[0:00]Hả? Đang thuyết trình cái bài pháp này cho Trung thu, tối Trung thu nha. Bài này cũng quan trọng. Bài này nó chuyên sâu cũng về thiền. Nó không phải là một bước chứng ngộ, nhưng mà một cái bản đồ, một cái hành trình để tụi con hiểu kỹ cho cái sự dụng công của tụi con.
[0:31]Có thể là Sư nói vắn tắt ở đây, mỗi người tụi con viết ra một cái bản tóm tắt ý suy nghĩ của mình, trình lên cho Ban Quản Viện. Ai viết hay, Ban Quản Viện sẽ cho lên thuyết trình. À, cái đó lại hấp dẫn đó nha.
[0:54]Hả?
[1:10]Sư vẽ không biết có giống cái gì không biết nữa. Lâu quá không vẽ.
[1:22]Nhìn là thấy cái gì rồi phải không con? Nhìn thấy cái gì? Thấy cái gì? May quá! Thấy cái cây. Tưởng vẽ cái này mà cây mà tụi con dòm ra cái con sấu, con gì nữa là chết à. Đây là cái cây. À, cái cây gồm có lá phải không? Có cành nhỏ tới cành to, cái thân và dưới rễ. Thiền cũng vậy.
[1:48]Có cái que gì Sư cầm để chỉ chỉ? Cây roi kia, cây roi kia rồi.
[1:58]Sư sẽ nói tóm tắt, tụi con nói lại cho hấp dẫn nha, trình bày cho hấp dẫn.
[2:07]Thiền cũng giống như cái cây này, khi gió thổi thì chuyện gì xảy ra? Lá lao xao. Lá lao xao ta nhìn thấy rất rõ. Nhưng cành nhỏ sẽ làm sao? Cũng lao xao, ít hơn vì nó cứng hơn. Rồi tới cành lớn, có lao xao không? Có, ít. Thân có lao xao không? Dường như không. Dường như không, dường như bất động, cái thân to dường như bất động. Trừ trường hợp bão trốc gốc thì thôi, chứ còn gió mưa bình thường thì cái thân rất là vững. Còn bộ rễ thì không nói rồi, bộ rễ là một cái gì vô hình và tràn ngập thì không nói. Cái lá này tượng trưng cho cái gì trong tâm mình? Vọng tưởng. Suy nghĩ đủ thứ chuyện, cho nên lá rất là nhiều,
[2:59]đủ thứ chuyện trên đời lá quá chừng chỗ này chỗ kia. Mà gió thổi là lao xao, gió thổi là lao xao, giống như tâm con người là vọng tưởng như vậy. Vậy bây giờ đó, cái chỗ của ta đến là chính là cái chỗ này, đây là chỗ mà vô ngã
[3:16]tràn ngập, không còn là chính mình nữa. Nhưng mà muốn ta đang ở ở vọng tưởng, bây giờ ta muốn đi về cái chỗ vô ngã này, ta đi con đường nào? Từ cái lá đi về cành nhỏ, từ cành nhỏ đi về cành to, từ cành to đi về thân, và từ cái thân này ta mới về được cái chỗ vô ngã là stem, bộ rễ ở dưới, cái vô ngã. Cái con đường nó đi là như vậy. Và không có con đường khác. Không có là mình nhảy bên đây rồi mình chui chui mình lại đây mình đi, không có. Đi đúng cái con đường từ cái lá về cành nhỏ, về cành to, về thân to rồi mới tới cái gốc của nó. Không có con đường khác. Khi gió lao xao, cành lá lao xao là vọng tưởng,
[4:05]rất nhiều loại vọng tưởng làm cho ta hoa mắt và ta bị nhảy từ lá này qua lá kia. Ta lang thang hết mọi ý nghĩ trong đời. Mà có những loại lá bị sâu ăn, có những lá xanh tốt, có những lá úa vàng. Có những cái lá bị chim làm tổ rất là nhiều, tức là tượng trưng cho những cái suy nghĩ của ta: thiện, ác, xấu, tốt đủ thứ trên đời. Và những cái lá mà nó hư, nó xấu thì nhiều khi nó làm hư cây, nó làm mục cho tới cây này á, thì ở đây cái cái đó là vấn đề đạo đức và nghiệp quả. Nhưng ở đây là cái con đường mà ta thiền chính là từ chính cái lá mà lá tốt. Từ cái lá tốt, tức là tâm thiện, ta mới đi vào cái
[4:53]cái cuống lá là tượng trưng cho bắt đầu chánh niệm. Ta mới đi vào cái cành nhỏ. Cành nhỏ là tượng trưng cho quán thân trên thân, lúc nào cũng biết toàn thân của mình.
[5:09]Mà khi biết toàn thân mình á, trong đó nó vẫn còn có rung động không? Có dao động không? Có dao động, những ý nghĩ rất nhỏ rất nhỏ. Mà nếu mình không đủ thông minh, mình không thấy cái cái dao động của cành nhỏ, mình tưởng mình thanh tịnh. Rất nhiều người tu thiền bị nhầm chỗ này. Mình qua khỏi cái lá này rồi, vào được cái cành nhỏ rồi là thấy tâm tôi đã thanh tịnh vì không đủ thông minh. Chứ nếu đủ thông minh thì biết rằng nó vẫn còn động. Nên ngang cái chỗ này, nói với người tu thiền, tuy là tu giống nhau, nhưng cái người thông minh và người kém thông minh nó khác nhau rất là xa. Giống như nấu cơm vậy, cũng không phải ai nấu ngon.
[5:51]Giống như cuốc đất cũng không phải ai cuốc giỏi. Giống như làm mộc, làm hồ, làm điêu khắc, xây nhà, mọi trình độ đều khác nhau, và thiền cũng vậy. Mà cái khó trong cái thiền này là ở ngoài cái lá đó mình nhận ra lỗi: lá tốt, lá xấu, lá sâu, lá lành ở ngoài. Nhưng vô tới cái cành này, mình nhận ra được cái vọng cái vọng tưởng vẫn còn ở trong đó. Giờ lúc đó là lúc mà ta quán thân trên thân. Đi, đứng, nằm, ngồi, lúc nào cũng an trú toàn thân. Lúc làm việc, lúc gì cũng an trú toàn thân. Rồi khi mà nó thanh tịnh rồi thì tự ta cũng theo con đường đó, bám chặt những cái vọng tưởng rất nhỏ trong đó phải thấy nó.
[6:29]Như hôm trước Sư dặn là tuy thấy vọng tưởng mà tâm thì để đâu? Để đâu? Dưới bụng nha. Dưới bụng, đó là lý do là cái bề chỉ phải nắm thật kỹ, tức là cái kỹ thuật tu đó, là biết toàn thân, biết hơi thở không có điều khiển, rồi biết hơi thở tới hơi thở chậm, ít, êm, rồi tới hơi thở dính với tâm nơi bụng. Những cái kỹ thuật đó phải nắm cho chắc. Tức là ta đi men men theo coi cái cành này mình đi, nhưng biết là ở chỗ này là tới đây nè. Chứ không phải men men theo cành cành đó rồi đi qua cành khác rồi cũng thua, ra ngoài lại. Nên nếu ta không biết về cái chỗ đến chỗ này, thì ta đi vào cành này, ta đi vào cành này,
[7:09]cái ta qua cành này, ta ra lá này, ta đi chơi lại á. Còn mình biết ở đây rồi thì không, mình không có lạc qua cành này lại, mà cành này mình đi qua cành này, đi tới thân này, tới đây. Do đó là cái kỹ thuật, ban đầu cái chỉ phải biết đi từng bước, từ cái biết toàn thân nhẹ nhàng, rồi biết xuống dưới bụng, rồi biết hơi thở mà không điều khiển, rồi tới hơi thở chậm, ít, êm, rồi tới hơi thở dính với tâm, tức là những kỹ thuật đó phải nắm hết. Cái quán cũng vậy, cái quán là để gom những cái lá cây lao xao lao xao này thành những tâm thiện. Ta vừa là tu dưỡng đạo đức bằng cái chánh tư duy, rồi tạo ra sức tỉnh giác bằng cái quán chiếu.
[7:48]Ở trong chánh tinh tấn là bằng cái quán đó từ từ thì bắt đầu nó yên những cái lá rồi, ta mới bắt đầu ta đi vào được cái cành nhỏ là quán thân trên thân. Thì khi quán thân trên thân mà ta không bị lạc ra ngoài bởi cành khác để trôi ra ngoài lại, ta sẽ vào được tới cái cành cành to. Cành to tức là quán thọ trên thọ. Lúc đó biết chính mình đã là một cảm giác vô hình chứ nó không còn là cái thân tứ đại nữa. Tại ở cái chỗ quán thân trên thân á, tụi con nhận ra cái thân rất là rõ, mình đi đâu đi tới đi lui làm gì cũng biết toàn thân của mình. Nhưng mà khi mà tới quán thọ trên thọ thì nó không phải là cái
[8:21]thân tứ đại, cũng nơi thân nhưng mà một cái gì nó vô hình, một cảm giác thôi, cảm giác vô hình, yên lặng, rõ ràng. Nhưng nó vẫn còn động, mà chính vì nó còn động rất ít nên người ta tới ngang đây chết chìm ở đây, tự nhận mình thanh tịnh. Nhưng mà khi gió mạnh, cái cành này nó vẫn lung lay chứ không phải là không. Mà cái chỗ đó mình tự hành giả không nhận ra nổi nếu không có ông Thầy nói. Hiểu không? Ông Thầy mà ổng nói cái cảnh ơ người học trò nói cảnh giới cho ông Thầy biết là ổng biết cái thằng này đang đứng ở chỗ này, quán thọ trên thọ, tức là bên trong còn vọng tưởng rất là nhiều, nhưng mà người đệ tử thì tự nhận mình là thanh tịnh rồi. Nhưng ông Thầy nói:
[8:58]"Không, con còn động. Con còn động rất là tế nên phải cảnh giác và phải nhiếp sâu trong." Lúc đó là cái tâm của mình nó nhỏ dần nhỏ dần, đi bám theo cái vọng tưởng đó nó còn tí xíu mà vẫn phải tìm cho ra, không được rời ra. Hôm trước Sư giảng, Sư nói là không được rời cái gì? Không được rời cái gì? Không được rời bản ngã, hả, nhớ không? Bản ngã đây thô, bản ngã thô, tế, tế dần, tế dần, nhưng vẫn là bản ngã. Và bám theo bản ngã mà đi vào, chứ đừng có rời bản ngã. Muốn vô ngã là phải bám theo bản ngã. Chứ không phải là muốn vô ngã mà ngay tức khắc bỏ cái bản ngã ra, không có. Muốn vô ngã là phải đi theo bản ngã mà vào sâu,
[9:39]vào sâu dần vào những ý niệm nhỏ nhỏ, cực kỳ nhỏ, để làm chi vậy? Lúc đó bao nhiêu cảnh giới nó đẹp nó hiện ra: cái rỗng rang, thanh tịnh, sáng suốt, hỷ lạc, đủ thứ chuyện trên đời hết, rồi tụi con ngã ra đó là chết liền.
[9:55]Các Thiền sư có một cái chỗ này. Hôm đó có một vị thiền khách hỏi ông Thiền sư một cái câu gì đó sư quên mất lâu quá, thì ông Thiền sư ổng trả lời câu này: "Ngươi không nghe trong kinh Di Đà nói chim, suối, cây, rừng đều niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng sao?" Phải trong kinh Di Đà nó có câu đó, kinh Quán Vô Quán Vô Lượng Thọ: "Ngươi không thấy rằng là chim, suối, cây, rừng đều niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng sao?" Tức là khắp đất trời này chỗ nào cũng thanh tịnh. Như sư Bác Thông Uyên ổng cũng nhận ra được cái chỗ đó chứ không phải. Bởi vì sư cũng nể sư Bác Thông Uyên, ổng không ai hướng dẫn thì
[10:34]ổng quạt trượng vậy thôi chứ thực ra ổng ổng tu cũng ngon lắm. Nhưng mà đó đều là những cái chạy ra ngoài, những kiến giải đó đều là những cái chạy ra ngoài. Mình phải bám theo những cái vọng tưởng rất nhỏ rất nhỏ, sâu dần sâu dần tới mắt không còn thấy, tai không còn nghe, không thể nào cảm nhận được nó nữa, chỉ bằng cái trí tuệ siêu việt mới thấy được những cái cái tâm dao động của mình ở những chỗ này, những cảnh giới này. Rồi và trong cái quán thọ trên thọ đó mà mình vượt qua được, tiến vượt thì mình vào tới cái thân to này là quán tâm trên tâm. Lúc đó dường như bất động, chỉ còn cái biết cực kỳ thanh
[11:08]tịnh, không có vọng tưởng nữa, phải không nè? Và ngay chỗ này người ta dừng ngang đây, người ta gọi mình là Phật hết, kiến tánh thành Phật hết á. Ngang đây chết, rồi Đạo Phật ta dừng lại đi, ngoại đạo nhiều người cũng tới đây à. Dừng lại ngang rồi Đạo Phật suy tàn trở lại, chỉ bởi vì ngang cái này mình gọi là Phật. Còn nếu mình được vị Thầy hướng dẫn, mình được quý vị A La Hán hướng dẫn, thì không chấp nhận chỗ này, tu trút nắm cái này cho tới đây, vô ngã xuống đất luôn. Và dưới đất này không phải là hư vô, mà đất này là gì? Là rễ cây hòa với đất, đây là chân lý của vũ trụ và là quán pháp trên trên pháp.
[11:49]Tụi con thấy cái cây nó ăn với Tứ Niệm Xứ chưa? Ăn với Tứ Niệm Xứ và nó cũng sao? Kỹ lưỡng nhắc nhở mình về cái dụng công. Bài này có thú vị không? Cái ý bài này rất là thú vị. Nếu mà Sư phụ giảng, Sư phụ sẽ giảng khoảng một tiếng rưỡi bài này, mọi người sẽ hiểu rất là kỹ. Nhưng mà Sư không giảng, giao tụi con giảng. Thì á tụi con nãy giờ Sư nói tóm tắt cái ý vậy á, bắt đầu tụi con ngồi viết ra. Viết ra rồi chuyền qua chuyền lại cho nhau đọc rồi sau đó tụi con bầu chọn ai là người nào viết bài hay nhất cho lên giảng. Rồi, vậy đó. Bầu chọn giờ hả? Tụi con chưa viết mà lấy làm sao thấy? Thấy tụi con viết hấp dẫn không, cái lời nói có hay không,
[12:31]ví dụ này kia nọ có có có có có có dễ hiểu không? Vậy đó, nha. Chia ra. Rồi, tập võ!