[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trong những giây phút trang trọng đầu tiên, xin cho phép chúng con được gửi tới quý chư tôn đức Tăng Ni cùng toàn thể quý vị Phật tử đang hiện diện tại chùa Khải Nam, cũng như toàn thể quý vị Phật tử đang theo dõi buổi thuyết pháp qua kênh livestream lời kính chúc sức khỏe, bình an và hạnh phúc.
[0:27]Cung kính ngưỡng bái bạch trên quý chư tôn đức, thưa toàn thể quý Phật tử, thật hạnh phúc cho chúng con ngày hôm nay được trở về mái chùa Khải Nam thân yêu trong không gian tâm linh an lạc và nghiêm trang. Nhân dịp tháng tư này cũng là khóa thiền đầu tiên của năm 2024, chúng con lấy làm xúc động khi lại được về chùa bên nhau, ngồi thiền bên nhau, hạnh phúc vô bờ.
[0:57]Và để mở đầu cho chương trình ngày hôm nay, xin kính mời toàn thể quý Phật tử cùng thưởng thức tiết mục văn nghệ với ca khúc "Một vòng Việt Nam", biểu diễn: huynh đệ, ca sĩ Quang Lập. Xin mời quý vị cùng lắng nghe.
[1:36]Tìm vào những tán tre, vào ký ức xót xa hơi mẹ.
[1:53]À ơi ru những dòng sông, cùng êm ả chảy về hướng Đông. Còn đọng lại vạt nắng quê hương, trong những câu hát ru của mẹ. Còn bao nhiêu lời ru vương vấn, chưa từng được nghe. Việt Nam quê hương ta đẹp lắm, mặc lửa khói giày xéo tháng năm.
[2:22]Người Việt Nam da nâu, mắt đen, thảo thơm vẫn quật cường như cành sen. Việt Nam ơi, quê hương ta ơi, biển lúa chín vàng thơm ngát trời, vọng tiếng ai hò vì nhớ con đò, à ơi. Dậy với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, nhìn non sông trời mênh đất bao. Cùng với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, Come with me, we will travel around Việt Nam.
[3:18]Việt Nam quê hương ta đẹp lắm, mặc lửa khói giày xéo tháng năm.
[3:31]Người Việt Nam da nâu, mắt đen, thảo thơm vẫn quật cường như cành sen. Việt Nam ơi, quê hương ta ơi, biển lúa chín vàng thơm ngát trời, vọng tiếng ai hò vì nhớ con đò, à ơi. Dậy với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, nhìn non sông trời mênh đất bao. Cùng với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, Come with me, we will travel around Việt Nam. Dậy với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, nhìn non sông trời mênh đất bao.
[4:23]Cùng với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, Come with me, we will travel around Việt Nam. Dậy với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, nhìn non sông trời mênh đất bao.
[4:46]Cùng với tôi nào, dạo với tôi nào, dạo khắp một vòng Việt Nam, Come with me, we will travel around Việt Nam. Come with me, we will travel around Việt Nam.
[5:13]Xin được cảm ơn tiết mục vô cùng hào hùng với tinh thần yêu nước trong từng câu hát đến từ huynh đệ Quang Lập. Và một lần nữa xin một tràng pháo tay thật lớn dành cho phần thể hiện vừa rồi ạ. Kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni, kính thưa quý vị Phật tử! Trong chương trình ngày hôm nay, chúng con vinh dự khi được chào đón sự quang lâm chứng minh của quý chư tôn đức. Chúng con xin cung kính đảnh lễ và kính giới thiệu: Thượng tọa Thích Tâm Định, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thanh Hóa, trụ trì chùa Khải Nam và cũng là trưởng ban tổ chức khóa thiền chùa Khải Nam.
[5:58]Chúng con xin thành kính kính giới thiệu: Thượng tọa Thích Chân Quang, giảng sư Phật học, Tiến sĩ Luật học, Viện chủ Thiền Tôn Phật Quang.
[6:12]Chúng con xin thành kính giới thiệu Sư cô Thích Nữ Tường Phổ, phụ trách Tổng Đạo tràng Thiền Tôn Phật Quang, Chúng trưởng Chúng Ni. Chúng con cũng xin thành kính giới thiệu và có sự chứng minh của các quý thầy, cô đến từ Thiền Tôn Phật Quang, chúng con xin phép được giới thiệu chung.
[6:35]Và về phía Tổng Đạo tràng Phật Quang, chúng con xin trân trọng giới thiệu có sự hiện diện của cư sĩ Nghiêm Minh, Phó Tổng Đạo tràng khu vực miền Bắc, Chúng trưởng Đạo tràng Phật Hạnh. Cùng các cô chú, huynh đệ ban điều hành đạo tràng và chúng thanh niên các tỉnh: Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định, Thanh Hóa, chúng con xin được phép giới thiệu chung.
[7:05]Và trong khóa thiền ngày hôm nay, cũng có sự tham gia của quý vị Phật tử đạo tràng chùa Khải Nam, chùa Khải Minh và đông đảo quý Phật tử gần xa cùng nhân dân địa phương, các cô bác đạo tràng và huynh đệ chúng thanh niên Phật Quang, chúng con xin phép được giới thiệu chung.
[7:27]Kính bạch trên chư tôn thiền đức, kính thưa toàn thể hội chúng! Lời thầy dạy điều hay lẽ phải, gắng tọa thiền lầm lỗi hiện ra, lòng tôn kính Phật thiết tha, từ bi khiêm hạ vượt qua khổ sầu. Vào thời giờ này, đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ sẽ ban bố cho chúng con những lời pháp nhũ. Chúng con xin kính thỉnh quý thầy, quý sư cô, kính mời quý Phật tử khởi thân trang nghiêm, chắp tay niệm Phật cầu gia hộ. Chúng con xin kính thỉnh quý thầy khởi niệm ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:48]Chúng con thành kính cung thỉnh sư phụ an tọa, kính mời đại chúng đồng an tọa.
[8:56]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hồi nãy ca sĩ Quang Lập hát cái bài Mộng Vòng Việt Nam,
[9:08]có ai nghe được chữ nào không hả? Con nghe được vài chữ gì đó, vòng vòng Việt Nam gì đó chút à. Do cái nhạc nhạc nền á nó rộn rã quá ha, nó nó nên nó nó nó nó lấn lấn cái giọng ca. Sư phụ ấy thì nghe thì cảm động. Chứ còn điều thế này ta cũng cảm ơn các nhạc sĩ đã viết lên những bài nhạc để nhắc nhở chúng ta về tình yêu nước.
[9:43]Hồi nhỏ vậy, hồi nhỏ cái sư phụ hay nghe người ta nói câu này: "Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nhà nghèo." Có nghe không? Tụi con có nghe câu đó không? Có? Dạ. Tức là khi mình sinh ra với cha mẹ mình, rồi khi cha mẹ mình ở trong hoàn cảnh khó khăn, người con mình không bao giờ chê cha mẹ mình, mà xem như đây là một cái số phận, một cái duyên nghiệp và ta đã làm con trong gia đình đó rồi thì ta phải hết lòng hiếu kính bố mẹ mình, là cùng nhau đi qua những cái gian khổ, vui sướng, những thăng trầm của cuộc đời và đó là cái đạo lý sống, chứ không phải là nhìn qua bên kia thấy gia đình người ta giàu cái bên đây mình
[10:34]có cái ý ruồng bỏ cha mẹ mình, không có cái ý nghĩ đó. Và hạ thấp hơn nói giống như con chó vậy, nghĩa là chủ nào nuôi nó rồi thì nó trung thành luôn, chứ nó không Thậm chí ta xem trong những có những cái phim vậy, có những người chủ họ bị nghèo, họ vô gia cư ở bên Tây á, họ chỉ dắt đi được có con chó thôi chứ ai cũng ruồng bỏ họ hết và cái con chó đó nó trung thành với người chủ vô gia cư đó, lúc nào cũng ở bên cạnh người chủ của mình. Nhìn mấy cái đó mình thấy rất là thương. Bây giờ mình là người dân của đất nước mình cũng vậy. Mình cũng không có thể là mình ví dụ cái người lãnh đạo thì buộc
[11:12]họ phải so sánh đất nước mình được chỗ nào, chưa được chỗ nào để các vị lãnh đạo tìm cách khắc phục đưa đất nước đi lên. Còn đối với người dân của mình á, mình có một cái đạo đức của mình, mình có một đạo lý của mình là mình cứ yêu thương, trung thành với Tổ quốc của mình và không không cần đặt vấn đề gì hết, không cần thắc mắc điều gì. Ta ta sống như một người con hiếu thảo đối với cha mẹ hoặc là nói thấp hơn như một con chó trung thành với người chủ và nói cao cấp hơn, người công dân người Việt Nam mình yêu đất nước và yêu vô điều kiện, không cần tính toán, không cần sắp xếp gì. Cái số phận mình đã sinh ra ở đất nước này
[11:54]và mình gắn bó cuộc đời mình với đất nước này, no matter what, bất kể chuyện gì. Đó là điều thứ nhất. Cái điều thứ hai nữa nhưng mà yêu nước thì ta phải có cái trách nhiệm xây dựng đất nước. Ý là như vậy. Nhưng mà ta nói xây dựng đất nước là ta làm cái gì? Làm cái gì?
[12:18]Cái khác nhau giữa cái người lãnh đạo và người công dân là ở chỗ này: cái người lãnh đạo cái cái quyền lực của họ và cái cái phạm vi hoạt động của họ là rất là rộng, cả một cái tỉnh, cả một đất nước, cả một vùng. Cái trách nhiệm của họ ở đó, quyền lực của họ ở đó và cái tầm nhìn, cái tài năng của họ ở đó. Còn cái người dân như chúng ta thì quyền lực của chúng ta tới cỡ nào? Quanh quẩn trong gia đình mình thôi, phải không à? Quanh quẩn trong gia đình mình, quyền lực mình à, tầm nhìn mình, năng lực mình chỉ chừng ấy. Nhưng ai cũng phải có bổn phận xây dựng đất nước của mình và ta xây dựng đất nước của mình trong cái tầm của mình.
[13:00]Còn những vị lãnh đạo họ xây dựng đất nước trong cái tầm của họ, còn ta xây dựng đất nước trong cái tầm của mình là làm sao?
[13:12]Là làm sao?
[13:17]Một, nhớ xây dựng cái đạo đức của mình nha. Chính bản thân mình đạo đức tức là mình đang xây dựng cả cái đất nước này, lạ như vậy. Hễ nhiều người đều có đạo đức, đất nước bay lên liền. Đây là yếu tố thứ nhất á, chính bản thân ta phải xây dựng đạo đức. Mà đạo đức là cái gì thì thôi hôm nay ta không không có thời gian để nói, nhưng nó mênh mông lắm và sâu sắc mà đẹp đẽ. Cái thứ hai, ta phải rèn luyện cái năng lực của mình, vì mình có khả năng mình mới mình mới làm nên việc, mới xây dựng đất nước được, nên không bao giờ mà được đứng yên một chỗ, không bao giờ được tự mãn với những gì mình đã biết, mình đã có, kể cả người lớn tuổi. Nói:
[14:00]"Dạ tụi con lớn tuổi tới tuổi hưu rồi tụi con làm gì được nữa?", vẫn học được, vẫn rèn luyện được, vẫn học tiếng Anh được, vẫn học nhạc được. À! Đạo tràng ta có người lớn tuổi học nhạc không? Có không? Dân Thanh Hóa giỏi nhạc lắm á. Lập, Quang Lập?
[14:25]Nha, ở như trong trong miền Nam, trong Sài Gòn bà cụ 80 tuổi rồi vẫn ngồi học nhạc theo giáo trình của Phật Quang. Và giáo trình Phật Quang là một giáo trình mà chỉ tắt thở rồi mới hết học, hễ còn thở thở vẫn học được, hay vậy đó, cái giáo trình của ta là vậy. Và nhiều cái kỹ năng khác nữa, nên là nhớ vậy, cái yếu tố thứ hai để xây dựng đất nước là ta lúc nào cũng học tập và rèn luyện bản thân mình, ta có năng lực ta mới đóng góp được. Yếu tố thứ ba là giúp đỡ người nhau. Cái giúp đỡ nhau, cái chữ "nhau" này là mấy người? Không biết. À có khi ta chỉ giúp đỡ được một hai người, có khi ta giúp đỡ được 5 10 người,
[15:10]có khi ta giúp đỡ được năm bảy chục người, tùy cái tâm của mình, tùy cái phước, cái duyên của mình, nhưng mà trong đầu lúc không bao giờ quên cái việc giúp đỡ nhau. Tại vì sao vậy? Tại vì khi ta có cái tâm niệm giúp đỡ nhau thì ta chặn đứng cái ý niệm là mưu hại nhau. Đất nước suy yếu khi mà những người dân của đất nước đó cứ canh canh để mà mưu hại nhau, cứ rình rập mà để mưu hại nhau, nói xấu nhau, làm mất tinh thần nhau, làm mất lửa lẫn nhau là đất nước đó suy yếu liền. Đất nước sẽ hùng mạnh nếu cái người dân trong đất nước đó lúc nào cũng cũng quan sát, theo dõi để giúp đỡ nhau. Có khi chỉ giúp đỡ bằng một lời nói, có khi giúp đỡ như bằng một nắm gạo,
[15:55]có khi giúp đỡ như bằng một lời khuyên, có khi giúp đỡ nhau bằng một lời giới thiệu, một cơ hội, vân vân, nhưng lúc nào cũng phải tìm cách để giúp đỡ nhau. Nếu mà nói ra thì còn nhiều yếu tố lắm nhưng hôm nay sư phụ chỉ nói ba điều thôi. Tất cả chúng ta đều phải yêu thương đất nước mình và phải tìm cách để xây dựng đất nước mình.
[16:19]Mà để xây dựng đất nước mình thì ta cần ba điều. Một là gì? Hoàn thiện đạo đức của mình. Hai là gì? Học tập, rèn luyện, nâng cao năng lực của mình không bao giờ ngừng nghỉ. Hễ còn thở nghĩa là dù kể cả thở hấp hối cũng phải học tiếng Anh, học nhạc, học đạo lý, vân vân thấy không? Ví dụ như mình nằm trên giường bệnh, mình thở dốc mệt rồi, già rồi thì có ai vô hỏi: "Cụ khỏe không?", mình phải trả lời: "I am fine, thank you." Nó phải vậy đó, chứ không phải học tập rèn luyện rồi. Không bao giờ ngừng nghỉ học tập rèn luyện nha. Đó là tại sao mà chùa ta bắt các cụ phải đi học tiếng Anh, bắt các cụ phải học nhạc.
[17:08]Tại vì mình chấm dứt cái kiếp này chưa phải là hết. Chấm dứt kiếp này chưa phải là hết. Chết rồi phát hiện ra mình phải lên cõi trời. Trên cõi trời ở đó các vị thiên tử họ đòi hỏi nhiều năng lực lắm, mà lúc đó mình á trời ơi tiếc quá, phải lúc trước dưới này tôi đi học tiếng Anh với học nhạc thì lên đây mình không có thua các vị thiên tử khác. Tới chừng chết rồi lên trển gặp mấy vị thiên tử họ nói tiếng Anh hay họ hát cái mình không biết, lúc đó mình mới mắc cỡ nha, nói: "Trời ơi, hèn chi ông sư phụ ổng bắt mình học tùm lum mà mình làm biếng mình trốn học, bây giờ hối hận", nha. Như có cái chuyện vì có cái cô Phật tử đó cổ đâu ở bên Malaysia
[17:43]cổ về thì cổ trong cái tâm niệm cổ cổ thích tu gì tu về cõi trời thôi à, chứ chả mong ước gì, khoái về cõi trời, mà hay có những giấc mơ chư thiên nhắc nhở chuyện này chuyện kia. Thì cổ bên Malaysia về thì cổ không chịu học nhạc, mặc dù là huynh đệ học nhạc hết, cổ không chịu học, tại cổ nói cổ không có khiếu, hát không được. Hát không được cái ban đêm chư thiên nói: "Nhạc của sư phụ là nhạc cõi trời, phải học, muốn lên cõi trời phải học nhạc của sư phụ." Thì thế là cổ nghe cổ sợ quá cái cổ phải ráng học, à bắt đầu mới ráng học. Mà cái khi học rồi mới phát hiện ra là cái giáo trình học nhạc của Phật
[18:23]Quang mình là cực kỳ hợp lý, cực kỳ dễ học, ai cũng học được. Ở trên mạng chụp hình bà cụ nào nói: "Cụ đã 80 rồi vẫn đang ngồi học nhạc", hay như vậy. Chỉ hy vọng là cụ cứ học trên giấy cho kỹ, cũng hy vọng là cụ không đòi lên cầm micro hát. Hy vọng là cụ không đòi. Như vậy ta nhớ vậy đó, tuổi nào ta cũng phải rèn luyện và học tập. Và thứ ba là gì, nhắc lại coi? Yếu tố thứ ba là gì? Giúp đỡ lẫn nhau, nhớ nha, tinh thần của chúng ta lúc nào cũng giúp đỡ lẫn nhau để ta xóa đi những cái tâm xấu ác, sâu xa từ nhiều kiếp là cứ canh chừng để hại nhau. Phá hoại đất nước mình bằng cách như vậy. Chưa cần làm gì nhiều, cứ hại nhau là đất nước yếu đi.
[19:10]Ba cái yếu tố, thứ nhất là hoàn thiện đạo đức của mình thì làm sao để hoàn thiện đạo đức của mình? Chính là gì? Nơi nơi mái chùa này đây. Ta về đây, ta ngồi thiền, ta tụng kinh, ta lạy Phật cùng với các huynh đệ yêu thương nhau. Từng bước từng bước ta tụng những lời kinh thiêng rõ nghĩa là ta đang hoàn thiện đạo đức của mình, nha. Cứ tiếp tục theo huynh đệ mà tu tập như vậy. Cái bước thứ hai là rèn luyện học tập thì tùy cái điều kiện của mỗi người. Không bao giờ ta được dừng cái việc rèn luyện học tập bản thân. Là người trẻ học theo trẻ, người già học theo người già. Ai cũng phải rèn luyện, học tập cho bản thân.
[19:52]Vì lúc ta có năng lực rồi, ta mới xây dựng đất nước được, ta mới giúp ai được một điều gì đó, nha. Và thứ ba là cái tinh thần sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau, nhớ như vậy. Mà cứ về chùa, cứ về chùa ta sẽ có đủ ba điều đó. Tại chùa mình là hành hạ, đày đọa. Vì cứ bắt phải tu tập nè, bắt phải rèn luyện, bắt phải học tập nè, bắt phải làm nhiều điều phúc thiện. Nơi chính nơi chùa này ta học được đầy đủ ba điều đó: một là hoàn thiện đạo đức, hai là rèn luyện học tập bản thân và ba là giúp đỡ nhau. Nơi chùa này ta sẽ học được hết ba điều đó. Và khi có ba điều đó rồi, ta đang xây dựng đất nước mình. Mà xây dựng đất nước mình có nghĩa là gì?
[20:35]Có nghĩa là ta đang yêu nước mình, ta yêu Tổ quốc mình, nhớ như vậy, nha.
[20:44]Rồi bây giờ ta trở lại cái vấn đề tu tập thiền định. Mục tiêu của thiền là gì?
[20:56]Ta nhắm đến mục tiêu gì khi ta ngồi thiền? Vô ngã, nha, ta nhắm tới vô ngã. Không còn thấy có cái ta nữa. Tu đến cái giai đoạn đó rất là khó và rất là cao siêu. Cho nên hầu hết không có tôn giáo nào mà đặt cái mục tiêu vô ngã ra cả, trừ đạo Phật.
[21:19]Nên là nhiều cái nhà đạo học, nhiều nhà triết học đều thấy cái phiền toái của cái bản ngã nên có người nói: "Cái ta đáng ghét", là cũng nhận ra điều đó. Một nhà triết học cũng nói cái ta phiền toái, nhưng mà họ chỉ tìm cách kiềm chế cái ta bớt thôi. Ví dụ cái ta này nó tham quá thì thôi dằn cái tham đó lại. Cái ta này nó nóng nảy quá, dằn cái nóng nảy lại. Cái ta này nó kiêu ngạo quá, dằn cái kiêu ngạo lại. Cái ta này nó ích kỷ quá, dằn cái ích kỷ lại. Cái ta này nó ganh tỵ với với mọi người quá thì dằn cái ganh tỵ lại, tức là dằn lại thôi. Mà dằn bằng cách nào đó thì tùy mỗi người có một cách.
[22:01]Nhưng trong đạo Phật ta thì ta có Bát Chánh Đạo. Mà cái phần cuối của Bát Chánh Đạo là đi vào thiền định. Nên thiền định là cái giai đoạn tu tập cao của Bát Chánh Đạo. Nhưng mà ví dụ chúng ta ngồi thiền đây nè, là chúng ta đang thực hành Bát Chánh Đạo, trong cái phần Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định, ta đang thực hiện Bát Chánh Đạo. Còn những cái chánh trước đó: Chánh Kiến, Chánh... Chánh gì? Tư Duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng. Những chánh trước đó là ta phải thực hành hết kiếp này tới kiếp kia, đó là điều đương nhiên thôi. Nhưng mà song song với năm cái chánh kia, thì ba cái chánh của thiền định là
[22:47]Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định, ta vẫn phải thực hành mãi mãi. Ta là đệ tử Phật thì buộc phải tu hành vất vả. Chứ ai nói đến với đạo Phật mà tu hành dễ dàng là sai đấy nha. Ta đến với đạo Phật, ta tu hành vất vả lắm á. Phải hiểu cái điều đó, phải chấp nhận điều đó thì ta mới theo đạo Phật được. Còn ta tưởng ta theo đạo Phật là mọi việc nó an nhàn, nhẹ nhàng như mây trôi nước chảy là ta hiểu sai á. Đạo Phật không có chuyện an nhàn như mây trôi nước chảy đâu. Đến với đạo Phật là vất vả. Bởi vì sao? Bởi vì ta chiến đấu với cái vô minh, tội lỗi, lầm lỗi của mình, cái nghiệp chướng, cái điều ác độc của mình từ nhiều kiếp là một
[23:27]điều vất vả, chứ không có chuyện mà dễ dàng cả. Ta phải chuẩn bị cái tâm thế đó vậy. Cái vất vả của việc tu hành thực sự là vất vả hơn nhiều thứ vất vả trên cuộc đời này. Thấy thì im im, thấy ngồi thiền im im vậy đó, nhưng nó là một cái sự vất vả. Ta chiến đấu với vọng tưởng của mình rất là vất vả. Thì cái mục tiêu của thiền định Phật dạy là nhắm tới vô ngã. Và chỉ có đạo Phật mới đặt cái mục tiêu vô ngã ra và chỉ có đạo Phật mới có con đường để diệt trừ bản ngã, chứ còn ngoài đạo Phật không có ai có dám nói tới điều đó. Ngay cả một số ngoại đạo từ thời Đức Phật bên Ấn Độ vậy, có nhiều vị họ đạt được định
[24:13]rất là sâu nhưng họ cũng không đủ sức vượt qua khỏi bản ngã. Họ vẫn không dám nói tới cái vô ngã. Chỉ có Đức Phật là đặt thẳng cái vấn đề vô ngã. Vào định rồi, nhập định rồi phải đi cho tới tận cùng của cái vô ngã chứ không được lơ lửng còn cái bản ngã. Bởi vì nếu còn chấp ngã, còn bản ngã, ta sẽ còn rơi lại tái sinh. Ta không giải thoát hoàn toàn được, không giác ngộ hoàn toàn được. Và trên cái con đường mà đi tới vô ngã đó, thì trên cái con đường đi tới vô ngã là bản ngã ta phải nhẹ dần nhẹ dần. Và sao? Khi bản ngã nhẹ tới đâu thì đạo đức tỏa hương thơm tới đó. Nếu ta gần một cái người mà họ tu thiền đúng phương pháp,
[24:59]bản ngã họ nhẹ, ta ở gần họ ta hạnh phúc lắm. Ta hạnh phúc, tại bản ngã họ nhẹ. Lại gần họ ta thấy tâm tư mình nhẹ nhàng, không phải đối phó, không phải lo sợ, không phải tính toán. Ví dụ ta ở gần một cái người dữ là ta phải thủ thế, phải đối phó, lát cái dữ của họ lên họ xúc phạm mình à. Ta gần một người tham, ta phải thủ thế, ta phải đối phó vì họ khởi cái tham lên họ lừa mình, họ lấy tiền mình à. Hoặc ta khởi, ta gần một người kiêu mạn, ta cũng phải thủ thế, phải đối phó. Họ mở miệng qua lại họ khinh bỉ, họ chê ta liền à, họ xúc phạm ta liền à. Cho nên ta gần cái người mà cái cái bản ngã nhiều,
[25:39]ta mệt là vậy, phải thủ thế, phải đối phó. Còn ta gần một cái người nhẹ cái bản ngã, ta buông tâm mình xuống liền, ta rất là thư giãn. Cái nơi mà đáng sống là nơi mà có gần gũi mấy cái người mà nhẹ bản ngã, tu thiền á, đó là nơi đáng sống. Chứ không phải nơi đáng sống là cái nơi resort mà sang trọng, nhà cao cửa rộng mà tiện nghi đầy đủ, không phải. Mấy chỗ đó không phải là nơi đáng sống. Nếu lọt vào trong đó một con người chấp ngã nặng, nơi đó là nơi phiền toái. Hay là nơi gia đình thân yêu, không bảo đảm đâu. Nếu trong gia đình ta có những con người mà chấp ngã nặng nề, ta ở gần ta mệt lắm á, phiền lắm.
[26:20]Nhưng mà chỉ có những nơi nào mà có những con người bản ngã nhẹ xuống thì ta yên tâm liền. Tại vì ta ở gần người đó, ví dụ ta có lầm lỗi, họ cũng không lấy cái lỗi của ta ra họ moi móc mà họ xỉa xói mà họ họ dằn xéo này kia nọ, họ không. Họ mỉm cười nhẹ nhàng và họ tìm cách giúp cho ta vượt qua lỗi lầm. Ví dụ bây giờ, ví dụ như bây giờ ta có lỗi gì nhờ?
[26:51]Giờ có ai có lỗi gì, tự nhiên nghĩ không ra cà.
[26:57]À ví dụ ví dụ, ví dụ lỗi này: Ví dụ ta đi vào chùa chơi, hôm đó cũng có lễ gì đó không biết, cái ta đi vào nhà bếp thì mọi người đang bày bày bày thức ăn ra, trong đó có nhằm đúng cái bánh mà ta quá thích. Bữa nay không biết ai nấu để ta nhìn quanh nhìn lại không thấy ai, ta bóc cái bánh ta ăn, không ngờ camera nó quay được. Bây giờ mấy cái camera nó khổ lắm, cái gì nó cũng quay hết trơn á.
[27:22]Cái tới chiều thầy trụ trì thầy check camera, thầy thấy: "Ủa, có ai đằng kìa? Ai bóc cái bánh ăn ăn vụng nè?". Mà một mình thầy trụ trì thì thầy từ bi không nói rồi, thêm hai ba cái ông hộ tự gì đó, cư sĩ đứng đó dòm: "A, cái cái cô Lý đây đây đây, cô Lý này cô bóc bánh ăn vụng đây!". Thì trời ơi thì làm sao? Bắt đầu lan truyền ra liền, phải không ạ? Mấy cái miệng nó nhanh lắm, mấy cái miệng người ta nhiều chuyện lắm, người ta nhiều chuyện talkative, nó nhiều chuyện nó lan ra liền: "Ô, cô Lý vô bếp ăn vụng! Cô Lý vô bếp ăn vụng!". Mà cả đời mình từ nhỏ tới lớn mình không bao giờ ăn vụng, chỉ bữa đó lỡ miệng ngon cái, tự nhiên nó mang nó nghe nó đồn hết
[27:59]cả một cái Thanh Hóa này, nó đồn từ Quảng Xương về tới Nghi Sơn: "Trời ơi trời, cái cô Lý ăn vụng!". Mà mà mình có cả đời có lỡ có bóc miếng mà nó làm như vậy khổ, mình thiếu điều trốn, mà không biết trốn đi đâu, hổng lẽ bỏ xứ mà đi vì có cái cái bánh! Đó, ta ta khổ sở vì cái người mà họ... Vì một cái lỗi vặt của mình, nhưng mà cái người họ cố chấp, họ cứ đào tới xới lui, khổ vô cùng! Vì mấy cái người mà họ chấp ngã, họ bắt được cái lỗi của ai họ mừng lắm, họ rao lên giống như là là họ uống nhầm được viên thuốc bổ vậy đó, khổ vậy. Thấy ai có lỗi là họ mừng lên như là có viên thuốc bổ, lạ ghê, như họ trúng số Vietlott vậy đó.
[28:38]Trúng số Vietlott 10 tỷ không vui bằng bắt được cái lỗi người khác. Vì cái chấp ngã vì ta ở gần mấy người bắt lỗi, bắt phải, ta phiền vô cùng. Nhưng bây giờ cũng vậy, cũng cái việc mà ta bóc cái bánh ta ăn cho vui, chiều thầy trụ trì thầy mở camera ra thầy thấy, thì có một bên cạnh có một cái ông ổng cũng nhìn thấy, ông cư sĩ ổng cũng nhìn thấy. Ổng mới nói với thầy: "Thầy thầy thầy, thầy hoan hỷ thầy xóa giùm con cái đoạn này. Chắc huynh đệ con cũng như vui miệng thôi chứ không có gì nghiêm trọng lắm đâu, thầy xóa". Thì thôi thầy cũng nghe lời, thầy cũng từ bi mà, thầy cũng hỷ xả, cái thầy bấm thầy xóa cái đoạn mà
[29:12]ta bóc cái bánh ăn vụng, rồi chuyện nó chìm luôn. Một lát tới một lát ta gặp cái người cái ông đó, ổng chỉ nhìn ta ổng cười cười. Ta nói: "Sao hôm nay ổng nhìn mình cười cười khó hiểu?". Thì ra nãy ổng coi cái đoạn mình bóc ăn vụng, nhưng mà ổng bỏ, trong tâm ổng bỏ, ổng buông, ổng không có chấp, không gì, nhưng cái cười khôi hài của ổng thôi là biết mình có ăn vụng mà ổng cũng không nói đi nói lại rồi chuyện chìm vào quên lãng, không còn ai biết nữa. Vì sao? Vì ổng có cái đạo tâm, ổng có cái đạo đức, ổng có cái từ bi, ổng không có bắt bẻ cái lỗi của mình. Ta sống gần mấy cái người đó ta nhẹ lòng vô cùng.
[29:45]Mà mấy người ở đâu? Là mấy người đi tu thiền ở đây nè. Đó, người ta tu rồi ta nhẹ nhàng, ta không bắt lỗi phải nhau. Ta biết lỗi rồi ta giúp nhau vượt qua lỗi lầm, chứ không đem cái lỗi mà lan truyền, mà nói xấu, mà đào, mà xới, mà dằn tới xéo lui.
[30:03]Cái người nào mà hay bắt lỗi nhất? Người nào? Sư phụ không biết nhưng mà sư phụ coi trên TikTok á nói cái người mà hay bắt lỗi nhất là mấy bà vợ, không biết có không kìa. Ở trên TikTok hay kết tội mấy bà vợ lắm, ăn hiếp chồng rồi hung dữ rồi sư tử gì tùm lum à. Trên đó nói vậy đó. Quang Lập, con có vợ chưa? Có chưa? Vậy đó đúng không? Vợ phải là sư tử không? Không, đây không có vợ con đây đâu, con cứ trả lời thoải mái. Vợ phải sư tử không? Sao nghe trên TikTok nói quá vậy kìa. Vì ví dụ vậy, nên cái nơi mà đáng sống là cái nơi mà có những con người họ họ đang nhắm về vô ngã. Và trên con đường đi từ cái chấp ngã cho tới cái vô ngã
[30:52]bản ngã họ nhẹ dần, nhẹ dần và họ tỏa hương thơm đạo đức của cái từ bi, nhân ái, độ lượng, yêu thương, thứ tha, giúp đỡ và chúng ta đang thực hiện điều đó. Tất cả chúng ta ngồi đây, chúng ta là những con người đang đi về vô ngã. Mà nếu ta đi đúng đường thì bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần. Và cái bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần thì ai là người hạnh phúc?
[31:22]Ai là người hạnh phúc?
[31:27]Ai trả lời câu đâu trúng khen hay. Khi trên con đường ta đi đến vô ngã bằng con đường thiền định thì bản ngã ta phải nhẹ dần, nhẹ dần. Thì khi mà bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần như vậy thì ai là người hạnh phúc?
[31:46]Nói lớn lên coi, ai? Ta, phải không? Rồi, hay quá. Đưa nhang cho quỳ đi, ta. Ham lắm, ta hạnh phúc. Trời ơi, hỏi một câu cái là bị mắc bẫy liền, mê cái ta quá đi.
[32:05]Nhớ cái ta là chỉ có đau khổ mà thôi, nhớ giùm như vậy. Đó là lý do ta phải đi tới vô vô ngã. Bởi vì cái gì nó vướng với cái ta là nó đau khổ. Và trên con đường ta tu tập thiền định để đi đến vô ngã, bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần thì ai được hạnh phúc? Dạ ta, ta. Không dám ta đâu. Ham lắm. Trên con đường đi đến vô ngã, bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần thì người hạnh phúc là những người bên cạnh ta, chứ không phải ta đâu, nhớ giùm nha. Chứ còn thấy mình hạnh phúc, ngày đó là ta bị lừa bởi bản ngã. Nhớ như vậy. Hễ còn thấy mình hạnh phúc là ta đang còn bị lừa bởi bản ngã, nhớ chưa? Nhớ nha. Ham lắm, giơ tay lên vỗ tay, ham.
[32:55]Bị lừa. Không có ta là không hạnh phúc và không cần hạnh phúc, nhớ giùm sư phụ điều này. Ta đưa cái chữ hạnh phúc ra là ta chỉ dụ những người mới tu thôi. Ví dụ ta gặp cái người đó, họ không biết gì về đạo Phật hết. Ta ta nói về nhân quả, nói về đạo đức, ta nói về Đức Phật, ta nói về thiền định, ta rủ họ đi tu thiền, thì họ hỏi: "Tu thiền sao?". "Dạ tu thiền hạnh phúc lắm anh ạ". Là mình đưa cái hạnh phúc ra để mình dụ họ thôi. Chứ còn bản thân mình khi mà ai hỏi mình thế là: "Anh tu thiền, anh thấy có hạnh phúc không?". Nói là: "Mới ban đầu, tôi đi tôi tu thiền để đi tìm hạnh phúc, nhưng đến khi tôi hiểu rồi, thì tôi tu thiền để tôi không cần hạnh phúc nữa".
[33:44]Nhớ giùm sư phụ điều đó.
[33:50]Ta tu thiền đúng á thì người chung quanh ta hạnh phúc, còn bản thân ta không cần hạnh phúc nữa. Nhớ giùm sư phụ điều này, đây là yếu chỉ, đây là bí quyết của sự tu tập. Nhớ như vậy nha, ta không cần. Nhưng mà ta vẫn nói tới hạnh phúc để làm chi vậy? Để ta dụ mấy người chưa biết tu. Rồi. Còn người biết tu ở chiều sâu rồi, không cần hạnh phúc nữa. Nhớ như vậy. Nói: "Ủa, như vậy không cần hạnh phúc nữa thì tu để làm gì?". Hả? Không cần hạnh phúc nữa thì tu để làm cái gì? Ai trả lời được? Con. Đứng lên nói lớn đi, đưa có micro đưa cho em nói lớn.
[34:47]Nam Mô Nam Mô Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con a kính bạch sư phụ ạ, con a kính bạch a đại chúng ạ. Theo theo con nghĩ thì à khơ tu không cần à hạnh phúc cho mình nhưng mà à chư Phật sẽ cho mình à nếu như ta con con a chỉ ví dụ một câu mà trích trong à một bài giảng của sư phụ con từng nghe được đó là đó là khi khi ta thương chúng sinh một, đức chư Phật sẽ cho ta tình thương gấp 10 lần, nhưng khi ta thương chúng sinh gấp 10 lần, Đức Phật chư Phật sẽ cho ta tình thương gấp triệu lần. Đấy là một Thôi thôi thôi, thầy biết con muốn cái gì rồi. Là ý là ta không cần hạnh phúc nhưng Phật sẽ cho ta hạnh phúc triệu lần, phải không?
[35:29]Dạ vâng ạ. Tức là đằng sau con vẫn ao ước hạnh phúc của Phật cho. Biết mưu biết mưu mô con hết rồi, biết ý đồ hết rồi. Thôi. Thôi rồi thôi, thôi thôi thôi thôi thôi. Câu này sư phụ vĩnh viễn không trả lời. Ta không cần hạnh phúc, vậy ta tu để làm gì? Câu này sư phụ vĩnh viễn không bao giờ trả lời. Và sư phụ chắc một điều, ai mở miệng trả lời đều sai. Chỉ có người tu đắc đạo rồi tự biết đáp án. Và khi cái người đó biết đám án đáp án rồi, người đó cũng không thèm nói ra. Vậy thôi, không nói nữa.
[36:15]Hồi nãy ta nói là ta thiền định là ta đi từ cái chấp ngã cho tới cho tới đâu?
[36:24]Vô ngã, nhớ như vậy, cái lộ trình là vậy nha không. Cái ông này ổng mưu đồ ghê vậy đó, nói không cần hạnh phúc cái ổng là là Phật cho hạnh phúc triệu lần, dễ sợ thiệt. Người mưu thiệt.
[36:45]Ta đi từ chấp ngã cho tới vô ngã. Và từ cái chấp ngã cho tới vô ngã ta có nhiều chặng đường. Đức Phật phân ra bốn chặng trong bài pháp nào?
[37:01]Tứ Niệm Xứ, Tứ Niệm Xứ. Thật ra Tứ Niệm Xứ là Đức Phật ngắt bỏ bớt một đoạn. Đức Phật chỉ nói là: quán thân trên thân, quán thọ trên thọ, quán tâm trên tâm và quán pháp trên pháp. Nhưng tới chỗ pháp trên pháp là đã hết bản ngã rồi. Nên thật sự chỉ còn ba cái ngã: quán thân trên thân, quán thọ trên thọ, quán tâm trên tâm. Trước đó có một cái chấp ngã rất kinh khủng mà Đức Phật bỏ không nói là vọng tưởng. Những suy nghĩ của ta là bản ngã của ta. Cái những suy nghĩ của ta là bản ngã của ta, nó trùng với cái cái cái phát biểu của triết gia cũng là nhà toán học Descartes. Ông Descartes ông nói là: "Je pense, donc je suis".
[38:01]Tôi suy nghĩ, tức là tôi tồn tại. Và ổng cho rằng cái suy nghĩ đó là cái ta. Cái suy nghĩ là cái ta hay ta nói là cái vọng tưởng chính là cái ta. Thì cái phần cái ta này, Đức phỏ Đức Phật ngắt bỏ, bởi vì nó nguy hiểm, nó không phải là một pháp tu. Nhưng mà khi ta ngồi thiền thì chính nó quấy rầy ta nhất, chính nó cản đường ta nhất, chính nó làm ta khốn khổ nhất. Ta không có vào trong thiền được chỉ bởi vì vọng tưởng. Vọng tưởng là cái ải đầu tiên mà khó ai vượt qua được. Giống như ta học nhạc vậy đó. Thấy học nhạc nhiều người đứng lên hát ào ào ào ào hay đánh đàn inh xèo inh xèo, thật ra cái ải đầu tiên của âm nhạc là nhịp
[38:49]phách chưa chưa nắm vững, rất nhiều người bị như vậy. Sư phụ là người cũng biết nhạc, nhiều khi cũng giao tiếp với những người biết nhạc, tới chừng hỏi sâu vào họ không hề hiểu rõ nhịp phách, cái tiết tấu, cái nhịp phách. Quang Lập, hồi đó con học ở đâu? Con học nhạc ở đâu? Học thanh hóa không? À nhưng hy vọng chắc là con nắm vững, để con hát rất là hay. Nhưng hy vọng là con nắm vững tiết tấu, nhịp phách. Bởi vì rất nhiều người vậy, đứng lên hát rất là hay, giọng rất là hay hoặc là người đánh đàn đánh quá chừng trong ban nhạc, nhưng tới chừng đi vô hiểu tìm hiểu kỹ họ không biết gì về hết nhịp phách cả.
[39:30]Cái ải đầu tiên không vượt qua được. Thiền cũng vậy, cái vọng tưởng, cái ải đầu tiên nhiều người không vượt qua được. Nhiều khi thấy ngồi, nhiều khi thấy nói về thiền, nhưng cái vọng tưởng đầu tiên chưa vượt qua được. Ở đây cũng vậy, sư phụ là người biết nhạc, thậm chí có thể soạn nhạc được, soạn ca khúc. Có nghe bài nào sư phụ hát chưa, bài nhạc của sư phụ chưa? Ở đây nè. Ví dụ như bài gì? Từng ngày con nhớ Phật, dịu dàng nơi cõi lòng.
[40:08]Chiều tà trăng lửng lơ, trời đẹp như ước mơ.
[40:20]Từng ngày khi nắng lên,
[40:25]mặt trời soi chiếu thêm. Quên, không phải ca sĩ mà đứng hát hoài. Xin lỗi, I am sorry.
[40:36]Nhưng mà sư phụ là người biết soạn nhạc. À rồi từ nhỏ tới lớn sư phụ cũng dạy nhạc rất nhiều lần và đều thất bại. Dạy đâu không ai biết gì hết. Nói: "Sao kì vậy ta?". Tại vì sư phụ hiểu về căn bản nhạc rất là kĩ. Viết nhạc được tức là mình phải hiểu về căn bản nhạc kĩ lắm. Mà dạy ai cũng hư, cũng thua. Dạy trong gia đình, dạy bạn bè, dạy ai cũng thua. Ngồi nghĩ hoài nghĩ không ra. Nên trước Tết vừa rồi, sư mới quyết định thay đổi cái cách dạy lại. Đi từ cái căn bản nhịp phách trước. Mà cái nhịp phách nó nó nó đi nhanh như thế này, vẽ tĩnh nó ra, rồi chấm từng vị trí, từng nốt nhạc lên trên đó.
[41:21]Thế là ai cũng học được hết. Thấy mấy cụ già năm, sáu mươi tuổi, sáu, bảy mươi tuổi đều học được hết. Mấy đứa nhỏ cũng học được hết luôn. À thì ra là ta chia chẻ nó ra rất chậm, rất kĩ cái căn bản thì ai cũng bước vào được. Thiền cũng vậy, cái vọng tưởng của ta là một trở ngại rất là lớn và ta phải có cái phương pháp để vượt qua cái vọng tưởng. Nếu không vượt qua được vọng tưởng, ta cứ đứng kẹt ở cái chấp ngã ban đầu là cái suy nghĩ của vọng tưởng, không thể đi vào sâu trong cái quá trình mà đi đến vô ngã được. Nhưng mà vọng tưởng nó có một cái kẹt, cái cái thế này, hễ ta đối phó nó, ta nhắm tới nó, ta tập trung cho nó,
[42:09]ta chiến đấu với nó thì nó càng lúc nó càng mạnh lên. Đây là một nghịch lý rất là lạ. Và đây cũng là chính mà nhiều người bị thất bại trong thiền định. Nhắc lại đây: Vọng tưởng là một cái gì rất là lạ, cái ải đầu tiên mà nó nó kì cục lắm. Nó chính là bản ngã, nó chính là lầm lỗi, nó chính là chướng ngại. Nhưng mà ta tập trung để đối phó với nó, chiến đấu với nó thì nó lại mạnh lên. Và khi nó mạnh lên là mạnh lên đến mức độ nào? Làm ta hư bộ não, điên luôn. À đây là nguy hiểm. Đó là lý do tại sao ta nghe có những người ngồi thiền rồi tẩu hỏa nhập ma. Tẩu hỏa nhập ma tức là phát bệnh tâm thần, bộ não hư luôn á.
[42:54]Là lý do là chỗ này, lý do chỗ là không biết cách xử lý vọng tưởng. Xử lý vọng tưởng là làm sao? Đừng đụng tới nó. Đụng tới nó rồi nó mạnh lên. À đây là điều rất kì lạ. Nên cái phương pháp thiền định là làm cho vọng tưởng tắt, làm cho vọng tưởng yên lắng, làm cho vọng tưởng không khởi mà không đụng tới vọng tưởng.
[43:22]Cái cái cái bí quyết đầu tiên, cái phương châm đầu tiên, cái sách lược, chiến thuật đầu tiên đối với vọng tưởng là cái chỗ này rất nhiều người không biết. Nên khi ta vào thiền, ta bị sai lầm. Ta không biết. Phải có cái cách để làm cho vọng tưởng nó không khởi nữa, mà thanh tịnh nhưng không được đụng tới nó, không được đối diện với nó, không được tập trung tới nó. À nên ở đây Đức Phật cũng vậy. Ta mà ta cứ xem cái kinh Nikaya từ đời xưa về Đức Phật dạy rất nhiều cách để làm cho vọng tưởng không khởi, nhưng tuyệt nhiên không bao giờ ta thấy trong kinh Đức Phật nói một lời nào kêu ta diệt vọng tưởng cả.
[44:07]Không bao giờ ta đối diện với nó, không bao giờ ta đối phó với nó. Đây là điều rất là lạ. Vì vọng tưởng là gì? Chính là cái bóng của ta. Không ai khờ dại rọi cái đèn sáng ở sau lưng hiện cái bóng mình lên bức tường và đánh cái bóng đó hết. Tại vì ta càng đánh chỉ cho tới khi ta kiệt sức gục xuống, cái bóng nó vẫn còn tồn tại vì cái bóng đó là chính ta. Này vọng tưởng là như vậy. Nên cái ải đầu tiên mà để làm cho vọng tưởng nó lắng xuống
[44:40]là không phải đối diện với vọng tưởng mà là những cái phương pháp như thế này: Thứ nhất là gì?
[44:50]Lễ kính Phật cho có phước cái đã. Lúc nào lòng cũng phải tôn kính Phật là cái yếu tố đầu tiên. Yếu tố thứ hai là gì? Thương yêu tất cả mọi người. Trong lòng không có ghét ai. Thứ ba là gì? Giữ tâm khiêm hạ, thấy mình như cát bụi, như cỏ rác. Đó là lý do mà khi vào thiền ta phải tác ý ba cái tâm hạnh này đầu tiên là như vậy. Nhớ Thí Thuận nhớ phải nhắc huynh đệ nha. Ba cái tâm niệm này cực kì quan trọng khi ta bắt chân lên ngồi thiền. Tác ý là tôn kính Phật tuyệt đối, yêu thương chúng sinh vô hạn và khiêm hạ tột cùng. Đó. Rồi kế tới là cái gì nữa? Ở trong đời sống của mình phải rất đạo đức và làm được rất nhiều việc phúc lành.
[45:41]Vì phước lớn mới nhiếp tâm được. Phước lớn rồi vọng tưởng nó mới lắng xuống. Rồi gì nữa? Phải luyện tập cơ thể cho khỏe mạnh bằng phương pháp khí công. Vì nếu ta èo uột, ốm yếu, ta vẫn không nhiếp tâm được. Ta thấy nó nhiều nhiều yếu tố như vậy. Nên phải tập khí công. Khí công mà như hôm trước mà hôm trước ở đây sư phụ có biểu diễn nhớ không ạ? Cái cái nội công bí pháp mà đi từng bước kìa. Mà đi làm cho đúng nha chứ không đi giống như một người mù mà mờ mờ mờ mờ mò mò vậy là không được à. Bữa thấy đi. Phải đi cho đúng à, ừ đi nó trầm hùng và và đĩnh đạc thì mới là khí công, chứ không phải quơ quơ mò mò vậy là không phải đúng.
[46:18]Ừ. Rồi, đó là sức khỏe ha. Rồi khi vào thiền cũng vậy, ta ngồi tập ngồi kiết già như thế này, đúng tư thế, biết rõ toàn thân. Thật ra biết rõ toàn thân là ta đã ăn cắp cái quán thân trên thân một phần đưa vào rồi đó. Quán thân vô thường, rồi ta ăn cắp một phần cái quán thân trên thân đưa vào. Nhưng cái ải này nè, đặc biệt là ngay nơi cái chấp ngã đầu tiên là vọng tưởng, ta không đối diện với vọng tưởng mà ta chỉ nhớ một điều:
[46:55]Vọng tưởng chính là tội lỗi. Nên ta quán tội trên tội. Chính ta là một khối tội từ vô lượng kiếp. Nhớ cái điều đó. Đó là bí quyết để vượt qua cái ải vọng tưởng đầu tiên. Ta không đối diện với vọng tưởng, không diệt trừ vọng tưởng. Lúc chỉ thường tác ý nhắc mình, mình chính là tội lỗi. Ta là khối tội từ vô lượng kiếp, chỉ tác ý nhắc điều đó, quán chiếu điều đó, tự nhắc mình điều đó thôi. Rồi cứ lắng tâm xuống dưới, biết toàn thân mà biết nhiều ở ở dưới bụng. Nhớ như vậy. Quán tội trên tội là cái đầu cầu để dẫn vào Tứ niệm xứ. Quán tội trên tội, cái này Đức Phật không nói. Cái này sư phụ nói. Tại vì Đức Phật nói từ ở cảnh giới người đã vào định rồi, bắt đầu có kết quả.
[47:52]Còn sư phụ nói cho cái người chưa vào định, đang còn vọng tưởng trập trùng, phải quán tội trên tội, thấy mình là một khối tội từ vô lượng kiếp. Như vậy. Và kết hợp cái nữa là gì? Khi mà tâm hơi yên yên rồi, hơi thở ta bắt đầu hiện ra. Mà khi ta biết hơi thở thì nó có một cái xung động bí mật ở bên trong tâm nó làm cho ta thở nhiều, nó làm cho ta thở mạnh. Thì ngay chỗ này phải khéo léo, không dằn, không ép, không điều khiển, nhưng mà một cách rất khéo léo giữ cho hơi thở chậm, ít, êm, nhất là cái "ít" đó, đừng ham thở nhiều. Nói: "Dạ thở ít quá rồi tắt thở chết thì sao?". Nếu mà ngồi thiền thở ít mà tắt thở chết thì sư phụ sẽ bao cái tang lễ hết luôn.
[48:47]Bao luôn.
[48:52]Yên tâm là một điều thế này: ta thở ít nhưng mà cái chỉ số à SpO2, chỉ số oxy trong máu ta lại luôn luôn đầy ở 99 và 100. Nhớ như vậy nên đừng có lo chuyện đó nha. Đây là một bí mật gì đó ta không biết. Ta không cố ý thở nhiều, ta lại cố ý thở ít nhưng cái chỉ số oxy trong máu lại tăng rất là cao. Là chỉ số sống á, dấu hiệu dấu hiệu sinh học á gọi là sinh hiệu đó, dấu hiệu sinh học cái oxy đó lại rất là cao. À còn cái người mà ráng thở lát ngã xỉu liền. Người ta đã thí nghiệm rồi. Người ta đã thí nghiệm ông bác sĩ cũng là một tiến sĩ y khoa, ổng ổng ổng ổng biểu diễn thì ổng kêu một người lực sĩ tới nói:
[49:38]"Bây giờ anh thở cho mạnh giùm tôi." Ông kia thở mạnh ra đâu có sáu, bảy hơi ngã xuống ạch liền, choáng váng đầu liền. Giống như là mất oxy não, mà trong khi ổng đang cố ý thở mạnh. Đây là một bí mật khác của cơ thể. Nên khi ta ở trong thiền định, ta thở chậm, ít, êm, không ngờ oxy lại tràn ngập máu và tràn ngập não, làm cho cái não của ta rất là khỏe. Ta chặn những cái bệnh về não lại. Tại ta nhiều bị nhiều cái bệnh về não là do thiếu oxy não. Nhưng mà khi ta thở chậm, ít, êm thì bỗng nhiên oxy tràn ngập hết cơ thể, chỉ số oxy trong máu tăng lên 99, 100 và trên não ta oxy đầy hết, làm cho bộ não ta tỉnh táo, khỏe mạnh, nhớ dai, chuyện gì cũng nhớ.
[50:25]Ừm ai mượn ta tiền không bao giờ quên nữa, nhớ như vậy.
[50:31]Ở đây vậy à đó là để đối phó với vọng tưởng, ta dùng rất nhiều biện pháp bao quanh, nhưng không bao giờ đối phó trực tiếp với vọng tưởng. Nhắc lại những cái điều bao quanh là là cái gì? Lễ kính Phật phải không? Lòng tôn kính Phật, từ bi yêu thương tất cả mọi người, lúc nào cũng khiêm tốn nha, thấy mình là thấp bé, tầm thường. Rồi gì nữa? Rèn luyện cơ thể cho khỏe theo phương pháp khí công. Gì nữa? Làm phúc rất nhiều trong cuộc đời mình, giúp ai được thì ráng mà ráng mà giúp, không có tiếc công. Lúc nào cũng phải cực khổ, vất vả để làm những việc từ thiện. Rồi gì nữa? Ngồi đúng tư thế, biết toàn thân, điều thân kỹ lưỡng, thấy thân này là vô thường.
[51:21]Rồi gì nữa? Quán tội trên tội, thấy chính mình là một khối tội từ vô lượng kiếp, ngồi cả buổi đó để chỉ thấy mình là tội lỗi mà thôi. Bây giờ ai thấy đi thiền à à nói chị ngồi thiền là làm gì? Nói, "Thì làm gì trong cái cả một thời ngồi thiền là chị làm gì?" Nói, "Tôi ngồi đó để thấy tôi là tội lỗi." Nói, "Tu gì kỳ vậy? Tu gì không thấy mình là hạnh phúc?" Nói, "Dạ, tôi mà thấy tôi hạnh phúc ông thầy tôi ổng lấy cây ổng đập tôi. Ổng không cho tôi hạnh phúc, ổng không cho tôi được quyền hạnh phúc. Ổng chỉ cho tôi là thấy mình là tội lỗi." Nói, "Tu kỳ vậy? Tu phải sung sướng, phải hạnh phúc." Nói, "Dạ, tu đây kỳ lắm, tu chùa đây kỳ lắm.
[52:03]Này không có thấy được hạnh không được quyền thấy hạnh phúc mà chỉ thấy mình tội tội lỗi."
[52:10]Chịu không?
[52:17]Nên khi ta nghe một cái người giải thích cho ta là tu là an vui, là hạnh phúc, đây một ngày an lạc hay kia nọ, rồi đừng có tin nha. Tu là một ngày gì? Thấy mình tội lỗi, đó là con đường đi đúng á. Đó nhờ như vậy rồi nếu hơi thở thì khéo giữ cho hơi thở chậm, ít, êm, chỉ vậy thôi. Vậy đó mà từ từ vọng tưởng nó lắng dần, lắng dần. Chớ đừng khờ dại đối phó với vọng tưởng, nó mạnh lên liền. Nó mạnh lên nó làm hư não ta liền, ta điên liền. Cho nên ta đi vòng vòng, vòng chung quanh hết, rào hết vậy thôi rồi vọng tưởng tự nó rơi xuống chứ nó không chứ ta không có đối phó vọng tưởng, nó vậy. Khi mà vọng tưởng nó lắng xuống rồi
[53:01]thì ta bắt đầu mới đặt chân qua cái bước thứ hai của chấp ngã. Bước thứ hai của chấp ngã lại là bước thứ nhất của Tứ Niệm Xứ là gì? Quán thân trên trên thân. Là thấy lúc đó tự nhiên cái cái giác tỉnh của ta, cái tri giác của ta nó tràn ngập hết cả cái thân này. À ta đi, ta đứng, ta nằm, ta ngồi, ta ăn, ta uống, lúc nào mình cũng biết thân của mình. Lúc nào cái cái cái biết về thân nó cứ hiện rõ hiện rõ hiện rõ ra. À và tâm ta rất là yên, không bị vọng tưởng xáo động. Đó là bước thứ nhất của Tứ Niệm Xứ, quán thân trên thân, lúc nào cũng biết toàn thân. Đi, đứng, nằm, ngồi, ngồi thiền chỉ biết toàn thân
[53:47]và ta có cái niềm tin rất vững với Tứ Niệm Xứ. Lúc đó ta mới thấy à, Phật dạy Tứ Niệm Xứ chính là chỗ này. Khi ta an trú được toàn thân, biết rõ toàn thân tự nhiên vọng tưởng giống như nó nó vắng đi, nó không hết hẳn đâu, chưa hết hẳn nhưng mà nó dường như đã vắng, làm cho ta rất là an lạc. Nhưng mà khi ta an lạc rồi, ta nói ta là hạnh phúc thì sao? Thì thầy ta lấy cây đập ta. Coi chừng nha. Không được. Vì sao vậy? Vì cái tác ý ban đầu ta là vô minh, là tội lỗi vẫn còn tồn tại đó. Cái tác ý đó chưa bao giờ mất. Tác ý đó sẽ đi theo ta suốt cuộc đời tu hành từ kiếp này qua kiếp kia. Ta là vô minh, tội lỗi, nhớ cái tác ý buổi đầu.
[54:39]Khi mà ta chưa tâm ta chưa được thanh tịnh á, tâm còn vọng tưởng á thì cái tác ý đầu tiên ta là vô minh, là tội lỗi. Nhờ cái tác ý đó mà vọng tưởng nó bớt và sau này vọng tưởng nó bớt rồi, ta đi qua nhiều giai đoạn thiền định, ta tiến xa dần, xa dần vào các giai đoạn thiền định khác cũng vậy, cái tác ý đó vẫn theo ta mãi mãi, hết kiếp này tới tới kiếp khác. Nên ở đây vậy, khi tâm ta thanh tịnh rồi tự cái bước thứ nhất của Tứ Niệm Xứ nó hiện ra, tức là bước thứ hai của chấp ngã nó hiện ra là quán thân trên thân. Lúc nào cái ý thức, cái tri giác ta nó tràn ngập cái thân của ta. Ta đi, đứng rồi nằm, ngồi, ta ăn,
[55:19]ta nói, cái đó lúc nào cũng thấy rõ toàn thân của mình, khi chống tay ngủ kiểu đó cũng là biết rõ toàn thân luôn, thấy chống tay ngủ ngon lành chưa, đã chưa? Ngồi nằm ngủ ngon lành, thầy nói thì nói kệ, hay thiệt á. Thấy thấy công nhận là sư phụ giảng rất hay, giảng tới đâu người ta ngủ tới đó, hay như vậy đó. Thấy ngủ đẹp dễ sợ luôn vậy đó.
[55:55]Thì cứ an trú cái toàn thân như vậy, lúc nào đi, đứng, nằm, ngồi, khi ngồi thiền cũng biết toàn thân. Lúc đó cái ý thức của ta về cái thân nó rõ lắm là cái thân này là thân tứ đại vô thường à là cái hợp lại của những gì? Những cái tế bào, những cái vật chất mà giống như là cái thân vô tri vậy. Nhưng lúc nào ta cũng an trú biết thân và và vọng tưởng rất là yên lắng. Đó là cái giai đoạn quán thân trên thân. Giai đoạn quán thân trên thân này nó kéo dài bao lâu? Ta không biết, tùy người, tùy công đức của ta. Nếu phước lớn, bắt đầu ta bước sang giai đoạn thứ hai là quán thọ trên thọ. Quán thọ trên thọ nghĩa là sao?
[56:35]Nghĩa là cũng an trú nơi thân này chứ không phải là bỏ cái thân, lúc nào tâm cũng dính với thân. Nhưng lúc đó ta nhận ra cái thân này ở mức độ sâu hơn. Mà không phải là cái thân tứ đại vô tri này nữa, mà trong cái thân này có tri giác, có xúc giác, có cảm thọ. Ta nhận ra cái đó đó, ta nhận ra cái tri giác của thân là ưm là nó sâu hơn một bước của thân. Tại vì ở bước đầu quán thân trên thân, ta thấy cái thân này là vật chất vô tri, là tứ đại vô thường. Nhưng ở khi mức độ định sâu hơn thì ta nhận ra nơi cái thân này trong cái bề sâu của nó có tri giác ở trỏng á. Mà ta cái tri giác nó rất là rõ, lúc nào tri giác cũng rất là rõ, hằng hằng hiện hữu.
[57:20]À tri giác là của cái giai đoạn đó gọi là quán thọ trên thọ. Cái đó là mức định ta đã vào sâu hơn nữa, sâu hơn nữa, bản ngã ta nhỏ hơn nữa và lúc đó ta cực kỳ an lạc, hạnh phúc, đúng không ạ? Ai hả, đúng không? Ai vỗ tay? Ai vỗ tay phát cho mỗi người một cây nhang đi quỳ liền. Trời ơi, bị lừa nữa rồi. Bị lừa nữa rồi, hở một chút là cứ an lạc, hạnh phúc là chết nha, nhớ không? Đây đây là cái bản lĩnh của người tu thiền, sư phụ dặn lại. Bản lĩnh của người tu thiền là sao? Khi tâm ta được thanh tịnh, cái cảm giác an lạc, hạnh phúc nó tràn ngập, nhưng ta phải khước từ. Đây là bản lĩnh của người tu thiền.
[58:06]Còn nếu khi tâm ta được thanh tịnh, cảm giác an lạc, hạnh phúc nó tràn ngập và ta chấp nhận nó, ta lui lại liền. Ta trở lại chấp ngã và bắt đầu thoái đọa, lui lại từ từ, lui lại từ từ. Từ từ trở thành người phàm phu như buổi đầu chưa tu. Nên đây là một điều khó khăn, điều vất vả, mà phải lễ Phật rất nhiều ta mới mới mới đủ sức khước từ cái an lạc, hạnh phúc khi tâm ta vào định. Vì khi tâm vào định rồi, cái cảm giác an lạc, hạnh phúc nó tràn ngập, và ta nghĩ rồi, ta đã đến rồi, đời là đây rồi, hạnh phúc là đây, chết liền, sai liền. Nên nhớ như vậy. Bản lĩnh của người tu thiền khi tâm thanh tịnh,
[58:50]cảm giác hỷ lạc hiện ra, đủ sức khước từ nó, mạnh mẽ khước từ nó, không chấp nhận nó. Nên ai hỏi anh tu thiền có hạnh phúc không, thì câu trả lời của ta là làm sao? Trả lời sao cho đúng? Nếu mình nói không, người ta không tu nữa, phải không ạ? Ờ, ông tu, ông không hạnh phúc, tôi tu theo ông chi? Còn nếu mình nói có, thì coi chừng mình đang mình đang chấp cái hạnh phúc đó, mình bị lui lại liền. Đây là chỗ mà trả lời cách nào cũng cũng nhầm cả, rất là khó. Đó là lý do tại sao mà ta hỏi mấy ông thiền sư ổng cứ quẹo qua quẹo lại ổng không thèm trả lời, tại trả lời cách nào cũng kẹt hết trơn á. Thì ta lúc đó ta trả lời sao? Ta chỉ làm sao?
[59:33]Cười cười, cười cười, cú đầu một cóc cái rồi thôi, không nói nữa. Họ muốn hiểu gì đó hiểu, kệ họ, tại mình trả lời không được. Tại mình nói tu thiền anh có hạnh phúc không? Nói không. Họ đâu tu làm chi, không theo mình tu. Mình nói có, chính mình có lỗi. Cho nên thấy trả lời đường nào cũng sai. Đó là lý do mà cái người tu thiền tốt rồi, họ họ nói vòng vòng đâu mình không hiểu, tại nói cách gì cũng kẹt hết á. Họ nói đâu trên mây, trên gió gì đâu, là vì lý do đấy, có những cái câu trả lời không được. Và và ví dụ khi cần dụ ai thì ta nói, ờ, thấy tu thiền là hạnh phúc, chỉ là cái câu dụ thôi. Còn cái người mà họ đi sâu vào thiền rồi,
[1:00:13]họ khước từ cái hạnh phúc đó, họ không cần hạnh phúc đó. Mà giống như cái em này nói đó, người không cần hạnh phúc đó để Phật cho ta một triệu lần hạnh phúc, cũng mà cũng mê hạnh phúc nữa. Thì coi chừng, nó vẫn tính toán dễ sợ lắm á chứ không phải. Nè, đây cái chỗ tầm cao của trí tuệ, của sự giác ngộ, của đạo đức á. Cái chỗ này mà ta đem ra lý luận bình thường không ai hiểu nổi. Nói tu không hạnh phúc, tu làm chi? Mà tu có hạnh phúc là vướng lại liền, chấp lại liền. Đây là cái giằng co rất là khó. Nhưng mà ta có bị giằng co không? Ta không giằng co. Vì lúc thiền định tới ngang mức độ đó tâm ta rất thanh
[1:00:51]tịnh, ta biết mình đã đi đúng đường, vậy thôi. Nhưng mà để xác định một điều nào thì không nói. Cho nên các thiền sư hay nói là như người uống nước tự biết nóng, lạnh, à chứ không nói cho ai nghe được, không diễn tả cái nóng, lạnh đó cho người khác được. Nên cái việc mà ta tu thiền cái bản ngã ta nhẹ dần, nhẹ dần, ta có vững tin cái đường đi của mình là đúng và mọi người chung quanh ta được hạnh phúc là ta đi đúng đường. Chứ không phải ta tu rồi mọi người chung quanh từ từ họ sợ ta, họ trốn hết trơn, tại ông khó tánh quá, ổng tu mà lại gần ổng chịu không được, ổng cứ lườm mắt, ổng gừ, ổng rầy cái này, ổng rầy kia, không ai chịu nổi.
[1:01:29]Nhưng mà khi mình tu đúng rồi, cái tâm từ bi, cái sự đoạt độ lượng mình tỏa ra chung quanh, mọi người đều được hạnh phúc. Vậy là ta đi ta đi đúng đường. Cái con đường Tứ Niệm Xứ mà nếu nói nữa thì nó sâu xa lắm, nhưng mà thôi, tôi nhắc lại hôm nay vậy. Là ta có bốn lớp chấp ngã, lớp thứ nhất là gì? Vọng tưởng. Lớp thứ hai? Thân. Lớp thứ ba là? Thọ. Lớp thứ tư là? Tâm. Còn lớp thứ năm là pháp thì đã hết bản ngã rồi. Nhưng mà Phật chỉ nói từ cái thân thôi: Quán thân trên thân, quán thọ trên thọ, quán tâm trên tâm, quán pháp trên pháp. Phật chỉ nói Tứ Niệm Xứ là bốn cái này. Nhưng mà ta phải đối diện với cái ban đầu là vọng
[1:02:14]tưởng rất khủng khiếp, rất phức tạp, rất tế nhị. Hầu hết ta bị thất bại. Thất bại vì sao? Vì ta cứ tưởng là ta chiến đấu với vọng tưởng thì vọng tưởng sẽ hết. Không. Ta càng chiến đấu với vọng tưởng thì vọng tưởng càng mạnh lên. Và mạnh cho tới khi nào? Cho tới khi bộ não ta hư luôn, bị tâm thần. Do đó, để vượt qua cái ải vọng tưởng đầu tiên ta đi một vòng rất là nhiều chung quanh. Mà từ cái công đức lễ kính Phật vậy cho tới cái tác ý thấy mình là một khối tội lỗi từ vô lượng kiếp, đó là cái lõi đó. Chỉ không đụng tới vọng tưởng, chỉ thấy mình là khối tội thôi. Như vậy mà vọng tưởng lui dần, lui dần.
[1:02:57]Thôi, sư phụ chúc lành nha, chúc cho cái các huynh đệ khóa thiền an vui nha, tinh tấn, sống với nhau trong tình yêu thương, hòa hợp, và ta đem cái đạo lý này, ta đem cái đạo lý vô ngã, thương yêu này đem tặng cho cho cuộc đời ở ngoài kia. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:03:19]Chúng con thành kính cảm niệm công đức của sư phụ trong bài pháp vừa qua. Kính mời toàn thể quý Phật tử chúng ta đứng dậy, chúng ta chắp tay trang nghiêm hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh, cùng tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.