cũng vậy, hôm nay để mà xây dựng cái đạo tình đoàn kết, Thầy cũng gửi cái tâm nguyện này xuống cho tất cả các Phật tử của Thầy. Người nào là tự nhận mình là đệ tử của Thầy, của Thầy Chân Quang, thì hãy nhớ cái tâm nguyện, ghi khắc điều này trong lòng. Thỉnh thoảng đọc cái lời nguyện này lên. Để như vậy, không bao giờ cho phép bất cứ một điều gì xen vào phá vỡ cái đạo tình của những người huynh đệ đồng đạo, đạo hữu với nhau, hãy nhớ điều đó. Nên thứ nhất là cái tâm nguyện chúng ta tôn thờ cái sự đoàn kết cao hơn cả cái chết và danh dự. Có thể là chúng ta bị xỉa xói, bị nói xấu thế này thế kia nhưng lòng không bao giờ

[21:52]lung lay, không bao giờ để vì những điều đó mà mất cái sự đoàn kết với nhau. Lúc nào cũng nghĩ đến cái người huynh đệ ta mà ta phải tới lui, phải gặp gỡ, phải thương yêu, phải gắn bó, hãy nghĩ điều đó. Điều đó nó cao hơn, nó thiêng liêng hơn cả cái mạng sống của mình và cái danh dự của mình. Làm được không? Suy nghĩ như vậy được không?

[22:18]Sao nín khe hết trơn vậy trời? Nín khe hết trơn.

[22:25]Ai mà lỡ vỗ tay là coi như hứa rồi đó nha. Mà thất hứa thì chuyện gì xảy ra? Thất hứa là thất hứa với Phật nha. Thất hứa với Phật, Phật thì không phạt nhưng mà nửa chết thì quỷ sứ phạt nha. Cho nên là thôi Thầy, trước hết là Thầy ca ngợi những người đã vỗ tay, tức là những người nhận, đón nhận cái lời tâm nguyện Thầy vừa gửi gắm xuống là tôn thờ cái sự đoàn kết hơn cả thân mạng và danh dự của mình. Nhớ nha, nhớ nha. Vỗ tay rồi đó, lỡ dại rồi đó.

[23:06]Bây giờ cái nguyên tắc thứ hai để tạo nên sự đoàn kết là là lắng nghe, lắng nghe, vâng lời Thầy.

[23:16]Có nói Thầy khôn không? Nói sao ông Thầy ổng khôn quá, bắt vâng lời.

[23:24]Nguyên tắc là để tạo ra sự đoàn kết là vâng lời Thầy. Thật ra Thầy nói câu này là không phải là Thầy khôn, Thầy ăn hiếp đâu, mà nó là nguyên tắc rất là chân chính. Vì thế này: Ví dụ như là huynh đệ chúng ta đây, hiện nay là năm ngàn người, còn những nhiều người chưa đến đây nữa. Và năm ngàn người này có năm ngàn cái suy nghĩ giống nhau hết phăng phắc một cái không? Có không? Không, phải không? Năm ngàn người này chớ nhiều khi là gần năm ngàn cái suy nghĩ khác nhau. Người nói tu á là phải đi con đường A, người nghĩ tu phải đi con đường B, người nghĩ tu phải đi con đường C, mỗi người sẽ nghĩ một con đường của mình là đúng. Nhưng bây giờ Thầy nói:

[24:04]"Thôi, dẹp giùm cho Thầy hết việc đó. Bây giờ nghe lời Thầy nè, Thầy nói tu là đi con đường Z." Bỏ hết ý nghĩ mình xuống, đi theo một con đường mà Thầy bảo thì tự nhiên đoàn kết không? Tự nhiên không chia rẽ nhau nữa vì đã đi chung một đường, phải không? Đó, có người tu nào Thầy không biết nhưng bây giờ Thầy nói là thôi yêu cầu bỏ hết những ý nghĩ của mình. Bây giờ vâng lời Thầy, trước hết tôn kính Phật tuyệt đối giùm Thầy một cái đã. Vâng lời Thầy, bỏ hết ý kiến riêng của mình đi thì như vậy mình có thể đoàn kết với nhau được không? Khi mà mình cùng nhau là tôn kính Phật tuyệt đối, đúng không?

[24:40]Rồi hoặc là có người suy nghĩ là tu là phải ở một mình, tu phải lo cho mình trước, lo cho người sau, hay là tu phải thương người này, thương người kia. Thầy nói: "Không, bỏ hết đi." Tu là phải thương yêu tất cả chúng sinh. Tu là phải thương yêu tất cả chúng sinh, thì khi mà nghe lời Thầy bỏ hết những cái tư tưởng riêng, tự nhiên mình có một con đường chung để đi và đoàn kết lại. Cho nên vâng lời Thầy là cái điều kiện đầu tiên để đoàn kết, chứ không phải là Thầy ăn gian, không phải Thầy ăn gian đâu. Mà vì sao vậy? Bởi vì trên lý thuyết trên lý thuyết, Thầy nói trên lý thuyết thôi chứ Thầy không dám

[25:14]nói trên thực tế, trên lý thuyết thì Thầy là người hiểu đạo lý hơn hết, đúng không? Phật tử không hiểu đạo lý bằng Thầy, cho nên về đây học đạo lý với Thầy, thì coi như Thầy là người hiểu đạo lý hơn hết. Thì bây giờ vâng lời Thầy thì tự nhiên mình sẽ được cái đạo lý đúng nhất. Và được thêm một cái nữa là đoàn kết với nhau. Đó, trên lý thuyết là như vậy, đúng không? Chỉ có thực tế, coi chừng khác lý thuyết. Thực tế là sao? Vì biết đâu trong năm ngàn con người này sẽ có những người nào đó nhiều khi còn giỏi đạo lý hơn Thầy nữa. Đó là trong thực tế, có thể khác đi. Nhưng mà trên lý thuyết thì Thầy là người

[25:55]tương đối gọi là tu nhiều hơn, học nhiều hơn, vân vân là vậy. Cho nên cứ cứ tạm cho là Thầy giỏi đạo lý hơn hết. Thì như vậy vâng lời Thầy là bảo đảm ít sai nhất, đúng không? Phải không? Khi mà Thầy hiểu đạo lý nhất, thì bây giờ cứ vâng lời Thầy thì chắc chắn là mình sẽ ít có sai lầm nhất. Có cãi lời Thầy, coi chừng sai á. Đúng không? Cãi lời Thầy có thể sai. Mà Thầy thấy nhiều người Phật tử hay cãi lắm nha, có nhiều người Phật tử hay cãi Thầy lắm. Có không? Có không? Cái người ở xa thì ít cãi Thầy, sao vậy? Cái người ở xa cứ nghe băng Thầy, rồi cái thấy ờ Thầy giảng có lý à, cái bình thản cứ nghe băng và thực hành, thấy rất là có lý, không cãi.

[26:44]Nhưng mà những Phật tử ở gần Thầy á thì không phải điều nào mà Thầy cũng nói trên giáo lý, có những điều Thầy nói những điều trong cuộc sống. À phải ví dụ như là Thầy không nói đạo lý mà Thầy chỉ nói: "À bây giờ đem cái này cho người kia, à đem cái kia giúp người nọ." Thầy chỉ nói bình thường chứ Thầy không nói đạo lý, thì lúc đó bắt đầu cãi Thầy, lại nói: "Ôi, cho người đó làm chi Thầy? Con thấy người đó vậy thôi đừng cho. Ôi, giúp người đó làm chi? Người đó ôi lại thế này thế kia." Bắt đầu có cái ý mình ở trỏng á là bắt đầu cãi Thầy á. Mà Thầy thấy những người gần Thầy thì bản ngã lại bốc lên.

[27:15]Khi mà giải quyết công việc lại có nhiều cái cái ý kiến riêng tư, có khi khác với ý Thầy. Còn cái người ở xa bởi vì không có không có phải xử lý công việc do Thầy giao, chỉ nghe giáo lý thôi thì không có gì để cãi. Nhưng khi ở gần Thầy bắt đầu Thầy giao công việc á thì bắt đầu bản ngã mới khởi lên. Mới lại nói ờ phải xử lý công việc cách này, xử lý công việc cách kia. Và khi mà không vâng lời Thầy thì bắt đầu chia rẽ. Ý người này khác, ý người kia khác. Cho nên Thầy nói thôi cứ làm ơn nghe lời Thầy giùm. Trứng không có khôn hơn rận đâu, Thầy già rồi, cứ nghe lời Thầy không có sai, Thầy già rồi. Đúng không?

[27:54]Không biết đúng tim đen của mấy người mà hay ở gần Thầy không? Đúng tim đen. Đó, thứ nhất là vâng lời Thầy. Cho nên từ đây về sau vậy, hễ là mỗi người mà khi mà có cái gì bất đồng ý kiến với nhau, thì hãy nói với nhau thế này: Thôi, bây giờ chúng ta bỏ cái ý nhau xuống, chúng ta thử coi nếu là Thầy, Thầy sẽ giải quyết như thế nào. Có khi mà nghe trong băng Thầy đã nói một điều gì đó rồi, thì có khi theo cái ý Thầy mà bỏ ý kiến của mình, thì bỗng nhiên đoàn kết với nhau trở lại. Đó là nguyên tắc thứ hai của sự đoàn kết. Cái nguyên tắc thứ ba là thương yêu nhau.

[28:34]Cái thương yêu nhau, cái câu này thầy nói mấy triệu lần. Thầy nói mấy triệu lần, mà quý Phật tử cũng nghe mấy triệu lần. Nhưng mà trong tâm đã dính chưa? Trong tâm có cái tình thương nhau chưa? Thầy nói câu này nha, không biết thầy có khoe không, là có một lần thầy đi thầy giảng ở mấy cái chùa khác á, thì cũng cái ngày lễ, lúc thầy ngồi thầy giảng thầy nhìn xuống những Phật tử, thầy mới phát hiện là trong cái gương mặt của họ, trong cái tâm của họ nó khô khan, không ai thương ai hết. Nghĩa là họ đi chung một chùa á, họ ở gần gần họ đi chung một chùa, chùa đó mời thầy về giảng, mà thầy nhìn vô thầy thấy không ai thương ai hết.

[29:15]Thành thử bữa đó thầy giảng một đề tài khác, mà buộc lòng thầy phải quay lại thầy cứ nhắc cái lòng thương yêu, tại vì thầy thấy những người này cùng đi chùa mà không thương nhau, không thương nhau. Nên thầy phải nhắc về lòng thương yêu. Nhưng mà ngày hôm nay, à ngồi ở cái chùa này, thầy nhìn xuống Phật tử thì thầy thấy trong lòng của Phật tử đa phần có tình thương yêu nhau nhiều hơn. Nghe khoái không? Nghe khoái không?

[29:42]Nghe khoái chí không ta? Nên đây là điều thầy mừng, tại vì từ sáng vậy khi từ sáng thầy đứng ngoài ngõ, thầy thấy mọi người đi ra đi vào ký tên để ủng hộ nạn nhân chất độc da cam, thì thầy thấy trong tâm mọi người có cái tình thương, có tình thương. Điều đó là điều thầy mừng. Nhưng mà dĩ nhiên nó chưa đủ đâu, nhưng mình phải phát huy hoài, phát huy hoài và thầy phải nhắc. À còn có những cái ngôi chùa mà thầy đến mà thầy gặp cái đó thầy lo lắm, tại thầy biết cái chùa nó không có phát triển được. Khi mà Phật tử không thương nhau rồi thì có bao giờ đoàn kết nhau làm được điều gì đâu. Nên phải thương nhau.

[30:13]Nên nguyên tắc mà thương quý nhau tức là thương những người đồng đạo á, là nguyên tắc căn bản trước. Mà trong cái việc thương nhau á, nói thương nhau thì dễ, nhưng mà để thực hiện cái tình thương đó thì nó không dễ, là bởi vì sao? Vì chúng ta phải đáp ứng được hai điều mới gọi là thương nhau. Điều thứ nhất á là cái khuyết điểm của người khác chúng ta có thái độ gì? Trên đời này có ai không có khuyết điểm không giơ tay lên? Trên đời này ai không có khuyết điểm giơ tay lên, thầy lạy ba lạy liền. Ai cũng có khuyết điểm, phải không? Và như vậy, cái nguyên tắc của lòng thương yêu là biết người huynh đệ mình còn khuyết điểm.

[30:55]Và khi mình sống chung, mình va chạm chắc chắn khuyết điểm người đó lộ ra. Đúng không? Ví dụ cái người đó có cái tính là à gay gắt. Những chuyện khác thì tốt, nhưng mà có những chuyện gì không đồng ý gay gắt dữ dội lắm, cái khuyết điểm. Nhưng mà mình biết rồi, mình biết, à đây là cái khuyết điểm của người này, còn ưu điểm là những mặt khác. Nên khi mà đụng tới lúc mà người đó gay gắt lên, mình biết: "Ôi, cái tánh ổng vậy", nên mình không có vì lý do đó mà mình ghét hay mình xa lánh, nhưng mình vẫn thương. Nên cái nguyên tắc thương đầu tiên á, cái đòi hỏi mà đầu tiên của tình thương yêu nhau là

[31:32]bao dung, tha thứ được cái khuyết điểm của nhau, vì ai cũng có khuyết điểm. Đồng ý điều này không? Đồng ý nha. Cũng vậy như trong cái sám hối địa ngục thầy có nói câu này: "Ai cũng thế, ít nhiều đều tội. Chỉ khác nhau biết lỗi hay không." Thì ở đây đó, là ai cũng thế, ít nhiều chúng ta đều có cái khuyết điểm, mà cái điểm khác nhau ở chỗ là chúng ta có tha thứ, bao dung được với nhau hay không. Đó là dấu hiệu của tình thương yêu. Nên từ đây, từ cái ngày hôm nay, khi mà chúng ta nói về cái tình thương, thì bắt đầu chúng ta hãy để ý lại là trước đây đã có những lần chúng ta vì một vài cái khuyết điểm của người

[32:15]huynh đệ mình mà mình quay lưng hẳn luôn, thì biết là mình đã sai trong cái trong cái cái tình thương yêu. Đó là cái thứ nhất. Cái đòi hỏi thứ hai của tình thương yêu là mình có cái cách nào để mình giữ cái tình cảm với nhau lâu dài hay không? Biết bây giờ mình đi chung một chùa với nhau đó, mình thành một nhóm rồi đó, ví dụ cái nhóm này nhóm Biên Hòa, nhóm kia nhóm Thủ Đức, nhóm nọ nhóm Dĩ An, nhóm Sông Bé, Tây Ninh, Cần Thơ, Mỹ Tho, mình chung nhóm nhau rồi đó, thì coi như là huynh đệ bạn đạo phải thương nhau rồi. Về lý tưởng á thì mình thương hết 5000 người này, thương hết. Nhưng mà thực tế, mình thương cái nhóm mà đi chung xe với mình trước. Đúng không?

[32:56]Phải không? Mà có thương ai khác xe không? Thương luôn, ha, lý thuyết là thương luôn. Nhưng mà thực tế thì thương cùng xe thôi, ha, xe đỡ mệt, thương khác xe mệt quá. Cho nên lý thuyết là thương cùng xe đi chung với mình rồi cùng nhóm, cùng chỗ, cùng nơi á. Nhưng mà hãy suy nghĩ điều này. Điều thứ nhất nãy thầy vừa nói là bao dung được khuyết điểm của nhau, biết người đó còn cái dở cái đó, nhưng mình vẫn thương. Đó, cái vẫn thương đó là cái cái đáp ứng được cái đòi hỏi của tình thương. Rồi cái thứ hai là mình làm gì để giữ gìn cái tình thương này lâu dài? Làm gì? Ai có sáng kiến? Mình làm gì để giữ được cái tình thương với nhau lâu dài

[33:36]khi mà mình đi chung xe, mình là chung nhóm, mình chung chỗ, cùng khu vực, cùng địa phương, cùng đạo tràng? Làm gì? Làm gì để giữ được tình thương này lâu dài? Ai có nghĩ ra? Ai mà nghĩ ra sáng kiến này chúng ta đăng ký bản quyền để đừng cho ai ăn cắp. Là giúp đỡ nhau, giúp đỡ nhau khi mà khó khăn. Và nếu không khó khăn thì làm sao? Đó, nguyên tắc là làm gì để duy trì tình cảm với nhau lâu dài là khi có người kia cần, khó khăn, chúng ta giúp đỡ. Nhưng mà hỏi thầy: "Thưa thầy, mà không bao giờ thấy ổng khó khăn hết trơn rồi làm cái gì bây giờ? Không giúp làm sao?" Thì mình lâu lâu mình tặng biếu quà,

[34:21]lâu mình có cái bánh ít gai nào ngon ngon mình đem qua mình tặng. Ừ, có cái bánh xèo nào mua về mà chưa kịp thiu mình đem qua mình tặng liền cho lẹ, ví dụ vậy. Đó ví dụ. Vân vân, có những cái quà, những gói bánh nhỏ nhỏ hay chút chút cũng gọi là tặng biếu nhau, không gọi là giúp đỡ mà gọi là tặng biếu, thì những cái điều nhỏ nhỏ như vậy cũng duy trì được cái tình cảm với nhau lâu dài. Hai cái mánh đó được không, nghe xài được không? Một là giúp đỡ nhau khi khó khăn, hai là hay tặng biếu nhau những món quà để biểu hiện tình cảm. Hai cái mánh đó xài được không? Được nha. Thấy rồi. Nên như vậy, khi mà chúng ta biết xử lý như vậy,

[35:04]biết xử sự, biết cư xử như vậy thì tự nhiên cái tình đạo nó cứ duy trì lâu hoài, duy trì lâu hoài. Mà ngộ cái mình thương người ta, người ta thương mình; mình ghét người ta, người ta ghét mình. Có người nói: "Ủa sao tôi đi đâu cũng bị ai ghét? Tại sao người ta không thương tôi?" Cái hỏi thầy nói: "Sao con cứ người ta không thương con?" Thầy nói đừng hỏi câu đó, đừng hỏi thầy câu đó, mà hãy hỏi thầy câu này: "Sao con không thương người ta?" Ổng nghe ổng giật mình liền, cái người Phật tử nghe giật mình liền. Mà đúng, cứ ngồi đó mà đòi người ta thương mình thì tự nhiên không ai thương hết. Mà nếu đòi mình thương người ta, một thời gian bỗng nhiên ai cũng thương mình hết.

[35:43]Cho nên hãy thương trước. Mà khi hãy thương trước thì hãy bao dung được cái nhược điểm của nhau, và chấp nhận cái nhược điểm của nhau, và giúp đỡ nhau khi khó khăn, và hay biếu tặng quà nhau để nhắc nhở tình cảm thương nhau. Thay vì mình nói là: "I love you", không, mình đem qua một cái bánh tét bự tổ bố mình tặng, đó là thay lời muốn nói, thay lời trái tim muốn nói: "I love you forever, very much".

[36:18]Một nguyên tắc nữa của sự đoàn kết nữa là thích hợp tác. Hễ làm gì đó không thích làm mình. À nghĩa là mỗi khi mà mình nghĩ được một cái chuyện gì hay để làm thì không làm một mình, luôn luôn muốn rủ, mặc dù chuyện đó mình dư sức làm một mình, dư sức làm một mình. Ví dụ như là mình nghe nói là ở hôm đó có một lần vô tình mình đi đâu á, mình thấy bên đường có một cái người nhà nghèo. Vô trong nhà thấy nhà dột cột xiêu, những đứa nhỏ nó nó nó rách rưới. Thế trong tâm mình mình nghĩ mình muốn giúp gia đình này, muốn tìm hiểu. Thế mà mà lúc đó có chuyện vội mình phải đi, và mình định trong bụng là mình

[36:56]phải quay lại, mình sẽ quay lại chỗ đó đi tìm lại gia đình đó để giúp. Nhưng mà mặc dù mình đủ tiền á, có thể là mình có trong túi mình là năm sáu triệu để mình xây một cái nhà tình thương cho họ liền. Nhưng mà mình không làm một mình, không có lặng lẽ một mình, mà đi rủ, rủ ba bốn người, ba bốn huynh đệ năm mười người đi chơi, như một cuộc đi chơi thôi, nhưng mà để cùng nhau vào gia đình đó hỏi han, ân cần, rồi đó rồi mỗi người chung tay một chút, đó mình bao chót, ví dụ mình dư khả năng nhưng mình sẽ bao chót. Thì như vậy cái gọi là thích hợp tác nhau để làm những điều thiện, cái điều đó đẹp vô cùng, vì điều đó làm nên cái tình đoàn kết ở trong đạo.

[37:33]Thích hợp tác, không thích làm gì một mình. Mà khi mà thích hợp tác như vậy á thì nó có một điều thế này: là chúng ta dễ có ý kiến khác nhau. Khi mà cùng với nhau làm một công việc thường là năm người mười ý, chúng ta hay bị gặp chuyện đó. Thì để ý chỗ này chút, ráng lắng nghe nhau, ráng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau. Nhớ như vậy, cái cái khó cái đó thôi, cái khó là khác ý kiến thôi. Để thực hiện được cái gọi là thích hợp tác nhau cùng làm việc thiện thì chúng ta phải vượt qua một điều là khác ý kiến. Hễ mà mỗi người một ý thì chúng ta phải khởi thêm một cái ý nữa là mong sao chúng ta tìm được một ý kiến chung.

[38:23]Mong sao, chứ không phải vì cái ý kiến riêng rồi quay lưng với nhau, giận nhau. Đó là cái người con nít, cái người đó chưa trưởng thành. Chúng ta thấy những cái người mà trưởng thành á, như thế này mình biết nè, ví dụ khi bàn công việc á, họ đôi khi họ tranh luận nhau gay gắt để tìm cho ra, mổ xẻ cho ra cái nào là hợp lý nhất, cái nào là đúng nhất. Mà trong lúc mà tranh luận như vậy, họ khác nhau gay gắt, khác nhau hẳn á, nhưng mà khi buông cái buổi họp đó rồi, bước ra ngoài rồi là anh em nắm tay thân mến nhau liền, bỏ cái ý kiến liền. Bởi vì tình thương vẫn là vĩnh cửu, còn cái ý kiến khác hay giống nhau là chỉ là tạm thời. Nhớ như vậy.

[39:01]Và như vậy, chúng ta có một cái nguyên tắc để mà xử lý khi mà chúng ta ý kiến khác nhau thì mình tụng một cái câu thần chú.

[39:12]Câu thần chú đó là gì? "Mô Phật, ý kiến là tạm thời, tình thương là bất diệt". Tụng cái câu thần chú đó là tự nhiên dù có khác ý kiến nhau, nhưng mà vẫn không, không bỏ nhau. Bởi vì chúng ta biết trong cái công việc này, chúng ta khác ý kiến nhau là chỉ công việc này thôi. Hết công việc này rồi chuyện đó không quan trọng nữa. Rồi chúng ta sẽ hợp tác với nhau ở công việc khác. Rồi có khi cũng sẽ khác ý kiến nhau, nhưng mà rồi cũng sẽ tạm thời. Còn một cái là vĩnh viễn đi theo chúng ta cho tới ngày chúng ta chết và mang luôn sang bên kia thế giới đó là tình thương yêu với nhau. Nên chúng ta hay nói cái câu nguyên tắc là

[39:58]cái sự khác biệt về ý kiến chỉ là tạm thời, cái tình thương yêu với nhau đó mới là vĩnh cửu. Đồng ý không? Đồng ý nha!

[40:13]Rồi trong cái hợp tác với nhau á nó còn một cái nhược điểm này nữa mà chúng ta cũng sẽ dễ bị: mình thích mình là người sếp. Ví dụ bây giờ mình lập một cái nhóm năm bảy người, mình đi vào cái vùng nào đó mình làm việc thiện hay là hôm đó mình lên chùa làm công quả, nhưng mình vẫn thích mình là tổ trưởng, mình là nhóm trưởng, mình là chúng trưởng. Đó, cái tâm lý mà thích mình làm sếp á là cái tâm lý đó phá hoại ghê gớm cái sự đoàn kết. Phá hoại ghê gớm! Ở đây ai muốn làm sếp giơ tay lên thầy coi? Đừng muốn làm sếp! Bởi vì chúng ta biết là hãy nhớ điều thầy nói ngày hôm nay, mỗi khi mình ở trong một cái tập thể

[40:58]mà mình muốn mình là người trưởng thì phải hiểu điều này: khi mình vừa khởi cái ý nghĩ lên, mình nói là à mình phải làm trưởng cái nhóm này thì phải nhắc thêm một câu nữa: "Ý nghĩ này phá hoại sự đoàn kết". Nhớ như vậy. Cái ý mà muốn làm sếp là ý phá hoại sự đoàn kết, cho nên từ đây về sau mỗi khi tâm ta mà khởi lên cái ý muốn làm sếp, làm trưởng thì biết ngay đó là là lầm lỗi. Và chúng ta vậy chúng ta làm gì? Chúng ta chỉ thích làm người hỗ trợ thôi. Chúng ta mong là huynh đệ chúng ta sẽ đứng vai trò chính, ai cũng được, và chúng ta sẽ hỗ trợ hết lòng, hỗ trợ thật lòng, đưa người đó lên nổi luôn, không cần, mình luôn luôn đứng phía sau.

[41:41]Người nào có tinh thần như vậy á thì công đức của mình thật là vô lượng. Mà một đất nước mà có nhiều người như vậy đất nước nó sẽ rất là mạnh. Đất nước mà suy yếu là đất nước là ai cũng giành nhau làm sếp, đất nước nó suy yếu liền lập tức. Nhân tài không phát triển được vì ai cũng dùng thủ đoạn để giành làm sếp. Bây giờ mình là người đệ tử Phật, lấy cái đạo đức làm đầu thì mình nhớ điều đó, loại bỏ trong tâm cái ý muốn làm sếp mà chỉ thích làm người hỗ trợ thôi. Người như vậy phước rất là lớn.

[42:13]Một cái nguyên tắc để mà đoàn kết nữa là: cảnh giác những lời kích động chia rẽ.

[42:21]Có nhiều người á họ có một cái tâm lý là thích chia rẽ, thích người này ghét người kia. Họ thấy mọi người thương yêu nhau họ khó chịu, họ mắc cái bệnh, có cái bệnh, cái bệnh tâm lý khó chữa là hễ gặp người này hay nói xấu người kia, gặp người kia hay nói xấu người nọ. Mà khi nói xấu như vậy cái làm con người ghét nhau. Thì cái người mà hay nói xấu như vậy đó, thì Phật gọi là cái người đó sinh ra với cái búa ở trong miệng á, gặp ai cũng cũng phang. Và cái người đó chết thường là xuống địa ngục. Thường là xuống địa ngục, chỉ bằng lời nói thôi, không làm gì ác nhiều nhưng mà chết xuống địa ngục, thật sự như vậy. Bởi vì sao?

[42:58]Bởi vì cái tác hại nó khủng khiếp lắm. Thì mình đánh người ta á, người ta đau một chút thôi, mà mình chia rẽ con người, mình làm người ta ghét nhau á, cái đau khổ nó gieo rắc trong cuộc đời cả đời. Cuộc đời này đau khổ nhiều rồi, mà còn thêm cái cái sự chia rẽ, cái sự thù ghét nữa thì cái đau khổ càng chồng chất. Cho nên vì vậy, cái người mà hay nói xấu, hay chia rẽ là người mang tội rất nặng, là cái phần của họ. Nhưng phần của ta là khi nghe những cái lời mà kích động chia rẽ thì chúng ta làm sao? Không bao giờ bị bị mắc mưu, không bao giờ bị rơi vào cái điều đó. Và họ nói xấu thì họ dựng chuyện lên hay lắm, họ dựng lên chuyện hợp lý lắm.

[43:40]Mà chúng ta là những người đã lớn, những người đệ tử Phật, không bao giờ được nghe một chiều, nhớ như vậy. Có những điều mình nghe nó hợp lý trăm phần trăm á, nhưng mà đến khi mình hỏi lại, nó vẫn nhiều khi hoàn toàn sai sự thật. Hãy nghe thầy nói. Ví dụ chúng ta nghe nói một người nói xấu một người kia, nói xấu tàn tệ luôn và họ nói xấu vững vàng và họ nói xấu khẳng định quá cái mình tưởng người kia xấu thật, mình tin theo cái mình cũng mang tội lây luôn. Nhưng mà đến lúc nào đó mình tìm hiểu thật sự lại thì sự thật là hoàn toàn trái ngược lại, người kia rất là tốt, cực kỳ tốt. Nên nhớ vậy là phải cảnh giác trước những lời mà nói xấu,

[44:16]gây chia rẽ, phải có cái bản lĩnh điều đó, rất là vững vàng. Như vậy, vừa rồi thầy nói những cái nguyên tắc để mà tạo thành sự đoàn kết: thứ nhất là cái tâm nguyện tôn thờ cái đoàn kết còn hơn cả mạng sống mình và danh dự của mình. Cái thứ hai là phải biết vâng lời thầy, biết vâng lời thầy, đừng có cãi thầy. Thứ ba là phải tập thương quý nhau, trong cái thương quý nhau đó là có cái chấp nhận khuyết điểm của nhau, tha thứ khuyết điểm nhau để sửa và tìm cách để mà duy trì cái tình cảm với nhau. Một cái điều nữa, thứ tư nữa là thích hợp tác chứ không thích làm việc một mình. Điều thứ năm nữa là thích làm người hỗ trợ, không thích giành làm sếp.

[44:58]Và điều thứ sáu là chúng ta cảnh giác trước những lời kích động chia rẽ, như vậy. Bây giờ nó có thêm một vài cái tâm nguyện, có thêm cái lời tâm nguyện là

[45:14]dù là người đó xa lạ với ta, nhưng mà nếu ta biết rằng người đó cùng thờ Phật thì chúng ta vẫn ân cần, vẫn tử tế với nhau. Đó, bây giờ không còn là đệ tử chung của chùa Phật Quang nữa, không còn là Phật tử đi chung xe, chung chỗ ở địa phương nữa, mà bất cứ nơi nào chúng ta biết là người đó cùng thờ Phật, dù người đó tông nào, Nam tông, Bắc tông, Thiền tông, Tịnh tông, Mật tông hay gì tông, nhưng biết người đó thật sự tôn kính Phật thì chúng ta vẫn thương quý người đó, vẫn ân cần, vẫn tử tế người đó. Được không? Đó, bây giờ không còn là đệ tử chung của chùa Phật Quang nữa, không còn là Phật tử đi chung xe,

[45:56]chung chỗ ở địa phương nữa, mà bất cứ nơi nào chúng ta biết là người đó cùng thờ Phật, dù người đó tông nào, Nam tông, Bắc tông, Thiền tông, Tịnh tông, Mật tông hay gì tông, nhưng biết người đó thật sự tôn kính Phật thì chúng ta vẫn thương quý người đó, vẫn ân cần, vẫn tử tế người đó. Được không? Ví dụ, ví dụ như là một cái ngày chúng ta vào quán cơm chay chúng ta ăn, và chúng ta thấy những người khác cũng vào quán cơm chay ăn, thì mình biết ngay là sao? Những người mà cùng vào ăn chay là là sao? Hầu hết là đạo? Đạo... hầu hết là đạo gì? Hầu hết đạo Phật, hầu hết. Và như vậy họ đều là người thờ Phật thì chúng ta phải làm sao?

[46:39]Phải phải thương. Mà xét kỹ lại đi, nhớ kỹ lại giùm coi, mấy năm qua khi chúng ta vào tiệm cơm chay ăn, gặp những người thực khách cùng ăn với chúng ta, chúng ta nhìn họ chúng ta có thấy thương mến không? Có thấy thương mến không? Hay là thờ ơ, không quan tâm, lạnh lùng, coi nhau như củ khoai lang sùng? Có không? Xét lại kỹ coi có không? Có phải không? Cho nên từ hôm nay chúng ta thay đổi lại điều đó. Thay đổi lại điều đó là sao? Là không biết người đó là ai, nhưng mà biết rằng người đó cùng thờ Phật thì chúng ta nguyện lòng sẽ thương yêu người đó, ân cần tử tế với người đó. Được không? Được không? Được nha!

[47:28]Nhớ vậy đó.

[47:34]Cái đó là chúng ta nói trong đạo, nhưng mà nếu cái điều này được được phát huy ra cả cái đất nước này rất là tốt. Giờ không biết ai là ai, không biết người Việt Nam ở trong nước hay ở ngoài nước, nhưng mà nếu chúng ta biết người đó là người Việt Nam thì phải thương. Nếu cha mẹ dạy con được điều này thì đây là một cái điều đại hạnh phúc cho đất nước ta. Bây giờ Phật tử nào có con á, hãy về nhắc con mình như thế này, là: "Cha dạy con hai điều. Điều thứ nhất, dù người đó xa lạ, nhưng nếu con biết người đó là người Việt Nam thì con phải thương yêu. Điều thứ hai, dù người đó là người xa lạ, nhưng nếu con biết người đó là người thờ Phật thì con phải thương yêu".

[48:24]Cho nên từ ngày hôm nay, khi quý Phật tử về nhà hãy kêu con mình lại, ngồi nói, dặn hai điều này.

[48:32]Còn ai chưa có con thì sao? Thì thôi đừng có con nữa, mệt, đi tu, lo đi tu. Còn ai có con rồi thì nhắc hai điều đó. Được không? Nhớ nha, được nha! Đừng cười trừ nha, đừng cười trừ, nhớ như vậy. Và cái lời nguyện thứ ba để chúng ta có thể có một cái đạo lý đoàn kết là thế này: là mỗi ngày chúng ta quỳ trước Phật, chúng ta nói với Phật. Cái này là không có nói với ai mà nói với Phật, là: "Lạy Phật, xin cho con bỏ được cái ta nhỏ bé này để con tìm được cái tình thương đại đồng với tất cả chúng sinh".

[49:18]Đây là điều chúng ta nói với Phật, Phật sẽ gia hộ chúng ta. Và lần lần cái lòng thương đại đồng đó sẽ lớn dần, lớn dần hết kiếp này đến những kiếp khác, cho đến ngày chúng ta thành Phật mà thôi. Chúng ta nói với Phật: "Lạy Phật, xin cho con bỏ được cái ta nhỏ bé này để tìm được đến tình thương đại đồng". Chịu không? Chịu nha! Nhớ vậy đó.

[49:48]Và đó là những nguyên tắc, nhưng mà muốn thực hiện được những nguyên tắc này đó, chúng ta phải tập từ từ, chúng ta phải tập từ từ. Bây giờ có nè, là tập từ từ những điều mà thầy dặn nè, những điều cụ thể nè. Bây giờ chúng ta tập viếng thăm huynh đệ để tạo tình cảm với nhau. Nào giờ mình để ý mình ít viếng thăm ai, bây giờ bắt đầu mình chịu khó sắp xếp thời gian để đi viếng thăm huynh đệ, được không? Được nha. Cái này là cái mà thầy thầy dở nè, chính thầy chứ lại thầy lại không làm được điều này. Thầy bận quá, nhiều khi nghĩ đến cái người này nghĩ đến người kia rồi không sắp xếp được thời gian, cái thôi cứ chịu thua.

[50:27]Mà dù thầy không làm được nhưng mà thầy mong mọi người làm được, là huynh đệ với nhau thương yêu nhau, hãy sắp xếp thăm viếng nhau đều đặn để giữ cái tình cảm với nhau, ừm. Cái thực tập thứ hai nữa nè, là để ý xem mình có hay cãi lời thầy hay không. Nhớ nha, đừng cãi lời thầy, ừm. Rồi khi mình để ý lại thực tập nè, khi mà làm việc chung với nhau á, mình có hay nhường nhịn huynh đệ không, hay là mình cứ buộc mọi người phải theo ý mình? Để ý điều này. Còn nếu mà mình hay nhường nhịn huynh đệ để có cái tình, thì đó là điều điều tốt, ừm. Rồi để ý điều này, ví dụ như khi huynh đệ của mình bị người ta chỉ trích, mình có bênh vực hay không,

[51:09]hay mình tò mò mình nghe mà nói dám có lắm á, mình tin người ta liền? Có không? Thường thường á, ví dụ mình chơi thân với một cái người bạn tên A, có người lại gặp mình cái nói xấu người A, cái mình lại tò mò mình lắng nghe, coi có không, dám có mình nửa tin nửa ngờ. Cái mà mình nửa tin nửa ngờ là mình đã phản bội bạn mình. Cho nên từ hôm nay không có chuyện đó. Từ hôm nay mà ví dụ như là bạn mình

[51:41]bị nói xấu, mình bênh liền cái đã, tính gì tính, còn có hay không mai mốt mình hỏi bạn mình sau. Nhưng mà ai đụng tới bạn mình, mình bênh cái đã. Được không? Mà mình chơi bạn như vậy đó, cái tình bạn rất là thiêng liêng, không cho ai nói xấu bạn mình, cái đó mới là cái đạo tình, đạo tình đẹp.

[52:02]Rồi để ý thế này nữa nè, ví dụ như là

[52:06]những cái người ở trong xóm trong làng mình, có những người họ chưa biết đạo, mình có rủ huynh đệ mình đi thăm hay không? Tới lui thăm viếng hay không? Hay là mình chỉ tới chơi với những người mà Phật tử đã biết đạo? Để ý lại điều này. Bởi vì tới chơi với những người đã biết đạo á thì bỗng nhiên là thương nhau mà nhìn nhau chứ không nhìn về một hướng. Cho nên rồi cái tình bạn nó coi vậy chứ lại có ngày nó nó sứt mẻ. À bây giờ khi mình đã thương với nhau rồi, tình cảm đã được xác lập rồi, thì bắt đầu phải quay qua những người chưa biết đạo để mở rộng cái tình cảm đó ra, mở rộng cái tình thương yêu đó ra,

[52:45]chứ không chỉ gói trong cái mười người cứ mười à người đó hoài là sai lầm. Một ngày nào đó mười người đó sẽ cãi lộn nhau, rồi sẽ phai nhạt. Tại vì nguyên tắc của tình thương yêu là phải một là chết, hai là phát triển, chứ còn nếu mà cứ thương trong mười người đó là không đúng đạo lý. Trừ tình vợ chồng thì thầy nói khác nha, tình vợ chồng là không có thêm á. Nhưng mà cái tình đạo á là mỗi ngày phải mở rộng. Là trong cái nhóm mình mười người là vài tháng sau phải mười hai, mười ba người, mà lấy đâu ra? Chính những người chưa biết đạo. Mà chúng ta có hợp tác với nhau để tìm đến những người chưa biết đạo mà mình mở

[53:21]rộng cái sinh hoạt đạo lý, mở rộng cái tình thương, tình đạo ra hay không? Phải làm được điều này. Thì bắt đầu về phải thực hiện điều này cho thầy. Thứ nhất là những người đã có là huynh đệ với nhau rồi, thì củng cố tình cảm bằng cách hay đến tới lui thăm viếng nhau. Và kế tiếp là khi mà củng cố tình cảm với nhau rồi, thì bắt đầu mở rộng cái tình cảm đó ra bằng cách rủ nhau đến thăm viếng những người chưa biết đạo. Đây là những điều thực hành quan trọng. Nhờ như vậy mà tình đạo của chúng ta thăng tiến, cái sự đoàn kết được bền vững. Chứ còn nếu mà chỉ đối đãi qua lại trong một nhóm người với nhau,

[53:56]lần lần mất hết, từ từ lại phai nhạt, lạ như vậy, ừm.

[54:03]Trong cái việc mà đoàn kết á, chúng ta để ý những điều này chút xíu, là con người ta có cái tâm lý thế này: trong cái đau khổ á, chúng ta muốn có người để chia sẻ, không ai thích khổ một mình, đúng không? Mà khi mình khổ, mình muốn có người chia sẻ. Ví dụ như là mình bị nghe chửi, mình muốn có vài ba người nghe chửi chung, chứ một mình nghe chửi mình buồn. Hoặc là à trong những lúc mà bị buồn khổ, mình muốn nói chuyện cho người khác nghe để mình chia sẻ cái nỗi buồn đó đi, để có người cùng gánh vác bớt với mình. Nhưng mà ngược lại nha, trong cái quyền lợi thì người ta không thích chia sẻ. Đúng không? Đó là lý do đất nước ta bị như vậy á.

[54:55]Người Việt Nam ta rất là giỏi, nhưng khi mà đất nước ta bị nô lệ á thì người Việt Nam ta đoàn kết, đoàn kết với nhau đánh bay kẻ thù. Mà khi bay kẻ thù xong rồi, đất nước độc lập rồi, chúng ta giành được chủ quyền rồi, nắm được vương quyền rồi, thì lúc đó là lúc mà giành nhau quyền lợi thì chúng ta lại chia rẽ nhau. Và đất nước lại bắt đầu suy yếu để chờ đợi một cái mầm mống người ta xâm chiếm mình lần nữa. À Việt Nam mình cứ bị vậy. Vì vậy, chúng ta phải xóa đi cái nghiệp này là ngược lại. Nghĩa là nếu trong đau khổ mà chúng ta đã chia sẻ nhau, thì khi mà vinh quang chúng ta cũng nhường nhịn nhau.

[55:35]Chúng ta phải có cái tâm nguyện đó trong lòng mình, thì như vậy đất nước ta mới bền vững vài nghìn năm sau nữa. Còn nếu mà chúng ta cứ tiếp tục đi theo cái lối mòn là trong hoạn nạn thì chia sẻ, mà trong vinh quang thì giành giật, thì đất nước ta cứ suy yếu hoài. Đạo Phật ta cũng vậy. Cái người trong đạo Phật có những lúc khó khăn chúng ta đấu tranh dữ dội, là tự thiêu, vân vân, ví dụ năm 63 là vậy. Nhưng mà khi Phật giáo phát triển một chút, bắt đầu lập ra những chức này những vụ kia, thì trong vinh quang có thể bị giành giật nhau thì đạo Phật suy yếu trở lại liền. Vì vậy, là người đệ tử Phật, chúng ta vừa xây dựng đạo,

[56:15]vừa xây dựng quê hương, chúng ta phải chung nhau một cái tâm nguyện: là trong hoạn nạn chúng ta chia sẻ với nhau, thì trong vinh quang chúng ta cũng nhường nhịn nhau. Hãy mang cái tâm nguyện đó từ trong tâm mình và truyền lại cho con cháu mình, để sửa cái văn hóa lại, sửa cái tập tính lại, làm cho đất nước chúng ta từ đây người Việt Nam có cái thay đổi khác, là ai người nước ngoài họ nhìn đến gặp người Việt Nam thì họ thấy là người Việt Nam rất đoàn kết, trong vinh quang vẫn biết nhường nhịn nhau. Hoặc là một người khác đạo Phật khi nhìn vào đạo Phật thấy được điều đó, là những người đạo Phật rất là dễ

[56:52]thương, rất là cao thượng, là trong hoạn nạn chia sẻ nhau và trong vinh quang nhường nhịn nhau. Và chúng ta phải mang cái tâm nguyện này ghi khắc vào lòng mình và truyền lại cho những thế hệ sau mình, cho con mình, cho cháu mình, cho đệ tử mình. Được không? Được không? Đây là điều trừu tượng. Đây là điều trừu tượng, khó làm. Điều này khó làm, nhưng chúng ta phải mang cái tâm nguyện sâu sắc như vậy. Và nhất là nghe thầy giảng đừng nói giành với thầy, đừng giành nói với thầy khi thầy đang giảng. Nha, đừng nói.

[57:28]Và cái tâm nguyện này để ý nè: chúng ta phải tâm nguyện là mãi mãi đoàn kết, chung tay góp sức để xây dựng Phật pháp hưng thịnh cho thế giới, còn những thành công nho nhỏ là không đáng để chúng ta tự hào, nắm giữ. Là vì sao? Vì trong khi chúng ta làm những việc đạo, có khi chúng ta đã có những thành công nho nhỏ, nhưng mà nhớ điều đó không quan trọng. Cái quan trọng là tiếp tục chung tay góp sức với nhau để xây dựng một nền đạo Phật vững chắc, phát triển, hưng thịnh cho khắp thế giới này. Hãy nghĩ đến cả thế giới này. Nãy giờ chúng ta nói với nhau về đạo tình đoàn kết là chúng ta nói trong một đạo tràng nho nhỏ,

[58:08]trong một khu vực, trong một địa phương và trong cái mái chùa Phật Quang này. Rồi chúng ta nói đến cái tình đạo đoàn kết liên quan đến với quê hương này, nhưng mà tâm nguyện cuối cùng vẫn là một cái đạo tình đoàn kết trên cả cái thế giới này. Lúc nào cũng vậy, cuối cùng vẫn là thế giới. Chừng nào mà có hai ba thế giới thì mình sẽ phát nguyện thêm hai ba thế giới, nhưng ngày hôm nay mới chỉ có một thế giới này, cho nên chúng ta vẫn phải thương yêu cả thế giới này. Hôm nay đi lên dự lễ Vu Lan thì quý Phật tử sẽ thấy một cái điều mới là khi vào cổng chúng ta có giăng cái bảng là kêu gọi ký tên và đóng góp ủng hộ cho nạn nhân chất độc màu da cam.

[58:46]Quý Phật tử đã ký tên hết chưa? Ký chưa? Ký rồi nha ha. Cái chất độc màu da cam là thế này: vì ngày xưa trong chiến tranh á, có nhiều vùng cái người Mỹ họ rải cái thuốc khai hoang, cái chất dioxin, nó màu cam nên gọi là Orange Agent, tác nhân cam á. Cái chất đó rải xuống thì làm cho cây cỏ nó chết hết để cho không có ai núp được trong rừng. Nhưng mà không ngờ cái chất đó nó khó phân hủy, nó rớt vào rồi nó thấm trong lòng đất, trong cái mạch nước. Và nhiều người dân vô tội trồng cây trên cái mảnh đất đó, uống nước trong cái mảnh đất đó, cái bị ngấm cái chất dioxin vào trong người. Và họ thì không sao, nhưng khi họ lập gia đình,

[59:34]họ sinh con thì hầu hết là con quái thai. Quái thai đẻ ra không có tay, không có chân, không có mắt, không có mũi, hay là hầu hết là kém trí tuệ, không biết gì hết, chân thì quẹo quèo khoèo, không đi không đứng, lết lết. Và cứ phải lớn lên, vì nhân đạo, vì lòng thương con không ai giết con mình, nhưng mang cái gánh nặng đó suốt cuộc đời. Gia đình đó nghèo túng luôn, không làm gì được nữa, bởi vì phải canh giữ cái người con đó mấy chục năm qua. Những gia đình mà bị như vậy khổ ghê gớm, mà không có ai ngó ngàng tới, những cái phần mà chúng ta có cứu trợ không đáng kể. Cho nên vừa rồi có một ông người Pháp,

[1:00:09]ông dấy lên cái phong trào là đòi cái công lý, đòi cái sự công bằng, đòi cái sự bồi thường cho những cái gia đình có nạn nhân chất độc màu da cam. Và ổng yêu cầu chính phủ Mỹ phải bồi thường là vì sao? Vì ổng thấy rằng những người lính Mỹ á, khi mà đi về Mỹ, họ sinh con mà bị dị tật như vậy á, khám nghiệm ra là vì lúc sống ở Việt Nam họ bị ảnh hưởng chất độc da cam nên khi về Mỹ họ sinh con bị dị tật thì họ được nhà nước Mỹ bồi thường. Nhưng mà bốn triệu sáu trăm ngàn người Việt Nam bị chất độc màu da cam thì không ai bồi thường. Và ông người Pháp, ông Alain đó thì ổng phát động phong trào. Và bây giờ là bổn phận người Việt Nam chúng ta phải ủng hộ đồng bào của mình.

[1:00:51]Cho nên cái việc mà chúng ta góp tiền là không phải đem cho mấy người nghèo, mà đó là cái ủng hộ án phí. Vì cái án phí theo đuổi vụ án này rất là tốn tiền. Và ủng hộ chữ ký là ủng hộ tinh thần, cho nên vì cái nghĩa đồng bào, chúng ta không thể bỏ qua những mảnh đời bất hạnh như vậy, nhất là chúng ta mang trong tim mình cái lòng thương yêu mà Phật đã dạy. Thì những gì chúng ta làm được cho cuộc đời, chúng ta cố gắng, nhất là những việc này nó không hề khó khăn, phải không? Không hề đổ một giọt mồ hôi nào khi chúng ta ký một chữ ký, mà móc ra một ít tiền bỏ vào cái thùng, chỉ có đau ruột chút xíu thôi,

[1:01:24]khi móc tiền nó hơi đau bụng chút, thế còn ký không mất một giọt mồ hôi. Vậy, hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về cái đạo tình đoàn kết. Và khi mà thầy nói về điều này thì thầy cũng ước mơ là những người, trước hết là những người đệ tử của thầy, dù ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này, ở trong nước cũng như ngoài nước thì hãy thương yêu nhau, hãy đoàn kết với nhau để cùng làm được những điều rất có ý nghĩa và rất có cái tầm mức lớn. Những điều đó đem được cái an vui, cái hạnh phúc, cái đạo lý cho nhiều người trên thế giới này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:02:30]Lời kinh nghe mênh mang, từng câu là kim cang, làm tan hết nỗi đau vô vàn.

[1:02:41]Trời mây la thênh thang, hồi chuông chùa vang vang, dừng bao kiếp lang thang ngút ngàn. Người đi tìm tâm không, tình thương thật mênh mông, nguyện độ khắp chúng sinh mười phương.

[1:03:02]Rồi như làn mây cao, hòa vui cùng trăng sao, người theo bóng nắng bay qua đồi.

[1:03:13]Dấu chân cuối trời, để cho biển sóng xua ra trùng khơi.

[1:03:22]Nắng mai chói ngời, mùa xuân ngàn đóa hoa khoe sắc tươi.

[1:03:30]Thoáng trong tiếng cười, đôi tay dâng đời muôn nghìn nỗi vui.

[1:03:38]Rồi như cơn gió, cuốn bay về xa, bóng chim vụt qua, lắng yên lời ca.

[1:03:48]Trong đêm nghe tiếng kinh thiêng, bên thềm hàng cây bóng nghiêng.

[1:03:59]Chung nhau mơ ước bao la, nghìn sau nỗi đau nhạt nhòa.

[1:04:10]Con tim dâng khắp nơi nơi, đi tìm tình thương không vơi.

[1:04:21]Như mây như khói phôi pha, tâm này tan giữa trời xa.

[1:04:55]Lời kinh nghe mênh mang, từng câu là kim cang, làm tan hết nỗi đau vô vàn.

[1:05:05]Trời mây la thênh thang, hồi chuông chùa vang vang, dừng bao kiếp lang thang ngút ngàn.

[1:05:16]Người đi tìm tâm không, tình thương thật mênh mông, nguyện độ khắp chúng sinh mười phương.

[1:05:27]Rồi như làn mây cao, hòa vui cùng trăng sao, người theo bóng nắng bay qua đồi.

[1:05:38]Dấu chân cuối trời, để cho biển sóng xua ra trùng khơi.

[1:05:46]Nắng mai chói ngời, mùa xuân ngàn đóa hoa khoe sắc tươi.

[1:05:55]Thoáng trong tiếng cười, đôi tay dâng đời muôn nghìn nỗi vui.

[1:06:03]Rồi như cơn gió, cuốn bay về xa, bóng chim vụt qua, lắng yên lời ca.

[1:06:13]Trong đêm nghe tiếng kinh thiêng, bên thềm hàng cây bóng nghiêng.

[1:06:24]Chung nhau mơ ước bao la, nghìn sau nỗi đau nhạt nhòa.

[1:06:35]Con tim dâng khắp nơi nơi, đi tìm tình thương không vơi.

[1:06:46]Như mây như khói phôi pha, tâm này

[1:06:55]tan giữa trời xa.