[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thưa tất cả quý Phật tử đến tham dự khóa giảng sáng hôm nay. Và đây là cái buổi giảng đầu năm 2024 của khóa thiền Từ Tâm. Thay mặt cho ban tổ chức điều hành, xin hân hạnh được đón tiếp tất cả quý Phật tử gần xa đã về để tham dự buổi pháp thoại sáng hôm nay một cách đông đủ.
[0:41]Nguyện cầu ơn trên gia hộ cho quý vị được bình an, sức khỏe, có nhiều thuận lợi trên con đường xây dựng đời sống hạnh phúc cuộc đời cũng như xây dựng đời sống tâm linh giác ngộ. Và trong chương trình sáng hôm nay, giờ này là 9 giờ thiếu 15, chưa phải đến lúc chúng ta chính thức nghe thuyết pháp, mà giờ đây chúng ta cùng nhau lắng nghe những giai điệu tốt đẹp, hay ho từ ca khúc Xin vai người nhẹ gánh của tác giả Pháp Tâm.
[1:20]Và cuộc đời quả thực là nặng nề. Cái sự gánh nặng cuộc đời trên hai vai của mình, nó đã gánh từ lúc mình còn rất nhỏ. Và cái nỗi gánh đó nó nó đi theo suốt chiều dài cuộc sống của mình. Và bây giờ cho dù chúng ta đã già rồi, đã đặt gánh nặng xuống rồi, đó là những gánh nặng cụ thể của cái trách nhiệm bổn phận ở đời. Nhưng trên vai vẫn còn những gánh nặng khác.
[1:53]Và những gánh nặng cuộc đời, mặc dù ta bỏ xuống về mặt hình thức, nhưng mà dấu ấn của nó trên vai ta vẫn còn nặng. Cứ cảm giác hai vai của mình khi nào cũng nặng nặng, và đó là cảm giác muôn đời của kiếp người. Và đó là nỗi khổ vẫn đeo đẳng và đi theo ta một cách âm thầm. Nó đi vào ở trong xương, trong tủy, trong hệ thần kinh của ta, trong khớp của ta. Cho nên ai đấy đến lúc già cũng đau xương, mỏi gối, nhức khớp là như vậy. Đó là gánh nặng cuộc đời còn lưu lại ở trong đó.
[2:32]Cho nên bây giờ cái bài hát này lại nói lên một vấn đề rất là phù hợp với những khát vọng của chúng ta, đó là xin vai người nhẹ gánh. Quả thực là phải xin, bởi vì không có nguồn lực trợ giúp nào thì gánh nặng chúng ta không đặt xuống được. Tùy theo mục tiêu và cái hướng đi của mỗi người mà gánh nặng đó là gì. Theo thầy thì gánh nặng của người Phật tử đó là sự tu học của mình, sự giác ngộ của mình nó vẫn còn xa xôi. Mình mong ước rằng có được sự trợ giúp của Tam Bảo, được sự trợ giúp của thầy bạn để chúng ta có được một sự nhẹ nhàng hơn để mà đặt chân trên con đường hướng về chân lý giác ngộ một cách nhẹ nhàng, thanh thản.
[3:28]Nhưng mà rất tiếc là sự thanh thản lại là một điều rất là khó trong cái hành trình tu hành của mình. Bởi vì cái cuộc đời của mình, nhất là con đường tâm linh, nếu không có gánh nặng nào đặt lên thì tâm linh cũng rất khó phát triển. Cho nên, mặc dù xin vai người được nhẹ gánh, nhưng mình lại vai mình lại gánh nặng, chứ không phải là xin cho mình, đây xin vai người ờ bớt nặng, còn vai mình thì xin nguyện gánh thêm vài gánh nữa. Đồng ý không? Đó. Ca sĩ nào vậy? À, có cần giới thiệu không? Lên đây. À. Cái bản nhạc xin vai người nhai gánh này, cái bài nhạc rất hay, dạ, và sư bác đã có lần được thưởng thức.
[4:22]Và hôm nay, ờ, ca sĩ cái gì đấy? Ca sĩ. Con tên là Đình Long Quý. À, ca sĩ Đình Long Quý. Nghe có vẻ hấp dẫn á. Ờ, Đình Long Quý. Và giờ đây thì chúng ta xin mời quý vị lắng nghe
[4:42]ca khúc Xin vai người nhà gánh.
[5:34]Cha ơi, chẳng thể tội tâm vì những tranh giành và những hận căm.
[5:45]Lưng cha còn những vết thương của bao hận thù và những ghét ngã. Than ôi đời quá u sầu, ta nhốt phai màu sai đường lạc dâu.
[6:03]Nhưng
[6:06]cha bao tốt không nuôi, đôi tay say đắm không ngơi. Yêu thương trên khắp nhân gian, qua bao nghìn năm. Đôi xuân đi khắp bờ biển, vang lên lời hát thiêng liêng, xua tan lên giá mênh mông trong đêm mùa
[6:42]đông.
[6:49]Xin cho con nhận lấy biết bao oán hờn,
[6:57]cho vơi đi đôi gân vai cha nặng mang.
[7:06]Xin mai sau cả trăm sẽ không còn nỗi sầu. Vui bên nhau,
[7:17]chân lý soi hơi nghìn sầu.
[7:53]Cha ơi, người oán ghét nhau vì những mong cầu và những trận đấu.
[8:04]Thương cho nguyện ước đã mang về nơi tin cầu để xóa nỗi đau.
[8:15]Than ôi đời quá vô vọng vì những mơ mộng chôn vùi cuộc sống.
[8:25]Nhưng sao bóng dáng vơi bồi, cho con nương náu không thôi, cho con vững bước đi qua bao nhiêu buồn vui. Tim sao ơi quá bao la, bao dung bao thiết nam ca, thi thoảng như sấm vỗ về khi con lầm mê.
[9:08]Xin cho con nhận lấy bao phũ vàng, cho vơi đi đôi găng vai cha nặng mang.
[9:25]Khi xuân qua, loài người sẽ vui trong mái
[9:41]nhà. Còn bao la khi khóc tim cô nở hoa.
[9:54]À xin...
[10:11]à xin cảm ơn ca sĩ đã thể hiện bài hát một cách tuyệt vời và đồng thời toàn thể đạo tràng chúng ta cũng trang nghiêm, thanh tịnh, cung nghênh Hòa thượng Pháp sư, quang lâm Pháp tòa. Và bây giờ đây, xin mời quý vị trong ban à nghi lễ cho Ba Hội Chôn Trồng Bát Nhã để bắt đầu cho buổi thuyết pháp sáng hôm nay.
[11:10]Chúng con xin cung thỉnh chư tôn đức và toàn thể đại chúng niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[11:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[11:48]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni
[12:01]Phật. Chúng con xin là cung thỉnh hòa thượng pháp sư an tọa. Xin mời toàn thể đại chúng đồng an tọa.
[12:31]Nay còn còn mùa xuân rồi phải không ha? Chưa hết, còn mùa xuân, đầu năm. Mấy năm rồi sư phụ chưa gặp con ha, Libera? Mấy năm rồi nhờ? Lại chào sư bác đi con. Lại chào sư bác kìa kìa. Libera. Phương Trinh đâu rồi không thấy kìa? Đi vô đây, đi vô đây cho đứng cọp.
[13:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay khóa thiền đầu năm, chúng ta nghe tiếp bài Tứ Diệu Đế, bản tuyên ngôn của Phật.
[13:15]Hôm nay ta bước qua phần Đạo đế nha. Phần Đạo đế thì ta biết là có Bát Chánh Đạo, là bảy chi phần.
[13:29]Đi lần lượt từ từ, từ cái căn bản, từ cái gốc Chánh kiến đi dần cho tới Chánh định.
[13:38]Tới Chánh định là cái thiền định thẳm sâu để ta mới đạt được cái Diệt đế là bốn Thánh quả, ý là như vậy. Nhưng thực sự, ngay nơi cái Chánh niệm và Chánh định, thì cái quả Thánh đã hiện ra kèm theo bên đó rồi. Tuy nhiên, Phật vẫn liệt kê cái phần thiền định là Chánh niệm và Chánh định thuộc về Đạo đế là con đường, thì ta cứ nghe như vậy. Thì Phật đã đã nhận nhận định như vậy, quy định như vậy thì ta cứ vâng lời. Nhưng mà tuy nhiên, cái phần Chánh niệm, Chánh định cũng đã là quả rồi, đã có quả Thánh kèm theo trong đó. Bát Chánh Đạo là một hệ thống tu tập lớn lao, phủ trùm hết cuộc đời của một con người.
[14:31]Tuy nhiên là cái chữ Bát Chánh Đạo gồm tám cái chi phần
[14:37]ta nghe liệt kê rất là đơn giản. Và chính vì cái sự liệt kê đơn giản đó mà
[14:46]làm cho chúng ta hiểu nhầm.
[14:54]Cái người mà đệ tử Phật là phải thuộc cái thứ tự của Bát Chánh Đạo cho kỹ rồi. Thứ nhất là gì? Chánh kiến. Chánh kiến là gì? Nhận thức đúng, quan điểm đúng. Thứ hai là Chánh tư duy, cái suy nghĩ đúng, thuận theo cái Bát Chánh kiến đó mà lúc nào ta cũng có những cái ý niệm tốt, đúng. Thứ ba là Chánh ngữ, lời nói. Suy nghĩ đúng rồi thì ăn nói cho đàng hoàng. Ừ. Thứ tư là Chánh nghiệp. Bắt đầu có tương tác với mọi người, có tương tác và chỉ đem lại những điều tốt đẹp cho cuộc đời, cho mọi người, cho chúng sinh mà thôi. Có những người tương tác rồi. Thứ năm là gì? Chánh mạng là nhờ cái phước đó mà khiến cho chúng ta
[15:50]có cái phương tiện kiếm sống, mà cái phương tiện kiếm sống càng lúc càng tạo ra phước. Trên đời này ai cũng phải phải làm mới kiếm ăn, ai cũng vậy. Nhưng mà mỗi phước chúng ta, mỗi vị trí chúng ta nó có cái cách kiếm ăn khác nhau. Thầy tu thì kiếm ăn bằng cách gì? Cũng phải đi kiếm ăn thôi chứ không ở không mà chết đói à? Bằng cách gì? Xin ăn. Xin ăn, nói thẳng thắn là xin ăn chứ gì hết trơn. Không không có mắc cỡ, người nào mà mắc cỡ thì không đi làm thầy tu được, cho nên thầy tu phải xin ăn. Xin ăn mà mà không có xin ăn trắng trợn, không có khều khều móc móc lại cho miếng tiền đi, cho miếng tiền đi, không có cái đó,
[16:39]nhưng mà hơi chảnh, thầy tu thì xin ăn hơi chảnh. Như người ta bưng cái bát đứng đó, ai cho không cho thì thôi, ý là như vậy, nhưng cũng phải xin ăn, cũng là cách kiếm sống. Còn...
[16:53]Vô đây nè con, vô đây nè, kêu vô đây nè.
[16:58]Còn người thế gian thì thường người ta phải có nghề, có nghiệp, có trao đổi, có thương mại, có sòng phẳng. À, giữa cái Chánh nghiệp và Chánh mạng có những cái điều thú vị sau này ta sẽ bàn tới. Ví dụ Chánh nghiệp mà thường là ta làm phước, nó không có tính sòng phẳng, ta chỉ tự nguyện giúp cho. Nhưng qua tới Chánh mạng, kiếm sống rồi, bắt đầu nó có cái tính sòng phẳng, thuận mưa mua vừa bán, có tính trao đổi. Hai cái đó nó hơi khác nhau một chút. Rồi qua khỏi Chánh mạng là cái gì? Chánh Chánh tinh tấn, bắt đầu đi vào thiền định là bắt buộc. Mà cái giai đoạn Chánh tinh tấn là giai đoạn tu tập thiền định mà
[17:39]không có kết quả, chưa có kết quả nhưng phải tu cho đúng phương pháp, vì cái chữ Chánh là đúng phương pháp dù chưa có kết quả. Nên chính cái giai đoạn mà tu thiền mà chưa có kết quả kéo dài rất lâu khiến cho Phật phải đặt cái Chánh tinh tấn là một chi phần luôn vì cái thời gian nó kéo dài lâu quá. Có những người đó, nhiều khi bước vào khóa thiền hai ba lần sau là họ đã tâm bắt đầu yên, vì đây cái này là cái túc duyên ở đời trước. Còn nếu thật sự cái người mà bắt đầu tu thiền, có khi năm sáu năm trời, có khi gần cả một đời không có kết quả. Đó là nói là Chánh á, Chánh tức là tu đúng phương pháp á, còn tu sai phương pháp rồi thì
[18:23]sai một ly đi luôn mười triệu dặm, không còn cái đường quay lại, chỉ rơi vào đường tà, dù rất vất vả, không có kết quả gì cả. Và thậm chí chẳng những không có kết quả, có khi đọa luôn vì cái tu sai lầm của mình, rất là đáng sợ. Mà nếu không đi qua cái Chánh tinh tấn tu thiền thì chẳng bao giờ giác ngộ, giải thoát được. Sau Chánh tinh tấn là cái gì? Chánh niệm. Chánh niệm là giai đoạn tâm bắt đầu vỡ ra, tâm bắt đầu kiểm soát được, vọng tưởng bắt đầu bớt, bắt đầu làm chủ được tâm mình, nhưng mà chưa nhập định nha. Đây cái giai đoạn rất là đặc biệt, nói thật sự là chỉ có Đức Phật nhìn ra chứ không có Đức
[19:08]Phật cũng chả ai hiểu nổi cái cái cái cái chi ly của Chánh niệm này. Cái chưa nhập định nhưng mà tâm đã bắt đầu có kết quả của thiền định, tâm bắt đầu vỡ ra. Thì tâm bắt đầu vỡ ra, bắt đầu làm chủ được, nhiều khi ta gán cho mình nhiều cái mỹ từ khiến cho ta kiêu mạn rồi đọa lại. Nên cái chỗ này cần cái Chánh kiến dữ lắm. Nên ta học cái Chánh kiến ban đầu cho kỹ để đi qua những giai đoạn này ta không bị bị sai lầm, bị vướng, bị vấp ngã rồi thoái đọa lại rất là uổng phí. Chúng ta ngồi đây, thực sự nhiều người trong chúng ta đã đi qua nhiều kiếp tu hành chứ không phải là không. Nhưng có những người vượt lên, có những người rơi lại,
[19:58]có những người rơi rồi mất luôn, không còn thấy lại. Chúng ta còn ngồi đây với nhau thì cũng còn là cái phước. Cái giai đoạn Chánh Niệm rất đáng sợ. Qua khỏi Chánh Niệm là gì? Là Chánh Định. Chánh Định thì gồm bốn mức thiền là: Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền. Mà giữa cái Chánh Niệm và Chánh Định khác nhau là gì? Mà ta thường nghe cái chữ "nhập định", nhập là lọt vào. Còn Chánh Niệm là chữ niệm là nhớ, bắt đầu làm chủ, không bị thất niệm, không bị xao lãng nhưng tâm đã mở ra một cảnh giới mới, đẹp rồi. Còn Chánh Định lọt vào cái định, tức là do cái Chánh Niệm ta duy trì quá dài và cái phước
[20:45]ta làm đã đủ, bất ngờ ta lọt vào một trạng thái không làm gì nữa, không cần dụng công gì nữa, tâm tự nó vào định luôn, tâm tự nó vào định, không cần xử lý gì nữa. Tâm nó tự vào định vậy mà vẫn phải qua bốn nấc, trong đó có cái nấc đầu tiên là Sơ thiền cũng rất là lý thú. Thì từ từ ta sẽ học tới rồi ta sẽ thấy như vậy. Thì bốn á tám cái chi phần này cái người đệ tử Phật phải thuộc thứ tự, thuộc cho kỹ, thuộc cho chắc, thuộc thôi. Rồi tùy căn cơ, tùy trình độ, tùy bản lĩnh của ta mà ta hiểu từng cái chi phần cho thật là sâu sắc. Cái người mà hiểu Bát Chánh Đạo sâu tới đâu thì cuộc đời mình đỡ, đỡ khổ đến đấy.
[21:30]Vì Bát Chánh Đạo là một hệ thống tu tập rất là lớn, bao trùm hết mọi thứ trên cuộc đời này. Bây giờ có ai nói một điều gì đó cực kỳ cao siêu cũng không bao giờ qua khỏi Bát Chánh Đạo. Ví dụ họ tưởng là họ có một cái gì mới hơn, lạ hơn Bát Chánh Đạo, cũng chỉ là hiểu lầm. Không bao giờ có cái gì qua khỏi Bát Chánh Đạo được. Ví dụ bây giờ có một người nói "giáo ngoại biệt truyền", tức là cái truyền dạy ngoài giáo lý, không ăn với cái Bát Chánh Đạo, không ăn với Tứ Diệu Đế, cũng chỉ là hiểu lầm. Chẳng có cái gì ra khỏi Bát Chánh Đạo được. Chưa tu thì không biết nhưng mà nếu anh bước vào tu mà anh tu đúng thì anh phải đang trong Bát Chánh Đạo.
[22:19]Đừng có bày đặt mà nói còn có một cái gì ngoài Bát Chánh Đạo hay cao hơn Bát Chánh Đạo, không có. Đức Phật đã nói rồi, trùm hết, phủ hết rồi, chỉ là ta hiểu nhầm rồi ta kiêu mạn mà thôi, như vậy.
[22:37]Và ta nhớ thế này, Bát Chánh Đạo là con đường tu tập, còn Diệt Đế là kết quả. Cái Bát Chánh Đạo nó lớn lao, nó phủ trùm, đầy đủ toàn vẹn. Vì thế, nếu ai nói rằng cái việc tu trong đạo Phật là an nhàn, là dễ dàng thì người đó cũng là người hiểu nhầm và người đó cũng đang truyền đi một tà kiến. Lúc nào cũng phải hiểu trong tâm mình rằng cái việc tu hành là khó khăn, vất vả, phải chuẩn bị tâm thế như vậy thì người đó hiểu đúng. Còn nếu ta đến với đạo Phật mà ta hiểu: "Ồ, đạo Phật tu nhàn nhàn, dễ dàng, dễ chịu rồi cứ miễn thoải mái là được", người đó hiểu sai. Vì tu là vất vả, cái hệ thống Bát Chánh Đạo cực kỳ khó khăn.
[23:37]Ngay cả như giới luật trong nhà Phật mà Đức Phật chế ra vậy. Bên Tỳ kheo là mấy trăm giới ha? Tỳ kheo, Tỳ kheo ni là mấy trăm giới, 250 giới, 348 giới, li ti li ti, chút chút chút chút chút chút như vậy. Tức là cẩn thận tỉ mỉ từng thứ, mà đó là giới á, chưa nói tới luật á. Luật còn chia chẻ ra thành ra mấy ngàn điều nữa, phủ trùm hết. Tức là một Tỳ kheo nhấc tay, nhấc chân vậy là phải cẩn thận mình trong giới luật. Giới không phạm nhưng coi chừng sai luật. Cho nên phải chuẩn luôn cả giới và cả luật. Giới khác, luật khác á. Luật tỉ mỉ chia chẻ từng phần nhỏ nhỏ nhỏ á.
[24:25]Ví dụ như bây giờ
[24:29]trong giới á, cái này mà giới Tỳ kheo mà nói ra đại chúng thì hơi bị sai, nhưng ví dụ thôi. Ví dụ như giới cấm Tỳ kheo đi ngang hàng với một cô người nữ, hai người không được đi sánh vai với nhau, đó là giới cấm á. Thì đó là giới. Nhưng mà trong luật thì cấm cái gì? Cấm đứng nhìn một người nữ đắm đuối, tha thiết, chăm chăm.
[24:55]Luật nó tỉ mỉ hơn nữa, đến mức độ như vậy. Cho nên là khi một Tỳ kheo vậy là cẩn thận giới rồi, còn phải cẩn thận luật nữa. Tại luật, giới là cái gì nó tổng quát hơn, nhưng mà luật là cái gì nó tỉ mỉ hơn. Cái việc tu hành không bao giờ là, là dễ dàng. Có những điều nó đúng, nó sai mà nó quy định trong tỳ giới Tỳ kheo đó, người cư sĩ không biết, nói: "Vậy tụi con không biết, tụi con không phạm giới thì tụi con không sao." I am sorry, không biết cũng bị nhân quả luôn, bị phạt luôn. Ta nói ví dụ như trong cái giới của Tỳ kheo cấm thờ Phật ở dưới mà mình đi phía trên, giới Tỳ kheo. Nói con cư sĩ con đâu có học giới đâu, con không biết nên con không sao.
[25:41]Cái câu mà nói con không biết nên con không sao, câu đó là tà kiến.
[25:48]Nghĩa là không biết là một thiệt thòi, cho nên bị phạm, bị phạm nên bị quả báo. Do đó cứ cứ phải biết hoài, cứ phải biết càng lúc càng kỹ, càng nhiều điều. Đó là lý do mà ta phải đặt cái Chánh Kiến đầu tiên là vậy đó, biết cho kỹ, biết cho đúng, biết cho nhiều, biết cho đầy đủ thì con đường tu về sau vững vàng.
[26:13]Nên khi mà bước vào cái Bát Chánh Đạo thì ta chuẩn bị cái tâm thế là ta đang đi trên một cái lộ trình dài, rộng lớn, nhiều đường, nhiều lối, đủ thứ hết, như là một cái bản đồ. Và nếu ta có cái bản đồ đó đầy đủ, chi tiết thì ta đỡ bị, bị nhầm. Vì đa phần là thế này, không còn Đức Phật, không còn những vị Thánh sư lớn thì ta bị nhầm ở chỗ là, ví dụ bây giờ ta đặt cái cái cái cái mục tiêu ta đi từ đây ra tới Nha Trang, nhưng mà khi ta đi đến một cái vùng cát trắng, biển xanh, ta nói ta reo lên: "Ta đến rồi, đến rồi! Đây nè, đây nè, biển xanh, cát trắng đúng rồi, đúng rồi." Mà sự thực nó ở đâu? Đang ở Bình Thuận, ở Mũi Né à.
[27:04]Thì cái việc mà ta lầm nó lại là một cái tà kiến và một cái điều tổn phước. Rồi thì chuyện gì xảy ra? Ta sẽ quay lại thành phố Hồ Chí Minh và đi tuột luôn xuống miền Tây luôn, bị phạt. Cái nhân quả đẩy ta đi ngược lại luôn, chỉ bởi vì ta nhầm tưởng mình đã đi xa hơn cái chỗ mình đang đang đến. Nhưng mà nếu ta có cái bản đồ rõ ràng, thấy biển xanh cát trắng, nhưng mà ta nhìn bản đồ, ta cân nhắc lại từng lời dạy của Phật với các bậc Thánh sư, thì ta mới biết rằng làm sao? Từ Bình Thuận mà ra tới Nha Trang còn rất nhiều bờ biển đẹp, nhiều cũng nơi biển xanh cát trắng. Và chỗ này tuy là biển xanh cát trắng nhưng mà
[27:48]vẫn chưa phải là, chưa phải là Nha Trang. Nên cứ phải khiêm tốn, phải cực khổ, phải vất vả mà đi tiếp. Như vậy, nhờ như vậy ta không bị tổn phước. Có cái bản đồ, thời bây giờ có thêm cái gì? Google Map định vị nữa, chúng ta sẽ đỡ nhầm hơn, đúng vậy. Cho nên thời hôm nay vậy, đã ta là thời 4.0 thì cái việc mà nói về Chánh Kiến, nói về cái bản đồ tu tập, ta phải tỉ mỉ, chi tiết, khoa học hơn rất là nhiều hơn là thời xưa. Chứ nếu mà ta nói sơ sơ như thời xưa, người tu dễ bị nhầm, mà nhầm rồi là lọt vào tà kiến, mà là tà kiến rồi có quả báo của tà kiến. Đó là quả báo cá nhân á. Mà sợ nhất cái gì? Sợ nhất ta đem cái tà kiến ta truyền cho người khác thì ta đọa súc sinh liền.
[28:36]Rất đáng sợ, như cái câu chuyện ông già chồn vậy. Ta nhắc đi nhắc đi câu lại nhắc đi nhắc lại câu chuyện già chồn vì vì cái sợ là thế này: ổng là một giảng sư, là một bậc đại tăng tu hành rất là nổi tiếng, một lời nói ra rất nhiều người nghe, và ổng tu hành tinh tấn, đàng hoàng, cẩn mật, nghiêm túc. Ổng nhập được vào một cái định, trong cái định hư vô đó ổng không thấy gì cả, không thấy quả báo. Có một cái trạng thái, có giai đoạn đó nữa. Nên khi có người hỏi ổng là: "Một cái người mà tu cao siêu rồi còn có bị nhân quả không?", ổng mạnh dạn trả lời: "Không." Và cái cái cái cái điều đó ổng được dạy cho nhiều người,
[29:17]và nhiều người đem đi lan truyền cái điều đó đi. Và cái cái giá mà ổng phải trả là 500 kiếp làm chồn, làm súc sinh. Kinh hồn như vậy, mặc dù là đắc được cái định rất là sâu mới lọt vào cái trạng thái hư vô đó. Nên một cái cái quả báo của tà kiến rất là sợ, thì một mình mình hiểu thì một mình mình đọa ít ít thôi, rồi còn có cơ quay lại, mà mình truyền cái tà kiến cho nhiều người thì cái quả báo đọa lạc rất là rất là khốc liệt, rất là đáng sợ như vậy.
[29:53]Nên hôm nay khi ta chúng ta bắt đầu đi vào cái bàn bạc về Bát Chánh Đạo thì ta cái
[30:01]cái Chánh Kiến đầu tiên ta phải xác định là đây là con đường lâu dài, lớn lao, chứ không phải là một cái việc dễ dàng. Những điều kia có hiểu gì đó không biết, nhưng mà riêng Bát Chánh Đạo là một điều trùm phủ hết tất cả, ta phải chuẩn bị rất là kỹ. Lấy dùm cái gì cho uống, bị đói bụng, sáng đói bụng. Hay chưa? Sữa hay cái gì cũng được. Cái a...
[30:34]cái chi phần đầu tiên của Bát Chánh Đạo là gì? Chánh kiến. Chánh kiến là quan điểm đúng,
[30:43]nhận thức đúng về đạo lý, về cái con đường tu tập trước mắt mà mình phải bước tới.
[30:52]Ở đây... Đức Phật chỉ tập trung vào sự tu tập đưa đến sự giác ngộ. Chứ còn nếu mà nói chánh kiến mà nói rộng ra là tất cả mọi chân lý trên cuộc đời này, trong vũ trụ này. Mà nếu nói rằng là đó là tất cả những chân lý trong vũ trụ, trong cuộc đời này, thì bây giờ ta nói đến bao giờ cho hết? Không bao giờ. Đó là lý do mà Đức Phật có một ẩn dụ đó. Ngài hái một nắm lá trong rừng hỏi các tỳ kheo, các tỳ kheo lá trong rừng nhiều hay lá trong tay của Như Lai nhiều? Nói dạ, lá trong rừng rất nhiều mà lá trong tay của Như Lai rất là ít. Đức Phật nói cũng vậy, những điều ta biết như lá trong rừng và những điều ta nói như lá trong bàn tay.
[31:40]Nên những điều Đức Phật dạy chỉ là tập trung vào cho sự giác ngộ giải thoát tu hành. Chứ còn nếu mà nói lan man cho hết những điều bí mật của vũ trụ này, chân lý của trời đất này, thì không bao nhiêu sách vở có thể chứa cho, chứa cho hết được. Rồi tùy theo cái kiến thức khoa học của cái thời đại mà Đức Phật dẫn cái cái đạo lý đi kèm một bên. À, vào cái thời xưa, cái kiến thức khoa học ít quá, nên Đức Phật nói về đạo lý đi kèm một bên cũng rất làm sao? Rất là sơ sài. Nên ta đọc lại kinh xưa, chỉ có một vài điều rất là lớn Đức Phật trình bày. Ví dụ Đức Phật có nói vô số thế giới trong vũ trụ này,
[32:28]như là cát sông Hằng, nhiều hơn cả số cát sông Hằng, thì bây giờ là khoa học đã chứng minh là đúng rồi đó. Hoặc là nói nhìn cái bát, nhìn cái bát nước này, Đức Phật nói có rất nhiều vi trùng ở trong. Thời đó làm gì biết vi trùng. À, bây giờ thì đã điều đã đã được chứng minh. Đó là Đức Phật hơi nhích lên chút xíu về kiến thức khoa học, mà cũng không dám nói nhiều, tại nói nhiều quá người ta, người ta hoảng sợ, rồi người ta nói bậy nói bạ. Nên Đức Phật chỉ gợi ý chút xíu về thế giới vi mô và thế giới vĩ mô một chút ít thôi, chứ không có nói nhiều. Còn ngoài ra, những cái gì mà người ta đã biết thì
[33:02]Đức Phật cũng dựa vào đó để nói về giáo lý. Chẳng hạn như người ta thời đó nó quan niệm rằng cái thân này là gồm 4 phần là đất, nước, gió, lửa. Thì Đức Phật cũng nói, ờ đó, cái thân này là một cái sự kết hợp của các yếu tố, các thành phần gọi chung là đất, nước, gió, lửa. Bây giờ mình nghe đất, nước, gió, lửa mình phì cười. Tại sao? Tại vì cái thân này quá phức tạp, phải không? Cái thể xác này cực kỳ phức tạp cho tới từng cái tế bào, tới gen ADN, rồi những cái tế bào sao chép, ôi mạch máu rồi từng cái thành phần trong huyết tương như thế nào, ui quá chừng đi. Nhưng mà thôi cứ gọi chung là là là tứ đại, nói cho xong cho rồi.
[33:43]Cho nên là cái giáo lý của Đức Phật thì là cứ dựa vào cái kiến thức của của của thời đại mà nói. Thì ngày hôm nay, khi mà kiến kiến thức khoa học đã phát triển rất là cao, thì buộc chúng ta phải nói về giáo lý làm sao? Cũng phải làm sao? Phải tương thích, phải ăn khớp với cái kiến thức của khoa học. Trên cái người thời đại ngày hôm nay mà giảng đạo khó hơn ngày xưa rất là nhiều. Nếu người ngày hôm nay, một vị giảng sư mà không có kiến thức khoa học, cứ nói giống như những điều của 1 200 năm trước thì không ai nghe nữa, không ai nghe. Tại vì sao? Vì nó bị thấp xuống, giáo lý của đạo Phật bị thấp xuống so với
[34:27]thời đại và ta có cảm giác đạo Phật là cái gì lạc hậu.
[34:33]So với cái trình độ của con người thì đạo Phật không phải là bậc thầy dẫn đường đi trước. Người ta sở dĩ người ta đến chùa, người ta nghe pháp chỉ bởi vì người ta tin một điều, đạo Phật sao? Hay hơn, hay hơn tâm con người, hay hơn kiến thức con người, hay hơn những điều của thời đại. Người ta mới đến người ta học chứ. Còn mình ta đâu có đến để học một cái thấp hơn mình, đúng không ạ? Không ai đến học cái gì thấp hơn mình, học cái gì cao hơn mình thì mới học. Thì nghe trong cái giáo lý, trong bài giảng mà ông thầy ổng nói cái gì mình biết rồi, tự nhiên không không thích đến nghe nữa. Cho nên ta nhớ đây ta có coi phim xã hội đen không?
[35:14]Có ai coi phim xã hội đen không? Có. Khi mà nó bắt ai đó, nó dí xuống vào đầu thì nó nói cái gì? Không
[35:29]phải thế này, nó dí xuống đầu nói thế này, tay sau đen. Mày nói cái gì mà tao chưa biết đi. Còn mấy cái hồi nãy mày nói tao biết hết rồi, hông? Mày nói cái gì tao chưa biết kìa. Giờ tao tao hy vọng tao tha, chứ sự thật nói ra rồi nó cũng bắn à. Như là xã hội đen mà. Nhưng mà cái nhu cầu của con người là cần nghe cái gì mà mình mình chưa biết. Đó là trong xã hội đen. Còn khi mình đến chùa thì mình cũng cần ông thầy phải sao? Thầy nói cái gì mà mà tôi chưa biết đi. Chỉ có cái là mình không dí xuống vô ông thầy thôi, chứ thấy không, chứ thực ra mình cũng, cũng giống như một cái tên xã hội đen. Cũng giống như cái khát khao hiểu biết như bao nhiêu người trong cuộc đời này.
[36:13]Nhiều khi bây giờ hết dám nói đùa, nói đùa nó cắt cái phim đó đi, nó xuyên tạc hết rồi. Nhiều khi muốn nói đùa cho vui giờ không dám nữa. Nó cắt ra một khoảng cái đem lên nó xuyên tạc ở trên mạng á, cười. Cái cái nhu cầu ta biết những điều ta, ta chưa biết. Thì trong đạo Phật cũng vậy, ta đi học đạo cũng vậy, ta cần ông thầy giảng những điều ta chưa biết. Và như vậy buộc ông thầy phải làm sao, phải hiểu hết những kiến thức của thời đại. Mà hiểu hết những kiến thức của thời đại rồi đủ chưa? Cũng là cái gì? Mấy đó biết rồi.
[36:56]À, khổ vậy. Nên nếu nói về khoa học thì ông thầy phải giỏi đi trước khoa học luôn, nói những điều cả khoa học chưa khám phá luôn. Mới đủ cái inspire, gây cảm hứng cho con người đến chùa học đạo. Cái yêu cầu đó khắt khe, gắt gao, dữ dội lắm. Tức là bây giờ ông thầy mà bắt ổng phải giỏi về kiến thức khoa học còn hơn cả thời đại, nói những điều mà nghe có lý, khoa học chưa tiến bộ tới mà ổng phải biết rồi.
[37:29]Điều đó dễ sợ không? Dễ sợ lắm chứ không phải đơn giản, không đùa nổi đâu. Mà thực sự đó là một yêu cầu đó. Đó là một yêu cầu khó vô cùng. Nhưng mà ông thầy ổng nói điều này trong trường học rồi, ô cuốn sách này mới đọc rồi, ô cái mẹ tin hôm qua nói rồi, thì ông thầy ổng cũng chỉ nói lại, nghe không hấp dẫn, không thích, không thích thú. Đó là vậy. Vậy ông thầy phải nói cái gì ổng chưa biết à. Ví dụ như vừa rồi có cái chuyện sập cầu ở Mỹ ở Baltimore, cái bang Baltimore. Cái bắt đầu ông thầy lên, ngồi lên nói, à vừa rồi ở Mỹ có chiếc cầu, có chiếc tàu xà lan lớn chở container đi, nó tông sập cái cầu.
[38:10]Mình nghe mình có thú vị không? Không. Mình nghe trước hôm nay rồi, hôm qua nghe tin tức hết trơn rồi. Nếu ông thầy cũng nói câu đó rồi, ngừng ngang đó rồi, mình cũng mặt trơ trơ à, không có cái cảm xúc, không có cái, không có cái thích thú. Nhưng mà nếu ông thầy cũng nói thêm câu này, nói điều rất lạ là chiếc tàu vừa mới xuất phát tới cảng, máy chưa nổi nhiều, mà máy được kiểm tra rất kỹ, nhưng mà tới gần cầu bỗng nhiên nó chết máy, không cách nào xử lý kịp, và tàu nó trôi dạt theo dòng nước. Và nó trôi dò dạt theo dòng nước nên thay vì nó lọt qua khỏi bị cái nhịp cầu, bị cái nhịp cầu rất là rộng, nhịp cầu rộng lắm mà nó không lọt qua đi,
[38:52]nó lại tán vào trong cái chân cầu một cái rớt hết trơn những cái mà những cái kết cấu của cây cầu của Mỹ làm Valdimore là lớn thứ nhì thế giới, rất là, rất là chắc. Nó tán vô cái rồi là trên rụng xuống như là tre, như là sung vậy. Thì cái gì mà nó nó nó tạo nên một cái... một cái cái bi kịch. Nên có tại sao nó vừa mới kiểm tra máy xong nó mới xuất phát mà lại máy hư, mà máy hư rồi nó hư trước khi tới cầu, trôi tới cầu, mà hư rồi nó không trôi lọt qua gầm cầu, cái gầm cầu rất là, cái nhịp cầu rất là lớn, mà nó lại kẹt lại tán vào cái chân cầu để cho sập cầu. Thì ta vẫn thấy rằng là có những cái bi kịch trên cuộc
[39:33]đời này nó nằm ngoài sự kiểm soát của của con người, của cái sức của con người, vẫn có một cái gì bí ẩn. Thì như vậy, cái bí ẩn đó thì mỗi tôn giáo sẽ có cách lý giải khác nhau. Nhưng với đạo Phật thì ta xem đó là, là nghiệp, là ai chịu đau khổ nhất trong cái vụ sập cầu này? Bảo hiểm. Bảo hiểm đền chết luôn. Thì tất nhiên là dân tình đi lại khó khăn đành rồi, nhưng mà bảo hiểm là kỳ này bán hết nhà hết cửa, vơ vét sập hết để trả bảo hiểm này không biết. Trả rất là nặng. Thì một cái sự kiện xảy ra làm cho bao nhiêu người bị tổn thương, bị thiệt thòi, bị thiệt hại. Rõ ràng đây là nghiệp. Thì nếu mà phân tích thêm chút nữa kỹ kỹ,
[40:18]là những chi tiết người ta chưa biết, người ta chưa nhìn ra. Chứ sự kiện tàu đâm sập cầu thì nghe rồi, như ông thầy cũng ngừng ngang đó rồi ta mất cảm xúc liền. Như ông thầy cũng phân tích thêm chút, bắt đầu mình có cảm xúc, đúng không ạ? Đó, cái phần sau sư phụ nói nó bắt đầu mặt hơi chăm chú một chút đó, chứ còn nãy sư phụ nói đoạn đầu cái lơ lơ.
[40:53]Thì cái chánh kiến á, nó là chân lý của cuộc đời mà đặc biệt là để tu hành đạo lý, nhưng khổ một nỗi là cái đạo lý nó đi trong thời đại nên nó buộc nó phải kèm theo, nó phải gắn với kiến thức khoa học của thời đại. Đây là một thử thách rất là lớn cho người học đạo và cho người giảng đạo. Ừm. Nếu mà ta ta hiểu đạo một cách sơ sài, ta không gắn được với kiến thức khoa học, trên bước đường tu của ta ta sẽ bị bị vướng à, ta sẽ bị vướng, vướng nhiều thứ. Ví dụ như bây giờ ta không có đủ kiến thức về tâm lý học thì khi ta giảng pháp, đôi khi ta bỏ sót những cái trường hợp tâm lý vui hay buồn của con người.
[41:46]Như bây giờ có con người thôi, tự nhiên mình buồn, buồn không biết làm sao mà nói, nhưng mà buồn có lý do hay không có lý do? Ví dụ buồn có lý do á là vừa rồi ta bị bị cái gì cà? Ở ngoài đời thường buồn cái gì cà? Hả? À, như sư phụ là bị truyền thông bẩn ví dụ thế, lý do để mình buồn. Rồi còn ai ai bị cái gì buồn cà? Ờ nhiều lắm à. À gì nha? Hư xe nè hay gì thất tình rồi mất tiền rồi đại khái nhiều thứ để buồn, buồn có lý do. Và những cái sự việc, những cái sự kiện trong cuộc sống đánh vào tâm hồn ta làm cho ta buồn, ta có cái lý do. Và nguyên tắc của cái việc buồn đó là một sự tổn thất, một sự mất mát
[42:36]về vật chất, tiền bạc hay danh dự, cái gì đó, hễ ta bị mất thì ta buồn. Nó có lý do, nhưng mà có những trường hợp buồn không có lý do. Và bản chất buồn là cái gì? Tới thời đại này rồi mà ta không lý giải được thì việc hiểu đạo của ta và việc giảng đạo của ta không thấu đáo. Bây giờ phải hiểu một điều thế này: là
[43:07]buồn, bản chất tự nhiên của não bộ. À, tất cả các tế bào não tự nó buồn. Nó lại ở đâu ra vậy? Đây là con mắt của Phật khám phá. Khi Đức Phật giác ngộ rồi, ngài nhìn vào thế gian ngài phát hiện một điều lạ một điều là bản chất của tâm hồn con người, não bộ con người luôn luôn là buồn bã, rất là lạ. Cũng giống như là bản chất của cơ thể chúng ta là đau đớn. Các khớp xương chúng ta mà đứng chịu thế này với nhau là đau nha. Ta ta ngồi như vậy là các đốt xương sống nó chèn với nhau như vậy, là các khớp xương đụng nhau vậy là đau. Nên bản chất cơ thể ta là đau, bản chất não bộ ta là buồn. Và đó là lý do mà Đức Phật nói gì?
[43:57]Khổ là là chân lý á. Nhưng mà tại sao ta không thấy đau? Tại vì ta đang còn phước và cơ thể nó tiết ra những cái chất giảm đau thường xuyên. Nó nuôi dưỡng, nó giữ gìn, nó bảo vệ cơ thể ta nên cơ thể ta không đau. Nhưng mà cái không đau là cái tạm bợ do phước nó duy trì, còn cái đau là bản chất thường hằng tự nhiên của cơ thể. Cũng giống như não bộ chúng ta vậy, bản chất tự nhiên của các tế bào não là buồn, nhưng mà tại sao ta không buồn? Bởi vì nó đang tiết ra cái nội tiết tố dopamine nó giữ cho ta không buồn và đôi khi nó tiết nhiều một chút, ta lại thấy vui. Ờ nếu có phước, còn phước thì dopamine nó còn tiếp tục tiết
[44:43]ra để giữ trạng thái tâm hồn ta trong bình an, vui vẻ. Nhưng mà lúc nào ta hết phước nó không tiết nữa, bỗng nhiên buồn liền không biết lý do tại sao. Hoặc khi ta bị sang chấn tâm lý, bị một tổn thương về hoàn cảnh đời sống, cái sốc đó nó làm căng thẳng lên não và tế bào não nó không tiết dopamine nữa, ta buồn liền. Nó bộc nó bộc lộ bản chất ra liền. Nên hôm nay khi ta nói về cái điều buồn điều khổ thuộc về tâm lý học, ta phải hiểu thấu cho tới cái gì? Sinh lý học.
[45:18]Và nhờ ta hiểu thấu cả cái tâm lý và sinh lý học là ta hiểu được đạo lý. À, đó là lý do mà tại sao Đức Phật nói bản chất cuộc đời là đau khổ. Nhờ ta hiểu kiến thức khoa học sinh lý học, tâm lý học, ta hiểu luôn tới đạo lý. Thì ngày hôm nay, cái việc mà ta giảng về đạo lý không thể tách rời khỏi sinh lý, tâm lý, vật lý, đủ thứ lý hết trơn á, à pháp lý, á đủ thứ lý hết trơn. Và như vậy làm cho cái đạo lý mà ta hiểu, đạo lý mà ta tuyên giảng nó chặt chẽ, nó đầy đủ, nó viên mãn và cho ta yên tâm ta đi trên con đường đạo lý đó. Còn nếu cái đạo lý ta hiểu, cái đạo lý ta giảng mà nó không dính gì với mấy
[46:02]cái lý kia, à nó không dính cái gì mà nó chỉ dính vô cái lý là lý sự cùn thôi thì nguy hiểm vô cùng. Thì ta tu không chắc à, ta đi sẽ nhầm và người nghe ta giảng họ cũng khó chịu vì không chạm được tới tới chân lý của cuộc sống này. Nên để để hiểu được một cái đạo lý thì thời bây giờ ta phải gắn được, ăn khớp được với những cái lý khác, những cái khoa học của cuộc sống này, của những khám phá này. Và hôm nay vậy, khi ta nói những điều này là ta đang vay mượn dựa vào các kiến thức khoa học của của thời đại. Nhưng mà nếu 300 năm sau thì sao? Việc tuyên giảng đạo lý bắt đầu khác nữa, không còn giống như vậy nữa.
[46:49]Tại vì giảng như hôm nay là hết đủ rồi. Ví dụ nghe những điều mà sư phụ giảng vậy, nghe mới không? Mới không? Mới chỉ bởi vì sư phụ đang gắn với kiến thức khoa học của thời đại, thậm chí sư phụ còn điểm một vài kiến thức khoa học mà thời đại chưa có nữa, làm cho mọi người thích thú. Nhưng 300 năm sau rồi những điều sư phụ giảng hôm nay đã làm sao? Bắt đầu lạc hậu thì cần những con người khác trở lại cuộc đời này. Những người đang ngồi đây nghe pháp tu hành và phát nguyện sẽ trở lại, thì 3 năm... 300 năm sau những người này trở lại và giảng đạo lý một cách khác nữa. Cái lõi của Phật thì vẫn như vậy, Tứ diệu đế là vẫn như vậy,
[47:29]khổ tập diệt đạo là không hề sai, nhưng cái mà đối chiếu, gắn liền, kết nối với kiến thức khoa học đã lên một tầm mới, lúc đó ta mới độ được cái chúng sinh của thời đại đó, như vậy. Cái nên cái khi mà ta nói về chánh kiến, tức là kiến thức về đạo lý, bây giờ không còn đơn giản nữa, không còn đơn giản chỉ nói sơ sơ vài cái nữa mà nó chạm vào tất cả mấy cái lý khác, cái kiến thức khoa học của thời đại hết. Nên bây giờ ta học đạo cực hơn ngày xưa và người giảng đạo còn cực gấp trăm lần ngày xưa. Ta học đạo gấp trăm cực hơn ngày xưa nhưng mà có cái may là thế này, có cái may là do sự tiến bộ của thời đại,
[48:12]ai cũng đi qua đi qua trường lớp học ít nhất cũng 12 rồi. À. Ờ hoặc là không 12 thì bỏ bớt số 1 thì cũng là lớp hai rồi, nói vậy. Thì ta đã rèn luyện cái kiến thức đó rồi nên bây giờ ta gắn đạo lý vào gọi là đỡ cực. Đỡ cực chỉ bởi vì cũng vất vả hết 12 năm rồi, phải không ạ? Còn những người mà đã đi qua đại học thì thêm 4 năm, 6 năm, 8 năm gì nữa thì cũng đã tôi rèn, vất vả. Nên hôm nay ta nói hôm nay ta học đạo ta vất vả hơn, nói: "Đâu có vất vả đâu". Thực sự vất vả rồi đấy là ta đã đi qua mất 12 năm trong trường học rồi, rồi thêm bao nhiêu năm sau đại học nữa, đó là vất vả đó. Thì ngày hôm nay, giữa một cái kiến thức
[48:57]của xã hội, nhân văn, khoa học đủ thứ hết, ta lấy đạo lý ta đặt vào rất là vững vàng, rất là vững vàng. Nên ta hiểu đạo hôm nay hiểu đạo không có mơ hồ, hiểu đạo ta chắc hơn người xưa rất là nhiều là nhờ vậy.
[49:24]Mà tại sao khi bắt đầu bước vào tu hành Bát Chánh Đạo mà ta phải nói Chánh Kiến trước? Như nãy là ta có bản đồ nhưng đây là vấn đề, vấn đề là ở chỗ này: thực sự chúng sinh luôn luôn bị tà kiến bao phủ chung quanh mình. Luôn luôn như vậy. Cuộc đời này cái đúng sai nó cứ lẫn lộn.
[49:50]Đôi khi ta may mắn thì ta gặp được điều hay lẽ phải. Nhưng nếu không may mắn ta gặp phải những điều điều xấu, lẽ lẽ lẽ lẽ dữ. Và ta chấp nhận lấy nó thì ta hư luôn cả một đời này và nhiều đời sau. Nhớ, tà kiến luôn vây phủ chung quanh ta và chực chờ chiếm đoạt tâm hồn ta.
[50:16]Đó là lý do ta phải đặt cái vấn đề chánh kiến thành một vấn đề rất là lớn, là đủ nhận thức để chống lại các tà kiến đang chờ trực nhảy vào tâm hồn ta. Một câu nói của người hàng xóm, một câu nói của ông lái taxi, của một ông xe ôm, ờ một câu nói vui ở bên vỉa hè đều có thể là những cái tà kiến mà rớt vào lòng ta nếu ta không cảnh giác. Nên ở đây về cái tu tập chánh kiến nó lại giống như thiền định là cảnh giác, tại vì tà kiến lúc nào cũng chờ chực rớt vào tâm hồn ta.
[50:55]Có một câu chuyện về kiếm sĩ của Nhật.
[51:00]Là ông bố ổng là một kiếm sĩ nổi tiếng, ờ thì cái người con lớn lên một chút mới thấy bố mình giỏi như vậy thì mới xin học, nhưng bố không dạy. Rồi năn nỉ riết ổng tới ổng giới thiệu với một một một một kiếm sĩ khác, một kiếm sư á, kiếm sư khác. Thì khi đến với cái ông kiếm sư đó thì à
[51:26]thì ổng cũng không chịu dạy. À. Thì anh này ảnh ảnh đam mê kiếm quá ảnh cứ năn nỉ riết thì ông kiếm sư mới hỏi làm gì mà anh ham học vậy? Nói tại con còn ba ba con già, ba mẹ con già rồi con cũng mong học xong để về phụng dưỡng cha mẹ. Thấy cũng có lòng. Rồi ổng ổng nói à thì thôi vậy ngươi ở đây 10 năm. Nói 10 năm lâu quá. Bố mẹ con già rồi, 10 năm sợ không kịp. Thì ừm tôi ráng dạy nhanh nhanh. Rồi thì 20 năm. Ớ ờ ủa sao vậy? Mày cứ càng nôn nóng thì càng chậm à, khi nào mày không ham học nữa thì nó lại nhanh. Cái ổng hiểu, ngộ ra cái lý đó, à cứ tâm nôn nóng nôn nóng là thôi ổng buông. À. Nhưng mà sau đó thì bắt đầu rồi thôi dạ hứa ứa,
[52:15]"Thôi thôi con không nôn nóng không định thời gian nữa. Thầy dạy sao con học vậy." Ừ tốt. Rồi, nói vậy xắp quần xếp áo rồi đi nghỉ ngơi rồi bắt đầu đi làm việc con. Mấy ngày không bao giờ ổng cho đụng tới kiếm, không nói gì về kiếm. Thì ổng đi nấu ăn thì không lẽ để ổng nấu thì thôi vô giành với ổng nấu, rồi ổng đi chẻ củi mới lại giành ổng chẻ củi, đi gánh nước giành ổng gánh nước. Cả ngày không nghe ổng nói gì chuyện kiếm cung hết trơn. Bắt đầu buồn. Không biết làm sao bây giờ mà lỡ hứa là không nôn nóng. Mà cứ đi như ở đợ cho ổng vậy đó. À cứ đi làm ô sin ở đợ thôi à. Dọn cơm mời ổng ăn, năn nỉ ừ về đó lại lạy lên lạy
[52:55]xuống mong ổng thương tình mà ổng dạy kiếm. Ổng chả nói gì kiếm cung gì. Thì có một lần cũng buồn buồn lúc đó đi đi đi hái trái hay gì đang đang thì trong cái nhà ổng có vườn vậy đó, đang đi bỗng nhiên trong bụi đó ông thầy ổng xuất hiện, ổng ổng cầm cái cây kiếm giả đó ổng chém một cái vô bên vai, giật mình ra rồi ổng bỏ ổng đi mất chả thèm giải bày cái gì hết trơn. Cái không hiểu ông thầy tại thảy ổng chém mình cái vô vai đau gần chết rồi phải nói ổng giải thích nha cái này là đòn gì, chiêu gì, đỡ làm sao. Ổng cũng chả nói. Kì lúc á đang đang ngồi nấu ăn, ông thầy ổng trên mái nhà đó ổng thò cái đầu xuống ổng lấy ổng xỉa vô một cái vô bụng.
[53:36]Ờ giật mình một cái, đau một cái điếng rồi ổng thục cái đầu ổng lên trên mái nhà ổng đi đâu mất không thấy. Ổng cứ như vậy đó, dọn cơm cho ổng ăn. Dọn cơm cho ổng ăn cái đang dọn đang hầu ổng vậy đó, cái tay chưa kịp rời cái mâm để xuống là ổng rút cái gươm gỗ rồi ổng đập cho một cái vô lưng. Rớt cái mâm xuống thiếu điều là rớt hết cơm hết ớt hết nước canh đồ ra. Mà mà ổng không nói không dám hỏi. Hỏi ổng lấy cây ổng đập. Nhưng mà từ đó bắt đầu cái tâm trạng là sao? Ừ. Khổ nhất là cái gì? Khổ nhất là cái cảnh giác một người đánh mình mà mình không được coi người đó là kẻ thù, trên đời khổ nhất là cái đó.
[54:22]Đó là một người ăn hiếp mình mà không được coi người đó là kẻ thù. Cái tâm trạng này là ai hiểu nhất? Mấy ông chồng.
[54:37]Ai đúng giơ tay lên. Tức là đúng nhận sai cãi. Có người giơ tay rồi đó. Ha trên đời không có gì khổ bằng. Thấy không? Thà là đó nó là kẻ thù rõ ràng ăn hiếp mình thì thôi mình mình biết nó là kẻ thù, mình ghét căm thù mình chiến đấu với nó. Thưa rất là dễ chịu, còn đây nó ăn hiếp mình mà không được coi nó là kẻ thù. À mà còn phải nịnh gần chết nữa. Nịnh còn phải chiều nữa mà nó cứ ăn hiếp mình. Trên đời này nó có nhiều cái nó kỳ cục vậy đó. Sao Vĩnh? Hả Nhật Vĩnh? Có phải không? Cảm giác thế nào? Thấy đúng không à? Đó.
[55:15]Thì ở đây cái anh chàng ảnh bị rơi vào cái tâm trạng đó. Tức là ông thầy ổng cứ
[55:22]ổng cứ đánh lén mà không được ghét ổng. À. Thì vì ảnh ở đó ảnh học nhưng thầy mình cái đoạn sau thì mình không nghe kể nhưng mà nếu được nghe kể thì lần khác thì mình kể sẽ hấp dẫn hơn nhưng mà thôi tới đây mình dừng câu chuyện đó lại để mình quay lại Bát Chánh Đạo. Nhưng chỉ có một điều thế này: sau này không ai đánh lại cái anh chàng đó hết, chàng kiếm sĩ đó. Sau khi ở lại mấy năm với ông thầy đó rồi, khi đi ra rồi là thiên hạ vô địch, không ai đánh lại hết. Bởi vì sao? Ổng dạy cho cái gì trước? Tâm cảnh giác. Kẻ thù mọi nơi. Kẻ thù mọi nơi. Mà người nào hiểu được điều đó mới có thể trở thành một kiếm xứ kiếm sĩ vĩ đại được.
[56:07]Cũng giống như một người học đạo, tà kiến đầy chung quanh ta. Mỗi một câu nói ở trên mạng, một câu nói của người ở hè phố, một lời nói của bạn bè, một cái tin nhắn đều có thể là tà kiến. Cho nên, vui lòng lúc nào cũng ở trong cái cái tâm thế gì? Tâm trạng gì? Cảnh giác tối đa, à cảnh giác tối đa. Đó. Kẻ thù đầy hết nhưng mà lúc nào cũng phải miệng mỉm cười. Đó là đó là cái sai tràn đầy thế gian này mà không được ghét bỏ. Ờ vậy đó, nhớ cái chân lý rồi đó. Lúc nào cũng cảnh giác như vậy, ừ.
[56:54]Và cái điều đúng sai trên cuộc đời này
[56:58]thật sự là không có dễ chịu, không có dễ chịu. Mà nó khắt khe. Ta có hai cái ví dụ về cái khắt khe của điều đúng ở trong cuộc đời này. Một cái đầu tiên là một chuyện của một ông trà sư cái này sư kể hoài, nhưng mà hôm nay tới chánh kiến rồi buộc phải kể lại. Ờ ông trà sư ổng muốn treo cái gì cái cái cái giỏ hoa lên trên cái xà nhà. Thì ổng mới nhờ cái người thợ mộc lên treo. Thì ông thợ mộc ổng ổng leo lên ổng, "Để đây được chưa?" Ổng nói: "Không, xích qua một chút." "Giờ được chưa?" "Không, xích lại một chút, xích qua một chút, xích lại một chút." Tới khi được rồi ổng gật đầu thì cái ông thợ mộc mới đánh dấu cái chỗ đó.
[57:39]Đánh dấu xong rồi leo xuống mang đinh mang đồ lên thì ờ ổng giả bộ gõ ổng trật đi một chút xíu. 5 ly. Ông trà sư: "Á, dừng lại, dừng lại, xích qua lại một xíu." Xích qua xích lại đúng lại cái chỗ hồi nãy ông thợ mộc đánh dấu thì ông trà sư dưới này mới gật đầu. Tức là cái khả năng mà nhận cái chuẩn xác của ổng á, cái cân đối cái mỹ thẩm mỹ của ổng á của ông trà sư là giống như đạt được cái tuyệt đối á. Cái câu chuyện ở trong Góp Nhặt Cát Đá đó cho ta hiểu một điều là: chân lý nó khắt khe như vậy, nó chỉ chấp nhận điểm đúng ở đầu búp một cây viết chì. Trật qua nửa ly là sai. Chân lý là như vậy, khắt khe đến như vậy.
[58:20]Giống như khi ta làm toán trong
[58:24]thì một bài toán ta giải rồi ông thầy cho ta mấy điểm? Ai được 10 điểm hồi xưa đâu? Ai làm toán luôn luôn 10 điểm giơ tay lên? Đâu có ai giơ tay. Có nghĩa là gì? Có nghĩa là ta bị cách xa cái gì? Cái đầu chấm của cây cây bút chì một khoảng, chứ ta chưa đạt được tới cây bút chì. Rất ít người đạt được cái đầu chấm của bút chì, làm toán luôn luôn 10 điểm.
[59:02]Hồi nhỏ thì đi học á, hồi lúc mà chưa đi học là ở nhà đã học làm toán rồi. Ở nhà đã học làm toán. Nên vô mấy bài toán ở trong lớp kiểu lớp 1, lớp 2 đó như như trò trơ trò chơi à. Làm lúc nào cũng 10 điểm. Hồi đó hồi nhỏ đi học bằng cây viết chì. Cái thằng bạn thấy lúc nào cũng 10 điểm cho nên nó cứ đợi làm xong đó nó chép lại. Cái ghét quá, đúng là tâm cũng ác thiệt, cái viết đại dưới cho nó chép, nó chép xong rồi bắt đầu mình mới lấy tẩy mình bôi đi mình viết lại cái đáp án đúng. Thì khi trả về là nó 0 điểm, mình lại 10 điểm. Nghĩ lại cũng ác thiệt, ác thiệt. Từ đó nó ngộ ra nó không nó không dám chép nữa
[59:43]rồi nó tự nó học sao đó không biết sao. Không biết nó có ngồi đây không biết, ngồi đây nó... Hằng. Thế bây giờ là chùa chúng ta đang làm cái gì?
[59:59]Đang phổ cập âm nhạc, đó là ai cũng đang cố gắng học học nhạc, trừ mấy ông thần này. Được mấy bài? 11. Mấy bài? Gần 100. À, hay, giỏi giỏi. Đúng đó. Đứng lên! Đứng lên! Đó là phó phó tổng đạo tràng miền Nam gần được 100 bài. Nhưng mà cái cái công này là do ai? Do kẻ thù ở sau lưng. Ép quá đi mới được nha. Ép rần rần rần. Là ta phải vẽ cái biểu đồ tiết tấu nha, phân tích nhịp phách từng 1/4 phách, 1/3 phách, phải rất là chính xác. Tại vì sao vậy? Tại trong âm nhạc không có chuyện mà sai lệch một chút xíu, không có chuyện. Phải đúng tuyệt đối.
[1:00:53]Sau này mà khi bắt đầu ta học tới cái organ, học từ từ tới ta phải đánh được organ. Tay trái ta bấm hợp âm là cái đàn nó tự động nó phát tiếng đệm, và tay phải ta đánh melody. Mà đàn nó phát tiếng đệm thì nó đúng tăm tắp à. Bên đây ta đánh sai là không chấp nhận được, buộc phải đúng tuyệt đối theo máy. Mà máy thì nó đúng tuyệt đối. Nên trên cuộc đời này nó có những cái điều đòi hỏi đúng tuyệt đối. Và ở trong đạo cũng vậy, trong đạo ta không cho phép mình 9 điểm rưỡi, nhớ giùm sư phụ hôm nay. Nay khi ta học đạo rồi, nhớ lại câu chuyện ông trà sư, nhớ lại câu chuyện nhạc lý và không cho phép mình 9 điểm rưỡi.
[1:01:43]Chỉ được chỉ được 8 điểm hả?
[1:01:49]Phải 10 điểm tuyệt đối nha, phải nhớ như vậy đó. Là trong âm nhạc như vậy và trong đạo lý như vậy. Tức là còn một chút sai rất nhỏ là điều không chấp nhận được trong Phật pháp. Trong cái việc ta tu hành cũng vậy, đòi hỏi đúng tuyệt đối, khắt khe như vậy. Nó chỉ là một mũi kim và phải tập trung để được tìm ra cái mũi kim đó. Nên rất là khó. Học tới Chánh Kiến bắt đầu sợ rồi thấy không? Bắt đầu nói tới sợ rồi. Đó, đạo lý là như vậy. Cho nên bây giờ ta đi học rất nhiều nơi, rất nhiều thầy và tự ta đọc sách rất nhiều, nhưng không biết cái đó mấy điểm à. Không biết cái tài liệu ta đọc là 5 điểm hay 6 điểm hay là
[1:02:33]1, 2 điểm hay là 9 điểm rưỡi hay 10 điểm, không biết à. Rồi thậm chí ví dụ như cuốn sách đó viết là 10 điểm, hoàn toàn đúng, nhưng khả năng tiếp nhận của ta là mấy điểm nữa à. Ông thầy ổng viết đúng hết rồi hoặc là ổng giảng đúng hết rồi, hoàn toàn đúng, tuyệt đối đúng rồi, nhưng mà cái nhận thức của ta lại không tới hoàn toàn như ông thầy truyền đạt, ta chỉ đạt được 5 điểm, 7 điểm, cũng chết. Cũng là không đạt được chánh kiến của Phật. Đó, đây cũng là một điều ta phải cảnh giác, là do phước ta không đủ, trí ta không đủ, ta không đạt được đủ tới mức cái chánh kiến hoàn hảo. Mà nếu còn một chút sai thì chuyện gì xảy ra?
[1:03:17]Sai một ly đi một một gì? Ngàn dặm chứ không dám một dặm đâu. Nha, nguy hiểm vô cùng. Nên khi mà học tới Chánh Kiến rồi ta mới biết sợ. Hồi xưa mình học Bát Chánh Đạo, cứ nói chánh à chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp là làm ào ào ào ào ào. Nhưng bây giờ ngang cái Chánh Kiến thôi đã là một thử thách vô cùng lớn. Không cho phép ta sai dù một điểm rất nhỏ trong đạo lý. Là đúng đúng tuyệt đối, đúng đúng tuyệt đối. Nên bây giờ ta có nghe có cái ông thầy nói vầy, ông thầy kia nói ngược lại, ông kia nói dung hòa. Coi chừng ba ông sai hết á, tại vì không đạt được cái đúng tuyệt đối. Mà yêu cầu của Chánh Kiến của Phật dạy là 10 điểm đủ, đúng tuyệt đối.
[1:04:05]Khắt khe đến như vậy và ta phải chuẩn bị cái tinh thần học đạo khắt khe đến như vậy, ta đòi hỏi thấy mình phải như vậy. Đúng tuyệt đối. Rồi sau này ta mới dạy, đúng tuyệt đối thì ta mới không đọa. Nói nè, "Ủa, con tu không xong còn dạy ai?". Không! Truyền dạy cho người khác là chánh nghiệp, không thể thiếu trong cái hạnh nguyện, trong đường đi, trong Bát Chánh Đạo của người đệ tử Phật. Không có cái chuyện tu một mình nha, không có chuyện tu một mình, tu một mình là tà kiến, là tà đạo. Lúc nào cũng phải tìm cách san sẻ đạo lý cho người khác, đó là chánh nghiệp. Đó là điều bắt buộc. Đó là điều bắt buộc, không có
[1:04:52]không có do dự, không phải là một option, mà đó là một cái gì? Một sự bắt buộc, compulsory, một sự bắt buộc, chứ không có nói chuyện là tùy chọn, không có tùy. Bắt buộc, nó vậy.
[1:05:20]Chánh kiến là hiểu đúng đường đi, hiểu đúng đạo lý, vậy tà kiến là gì?
[1:05:28]Tà kiến là gì? Hiểu sai. Vậy thôi, nha, hiểu sai.
[1:05:36]Rồi hiểu sai là tà kiến. Mà hiểu sai mà ngoan cố nói mình hiểu đúng thì là cái gì? Hiểu sai mà thêm cái ngoan cố khăng khăng bảo vệ cái ý kiến của mình là ác kiến.
[1:06:04]Ác kiến, bắt đầu có ác, nguy hiểm rồi. Nhớ, hiểu sai là tà kiến. Ví dụ là thế nào? Ví dụ nói thế này, nói "Tôi bố thí tức là ai cần tôi cho.
[1:06:21]Và cho như vậy là tôi có phước". Thì có một người nó chỉnh: "Không, anh cho cho đúng người nha. Anh cho thằng đó đi hút ma túy, nó đi nó nhậu, hoặc là nó cần nó mua cây súng đi nó bắn người ta, nên anh cho để người ta làm một điều xấu điều ác thì cái đó không phải là phước mà là tội". Nhưng anh kia không chịu: "Không, cho là có phước, cho là có phước". Thì cái đầu là hiểu sai, mà bây giờ người ta chỉnh mà không nghe mà ngoan cố thì từ tà kiến đã biến thành ác kiến. Nguy hiểm, mà đã ác kiến rồi đọa lâu. Nên tại sao có những chúng sinh mà đọa lâu mà Đức Phật mới nói giống như con rùa mù muốn đi vào bờ, từ dưới đáy biển nổi lên coi có gặp được cái cái bọng
[1:07:06]cây nào không để bám mà nhờ cái bọng cây thổi đi vô bờ cho đỡ cực. Mà cứ nổi lên nổi xuống không bao giờ, bọng cây nó lâu lâu nó không không trùng hợp nổi. Không có cơ hội để bám được cái bọng cây, cơ hội đó hiếm quá. Là lý do là bởi vì ngày xưa tà kiến đã đành rồi, gọi là mình đọa, thêm cái ác kiến nữa là đọa không có ngày thoát luôn. Xuống địa ngục không có ngày ra, đọa súc sinh không có ngày lên, đó là vì thêm cái ác kiến. Nên hiểu sai mà ngoan cố đọa rất là lâu. Hiểu đúng một ít mà tưởng là nhiều, tưởng là đủ rồi, cũng là tà kiến. À.
[1:07:51]Ví dụ nói câu này, nói tu trong đạo Phật là giữ tâm cho thanh tịnh. Câu này sai hay đúng? Sai hay đúng? Đúng chứ có gì đâu, đúng mà. Đúng. À, mà đủ chưa?
[1:08:13]Cái ghê gớm là chưa đủ. Đúng mà chưa đủ. Nhưng mà ta ngang cái đúng đó ta khẳng định rồi ta chốt luôn chân lý là chỗ này, Phật pháp là chỗ này, tâm thanh tịnh là đúng rồi thì đây lại trở thành, ngay lập tức trở thành tà kiến liền. Mới đúng đó, mà cái đó đúng ít mà lại tưởng là tất cả thì ngay lập tức là tà kiến liền. Tà kiến ở chỗ gì? Chưa đủ mà tưởng là đủ, sai ở chỗ này thành rơi vào tà kiến liền. Nên đúng rồi phải đủ. Tâm thanh tịnh thì đúng rồi, nhưng thanh tịnh trong Phật dạy có rất nhiều mức độ, nhiều level. Từ chánh niệm cũng là thanh tịnh, rồi nhập chánh định cũng là thanh tịnh, nhập chánh định rồi mà còn phải chứng thánh quả nữa.
[1:09:06]Nên cái con đường mà gọi là tâm thanh tịnh trong Phật pháp thật là mênh mông, cao vợi, lớn lao, vĩ đại. Không đơn giản trong một câu nói để tâm thanh tịnh là được rồi, không có chuyện được rồi. Nên ta thấy những người mà ví dụ như dạy đạo mà nói nghe đơn giản quá, nghe đơn giản thì chưa sai, nhưng mà họ khẳng định cái đơn giản của họ là đầy đủ rồi thì đó chính là sai. Làm chúng sinh si mê, không đường đi lên, làm cho chúng sinh kiêu mạn, tự mãn sớm quá là như vậy, nha.
[1:09:57]Thầy nhắc lại một lần nữa là đạo học, triết học, khoa học đều có liên quan với nhau, và nói chung đều là chân lý. Ừ, mà đã là chân lý nó dính với nhau cả. Chỉ tiếc là tùy theo thời đại cái khoa học nó tiến tới đâu mà ta có thể lợi dụng kiến thức khoa học đó để triển khai cái đạo lý của mình rộng theo tới đó. Và đó là lý do mà Đức Phật chấp nhận bỏ thân niết bàn vào năm 80 tuổi. Vì kiến thức khoa học thời đó chỉ như đó. Đức Phật có ở lại cũng không nói rộng thêm được nữa, nói rộng thêm nữa người ta không hiểu. Còn bây giờ nếu Đức Phật tồn tại Ngài có thể ở lại 200 tuổi được, vì kiến thức khoa học bây giờ lớn, và Ngài dựa vào kiến thức khoa học đó
[1:10:42]để trình bày đạo lý giải thoát nó rộng hơn rất nhiều, kỹ hơn rất là nhiều. Nhưng mà tiếc vào thời đó kiến thức khoa học chỉ chừng ấy mà thôi. Nên sau này ai mà có phát nguyện sinh ra đời làm Phật thì chọn cái thời mà khoa học rất là là tiến bộ, mình có thể ở lại trên cuộc đời này 500 tuổi hay là 1.000 tuổi nói cho thỏa thích, nói cho thoải mái. Vì có những kiến thức khoa học hỗ trợ, ta có thể tuyên giảng đạo lý rộng hơn, sâu hơn, cặn kẽ hơn rất là nhiều. Nhớ như vậy, nhớ như vậy, Nhật Chiếu Ngộ nhớ nha không? Nhớ nha con Nhật Chiếu Ngộ, nhớ như vậy.
[1:11:28]Quên, được mấy bài rồi ông này? Cái ông thần này.
[1:11:34]Học nhạc mà nợ! Trời ơi! Nhạc mà đó là một tà kiến! Hả? Tà kiến. Nhạc mà nợ! Nhạc mà nợ.
[1:11:52]Giao cho con, mắt kiếng con gì nè, con là chúng phó Phật Thịnh phải không? Con hả? Đó, con kèm cái ông thần này nha, con kèm ông thần này. Trời ơi, nhạc mà nợ.
[1:12:06]Cái này gọi là tà kiến quá nặng nề! Nhe, hổng được. Cái cha... Cái hay của chánh kiến là thế này, cái hay của chánh kiến là thế này: là khi ta hiểu được đạo lý rồi, tự nhiên ta có động lực để tu, để sống, để làm điều thiện, khỏi cần ai nhắc, khỏi cần ai xúi nữa. À. Ví dụ như khi ta còn bé, ờ bố mẹ ra dắt ta đi trên con đường làng dài và hẹp, con đường này ta đã đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ, chung quanh cảnh vật tôi đều thay đổi, bởi vì trong lòng tôi đang có sự thay đổi lớn hai chấm: "Hôm nay tôi đi học."
[1:12:54]Khi sư phụ đọc cái đoạn này chỉ có mình cô giáo dạy Văn là gật đầu biết cái đoạn này ở đâu ra, còn bao nhiêu mặt ngơ ngơ ngơ ngơ hết trơn à. Trời ơi trời, đây là một bài tập đọc hồi năm lớp mấy? Mấy? Người nói một, người nói hai, người năm, chả biết lớp mấy. Nhớ nha, đại khái là như vậy. À cái ngày đầu tiên mà mình được đi học thì à mẹ dắt tới trường, sau đó đi về khóc lóc hổng đi nữa. Tại sao? Ở nhà sướng hơn, đi học ngồi một chỗ không được nhúc nhích, quay qua nói chuyện là cô giáo la. À hồi xưa còn có vụ đánh đòn nữa, là rất là khó chịu. Nên là để mình có thể đi học được thì ba mẹ phải làm sao?
[1:13:36]Phải cầm cầm roi. Rồi trong lớp muốn học đàng hoàng cô giáo phải cầm roi đánh. Đó, là tại vì sao? Tại vì nó chưa có chánh kiến.
[1:13:48]Chưa hiểu cái cái cái cái học để làm gì. Chưa hiểu được cái hay của từng bài toán, của từng câu văn, từng câu thơ. Chưa có cảm thấy thích thú khi mà giải được một bài toán khó. Chưa có những điều đó nên nó không có động lực. Rồi phải nhờ cái roi. À. Nhưng mà nếu nó hiểu được rồi thì nó tự nó đi học á, mà tự nó kiếm chuyện đi học, nó tự nó kiếm sách nó học thêm khỏi cần ép. Trên đời này ai là người mà hễ bệnh mà nghỉ học một bữa là khóc? Ai giơ tay lên? Nghỉ mừng thấy mồ! Chỉ có người này thôi. Hồi nhỏ sư phụ mà nghỉ học một ngày là ở nhà khóc á. Hễ mà bệnh hay gì đó mà không đi học được là ở nhà ngồi khóc á, ham học tới mức độ vậy.
[1:14:36]Kể cả đi học võ cũng vậy, bữa đó trời mưa quá không đi được nữa là ở nhà khóc. Ham học đến như vậy, hiếu học đến như vậy. Thì cái chánh kiến vậy. Mới đầu ta hiểu mà cứ nhìn cái động lực á là mình biết mình hiểu chánh kiến nó đã nhiều chưa. Chứ mình nghe giảng, mình đọc sách đạo rồi cứ tiếp tục chơi bời, bậy bạ, làm mất thời gian thì biết rằng chánh kiến trong lòng mình chưa đủ. Nó không có động lực. Còn khi mình nghe giảng, đọc sách mà cái chánh kiến nó hình thành rồi thì đố ai mà kéo mình ra khỏi cái tu được á. Tự nó có động lực và động lực nó càng mạnh khủng khiếp. Như là cầm một ly nước lên uống là cảm thấy đây là công
[1:15:25]ơn của bao nhiêu người và trách nhiệm của mình khi uống miếng nước này phải sống làm sao cho cho xứng đáng. Nó bàng bạc hết trong cuộc sống của mình, đạo lý nằm trong từng giờ từng phút là như vậy. Cho nên là hiểu rồi mình có động lực tu và tự mình ngắt bỏ những ông bạn nhậu. Từ Ân hả? Nhớ như vậy, từ từ nhớ nghen. Là tự liền, tự ngắt bỏ liền. Ừ. Là dành tất cả thời gian, tâm hồn, sức mạnh, mọi thứ để để tu tập, để làm phước,
[1:15:57]cống hiến, nhiếp tâm, sửa lỗi. Tại vì thấy quá rõ con đường. Cái chánh kiến làm cho mình thấy rõ cái tương lai đi đâu về đâu quá rõ, nên là là là là không khờ dại gì phí từng giờ, từng phút vào những chuyện vô ích và sai lầm.
[1:16:17]Nên cái chánh kiến vậy, nên ta cứ xem mình ham tu hay không ham tu là biết chánh kiến đã đã đủ chưa. À. Thấy chưa tha thiết cái tu gì hết, vẫn còn lơi bơi là biết người này chưa có chánh kiến gì cả. Hoặc là nay rủ hôm nay nay nay là có đạo tràng tu tập nha, hôm nay thứ Năm, thứ Bảy gì đó ta tu. Rồi gọi tới gọi lui rồi đi rề rề mới tới là biết người này chưa đủ chánh kiến. Cho nên bắt họ tu tội lắm, bắt họ tu tội tại không có động lực đâu. Cho nên lúc đó là cứ mấy người như vậy ta cứ trao đổi đạo lý thôi, nói chuyện đạo lý vui vẻ với nhau thôi. Là mời hôm nay là ở nhà tôi có cái món gì ngon mời lại đây ăn chơi,
[1:16:54]rồi lại ngồi uống cà phê, ngồi ta trao đổi đạo lý thôi để ta lấp đầy những cái chỗ mà cái chánh kiến, đạo lý mà người đó còn thiếu. Ta cứ nói mãi, nói lấp cho đến khi cái người kia chấp nhận lấp đầy nhưng rồi tự họ mạnh lên và tự họ họ đi đến đạo tràng họ tham gia tu tập, và thậm chí còn kéo người khác đi nữa. Vì cái cái sức mạnh của chánh kiến nó hay là như vậy. Giúp cho ta có động lực để tu, giáo hóa, chia sẻ, làm bao nhiêu, bao nhiêu điều đạo đức trong cuộc đời này. Đây là điều mà ngày xưa triết gia Vương Dương Minh ổng nói đó, ổng nói "tri hành hợp nhất" á. Khi mà anh tri đúng rồi anh phải hành, tự, khỏi ai ép hết trơn á.
[1:17:32]Còn mà anh chưa hành là tại vì cái tri anh chưa đủ, cái biết của anh nó chưa tới nơi. Đó là anh cứ hời hợt, thờ ơ. Còn đã biết đủ rồi là tự ta xách gói lên mà đi. Đi đâu? Về chùa Từ Tân.
[1:17:56]Khi ta có chánh kiến rồi á, hồi nãy ta nói vậy là ta có động lực tu hành. Nhưng trong cái chánh kiến á nó thúc đẩy một cái là chánh nghiệp. Nó thúc đẩy tất cả mọi chánh còn lại, bảy cái chánh còn lại là cái chánh kiến nó thúc đẩy hết. Ta hiểu rồi tự nhiên mình rất ham tu thiền, nhưng mà trên cái khoảng cái bảy chánh còn lại nó có một cái chánh rất là quan trọng là chánh gì? Chánh nghiệp, là làm phước á. Cái đó quan trọng lắm á. Nên là chánh kiến nó thúc đẩy chánh nghiệp. Khi ta có chánh kiến rồi lòng ta cứ ao ước làm phước mà thôi, chứ không có thích mà ở không một mình. Nên ta rất ghét cái luận điệu của ai nói là tu là ở không,
[1:18:38]là nhàn nhã, là vô hành, không cần làm cái gì. Đó là những kẻ giết hại thế giới này, hủy hoại thế giới này. Nhưng khi ta có chánh kiến rồi, ta rất thích làm phước, thích giúp đời, giúp người, phụng sự là chánh kiến. Nên có một cái em nào viết ở trên mạng nói khi vừa đến với chùa, thấy mọi người, thấy một người cái lại lăng xăng, ân cần đón mình cái tưởng là giả, giả dối hả, cò mồi sao mà nó nó nhiệt tình như vậy. Nhưng đến khi gia nhập rồi mới biết là ở đây ai cũng vậy cả, ai cũng đối xử với nhau tử tế, ân cần, nhất là gặp cái người mới, sợ người ta lạc lõng nên đón tiếp rất là ân cần. Thì ta hiểu là cái bản chất của cái chùa Từ Tân này là như vậy,
[1:19:18]nghĩa là ai đến rồi cũng cũng được đối xử ân cần, tử tế. À tại vì sao? Tại vì ai cũng chờ một cơ hội để thương yêu, để phụng sự, để giúp đỡ. Vì sao? Vì trong lòng họ có chánh kiến. Và chính cái hành động phụng sự, yêu thương, giúp đỡ, tử tế nó củng cố ngược lại cho cái chánh kiến của mình, nó khẳng định cái chánh kiến của mình là đúng. Hai, ta có chánh kiến thì ta đem đến làm việc thiện, và cái việc thiện đó nó củng cố lại chánh kiến trong lòng ta cho chắc luôn, không có bị lung lay, không bị rơi rớt qua nhiều kiếp luân hồi. Chớ qua nhiều kiếp luân hồi, đôi khi ta bị lung lay, bị rơi rớt, nhưng mà nhờ có cái việc thiện
[1:20:06]ta làm, ta thực hành nên ta confirm, ta xác định cái chánh kiến của ta luôn. Nên nó có cái gọi là vòng tuần hoàn, từ cái chánh kiến ta tung ra được bảy cái chánh còn lại, trong đó cái chánh nghiệp rất là quan trọng. Mà khi bảy cái cái chánh còn lại được thực hành thì nó quay trở lại nó củng cố cái chánh kiến, làm cho ta hiểu đạo lý sâu hơn ngày xưa. Ví như ngày xưa ta học được mười điểm về chánh kiến là ông thầy ổng dạy ta và không sai, ta không sai một điểm nhỏ nào, chính là nhờ cái chánh kiến không sai đó mà ta thực hành bảy cái chánh đạo còn lại cũng rất là tinh tấn. Dĩ nhiên là chưa chứng quả thôi, nhưng ta cũng rất là đàng hoàng, rất là tinh tấn.
[1:20:50]Thì khi mà thực hành bảy cái chánh đạo còn lại rồi, ta mới phát hiện cái chánh kiến lên gấp trăm lần hơn cả ông thầy mình dạy mình luôn. À, nó lạ như vậy, nó nó có tác động ngược lại, nó làm cho phát triển, tăng trưởng cái chánh kiến ở buổi đầu là do có thực hành bảy cái chánh đạo còn lại. Mà khi chánh kiến đúng, đủ thì nó thúc đẩy cái cái việc thực hành bảy cái chánh đạo kia, và việc thực hiện bảy cái chánh đạo kia nó giúp cho cái chánh kiến tăng vọt lên gấp trăm, gấp nghìn lần trước đó. Cho nên sau này là những đệ tử của thầy, ví dụ vậy, học được từ thầy rồi thực hành bảy cái chánh đạo, sau này đứng lên giảng sẽ giảng hay hơn thầy, sâu hơn thầy.
[1:21:42]Tại vì cái bảy chánh đạo còn lại nó làm cho cái chánh kiến mình vượt lên phát triển. Nên đến sau này một ngày nào đó, lúc mà thầy đã già lụm khụm, không biết có sống tới già không biết, dạo này nhiều người ăn hiếp quá không biết sao. Khi đã già thì bắt đầu các thầy cô đứng lên giảng, quý Phật tử cũng chống gậy đi nghe tại lúc đó cũng già rồi, nhưng xin lỗi, I am sorry, chứ lúc cũng già, nhưng mà chắc mặt thì chắc còn trẻ, không sao, không sao, không sao.
[1:22:11]Chống gậy đi nghe các thầy các cô giảng, nghe rồi để trong bụng mà không dám nói, nói, "Ồ, ông thầy đó ổng giảng hay hơn sư phụ ngày xưa." Chính xác điều đó sẽ xảy ra, là sau này các đệ tử của thầy sẽ giảng hay hơn thầy khi mà các vị đi qua bảy chánh đạo kia kỹ lưỡng, chánh kiến tự nhiên nó vượt lên liền, vượt hơn là ngày thuở đầu mình học với thầy mình. Đó là cái quy luật là như vậy. Và những đời sau nữa, kèm với sự phát triển của khoa học nữa, kèm thêm ta định hướng đúng rồi cái quả thánh ta nó chứng cao lên thì mình giỏi hơn thầy mình rất nhiều lần. Ví dụ như sư phụ bây giờ vậy, sư phụ là người không có chứng
[1:22:54]đạo, nên ai nói sư phụ chứng đạo là quỷ sứ cắt lưỡi. Cho nên cái chánh kiến của sư phụ nó chỉ chừng ấy thôi, không có nhiều, nhưng mà nếu sau này các thầy cô, các đệ tử sư phụ họ chứng đạo thì buộc cái chánh kiến của họ nó vượt hơn sư phụ cả trăm lần. Điều đó là điều tự nhiên, điều tự nhiên. Bữa không biết trên mạng có ai làm một trang giả của thầy, đề là Thiền sư Thích Chân Quang. Sư phụ mới đưa cái trang đó cho thầy Nghiêm Giám coi, nói là, "Ai làm giả đây?" Cái thầy Nghiêm Giám thấy có chữ "thiền sư", mới nói, "Vậy chừng nào tụi con gọi sư phụ là thiền sư?" Nói, "Never, coi chừng quỷ sứ cắt lưỡi, không bao giờ, ha, không được."
[1:23:39]Nên đợi các thầy cô tu chứng quả thì tính, không biết, ừ. Vậy cái nguồn chánh kiến từ đâu mà ta có?
[1:23:50]Là từ học. Nhớ nha, đa văn, là ngài Ananda là đa văn đệ nhất, tức là chữ hồi xưa học là bằng nghe, còn bây giờ ta học bằng đọc, bằng đủ thứ hết, nhưng mà hiểu là nhờ học mà ta có chánh kiến, ta có đạo lý. Mà ta học từ ai? Từ những bậc chân sư. Mà ai là bậc chân sư vĩ đại nhất? Đức Phật, đúng như vậy. Nên ta học. Cái may mắn của ta là Đức Phật đã xuất hiện, Đức Phật đã giác ngộ, Đức Phật đã giáo hóa. Nên cái sự kiện mà Đức Phật đã xuất hiện, đã đắc đạo, đã giáo hóa là một điều cực quý giá cho cái hành tinh này. Và đây là điều tất cả chúng ta phải cố gắng giữ gìn cái điều đó, di sản đó lại, vì trên thế giới không còn có sự kiện
[1:24:42]thứ hai, không có con người thứ hai như vậy nữa. Và ta học được cái chánh kiến từ cái một vị chân sư vĩ đại nhất, từ vượt hơn của bao nhiêu thời đại từ ngàn xưa cho tới ngàn sau, là cái may mắn của chúng ta là như vậy, nên ta phải biết giữ gìn. Dĩ nhiên cũng nhiều kẻ phá hoại lắm, nhưng chúng ta cố gắng tu hành và giữ gìn cái chánh pháp của Đức Phật. Rồi Đức Phật, nhưng mà Đức Phật có hai cái hạn chế. Một cái hạn chế thứ nhất là Đức Phật nhập Niết-bàn mất tiêu rồi. Giờ mình không còn được gặp Phật nữa, nên đó là một cái hạn chế, mà cái hạn chế này là quy luật, ta không làm sao cưỡng lại được, tức là Ngài cũng ra đi.
[1:25:29]Bây giờ ta có thương Phật, có kính Phật cũng chỉ là lạy mà thôi, lễ lạy và tưởng nhớ chứ không bao giờ được gặp trực tiếp Phật để nghe Phật, Phật thuyết pháp, đó là một hạn chế. Cái hạn chế thứ hai là vào thời xưa cái ngôn ngữ nó sơ sài, nó không phong phú như bây giờ, kiến thức ngày xưa nó cũng ít ỏi hơn bây giờ và do đó cái đạo lý mà Đức Phật truyền dạy cũng không thể cặn kẽ như bây giờ. Đó là cái hạn chế thứ hai mà ta phải chấp nhận vì nó cũng là quy luật. Vậy có cái gì có thể bù đắp lại hai cái hạn chế đó?
[1:26:07]Chính là lòng tôn kính Phật. Lạ một điều thế này, cùng một cái câu nói đó, ví dụ như Đức Phật nói chữ "vô ngã", dịch ra là không có ta, nhưng mà ta hiểu cái vô ngã đó như thế nào là lệ thuộc vào trí tuệ của ta, đạo đức của ta, bản lĩnh của ta, công phu tu hành của ta và cái phước của ta, nhưng có một cái bí mật là lòng tôn kính Phật của ta tới đâu thì ta sẽ hiểu vô ngã nó sâu tới chừng ấy. À! Đây là bí quyết. Cho nên Đức Phật đã nhập Niết-bàn cách xa, lời dạy của Phật để lại trong kinh vào cái thời đó cũng chỉ chừng ấy thôi, sơ sài. Nhưng nếu ngày hôm nay vậy mà chúng ta vẫn đủ lòng tôn kính Phật tuyệt đối thì tự nhiên cái hiểu của chúng ta
[1:27:03]về những lời dạy nó sâu giống như là Đức Phật đang hiện diện thời đại này để dạy cho ta trong vô hình vậy. À! Giống như Đức Phật đang hiện diện dạy ta trong vô hình mà ta không thấy, tự ta cứ hiểu, tự ta cứ hiểu, nhưng những cái mà tự ta cứ hiểu đó đâu ngờ là Phật vô tình vô hình âm thầm dạy ta, chỉ bởi vì ta là đứa con ngoan, biết tôn kính Phật tuyệt đối. Đó là lý do mà sư phụ cứ dặn đi dặn lại mọi người làm sao phải nuôi dưỡng lòng tôn kính Phật cho tới tuyệt đối, mỗi ngày phải lễ kính Phật, thường tâm niệm, thường nhắc mình như vậy. Và với một cái đứa con mà nó tôn kính Phật tuyệt đối thì Đức Phật sẽ làm sao?
[1:27:46]Giao hết gia tài cho nó. Mà giao hết gia tài là gia tài gì? Gia tài chánh pháp, âm thầm bí mật gia hộ cho nó hiểu cực sâu, hiểu tới tận cùng của chánh pháp luôn. Và như vậy dù không gian có cách trở, dù thời gian có xa xôi, dù ngôn ngữ có biến đổi thì ngày hôm nay ta vẫn hiểu được thâm ý của Phật, ta hiểu được ở chiều sâu chánh pháp của Phật. Đó là do cái phước, do sự gia hộ bí mật của Phật, do sự giáo hóa bí mật của Phật, chỉ bởi vì ta là đứa con ngoan có đủ lòng tôn kính Phật tuyệt đối, nhớ như vậy.
[1:28:31]Ngoài Đức Phật à ta còn có những đệ tử của Đức Phật, những vị Tổ sư thì chắc chắn rằng những vị đệ tử của Đức Phật, những vị Tổ sư về sau thì không thể bằng Đức Phật. Nhưng là những vị mà ta có duyên ta tiếp xúc cũng cho ta cái cảm xúc buổi đầu để ta đến với với đạo. Cái ơn đó cũng rất là rất là lớn như vậy.
[1:29:00]Hồi đó khi mà thầy đi vô chùa cũng vậy, cái thời đó khó khăn lắm, cái thời đó giấy tờ, thủ tục phức tạp. Đi vô chùa để xin tu thì có hai ông sư huynh ổng tới tận chùa đó ổng gửi. Ổng nói: "Đây là sư đệ của chúng tôi. À do trên kia không chỗ chùa chúng tôi không có tiện ở cho nên thôi cho tôi gửi gắm người sư đệ ở chùa này." Sau này hai ông sư huynh đó một ông hoàn tục, cư sĩ. Nhưng mà sư gặp ổng đâu sư quỳ lạy đó. Tại cái cái cái ơn nó lớn lắm. Gần giống như cha mẹ sinh ra mình. Mặc dù ổng là cư sĩ, mang hình thức cư sĩ á, mặc dù sư vẫn là một Tỳ-kheo nhưng mà thầy gặp ổng đâu là quỳ xuống lạy đó. À vậy.
[1:29:41]Cái ơn vậy. Thì cũng vậy, trong đời này có những bậc chân sư các vị không thể bằng Phật được, nhưng mà các vị cho ta cái cảm xúc để đến với đạo, cái ơn nó cũng vô cùng lớn lao. Nhưng mà buộc lòng ta vẫn phải kết nối trực tiếp với Phật bằng lòng tôn kính Phật tuyệt đối để ta nhận được cái lời dạy trong vô hình của Đức Phật mà ta nắm được cái chánh pháp. Ta biết ơn vị chân sư trung gian nhưng ta vẫn phải kết nối trực tiếp với Phật bằng lòng tôn kính Phật. Vì vậy một người chân sư mà giảng dạy đúng chánh đạo phải luôn luôn là một người kêu gọi đệ tử mình tôn kính Phật để cho đệ tử mình kết nối trực tiếp với Đức Phật chứ không có lệ thuộc qua trung gian của mình.
[1:30:25]Mình là dẫn đường nhưng lúc nào cũng phải tìm cách kết nối đệ tử mình với Phật. Mình có thể chết, mình có thể sai nhưng đệ tử mình kết nối được với Phật rồi thì đệ tử mình sẽ không bao giờ sai. Qua cái lòng tôn kính Phật đó. À chứ còn các vai trò các vị chân sư cũng rất là vĩ đại. Qua bao nhiêu thời đại như vậy các vị cũng vĩ đại lắm chứ không phải là không. À nhưng dĩ nhiên các vị không thể bằng Phật và các vị dắt đường cho ta để ta có sự kết nối với Đức Phật. À. Ngoài các vị chân sư trong đạo Phật ta còn có rất nhiều những vị thánh hiền, những hiền triết bàng bạc khắp trong cuộc đời, trong thế giới này ở các thời đại.
[1:31:09]À nhiều khi các vị đó không mang hình thức đạo Phật nhưng mà có những lời dạy cũng rất là là hay. Ta cũng phải tôn trọng vì nó vẫn là chánh kiến và nó vẫn đúng ứng với điều Đức Phật nói những điều Như Lai biết như lá trong rừng mà những điều Như Lai thuyết chỉ như nắm lá trong bàn tay. À có những vị hiền triết nào đó họ nói những điều không lọt vào những cái nắm lá trong bàn tay của Phật. Họ nói những điều là lá còn trong rừng nhưng nó vẫn là chân lý, nó vẫn là lẽ phải thì ta vẫn phải biết ơn các vị hiền triết đó, ta phải tôn trọng các vị đó nha, như vậy. Giờ ta học chánh kiến từ đâu nữa? Ta học chánh kiến từ những người họ có kinh nghiệm tu tập.
[1:31:56]Có thể họ không phải thầy ta nhưng họ có kinh nghiệm hơn ta. Họ góp ý ta một vài điều làm cho ta mở lòng ra. À ta mở lòng ra. Vậy. Ví dụ như a à ta vô chùa thì à ta vô chùa ta lớ ngớ lớ ngớ đứng đó không biết làm cái gì. Rồi tới a giờ ăn rồi mình cũng ngại. Thì có một người lại nói ta nè: "Nè nè em, em mới vô chùa lần đầu phải không?" Nói: "Dạ." "Em phụ đi dọn cơm." À cái mình mới phụ đi bưng cơm bưng chén rồi đi hành đường phụ đưa mọi người ăn. Thì à ta có thể nghĩ rằng: "Thấy mình mới vô cái bắt nạt, bắt mình đi làm ô sin ha, ma cũ ăn hiếp ma mới." Rồi mình cũng lấn cấn không biết cái này là cái gì.
[1:32:47]Nhưng một lát sau hết rồi mình ăn cơm bữa, sau đó mình cũng ăn cơm với người ta, ăn cơm rất là tự tin. Thì cái người đó mới giải thích: "Khi em phục vụ cho người khác ăn, tự nhiên cái miếng cơm em ăn rất là xứng đáng, rất là tự nhiên, rất là vui." Cho nên cái gì mình phục vụ cho người khác thì ta được cái phần thưởng trở lại với cuộc sống của mình. Thì ta mới sực hiểu là à đây là bài học đầu tiên khi ta đến chùa là phục vụ, là phụng sự, là cống hiến khiến cho đời sống của ta nó tự tin hơn. Chứ ta cũng chưa hiểu nhiều về cái phước lắm, nhưng đó là bài học đầu tiên và nhờ đó là cái người đi trước ta.
[1:33:27]Họ ở chùa lâu họ hiểu điều đó. Chứ còn bình thường ta không làm gì đến, đến ăn cơm chùa mình cứ ngồi ngại ngại hoài. Người ta cứ mời mời chứ mình cứ ngại miệng, ăn không ngon. Nhưng mình có đi mình bưng cơm, mình dọn cơm mọi người rồi, mình ăn bát cơm mình ăn rất là ngon, rất là tự tin, đúng không ạ? Đó.
[1:33:48]Và như mấy ông bảo vệ ở đó đó, rồi ổng đi phụ dọn cơm không biết sau đó ổng ăn luôn 20 chén cơm luôn, tự tin ăn luôn 20 chén.
[1:33:58]Con ăn mấy chén? Tướng con cũng phải 12 chén.
[1:34:06]Nhiều sách vở lưu truyền cũng lác đác chánh kiến nằm trong đó. Ta có thể pick out nhặt ra được. Nó lẫn nhiều kiến thức trộn nhưng thấp thoáng trong đó cũng có những đạo lý sống, những đạo lý tu. Nơi này nơi kia ta cũng có thể nhặt ra được trong các cuốn sách. Hoặc là các tác phẩm nghệ thuật. Ví dụ như bài nhạc cũng vậy. Như bên Công giáo vậy, cái giáo lý của họ nằm trong nhạc á. Chứ cái giáo lý gốc của họ không có nhiều, nhưng mà cái người nhạc sĩ khi họ viết nhạc á viết cái lời họ tạo ra cái đạo lý. Họ đem lên cho trên cái hội đồng âm nhạc thánh ca của họ duyệt và mọi người hát nên cái giáo dân của họ tiếp nhận đạo lý là nhờ mấy ông nhạc sĩ.
[1:34:52]Nhưng mấy người nhạc sĩ bên đó họ có phước là vậy. Hoặc là nhạc đạo của đạo Phật ta cũng vậy, ta cũng tiếp nhận các đạo lý ở trong đó, cũng là cái nguồn chánh kiến của ta thêm cái cảm xúc như vậy. Và phim, à phim. Giống như hồi nãy dí súng vào đầu á: "Mày nói điều gì tao chưa biết." Vậy mà ta cũng đem ra ta cũng thuyết giảng được thấy không? Đúng không? Nên từ đây về sau ta cũng yêu cầu người khác: "Mày nói điều gì tao chưa biết đi." Chánh kiến ở khắp nơi như vậy.
[1:35:27]Nhưng ta cẩn thận điều này. Ông bà ta có cảnh giác ta điều này: "Miệng người sang có gang có thép."
[1:35:38]Ví dụ như chúng ta đứng ở đây, bên trái ta là một người nghèo, quần áo sơ sài; bên phải ta là một người giàu, quần áo hàng hiệu. Cái người bên trái người nghèo mới nói ta: "Anh ráng làm phước nha." Mình bĩu môi liền: "Ờ làm phước như mày á." Cái người bên phải ta, người giàu nói: "Anh ráng làm phước nha." Nói: "Dạ dạ." Hai người nói giống hệt nhau nhưng mà cái người miệng người sang có gang có thép mình nghe mình vâng lời liền. Còn cái người không có phước nói mình không nghe. Và bây giờ nhỡ như cái người người sang mà họ nói bậy thì mình sao? Mình cũng bị ảnh hưởng liền. Đây là vấn đề. À vì họ có gang có thép, vì miệng người sang có gang có thép.
[1:36:31]Họ giàu quá, họ nói bậy, mình bị ảnh hưởng, mình bị nghe liền. Làm cho ta làm sao? Có thể mất cái chánh kiến trong lòng mình chỉ bởi vì cái người nói ta họ có phước quá, họ giàu sang quá, buộc ta nghe lời. Rồi bây giờ ai có thể làm cho ta nghe lời nữa? Một nghệ sĩ nổi tiếng như Lê Bê La, ví dụ vậy. Hay là ông nội mình, bà nội mình phải không? Một người lớn của mình. À hay là cái người đó có bằng cấp lớn quá.
[1:37:07]Hay là người đó đẹp trai quá. Cho nên, ở đây, khi ta học được chánh kiến, thì ta tách cái tình cảm ta ra khỏi những ảnh hưởng của cái giàu sang, của đẹp trai, của dòng dõi gia thế, của bằng cấp. Ta tách khỏi cái tình cảm đó hết. Không bị để cho ta bị xao động, có cái cảm xúc bởi cái người giàu, bởi người đẹp, bởi người sang, bởi người quyền thế. Vì chân lý nó là một cái gì độc lập. Và ta cố gắng bám vào được cái độc lập đó, tách ra khỏi những tình cảm ra. Vì tức là anh giàu sang cỡ nào không biết nhưng anh nói bậy không nghe. Nhưng mà thường là ta không đủ bản lĩnh để thoát ra khỏi nỗi sợ hãi hay nỗi nể phục cái người họ có phước.
[1:37:56]Và ta bị ảnh hưởng, mà có khi ta bị ảnh hưởng bởi tà kiến. Đây là cái rất là cẩn thận khi ta muốn đi tìm chánh kiến trong cuộc đời. Phải kiểm soát tâm hồn mình tách khỏi cái cảm xúc đó ra. Không không có bị cái nể, không bị cái sợ, không bị cái khinh. Nhiều khi một người ăn mày mà họ nói một câu hay, mình phải đón nhận chứ không có bị cảm giác khinh mà ta từ chối cái chân lý của họ nói ra. Mà một người giàu họ nói một điều sai ta cũng không chấp nhận, chứ ta không bị nể sợ cái giàu sang của họ mà ta đón nhận cái sai của họ. Nên phải tách khỏi cái cảm xúc đó ra. Cái đó cũng đòi hỏi cái gì? Một cái bản lĩnh rất là rất là lớn.
[1:38:37]Mà muốn có cái bản lĩnh này phải làm sao? Phải lễ Phật dữ lắm đó. Lễ Phật, tôn kính Phật rồi ta có cái bản lĩnh không bị ảnh hưởng bởi những cái cái cái cái cái loại hình như vậy. Đó là lý do mà Đức Phật ngài nói: "Đừng có tin. Đừng tin dù cho người đó được nói bởi thầy ông cũng không tin. Bởi vì truyền đời lại, truyền thống để lại câu đó, bởi người quyền quý nói lại ngài nói cũng đừng có tin. Đừng có tin vì điều đó được lặp đi lặp lại ai cũng nói vậy đó rồi mình cũng phải tin. Không, không, phải độc lập, phải đi tìm chân lý một cách độc lập." Vì không biết chắc những cái nguồn tin mà ta nghe như
[1:39:13]vậy, gây cho ta cảm xúc như vậy là đúng hay hay sai. Buộc phải kiểm chứng lại rất nhiều, kiểm chứng bởi sự thực hành của mình luôn nữa. Chính mình phải đi qua cái đó đúng hay sai, đúng hay sai. Và đặc biệt là lòng tôn kính Phật bảo cho ta có cái phước âm thầm để ta nhận định được điều đó là là đúng hay là sai như vậy, thấy không?
[1:39:37]Những cái người mà đẹp trai đó, đi thuyết pháp dễ đắt khách là vậy. Tại nó cũng là một cái gây cảm xúc. Ừ, vậy. Cho nên như sư phụ vậy đó, nói quá chừng nói mà không ai nghe. Sau này mới phát hiện ủa sao mình nói cũng hay mà không ai nghe, sau khi dòm gương mới biết lý do tại sao. Ờ, đó.
[1:40:01]Còn như con gì đó, con là Kim Nguyễn hả? Cái gì đó? Con mà đi thuyết pháp là nhiều người nghe lắm đó nha.
[1:40:11]Giờ nó còn có cái này nữa nè, mới khổ. Có người tu chứng, tức là tu tâm linh có kết quả, nhưng những điều người đó dạy có khi không đúng. Đây mới là một cái kỳ lạ.
[1:40:29]Nên cái người tu chứng, những điều họ dạy ra có điều đúng, có điều sai.
[1:40:36]Nhưng ta không đủ sức phân biệt. Đây mới là cái chết và đạo Phật tiêu vì cái này. Ta nghe ông nói ông Thiền sư ổng đắc đạo, ổng có thần thông. Nhưng những điều ổng nói có điều đúng, có điều sai. Điều đúng thì giúp cho Phật pháp phát triển, nhưng điều sai làm cho Phật pháp suy tàn, không ai biết cả. À. Mà làm sao biết là ổng nói sai hay nói đúng? Cứ nhìn xuống mà thấy người ta cứ gục đầu ngủ ngủ như cái anh Từ Anh gì đó là đúng. Giờ có một ông Thiền sư ổng ở thời đại cũng cận đại, ổng nổi tiếng á.
[1:41:18]Thấy mà cái quả chứng của ổng chắc cũng lớn, nên thấy ổng tự tin. Những điều ổng diễn tả ra rất là hay. Thì ổng kể câu chuyện này. Kể chuyện có ông nhà sư sống thong dong, nhàn hạ.
[1:41:34]Rồi sau đó mới trong một giấc mơ có một vị thần tới báo là 7 ngày nữa chết. Cái ổng lật đật ổng nhập định, ổng ráng nhiếp tâm cái ổng tới ngày thứ 7 ổng nhập định mất tiêu. Và quỷ vô thường, tức là quỷ sứ lên bắt ổng tìm không thấy. Ổng ngồi chình ình đó mà tìm không thấy, tại vì ổng đã nhập định. Giống như khi người nhập định rồi, họ vô hình tàng hình đối với quỷ Diêm Vương, đối với quỷ sứ địa ngục. À, và khi vị Thiền sư kể câu chuyện đó, thì có ý như là cái giá trị của thiền định nó thoát khỏi sinh tử. Này cái quỷ vô thường không bắt được cái người đã nhập được định. Ý dẫn chứng là như vậy để cho khuyến khích mọi người ráng tu.
[1:42:18]Nhưng câu chuyện đó nó hàm chứa một cái điều sai nghiêm trọng. Thì sau này ta lại nghe một câu chuyện khác cũng cái nguồn bên Tàu á, là có cái ông tri sự ổng tất bật, ổng lo cho chùa, lo cho chúng nên không có thời gian tu. Thì đến khi có một giấc mơ có người nói 7 ngày nữa ông chết, ổng lật đật ổng mới tu, thì do cái phước mà ổng lo cho chúng nhiều năm qua cái ổng nhập được định luôn. Thì khi quỷ quỷ vô thường lên đi tìm không thấy. Ổng ngồi chình ình đó mà không thấy, tại vì ổng đã nhập định vô hình đối với quỷ vô thường. Hai cái câu chuyện đó Cái câu chuyện mà của ông Thiền sư cận đại ổng kể nó sai
[1:42:53]ở chỗ là ông kia là nhàn hạ, thong dong không làm gì rồi bất ngờ nhập định. Không có chánh nghiệp thì lấy gì có chánh niệm, chánh định, đó là sai. Mà được miệng của một ông Thiền sư kể, được ghi vào sách. Còn câu chuyện thứ hai trong tàng thư thì ông tri sự rất là vất vả lo cho chúng, nó có nhân quả hơn. Nó có nhân quả hơn là đúng là là ông này có phước cho nên nhập được định. Nhưng cả hai câu chuyện đều sai là nhập được định rồi quỷ vô thường không tìm thấy. Hổng dám đâu, nó thấy hết. Chư Thiên thấy, quỷ thần thấy hết. Nhưng họ thấy người đó họ biết người đó trong thanh tịnh, trong thiền định và họ nể phục, có thể là họ lui lại nhường
[1:43:33]lại thôi chứ đừng có nói là không thấy. Cả hai câu chuyện đều ẩn chứa một cái sai chỗ đó. Và cái sai đó nó có thể nó lưu truyền vào trong tâm mọi người. Nó cũng không có tác hại lắm nhưng cũng là một điểm sai sót lại trong câu chuyện. Còn câu chuyện đầu của ông Thiền sư một cái sai rất trầm trọng là người không làm phước gì mà tới chừng muốn nhập định ráng 7 ngày cái nhập được định, câu sai rất trầm trọng mà được được kể lại bởi một ông Thiền sư rất nổi tiếng thời cận đại, nguy hiểm vô cùng. Nên ta đừng tưởng cái người nghe chứng đạo rồi, họ nói gì cũng đúng tuyệt đối và ta vâng lời tin tuyệt đối, coi chừng lấy nhầm cái sai của người đó.
[1:44:13]Ta bị tà kiến hổng hay. Thì có những người vậy, họ cũng chưa chứng nhưng những điều họ dạy có cái đúng và đôi khi cũng có cái sai. Cái sai là bởi vì cảnh giới họ chưa tới nên nhiều khi họ nhận định nhầm. Nhưng đôi khi họ có điều đúng bởi vì họ có cái lòng tôn kính Phật gì đó, nên những điều họ phân tích chuẩn xác vô cùng, cũng đáng cho ta học. Nhưng vì vậy, nói cái nguồn chánh kiến ta mới thấy là là phức tạp chứ không phải là dễ đâu. Không phải là dễ đâu, ừ.
[1:44:47]Nên sợ nhất là dạy đúng một phần mà dạy sai một phần, cứ chánh kiến và tà kiến nó lẫn lộn đi, ừ.
[1:44:56]Mà nó có cái nhân quả này nữa. Nếu nhiều đời ta thường hay đem những điều hay lẽ phải dạy cho người khác, thì qua những đời sau, ta được cái phước là thường tiếp nhận được nguồn chánh kiến. Ta dễ gặp được thầy lành bạn tốt, học học được những điều chánh kiến. Còn có những điều hay mình nghe rồi mình để đó, thì qua những đời sau, tự nhiên ta bị chậm trong việc học hỏi hỏi Phật pháp.
[1:45:29]Sau này sư sẽ giảng lại một cái bài nó chuyên sâu hơn chỗ này. Giống như một cái ao tù, nước chảy tới rồi nằm im ở đó, không đi đâu nữa. Những điều tốt đẹp đến với cái người lười, không tích cực, họ thấy hay rồi để đó trong bụng họ, họ sống theo hay không sống theo không biết, không đưa đi nữa, không lan truyền nữa. Còn giống như một cái cái hồ nước mở, nước chảy vào cái hồ rồi nó có một con đường nó đi tiếp, dẫn ra những cánh đồng xa xa. Cũng vậy, giống như một người có cái tấm lòng độ lượng, từ bi, nhận được cái điều tốt rồi, lúc nào cũng cố gắng chia sẻ thì cái người đó như một cái hồ mở. Và nhiều đời, nhiều kiếp sau rất là thông minh,
[1:46:17]rất là trí tuệ, gặp được Phật pháp rất là rất là sớm, như vậy, ừ.
[1:46:26]Ngay trong Phật giáo cũng có chánh kiến và tà kiến.
[1:46:31]Cho ta đừng tưởng hễ là nhìn thấy đó là cái chùa, nhìn thấy đó là ông sư thì nói điều gì cũng là chánh kiến của Phật giáo, không có đâu. Thấy đó cái chùa coi chừng trong đó có tà kiến trỏng, thấy đó ông sư coi chừng ổng nói bậy á. Cho nên cái hình thức chưa bảo đảm nội dung. Trong ngay cả trong cái cái Phật giáo cũng lẫn cả chánh kiến và tà kiến, đòi hỏi ta phải phải để ý rất là kỹ. Rồi ngay trong ngoại đạo cũng đừng nghĩ hễ ngoại đạo là họ sai. Nói ngoại đạo nhiều khi có chánh kiến ở trỏng, nhiều khi ở tôn giáo bạn có những chánh kiến ở trỏng. Giống như hồi nhỏ vậy đó, gia đình này theo đạo Cao Đài, mình cũng phải tụng kinh Cao Đài.
[1:47:14]Thì trong đó cũng dạy ăn hiền ở lành, nhân quả rất nhiều ở trong. Cũng dạy vậy, ăn chay, là đừng có đoạt mạng các loài khác, vân vân. Những cái điều đó rất là chân chính, mà nằm ở tôn giáo bạn chứ không phải trong đạo Phật. Ừ, hoặc là như có một lần thì có cái kỳ đó có cái học viện Công giáo lên chùa mình thăm, mà một là học viện Công giáo cho nên có nhiều vị họ giỏi về thần học, có những tiến sĩ, những trưởng khoa đồ họ đi, đông lắm, đi cả trăm người. Thì khi nói chuyện thì thì thầy chỉ đem cái lời dạy Chúa Giê-su để trao đổi thôi, chứ mình không có lấy giáo lý đạo Phật ra. Tại vì sợ người ta mới lạ, người ta cũng thì nói cái
[1:47:55]điều mà người ta đã biết, lời dạy Chúa Giê-su. Nhưng mà thầy dẫn cái câu Chúa Giê-su cầm cái đồng xu đó, nói: "Cái này của ai? Của César. Của César hãy trả lại cho César." Qua thầy phân tích kỹ làm cho cái ông ông tiến sĩ thần học đó ông ông cảm động. Ổng nói ổng chưa nghe như thế này bao giờ. Lạ như vậy. Bởi vì nói là tôn giáo bạn hoặc là nói mình kỳ thị hơn mình nói là ngoại đạo, nhưng mà sự thực nhiều khi trong đó họ có chân lý, có chánh kiến ở trong. Và ta phải hiểu, phải tôn trọng như vậy, ha. Rồi chánh kiến nó bị biến đổi qua các vùng miền. À ví dụ như từ thời Ấn Độ, ngay nơi Ấn Độ đạo Phật cũng đã bị biến đổi liền.
[1:48:39]Tại vì sao? Vì các đạo khác, giáo phái khác nhiều quá. Tiếp xúc, tiếp cận với các giáo phái khác thì cái hiểu về đạo Phật cũng đã bị biến dạng. Rồi đi qua các nước khác, đi qua Tây Tạng, qua Trung Hoa, qua tới Nhật Bản, Triều Tiên, qua Việt Nam rồi là rõ ràng cái hiểu về đạo Phật cũng bị biến dạng theo vùng miền, theo tập quán, theo con người, không thể khác được.
[1:49:05]Rồi cái chánh kiến bị biến đổi qua thời gian. Cái thời xưa kiến thức người ta ít, thời nay kiến thức người ta nhiều thì rõ ràng cái hiểu về chánh kiến cũng có thể bị khác đi, cũng có thể bị biến đổi. Và đặc biệt là nếu ta muốn rao giảng về chánh kiến, ta phải thích ứng với với hoàn cảnh. Nơi cái hoàn cảnh đó chỉ nên nói những điều đó, chứ không thể nên nói những điều khác. Nó là như vậy thôi. Thôi bây giờ,
[1:49:37]chánh kiến hình như còn mấy bài nữa mới hết thì phải. Hôm nay là bài 16 ha, 11.
[1:49:49]À, chánh kiến ba bài lận. Hôm nay mới một bài đầu, hai bài nữa. Chánh kiến hơi nhiều.
[1:49:58]Thôi nghỉ ha, vậy rồi. Rồi. Hàng mục gì nữa không con? Một
[1:50:16]chút. Chúng con xin sám. Nguyện pháp giới chúng sinh cùng
[1:50:29]tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo. Con nói