[0:00]Nên cái việc gì cũng vậy, mình đặt cái tâm mình ổn định vào đó thì ta phát hiện ra rất nhiều điều. Và những người nào mà có cái sức tập trung cao, họ rất giỏi. Cái giá trị con người bây giờ ta mới thấy là nó nằm ở đâu? Khả năng tập tập trung nhiều hay ít.
[0:38]Thôi giờ hôm nay ta nghe bài này. Bài này là trong cái chuỗi bài năm ấm tiếp tục. Hôm nay ta nói về một cái cơ chế của tâm, đó là cái chú ý, cái chú ý.
[0:54]Tâm ta thì hoạt động thường xuyên, liên tục và đầy hết cái bộ não này.
[1:04]Nhưng thực sự cái chú ý nó chỉ tập trung vào một điểm, bình thường là một điểm mà thôi. Ví dụ như mọi người đang ngồi đây, thì các giác quan và các hoạt động của ta nó đầy hết á.
[1:24]Nhưng mà mọi người, hầu hết mọi người đang là chú ý nghe sư phụ giảng, phải không ạ? Cho nên nhiều khi ví dụ cái mông mình nó đang tiếp xúc nơi cái ghế, nó cũng là một cái làm cho ta có cái cảm giác, nhưng mình quên nó rồi. Hoặc có người cầm quạt chứ lại quên mất cái tay nó tự động quạt. Phải không? Không để ý nữa, nó tự động quạt thôi, vì mắt đang lắng nghe sư phụ giảng. Rồi, rồi ví dụ như cái người nào cầm viết, thì khi nghe được một cái ý nào đó, cúi xuống viết, thì lúc viết thì dường như không nghe nữa, vì cái chú ý nó đã chạy xuống cái phần viết của mình. Nên là cùng một lúc, tâm ta có nhiều hoạt động,
[2:06]nhưng mà cái chú ý nó chỉ tập trung vào một việc, một một điểm nào đó mà thôi. Đó là cái căn bản của cái cơ chế cái chú ý của tâm. Và cái chú ý này nó rất giống như là trên cái màn hình vi tính. Ai mà làm việc trên vi tính thì biết á, cái màn hình nó rộng, nhiều mục, nhiều khung, nhưng mà cái nhấp nháy nhấp nháy nó chỉ có một, một chỗ mà thôi. Mà ta muốn xử lý cái gì đó thì ta kéo con chuột để cho cái cái con chuột đưa về đó bấm một cái thì nó nhảy cái chú ý về đó, bắt đầu ta mới xử lý nha: thêm hình, xóa chữ gì đó, gõ chữ thêm là đưa về cái nơi mà con chuột nó nhấp nháy nhấp nháy, chứ còn toàn cái màn hình thì rất là nhiều phần việc.
[2:54]Đó, mà cái màn hình cũng chỉ là cái bề ngoài thôi, chứ còn cái bộ não nó nằm ở trong cái cái hệ thống xử lý CPU ở dưới còn nhiều hơn nữa, màn hình chỉ là một phần nhỏ. Nên tâm ta lúc nào cũng có một cái chú ý nào đó, nha. Thế nói: "Ngủ còn chú ý không?" Nói: "Dạ ngủ quên hết biết rồi, không có chú ý đâu nữa." Có không? Có không? Ngủ hoài mà không nhớ hả trời? Thật ra lúc ngủ ta cũng đang chú ý. Chú ý nó vẫn tiếp tục hoạt động, nhưng cái chú ý đó nó chú ý vào cái suy nghĩ của giấc mơ, loại hình giấc mơ nhẹ nhẹ nhẹ nhẹ. Rồi còn những phần khác nó bị cái một loại thuốc mê, thuốc ngủ, một loại thuốc mê sinh học nó tiết ra nó khống chế
[3:53]bộ não ta, cái ta chìm vào trong giấc ngủ. Nhưng mà toàn bộ não chìm trong giấc ngủ, nhưng vẫn còn một điểm chú ý chưa nó vẫn đang hoạt động, mà nó không hoạt động ra bên ngoài, hoạt động trong những cái thế giới của riêng nó, thế giới suy nghĩ của riêng nó thành một giấc mơ. Mà có những giấc mơ nó rõ làm cho ta thức dậy ta vẫn còn nhớ, và có những giấc mơ không rõ thức dậy ta quên, và ta tưởng à tôi ngủ quên tôi không biết gì nữa. Nhưng sự thực lúc đó ta vẫn đang còn biết, vẫn còn đang chú ý chứ chưa có mất. Vậy chết rồi hết chú ý không? Vẫn không hết. Lúc đó ta rời khỏi thân xác này, ở một cuộc sống mới hoàn toàn có ý thức, vẫn đang có cái chú ý.
[4:40]Là tâm thức hoạt động thì cái chú ý ta vẫn còn chứ chưa có hết. Tuy nhiên, cái chú ý này á nó bị chi phối
[4:53]chứ không phải là nó như ý muốn của ta. Ví dụ như ta muốn chú ý vào một chỗ, nhưng cái chú ý đó sẽ bị kéo đi chỗ khác bởi những lý do khác nhau. Ví dụ bây giờ mọi người đang ngồi nghe sư phụ giảng, đang chú ý lắng nghe, bỗng nhiên có người khều khều cái lưng, cái là lúc đó mình rời bỏ sư phụ quay ra đằng sau liền đúng không ạ? Bởi vì cái khều khều nơi cái lưng á nó lạ quá, nó mới quá, nó nhột nhột quá, buồn buồn, cái làm cho ta đổi cái chú ý từ nơi sư phụ quay sang cái người sau lưng coi họ muốn nói cái gì. "Hỏi cái gì vậy?" Họ chuồn cho cái miếng bánh, nên lại vừa ăn vừa nghe, thế là vừa ăn vừa nghe.
[5:39]Đó là đó là khi ta bị cái tác động làm cho ta thay đổi cái chú ý. Rồi còn ví dụ như bây giờ ta ta đang làm một bài văn, ta đang học ta viết một bài văn hay làm bài thi, ví dụ vậy. Ta đang viết phân tích về đạo lý, thì bỗng nhiên ở bên hàng xóm nó văng vẳng một cái tiếng nhạc, một cái bài nhạc nào đó mà bài nhạc đó mình có thích. Ví dụ như cái bài Ta Không Thuộc Về Nhau, ví dụ vậy. Ví dụ vậy. Cái cái thành thử bây giờ cái cái mình mất sức chú ý liền, cái chú ý mình đang tập trung vào bài viết bỗng nhiên cái dừng lại để lắng nghe. Đó là cái cái chú ý nó chạy ra ra ngoại cảnh, không còn ở đây nữa.
[6:25]Đó là ta bị lôi cái chú ý đi mất chỗ khác. Hoặc là
[6:33]mấy ngày nay SEA Games, xi giếc gì đó, SEA Games, cái cái ông đó ổng vào là phòng làm bài thi, ổng ra ổng than ổng nói: "Không thi gì được hết, tại vì đang lo không biết Việt Nam có thua Thái Lan hay không." Cái sở thích của mình cái nó lôi kéo cái chú ý của mình. Thì công việc, bổn phận của mình đáng lẽ là phải chú ý vào cái bài làm, bài thi, nhưng mà cái sở thích, cái công việc cái nó làm phân tâm, tức là nó cứ kéo cái chú ý ra khỏi cái công việc mà mình cần phải làm. Đó là ta bị cái chú ý nó bị tác động, bị lôi đi khỏi cái công việc chính. Hoặc là ví dụ như một người họ đang làm điêu khắc, họ chạm trổ một cái bức tượng, họ tập trung quan sát từng đường
[7:17]nét và phối hợp toàn bộ cái cơ thể, cái thế đứng của mình, cái tay cầm con dao của mình vào cái hình dáng như vậy, đang chú ý như vậy. Nhưng mà cái vọng tưởng, những suy nghĩ của quá khứ nó tràn về, mắt thì nhìn cái tượng, tay vẫn làm một cách tự động vậy đó, nhưng mà song song cái đó rất nhiều ý nghĩ nó khởi lên, khởi lên liên tiếp đi song song như vậy, có đúng không ạ? Tất cả chúng ta đều đều bị. Ví dụ như người phụ nữ vào trong bếp nấu bếp, múc cái này, chiên cái kia, luộc cái nọ, xào, nhưng mà có phải là mình hoàn toàn chỉ biết công việc hay là lúc đó trong tâm mình rất nhiều ý nghĩ vẫn đang chạy? Đúng không ạ?
[7:59]Vẫn đang chạy, vẫn suy nghĩ chuyện này chuyện kia bên ngoài vòng vòng, chứ không bao giờ là chỉ có một công việc ta đang làm. Và chính vì cái vọng tưởng làm cho cái chú ý của ta nó bị chập chờn chập chờn, bị dao động dao động, không bao giờ ta chú ý được vào một việc cả. Thì cái này mới là cái ghê gớm. Cái mà vọng tưởng nó cứ tự khởi lên trong tâm, nó kéo cái chú ý của ta đi lãng qua chỗ này lãng qua chỗ kia rồi ta phải quay trở lại công việc mình, rồi lại nó khởi lên nó kéo ta đi. Nó cứ chập chờn chập chờn như vậy làm cho ta khó mà tập trung, không có tập trung vào công việc được. Hoặc là một cái người nghệ sĩ đánh piano, đó họ mắt họ nhìn chăm chăm cái
[8:46]nốt nhạc, hai cái tay họ để xuống dưới là cái sức tập trung phải cao. Vậy chứ mà vẫn vọng tưởng nó chạy tùm lum trong đầu. Mắt thì nhìn nốt nhạc, đọc nốt nhạc, tay thì đánh theo nốt nhạc, bên trong đó vẫn cái ý nghĩ vẫn chạy. Những ý nghĩ này, ý nghĩ kia vẫn chạy, làm cho cái sức tập trung của họ vẫn coi vậy chứ vẫn kém. Đúng không ạ? Công việc chúng ta bị như vậy hết. Và khổ sở nhất là người trong trong thiền định. Ta tu tập thiền định, ta đi đúng cái quy trình, đúng kỹ thuật: biết toàn thân, quán thân vô thường, biết hơi thở, nhưng mình quán gì đó mình quán, biết gì đó mình biết, vọng tưởng nó vẫn vẫn chạy.
[9:27]Nó chạy bên cạnh nó làm cho ta giảm cái sức tập trung của ta. Ví dụ ta muốn chỉ biết hơi thở, biết toàn thân, nhưng mà bên cạnh đó những ý nghĩ này, ý nghĩ kia gọi là vọng tưởng nó vẫn chạy lên, nó làm loãng cái sức tập trung của ta, loãng cái biết của ta đi. Nó vậy. Đó là cái phần vỏ não á, những hoạt động nó làm cho cái chú ý của ta nó bị đổi từ chỗ này đổi qua chỗ kia. Nó còn có cái bệnh gọi là bệnh tăng động nơi trẻ em, bệnh mất tập trung. Ví dụ: "Ngồi đây học cho bố!" Nó ngồi xuống mở vở ra nó dòm xuống một lát bắt đầu nó quậy tầm bậy à. Nó không có tập trung vào cái con toán hay tập trung vào viết chữ,
[10:07]mà nó nghĩ đủ thứ rồi do cái ý nghĩ nó bị mất tập trung, thế là tay chân nó vùng vằng vùng vằng nó không làm bài toán được, không viết một dòng chữ được, gọi là cái bệnh mất tập trung. Nên cái người mất tập trung rồi Nó làm giảm cái năng lực làm việc. Cái mức độ mà làm cho ta mất tập trung, nếu cái mức độ ít thì ta vẫn là một con người bình thường trong cuộc sống này. Ừ ta vẫn lớn lên, vẫn sinh hoạt, vẫn học tập, vẫn làm việc được thì ta vẫn là một người bình thường. Nhưng mà nếu cái sức cái cái việc mà mất tập trung lớn quá thì ta không còn năng lực để làm việc nữa, nhớ điều đó. Ta không làm việc gì được nữa hết.
[10:54]Đi làm bài thi là hỏng ngay, làm công việc gì là thất bại liền, làm cái gì hư cái đó. Tức là khi mà cái sức mất tập trung mà nó cao độ rồi, nó đánh phá tan cái chú ý của ta rồi thì ta không còn là một con người bình thường trên cuộc đời nữa, có thể gọi ta là người thiểu năng, mất năng lực hành vi. Đó, nó dạng như một bệnh tâm thần luôn. Mà cái gì làm cho ta mất tập trung, đánh loãng cái chú ý của ta? Đó, thì trong nhiều yếu tố, có một có một yếu tố thuộc lý do tâm lý, tâm thần, đó là chính những vọng tưởng của ta, những suy nghĩ. Nó cứ khởi lên mạnh quá, mà nó mạnh đến nỗi nó lôi mất cái chú ý của ta đi,
[11:33]ta không chú ý vào công việc cần phải làm, mà nó cứ nghĩ vẩn va vẩn vơ đủ thứ chuyện trên đời, làm ta không tập trung làm việc được và ta không còn là một con người bình thường được nữa, ta mất hành vi năng lực. Ghê như vậy. Nên đẻ ra đứa con mà nó có vẻ dấu hiệu tăng động, mất tập trung thì phải hiểu rằng nó mất hành mất năng lực hành vi, cũng là một cái đáng lo, có thể trở thành thần kinh chứ không phải là không. Và những người nào mà
[12:06]dường như không bị mất tập trung, nghĩa là làm việc gì tập trung rất chính xác, kỹ lưỡng thì đó là người phi thường, nhớ như vậy. Đó là những người có năng lực cao hơn bình thường so với những người khác. Vì khi mà họ có cái sức tập trung cao, họ rất giỏi, dở cũng thành giỏi, dù kém thông minh cũng thành thông minh. Nên ở đây ta tạm phân ra làm ba hạng người theo cái mức độ tập trung. Chúng ta tạm chia ra làm ba hạng người: một người hoàn toàn tập trung cao độ trong công việc của mình, đây là những con người xuất sắc, nổi bật, lỗi lạc, giỏi, phi thường, thậm chí có thể là thiên tài, thậm chí có thể là một
[12:55]bậc thánh luôn, con người không mất tập trung, sức tập trung rất là cao. Con người thứ hai có mất tập trung một phần bởi vọng tưởng nhưng chưa quá đáng, vẫn là một con người bình thường được, vẫn có thể lớn lên, giao tiếp, cư xử, học tập, làm việc bình thường, dù là vẫn bị vọng tưởng chi phối, vẫn bị vọng tưởng nó đánh vào cái chú ý, có xao lãng qua lại qua lại nhưng mình vẫn kéo lại được. Còn hạng thứ ba là cái hạng mà hoàn toàn cái sức tập trung rất kém do cái vọng tưởng nó rất là mạnh, nó cứ kéo mình đi khỏi cái công việc mình cần làm thì người này gọi là mất năng lực hành vi, giống như một dạng bệnh tâm thần.
[13:40]Ta tạm phân ra ba hạng người như vậy. Thì ở đây ta thuộc hạng người nào? Có ai hạng người thứ nhất không? Có ai người thứ nhất?
[13:54]Ở đây có mấy tiến sĩ nè. Tiến sĩ là siêu lắm à, không biết có phải hạng người thứ nhất không.
[14:05]Rồi cái cái vọng tưởng mà nó làm cho ta loãng cái chú ý đi là cái đáng kể. Còn một loại nó kéo cái chú ý của ta nữa là nghiệp, nghiệp.
[14:19]Nghiệp là thế này. Ví dụ như trong một rừng người thế này, người ta chú ý vào ai?
[14:32]Không, vì nghe nghe sư phụ giảng thì phải chú ý sư phụ rồi, nhưng ví dụ như không phải là một buổi giảng, ví dụ như một buổi đông người vậy, ta đang trong một bữa tiệc đi thì ai cũng như ai, đều vui vẻ, cười nói, ăn uống, thì ta chú ý vào ai?
[14:50]Cái người nào mà ta mến, đúng không ạ? Cái người nào ta mến. Mà người mà ta mến thì có nghĩa là gì? Nghiệp của ta nằm ở đó. Cho nên cái nghiệp nó làm cho ta chú ý.
[15:09]Rồi nhiều khi mình về nhà rồi, bữa tiệc đã tan, rồi bỗng nhiên ngơ ngơ ngẩn ngẩn ngơ ngơ ngẩn ngẩn, bố mẹ hỏi: "Con nay sao vậy con?", nói: "Thưa bố mẹ, con cái chú ý của con nó vẫn còn nằm ở bữa tiệc." - "Là cái gì con?" - "Cái cô đó. Cô đó bây giờ sao..." Chú ý từ lúc trong bữa tiệc cho tới về nhà vẫn còn chú ý thì đó đích thị là cái gì? Nghiệp, chính xác là nghiệp rồi nha. Cho nên phải đem đến chùa mà cầu an, cầu siêu, giải nghiệp đi, như vậy.
[15:48]Rồi ví dụ như là à ta đi vào một cái bảo tàng có nhiều bức tranh, họ vừa triển lãm mà cũng vừa bán. Cái thì nhiều bức tranh lắm, nhưng mà mỗi người thì thích một bức tranh khác nhau, người thấy bức này hay, người thấy bức kia hay. Bỗng nhiên ta chú ý vào một bức tranh và ta thấy nó hay, ta săm soi rồi ta móc tiền ra ta mua. Thì cái việc mà ta chú ý vào bức tranh đó đó, rồi ta mua nó, nó gồm có hai điều: một là cái cảm nhận về thẩm mỹ của ta nó ở phù hợp với cái bức tranh đó, và hai, ta mắc nợ cái ông họa sĩ đó, nên phải mua đúng bức tranh của ổng để trả nợ một cái món nào hồi kiếp xưa xưa lắm ta mắc nợ ổng một chút.
[16:34]Nó không phải tự nhiên làm cho ta chú ý vào cái bức tranh đó. Cho nên cái chú ý nó cũng bị nghiệp chi phối, nhớ như vậy nha, bị nghiệp chi phối. Rồi ví dụ như là vì mình đến với Phật pháp, có nhiều ông thầy mà mình không chú ý, tự nhiên mình chú ý vào một cái ông thầy gầy gầy, ốm ốm, xấu xấu là tại sao vậy? Vì? Vì? Nghiệp. Ha. Tức là cái đời trước á cái ông này ổng mắc nợ mình, cho nên mình phải chú ý mình theo mình đòi ổng. Bắt ổng phải trả nợ cho mình. Đó là vậy, đó là lý do tự nhiên mình chọn một ông thầy như vậy. Chứ đáng lẽ là nếu mà với mình không có bị cái nghiệp thì mình phải chọn một ông thầy như thế nào?
[17:24]Cao to, đẹp trai, phải không ạ? Đó vậy, rồi đó là cái cái nghiệp nó chi phối ta ghê lắm chứ không phải là ấy. Ừ. Và hồi nãy ta nói ta phân ra làm ba hạng người. Hạng người thứ nhất là hạng người có khả năng tập trung rất cao, cho nên người này có năng lực rất là lớn. Hạng người thứ hai là hạng người có bị vọng tưởng làm mất tập trung nhưng mà vẫn còn bình thường được, vẫn còn học tập, làm việc, cư xử được mọi việc bình thường. Đó là hầu hết là chúng ta là hạng này. Còn hạng thứ ba là hạng người bị bị mất tập trung cao độ, cho nên không làm việc, không học tập được và không sống bình thường được, dạng rất giống như như tâm thần.
[18:11]Đó, nói câu trước quên câu sau, làm việc này chen qua việc khác, vân vân, rối loạn hết, vậy. Và chính vì cái mà cái cái giá trị con người bây giờ ta mới thấy là nằm ở đâu?
[18:25]Cái giá trị con người nằm ở chỗ nào? Khả năng tập tập trung nhiều hay ít. Và như vậy ta có cái thước đo con người. Ví dụ cái thang điểm từ 1 tới 10, ha, 10 điểm là cái người hoàn toàn tập tập trung, con người đó là đạt điểm toàn vẹn; còn 1 điểm hay 0 điểm là hạng người bắt đầu rơi vào bệnh tâm bệnh tâm thần vì sức tập trung không còn. Đó, thì trong cái thang điểm từ 1 tới 10 đó là theo cái khả năng tập trung của con người. Là hôm nay ta lại có một cái thang mới, một cái thang điểm mới, thang giá trị mới để mà đánh giá con con người. Hôm nay một điều hoàn toàn mới phải không ạ? Nào giờ có nghe chưa? Chưa.
[19:13]Một cái thang thước mới.
[19:18]Về nghe bài này có chán không ạ? Nó cũng khô khan, khó nhở? Nhưng mà thật ra cũng thú vị vì nó hơi chuyên môn, kỹ thuật cao. Ừ. Khi hồi nãy mà ta phân biệt cái 10 điểm trong cái thang giá trị của con người mà dựa vào khả năng tập trung nhiều hay ít, đó ta hôm nay ta có mức độ mới. Chính vì cái giá trị như vậy, nên ta mới tu tập gì? Thiền định để làm chi? Để tăng cái mức độ tập trung, tức là tăng cái giá giá trị của con người, đúng không ạ? Hôm nay mới vỡ lẽ tại sao mình phải đi tu thiền.
[20:02]Ừ tăng cái giá trị lên mà tăng cái giá trị đến mức độ nào nếu đạt được điểm 10 luôn thì là gì? Một bậc thánh luôn. Đến như vậy. Còn những người đạt được cái mức độ 7 8 9 là những người xuất sắc lỗi lạc trên cuộc đời này. Khi tập trung rồi người ta giỏi lên liền. Nhưng mà dĩ nhiên nó cũng có cái phước phần ở trong đó, cái phước nghiệp trong đó, cái nhân quả trong đó, chứ không phải là ai muốn tập trung cao, ai muốn xuất sắc cũng đều được như vậy. Đều có cái phước nó hỗ trợ trong cái việc mà ta tu tập, trong cái việc mà ta tập trung, trong cái việc mà ta đặt cái chú ý ổn định một chỗ. Tập trung nghĩa là gì?
[20:39]Là cái chú ý được đặt ổn định vào một chỗ.
[20:45]Do đó, ta cố gắng tu tập thiền định ừm để mà đạt được cái sự tập trung. Khi ta cần tập trung vào vấn đề nào thì toàn bộ tâm trí mình ổn định một chỗ. Ổn định một chỗ rồi ta sẽ soi sáng, khai phá, mở ra rất nhiều điều vi diệu của của cuộc đời này. Tại sao nói một người đó gọi là thông minh, hiểu ra nhiều điều mà người khác không hiểu được? Chỉ bởi vì cái mà gọi là thông minh á là họ chui vào sâu vào những ngõ ngách mà người khác không soi tới được, đúng không ạ? Không soi tới được, chỉ vậy thôi. Ví dụ bây giờ ta nói hai cộng với hai là mấy? Bốn, ai cũng biết là bốn, nhưng mà ngừng ngang chỗ hai cộng với
[21:36]hai là bốn rồi thì ta chỉ là những người phàm phu bình thường. Còn cái người mà thông minh họ phát hiện cái mối liên hệ giữa con số hai, con số hai, con số bốn rất nhiều điều khác trong đó nữa. Ví dụ như hai lũy thừa hai cũng là bốn, hai trừ hai không còn gì, hai cộng bốn, bốn lũy thừa hai, hai lũy thừa bốn bắt đầu những con số đó là nhiều hơn nữa chứ nó không đơn giản như ta chỉ chấp nhận ở hai cộng hai là bốn hết chuyện. Nhưng mà cái người thông minh tự nhiên họ nhìn thấy nhiều vấn đề hơn mà vì sao họ nhìn thấy nhiều vấn đề hơn? Vì họ tập trung, họ ổn định bắt đầu họ phát hiện ra. Còn ta không tập trung nên khi vừa hai với hai bằng
[22:23]bốn ta thỏa mãn kết quả rồi, ta không tập trung chỗ đó nữa, ta không đặt cái chú ý ổn định đó nữa, rồi ta chạy đi vấn đề khác cho nên không bao giờ ta hiểu được một vấn đề nào vào trong chiều sâu cả. Còn khi ta đặt cái chú ý ổn định một chỗ thì ta phát hiện ra rất nhiều vấn đề chung quanh đó, đúng không ạ? Hai chia cho hai là một. Hai lũy thừa trừ hai,
[22:54]hai lũy thừa hai, hai lũy thừa trừ hai vân vân, nhiều lắm, vâng như vậy ha. Nên là khi họ tập trung vào một chỗ rồi mở mang ra rất nhiều vấn đề là như vậy. Thấy. Ví dụ bây giờ ta thấy một người ốm
[23:10]thì cái đạo đức căn bản của ta là gì?
[23:15]Là chăm sóc. Đúng không ạ? Là chăm sóc. Đó. Mà ta chăm sóc là gì?
[23:24]Là hỏi coi tới giờ uống thuốc chưa phải không ạ? Lấy thuốc ra để mấy viên bác sĩ dặn là vậy và đang đem lại một một ly một cốc nước với mấy viên thuốc đó cho uống. Không chịu uống thì bóp cái miệng ra rồi bỏ vào rồi đổ nước vô cho nó trôi xuống luôn ha, vậy là đã hoàn thành trách nhiệm của việc mà chăm sóc người ốm, đúng không ạ? Rồi sau đó mình đi chơi. Thì như vậy là làm sao? Thì người ốm rất là sớm mà sớm mà lên đường về với tổ tiên nhờ cái cách chăm sóc đặc biệt của ta không tập trung gì cả. Còn nếu ta tập trung, ta nhìn cái người ốm mà ta phải chăm sóc á thì ta mới phát hiện ra làm sao? Rất nhiều vấn đề.
[24:04]Mồ hôi người đó đổ có nhiều hay không? Người đó đã bao lâu rồi chưa tắm? Nãy giờ đi vệ sinh được mấy lần? Cái thuốc đó uống vào cái cái chuyển biến trong người ra sao? Bao nhiêu vấn đề bao nhiêu vấn đề. Cái tâm lý người đó như thế nào? Nãy giờ rồi cái phòng ở có thoáng mát hay không? Quần áo có phù hợp hay không? Bao nhiêu vấn đề nhưng mà chỉ vì ta không đặt cái chú ý ổn định nơi đó, ta không phát hiện ra điều gì cả, chỉ nhớ có điều cho uống thuốc, không uống thì bóp miệng bỏ thuốc vào cho uống xong hết chuyện. Cái sức tập trung ta kém quá. Cái đặt cái chú ý vào chỗ đó ít thời gian quá. Còn khi ta đặt cái chú ý vào đó nhiều thời gian,
[24:43]ta phát hiện ra rất nhiều việc cần phải phải làm. Mà khi ta làm được hết những việc đó thì ta trở thành cái gì? Người điều dưỡng xuất sắc, con người hết sức có lòng nhân ái, người làm việc gì cũng gì? Hoàn thành chu đáo. Và những con người đó thì sao? Có phước lớn trong cuộc đời, có giá trị cao trong cuộc đời. Chỉ bởi vì cái gì? Ta tập trung được, ta đặt cái chú ý ổn định một một chỗ.
[25:15]Chính vì vậy mà ta mới phải tu tập thiền thiền định. Tu tập thiền định nó gồm có hai cái sắc thái, hai cái phương cách.
[25:28]Hai cái sắc thái, hai phương cách của thiền định là thế này: một là cố gắng đánh loãng cái vọng tưởng đi.
[25:38]Một á là ta buông lỏng thân tâm rồi diệt trừ vọng tưởng để cho tâm của ta không còn vọng tưởng, bớt đi vọng tưởng, nhẹ đi vọng tưởng và cái tâm không chú ý đâu cả. Đây gọi là tu định. Đây là cái định nghĩa nha. Ta tu thiền nó có hai sắc thái, một là định, hai là thiền. Thầy đang định nghĩa đi vào chuyên môn của thiền á. Nhớ cái này nha, cái này quan trọng lắm á. Tại vì ta hiểu điều này ta mới hiểu được rất nhiều điều trong kinh Phật. Thiền nó có hai sắc thái ta tu tập như vậy: một là định, hai là thiền. Cái định, tu tập định nghĩa là thế này: tâm ta buông lỏng hết, không chú ý vào đâu và cố gắng diệt bỏ vọng tưởng, diệt bỏ vọng tưởng để cho tâm trống rỗng.
[26:32]Cái này rất là giống như trong câu kinh Pháp Bảo Đàn là "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm", không trụ tâm ở đâu cả. Không trụ tâm ở đâu cả tức là không đặt cái chú ý vào một điểm nào quan trọng cả. Đây là lối tu định: tâm để thả lỏng rỗng rang, không chú ý vào đâu và không có vọng tưởng. Đây là trạng thái thứ nhất gọi là định. Nhớ giùm thầy nha, cái định nghĩa này quan trọng lắm á. Cái sắc thái thứ hai là thiền là có tập trung. Tập trung vào đâu? Hơi thở, nha, đó giỏi rồi đó. Đó là biết hơi thở, rồi thở vào, thở ra biết rõ đó, thở theo một cách nào đó. Hôm vừa rồi sư phụ giảng cái bài đó Bất Tứ Kỳ phải không, Hơi Thở Nhiệm Mầu có nghe đi nghe lại chưa?
[27:24]Có làm bài chưa? A, B, C, D chọn câu nào?
[27:30]Chọn cái câu cuối cùng không biết gì cả, cả ba câu đều không biết, ba câu trên, ba câu trên đều không biết.
[27:40]Thì cái mà biết hơi thở ta có nhiều giai đoạn khác nhau nha. Hôm nào sư phụ sẽ quay lại hơi thở một lần nữa để xác định cái đường lối hơi thở cái tông môn của mình cho quý Phật tử hiểu mà an tâm mà tu tập. Mà sau này ví dụ như có nghe người ta nói về hơi thở, về thiền, về định mình không bị lung lay vì mình đã hiểu rất rõ, nắm rất chắc. Còn bây giờ khi mình hiểu chưa chắc á, nghe ở đâu nói: "Ờ đây tôi cũng tu hơi thở", cái mình nói: "À thôi vậy giống giống nhau thôi tôi qua đó tôi tu", khác liền rồi nha, không giống đâu, không giống đâu. Hôm nào khác sư phụ quay trở lại. Bây giờ đang nói về cái chú ý.
[28:20]Thiền định có hai sắc thái phải không? Một là định nghĩa là không tập trung, không chú ý và không vọng tưởng để cho tâm rỗng rang. Giống như câu kinh trong Pháp Bảo Đàn là "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm", nó vậy. Sắc thái thứ hai là thiền nghĩa là có chú ý, có tập trung vào cái gì đó mà biểu trưng nhất là hơi hơi thở nha. Và ở đây ta chọn con đường gì? Con đường Phật Quang ta chọn con đường định hay con đường thiền? Ta chọn con đường thiền. Vì sao vậy? Bởi vì thiền và hơi thở có tác dụng hiệu quả hơn trong việc ta nhiếp tâm, tập trung tâm, an trú tâm. Hiệu quả hơn mà chính Đức Phật cũng nói đi nói lại rất nhiều lần
[29:21]trong các kinh điển về việc mà an trú trong hơi hơi thở. Trong kinh Phật cũng nói rất là nhiều như vậy. Nên nên ta ở đây ta chọn con đường thiền, nhưng mà ta vẫn biết cái cái sắc thái định, bỏ tâm rỗng rang không suy nghĩ. Vì sao vậy? Vì đến một ngày nào đó khi công phu thiền định của ta đã tiến đến cái mức độ cao, vọng tưởng đã bớt, có những khi ví dụ như ta đi đứng, ví dụ như ta đi ta đứng đi tới đi lui đi kinh hành, ta không chú ý đâu nữa hết trơn á, ta không chú ý vào hơi thở, tâm ta thả lỏng luôn không trụ vào đâu hết, rỗng rang và cũng không vọng tưởng thì lúc đó ta đang an trú trong trạng thái định nha.
[30:07]Ta đang an trú trong trạng thái định là không chú ý vào đâu cả, thả lỏng thân tâm, rỗng rang và cũng không vọng tưởng. Nên một người thiền định giỏi thì cả hai sắc thái: thiền có tập trung, định không tập trung đều thuần thạo, lão luyện. Nó như vậy. Thuộc ngay chưa? Thiền là
[30:34]Không vọng tưởng mà có tập trung, có chú ý; định là không vọng tưởng mà không tập trung, không chú ý. Hồi nãy ta nói cái chú ý là nó giống như trên màn hình vi tính, lúc nào cũng chỉ có một, một điểm nhấp nháy phải không ạ? Là ta muốn làm cái phần việc gì thì ta rà con chuột về đó, nhấp một cái là cái chú ý nó đi về đó để ta, ta xử lý cái vấn đề. Như vậy, và chúng ta cũng vậy, là trong não ta cùng một lúc đang hoạt động rất nhiều vấn đề, nhưng mà cái chú ý thì chỉ có một nơi. Ví dụ bây giờ ta, ta đang đi trên đường, ta đang đi trên đường là não của ta đang hoạt động rất nhiều phần, nó đang điều khiển cái chân bước, phải không ạ?
[31:19]Đưa cái tay, rồi ta đang nhìn đường để mà đừng có đi nhầm, đừng đi tông vào người khác, rồi à ờ
[31:31]tức là một lúc vậy chứ cũng đang có nhiều việc rồi đang có những suy nghĩ trong đầu. Đó. Rồi bỗng nhiên, cái người đi trước của ta họ rớt từ cái túi họ ra một cái, cái gì, thế là ta làm sao? Ta quên tất cả trên cuộc đời này chỉ chú ý vào cái gì họ vừa rớt từ trong túi họ ra mà thôi. Nó vậy, phải không ạ? Quên hết. Lúc đó cái chú ý bỗng nhiên là lúc đang đi chứ cái chân bước đi tự nhiên ta không để ý, chỉ khi nào mà, chỉ khi nào mà ta bị vấp cục gạch cái gì cái lật đật ta mới chú ý xuống cái chân. Chứ lúc đó não vẫn là điều khiển cái chân, hoặc là cái tay đi vẫn nhưng mà lúc đó ta khi nào lỡ ta đụng ai cái ta mới để ý cái tay của ta.
[32:08]Cái chú ý nó mới thay đổi. Rồi ta vẫn nhìn đường, nhìn người để đừng có bị đi nhầm và đụng va phải ai, vân vân. Nhưng mà tất cả nó đều vô nghĩa nếu đằng trước ta mấy bước có một người rớt từ trong túi ra một món gì. Thì tất cả cái chú ý của ta, tâm hồn của ta, cuộc đời của ta chú ý vô cái họ vừa mới rớt xuống đó hết, đúng không ạ? Đúng không?
[32:35]Nếu may mắn đó là một cọc tiền,
[32:41]à thì sao?
[32:46]Thì mình nhặt lên mình gọi người ta lại mà mình trả, nó vậy. Nhưng mà nếu nhặt lên nó không phải là một cọc tiền mà nó chỉ là một tờ giấy biên nhận cái vé số Vietlott thì ta nghĩ tốt, cái mệnh giá cái tiền mà mua ít quá, nó bao nhiêu tiền ấy nhờ? 10.000 phải không? 10.000, cho nên 10.000 có cần phải trả không? Đó, nghĩa là cùng một lúc ta, lúc nào ta cũng làm nhiều việc, nhưng mà nhiều phần việc khác là tự động, trở nên tự động, mà một phần việc nào đó có được cái chú, cái chú ý vào đó, đúng không ạ? Đúng không ạ? Ví dụ như thầy đang ngồi đây thầy giảng ở đây là bao nhiêu phần việc đang làm. Ngồi sao cho nó đẹp.
[33:35]Không, đó là oai nghi mà, oai nghi của một giảng sư chứ đâu có được mà ngồi bừa bãi. Đó là cái quy tắc của người tu. Ngồi phải đàng hoàng, cái tư thế phải thong dong, đĩnh đạc, đàng hoàng là vậy, đó là bắt buộc, chứ không phải thầy đùa đâu, nó là sự thật á. Trong cái luật của đạo nó là vậy. Ngồi, đi, đứng phải nghiêm trang, hình dáng phải đẹp, phải tạo hình cho đẹp. Đó là một cái, nhưng mà nó tự động rồi, quen rồi cái thầy không chú ý nữa, nó vẫn tự động ngồi đàng hoàng. Rồi cái gì nữa? Tay phải cầm micro, cầm điều chỉnh cái âm thanh, nghĩa là vừa cầm micro vừa nói nhưng mà tai nghe cái âm thanh nó
[34:12]vang lại phù hợp chưa, mà cái đó cũng tự động luôn chẳng cần chú ý nữa. Rồi cái gì nữa? Sắp xếp ý tưởng trong đầu, biến ý tưởng nó thành từng câu, câu văn. Mỗi câu văn có bao nhiêu từ, từ nào sắp trước, từ nào sắp sau. Phải không ạ? Cái phần việc này mới khủng khiếp. Cái xử lý phần việc đó nhiều lắm, cái con chip này phải là Core i8.
[34:45]Nhưng sự thật nói như vậy chớ trong cái bao nhiêu cái phần việc đó, bao nhiêu cái đạo lý mà thầy phải sắp xếp, tính toán, nói trước, nói sau, ví dụ này đưa ra, ví dụ kia đưa ra, ý tứ, lý luận, vậy thực sự trong đó thì Phật gia hộ hết 90%, 90%.
[35:06]10% mới là cái đầu ngu của thầy mới nói ra thôi, thế còn 90% là của Phật. Hãy tin vào điều này nha, hãy tin vào điều này. Cho nên mà trước khi đi giảng, sư phụ đều sao? Đều ví dụ như nếu mà không gặp Phật đâu hết thì cũng phải niệm Phật thầm, còn nếu lỡ có gặp tượng Phật thì đều chắp tay xá mà cầu xin gia hộ. Cho nên chư tổ mình á, trước cái buổi giảng đều nói gì? Mời đại chúng đứng lên niệm Phật cầu gia, cầu gia bị. Gia bị cho ai? Gia bị vừa cho giảng sư, vừa cho người nghe, tức là người nghe hiểu được, giảng sư cũng giảng cho nó đàng hoàng, hay ho. Đó là gia bị cho cả hai. Chứ còn tự cái đầu ngu của chúng ta thì không làm được nhiều việc đâu, vậy.
[35:56]Mà còn cái nữa là thầy phải làm sao? Nhìn mọi người để có cái sự tương tác nội, nội tâm. Cái tương tác trong tâm linh á. Thì thầy cảm nhận được cái sự chú ý, cái hiểu của thính chúng mà thầy điều chỉnh cái ý tứ của thầy. Nếu những điều thầy đang nói thầy thấy ở dưới kia cái sức hiểu giảm dần, giảm dần, thầy phải đổi liền, đổi cái lý luận của mình liền. Còn nếu những điều thầy nói, thầy nhận ra được ở dưới kia mọi người vẫn nắm bắt được, đi theo kịp theo kịp, thì thầy cứ từ từ mà, mà triển khai tới, ý là như vậy. Trong cuộc đời đi giảng của thầy, chỉ sợ người Ê Đê ở trên Đắk Lắk thôi.
[36:39]Mà nói mà khi họ dưới họ không hiểu rồi, trên này sư phụ rớt mồ hôi hột. Rớt mồ hôi hột. Tại một buổi giảng mà người ta không hiểu là gì? Chết liền. Đi rất là xa về tổ chức rất là tốn kém, mời người dân lên giảng mà họ không hiểu gì hết. Họ cũng đã được biết một ít Phật pháp rồi, hôm đó nghe nói sư phụ giảng là một giảng sư rồi nổi tiếng rồi nói hay lắm á, mời tới giảng họ nghe. Mà mình giảng suốt 15 phút rồi họ ngơ ngơ, không ngơ ngơ ngơ. Trời ơi, trên này mình rớt mồ hôi hột xuống đây nè. Chưa bao giờ trong đời sư phụ sợ như vậy. Nhìn thấy rõ. Thế là bắt đầu phải giảng thấp xuống, thấp xuống họ vẫn chưa hiểu,
[37:17]thấp xuống nữa họ vẫn chưa hiểu, thấp xuống bắt đầu mới nói tới trái ớt, trái dưa leo rồi bắt đầu mắt họ mới sáng lên, bắt đầu họ hiểu. Trời ơi. Khổ vậy đó. Còn mình nói đạo lý họ không hiểu, nhân quả, giải thoát, giác ngộ là bó tay đó! Nhưng bắt đầu phải nói tới cái trái ớt ờ trái khổ qua, trái dưa leo, cái nồi cơm trong bếp, cây củi rồi bắt đầu mắt họ sáng lên, hiểu, hồi thì cái lần đó hú vía luôn! Phải qua 15 phút rồi bắt đầu mới mới bắt được cái tần số đó, mới bắt được cái tần số, lúc mới bắt đầu mới bình tĩnh à hạ thấp xuống dưới đó mà cứ đi giảng trong những vấn đề quanh quanh nhà cửa của họ thôi,
[37:50]mà bắt đầu mới gài cái đạo lý yêu thương, tử tế, vị tha, nhân quả vào từ từ từ từ. Tức là vẫn phải đưa vào cái đạo đức, nhân quả, vị tha, từ bi vào. Nhưng mà nói thì phải bằng cái ngôn ngữ gì? Chung quanh nhà họ, chung quanh cái nhà sàn họ thôi, đừng đi ra khỏi ngoài tỉnh lị. Ra tới tỉnh lị là họ hết biết rồi. Khổ vậy, vậy. Cho nên là khi mà giảng như vậy thì trong nhiều phần việc thầy phải làm còn có cái gì? Quan sát. Quan sát tâm tình của hội chúng. Mà cái quan sát đó nó không phải là quan sát bằng mắt mà bằng cái gì? Từ tâm tới tâm. Từ tâm tới tâm. Cái người giảng sư á mà kết nối được tâm của mình với tâm
[38:30]của thính chúng là một người giảng sư thành công. Còn ví dụ như khi thầy giảng như vậy thì thường là tâm thầy với tâm của thính chúng, các Phật tử có cái kết nối phải không ạ? Dính không ta? Dính không? Hay là cũng không dính luôn ấy chứ.
[38:53]Mà cái tại sao mà tâm thầy với tâm Phật tử dính nhau? Tại sao? Không biết. Thầy tìm hoài không ra nguyên nhân. Thực sự tới bây giờ thầy vẫn không lý giải được cái điều đó. Cho nên thầy chỉ an ủi, thầy mới nghĩ là thế này chắc là do kiếp trước. Kiếp do kiếp trước là thầy làm ô sin, thầy đã hầu hạ mọi người nhiều quá, cho nên nó có cái duyên á, rồi bây giờ mới dính, tâm với tâm mới, mới dính nhau. Chắc vậy quá à ha, ờ vậy đi.
[39:30]Nên là trong khi giảng, thầy cũng phải rất là nhiều thao tác, nhưng mà cái chú ý là nằm ở cái nào? Cái chú ý nằm ở đâu? Nó cũng chạy lung tung. Ví dụ khi thầy ngồi xuống là cái chú ý nó phải hiện ra gì, nơi cái dáng của thầy phải kiểm soát lại một chút, rồi sau thầy bỏ nó đi. Rồi khi thầy nói, thầy để ý cái tay chút xíu, cân đối tiếng rồi bỏ nó đi. Bắt đầu là tới cái ý, ý tưởng để mà mà trình bày. Rồi sao? Quan sát cái nó cái chú ý của thầy nó cứ nhảy qua nhảy lại nhảy qua nhảy lại như vậy, nhưng mà cái nào nó nó rồi từ từ nó suôn sẻ, nó phải kết hợp á, đi vòng vòng vòng vòng kết hợp mới thành một bài giảng.
[40:11]Nhưng mà lúc nào cũng chỉ có một chỗ mà thôi, những chỗ khác nó là tự động, nha. Lúc nào ta chỉ chú ý một chỗ, còn những chỗ khác là tự động, nhớ giùm thầy cái nguyên tắc đó. Người ta đang đi cũng vậy, thì ta cũng đang làm việc rất là nhiều cái thao tác, nhưng mà sự thật ta chỉ chú ý có một một việc gì đó thôi. Hoặc là ta để ý bước chân, hoặc ta để ý con đường, hoặc ta để ý cái tay, hoặc ta đang nghe nhạc, hoặc là ta qua quan sát cái gì đó, vân vân. Rồi cái những cái chú ý đó nó bị thay đổi khi nó đổi qua việc này, khi nó đổi qua việc kia, nhưng mà chỉ có một chỗ mà thôi. Nhớ, đó là nguyên tắc.
[40:49]Nhưng sự thực có những trường hợp do ta tập luyện thì cái chú ý đó phân ra, bắt đầu phân ra làm hai, làm ba. Khi ta tập luyện thì được, còn để bình thường, mỗi người chúng ta cái chú ý chỉ đặt vào một một chỗ. Còn nếu ta có tập luyện thì cái chú ý có thể được phân ra. Ví dụ người nghệ sĩ mà đánh piano hai tay hai cái nốt khác nhau hết, họ làm sao? Cũng phải tập phân cái chú ý ra làm hai. Cái đọc cái nốt nhạc ở trên khuôn nhạc, nốt nó kh- cùng một vị trí, tên nốt khác nhau, cái phím ở dưới khác nhau, rồi cái nốt nhạc nó nhảy nhanh chậm nhanh chậm là đầu phải xử lý liền liền. Ta phải chăm chú vào cái nốt nhạc, tay để ở dưới hai tay khác nhau,
[41:39]họ phân cái tâm ra ít nhất là hai, hai chú ý hai nơi, hai tay, mà còn một cái thứ ba nữa là vào nơi cái nốt nhạc, phân ra làm ba chỗ. Cái người nghệ sĩ piano họ phải phân tâm ít nhất làm ba phần. Rồi còn ở dưới cái chân cái pedal nữa, khi thì đạp cho cái tiếng nó vang, khi giở cái chân lên cho cái tiếng nó ngắt đi. Bốn cái. Nên một người mà mà đánh piano, tâm phân ra ít nhất tới bốn phần là bắt đầu cái con người hơi đặc biệt, nên cái đầu óc họ nhạy vậy. Người học piano rồi họ cũng nhạy đầu óc lắm, là vậy. Rồi à ví dụ cái người mà họ hoạt động trong cái tình báo thì họ được luyện về cái phân tâm là phi thường.
[42:22]Họ được luyện cái phân tâm phi thường, ví dụ thế này: ví dụ như là họ phải họ đang ngồi ở cái bàn này thì cái người đồng đội của họ nơi cái bàn bên kia, cũng trong một cái nhà hàng sang trọng, thì họ phải đang nói chuyện với một đối tác trước mặt, mà cái đối tác này có thể là giặc, là đối thủ, ha. Thì khi mà họ nói như vậy, thì lúc đó cái để bảo mật, sóng bị phá hết, không truyền sóng ra được, tức là âm thanh không truyền đi ra đâu được hết, thì lúc đó họ ngồi ở đây, cái tay họ để ở ở dưới chân của họ, trên cái đùi họ, nhưng bắt đầu họ ra họ họ truyền tin bằng cái nhúc nhích của ngón tay, nhúc nhích bằng cái thao tác, cái mật mã họ bằng cái ngón tay.
[43:09]Và cái người bên kia họ không nhìn chăm chăm vào ngón tay, họ để một cái gương phản chiếu để họ đọc cái ngón tay, đọc ngược lại mà hiểu ra được cái ngôn ngữ người kia đang truyền tin gì, còn miệng thì vẫn cười, vẫn nói với đối thủ của mình. Ngón tay ở dưới vẫn vỗ vỗ gõ gõ lên cái đùi để mà truyền một loại mật mã khác. Lúc đó họ phân tâm ra làm hai mà mỗi một loại hoạt động là cực kỳ sắc sảo, cực kỳ thông minh. Nên những cái người tình báo họ luyện tới mức độ như vậy. Hoặc họ luyện tới mức cái độ mà
[43:40]họ để hai cái máy vi tính hai bên, hai tay gõ hai cái hai cái bàn phím để mà thông hai thông tin khác nhau cho hai cái hai cái máy khác nhau, miệng thì vẫn đang nói chuyện với người thứ ba, đang báo cáo sự tình. Họ tập tới cái mức độ... Nên những người mà tình báo họ phải được học đâu từ đâu chín mười tuổi á, họ mới đạt những khả năng khó mà người thường ta không làm nổi, người thường ta không làm nổi. Ta nơi như là Napoléon, Nã Phá Luân đại đế của Pháp á, thì ông không có không biết ông có tập hay không không biết, nhưng mà ông cũng đạt được cái năng lực đó. Cái tinh thần của ông rất là mạnh, mạnh giống như một người có thần thông vậy.
[44:20]Ông có thể biết trước được sự tình. Đi trên lưng ngựa ổng muốn ngủ ổng ổng ngồi đó ổng ngủ 10 phút tỉnh dậy bắt đầu cỡi ngựa đi tiếp, vậy đó. Muốn ngủ là ngủ, muốn thức là thức, hẹn mấy phút là mấy phút. Mà cùng một lúc, bởi vì chiến trường phải báo cáo liên tục, cùng một lúc cho hai ba người đứng báo cáo những câu việc, công chuyện khác nhau, ổng ngồi ổng nghe hiểu hết. Cùng một lúc, cùng nói cùng nói, mà ổng nghe ổng phân biệt ra từng việc từng việc hết. Cái năng lực của Napoléon cũng mạnh như vậy, nó là vậy. Còn trong đạo Phật thì khi ta tu tập thiền định, khi ta tu thiền thì cái chú ý của ta làm sao?
[44:58]Cái chú ý của ta là một một chỗ nơi
[45:05]hơi thở, hơi thở. Hơi thở đó mới kết hợp với đan điền. Vì đó là bắt đầu qua khí công, sau này thầy nói lại. Ta tập trung hơi thở có nghĩa là ta không có phân cái chú ý ra nhiều, mà chỉ gom lại một mà mà thôi, vậy đó. Rồi từ nơi một cái hơi thở đó, ta có thêm cái chú ý nơi đan điền và biết toàn thân, nhưng nó thống nhất trong một thể thống nhất, vậy. Nhưng đến khi một vị thánh mà họ đắc đạo rồi, thì họ lại làm sao? Họ lại phân ra được. Mà cái phân của vị thánh mới khủng khiếp á. Phân của một vị A-la-hán là sao? Họ thấy phân thân á. Hiện ra thành đó là cả ngàn người khác nhau, mỗi người làm một việc khác nhau hoàn toàn.
[45:52]Là cái cái sức mà phân cái chú ý đó, tức là mỗi người có một cái chú ý nơi đó hết. Mỗi người đều có một cái chú ý mà mỗi cái chú ý đó điều khiển một phần việc khác nhau hoàn toàn. Giống như ta nghe cái câu chuyện của ngài Châu Lợi Bàn Đặc, Cūḷapanthaka. Nên ngài mắc cái nghiệp gì đó một khoảng thời gian dài lúc mới đi xuất gia, ngài không học được kinh kệ gì cả. Nhưng mà Phật vẫn giữ, không cho ngài hoàn tục, vì biết rằng ngài coi vậy chớ có cái duyên chứng đạo, còn cái mà việc mà ngài bỗng nhiên bị ngu si là do nghiệp một giai đoạn nào đó thôi, nó sẽ vượt qua. Nên ngài Phật cứ kiên nhẫn để độ.
[46:36]Đến khi lần đó có một bữa thí chủ mời mời Phật và chư tăng đến cúng dường, thì ông anh ngài không cho ngài đi, bắt ngài ở nhà. Nói rằng như ngài không biết gì hết thì mà mà đi vậy để hưởng cái sự cung kính của người ta như vậy tổn phước, thôi ở nhà, ở nhà đi lát đem về cho, có gì cho ăn cái nấy, đại khái vậy, thì thôi ở nhà. Thì không ngờ là trong cái buổi ở nhà đó thì Phật ngài phân thân, Đức Phật vẫn đi với chúng tăng, nhưng mà Phật lại đang hiện ra ở tịnh xá thuyết pháp cho Cūḷapanthaka và làm ngài đắc đạo luôn. Rồi Phật mới thu trở lại, ngài cũng đang đi trên đường đến cái chỗ mà thọ trai.
[47:24]Đức Phật lúc cũng phân thân. Thì khi mà vào ăn cái người ta sớt bát, sớt thức ăn vào bát Đức Phật, Đức Phật lấy tay đậy lại. Ổng ổng mới nói Đức Phật nói: "Coi chừng ở tịnh xá còn sót một vị tỳ-kheo. Vì ngày hôm qua nhớ là cái lời mời là mời toàn bộ tăng chúng, nhưng mà coi chừng nếu mà còn sót thì như vậy nó không thực hiện đúng cái cái lời mời ngày hôm qua." Cái ông chủ nhà ổng hết hồn, ổng mới lật đật cho người chạy về. Chạy về thì ổng thấy 1.000 tỳ-kheo đang ở trong cái khu vườn đó, trong tịnh xá, người thì may, người vá, người xách nước, người quét tước, người làm lụng việc này việc kia. Cái ổng cái người làng mới đâm đầu chạy lại, chạy lại nói với ông chủ:
[48:06]"Thưa, trong tịnh xá còn 1.000 tỳ-kheo." Ông kia chới với liền, ổng nói: "Ủa, quá chừng chư tăng đông ở đây rồi, còn 1.000 người nào nữa mà ổng không biết. Mà nếu 1.000 người nữa thì thức ăn bị thiếu." Cái ổng mới lúng túng lại hỏi Phật: "Bạch Thế Tôn, cái người gia nhân của con về nói ở đó còn tới 1.000 tỳ-kheo." Đức Phật nói: "Không sao, hỏi coi người nào mà tên là Cūḷapanthaka thì mời thôi." Cái ông kia đâm đầu chạy nữa. Nhưng mà sự thật là Phật có cái ý, ha. Cái ông kia chạy lại mới hỏi: "Thưa, ai là tôn giả Cūḷapanthaka?" Thì mọi người đang làm việc, mọi người đều ngừng tay làm việc, nói:
[48:40]"Ta là Cūḷapanthaka." Tất cả đều trả lời câu đó, ổng chới với, ổng đâm đầu ổng chạy về, nói: "Thưa ông thưa chủ nhân, 1.000 vị tỳ-kheo đều xưng mình là Cūḷapanthaka." Cái ông kia chạy lại hỏi Phật, thưa nữa: "Vị nào cũng hỏi vậy." Phật nói: "Coi cái ông nào trả lời đầu tiên, chụp ông đó kéo đi là đúng." Thấy không, khi đó chạy lại nữa. Cho cái ông mà gia nhân đó được phước lớn rồi nha ha, được phước lớn. Giờ chắc là đại gia đâu đó rồi, nhiều phước nhận. Chạy lại mới hỏi: "Thưa, vị nào là Cūḷapanthaka?" Thì có lần này là đã tâm của vị A-la-hán với tâm của Phật đã thông nhau, Phật đã trả lời câu đó thì ở nhà ông kia
[49:17]ổng phải biết, ngài Panthaka phải biết, phải làm đúng theo ý Phật. Thì có một người trả lời câu đầu tiên: "Ta là Cūḷapanthaka." Ổng lật đật lại chụp nắm áo kéo đi, nói: "Thỉnh ngài đi, thỉnh ngài đi." Lôi đi, tại sợ. Mà khi chụp được ổng rồi thì 999 vị tỳ-kheo kia biến mất liền. Là vậy, tức là phân thân ra được như vậy, phân thân cái chú ý ra được như vậy. Thì khi mời về, thì hôm đó sau khi thọ trai xong theo cái nguyên tắc là Phật thuyết pháp. Nhưng lần này Phật không thuyết pháp, Phật mới kêu: "Nè, Cūḷapanthaka, ông hãy thuyết pháp cho thí chủ và hội chúng cùng nghe." Thế là tất cả cái tỳ-kheo trong tịnh xá đều ngỡ ngàng, trừ những vị A-la-hán thôi.
[50:01]thì ngài mới thăng tòa thuyết pháp nói như mây như mưa. Những bài pháp vi diệu không thể tưởng tượng được. Lúc đó người ta mới biết: Trời ơi, té ra cái ông khờ này hôm nay ổng thành thánh rồi, mình không hay. Đó, mà nếu mà không có Phật để làm bày trò để gây ấn tượng, thì nếu mình đi ăn xong mình về mình đưa cho ổng một cái bát: "Nè, tui đi hất ăn rồi về tui chừa cho miếng nè, ăn đi nè." Đó, chết rồi. Chết rồi. Nên Phật phải bày trò để gây ấn tượng để biết rằng cái con người mà bao nhiêu năm qua mọi người khinh thường, hôm nay thật sự là một vị thánh. Rồi sau đó mọi người mới hỏi Phật. Phật nói cũng là cái nghiệp xưa thôi, chứ ngày xưa là Cula Panthaka là
[50:41]người cực kỳ thông minh, học đâu biết đó, nhưng lỡ chê người khác. Cho nên nhiều khi cái nhược điểm của ta chính là cái ưu điểm của ta trong tiền kiếp. Ta giỏi về cái gì đó, nên ta lại làm sao? Chê bai người khác, cái đến bây giờ tái sinh cái ta bị mất hết cái ưu điểm đó, như vậy. Rồi cái chú ý nó có những cái tính chất về cái y học sinh học thế này nữa là ta để ý: Ví dụ như ta để ý một điểm nào của cơ thể thì nó tạo một cái hiệu ứng điện sinh học tại chỗ đó. Nó tạo một hiệu ứng điện sinh học tại cái chỗ mà ta chú ý, nha. Ví dụ như ta để ý một điểm ở đây, thì nó sẽ tạo một cái hiệu ứng điện sinh học ở đây, có thể làm cho cái điểm này nó nóng lên một chút. Như vậy.
[51:34]Nhưng mà cái nhược điểm của nó là gì? Làm cho cái chân âm của ta, cái lực ở dưới bụng của ta nó từ từ nó chảy lên dần, chảy lên dần, thế là ta bị mất cái chân âm. Hoặc là ta để một điểm ở đỉnh đầu, thì nó tạo một hiệu ứng điện sinh học ở đây, nó sẽ kích thích cái huyệt ở đây, nó làm nóng ở đây và nó cũng sẽ trị một số bệnh gì liên quan đến cái đầu. Nhưng lâu quá, nhiều quá thì sao? Cái việc chú ý ở cái điểm ở trên bách hội sẽ làm cho lực chạy ở dưới lên lần lần lần lần và ta mất cái chân âm đi. Đó là như vậy. Còn khi mà ta để ý ở một điểm ở dưới bụng,
[52:20]thì ta củng cố được cái chân âm và khai mở được não bộ. À, đây là điều rất là lạ. Ta cứ tưởng muốn khai mở não bộ thì ta phải để cái chú ý ở trên đầu, những cái huyệt quan trọng như ấn đường hoặc là bách hội gì đó ở trên đầu, nhưng không ngờ nó chưa kịp khai thì ta đã cạn hết cái lực ở dưới chân âm và não ta có thể bị tổn hại luôn. Còn nếu ta để ý ở dưới bụng, ở dưới đan điền, cái chân âm được củng cố dần dần thì ở trên não được khai mở. Đây là điều rất là lạ. Đây là điều rất là lạ. Mà cái điều lạ này là những tổ sư ngày xưa mới tìm thấy, chứ còn y học bây giờ không biết điều này. Đó là lý do mà những thiền sư đều là những võ sư.
[53:15]Đức Phật của chúng ta là một người thế nào? Võ nghệ siêu quần, nên có trong người một cái nội lực thâm hậu, nên ngài mới tu hành sương gió, khổ hạnh vất vả mà không bị mất mạng. Còn nếu người nào đó mà tu giống như Phật, cực khổ như vậy thì đã chết nửa đường rồi. Nhưng mà Phật không chết, vì sao? Vì cái nội công, cái nội lực của Phật quá thâm hậu, quá sung mãn, nên từ khi còn thái tử, ngài đã luyện tập được như vậy và cái phước của ngài cũng như vậy. Nên khi bước vào thiền định, ngài thật sự rất là nhập thiền rất dễ dàng là như vậy. Còn Tổ sư Đạt Ma là ai? Là một thiền sư phải không ạ? Mà cũng là một một tổ sư võ thuật.
[54:09]Đáng lẽ ta phải hiểu về điều này. Đáng lẽ khi ta thờ Tổ sư Đạt Ma thì ta phải hiểu cả hai trong một. Ngài là một thiền sư mà cũng là một võ sư, một tổ sư võ học. Nên ví dụ ta nói tới Thiếu Lâm thì là một môn võ nổi tiếng thế giới, mà tất cả những võ sinh của Thiếu Lâm đều công nhận ai là tổ của họ? Bồ Đề Đạt Ma, phải không ạ? Thiền cũng công nhận là Bồ Đề Đạt Ma. Như vậy nơi cái con người đó, thiền và võ là một. Mà võ của ngài chính là cái gì? Khí công, nội công. Nên cái người hiểu thiền phải giỏi võ, đó là điều bắt buộc. Đó là lý do mà chùa Phật Quang ta phải xuất hiện cái môn phái Phật Quang Quyền để vừa tập võ vừa tập khí công.
[55:08]Cái người lớn tuổi không tập đòn thế võ thuật được thì phải tập khí công. Còn trẻ thì ta tập cả hai, vừa đòn thế võ thuật vừa khí công, vì những điều đó đều hỗ trợ cho cho thiền định cả. Ờ khi ta chú ý, cái chú ý đặt đặt ở đâu thì cái nó tạo nên một hiệu ứng điện sinh học nơi đó như vậy. Ví dụ như bây giờ ta để cái cái cái chú ý ta nơi bàn tay, thì bàn tay ta một lát có thể nóng lên, vì nó tạo ra một hiệu ứng điện sinh học, nhưng cũng làm lực bốc lên. Ví dụ ta để ý tới lòng bàn chân, thì lòng bàn chân ta một lát nó cũng sao? Nóng lên, nhưng mà làm sao? Nó lại củng cố cái chân âm của ta. Cho nên hôm nay, sư phụ bổ sung thêm cái Âm Dương khí công một chút.
[55:58]Cái Âm Dương khí công thì sao? Hít vào, phải không? Và thở ra, phải không? Hít vào là một, thở ra là năm, đúng như vậy, đó là âm dương. Bởi vì khi ta đưa tay ngửa lên là dương, đưa tay lên là dương, nhón người lên là dương, hít vào là dương, toàn bộ là dương. Khi ta úp tay xuống là âm, đẩy tay xuống là âm, rùng người xuống, âm, thở ra là âm. Toàn bộ như vậy. Cho nên ta có Âm Dương khí công hít dương, âm. Và theo cái tỉ lệ mà chư tổ đã tìm ra thì một dương, năm năm âm. Đó là một bên là thuần dương, một bên là thuần âm. Bây giờ ta mới bổ sung trong dương có âm, trong âm có dương. Khi ta hít này là hít vào này là đang dương phải không?
[56:54]Thì cho khí tụ ở lòng bàn chân, trong dương có âm. Khi ta thở ra là âm phải không? Khí tụ ở lòng bàn tay, trong âm có dương.
[57:10]Nhắc lại nha, khi hít vào khí tụ ở lòng bàn chân, bởi vì lòng bàn chân là âm, mà hít vào là dương, trong dương có âm. Khi ta thở ra thì khí tụ ở lòng bàn bàn tay, lòng bàn tay là dương mà thở ra là âm, trong âm có dương. Cứ kiên nhẫn tập cho thầy mỗi ngày và tập ráng tập nhiều, thì bắt đầu ta mới thấy khí lực nó chạy trong nó chạy theo tay theo chân, chạy toàn cơ thể. Lúc đó ta mới thấy cái tinh thần của mình rất là thanh sảng và mạnh mẽ. Lúc đó mới thấy từ từ cái cơ thể ta nó khỏe hơn, nó nhiều cái lợi ích hơn,
[57:56]bớt bệnh tật rồi hơn. Nhiều cái hay. Và nếu mà tập lâu thì nó còn có cái gọi là năng lực phi thường nữa, chưa có hết, nhưng cái đó phải tập hơi lâu, rồi sẽ đạt được như vậy, nhớ không? Giờ ta nói thêm mấy này nữa nè. Giờ ta hỏi, ví dụ như mình chú ý vào một cái ngoại cảnh thì cái hiệu ứng gì xảy ra? Ví dụ bây giờ ta nghe tiếng nhạc ở hàng xóm, mình đã nghe bên hàng xóm người ta có cái bài nhạc gì đó. Thí
[58:29]dụ mình thích bài nhạc gì nhờ?
[58:37]Nếu ta lắng nghe một cái âm thanh ở bên ngoài thì nó xuất hiện cái hiệu ứng gì? Không, ta đang tập trung đó, ta đang tập trung về một cái âm thanh ở bên ngoài thì hiệu ứng gì xảy ra?
[58:51]Ta nghe bằng gì? Tai. Tai nằm ở đâu? Trên đầu. Cho nên khi ta chăm chú lắng nghe cái âm thanh, lực ta chạy lên đầu, nhớ như vậy. Cũng như vậy ta nhìn, khi ta nhìn màn hình nhiều quá, ta tập trung vi tính ta nhìn màn hình thì ta nhìn bằng mắt, mắt ta ở trên trên đầu. Và khi chú ý nhiều quá, lực ta cũng chạy chạy lên trên đầu. Đó là lý do mà Phật dạy ta đừng có chú ý ngoại cảnh nhiều là vậy. Ta chú ý nhiều ở ngoại cảnh, lực ta sẽ bị bị chạy lên trên đầu, mất cái chân âm. Ta ăn nhiều quá thì sao?
[59:34]Béo. Rồi nếu mà ta thưởng thức cái miếng ngon nó nằm trên miệng, mà miệng cũng là ở trên trên đầu, à vậy. Như vậy, ta ngửi cũng vậy nha, hầu hết các giác quan của ta đều nằm ở trên đầu. Do đó, khi ta dùng các giác quan để ta tiếp nhận ngoại cảnh, ta nhìn, ta nghe, ta ngửi, ta nếm thì đều làm cho lực ta chạy lên trên đầu. Đó là ta nhớ như vậy. Khi đứa bé chào đời, ta tạm gọi cái chân âm nó là còn nguyên vẹn. Nhưng khi nó chào đời nó phải tiếp xúc với ngoại cảnh, nó phải nhìn, phải phải nghe, phải nói, phải tiếp xúc thì cái cái chân âm nguyên vẹn nó bắt đầu bị hao tổn do cứ chạy lên trên đầu mãi trong suốt cuộc
[1:00:22]đời và làm cho cái tuổi thọ có giảm dần, mất dần, cái thọ mạng mất dần mất dần theo cái chân âm bị hao tổn. Cho nên có những người mà họ tập luyện, họ giữ cái chân âm, không để cho cái tâm mình chạy ra ngoài, không hướng ra bên ngoài những âm thanh, những ngoại cảnh, tâm lúc nào cũng để dưới bụng, biết hơi thở thì những người đó họ sống rất là lâu. Ta có những cái truyền thuyết có những người sống tới mấy trăm tuổi, hai trăm năm chục tuổi, vân vân là vì họ biết giữ cái chân âm lại, biết giữ chân âm, không cho cái chân âm bị hao tổn bởi gì? Bởi chạy theo trần cảnh. Cho nên trong kinh Phật dạy ta mà đừng có chạy theo trần cảnh
[1:01:08]thực sự nó vừa là một cái đạo lý để giải thoát mà cũng vừa là một bí quyết để dưỡng sinh, đó dưỡng sinh như vậy. Như vậy khi mà ta ta có một cái nó nằm khắp cả thân thể, nó có một giác quan mà nằm khắp cả thân thể là cái giác quan gì? Xúc giác, da của ta đó, khắp từ đầu tới chân. Như vậy, nhưng mà cái xúc giác này vì nó có từ đầu tới chân nên ta để mà ở trên đầu thì lực chạy lên, mà ta để ở xuống dưới bụng, dưới chân thì lực nó liễm xuống dưới. Và chư tổ họ phát hiện ra điều này, lúc nào họ cũng củng cố cái chân âm. Cho nên khi ta tập võ, mọi các vị võ sư bắt ta phải sao? Đứng tấn cho thấp để luyện cái chân.
[1:01:55]Còn trong cái khí công của Phật Quang ta thì có cái gì? Khí Công Nguyên Pháp thục dầu. Tại sao dùng chữ "nguyên pháp"? Nguyên là là nguồn, là cái ban đầu. Vì cái ban đầu của sức mạnh gì nằm ở dưới, ở phần dưới, nên ta phải mà phải thục dầu cho thật thấp là như vậy, đó ý là như vậy nha, tên nó có cái lý do của nó. Ta có một cái điều nữa, ví dụ như là
[1:02:22]trong cái cuộc đời này, ta tiếp xúc với nhiều hạng người, ta tiếp xúc, gặp gỡ, đối diện với nhiều sự tình, nhiều sự kiện trong cuộc sống. Và trong đó có những cái câu chuyện, những sự sự tình hết sức là tào lao, bậy bạ, đúng không ạ? Ví dụ ta nghe một câu chuyện nói chuyện tục, chuyện tiếu gì đó, nhưng mà nếu ta chú ý thì sao? Cái tào lao đó rớt vào tâm ta. Nên vì vậy, nghe những câu chuyện tào lao ta đừng có mà chú ý, nhớ như vậy, vì nó sẽ rớt vào tâm ta, nó trở thành cái cầu dẫn. Khi ta tập trung về một câu chuyện tào lao bậy bạ ở ngoài đời nó chạy vô tâm ta, nó làm hư tâm ta một miếng rồi mà ta không ngờ, rồi có ngày nó phát ra đấy, là vậy.
[1:03:14]Và ta trở lại cái này vậy, là khi mà tâm ta thanh tịnh, bớt cái vọng tưởng,
[1:03:23]sức tập trung được nhiều
[1:03:28]thì nội tại của ta bản ngã ta nhẹ, trí tuệ ta khai mở, đạo đức có thể tiến bộ, và đặc biệt ở trong công việc, bỗng nhiên ta là một người tinh tế, sâu sắc. Vì sao? Vì ta đặt cái chú ý rất là ổn định, chứ không có như người lăng xăng, vừa mới chú ý chỗ đó chút xíu bỏ cái đó đi qua chỗ khác thì họ không khám phá được cái gì mới mẻ, sâu xa ở trong cái sự việc đó cả. Còn chúng ta, tâm ta thanh tịnh, ta nhìn một người, cái chú ý ta ổn định, ta hiểu về người đó rất kỹ. Còn cái chú ý ta không ổn định nó cứ chạy từ người này, chạy lắt cha lắt chắt, ta không biết ai là ai trên cuộc đời này hết. Hoặc là kêu ta làm một việc gì,
[1:04:19]ta làm vội vàng vội vàng cho qua, rồi việc nó hư, nó không có chu đáo. Còn khi cái chú ý của ta nó được đặt ổn định một chỗ, ta làm việc gì ta quan sát trước sau, phát hiện ra rất nhiều điều cần phải làm, cần phải xử lý, cho nên ta hết sức là kỹ lưỡng, hết sức là tinh tế, sâu sắc. Mà đem cái tinh tế, kỹ lưỡng, sâu sắc đó mà vào trong kinh tế, vào trong kỹ thuật thì ta sẽ trở nên vượt trội. Đó, một lý do một đất nước mà muốn tiến bộ thì cần rất nhiều ngành phải tiến bộ vượt trội, trong đó có cái kỹ thuật. Mà để con người làm kỹ thuật mà giỏi, tạo ra được những sản phẩm xuất sắc thì cái người đó phải có gì?
[1:05:04]Sức tập trung rất là ổn định, rất là cao mới làm cho nó bớt lỗi, mới hoàn hảo làm cho nó trở nên hoàn hảo, chu đáo tới từng chi tiết nhỏ. Nên đến khi cái người ta sử dụng, người ta không còn tìm cái lỗi được nữa, vì mình đã chăm chăm nhìn nó và đã biết trước những điều cần phải làm. Còn ví dụ như bây giờ ta nói điều này, à hôm nay tôi vừa mới chế một cái cái bóng đèn tự động, có người bước vô phòng nó sáng lên, không còn ai nó tự động nó tắt. Và cái sản phẩm này đem thương mại được, tiết kiệm điện, ta không cần phải. Ví dụ cái người lười quên tắt đèn thì nó tự nó tắt, vì như vậy là nó tiết kiệm điện cho mọi người.
[1:05:47]Đem bán, khi bán rồi người ta sử dụng vô số lỗi. Mặc dầu cái lý luận ban đầu là có người bước vô phòng thì nó sáng, người đi ra khỏi phòng nó tắt. Nghe thì được á, nhưng mà sử dụng thử coi, cả triệu lỗi ở trong đó. Vì sao vậy? Có những lúc nửa đêm tôi thức dậy, tôi đi vào nhà vệ sinh, tôi không muốn bật đèn mà nó cứ bật. Nhiều cái tế nhị khác. Ví dụ như xe hơi vậy, hễ nổ máy trong ban đêm là tự động nó sáng đèn. Nhưng có những lúc người ta đang theo dõi kẻ trộm, trong ban đêm mà cứ mở đèn như vậy chạy theo sau đuôi nó thì còn gì nữa là bí mật quốc gia, phải không ạ? Cho nên không phải là là nó mình hiểu được nguyên tắc rồi,
[1:06:30]phải tập trung, ổn định, suy xét mọi điều trước sau thì ta mới làm ra được một sản phẩm hoàn hảo, vậy. Ví dụ như ta đến với nhau trong cái tình huynh đệ như vậy, ta cần cái sự yêu thương, đoàn kết, gắn bó, nhưng mà ta sẽ hiểu rằng trong cuộc đời này không phải chỉ yêu thương mà đủ. Còn sao nữa? Phải nghiêm khắc, nhiều khi phải cảnh giác, rất là nhiều việc đi theo nữa để mới giữ gìn sao? Giữ gìn cái đạo tràng ổn định, mà giữ cái đạo tràng ổn định thì tình huynh đệ mới bền vững. Nên cái việc gì cũng vậy, mình đặt cái tâm mình ổn định vào đó thì ta phát hiện ra rất nhiều điều, rất nhiều điều. Nói thưa nói thưa thầy, con cũng vậy, nghe lời thầy dạy con chơi với người bạn và con
[1:07:18]đặt cái sức tập trung chú ý vào người bạn nó rất kỹ, rồi bạn nó nghỉ chơi con luôn. Hỏi sao vậy? "Vì nói con tò mò, cái gì cũng săm soi biết hết chịu không nổi." Đó nó có nghĩa là khi ta ta đặt cái tâm nó ổn định để ta tìm ra được những nguyên lý, chứ không phải là mình cứ rình người bạn rình rình: "Sao nãy anh ăn cái gì vậy? Hồi nãy nói chuyện nghe điện thoại ai nhắn tin cho anh, cái tin nói gì vậy?" Là là xong rồi. Nên là ta chơi với nhau, tôn trọng nhau, nhưng mà gì? Giữ cho mỗi người một khoảng riêng tư cần thiết. Yêu nhau, quý nhau nhưng mà giữ một khoảng riêng tư chừng ấy thôi. Còn nếu người ta tự động đem cái hết sức riêng tư,
[1:07:55]bí mật của người ta mà người ta thổ lộ với mình thì mình xem đó là cái ân tình rất là lớn, mình phải tôn trọng và bảo vệ cái riêng tư đó luôn, sống để bụng chết đem theo, không được biết cái riêng riêng tư bí mật của người ta rồi đem nói tràn lan ra là vô đạo đức, ý là như vậy nha. Thôi hôm nay chúng ta nói với nhau về cái chú ý, đây là một phần trong cái cấu trúc năm ấm về tâm lý học của Phật giáo, ai mà nghe được cái bài này sẽ cũng sao? Rất là thú vị nha.