[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:42]Kính thỉnh Thượng tọa an tọa. Kính mời các vị đại biểu và các Phật tử, quý khách thập phương và địa phương để an tọa. A Di Đà Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Kính thưa các quý vị đại biểu, các đoàn đại biểu tín đồ Phật tử. Kính thưa các vị đại biểu thay mặt cho các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền của địa phương. Kính thưa các cụ kỳ lão, quan viên trong làng, nhân dân các thôn làng, tín đồ Phật tử và các chư vị quý khách thập phương. Trong không khí tưng bừng phấn khởi trên mảnh đất quê hương đang ra sức thi đua hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch năm 2012 để chào đón
[1:34]năm mới 2013 sắp tới, nhà chùa cùng dân làng và tín đồ Phật tử chùa Phúc Hải đang hướng thiện thành tâm công đức tiền của, công sức xây dựng ngôi chùa làng và khu cổng tam quan. Với niềm vui phấn khởi ấy, hôm nay, ngày mồng 1 tháng 12 năm 2012, tức ngày 18 tháng 10 năm Nhâm Thìn, nhân dân và Phật tử trong một niềm đại hoan hỷ chùa Phúc Hải chúng con cùng dân làng và tín đồ Phật tử được cung nghinh chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, các quý vị đại biểu là giáo sư, tiến sĩ, các đoàn đại biểu tín đồ Phật tử, quý khách thập phương về thăm và nói chuyện với tín đồ chùa Phúc Hải cùng dân làng tại khu di
[2:18]tích lịch sử văn hóa chùa Phúc Hải, xã Giao An, tỉnh Nam Định. Lời đầu tiên cho phép con được thay mặt cho ban tổ chức xin gửi tới chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, các vị quý khách, các tín đồ Phật tử cùng dân làng lời chúc sức khỏe, lời kính chào trân trọng nhất.
[2:40]Kính thưa các quý vị đại biểu, về dự buổi thuyết pháp trọng thể hôm nay, nhà chùa, ban quản lý di tích lịch sử văn hóa, ban khánh tiết, ban kiến thiết, dân làng và tín đồ Phật tử vinh dự được cung nghinh và thành kính giới thiệu Thượng tọa Thích Chân Quang, trụ trì chùa Phật Quang, núi Dinh, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về dự. Cùng các chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni Hội Phật giáo tỉnh Hà Nam, Hội Phật giáo Hà Nội, Hà Nam, Thái Bình, Nam Định, Hội Phật giáo huyện Giao Thủy cùng các vị đại biểu là giáo sư, tiến sĩ từ thủ đô Hà Nội, các đoàn Phật tử từ Hà Nội, Hà Nam, Thái Bình, Nam Định cùng tất cả các vị đại biểu, các vị quý khách về dự.
[3:24]Chúng tôi xin đề nghị các vị đại biểu chúng ta nhiệt liệt chào mừng. Về dự buổi thuyết pháp hôm nay, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu về phía địa phương có ông Doãn Thanh Thanh Đô, ông Phạm Ngọc Hùng, Đảng ủy viên thay mặt cho Đảng, chính quyền của địa phương cùng các vị đại biểu thay mặt cho cán bộ, nhân dân của thôn làng, cơ sở, các tín đồ Phật tử và các quý khách thập phương xa gần về dự. Chúng tôi đề nghị các vị đại biểu chúng ta nhiệt liệt chào mừng. Kính thưa các vị đại biểu, trong giờ phút trọng thể, con xin thay mặt cho ban tổ chức, chúng con xin được thành kính cung thỉnh Thượng tọa Thích Chân Quang, trụ trì chùa Phật Quang,
[4:03]núi Dinh, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu lên lễ đài nói chuyện, thuyết pháp với tín đồ Phật tử chùa Phúc Hải và dân làng của xã Giao An. Chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa.
[4:21]À cảm ơn bác.
[4:27]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa Ni sư trụ trì chùa Phước Hải, kính thưa chư tôn đức Tăng Ni, kính thưa quý khách đại biểu, quý Phật tử. Thì ừ thôi thì là duyên lành chúng tôi về đây có cái vài lời đạo lý để chia sẻ với bà con nhân dân. Thì nghe bác ở đây có giới thiệu sơ về cái cái vùng đất anh hùng của chúng ta, và ừ cái thành tích anh hùng đó lại gắn liền với hình ảnh của một nhà sư Phật giáo để cho ta càng hiểu thêm rằng đạo Phật là đồng hành với dân tộc ta. Vì cái đạo Phật của ta là luôn đồng hành với dân tộc, cho nên trải qua biết bao nhiêu thăng trầm của lịch sử thì đạo Phật cũng theo vận nước mà lên hay xuống.
[5:27]À ta nhớ lại những khi mà những kẻ ngoại xâm họ đem những cái đạo lạ về đây truyền bá là lúc đó bắt đầu đất nước mở ra một trang đen tối, ta bị lệ thuộc, ta bị xâm chiếm, người dân ta bị đày đọa và đạo Phật cũng bị bách hại rồi suy tàn. Ngày hôm nay, khi mà nước nhà đã được độc lập thống nhất thì
[6:00]sau những tháng ngày đầu tiên mà ta bận lo dựng xây lại những cái việc khẩn cấp, ừ thì song song việc đó cả nhà nước cũng phải quan tâm đến cái việc mà dựng xây lại Phật pháp, vì đó là cái tâm nguyện thiêng liêng của toàn dân ta. Ừ. Tuy nhiên, ta biết rằng đạo Phật là đồng hành với dân tộc, đạo Phật là một tôn giáo yêu nước, đạo Phật là giữ gìn cái tâm linh cho cho dân tộc ta. Ta biết cái đó thì kẻ xấu cũng biết cái đó, giặc nó cũng biết điều đó, những lực lượng phản động cũng biết điều đó. Cho nên trong suốt thời gian mà ta gọi là hòa bình thống nhất này, những tưởng rằng là đạo Phật cứ theo sự phát
[6:52]triển của đất nước mà cũng phát triển đi lên. Nhưng không, âm thầm, bí mật vậy, có nhiều cái tác động xấu kềm hãm đạo Phật lại. Vì họ sợ rằng nếu đạo Phật phát triển thì tăng thêm cái sức mạnh cho dân tộc Việt Nam ta phát triển theo. Nên vì thế, luôn luôn có những cái thế lực lạ cứ tác động tấn công, kềm hãm và cạnh tranh với đạo Phật. Tôi nói ví dụ có những cái đạo vậy họ thực sự nó là một thế lực chính trị xấu, nhưng mà nó mượn danh của đạo Phật, thậm chí nó mượn danh Bác Hồ để nó truyền gọi là truyền đạo, thu hút tín đồ, đem tiền ra dụ người theo đạo rồi sau đó là gì? Phá vỡ hết cái cái nề nếp văn hóa và tình yêu nước của ta.
[7:47]Ta biết á cái văn hóa của người Việt Nam là văn hóa thờ cúng ông bà tổ tiên. Ta vào nhà mà ta thấy có cái bàn thờ tổ tiên là ta biết Tổ quốc ta còn. Vì ta có tưởng nhớ, thờ kính cha mẹ mình, tức là tưởng nhớ ông bà tổ tiên mình, thì ta sẽ tưởng nhớ quốc tổ mình. Nghĩa là cái giềng mối của đất nước quê hương nó mãi mãi tồn tại. Mà nếu ta vào một cái nhà mà không còn cái bàn thờ tổ tiên, gia tiên nữa thì ta biết rằng Tổ quốc đã mất trong cái gia đình đó rồi. Nên có cái đạo nào không biết mà khi họ truyền đạo, họ yêu cầu ta dỡ bỏ cái bát hương gia tiên, dỡ bỏ bàn thờ gia tiên thì ta hiểu ngay họ có cái âm mưu lớn phá bỏ luôn cả cái nề
[8:41]nếp văn hóa của dân tộc ta, phá vỡ tình yêu nước của ta. Dù họ đứng danh nghĩa là đạo Phật, thậm chí là danh nghĩa Bác Hồ.
[8:52]Nên hôm nay về ở mảnh đất của Giao An này, nơi chùa Phước Hải này ta nhắc tới truyền thống yêu nước thì ta cũng phải hết sức cảnh giác với những cái thế lực được mệnh danh là tâm linh, là tín ngưỡng nhưng mà kỳ thực họ không đồng hành với dân tộc. À và họ trong cái diễn biến hòa bình họ muốn phá hoại một điều gì đó dù cho đôi khi họ mượn danh Phật giáo. Ta hết sức cẩn thận điều này. Hôm nay cái bài nói chuyện của ta là cái đề tài là điều gì tốt, điều gì xấu. Ta sống trên đời Ta cứ trăn trở, băn khoăn, đấu tranh mãi giữa hai điều trong chính con người của chúng ta, trong cuộc sống của chúng ta, đó là xem điều gì tốt
[9:43]để ta theo, để ta làm, điều gì xấu để ta tránh, để ta bỏ. Nhưng thực sự đôi khi ta hoang mang, ta không biết là điều gì thực sự là tốt, điều gì thực sự là xấu. Ta đã nhầm lẫn rất là nhiều lần, nên vì vậy là đôi khi ta đã gây những cái tội lỗi, đôi khi ta gây những cái nhân xấu để rồi ta chuốc lấy cái quả báo xấu về sau. Nên vì vậy là việc nhận thức được điều gì trên đời này là tốt, điều gì trên đời này là xấu là một cái nhận thức ban đầu rất quan trọng đối với con người nói chung và nhất là đối với người bắt đầu đi vào đạo nói riêng. Mà những người đi vào đạo, tin vào điều tội phúc thì càng rất sợ, rất dè dặt cái điều thiện và điều ác.
[10:37]Ta không thể sống trên đời mà nhầm lẫn giữa thiện và ác, muốn làm gì thì làm, rồi cuối cùng chỉ làm bắt tay làm toàn những điều xấu, điều ác để làm chi? Cuối cùng rồi ta mang tiếng nhơ, vi phạm pháp luật rồi mắc lấy những cái quả báo tệ hại, đau khổ. Nên do đó là cái việc mà nhận thức ra được điều gì là tốt, điều gì là xấu rất là quan trọng đối với đối với con người chúng ta. Và nhiều người cũng nhầm lẫn giữa tốt và xấu này bởi một cái biện minh nào đó. Ví dụ giống như có trong một cuốn phim tên Sát thủ giết thuê là anh được cái hợp đồng là giết người, và anh cứ mỗi lần giết được một người thì anh ta được một số tiền.
[11:24]Anh cứ nhận lệnh thôi, đến cái địa điểm bí mật, lấy một cái tài liệu, xem cái gương mặt, địa chỉ của cái đối tượng mà anh cần phải giết, anh nhận phân nửa số tiền, anh cứ đến anh giết và không cần biết cái người đó là ai. Giết xong về là họ lãnh tiếp phân nửa số tiền và cứ như vậy. Nhưng mà đến khi cái quả báo nó đến thì những chuyện trục trặc liên tiếp nó xảy ra. Bên cảnh sát người ta điều tra gấp rút gấp rút rồi người ta bám sát theo thì anh chống trả, xoay xở chống trả để thoát thân và tiếp tục giết người để bịt miệng. Cái biện minh của anh là thế này, anh nói là: "Vì cuộc sống của anh, vì sự sinh tồn của anh,
[12:08]anh phải làm thuê, anh phải giết mướn, phải giết người, phải chống trả và giết một người phải giết thêm ba bốn người để mà che đậy đầu mối". Thế người ta thuê giết một người, có khi trong trận đó phải giết luôn ba bốn người, mà điều đó là điều điều ác, điều xấu nhưng mà anh có cái lý do để biện minh cho mình là vì lý do là anh phải sinh tồn, phải tìm cuộc sống của anh.
[12:33]Trên đời này cũng vậy, ví dụ như là một cái người có cái nghiện rượu say be bét, ai cũng chê cũng cười, nhưng mà nếu ta hỏi người đó thì người đó cũng có cái câu biện minh cho mình, nói rằng là: "Sống trên đời chẳng có bao lâu, không biết khi nào thì chết, thôi còn sống được ngày nào cứ phải hưởng thụ ngày đó". Có cái biện minh, có một cái câu nói để biện minh và như vậy anh che đi cái xấu, ác trong cái việc làm của anh.
[13:07]Thế nên là việc mà nhận định ra lại điều tốt, điều xấu bởi chính trí tuệ của ta là điều rất là quan trọng. Chứ còn nếu không, mỗi người đều có cái biện minh cho mình và cứ mãi mãi cứ tiếp tục làm cái điều xấu, rồi mình gây khổ cho người khác, rồi lại gây cái quả báo đau khổ cho chính mình về sau. Hoặc là ví dụ như một cái nước lớn, mạnh cứ đi ăn hiếp người khác, đi ăn hiếp các nước lân bang của mình. Thì người ta mới nói: "Tại sao là anh lại đi là ăn hiếp nước khác? Việc ăn hiếp nước khác là điều sai với lương tâm, sai đạo đức và sai cả với luật pháp quốc tế". Thì anh này anh trả lời, anh nói:
[13:54]"Sống trên đời này mạnh được yếu thua". Cái chữ "mạnh được yếu thua" nó là cái câu của luật trong rừng rú á, nó là một điều xấu, nhưng mà anh cũng lấy cái câu đó để biện minh cho cái hành động ngang ngược, lấn hiếp của anh đối với các nước lân bang. Thế là ta thấy như vậy, nên trên đời này ai cũng muốn là người tốt, ai cũng muốn làm những điều tốt, nhưng mà không phải ai cũng biết được điều tốt để làm. Vì sao vậy? Vì khi ta làm điều sai thì con người cái đầu óc lanh lợi đó, thông minh đó, gian ngoan đó đã tự đưa ra một cái chiêu bài, một lý luận để bảo vệ cho cái việc làm sai trái của mình. Cho nên hôm nay chúng ta ngồi đây với nhau,
[14:43]chúng ta xét lại hết mọi thứ trên đời này. Chúng ta biết có những cái tiêu chuẩn nào đó để ta dựa vào đó mà ta biết rằng trên đời này điều gì là điều xấu, điều gì là điều tốt mà chúng ta tu dưỡng, mà chúng ta biết đi theo, biết từ bỏ, vân vân. Thì để định nghĩa điều gì là tốt, điều gì là xấu, điều gì là thiện, điều gì là ác thì ta có một số tiêu chuẩn, nhiều tiêu chuẩn chứ một tiêu chuẩn không đủ đâu. Tiêu chuẩn thứ nhất là đặt mình vào vị trí của người khác.
[15:21]Ví dụ là mình là người anh, rồi bố mẹ chết đi để lại một khu đất
[15:32]thì anh em mới bàn nhau mà chia khu đất đó ra thành cái gia tài. Thì mình là người anh, mình mới lấy quyền của người anh, nói: "Tao là người trưởng nam, tao giữ đất rộng để tao còn thờ cúng ông bà, cha mẹ", hợp lý không ạ? Hợp lý. Và mình ép mấy đứa em là phải lấy những khu đất nhỏ, thậm chí những khu đất rất là bất lợi, vân vân. Thì cái điều đó mình có cái lý do để nói rằng mình làm điều đúng bởi vì mình là trưởng nam, vì mình là người phải lo cúng tế. À, mình có lý do để biện minh. Nhưng bây giờ ta đặt lại cái tiêu chuẩn là ta đặt mình vào vị trí những người em. À bây giờ thử à mình là đứa em gái thứ ba,
[16:20]mình là đứa em trai thứ tư, đứa em trai thứ năm, mình nhận những miếng đất đó thì cái tâm trạng mình ra sao, quyền lợi mình ra sao? Phải đặt mình ngược lại thì lúc đó ta mới thấy rằng các em ta thế nào? Không vui, khổ sở, bị ép dồn vào miếng đất đó rất khó làm ăn, ví dụ vậy. Mình có miếng đất mình lợi mình lấy hết vì lý do mình có lý do để biện minh cho việc làm của mình là trưởng nam, là tế tự, nhưng mà những đứa em kia bị dồn vào những chỗ đó không làm ăn được. Mình bây giờ mình đặt mình vào vị trí của nó, mình mới thấy rằng nó khổ. Nếu mình là nó, mình khổ. Thì như vậy việc mà mình giành miếng đất đó là tốt hay xấu ạ? Tốt hay xấu? Xấu.
[17:02]Đó, khi ta đặt mình vào hoàn cảnh người khác, ta mới phát hiện ra việc làm đó không nên. Hoặc là ví dụ thế này: hoặc là có một con đường làng nào giờ mọi người qua lại yên ả thì ta có cái nhu cầu dẫn nước
[17:24]đi băng qua đường, từ bên nhà ta dắt nước đi qua cái bờ ruộng bên kia đường là ta mới đào cắt ngang để đặt ống rồi lấp lại. Thì việc làm đó có gì sai không ạ? Không có gì sai. Và có thể ta cũng xin phép địa phương, xã là cho ta
[17:45]đào đường dẫn cái ống nước đi qua rồi lấp lại cho đàng hoàng, chôn cái ống xuống dưới, tốt thôi, không có gì. Nhưng mà chỉ có cái là khi ta đào xong, lấp ống, chôn ống xong rồi, ta lấp lại không phẳng như lúc trước, nó khuyết xuống chút xíu. Thì mọi người mới trách ta là: "Sao anh lấp đường mà mà lại lấp không bằng?". Thì ta mới nói: "Cái này tôi làm này, tôi đây là nhu cầu sống của gia đình tôi, tôi bắt ống tôi dẫn nước và tôi có xin phép địa phương chứ không có gì sai cả". Thì đó là ta luôn luôn có một lý do biện minh việc làm của mình. Nhưng mà nếu ta đặt mình vào bao nhiêu người đi trên đường qua lại,
[18:27]cứ đi ngang khúc đó dằn một cái, ngang khúc đó dằn một cái thì ta sẽ hiểu ngay là việc làm ta vậy là đúng hay sai ạ? Sai. Mình phải đặt mình vào vị trí người khác, biết rằng là ta đã sai. Khi ta lấp lại một cách hời hợt, không cẩn thận, không hoàn hảo, không giống như ban đầu là ta đã gây tội. Cái gây tội này á thấy thì thường nhưng mà quả báo nó thê thảm lắm. Quả báo nó là sao? Một kiếp nào đó ta sẽ đi với cái hình dáng là là bị dằn như vậy nghĩa là sao?
[19:09]Đi cà nhắc á. Cứ mỗi một người đi ngang chiếc xe họ dằn một cái thì kiếp sau ta phải đi cà nhắc một cái. Nhưng một ngày bao nhiêu xe đi qua? Nhiều xe phải không ạ? Và suốt bao nhiêu năm vậy là bao nhiêu lượt xe đi qua? Đếm không hết. Và kiếp sau ta phải đi cà nhắc không biết bao nhiêu kiếp để đền lại cái việc mình lấp cái con đường nó không đàng hoàng. Nên khi ta đặt mình vào vị trí người khác, ta hiểu điều đó là đúng hay sai và thấy cái quả báo của nó. Hoặc là đi ví dụ trên đường làng của ta vậy, có một cái ổ gà càng ngày nó càng lớn dần lớn dần. Cứ mưa xuống người ta đi xe đi ngang nó bắn nước
[19:53]lên rồi nó khuyết dần nó lỗ nó to dần ra. Ta mới lấy đất lấy đá ta lấp lại cho mọi người đi qua, cho bằng phẳng mọi người đi qua và mọi người không bị tai nạn, không ngã té khi đi ngang cái hố gà đó nữa thì việc làm đó đúng hay sai? Quá đúng quá tốt đi. Thì người mà được như vậy quả báo của họ là gì? Đi trên đường không bị tai nạn nữa. Lẽ ra cái nhân quả của họ đến ngày đó tháng đó năm đó họ sẽ bị xe tông, gãy ngang xương sống nằm một chỗ cho tới 10 năm rồi chết. Lẽ ra cái quả báo đời trước của họ vậy, nhưng mà không ngờ là trước đây 2 năm họ lấp được vài cái ổ gà trong làng, thế là cái phước nó bù lại, người này suốt đời không bao giờ bị tai
[20:41]nạn nữa, hoặc là chỉ bị tai nạn nhẹ lướt qua rồi nhanh chóng lành lại, lành lặn. Đó là cái Nhưng mà ta cứ đặt mình vào vị trí người khác để hiểu rằng mình đúng hay hay sai. Hoặc là ví dụ thế này: có một người họ đến chùa rồi họ khi họ đến chùa mới quá, họ không biết gì cả, không biết cách chắp tay xá chào, không biết quỳ lễ Phật thế nào, thậm chí không biết vào chùa khi đến giờ ăn mình vào mình công quả bưng dọn như thế nào mọi với mọi người, làm cái đứng lơ ngơ, rồi cái ta là người đến trước cái ta ngoắc ra ta mắng, ta mắng ta mới nói: "Con người ở đâu mà đoản thế? Đến chùa mà ngu si không biết gì cả, vô lễ, vô tắc, vô phép.
[21:26]Thế thì phải đọa!" Thì ta nói như vậy đúng không? Đúng không, sao sai? Mình dạy người ta mà sao sai?
[21:39]Nếu ai nói rằng là ta sai, ta không chịu, ta sẽ biện minh rằng sao? "Tôi đang dạy cái người đó, phải không ạ?" Ta có cái câu biện minh của mình là ta đang dạy người đó, nhưng mà theo cái tiêu chuẩn này ta phải đặt mình vào người đó để xem. Ta đặt mình vào người đó để xem, xem là cái người mà bị nghe ta dạy cái kiểu đó họ có vui hay không, hay khó chịu hay không, họ khổ buồn hay không, phải không ạ? Ta dạy kiểu đó mọi người có vui không? Cho nên là việc làm đó là sai. Thấy như là dạy, thấy như là tốt nhưng mà lại là sai, vì vì người ta bị sao? Ta tổn thương quá và người ta không muốn đến chùa nữa.
[22:18]Ta dạy theo cái kiểu mà mọi người họ bỏ chùa đi luôn, họ sợ cái chùa đó quá, không dám, vô chùa gặp có cái cô đó cô nói sợ quá, không dám đến chùa, thế là ta sai hoàn toàn. Dạy thì được, mà dạy theo cái kiểu người ta bỏ chùa luôn là sai. Hoặc là có những người vậy, họ giận đời quá, vì một cái gì đó họ ôm bom ở trong người họ. Họ để bom trong người cái họ đi đến một chỗ đông người, họ kích cho bom nó nổ, họ chết và rất nhiều người cùng chết theo. Thì việc làm đó tốt hay xấu hả? Tốt hay xấu? Bây giờ hỏi họ nói tại sao, ta mới gọi cái hồn ma họ về, ta mới hỏi: "Anh hết chuyện chơi sao anh làm chuyện gì kỳ vậy?
[23:02]Anh ôm bom anh giết một mình anh, anh giết bao nhiêu người khác nữa?" Thì anh cái hồn ma đó mới trả lời thế này, nói là: "Bởi vì tôi hận đời. Bởi vì tôi nói không ai nghe, cho nên tôi nổ bom cái để cho mọi người chú ý tới tôi." cũng có câu biện minh đó. Nghĩa là ngay cả những tên khủng bố điên cuồng nhất vẫn có cái cách biện minh của mình. Nhưng bây giờ ta đừng có nghe câu biện minh của mình đó nữa mà hãy đặt mình vào hoàn cảnh những người khác, những người mà họ đang vô tội, đang vui chơi giữa chốn đông người, họ có gia đình, có bà con, có thân thiết của họ, bỗng nhiên nổ "bùm" một cái họ chết, không biết tại sao.
[23:42]Và gia đình họ cực kỳ đau khổ. Bây giờ ta đặt mình vào vị trí đó thì như vậy cái người mà nổ bom tự sát như vậy đúng hay sai? Sai hoàn toàn ha, quá ác. Anh hận đời anh có lý do gì không biết, nhưng mà anh giết bao nhiêu người, mà một người chết thì bao nhiêu cái cái người trong gia đình dòng họ của họ cực kỳ đau khổ. Mà nếu cái người chết đó là người trụ cột về kinh tế gia đình thì một người chết cả gia đình đó đói luôn, con cái thất học bơ vơ luôn, gia đình tan vỡ luôn. Cho nên đó là việc cực ác. Nhưng mà cái người mà họ làm việc ác đó, hỏi nói họ ác họ không chịu, họ nói họ có lý do, họ hận đời.
[24:21]Họ nói làm như vậy để cho thế giới phải chú ý tới họ. Thế giới chú ý gì không biết nữa, nhưng mà bao nhiêu người đau khổ. Cho nên để đánh giá cái việc làm tốt hay xấu của ta thì khi ta làm gì với người khác ta phải đặt mình vào, đặt mình vào vị trí của người khác. Nha, ta xử gì với người ta phải đặt mình vào vị trí đó, ngược lại, chứ đừng có chủ quan theo ý mình, nói: "Ờ, nó phải nộp tôi bao nhiêu đây tiền mới được, vì lý do này lý do kia", nhưng không, phải đặt mình vào cái vị trí người nộp tiền có được hay không? Hoặc là: "Tôi phải đánh nó thế này mới được, vì nó hư lắm", nhưng mà phải đặt mình vào vị trí cái người kia coi có được lợi ích hay không.
[25:05]Đó, nên cái tiêu chuẩn thứ nhất để biết mình làm điều đúng hay sai, thiện hay ác, tốt hay xấu là đặt mình vào vị trí người khác. Còn ta nào giờ ta cứ chủ quan theo ý mình để mình cư xử với mọi người, mặc cho mọi người đau khổ, buồn tủi thế nào mình không cần biết. Đó, nên cái tiêu chuẩn thứ nhất là đặt mình vào vị trí người khác. Làm này được không ạ? Được không? Điều này không khó, mà chỉ cần khéo thôi, phải không ạ? Nào giờ ta cứ quên, ta cứ đứng trên vị trí của mình để ta phán xét con người, để ta cư xử với con người. Bây giờ trước khi phán xét người, trước khi cư xử với người thế nào, ta đặt mình vào vị trí của người ngược lại cái đã rồi hãy làm, được không ạ?
[25:55]Đây là bước đầu của người đệ tử Phật nha. Trước khi nói với người, hãy đặt mình vào vị trí của người đó nha. Trước khi đối xử với người thế nào, hãy đặt mình vào vị trí của người đó cái đã. Đó, mà cái việc mà đặt mình vào tưởng tượng rằng mình đang là người đó có khó không? Không, nha. Khéo thôi, ai cũng có thể làm được. Nếu ta có một chút lòng thương người, vị tha, ta đều làm được là ta tưởng tượng mình đang là người kia. Người mà sắp nghe ta nói một câu, người mà sắp bị ta đối xử cái điều gì đó, ta hãy tưởng tượng mình là người đó một chút, được không ạ? Từ nay nhớ làm điều đó nha, nói với ai điều gì hãy nhớ điều đó như vậy.
[26:45]Đó là tiêu chuẩn thứ nhất. Tiêu chuẩn thứ hai là ta dựa trên luật nhân quả. Ta làm cho ai điều gì thì quả báo sẽ trở lại với ta. Thì khi mà ta xem cái quả báo trở lại đó mà ta biết là điều ta làm đã đúng hay sai, ta phải suy luận được cái điều đó. Ví dụ như là khi ta thấy một người ốm đau mà nghèo khổ thì ta giúp đỡ, ta đến ta cho ít tiền, ít thuốc thang, ít cơm, ít gạo thì cái quả báo đó là nó sẽ trở lại với ta thế nào?
[27:31]Cái quả báo nó sẽ trở lại với ta thế này: sau này trong nhiều kiếp sau ta không bao giờ bị đói kém, ta ít có bệnh tật và thường là ta khá giả về tiền bạc. Cái quả báo nó đến là như vậy. Thì như vậy cái điều mà ta giúp cái người đó trong lúc ốm đau nghèo khó là tốt hay xấu? Tốt, đó ta nhìn cái quả báo là ta biết phải không ạ? Ta biết ngay là tốt. Rồi bây giờ
[28:01]có một người họ muốn đi
[28:07]đánh bài mà họ không có tiền, ta thấy tội nghiệp quá ta mới móc tiền ta cho để họ đi đánh bài thì quả báo nó sẽ ra sao ạ?
[28:19]Quả báo là sao? Quả báo là cái người kia thì ta không biết, nhưng mà nói quả báo trở lại cho mình á, ta sẽ không có tiền nữa vì ta đã bố thí tiền một cách sai lầm. Bố thí đáng lẽ cho người đó sống, người đó tu dưỡng, người đó học tập. Ta bố thí để người đó đi đánh bài thì quả báo trở lại với ta là ta không bao giờ có tiền nữa, ta sẽ suy sụp luôn, nghèo luôn. Cho nên cái việc mà cho người ta tiền đi đánh bài là tốt hay xấu? Xấu, phải không? Nhìn quả báo là biết như vậy. Chúng tôi có nghe kể một câu chuyện là cái thời gian vừa qua, lúc mà nước Việt Nam ta cũng đang khá giả, có một số người nổi lên thành đại gia
[29:03]nhờ mua bán đất đai gì đó không biết, nhiều tiền quá không biết làm gì, mới sang Ma Cao để mà đánh bài. Đi qua đánh bài thì gặp những người đồng hương Việt Nam cũng đánh bài đó mà đã thua hết rồi. Nhớ các sòng bài đó ta đánh thì chỉ có chỉ có thua mà thôi. Vì trong đó máy móc tinh vi, kỹ thuật nó hiện đại và lấy hết tiền ta thôi, không ai vào đó đánh bài mà đi ra còn nguyên vẹn cả, nhớ như vậy. Cái người mà đi đánh lần đầu thì nó cho thắng, chỉ lần đầu thôi, lần sau trở lại nó lột sạch mình không còn một cái gì. Nhớ như vậy, bởi vì nó máy móc hiện đại lắm, nhớ. Ví dụ đây ta có xem ảo thuật chưa ạ?
[29:45]Ví dụ ta thấy có một người mà đi xuyên tường chưa? Có xem cái ảo thuật đó chưa? À, cái người ta làm cái màn ảo thuật người ta đi xuyên tường được hoặc là ta thấy là cái ảo thuật mà họ cắt đầu một cô gái để qua một bên, thấy chưa ạ? Có người coi rồi phải không? À, hoặc là từ tay không họ làm họ biến ra con chim bồ câu bay đi, có thấy chưa? Rồi phải không? Hoặc là một lá bài vậy, ta thấy rõ ràng họ cầm ba lá bài là ba lá này, họ xoay qua xoay lại cái biến thành ba lá khác, thấy chưa ạ? Thấy rồi. Thì người ta có cái cái phương pháp để ảo thuật như vậy thì nó đem cái đó vào trong sòng bài. Nó tráo lá bài ta không thấy được và lúc nào nó cũng thắng.
[30:29]Nó làm rất là tinh vi nên đánh bài là thua. Thì cái người Việt Nam đại gia này mới sang cái sòng bài Ma Cao, gặp những người đồng hương của mình qua đó đánh thua hết tiền, đây là xất bớt xang bang, thất tha thất thểu ở nơi xứ lạ quê người, không còn tiền để quay về. Thì anh này mới hào phóng móc tiền của mình ra cho mỗi người mấy nghìn đô để thôi, để đi về và ăn chơi rồi rồi đi về cho nó vui. Thì mọi người nể cái anh đại gia này lắm, anh hào phóng quá. Thì không bao lâu, chừng một năm sau, cái anh đại gia hào phóng đó vào tù luôn, chỉ vì bố thí sai lầm. Đó. Do đó, cái việc mà ta giúp người mà giúp sai
[31:15]trở thành cái quả báo xấu của ta và ta biết việc làm đó không có đúng. Ta nhìn cái quả báo để biết, hoặc là ví dụ như là à nước, những chai nước thế này. Chai nước mua một chai nước ta uống, ta uống không hết rồi ta bỏ lại rồi ta đi. Rồi người sau có uống được nữa không? Không uống được nữa. Vì vệ sinh, lý do vệ sinh nên cái chai nước đó vứt bỏ, còn một khúc nước mà cái chai nước tinh khiết này được nghĩa là sản xuất rất là tốn kém. Tốn kém, mắc tiền. Mà ta uống nửa ta bỏ nửa, quả báo ra sao? Quả báo ra ngày sau này, sau này sẽ ra sao?
[32:01]Ta không có nước để uống, nha. Ta sẽ rơi vào một cái hoàn cảnh mà ta rất hiếm có nước để uống, là ở đâu? Ở sa mạc. Thì như vậy cái việc mà uống cái chai nước không hết bỏ lại phân nửa đi là thiện hay ác? Ác. Cho nên nhớ nha, khi uống nước, làm ơn uống hết ly, uống hết chai, đừng bao giờ bỏ lại chút một giọt nào vì ta sẽ sinh vào sa mạc. Rồi khi ta ta rửa xe nè, cái chiếc xe mình đi thì mỗi ngày thế nào bụi nó cũng bám phải không ạ? Rồi ta cứ cầm vòi ta xịt. Nó hết bụi rồi cứ xịt hoài, xịt hoài, xịt hoài. Mà nhớ ta cứ nghĩ là nước là vô tận, đâu biết rằng nước càng lúc càng hiếm trên trái đất này.
[32:43]Ở nơi sa mạc á, người ta cần nửa ly nước này để người ta sống nè. Khát quá, người ta chỉ cho ai cho nửa cốc nước này là người ta sống được, thêm được mấy ngày. Còn ta ở đây cứ cầm vòi mà xịt vô chiếc xe xịt hoài xịt hoài thì người đó kiếp sau sinh vào đâu? Cũng vô sa mạc mà sống. Thì như vậy việc mà cứ xịt nước rửa xe tối ngày như vậy có phải là sang, có phải là vệ sinh sạch sẽ không? Không, đó là gì? Phí phạm tài nguyên của thiên nhiên, đó là ác đó. Ở đây ai hay rửa xe? Đó nhớ nha. Rồi con người ta cũng vậy, cái xác này cũng vậy. Một lần ta tắm mấy lít nước?
[33:24]Nhưng mà nếu có người nào ngày nào cũng đổ đầy một cái bồn nước leo vào đó ngồi tắm thì kiếp sau làm sao? Kiếp sau không có nước để tắm. Nhớ nha, kiếp sau không có nước để tắm. Và vì ta không có nước để tắm cho nên ta đi tới đâu thì mọi người làm sao? Dạt ra tới đó hết. Ráng chịu đó. Thì ta cứ nhìn cái quả báo đó mà biết rằng mình đúng hay sai, thiện hay là ác, chứ đừng tưởng là cái gì của tôi tôi muốn có tiền tôi muốn xài gì đó xài, không có đâu. Ví dụ cái điện này cũng vậy nè. Cái điện này cái nguồn điện mà quốc gia sản xuất ra nó không có nhiều, không có vô hạn thì nhà nước cấp thì muốn cho mỗi người chia đều đều nhau mà xài.
[34:05]Nhưng có một người họ ỷ họ tiền nhiều họ xài phung phí vì họ trả mà, thì khi họ họ xài nhiều như vậy họ lấy hết của những người khác. Đó cũng là cái ác đó. Đó là tiêu chuẩn nhân quả. Mà nghĩa là ta làm việc gì ta đánh giá cái nhân quả thì sau này ta biết rằng điều đó là thiện hay ác. Ví dụ bây giờ ta nghe chùa cất, ta đến ta góp vào đó bao xi măng, viên gạch hoặc là ta không có tiền ta đến ta làm công quả thôi. Ta đến ta phụ xách nước, bưng hồ, bưng vữa, phụ việc với chùa thì quả báo là về sau làm sao?
[34:46]Quả báo là sao?
[34:53]Quả báo này khó chịu lắm nha, kiếp sau lúc nào cũng ở nhà lầu, nhà đẹp.
[35:02]À, nói tại sao mà mình được ở nhà lầu, nhà đẹp? Sự thực nhiều khi là kiếp trước mình chỉ phụ xây chùa, mình không phải cúng hết toàn bộ ngôi chùa đâu. Cái người nào mà bỏ tiền mà cúng hết toàn bộ ngôi chùa đó thì kiếp sau làm sao? Kiếp sau làm quan to rồi, ở ba bốn cái biệt thự không hết rồi. Nó nó tự nhiên như vậy. Vậy rồi mình cúng dường tượng Phật, cúng dường dãy nhà vệ sinh, làm hết trong chùa thì đời đời đời ở một lúc trong những cung điện chứ không phải ở trong cái nhà thường nữa, nên người đó thường làm vua, làm chúa ở trong những cung điện, ha. Còn ta không đủ sức cúng hết ngôi chùa, ta chỉ đến phụ việc thôi, nha,
[35:39]cúng vài bao xi măng, vài bao gạo, phụ công quả thôi thì đời sau là nhà mình đã là đẹp rồi, đã là ở nhà lầu rồi. Đó, cái quả báo nên rất là tốt. Hoặc là có những người mà hiến đất xây trường, chúng ta nghe lâu lâu báo đăng á, có cái ông nông dân nọ đã hiến là 7.000 mét vuông đất để xây trường học vân vân, thì cái người đó đời sau sao? Đời sau là đại gia địa ốc, mua bán đất ở đâu lời tới đó, rờ tới đất nào là đất đó thành đất vàng ngay, và cực kỳ học giỏi, bởi vì hiến đất xây trường cho nên là luôn luôn có cơ hội học tập, học cho tới tiến sĩ, học cho tới hết luôn, vì xây trường mà. Ở đâu là nhà cửa rộng rãi thênh thang, vì hiến đất mà.
[36:27]Đó, đó là quả báo như như vậy. Cái việc hiến đất là tốt hay xấu? Tốt lắm. Rồi bây giờ ví dụ, ví dụ như khi nhà nước mới phóng một con đường để cải thiện giao thông, ừ, thì nói chung là khi phóng đường nhà nước cũng đền bù, ừ đền bù, qua tới nhà của ta, ta không chịu, ta nói cái giá đền bù này thấp, ta không chịu, ta nói đất cái khúc kia anh đền bù giá đó được, nhưng mà tới khúc này của tôi là đất bắt đầu là đất gì đó, đất đất vàng rồi, nên với giá đó tôi không không chịu nhận đền bù. Và nếu mà các anh làm thì tôi gọi là cương quyết chống tới cùng, he, không chịu. Thế là đường không làm được. Đường tới khúc đó đụng tới nhà mình cái phải ngừng lại thi công.
[37:14]Thế là trước nhà mình thì họ làm xong, sau nhà mình họ làm xong, tới ngang nhà mình cái đứng đành để đó không làm được vì lý do là không thương lượng được cái việc đền bù giải tỏa. Nên cái nhà khi xe họ chạy tới đó rồi, bắt đầu họ phải chạy chầm chậm lách qua một cách vất vả vì đường không làm được rồi mới đi tiếp được, thì quả báo ta làm sao?
[37:40]Quả báo là sao? Quả báo đó, đời đời sau này ta làm gì cũng kẹt, ách tắc. Là vì, vì cái nhà của ta mà con đường tới đó nó kẹt, nó, nó tắc cái đó chút xíu, đi vướng rất là vất vả. Cho nên là đời đời kiếp kiếp ta làm việc gì rồi cũng tắc, không có suôn sẻ được. Cho nên, nên ở đây là nếu lúc đó ta cứ nghĩ rằng thôi đồng ý rằng là cho đất của ta là giá cao, nhưng mà việc làm đường là việc phúc lớn, việc cái phúc công cộng rất lớn, mà nếu ta biết á thì ta hiến đất luôn khỏi lấy đồng nào luôn. Hiến luôn, để làm chi? Để làm phúc. Mình không có ngu làm chi mà khi mà nhà nước làm đường mình đi đòi tiền đền bù ba nó hết phúc á.
[38:27]Cái người nào mà khôn á, nhớ, khi nhà nước làm đường nên hiến đất làm đường không lấy, không lấy tiền đền bù. Để làm chi vậy? Tạo phúc cho con cái.
[38:39]Cũng giống như chùa vậy đó. Khi mà cất chùa đó, ta tự nguyện đem tiền vào phải không? Đem công mình vào góp cúng cho chùa. Làm đường cũng không khác gì làm chùa. Nhưng mà tới làm chùa thì ta cúng, mà tới làm đường thì ta cò kè, ta đòi hỏi đền bù đủ thứ làm nhà nước muốn khùng luôn. Thì không nên. Nhất là nhiều khi những nhà mà ở ngay đô thị, ngay thủ đô Hà Nội đó, cái người dân mà đụng tới nhà họ hét giá lên trời. Cái tiền mà làm đường nó thấp hơn cái tiền mà phải đền bù giải tỏa. Mà lấy ở đâu? Lấy của, của ngân sách. Ngân sách là ở đâu? Tiền thuế của dân. Vậy ta lấy cái tiền đền bù đó cao là ta lấy của ai?
[39:21]Lấy của dân chứ ai. Vậy là thiện hay ác à? Ác chứ đâu. Đối với nhân dân ta cống hiến được là ta cống hiến, phải không ạ? Tại sao mình phải bóp cổ rồi mình lấy làm chi? Cho nên nhớ như vậy. Chỉ trừ những người nào gia đình nghèo quá, thì ta cần tiền đền bù để ta dời đi, dời nhà đi, thì thôi không nói. Còn nếu ai có khả năng mà khi nhà nước mà phóng đường á, ta hiến đất luôn, người đó rất là có phúc, con cháu sau này mình rất là, là vinh quang. Vì đường là cái lợi ích công cộng mà. Cho nên cái việc mà để đánh giá là thiện ác đúng sai, ta xem cái quả báo về, về sau là như vậy.
[40:03]Bây giờ ta dựa trên một cái tiêu chuẩn nữa là kết quả giáo dục. Ừ. Ví dụ như là ta lấy cây ta đánh người khác là thiện hay ác à? Ác. Nhưng mà ta lấy roi ta bắt cái đứa bé không ngoan nằm xuống, ta kể tội cho nghe và đánh vài roi cho đau thôi, ngay cái mông đó chứ đừng để nó tổn hại. Để cho nó biết sợ, biết đau, biết ấn tượng, biết sợ mà không phạm lỗi nữa thì thiện hay ác à? Coi chừng lại là điều thiện, phải không ạ? Cũng là đánh á, mà một cái đánh là ác, đánh vì giận hờn, vì căm thù, đánh gây tổn hại, đánh gây thương tích, là ác. Nhưng mà đánh đau, đánh trong cái lòng yêu thương dạy dỗ mà không
[40:50]gây thương tích mà để cho đứa bé nó nên người thì lại là thiện. Nhớ như vậy, cũng cái roi, cũng cái cây, cũng cái cây đập lên đập xuống như vậy nha. Cho nên nhưng mà ta phải kiềm chế lòng mình, tại vì nhiều ông bố giận con quá, tại con nó hư thật chứ không phải không, cầm roi quất cho nó mà quất với tất cả lòng thù hận thì nó phản giáo dục, nó không còn cái tính giáo dục nữa. Và đứa bé đó nó lớn lên nó hận đời, nó hận bố, hận mẹ đó, thì nó hư luôn. Cho nên đánh mà đánh mà đứa bé nó biết rằng bố thương mà đánh, chứ đừng nghĩ rằng bố bố giận, bố ghét mà đánh, nha. Chứ còn mấy ông bố á, chuyên môn đánh con mà giận mà đánh không à.
[41:33]Đúng không mấy ông bố hả? Có không? Trúng tim đen im ru. Còn mẹ thì sao? Bênh, bênh con hư luôn. Nha, cả hai. Nên cái việc mà bênh vực con, tưởng là thiện phải không ạ? Thương con mà, ôm ấp, vỗ về, che chở. Thì cái việc mà ôm ấp, vỗ về, che chở ta nghĩ như là sự yêu thương à cao quý của người mẹ, đâu ngờ là giết con mình luôn. Con nó sẽ hư vì cái sự thương yêu sai lầm như thế. Nên do đó ta xét trên cái hiệu quả giáo dục. Cái sự nghiêm khắc, cứng rắn nhiều khi làm trẻ nên người, và đó là điều thiện. Còn cái sự ngọt ngào, dịu dàng, tử tế nhiều khi làm đứa trẻ ỷ lại nó hư luôn, đó lại là điều, điều ác.
[42:25]Nên và cả bố và mẹ đều sai lầm về việc này nếu ta không kỹ lưỡng. Do đó, người mẹ cần phải cứng rắn lên. Thương con đứt ruột kệ, nhưng mà phải dạy cho nó nên người, phải nghiêm khắc. Bố thì vốn đã nghiêm khắc, cứng rắn thì phải dịu dàng, dịu dàng trở lại. Làm sao cho con nó thấy rằng khi mình trách, mình phạt là mình thương. Bố thương mà phạt, thì nó mới sửa. Đó là tính trên hiệu quả giáo dục. Hoặc là, hoặc là khi con nó còn trẻ, cái người bố là một cái người, một người võ sư tài ba, à, thì mới dạy con nghiêm khắc, bắt cái đứa bé đó là buổi sáng đứng một chân, còn một chân là chỉa lên trời. Đứng nó đứng, đứng, đứng như cây cột vậy,
[43:19]không được vịn vào đâu hết, đứng một chân một thôi, trụ tấn một chân, đứng lên. Đứng mà mặt trời cứ lên dần dần, mồ hôi ra nhễ nhại hết trơn, ai thấy cũng xót. Nhưng mà ông bố ổng cứ bắt phải làm đó, vì sao? Vì ổng biết là ngày xưa ổng cũng được dạy như vậy, ngày xưa ông nội dạy như vậy và bây giờ ổng trở thành một người khỏe mạnh không bệnh tật, cao thủ võ lâm. Nên ổng dạy trở lại con ổng mà nghe thì thấy giống như sự hành hạ, nhưng thằng bé sau này nó là cao thủ võ lâm thật sự, đó là hiệu quả giáo dục. Nên có những điều mà mới thấy giống như ác, nhưng tính theo hiệu quả giáo dục thì lại là, là thiện, thì đó ta phải xem cái đó.
[43:55]Còn có những điều thấy như là thiện, nhưng mà tính trên hiệu quả giáo dục lại là ác, làm đứa trẻ nó hư luôn. À ví dụ, ví dụ như cái đứa, đứa trẻ đó, nó ở trong nhà cũng khá giả, mà nó nó còn bé, nó nói, "Mẹ, con muốn có chiếc xe máy, chiếc xe Air Blade à cho con chạy." Xe thì to mà nó thì nhỏ. Mà nó nói quá, bố mẹ vì thương con chiều mua cho nó chiếc xe Air Blade. Như vậy là tốt hay xấu à? Tốt hay xấu? Xấu. Vì thứ nhất là đứa con mà nó nó xin được một cách dễ dàng một số tiền to như vậy, nó ỷ lại trong đầu nó nó hư liền. Thứ hai, ba ngày sau mình mang xác nó về chôn. Xe mạnh quá nó chạy bậy thế nào cũng tai nạn.
[44:43]Nhất là mới biết chạy xe. Đời thầy đã từng thấy vậy đó. Ở trong nhà thì mới thấy hai chị em nó chở chiếc xe Honda chạy vút qua nhà thầy một cái, lát thầy đi ra ngoài ngã ba kia thấy hai xác nằm ngoài đó. Mới vừa mười mấy phút đó. Chạy nhanh quá, chạy veo qua trước mặt một cái, ra ngoài ngã ba là nó nó nó rẽ cua một cái tông vào nguyên chiếc xe chở đá, hai chị em bật ra chết tại chỗ liền. Đó. Cho nên là cái việc mà chiều con với những gia đình khá giả hầu hết là sai lầm, hầu hết là sai lầm. Còn những gia đình giàu có mà con nên người, phải nói gia đình rất là có phúc, tức là đứa con nó có ý thức rất là cao.
[45:24]Nhớ như vậy. Nên tính trên hiệu quả giáo dục mà ta biết rằng điều đó là thiện hay là ác. Một tiêu chuẩn nữa để xét cái việc mà tốt hay xấu nữa là trong sạch hay là ô nhiễm.
[45:40]Cái người mà sống á làm điều gì đó mà nó có tính cách trong sạch thì đó là điều thiện, mà làm cái điều gì mà nó gần với sự ô nhiễm là điều ác. Thế nào là trong sạch? Thế nào là ô nhiễm? Ví dụ như nhậu nhẹt say sưa be bét là trong sạch hay ô nhiễm? Ô nhiễm, nên nó là xấu. Nghiện ma túy là trong sạch hay m- ô nhiễm? Ô nhiễm, nên nó là xấu. Rồi cái người mà gọi là gian dâm tà dâm á, à, dâm dục quá độ là ô nhiễm hay trong sạch? Ô nhiễm phải không ạ? Nó là xấu. Đừng có lý do gì biện minh là sống trên đời là được hưởng thụ mà sống bừa bãi. Hiện nay, xã hội Việt Nam ta do ảnh hưởng của lối sống Tây phương
[46:30]tràn qua nên giới trẻ bây giờ bắt đầu dễ dãi về tình dục. Ngày xưa đó, cái người phụ nữ khi lấy chồng là giữ gìn cái tiết hạnh của mình cho tới cái ngày lấy chồng. Còn bây giờ mấy đứa trẻ nó yêu nhau là nó dắt nhau vào nhà nghỉ rất là vội vàng, không cần. Không cần trinh tiết, không cần phẩm giá gì cả. Và xem đó là bình thường. Mà như vậy chưa chưa đã, nó tự nó quay phim lại nó tung lên mạng luôn. Báo chí mấy bữa nay đăng tùm lum hết. Và khi mà việc vỡ lở ra tụi nó tỉnh queo à, tỉnh bơ, coi việc bình thường, không hề một chút hổ thẹn. Và ta biết rằng với một xã hội mà người ta sống ô nhiễm, xem cái chuyện ô nhiễm là bình thường thì xã hội nó đi xuống, đạo đức đang đi xuống.
[47:18]Nên xét trên tiêu chuẩn mà ô nhiễm hay trong sạch để ta đánh giá thiện ác lại một lần nữa. Mà hiện nay ví dụ như đứa trẻ nó thích đập đá, tức là nó hút những loại thuốc ma túy tổng hợp nó tràn lan hết, đó là ô nhiễm và đó là điều ác. Nên vì vậy, để xây dựng một xã hội tốt đẹp là thiện lành thì con người ta phải được giáo dục để tránh xa sự ô nhiễm. Phải làm sao cái lớp trẻ lớn lên nó phải biết giữ mình không có bừa bãi trong tình dục, không có quan hệ nam nữ một cách bừa bãi, phải biết giữ mình để có thể sống chung thủy sau này được. Ở bên Tây phương tại sao họ dễ ly dị? Vì họ không chung thủy.
[48:05]Trong nhiều yếu tố có một yếu tố là không chung thủy. Vợ chồng lấy nhau vậy chứ xa nhau xíu là ngả vào vòng tay người khác. Lý do tại sao? Vì trước khi lập gia đình họ đã quan hệ tình dục rất bừa bãi, rất dễ dãi. Đến khi có gia đình không giữ được chung thủy. Miệng nói thì ngọt như vậy, nhưng mà quay lưng đi là ngả lòng liền. Còn nếu mà ta muốn giữ cái xã hội Việt Nam mình ổn định á thì cả nhà nước nè, cả nhà trường nè, gia đình, cả chùa nè phải dạy cái lớp trẻ làm sao chúng phải sống trong sạch, lìa xa sự ô nhiễm, tránh xa những cái quan hệ tình dục bừa bãi thì như vậy sau này chúng có hôn nhân thì cái hôn nhân của chúng
[48:46]mới bền vững, chúng mới dễ mà giữ gìn sự chung thủy cho nhau. Đó. Còn cái việc mà tại sao phải chung thủy, đó là một đề tài khác nữa, sau này ta nói. Nên xét trên cái yếu tố mà trong sạch hay ô nhiễm để ta đánh giá một lần nữa là thiện hay ác. Nếu cái xã hội mà cứ chấp nhận những điều ô nhiễm thì ta hiểu ngay cái xã hội đó đang đi về phía ác. Nhớ như vậy nha. Xã hội mà người ta nhậu nhẹt thoải mái, bài bạc thoải mái, trai gái thoải mái, ma túy thoải mái thì biết rằng xã hội đó đang ác dần, xấu dần. Nên cái việc mà làm một xã hội trong sạch lên để làm cho xã hội đó thiện lên, tốt lên là trách nhiệm của tất cả mọi người,
[49:33]từ những cấp lãnh đạo rất cao cho tới cha mẹ, anh chị trong nhà, cho đến các bác, các cụ ở trong làng, trong xóm đều phải có trách nhiệm nhắc nhở, giữ gìn cái thôn xóm của mình. Thì trong cái thôn xóm của mình cũng vậy, tại sao gọi là cái thôn văn hóa, ấp văn hóa? Là trong cái thôn cái ấp đó, những người lớn tuổi đều có chung cái bổn phận là kiểm soát các đứa trẻ không phân biệt gia đình nào. Nói: "Ồ, thằng con đó nó ở gia đình khác, gia đình nó lo", không phải. Một cái thôn văn hóa là cái thôn mà người ta có trách nhiệm liên đới với nhau hết. Hễ là cái các cụ lớn tuổi đều là bậc trưởng thượng đều phải được kính trọng.
[50:15]Ta phải dạy cho con cháu ta ở trong cái thôn là kính trọng các bậc trưởng thượng. Là đứa bé nó có sai, bất cứ ông già nào trong thôn đều kêu lại rầy được hết, chứ không phải là chỉ bố mẹ nó mới rầy được. Nói nói: "Ông có quyền gì rầy tôi? Ông có phải bố tôi không?" thì bắt nó đem lại bố nó đánh đòn liền. Bố mẹ phải rầy liền, nói: "Dù ông không phải là bố mẹ của con, nhưng ông là bậc trưởng thượng trong làng và ông có quyền rầy tất cả ai. Cả cả bố mẹ sai, ông cũng có quyền rầy chứ đừng nói con. Con nói hỗn như vậy, đánh đòn con ngay." Phải như vậy mới được. Nha, một đứa nó đi đâu học ở trên Hà Nội về vậy,
[50:52]nó mặc cái đồ mà đằng trước thì chỉ còn có vài ba mảnh, đằng sau hai ba miếng, nó đi nghênh nghênh giữa làng như vậy thì bất cứ người nào trong làng, một cụ nào trong làng đều quắt lại, có quyền tát cho vài bạt tai. Được không ạ? Phải cứng như vậy để giữ cái văn hóa thôn làng. Không có để mà nó ô nhiễm. Nhớ như vậy, cái trong sạch là điều thiện mà ô nhiễm là điều ác. Nó học ở đâu cái xứ văn minh thoái người, cái lối sống bừa bãi thoái người về nó làm, nó phá đi cái văn hóa của làng quê quý giá của ta, phải đánh đòn nó ngay chứ không có để nuông chiều. Mà cũng phải lý do: "Nó không phải con tôi, tôi không có quyền la", không!
[51:34]Có quyền la được hết để bảo vệ cái môi trường cả cái thôn của mình cho tốt. Các bác có đồng ý với thầy không ạ? Nhớ nha, phải cứng rắn như vậy. Đó là cái văn hóa thôn làng như vậy. Không có như vậy. Nên đánh giá trên cái sự trong sạch hay ô nhiễm mà biết rằng thiện hay ác. Một tiêu chuẩn nữa để đánh giá điều tốt hay xấu nữa là tâm mình an hay là bất an. Khi ta làm điều sai, tâm ta bất an. Khi ta làm điều thiện, tâm ta an. Đó là tiêu chuẩn. Ta làm gì cho ai bất an thì ta làm điều ác. Khi ta làm điều gì cho ai làm người ta yên tâm là ta làm điều thiện, điều tốt. Đúng như vậy. Nên xét trên cái tiêu chuẩn an và bất an để biết
[52:22]rằng là ta đang làm điều tốt hay hay xấu. Ví dụ như ta đang đi trên đường, bỗng nhiên ta thấy có mấy cục đá to to ai rơi ra giữa đường rồi ta đi luôn. Cái đêm về ta ngủ không được. Đúng không ạ? Ngủ không được. Vì ta không biết rằng là sau khi ta đi rồi, không biết có người nào vấp phải cục đá đó mà té sóng soài trên đường rồi vỡ đầu hay không, phải không ạ? Cứ lo lắng cái đó mà không ngủ được. Như vậy cái việc mà thấy mấy cục đá trên đường mà đi luôn là thiện hay ác? Ác. Nên vì vậy, thôi nhiều khi đi qua khỏi rồi, quay xe lại, dừng xe, bê mấy cục đá đi vào đường, tối ta ngủ ngon. Thì tâm ta yên như vậy chính là điều thiện, nhớ như vậy.
[53:14]Hoặc là ta có việc ta đi qua cái cầu. Ta đi qua khỏi cây cầu rồi ta mới nhớ: "Ủa, hồi nãy mình đi qua cầu mình thấy có một người con gái đứng vịn ở thành cầu mà gương mặt rất là buồn bã." Rồi rồi sao? Lúc đó mình không biết là có phải cô đó sắp nhảy xuống hay không, phải không ạ? Thấy cổ rất là buồn, cổ đứng nước mắt cổ khóc rồi cổ cứ gục đầu mà đứng dựa vào lan can cầu, nhưng mình lại vô tâm mình đi mất. Đi mất rồi mình cứ day dứt, day dứt hoài, cứ tìm báo đọc hoài không biết là có cái tin là có cô gái nào đã nhảy cầu hay chưa. Mà nếu mà cổ nhảy cầu thật, mình suốt đời mình ân hận, phải không ạ?
[53:55]Cho nên lúc đó đi ngang cầu mà thấy có một cô gái vịn thành cầu mà khóc thì sao? Quay lại nha. Quay lại nói an an ủi cô nha: "Có chuyện gì, mọi chuyện trên đời này đều có thể giải quyết được hết. Không có chuyện gì trên đời bế tắc hết." Thì cô kia mới nói thế này: "Người yêu con bỏ con." Bởi vì ai yêu chi cho khổ không biết nữa. Đừng có yêu mấy không có ai không bày đặt yêu. Mấy cụ nha, không có yêu nữa không? Không có yêu nè, yêu khổ lắm. Thấy ghê không? Nói: "Người yêu con bỏ con mà dụ dỗ con bây giờ con có cái bụng bầu. Gia đình con đuổi con. Con không còn nơi nương tựa. Cho nên con chỉ còn một con đường là nhảy xuống
[54:39]sông." Thì lúc đó ta khuyên làm sao ạ? Khuyên làm sao? Ta khuyên làm sao? Bây giờ gặp các cụ, cụ khuyên làm sao? Nói thầy nghe coi. Đây nói điều thiện điều ác đó, nói thầy nghe coi. Nghĩ cho ra, lúc đó phải nghĩ cho ra. Để làm điều thiện, nói làm sao để người ta đừng có nhảy xuống sông nữa? Phải cho người ta một cái giải pháp, phải không ạ? Người ta thấy mở ra một con đường sống người ta mới sống, còn mình không có giải pháp là người ta nhảy xuống thiệt á, người ta nhảy luôn trước mặt mình đấy. Lúc đó mà mình chỉ nói chung chung, mình nói: "Thôi đừng buồn nữa mà" rồi mình đi là người ta nhảy xuống liền.
[55:19]Mình phải mở ra một giải pháp thật sự để cứu mạng sống của hai mẹ con, một người con gái và cái bào thai trong bụng. Làm sao? Ai có sáng kiến?
[55:31]Người yêu thì đểu giả bỏ mất rồi. Gia đình bởi vì quá nhục nhã đuổi đi luôn. Đó, bây giờ làm sao?
[55:41]Bây giờ làm sao? Hỏi cụ, cụ nói sao? Cho tràng pháo tay. Dạ. Đó, phải như vậy. Đến lúc đó thật sự là phải như vậy, cụ bưng về nuôi luôn. Đúng. Đó, đây là một cái tấm lòng Bồ Tát đấy. Cho tràng pháo tay lần nữa, hay quá! Thật ra lúc đó chỉ có giải pháp đó là hay nhất thôi. Chỉ có giải pháp đó. Mà xin báo cho cụ nha, đã có một câu chuyện như vậy xảy ra. Ở Hà Nội đã có một câu chuyện như vậy xảy ra. Cũng một ông cụ già như cỡ cụ này, 70 tuổi, tóc cũng đã bạc, ở một mình trên chiếc ghe để câu cá. Trong một đêm, một cô gái cũng ôm bụng bầu lao xuống sông Hồng. Ông cũng vớt và cũng giải pháp như vậy và giống y hệt như ông cụ, ông đem về nuôi.
[56:35]Nuôi rồi thành vợ chồng luôn. Cụ liệu hồn.
[56:45]Không, chuyện này có thật á, chuyện đăng báo á ở sông Hồng á, cũng nổi tiếng lắm. Thì sau đó mà đến khi cô đó đã sinh em bé rồi thì bắt đầu mới là đã thành vợ chồng rồi phải báo cho cha mẹ. Thế là ông bố mẹ lên, ông bố mẹ cô đó thì 50 tuổi, còn chàng rể 70 tuổi. Mà... Ừm. Thì sống rất là vui, ở bờ sông Hồng hiện nay đang vẫn còn tồn tại nha. Cho nên ông cụ giải pháp rất là hay. Như vậy chúc mừng cụ nha, có giải pháp rất là... Bây giờ ta qua một tiêu chuẩn nữa để xét là điều thiện hay điều ác.
[57:22]Không, ông cụ hay lắm á. Thầy kể câu chuyện có thật mà khôi hài vì để chọc cụ thôi, nhưng mà sự thực cụ dám nghĩ tới điều đó là tâm cụ rất là tốt. Cụ này có tâm rất là thiện nha. Cho nên sau này mà mọi người hãy xin điện thoại, địa chỉ cụ nên có ai gì giới thiệu cho cụ tới xử lý nha. Dạ vâng.
[57:46]Bây giờ ta có một tiêu chuẩn để ta xét điều tốt hay xấu, thiện hay ác nữa là vô ngã hay là chấp ngã. À. Cái gì mà nó làm cho ta hướng về cái tôi thì nó là điều điều ác. Còn cái gì mà nó làm cho ta bỏ cái tôi đi, nó là điều thiện, nhớ cái tiêu chuẩn đó nữa. Ví dụ như khi ta có tiền và ta cứ muốn có thêm về phía cho mình, đó là cái gì? Tham phải không ạ? Là chấp ngã, là ích kỷ và đó là điều ác. Còn nếu ta có tiền mà ta muốn ban phát, muốn bố thí rời khỏi cái tôi đi, tiền nó rời khỏi cái tôi để nó về với mọi người thì nó là vô ngã và đó là điều điều thiện, đúng như vậy.
[58:39]Giống như bây giờ, ví dụ ta thấy trở lại cái cô gái mà đòi nhảy nhảy sông đi. Ừm. Nếu mà lúc đó ta nghĩ đến hoàn cảnh của mình mà phải cưu mang thêm một người con gái mà cái cô này có ngoan không ạ? Được coi như là không ngoan, phải không ạ? Quan hệ tình dục trước hôn nhân coi như không ngoan. Mà nhà mình không phải khá giả mà mình cứ nghĩ đến, ồ mình không phải khá giả, con nhỏ này nó cũng hư, thôi mình bỏ đi nó chết thì chết. Chỉ nghĩ đến cái hoàn cảnh của mình là cũng không phải là khá giả gì và không giúp, thì cô đó sẽ chết vì đó là điều ác. Còn ở đây không nghĩ đến cái hoàn cảnh mình mà nghĩ đến tội cho cái sinh linh của đứa bé.
[59:22]Bố mẹ mà thôi chấp nhận mình có khổ, thôi kệ cũng cứu vớt cái linh hồn này, cái tâm hồn này, biết đâu con bé này nó lỡ lầm bị cái thằng kia nó nó ranh ma quá nó dụ người ta. Thôi kệ cứu mạng sống này còn hơn là dẫu xây chín đợt phù đồ chẳng bằng làm phúc cứu cho một người mà, phải không? Ta mang về thì đó là vô ngã, không nghĩ đến mình mà chỉ nghĩ tới hoàn cảnh của người khác, chỉ đặt mình vào hoàn cảnh người khác mà cứu giúp thì đó là điều điều thiện, nhớ như vậy. Cho nên khi ta xét là cứ xét cái tiêu chuẩn là vô ngã hay chấp ngã. À ví dụ như là ta thấy một người hơn mình
[1:00:01]mà ta vui thì đó là thiện hay ác? Thiện, vì sao vậy? Vì ta vui với cái vui của người, phải không ạ? Người ta cứ càng hơn mình thì mình càng mừng và đó là điều thiện. Còn nếu người ta hơn mình cái mình buồn thì đó là điều thiện hay ác? Ác, vì mình nghĩ cho mình thôi. Mình nghĩ sao cái thân phận mình cứ kém thua người ta hoài thế này, phải không? Cái mình buồn. Đó là điều ác vì nghĩ cho mình. Còn nếu mình nghĩ cho người thì người ta cứ càng hơn mình, càng hơn mình, mình càng mừng và đó là điều thiện. Ví dụ, thì trở lại cái ví dụ thầy hay nói ở thôn quê vậy. Ví dụ mình nào giờ sống với nhau cái nhà tôn vách lá,
[1:00:43]nhà vách đất đơn sơ hoặc là nhà cấp bốn đơn sơ, bỗng cái người bạn mình không biết có gì họ lên được cái nhà lầu, họ vượt lên khỏi xóm, họ vượt hơn mình. Nào giờ bạn bè chơi với nhau, nhà mình qua ổng rất dễ, ổng qua nhà mình rất dễ, từ khi ông bạn ổng cất cái nhà lầu rồi mỗi lần qua thăm ổng rất là khó, phải không? Nó kín cổng cao tường, rồi cái người giàu ổng hơi chảnh chảnh á, cái ta cứ ghét ghét, bực bực thì cái tâm đó là tâm thiện hay ác? Ác, vì ta không vui được cái vui của người mà cứ nghĩ đến thân phận của mình mà buồn. Còn nếu ta vui với cái vui của người, ta quên cái ta đi, quên cái tôi đi,
[1:01:21]à hễ người ta cứ thành công hơn thì mình cứ vui theo thì điều đó là điều thiện. Cho nên cái gì mà hướng về cái tôi thì nó là ác, cái gì mà bỏ cái tôi đi để hướng về cho mọi người thì đó là thiện. Thì cũng vậy, trong cái cuộc sống này khi mà ta thấy mọi người được điều tốt đẹp, họ giàu hơn, khỏe mạnh hơn hay đẹp hơn, ta vui mừng, ta khen ngợi thật lòng thì đó là điều đó là điều thiện, nhớ, nên cái câu khen ngợi thật lòng là một điều thiện. Và cái người mà hay khen người khác thật lòng thì quả báo kiếp sau ra sao?
[1:02:04]Người nào mà hay khen ngợi người khác thật lòng, khen giả dối không tính ạ, khen giả dối là thủ đoạn, ta khen thật lòng thì quả báo kiếp sau ra sao? Hai điều: Cái người nào mà hay khen người khác thật bụng thật lòng, kiếp sau ta được hai cái phúc: Thứ nhất, ta được xinh đẹp. Thứ hai, ta luôn luôn được thành công. Hai quả báo đó. Cho nên bây giờ sống trên đời cũng vậy, hãy nghĩ đến cái điều tốt của người khác mà ta thật lòng khen ngợi nha. Còn ta cái gì ta cũng chê là vì ta cứ so sánh với mình, vì ấm ức nơi mình mà chê người khác, kiếp sau ta sẽ xấu xí và hay thất bại. Còn nếu mà ta quên mình đi để thấy được cái hay của mọi người
[1:02:52]mà khen ngợi người thật lòng, kiếp sau ta được hai cái phúc nhớ như vậy: xinh đẹp và và thành công, vậy. Kiếp này thôi bỏ, ha, lỡ rồi, kiếp này bỏ lỡ rồi, nhưng từ bây giờ cho đến cuối đời nhớ mình yêu thương con người, ai có điều gì hay, điều gì tốt ta đều khen ngợi thật lòng. Và kiếp sau ta sẽ đi thi hoa hậu nha.
[1:03:24]Nãy giờ đó ta kể ra sáu cái tiêu chuẩn để dựa vào đó mà ta biết thế nào là điều thiện, thế nào là điều ác phải không ạ? Ai nhớ đủ sáu tiêu chuẩn không? Quên rồi phải không? Thầy nhắc lại nè: Tiêu chuẩn thứ nhất là dựa vào cái cách mà mình đặt mình vào vị trí của người khác. Đó, để mình biết rằng nên hay không nên làm. Tiêu chuẩn thứ hai là mình dựa vào luật nhân quả. Khi mình làm một điều, mình xem cái quả báo nó trở lại với mình như thế nào mà mình biết là điều đó là thiện hay hay ác. Tiêu chuẩn thứ ba là ta xem cái hiệu quả giáo dục. Ta làm như vậy thì cái người kia sẽ nên người hay là hư? Mà biết rằng mình đã làm điều thiện hay ác.
[1:04:11]Tiêu chuẩn thứ tư, ta dựa trên cái điều đánh giá trên sự trong sạch hay là ô nhiễm. Hễ cái gì mà cứ hướng về sự trong sạch thì đó là điều thiện, cái gì hướng về ô nhiễm đó là điều ác. Tiêu chuẩn thứ năm á là ta dựa vào cái tiêu chuẩn là tâm an hay là bất an. Hễ làm điều gì mà tâm ta an vui thường nó là điều thiện, làm điều gì mà làm cho người an vui thì đó là điều điều thiện. Còn làm điều gì mà ta bất an, người bất an thì đó là điều ác, đó. Và tiêu chuẩn thứ sáu là ta dựa trên cái tiêu chuẩn là vô ngã hay là chấp ngã. Làm cái gì mà cứ hướng về cho mình thì thường là điều ác. Làm cái điều gì mà quên mình đi để cho mọi người thì thường đó là điều điều thiện đó.
[1:05:00]Ta nói với nhau sáu tiêu chuẩn như vậy để phân biệt là thiện hay hay ác, tốt hay xấu. Thì sống trên đời này nếu ai mà cứ chọn điều thiện mà làm, theo con đường thiện mà đi thì cuối cùng đi về đến cõi nào?
[1:05:26]Đi về đến cõi Thánh, cõi trời, nhớ như vậy nha. Nếu mà còn lấn cấn chút gì chưa về được cõi trời, thì trở lại cõi người là một người giàu sang, quyền quý, nhớ như vậy. Còn nếu mà không bị lấn cấn thì ta lên hẳn trên cõi trời mà ở luôn, nhớ như vậy. Nếu ta đi con đường thiện, con đường tốt như vậy, mà hôm nay ta đã có sáu tiêu chuẩn để mình biết lựa chọn rồi phải không ạ? Thì từ đây cho đến cuối đời cứ theo sáu tiêu chuẩn đó mà phân biệt điều thiện, điều ác, điều tốt, điều xấu để mà sống, để mà thực hành, để mà làm. Thì chắc chắn khi ta rời bỏ cái cuộc sống này, cái kiếp sống này, thân ta chôn dưới lòng đất lạnh,
[1:06:10]nhưng mà linh hồn của ta, thần thức của chúng ta bay bổng trên những cõi Thánh, cõi trời cao xa, nha, rất là đẹp, xa lìa những cái đau khổ tạm thời như thế. Tuy nhiên, là dễ làm điều tốt không ạ? Dễ không? Khó lắm. Vì sao vậy?
[1:06:35]Nói ví dụ điều tốt đầu tiên là bố thí thôi, san sẻ bớt tiền bố thí thôi đã là khó rồi. Vì đồng tiền ta làm cực lắm, đúng không ạ? Mình làm ra một giạ lúa, làm ra được một một lõi tiền cực lắm. Bây giờ thấy một cái người nghèo khổ mà ta phải lấy bớt ra để cho, hoặc là thấy chùa làm ta phải lấy bớt ra để mà cúng, hoặc là thấy anh em công nhân của nhà nước làm đường à ta mua những cái ly sữa lại biếu cho anh em để bồi dưỡng cho họ làm đường, thì khó lắm vì phải phải hao tiền tốn của mình, khó lắm. Cho nên là nói thì dễ, nãy giờ ta nói với nhau rất dễ, nghe rất dễ, hiểu rất dễ, thậm chí ông cụ còn đứng lên phát tâm đòi bưng
[1:07:21]cô gái đó về nuôi mà phải không, dễ vô cùng, nhưng mà đụng chuyện thật dễ không? Không dễ tí nào. Đụng tới chuyện thật, dứt đồng tiền ra khỏi ruột mình khó lắm. Nên vì thế, muốn làm điều thiện trước hết ta phải có ý chí, quyết tâm, nghị lực.
[1:07:40]Phải có nghị lực, phải có cái sức mạnh. Còn cái người mà yếu đuối, bạc nhược, lười nhác không làm được điều gì tốt cả. Nên ta để ý một điều là cái người giàu á thường họ siêng năng, đúng không ạ? Họ năng nổ lắm bởi vì kiếp trước họ đã từng siêng năng, họ đã từng có ý chí làm điều thiện rồi. Cho nên đời này thường họ có cái dấu vết siêng năng cũng còn. Vừa rồi ở trên báo điện tử có một bài viết thế này là họ khảo sát, họ thấy rằng cái người giàu á thường là người siêng năng làm việc mà người nghèo thường là người có cái lười nhác. Dĩ nhiên hoàn toàn không phải hết như vậy. Có những người nghèo rất siêng năng nhưng mà số nghèo
[1:08:22]thì cứ phải nghèo, thì do cái nhân quả thôi. Nhưng mà đa phần như vậy. Ở đây là yếu tố của ý chí, của nghị lực, nên cái để làm được một điều thiện ta phải có nghị lực dữ lắm chứ không phải là không. Cho nên phải có nghị lực, có ý chí mới làm điều tốt được. Thứ hai, phải có phúc ta mới làm phúc tiếp được, không phải dễ. Bây giờ nói như ví dụ ông cụ nãy đi, ông cụ nói là sẽ bưng cái cô gái đó về nhà nuôi, ít ra cụ phải có một mái ấm, phải không ạ? Cụ phải có cái nhà. Cụ phải có đủ ăn đủ mặc, cụ mới cưu mang được. Chứ nếu bây giờ cụ cũng là người đi ăn xin luôn thì thôi sao, phải không? Bó tay, thấy người ta nhảy lầu thì cũng nói thôi,
[1:09:06]thôi cô nhảy đi vì cô theo tôi nó cũng khổ còn hơn nữa, còn hơn nhảy xuống xuống cầu nữa, thôi cứ nhảy đi, rồi cụ chống gậy đi tiếp, phải không? Nhưng mà nếu mà cụ đã nói nhận về nuôi thì ít ra cụ đã có một mái ấm, cơm cũng đã đủ đủ ăn, áo đã đủ mặc. Cho nên phải có một phần phước ta mới làm phước tiếp được, chứ không phải dễ mà làm phước, không phải là muốn làm là làm đâu. Có nhiều người nói nhìn cái chùa của Ni sư đây xây, nói: "Bây giờ con muốn là con bao hết, con xây hết toàn bộ, được không?" Tiền đâu, phải không? Muốn làm, không làm được vì mình đâu có tiền. Còn chứ nếu mình đã có tiền mà muốn xây chùa mình bỏ
[1:09:42]ra mình xây hết liền, nhưng mình không đủ sức. Cho nên là muốn làm phước trước đó cũng phải có có phước đã, chứ không phải dễ. Và thứ ba nữa là để có thể làm phước được, ta thường là phải có được những tấm gương sáng trên cuộc đời này. Ít ra trong cuộc sống của ta từ nhỏ tới lớn, ta đã từng gặp những người tốt trên đời này, họ đã làm những việc tốt ta thấy rồi thì tự ta, bỗng nhiên ta có cái sức mạnh bèn bắt chước theo. Ví dụ khi ta còn bé, ta nhớ à có cái bác có Bác Tư láng giềng à mỗi khi mà trong nhà, trong xóm mà có ai sửa nhà thì Bác Tư đó đều tới phụ giúp, giúp không lấy tiền, không lấy công để giúp đỡ làng xóm.
[1:10:33]Cái hình ảnh đó theo ta suốt cuộc đời. Sau này sau này mà khi ta có chút đỉnh tiền bạc, ta rất dễ dàng giúp đỡ người khác vì có cái tấm gương, phải không ạ? Thì cũng vậy, ta muốn sống trên đời này là một người thiện, một người tốt thì đòi hỏi ta phải tìm những người tốt mà ta nương tựa, học hỏi. Người tốt ở đâu? Người tốt ở đâu? Thứ nhất ở trong chùa. Thường là những người xuất gia tu hành là những người tốt. Quý thầy, quý cô đã cạo tóc đi tu, từ bỏ thế gian, giữ gìn cái giới luật của nhà Phật, không sát sinh hại vật, không trộm cắp gian tham, thường hay bố thí à ban bố, giúp đỡ, thường là người tốt.
[1:11:22]Vì vậy đó là lý do mà ta hay hay đi chùa là như vậy. Đi chùa được gần gũi quý thầy, quý cô để ta học những cái gương hạnh đó, nghe những lời bảo ban dạy dỗ đó mà ta trở về với cuộc sống gia đình mình, ta làm được nhiều điều tốt hơn.
[1:11:45]Nhớ thế này, cái thế giới này luôn luôn là sự xung đột giữa tốt và xấu, nha. Người xấu rất nhiều và cũng có những tấm lòng vàng rất là tốt, cứ tranh cãi nhau, tranh giành nhau nơi cái thế giới này. Có người tốt rồi có người xấu cứ chen qua chen lại. Nếu ngày nào mà cái xấu nó nhiều thì thế giới này rơi vào hỗn độn, bất an, chiến tranh, loạn lạc. Nếu ngày nào mà cái thế giới này người tốt nhiều thì thế giới này nó thanh bình, an vui, hạnh phúc. Thế giới này mãi mãi là sự đấu tranh kèn cựa, tranh giành giữa hai thế lực tốt và và xấu. Cho nếu ta đứng về phe xấu thì ta phá hoại cái thế giới này rất là nhanh.
[1:12:33]Còn nếu ta chọn con đường tốt mà đi, ta vào cái phe tốt thì ta bảo vệ cái thế giới này, xây dựng cái thế giới này. Cho nên từng người, từng người chúng ta phải gia nhập vào cái đội quân thiện nha, đội quân tốt để bảo vệ cái thế giới này. Vì sao? Vì thế giới này thế lực xấu nhiều lắm, điều tốt điều xấu cứ giành nhau mà thường cái xấu nhiều hơn cái tốt. Bên phe tốt luôn luôn bị ít hơn.
[1:13:04]Mà nếu không có những người dũng sĩ, những người quân tử, những người thiện lành xuất hiện giữa đời này để kiềm chế lại, cản bước của cái xấu thì thế giới này bị ngập tràn hết bởi những điều ác độc, rồi đau khổ và tận diệt. Cho nên để bảo vệ cái hạnh phúc, bảo vệ con người thì ta phải gia nhập vào phe phe tốt. Mà muốn gia nhập vào phe tốt thì ta có sáu cái tiêu chuẩn hồi nãy ta vừa nói với nhau phải không ạ? Ta có sáu cái tiêu chuẩn đó và ta đấu tranh với cái tốt xấu ngay trong ngay trong lòng mình. Tâm ta cũng vừa có tốt mà vừa có có xấu, nên từ ngày hôm nay ta theo Phật rồi ta gạn lọc tâm ý mình làm sao chỉ còn lại điều tốt mà mà thôi.
[1:13:54]Nhớ những cái suy nghĩ gì xấu khởi lên ta phải biết, nói cái suy nghĩ này nó làm ta bất an, nó là xấu; cái suy nghĩ này nó hướng về cái tôi, nó là xấu; cái suy nghĩ này nó đưa đến ô nhiễm, nó là xấu; cái suy nghĩ này nó đưa đến quả báo xấu nên nó là là xấu, vân vân. Nói dựa vào những tiêu chuẩn đó mà ta biết trong lòng mình còn điều gì tốt, điều gì xấu mà ta diệt trừ cái điều điều xấu đi. Chỉ nuôi dưỡng, nâng dậy, vun đắp những điều tốt trong trong lòng mình mà mà thôi, đó là ta gia nhập vào cái lực lượng tốt để bảo vệ cái trái đất này, cái thế giới này. Và một điều nữa, một người tốt không không đủ,
[1:14:39]phải làm sao cho nhiều người cùng tốt lên. Mà làm sao cho nhiều người cùng tốt lên? Ta biết những điều tốt rồi, ta thực hành những điều tốt rồi, vẫn chưa đâu đủ đâu cả, phải làm sao cho mọi người chung quanh ta đều tốt lên, bằng cách nào?
[1:14:58]Bằng cách nào? Bằng cách là chính ta bằng cái cuộc sống của mình nha, làm gương rồi kêu gọi mọi người, phân tích cho mọi người, trình bày cho mọi người về điều đạo đức, điều thiện lành để mọi người cùng tu dưỡng với nhau. Chính ta đi chùa rồi cũng phải rủ cho mọi người cùng cùng đi chùa. Nhớ ai đi chùa mà đi một mình, đó là người ích kỷ, đó là người ác. Nói: "Ủa, sao đi chùa mà ác?" Vì chỉ đi có một mình. Đi chùa là thiện, nhưng mà rồi thành ác vì đi có mình, ích kỷ quá. Cho nên từ đây về sau, để cho điều thiện nó được viên mãn, hoàn hảo, đừng có thiện phân nửa đó, thiện giống như một cái vòng tròn,
[1:15:46]nó tròn đầy chứ không phải là chỉ nửa vòng tròn, ta đi chùa thì đừng đi một một mình, hãy rủ con cháu mình, hàng xóm mình, bạn bè cùng đi. Nói rằng là ví dụ ta rủ người bạn, cái người kia mới nói là: "Hôm nay tôi phải mắc ra thăm đồng." Cái ta nói thế này: "Cả bao nhiêu kiếp qua anh đã đi thăm đồng nhiều rồi, mà anh chưa có nhiều lần đến chùa để quỳ xuống lạy Phật." thăm đồng nhiều quá rồi.
[1:16:20]Và cũng vậy, rồi anh cũng phải sống, anh cũng phải đau khổ, rồi anh cũng phải chết. Nhưng nếu một lần anh đi theo tôi đến chùa lễ Phật, nghe kinh, nghe thuyết pháp, lòng anh mở ra một cuộc sống mới, anh mới thấy rằng là đồng có thể đợi, có thể hoãn, nhưng mà đi chùa thì không thể hoãn, không thể đợi được. Và lúc đó hãy đi chùa, hãy nghe cái điều thiện trong chánh pháp, hãy mở lòng mình ra với đất trời, hãy đón nhận cái từ bi của Phật để mà ta sẽ sống một đời sống mới, hãy đi với tôi, nhớ như vậy. Đó ta nói như vậy và rủ bạn mình cùng đi, thì như vậy ta đi chùa là cái điều thiện đó là hoàn hảo nha.
[1:17:09]Hôm nay ta đi chùa mới nửa điều thiện, còn nửa là ác đó nha, vì đi có một mình à. Thôi thì hôm nay có duyên chúng ta gặp nhau, ta trao đổi với nhau cái đạo lý là cái gì là tốt, cái gì là xấu để chúng ta dựa vào đó mà mà đi nốt phần còn lại trong cuộc đời này. Mà nếu ta đi tốt rồi đó, kiếp sau ta đi nữa, và đi mãi đi về đâu? Lên lên cõi thánh, lên cõi trời nha, nhớ như vậy. Thì chúng tôi cũng xin chúc cho à các quý Phật tử, các bác, các cô, các đại biểu vậy, mọi người được nhiều niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống này và hi vọng rằng quý Phật tử tìm được con đường tốt để đi và dắt mọi người cùng
[1:17:56]đi theo để góp tay xây dựng cái thế giới này thành một hành tinh an lành, hạnh phúc và cuối cùng tất cả chúng ta đều về với cõi thánh. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.