Lời giảng: Ý Nghĩa Tuyệt Đối Của Đức Phật - Buddha 'S Absoluteness

  • Thuyết giảng: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Thời lượng: 1:07:29

Toàn văn lời giảng, chép từ phụ đề. Bấm vào mốc thời gian để nghe đúng đoạn đó.

[0:23]Nam Mô

[0:28]Bổn Sư

[2:07]Thích

[3:44]Ca Mâu Ni Phật.

[4:21]Một đóa sen hé mở, hương tỏa khắp nhân gian. Một vầng dương hiện lộ, soi sáng mãi muôn đời. Bước chân Lâm Tỳ Ni, bóng che toàn thế giới. Ngón tay chỉ lên trời, mở con đường siêu thoát. Ngón tay chỉ xuống đất, tình thương tràn muôn nơi. Vô lượng kiếp tu hành, đản sinh thành Chánh Giác, để một kiếp cuối cùng Người trở thành Bất Diệt. Ngày chào đời vinh quang, hoa trời rơi ngập đất. Nhạc trời vang không gian, hào quang trùm bốn phía. Thánh nhân đến với đời, mở một dòng đạo lý, như bất tận suối nguồn, thấm đẫm cả thế gian. Hạt giống của Chánh pháp gieo vào lòng muôn người, thành trí tuệ từ bi, thành thương yêu hạnh phúc.

[5:22]Đời tăm tối khổ đau, đầy oán hờn ích kỷ. Nếu không có pháp lành, biết bao người lạc lối. Mừng ngày khánh đản Người, chúng con xin khấn nguyện mãi tinh tấn tu hành như lời Người đã dạy. Đem giáo pháp của Người đến tất cả chúng sinh. Nối mãi bước chân Người trên lộ trình giác ngộ. Thắp ánh sáng của Người vào trái tim nhân loại. Tỏa hương thơm của Người vào khắp cả hành tinh. Cúi xin Người gia hộ chúng con đủ khôn ngoan, đủ từ bi nhẫn nhục để chịu khó tu hành và chịu khó giúp người cùng bước trên đường đạo. Mong cho cả thế giới sống với nhau thanh bình trong hào quang Phật pháp, trong tình thương mến nhau.

[6:16]Mong tất cả chúng sinh hiểu giáo pháp nhiệm mầu, cùng nỗ lực tiến tu và đồng thành Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[6:43]Kính

[6:52]lạy Đấng Vô Thượng. Người là ánh mặt trời nơi biển đời nhân thế.

[7:06]Người là nguồn thương yêu bao dung khắp muôn loài.

[7:17]Là mặt trời

[7:24]ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.

[7:43]Quỳ lạy bậc Chân Nhân, Thầy của khắp trời người, lòng từ bi bao la chở che muôn loài.

[8:05]Người là một đại dương mà con như giọt nước.

[8:18]Người là rặng cao sơn mà con như hạt bụi.

[8:30]Con

[8:34]xin đem hết... Người với trọn lòng thiết tha quỳ lạy tôn kinh, xin đem trọn cuộc đời đi theo bước chân người.

[9:01]Xa lìa bờ bến tìm về nơi giác ngộ,

[9:12]xin theo trái tim người để trải lòng thương yêu, bao dung khắp muôn loài.

[9:30]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.

[9:38]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật. Bây giờ đến lúc thầy nói

[9:57]về ý nghĩa

[10:02]Phật đản. Mời tất cả quý thầy, quý cô cùng quý Phật tử chúng

[10:16]ta nghiêm trang ngồi xuống nghe thầy nói chuyện.

[10:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay, hòa chung niềm vui với tất cả những người đệ tử Phật trên toàn thế giới, chúng ta cũng về đây nơi ngôi chùa hoang vắng này để cử hành đại lễ Phật đản, để chúng ta tưởng nhớ lại cái ngày xuất hiện của một bậc thánh tuyệt đối giữa trần gian. Dù chúng ta có nói lên vô lượng cái lời ca ngợi xứng đáng Đức Phật, cũng không bao giờ chúng ta có thể diễn tả hết được cái tính cách cao quý của Đức Phật. Dù chúng ta có đem cả thân mạng của mình ra để thiêu để đốt để cúng dường Phật, cũng không bao giờ bày tỏ được cái lòng tôn kính hoặc là thể hiện được cái sự vĩ đại của Đức Phật.

[11:30]Tuy nhiên, bằng một chút cái tấm lòng thành, một chút cái công hạnh, chúng ta quay quần về đây với nhau để nhắc nhau về cái thánh tính cao cả tuyệt đối của Đức Phật, nên hôm nay thầy nói về đề tài là: Ý nghĩa tuyệt đối của Phật. Trước hết, chúng ta hiểu sơ sơ thế nào là tuyệt đối, thế nào là tương đối. Chữ "tuyệt" là chấm dứt, "đối" có nghĩa là đối chiếu hay so sánh. Còn cái "tương" là còn có liên quan, "đối" là đối chiếu hay so sánh. Nghĩa là nói tuyệt đối có nghĩa là không thể so sánh được hay không cái điều gì còn có thể so sánh được. Còn tương đối có nghĩa là còn có những cái gì đó có thể hơn kém, có thể so sánh được.

[12:25]Ví dụ như khi chúng ta nói cái người này cao, người kia thấp thì có thể người cao hơn thôi, chứ không phải là không còn kích thước để so sánh. Hoặc bây giờ chúng ta nói một người giàu, một người nghèo, ví dụ nói là cái người này nghèo hơn cái tài sản nghèo hơn người kia là ba tỷ đồng, thì cái khoảng chênh lệch ba tỷ vẫn là còn con số để so sánh. Hoặc là mình nói đến tận cùng đi, nếu một người khốn rách áo ôm, không cơm không áo và một người giàu nứt đố đổ vách, coi vậy chứ vẫn còn có con số để so sánh. Còn một khi đã nói đến tuyệt đối thì chúng ta không có con số để so sánh để đối chiếu. Thì như vậy, chữ tuyệt đối này nó không còn có cái nghĩa là quá sức,

[13:19]quá nhiều, quá cao, quá lớn nữa, mà nó vượt qua khỏi cái giới hạn của cái quá sức đó để trở thành cái gì mà ngôn từ không diễn tả được. Bây giờ thầy nói ví dụ: Ví dụ bây giờ chúng ta so sánh một cái hòn núi thì rất là lớn và một cái hạt bụi rất là bé. Thì giữa cái rất là lớn đó với cái rất là bé đó, coi vậy chớ vẫn còn tương đối, so sánh được. Nói rằng cái hòn núi này lớn hơn cái hạt bụi kia mười tỷ tỷ lần, còn con số để so sánh. Mặc dù chúng ta thấy giống như là là cái sự chênh lệch đó không có thể so sánh được, nên tuy nhiên chúng ta ca ngợi Đức Phật như trong bài hát tôn kính Phật vậy, tức là:

[14:13]"Người là ngọn cao sơn, mà con như hạt bụi". Là nó gần như là Đức Phật vượt hơn chúng ta trở thành tuyệt đối. Đó, nhưng mà ngôn từ chỉ diễn tả được nhiêu đó, chứ sự thật nếu đúng là tuyệt đối thì không so sánh được. Thầy sẽ ví dụ tại sao không so sánh được. Thì trở lại cái ví dụ nãy, là giữa cái hòn núi rất lớn và một hạt bụi rất bé, chúng ta có cảm giác là không so sánh được, nhưng nếu với máy móc tối tân người ta vẫn đo được, vẫn đo được. Đo được là cái ngọn núi đó lớn hơn cái hạt bụi này gấp tỷ tỷ tỷ lần, nó có con số bao nhiêu con số không, ví dụ như là hai mươi bảy con số không ở đằng sau con số

[15:02]một, lũy thừa hai mươi bảy lần của đằng sau con số mười thì vẫn so sánh được, khoa học họ tính được hết. Nhưng mà nếu nói như thế này thì sự so sánh chấm dứt, nếu nói như thế này: Nếu nói rằng trong một hạt bụi này chứa đựng cả cái hòn núi kia thì hết so sánh, đúng không? Đúng, phải không? Nếu nói như vậy thì chấm dứt sự so sánh. Mà tuyệt đối chính là như vậy. Nên Đức Phật tuyệt đối là chúng ta đừng nghĩ rằng bởi vì Ngài quá vĩ đại, quá lớn lao, quá mênh mông, quá thênh thang rồi mình quá nhỏ bé nên không so sánh được, không phải, vẫn so sánh được. Nhưng mà nếu đến mức độ mà

[15:45]nơi Đức Phật cũng tức là tất cả chúng sinh, nơi Đức Phật cũng tức là toàn thể vũ trụ, một hạt bụi chứa trùm cả tam thiên đại thiên thế giới thì việc so sánh chấm dứt. Đó đạt được tuyệt đối. Tuy nhiên, cái khái niệm nói rằng nơi một hạt bụi này chứa cả tam thiên đại thiên thế giới thì cái này mình bằng cái suy tư mình hiểu được không? Hiểu được không? Ai hiểu được không? Không hiểu được, phải không? Nghĩa là chúng ta nghe nói cái câu rất là kỳ lạ, rất là hay mà mình không biết nó là gì. Mình tin thôi, mình tin rằng câu này là hay lắm, chắc là một bậc chứng ngộ là đạt được, còn mình không hiểu được.

[16:28]Mình chỉ tin và phải nói như thế này: Phải là một người rất có thiện căn và rất có trí tuệ mới tin được điểm này. Mới tin được điểm này là nơi trí tuệ của một bậc giác ngộ thì một hạt bụi bay che trùm cả tam thiên đại thiên thế giới. Cái câu này nghe rất lạ, nhưng mà nếu là người có căn lành thì tự nhiên thấy chấp nhận, thấy có niềm tin rằng nơi đây ẩn chứa một chân lý tuyệt vời gì đó. Còn người không có thiện căn thì nghe câu này không hiểu và thậm chí có thể bài xích. Nên nay thầy nói lại cái câu đó, thầy nói rằng: Một hạt bụi bay mà chứa đựng cả tam thiên đại thiên thế giới, thầy nói để mọi người nhìn lại tâm mình.

[17:14]Nếu trong tâm mình nghe câu này mà tự nhiên có một cái xúc cảm, có một cái hoan hỷ, có một cái niềm tin, có một cái cảm nhận tương quan thế nào đó thì phải biết chính mình có cái thiện duyên lớn đối với Phật pháp. Còn nếu khi thầy nói cái câu là cái sự giác ngộ của một bậc thánh là như là thấy một hạt bụi bay mà che cả vũ trụ, mình nghe câu đó mình ngờ ngợ, không tin, thấy xa lạ thì phải biết rằng duyên của mình đối với Phật pháp hơi ít. Nên ở đây thầy không giải thích mà để mọi người cảm nhận. Vì sao? Vì đến chỗ cảnh giới này, ngôn ngữ không diễn tả được, ngôn ngữ không diễn tả được. Cũng giống như là chúng ta gặp một người

[18:04]là bị khiếm thị, gọi là mù á, thì người này cả đời không hiểu được màu đỏ là gì. Bây giờ nếu mình có nói rằng là thưa bạn, màu đỏ thì nó chói chang, à nó nóng bỏng, nó gay gắt, nó nồng nhiệt, dù mình có diễn tả muôn ngàn lời thì cái người bạn mù của chúng ta vẫn không hiểu được. Vì người đó không có cái cái không bước được vào cái thế giới của hình ảnh để hiểu được cái điều này. Thì cũng vậy, khi mà chúng ta nói đến cái trí tuệ của một bậc giác ngộ là một hạt bụi bay mà che cả ba tam thiên đại thiên thế giới thì do chúng ta vẫn là những người mù, chúng ta mù trong vô minh, chúng ta không có con mắt đạo nên không hiểu được, mặc dù chúng ta có tin.

[18:54]Cũng giống như người bạn mù của chúng ta nghe chúng ta diễn tả về màu đỏ tin nhưng hoàn toàn cũng không biết được. Như vậy, thì người mù cũng vậy, ví dụ như họ nghe và thuộc và nói lại thôi, như nghe trong học trong bài vở nói rằng bầu trời màu xanh, xanh lơ, ừm, hoa hồng có màu hồng màu đỏ, lá cây màu xanh, thì họ nghe chữ màu xanh lá cây họ thuộc. Hỏi ai hỏi họ lá cây màu gì, họ trả lời lá cây màu xanh nhưng mà họ không biết màu xanh là gì. Cũng giống như vậy, khi chúng ta nghe nói đến bậc thánh là tâm lắng lặng tuyệt đối như hư không, chúng ta không biết điều đó, không thấy điều đó, chúng ta chỉ tin và đôi khi nói lại.

[19:40]Nhưng mà cẩn thận, chúng ta nói lại mà làm như mình thấy thật sự thì mình sẽ bị cái lỗi là khoe khoang, vì chưa thấy mà làm cho người ta tưởng mình thấy, chưa đắc đạo mà làm cho người ta tưởng mình đắc đạo là có lỗi. Thì trở lại vấn đề tương đối, tuyệt đối. Ở đây, ý nghĩa tuyệt đối là không phải là cái cực kỳ lớn, bởi vì cái cực kỳ lớn còn bị so sánh được với cái nhỏ. Ở đây là cái gì? Rất nhỏ mà lại vô cùng lớn, ừm, cái gì rất là khoảnh khắc nhưng mà lại trở thành thiên thu, đó, nghĩa là trong một chớp mắt nhưng lại là vĩnh viễn, những cái khái niệm như vậy là những khái niệm của tuyệt đối, chứ không phải nói là à ừm

[20:30]cái cái tâm này nghĩa là phủ trùm cả thời gian vô tận, là nói tâm này tồn tại vô tận, ờ là cái cái trí tuệ này tồn tại vô tận thì cái thời gian như vậy chúng ta còn nghe cái cảm giác nó kéo dài, chứ còn mà nếu nghe rằng một khoảnh khắc cũng tức là thiên thu thì lúc đó mọi sự so sánh chấm dứt thì đó mới gọi là tuyệt đối. Hoặc nói rằng là trong một cái nhìn mà thấu suốt được cả tam thiên đại thiên thế giới thì đó là cái không còn so sánh được. Đó, giữa ti- tương đối và tuyệt đối là như vậy. Cái khác nhau nữa là tương đối người ta cố gắng có thể dùng ngôn ngữ, dùng so sánh, dùng ví dụ, dùng công cụ để diễn tả được,

[21:18]còn đối với tuyệt đối thì không còn dùng công cụ ngôn ngữ để diễn tả được nữa. Ở đây trong đạo Phật, cái sự giác ngộ của Đức Phật là tuyệt đối. Và chúng ta biết rằng cái gì mà đạt đến tuyệt đối nó đòi hỏi một cái công phu, một công lao rất là lớn, thì Đức Phật cũng vậy, Ngài đã tích lũy cái công hạnh của mình trong vô lượng kiếp quá khứ mà trong vô lượng kiếp quá khứ đó Ngài luôn luôn khát khao đi tìm cái hoàn hảo tuyệt đối. Phải có cái tâm đó thì một ngày kia một người mới chứng được cái tuyệt đối, còn nếu mà chúng ta với cái trí tuệ tầm thường, nhỏ bé của mình, với cái ước mơ nhỏ bé, với con tim nhỏ bé

[22:06]thì chúng ta chỉ đi tìm một cái mục đích rất là gần gũi, nhỏ bé trong cái cuộc sống tầm thường này. Chúng ta đi tìm những cái trò vui tạm bợ, chúng ta đi tìm những cái hạnh phúc đơn sơ, chúng ta đi tìm những cái tài sản vừa chừng nào đó, thì vì cái tâm hồn mình chỉ nhiêu như thế, trí tuệ chỉ như thế, trái tim chỉ như thế thì chúng ta tìm một cái gì nó cũng tầm thường, tương đối như thế. Nhưng với những bậc thánh xuất trần từ xưa luôn luôn trong tâm khát khao đi tìm cái hoàn hảo tuyệt đối. Chúng ta nói ví dụ, ví dụ như là mình sinh ra trong cuộc đời, mình là một và là một người tốt nên mình muốn rằng mọi người phải biết thương mến nhau. Ừm.

[22:52]Và mình mong rằng à trong gia đình mình sống là thương yêu nhau được nè, làng xóm biết thương nhau nè, bạn bè, đồng nghiệp biết thương quý nhau nè. Cuộc sống như vậy là là đẹp, được coi là đẹp. Đó là cái ước mơ của mình và như vậy cũng là người tốt lắm rồi. Nhưng mà với những những vị thánh xuất trần thì họ không ước mơ như vậy. Họ ước mơ ngày nào đó trên thế giới này là tất cả mọi người đều xem nhau như ruột thịt, đều tràn đầy tình thương mến với nhau và thậm chí cái tình thương đó lan xuống cả loài thú vật và lan xuống cả cỏ cây. Đó, nghĩa là cái điều mà chúng ta nghĩ như là không tưởng, tức là không có thực tế,

[23:38]một điều mà không bao giờ tìm thấy được thì không nên ước mơ. Nhưng mà có những điều lạ như vậy, nghĩa là thấy như không bao giờ làm được và mà vẫn có những con người dám ước mơ. Những người dám ước mơ, nghĩa là họ dám ước mơ những điều mà người khác cho là ảo tưởng. Nhưng mà không ngờ cái người mà dám ước mơ những điều như là ảo tưởng đó kỳ thực lại chính là những vĩ nhân của cuộc đời này. Còn những người mà à sợ hãi, dè dặt, muốn sống cái gì nó gần gũi thực tế, coi vậy chớ lại trở thành người tầm thường. Đó là cái khác nhau như vậy. Và dĩ nhiên cái nhân quả, cái nhân rồi sẽ có cái quả. Thầy chưa nói là một người có thể chứng được đạo giải thoát cao

[24:24]siêu, chỉ nói một người với cái ước mơ quá lớn thôi, là ước mơ đem tình thương đi xây dựng tình thương cho cái thế gian này, mong cho thế gian này thương mến nhau thôi, thì có thể là trong 2.000 năm tới con người vẫn chưa thể thương nhau như vậy. Nghĩa là có thể trong 2.000 năm nữa con người vẫn còn có oán thù, vẫn còn ganh ghét, vẫn còn chiến tranh, nhưng mà cái người ước mơ đó đó, cái người biết ước mơ đó sẽ sinh về một nơi mà ở nơi đó chỉ có người thương người, sống để yêu nhau thôi. Là thật sự sẽ có một cái cõi mà con người ta sống với nhau hoàn toàn bằng tình thương yêu, mà cái người biết ước mơ

[25:07]lớn lao đó mới xứng đáng để sinh về cái cõi đó được. Và cái cõi này mà mình xây dựng dù chưa thành công thì mình lại có một cái cõi để được hưởng cái điều đó. Thì cũng vậy, ví dụ như trên cuộc đời này à chúng ta hay làm cho người này ghét người kia, người kia ghét người nọ, mình hay nói qua, nói lại, nói ra, nói vào, khiến cho người này hiểu lầm, người này chống đối người kia, ghét bỏ người kia, thì mình cũng sẽ sinh vào một nơi mà đầy rẫy những cái nghi kỵ, ganh ghét, oán hờn làm cho mình khổ sở. Nên ở đây vậy, là cái sự giác ngộ tuyệt đối của Đức Phật bắt đầu từ những cái ước mơ xa xôi trong quá khứ,

[25:48]nghĩa là Ngài khát khao đi tìm cái tuyệt đối chứ không có dừng lại ở cái tương đối. Nghĩa là nói đến tình thương yêu, Ngài ước mơ một cái tình thương yêu tuyệt đối cho tất cả loài người. Nói đến cái trí tuệ, Ngài ước mơ một cái trí tuệ tuyệt đối, thẩm thấu trùm hết cả vũ trụ. Nói đến sự giải thoát bình an thì Ngài ước mơ đi tìm một cái sự giải thoát tuyệt đối hoàn toàn, không còn một chút phiền não, vô minh và chấm dứt hoàn toàn cái luân hồi sinh tử. Đó là con người có ước mơ lớn thì một ngày nào đó mới đạt được cái cái tuyệt đối. Nghĩa là phải có khát khao tuyệt đối, chúng ta mới đi tìm được cái tuyệt đối.

[26:25]Còn nếu mà chúng ta ước mơ những cái tầm thường thì cuộc đời chúng ta vậy, cũng chỉ là những cái tầm thường, dù là có hơi tốt hơn một chút. Nên ở đây là chúng ta nói đến ý nghĩa tuyệt đối của Phật, chúng ta phải hiểu điều này bắt nguồn từ nhiều kiếp xưa, nhiều kiếp xưa Ngài đã có cái khát khao tuyệt đối. Nói như vậy để cho chúng ta ngày hôm nay vậy, chúng ta quỳ dưới Phật đài, ở trên chúng ta là Đức Phật vô vàn tôn kính của chúng ta, một người đã đạt đến tuyệt đối và đã để lại con đường để dắt chúng ta cũng đi về tuyệt đối. Thì ngày hôm nay, tưởng niệm ngày mà Ngài đã sinh ra cuộc đời này, chúng ta cũng vậy, phải biết dệt cho mình một cái ước mơ tuyệt đối,

[27:07]chớ chúng ta không còn nên giữ lại những cái ước mơ tầm thường nhỏ bé nữa. Có thể trong nhiều năm tới chúng ta vẫn chưa được làm chưa làm được chuyện gì lớn lao cho cuộc đời mình cũng như cho những người chung quanh, nhưng trong thâm tâm mình, chúng ta phải biết khát khao tuyệt đối. Đó mới là người đệ tử Phật. Còn nếu chúng ta không biết khát khao tuyệt đối, chúng ta chấp nhận những cái gì vừa chừng, vừa phải, thì kiếp này và những kiếp sau chúng ta cứ luân hồi lộn lên lộn xuống, là khi thì giàu sang, khi thì nghèo khổ, ừm khi thì thương người này, khi ghét người kia, cứ thay đổi và luân hồi mãi mãi mà thôi.

[27:46]Còn nếu trong tâm chúng ta đã có một lần khát khao tuyệt đối thì một ngày nào đó chúng ta sẽ thoát ra hoàn toàn những nỗi khổ của trần gian, đạt được cái cái an lạc, hạnh phúc tận cùng. Thầy nói vậy, thầy nói cái hạnh phúc tuyệt đối là như thế nào, ở đây là chỗ mà nhiều khi chúng ta hiểu lầm vậy. Bây giờ thầy nói hạnh phúc tuyệt đối, ví dụ như có người nói rằng là một đứa bé ừm khi nó đang thèm ăn bánh, thế là được cái người quen cho nó 10.000 đồng để nó đi mua bánh ăn thì nó sung sướng không? Sung sướng không? Sung sướng phải không? Mà cái niềm vui đó lớn không? Nhỏ xíu à. Niềm vui của đứa bé được 10.000 đồng ăn cái bánh thì không có gì để nói.

[28:31]À bây giờ mình so sánh khác, là có một người nào đó sau khi mơ ước được vương quyền, là sau khi nhiều đấu tranh cực khổ rồi chiếm được cái quyền làm vua của cai trị một đất nước thì cái người đó hạnh phúc lớn không? Lớn không? Rất lớn phải không? Đó, bây giờ so sánh giữa một người là chiếm được cai trị cả một cái vương quốc với cái hạnh phúc của đứa bé mà được 10.000 cho một cây cà rem thì hai cái hạnh phúc đó chênh lệch với nhau quá lớn phải không? Một cái quá lớn và một cái quá bé. Thì như vậy cái hạnh phúc đó vẫn so sánh được, dù rất lớn, dù rất bé. Nhưng bây giờ nếu thầy nói như vầy, nếu thầy nói như vầy,

[29:11]nơi cái tâm giác ngộ của Đức Phật, của bậc thánh là cái tâm vừa tịch lặng tuyệt đối

[29:20]mà vừa hạnh phúc tuyệt đối, rất là tịch lặng mà cũng rất là hạnh phúc. Cái này mình hiểu được không? Không hiểu được. Là vì sao? Là vì thường chúng ta hiểu rằng hễ hạnh phúc tức là tâm mình phải xao động, tâm mình phải rộn rã, phải xúc cảm thì mới gọi là hạnh phúc. Ừ. Còn ở đây chúng ta nghe cái trạng thái của một người là tâm hoàn toàn tịch lặng, tịch lặng đến tuyệt đối thì mình không hiểu đó là hạnh phúc. Nhưng mà không ngờ đó cũng là hạnh phúc tuyệt đối, nên đây là cái mình không hiểu được. Cũng giống như mà nói rằng nơi một hạt bụi mà chứa cả vũ trụ này mình không hiểu, thì cũng vậy, là tâm của bậc Thánh là vậy, tịch lặng tuyệt đối

[30:02]nhưng mà là hạnh phúc tuyệt đối, cũng là cái mình không hiểu được, nhưng đó là ý nghĩa tuyệt đối của Đức Phật, là như vậy. Ở đây, như hôm trước mà chúng ta nói trong cái ý nghĩa vô ngã của buổi lễ Thành Đạo, nên Thầy không có nhắc lại nhiều, Thầy nói sơ thôi. Để đạt đến tuyệt đối thì người này phải chấm dứt hoàn toàn bản ngã, là hoàn toàn không còn thấy có cái ta. Và khi một người không còn có cái ta thì người này trở thành toàn thể vũ trụ, trở thành toàn thể chúng sinh. Đó là ý nghĩa tuyệt đối. Nghĩa là vẫn với con người như thế, hình hài như thế, nhưng mình không có ngờ rằng tâm của người đó là toàn thể vũ trụ, toàn thể chúng sinh.

[30:45]Đây cũng là cái tuyệt đối, cũng là ý nghĩa tuyệt đối của Đức Phật cũng vậy.

[30:52]Bây giờ chúng ta nói cái trí tuệ tuyệt đối của Phật là gì? Trí tuệ tuyệt đối của Phật là trong những cái danh hiệu mà Đức Phật được xưng tán là đấng Chánh Biến Tri. Chánh tức là đúng, biến là cùng khắp, tri là biết, tức là biết tất cả mọi điều hết mà biết rất chính xác, rất chuẩn xác mọi điều. Tuy nhiên là đối với những điều của con người, Đức Phật không nói hết những điều mình đã biết trong vũ trụ, nghĩa là Ngài chỉ nói những điều cần thiết để cho con người có một cái hướng đi, có niềm tin, có sức mạnh để tu tập, chứ không phải luôn luôn chuyện gì cũng nói. Cho nên Đức Phật cũng hay nói là Như Lai chỉ nói chuyện gì,

[31:38]nói những điều gì cần thiết cho sự tu tập, giải thoát của chúng sinh. Và vì vậy mà Đức Phật không nói tràn lan, chỉ thỉnh thoảng được ai hỏi á thì Đức Phật có trả lời. Ví dụ có một lần đó, Ngài A-nan hỏi Đức Phật là: "Bạch Thế Tôn, là những người cư sĩ ở cái thành đó khi tên đó tên đó đã từng đến đây quy y, cúng dường và có tu tập thì đã tịch rồi, xin Thế Tôn cho chúng con biết là vị đó tịch, sinh về nơi nào?". Thì Đức Phật trả lời à: "Tên người đó người đó chết đã sinh về cõi trời nào, cõi trời nào." Cái Ngài A-nan hỏi nữa, ổng nói: "Còn ở bên tỉnh kia có một số vị cư sĩ nọ đã chết thì sinh về nơi nào?".

[32:17]Thì Đức Phật cũng trả lời: "Ờ, tên đó, người đó người đó chết sinh về nơi nào". Ngài A-nan hỏi nữa, Đức Phật mới nói: "Thôi A-nan, đừng hỏi nữa. Tại vì hỏi hoài chuyện cũng không tới đâu. Cái quan trọng là biết rằng cái con người sống trong hiện tại họ đã sống rất đúng, rất chân chính, tu tập đúng với giáo pháp thì chắc chắn họ về nơi cõi lành. Chứ còn nếu nói thì Đức Phật vẫn nói được." Cũng có một lần vậy, là Ngài A-nan hỏi Đức Phật: "Bạch Thế Tôn, con nghe nói là thị giả của một Đức Phật Tỳ-bà-thi ở quá khứ á, có thể đứng trên một đỉnh núi mà dùng thần thông phát ra một cái làm cho tam thiên đại thiên thế giới chấn động luôn.

[32:58]Cái thần lực đó làm rung chuyển cả như gần một thiên hà. Thần lực lớn như vậy của một vị A-la-hán thời xưa thời quá khứ." Lúc đó Đức Phật mới tiết lộ một chút nữa. Đức Phật mới nói: "Chỉ là một thị giả của Đức Phật thôi A-nan à." Cái Ngài A-nan nói... Ngài A-nan nghe nói vậy là biết rằng mà nếu là Đức Phật thì còn vĩ đại hơn nữa, thì Ngài mới mừng quá Ngài lật đật Ngài quỳ xuống đảnh lễ liền, nói: "Xin Phật cho con biết, nếu là Phật thì còn cỡ nào nữa? Còn cỡ nào?". Cái Ngài A-nan Ngài khôn, Ngài lợi dụng kẽ hở là Ngài moi ra, tìm cho ra những cái ưu điểm và cái trí tuệ của Phật. Lúc đó là vì bị Ngài A-nan cái nhân duyên thỉnh cầu quá, Đức Phật mới nói là:

[33:35]"Nếu là một Đức Như Lai thì có thể làm cho ánh sáng và cái chấn động của mình cho tới vô lượng, vô lượng trong vũ trụ này chứ không phải chỉ là một thiên hà." Mình dùng cái chữ tam thiên đại thiên thế giới là một thiên hà, giống như vậy. Thế là có Đức Phật, Ngài thị hiện thần thông đi. Lúc dĩ nhiên là thời xưa mình không có đo đạc được, mình không có đo đạc là lúc đó Đức Phật đã vận thần thông chiếu bừng ánh sáng tràn ngập vào trong vũ trụ và gây cái chấn động vào trong khắp vũ trụ. Ví dụ như chúng sinh ở cõi khác chỉ nghe như có một trận động đất thôi, bỗng nhiên thấy ở cõi mình đất rung rinh

[34:08]rung rinh, không biết rằng đó là cái thần lực từ nơi Đức Phật Thích Ca đã đánh tràn vào trong vũ trụ. Thì đây là một điều trong kinh kể lại và có nhiều người họ không dám tin, không dám tin là trên đời này quả thật có một vĩ nhân mà thần lực khủng khiếp như vậy, đứng ở Trái Đất này vận thần lực một cái làm rung chuyển cả vũ trụ, tất cả những tinh cầu, những thiên thể trong vũ trụ đều bị chấn động hết. Không ai tin nổi chuyện đó, cho nên rất ít người dám nhắc tới bài kinh đó. Nhưng riêng Thầy, Thầy tin tuyệt đối bài kinh đó có thật. Bởi vì sao? Bởi vì tâm của một Đức Phật chính là toàn thể vũ trụ.

[34:47]Ngài ngồi đó lặng lẽ với chúng ta với gương mặt từ bi, dịu dàng, nghiêm trang, thanh khiết và sáng tỏ đó, nhưng đâu có ai ngờ rằng ngay nơi đó Ngài cũng tức là toàn thể vũ trụ. Toàn thể vũ trụ giống như trong tâm Ngài, trong bàn tay của Ngài, Ngài muốn lay động tùy ý. Nhưng mà dĩ nhiên một Đức Phật không vì lý do khoe khoang mà làm chấn động. Ngài chỉ xuất hiện hay làm một động tác là vì lợi ích chúng sinh. Hôm đó, vì Ngài A-nan thỉnh cầu mà Đức Phật đã thị hiện thần thông. Chúng ta không có máy móc để đo đạc lại chuyện đó, những cái tinh cầu khác bị chấn động cũng không biết đó là cái sự chấn động gì, như vậy thôi. Nhưng mà chúng ta tin điều đó.

[35:25]Đó cũng chính là cái ý nghĩa tuyệt đối của Đức Phật. Và Đức Phật cũng vậy, biết mọi điều trong vũ trụ này nếu cần có ai phải hỏi tới. Nhưng cái hay vậy, cái hay là Đức Phật vậy, vì cái nhân duyên Ngài xuất hiện ở thế giới này, Ngài vẫn sống là một con người giản dị, bình thường. Là mỗi ngày Ngài vẫn cùng với các đệ tử ôm bình bát đi khất thực, nghĩa là nhận từng cái thức ăn của người ta bỏ vào bát của mình để ăn và cầu phúc cho những người thí chủ đó. Bởi vì một lần mà nếu chúng ta sớt được vào cái bát của Đức Phật một ít cơm thì chắc chắn ngày nào đó chúng ta sẽ đắc đạo. Vì đó là cái công đức rất là lớn.

[36:05]Cho nên trong 45 năm mà Đức Phật thuyết pháp, độ sinh, giáo hóa và khất thực là Ngài gieo rắc, Ngài gieo rắc cái duyên Phật pháp đến với không biết bao nhiêu người trên cuộc đời này. Đây là một cái lòng từ bi của Đức Phật chứ không phải là Ngài cần ăn, không phải Ngài cần ăn, nhưng mà Ngài sống vậy. Nên ở đây cũng là một cái tuyệt đối nữa. Chính cái con người như vậy, vô cùng cao cả như vậy, phước vô cùng lớn như vậy, mà lại sống một đời cực kỳ giản dị, tầm thường, sống là một người đi ăn xin. Đây cũng là một cái không so sánh được. Nếu ở ngoài đời chúng ta sẽ thấy rằng một cái người đi ăn xin

[36:42]và một cái bậc vương giả, quyền quý là hai cái chênh lệch khác nhau, so sánh được. À, một người quá cao sang, một người quá nghèo hèn, nhưng mà vẫn so sánh được, tương đối. Nhưng mà ở đây lạ một cái, một con người cực kỳ cao sang, cực kỳ cao quý, cực kỳ nghĩa là là thánh thiện mà lại sống một cuộc đời cực kỳ nghèo hèn, là một kẻ ăn xin. Chúng ta thấy nhân cách của Đức Phật là như thế. Một bậc vương tử sống sung sướng, xuất gia, đắc đạo thành một bậc Thầy của cả trời và người, mà lại sống cuộc đời của một kẻ đi ăn xin, khước từ mọi cái gọi mời vinh quang mà người khác dâng, dâng tặng. Có một lần cũng vậy, vua Bình...

[37:29]Bimbisara mới gặp Đức Phật lúc Ngài còn mới đi xuất gia, Ngài chưa đắc đạo, thì vua Bimbisara thấy Ngài cái dung mạo tuyệt vời quá, thấy một vị sa-môn dung mạo quá tuyệt vời, thì ông tới đảnh lễ, hỏi ra thì mới biết thì ra người này là Thái tử của cái đất nước của vương thành Ca-tỳ-la-vệ mà đi xuất gia, nên ông càng khâm phục bội phần. Phải nói một cái người mà quyền quý như vậy, không ai dám bỏ, khước từ cái giàu sang, quyền quý đó để làm một con người lang thang trên mọi nẻo đường đi tìm chân lý như thế, nên con người này quá tuyệt vời. Nên ông mới đảnh lễ, mời cúng dường, đồng thời xin câu này:

[38:12]Là thứ nhất là "Nếu được là xin Ngài ở lại đây cùng tôi cai trị cái vương quốc này." Nghĩa là bên kia Ngài đã khước từ cái vương quốc của Ngài, qua đây ổng lại mời tiếp, vì cái nước của vua Bình Sa Vương lớn hơn, lớn gấp 10 lần cái nước Ca-tỳ-la-vệ vậy. "Xin Ngài ở lại đây cùng tôi cai trị cái đất nước này, vương quốc này." Đức Phật từ chối. Từ chối thì ông mới nói: "Thôi thế được là nếu ngày nào đó Ngài đắc đạo, xin Ngài hãy tìm về để giáo hóa cho tôi." Đức Phật nhận lời. Câu thứ hai thì Đức Phật nhận lời và đúng là Đức Phật đã trở về giáo hóa ông khi mà Đức Phật đắc đạo. Nên ở đây vậy, những...

[38:54]một cái gì mà chúng ta nói tuyệt đối trong nhân cách của Đức Phật là như vậy nữa. Sau này thỉnh thoảng chúng ta cũng gặp một vài vĩ nhân ở trong cuộc đời này cũng có đời sống như vậy, là rất là quyền quý, rất là uy quyền, nhưng mà lại cũng sống một đời giản dị, đơn sơ thì cái người như vậy cũng có cái hình ảnh của Đức Phật trong đó, cũng có hình ảnh Đức Phật trong đó là như vậy. Chúng ta nói về lòng từ bi tuyệt đối của Đức Phật cũng vậy. Nói về lòng từ bi nghĩa là lòng thương yêu tất cả chúng sinh, thương yêu một cách tuyệt đối, thấy chúng sinh đó với mình không khác mà thấy tất cả chúng sinh trong vũ trụ này với mình không khác.

[39:34]Cái thấy ở từ cái trí tuệ đó nên thành cái từ bi đó. Và cái lòng thương này chúng ta không có gì để so sánh được, không có gì so sánh được. Ví dụ như mình nói rằng là: "À, tôi thương cái người đó rất nhiều, thương người kia rất ít", hoặc là: "Tôi à tôi dám à", ví dụ nói rằng: "À, tôi thương người đó còn hơn cả bản thân của tôi". Cái câu đó mình tin không? Có thể được có, nhưng mà nó vẫn có sự so sánh là người này hơn, người kia kém. À, nói tôi thương người này hai phần, tôi thương người nọ mười phần thì là có cái sự so sánh; hoặc nói là ừ trên đời này nghĩa là ngoài cái việc mà tôi lo cho bản thân tôi phải sống thì còn lại là tôi chỉ dành cho cái người kia,

[40:21]cái người A người B nào đó rất là nhiều tình thương yêu và sự chăm sóc của tôi, thì như vậy chúng ta thấy còn có sự so sánh. Nhưng mà nếu cái tình thương đến cái mức độ mà mình và người kia là một thì không so sánh nữa. Và đến Đức Phật là mình và tất cả chúng sinh là một thì cái tình thương yêu đó không có so sánh được nữa, đó gọi là tuyệt đối không so sánh được nữa. Tuy nhiên, thể hiện ra bên ngoài thì Đức Phật vẫn phải đối xử một cách bình thường chứ không có khác lạ. Ngài vẫn xưng là ta, vẫn xưng là Như Lai để nói chuyện với mọi người. Mà chỉ có cái chúng ta không biết là chúng ta thấy mình và Đức Phật khác nhau,

[41:01]nhưng mà đâu có ngờ rằng nơi tâm Đức Phật, Đức Phật thấy mình và Đức Phật là một. Khi mà chúng ta vậy, đó là lý do tại sao mà khi nhiều người đến trước mặt Đức Phật rồi họ bị khuất phục liền. Trừ những người quá ác tâm thôi thì mới hồ nghi, vì ganh tị thì mới ác cảm với Đức Phật, hoặc là vì đố kỵ sợ Đức Phật tranh giành ảnh hưởng, tranh giành đệ tử rồi mới đố kỵ, chứ còn bình thường tất cả mọi người khi mà đến trước mặt Đức Phật họ bị trùm phủ bởi tình thương của Đức Phật, bị khuất phục liền, vô hình. Là nếu chúng ta là một người tốt bình thường, mình đừng có quá ác, mình gặp Đức Phật rồi tự động quỳ xuống liền,

[41:38]tự động mình thương mến, mình tôn kính cái con người đó kỳ lạ không giải thích được. Mà vì sao? Bởi vì tâm mình bị lòng từ bi của Đức Phật chụp lấy, trùm lấy, phủ lấy, che lấy, chiếm lấy hết luôn là mình bị choáng ngợp giống như mình bị quăng vào trong biển, trong một cái biển tình thương tràn đầy luôn vậy. Nên đó gọi là tình thương tuyệt đối của Đức Phật đối với tất cả chúng sinh, là chúng ta có dùng bao nhiêu lời cũng không bao giờ nói hết được.

[42:06]Những ảnh hưởng mà Đức Phật để lại cho cuộc đời này chúng ta tin rằng là sẽ kéo dài rất là lâu, không gọi là tuyệt đối bởi vì quy luật cuộc đời là vô thường. Cái sự giác ngộ Đức Phật là tuyệt đối nhưng mà do nghiệp cảm của chúng sinh nên chúng ta thấy rằng không phải giáo pháp của Phật sẽ tồn tại một cách nguyên vẹn lâu dài được, mà ở đây chính là do chúng ta, do những người đệ tử Phật là chúng ta từng giờ từng phút chúng ta cố gắng tu hành, giữ gìn Phật pháp. Nghĩa là chúng ta có thực hành, chúng ta có cái sức mạnh và chúng ta đem cái đạo lý đó truyền tiếp cho những người kế theo, kế theo để cho Phật pháp không bị mai một.

[42:47]Vì đã có những thời gian mà Phật pháp bị mai một do thiếu người chân tu, do thiếu những người nhiệt tình mà truyền bá Phật pháp, nên chúng ta thấy cái giáo lý tuyệt đối của Đức Phật quá cao siêu mà không thể nào chúng ta để cho cái giáo lý đó, cái cái vốn quý đó trong cái thế gian này bị mai một, bị mất đi được. Chúng ta phải có bổn phận giữ gìn cái giáo pháp cao cả của Đức Phật bằng cách là từng ngày từng giờ chúng ta cố gắng thực hành lời dạy của Đức Phật và đem lời dạy đó đến với vô số người trong cuộc sống này. Nghĩa là chúng ta có thể gặp người bạn, người trong gia đình mình, chúng ta nói lên lời của đạo lý;

[43:28]chúng ta có thấy cái cuốn sách nào hay, chúng ta đem cho người bạn nào có thể đọc được; cuốn băng nào hay, chúng ta đem đến cho người bạn nào có thể nghe được. Nghĩa là suốt cuộc đời còn lại chúng ta tâm nguyện là tưới mát cuộc đời này bằng giáo pháp của Phật để cho cuộc đời này đẹp lên dần dần. Chúng ta tưởng tượng giống như một cái sa mạc khô khan vậy, khi mà không có giáo lý thì con người ta khô cằn, cằn cỗi, ác độc như vậy. Nhưng nếu mà cái sa mạc đó bỗng nhiên mưa xuống, nước chảy vào, cỏ mọc xanh hai bên bờ và cây cối vươn lên, những đóa hoa sẽ hé mở rồi trái sẽ chín vàng, thì cũng vậy, trong cái cuộc đời khô khan ác

[44:09]độc này mà nếu có giáo pháp của Đức Phật tuôn chảy vào, tuôn chảy vào lòng của từng người từng người thì như vậy tình thương yêu sẽ nảy nở, hạnh phúc sẽ đơm hoa kết trái và con người sống với nhau mỗi ngày mỗi giờ là như một cõi thiên đường. Đó, cũng cái cõi này chúng ta sống với nhau như địa ngục đầy oán hờn, ganh ghét; nếu mà tưới được cái đạo lý Phật vào trong tâm thì chúng ta sống với nhau như là ở cõi trời. Vì vậy mà chúng ta có bổn phận giữ gìn giáo pháp của Phật và làm cho lan truyền giáo pháp của Phật. Đó là cái sứ mệnh cao cả, sứ mệnh đó rất cao cả, chúng ta phải đưa vai ra để mà nhận lấy.

[44:49]Không ai được quyền biết Phật pháp rồi giữ yên cho một mình mình. Nếu mà chúng ta biết Phật pháp rồi mỗi ngày mình cứ tụng kinh, lạy Phật lặng lẽ một mình, người đó chưa làm đúng lời Phật dạy, chưa tôn kính được Đức Phật, chưa có hiếu với Đức Phật. Chúng ta phải có hiếu với Đức Phật bằng cách là vĩnh viễn vậy, thực hành và đem lời dạy của Phật đến với mọi người, đó là điều mà chúng ta thật sự đền ơn Phật. Vì chứ Đức Phật luôn luôn khát khao tuyệt đối, Đức Phật luôn luôn khát khao tất cả chúng sinh đều được giác ngộ. Cái khát khao đó là khát khao tuyệt đối, chúng ta cũng phải hòa chung với cái ước mơ của Đức Phật.

[45:26]Chúng ta cũng phải có cái khát khao tuyệt đối giống như vậy là cũng mong cho tất cả chúng sinh đều giác ngộ và cái khát khao đó phải được biến thành hành động, chứ không có được là chỉ nói suông nơi đầu môi chót lưỡi. Chúng ta không được là mỗi ngày cứ quỳ trước bàn Phật là nguyện cho tất cả chúng sinh đồng thành Phật đạo, là chúng sinh vô biên thệ nguyện độ, chỉ nói đầu môi chót lưỡi rồi dừng lại không làm gì hết, không được. Chúng ta phải biến cái đó thành hành động, mà phải suy tư, phải làm cái gì đó. Nghĩa là chúng ta nhìn thấy những con người trên cuộc đời này, chúng ta bước ra ngoài nhìn thấy

[46:00]hàng xóm, leo lên xe nhìn thấy dòng người qua lại, rồi gặp bạn bè, bà con thân quyến mình, chúng ta phải suy nghĩ trong đầu mình làm sao để độ những người này biết được Phật pháp. Trong tâm chúng ta phải luôn luôn khắc khoải về cái sứ mệnh mà chúng của một người đệ tử Phật chân chính là luôn luôn tìm cách tưới vào cuộc đời này, cuộc đời khô khan cằn cỗi này cái đạo lý vi diệu để cho cuộc đời này cỏ xanh tươi mọc ra, cây cối vươn lên rồi đơm hoa kết trái của từ bi, trí tuệ, hạnh phúc, giải thoát, giác ngộ. Đức Phật vậy, Đức Phật của chúng ta vô cùng cao siêu, vĩ đại nhưng mà Ngài thị hiện một cuộc đời rất là bình thường.

[46:43]Chỉ có những lúc cần thiết thì Ngài mới biểu lộ cái quyền năng siêu việt của mình. Như có một lần chúng ta cũng nghe kể trong việc mà độ ngài Châu Lợi Bàn Đặc, Cūḷapanthaka, lúc đó có một vị thí chủ mời cả ngàn chư Tăng đến nhà thọ trai, cả ngàn thọ trai. Thật ra lúc trước á, khi mà thầy nghe nói mời 1.000 chư Tăng đến nhà thọ trai thầy cũng ngờ ngợ, không biết có thiệt không. Nói: "Làm sao mà đông quá vậy?", nhưng mà khi mà chùa mình mà tập trung như vậy á thầy bắt đầu thầy tin. Vì chúng ta như hôm nay là Phật độ con số mình ít nè, nhưng mà những lần lễ trước á có khi cả 2.000 mà mình xúm 10 ngón tay cũng lo được hết phải không? Thì mình nghĩ ngày xưa cũng vậy.

[47:25]Ví dụ 1.000 chư Tăng đến nhà cũng đông như vậy thôi, rồi cũng sẽ lo được hết, nên chuyện là chuyện có thật. Chứ hồi đó mình đọc kinh có nhiều người cứ nghĩ là kinh Phật phóng đại, chứ làm gì thời đó mà có cả 500 Tỳ kheo, 1.000 Tỳ kheo mà đi theo Đức Phật mà ai nuôi cho nổi. Nhưng mà bây giờ mình thấy không phải là nói dối đâu, kinh không phóng đại đâu mà có thực, thì bằng cớ buổi lễ mà chúng ta cùng với nhau lo 1.000, 2.000 người mình vẫn lo suôn sẻ. Và lần đó cũng vậy, một thí chủ mời cả ngàn đệ tử với Đức Phật đến thọ trai, chỉ riêng ngài Châu Lợi Bàn Đặc không được cho đi, ở lại. Và lúc đó ngài đắc được thiền quán, chuẩn bị đắc đạo thì Đức Phật

[48:02]đang ngồi ở nơi chỗ thọ trai đó, nhưng mà Ngài hiện một thân ra ngay trước mặt của ngài Châu Lợi Bàn Đặc để mà nói lên bài kệ cuối cùng khiến cho ngài Châu Lợi Bàn Đặc đắc đạo luôn, đắc đạo. Đó là cũng là cái thần thông của Đức Phật mà trong lúc nào đó cần thiết thì Đức Phật mới sử dụng. Có một lần Đức Phật đến thăm Tăng đường, thấy một vị Tỳ kheo bị bệnh. Tỳ kheo bị bệnh thì Đức Phật mới đến chăm sóc. Ngài đến Ngài xếp y, xếp áo, lấy nước cho uống, chăm sóc, làm thuốc cho uống, vân vân. Thì lúc đó các Tỳ kheo khác mới vây quanh lại. Đức Phật mới thấy là một số Tỳ kheo quanh đó có vẻ hơi thờ ơ, hơi thờ ơ với vị huynh đệ của mình bị bệnh.

[48:44]À, Đức Phật mới nói lên một cái bài pháp mà trong đó Đức Phật có cái câu này: là người nào chăm sóc cho một cái người huynh đệ của mình bị bệnh tức là chăm sóc cho Như Lai. Cái câu nói này nó rất là cảm động như vậy. Là để cho mọi người đừng có phân biệt, à nói rằng cái người bạn mình như mình coi thường cái điều đó là không nên, mà mà Đức Phật đã nói như vậy. Và cái câu nói này chúng ta phải ghi xương khắc cốt cho đến muôn đời. Dù bây giờ Đức Phật đã nhập Niết bàn, chúng ta cũng phải lấy câu đó là khi chúng ta chăm sóc cho một người huynh đệ đồng phạm hạnh của mình, tức là chúng ta chăm sóc cho Đức Phật, vì Đức Phật đã tuyên bố như thế.

[49:29]Thì cũng vậy, là trong cuộc sống vô biên vô lượng con người này, chúng ta thương yêu được ai, giúp đỡ được ai, mình phải hiểu đó chính là cúng dượng cúng dường lên chư Phật, hãy hãy nghĩ như vậy. Là chúng ta thấy được Phật trong tất cả mọi người để chúng ta thương yêu, chúng ta tôn trọng, chúng ta đối xử tốt đẹp, hãy hiểu cái điều đó như vậy. Ừm ví dụ có những cái lời dạy dễ thương như vậy. Có một lần vậy, là khi nghe những người Bà-la-môn đến, họ ca ngợi cái dòng dõi của họ, là chỉ có giai cấp Bà-la-môn là cao quý thôi, còn những giai cấp khác không bằng, vì trời đã quy định như vậy, là cứ thế hệ cha mẹ này sinh

[50:12]ra thế hệ con cái kia, thì phải là giai cấp Bà-la-môn đáng tôn trọng, còn những giai cấp khác chỉ là phụ thuộc. Đức Phật làm cuộc cách mạng lật đổ cái quan niệm của thời đó. Đức Phật nói cái giá trị của một người không phải nằm nơi dòng họ, dòng dõi của người đó, mà chính nằm nơi nhân cách của người đó. Nếu đó là một người có trí tuệ, có đạo đức, có nhân cách, thì đó là người đáng tôn trọng, dù cho người đó thuộc bất cứ giai cấp nào. Ngài nói câu đó chấn động hết đạo Bà-la-môn, nên có một số người đạo Bà-la-môn chống Phật dữ dội lắm, là vì Ngài đã lật đổ cái quan niệm của họ, lật đổ cái thành trì, cái chỗ dựa của họ.

[50:49]Nên đây là một điểm mà Đức Phật bị đụng chạm, nhưng mà Ngài vẫn phải nói. Chứ không phải cái sai của thế gian mình chìu theo mình gọi là hay đâu, không có đâu. Có những lúc phải mạnh dạn đụng chạm, mạnh dạn đụng chạm như vậy để mà thay đổi. Một cái sự cách mạng nào, một cái cái cuộc khai mở dấn thân nào cũng phải chấp nhận cái sự đụng chạm chống đối lúc đầu. Mà khi người ta chống đối thì người ta dựng đủ cách hết. Như có một lần vậy, là có một số người ngoại đạo khi thấy Đức Phật ảnh hưởng mạnh quá, họ mới âm mưu thế này. Họ mới sai một cái người đệ tử nữ của họ giả vờ làm một cái người cư sĩ nữ tới lui trong

[51:25]cái tinh xá của Đức Phật với chư Tăng. Cứ tới lui mà cho mọi người thấy mặt hết đi, cứ tới lui gặp hết, rồi bí mật đêm đó họ giết cái cô đó luôn, họ đem họ chôn sơ sơ ở trong tinh xá luôn. Rồi sau đó dĩ nhiên là cái xác được phát hiện, được phát hiện và thì họ mới phao lên là nói rằng Đức Phật và chư Tăng đã làm cái hạnh ô uế gì đó rồi mới giết người phi tang. Họ đồn rần rần rần rần lên hết trơn, để mong rằng là là Đức Phật và chư Tăng mất uy tín, người ta bỏ Đức Phật đi. Đó, chúng ta thấy khi mà một cái sự chống đối lên, con người ta làm đủ cách hết, gì người ta cũng có thể làm được, không còn lương tâm nữa, bởi cái sự ganh tị. Thì bởi vì sao?

[52:04]Bởi vì Đức Phật đã nói lên những giáo lý chân chính mà đụng chạm đến quyền lợi của họ, nhưng buộc phải nói, không thể chìu. Chìu hoài là chân lý không được bày tỏ. Nên khi chúng ta nói một cái chân lý, một sự thật, đôi khi phải chấp nhận sự đụng chạm để có lợi cho muôn đời sau này. Còn nếu chúng ta sợ hãi sự đụng chạm mà không nói lên được, thì muôn đời về sau không có cái chân lý đã được xuất hiện nữa, đó như vậy.

[52:30]Rồi Đức Phật cũng nói vậy. Đức Phật nói rằng, có thể là những con người đó giai cấp khác nhau, từ cái dòng dõi khác nhau, nhưng mà nếu người đó tu tập những cái công hạnh giống nhau, thì đều có giá trị như nhau. Đức Phật nói cũng giống như lửa vậy, là ví dụ như đây, củi của cái cây cù đèn, củi à củi cù đèn, cây cây tiêu nè, củi cây bằng lăng, à củi cây xoài. Như vậy, tất cả củi đó nó là gốc khác nhau hết, nó từ chẻ ra từ cái cây xoài, cây mận, cây ổi, cây bằng lăng, cái gì đó, nhưng mà hễ đốt lên thì lửa đều giống nhau. Thì cũng vậy, là bất cứ người đó từ gia đình nào, giai cấp nào, dòng dõi nào không biết, nhưng nếu người đó tu tập đúng

[53:16]theo Bát Chánh Đạo, thì người đó đều đạt được cái giá trị giống như thế, đều đạt được cái hạnh phúc giống như thế, cái sự giác ngộ giống như thế. Chúng ta thấy cái hay Đức Phật là vậy. Ngài có những ví dụ rất là thực tế, gần gũi, dễ thương, mà làm cho chúng ta dễ hiểu được cái giáo lý, dù giáo lý đó rất là cao siêu như vậy. Là hôm nay vậy, chúng ta đến đây giữa cái núi rừng hoang vắng này hòa chung với cái niềm vui của khắp nơi trên thế giới để tiến hành đại lễ Phật đản. Chúng ta nguyện với lòng là mãi mãi chúng ta sẽ tu hành theo lời dạy của Phật, đem ánh sáng giáo pháp đến với tất cả mọi người, để ngăn chặn cái cuộc đời này

[54:02]đừng cho nó trôi tiếp vào trong cái sa đọa, vào trong tội lỗi, trong những cái cuộc vui chơi trác táng. Làm sao cho con người biết hướng thượng, tìm được cái nẻo đúng mà đi, làm được cái điều thiện, và hay nhất là làm sao thắp được trong trái tim của mỗi người cái niềm khát khao tuyệt đối. Như vậy, chính chúng ta cũng vậy, chúng ta hòa theo với Đức Phật, cái khát khao tuyệt đối của Đức Phật từ vô lượng kiếp trước, ngày hôm nay chúng ta cũng phải có cái khát khao đó, và chúng ta cũng gieo vào anh em của mình trong cuộc đời này cái ước mơ tuyệt đối như thế. Một cái ước mơ tuyệt đối là tất cả con người đều biết thương yêu nhau.

[54:40]Chúng ta cùng có ước mơ tuyệt đối là tất cả chúng ta đều chấm dứt được bản ngã, để thấy rằng mình và vô số chúng sinh chỉ là duy nhất, để thấy rằng mình và tất cả vũ trụ chỉ là duy nhất, để thấy rằng cái tịch lặng tuyệt đối cũng là cái hạnh phúc tuyệt đối. Bây giờ tới cái giai đoạn chúng từng người chúng ta lên dâng hoa để cúng Phật. Thì chúng ta cứ vào một lần khoảng sáu, bảy người, quý thầy đứng hướng dẫn nha. Khi dâng hoa cắm lên Phật, mình lạy đúng một lạy duy nhất rồi mình bước sang hai bên cửa hông để đi ra, bọc trở lại để chờ trở vào trong, chúng ta lễ Phật, tụng bài sám. Nhớ là chúng ta đừng lạy ba lạy,

[55:23]đừng lạy lâu, mà mỗi khi trên đường cầm hoa đi lên dần dần để dâng Đức Phật, trong khi bước chân lên từng bước để tới bệ Phật, chúng ta phát lên một tâm nguyện riêng cho mình, một cái tâm nguyện gì mình cảm thấy cần thiết, phát thì phát, mà dĩ nhiên không ai biết, những cái điều đó, chúng ta cầu mong điều gì đó, chúng ta xin một điều gì đó, phát nguyện điều gì đó thì thầm ở trong tâm mình. Thì khi cắm hoa lên xong rồi, chúng ta xuống đây lạy một lạy duy nhất mà bước ra cho nhanh, chờ người khác nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngày trần gian reo hát vang mừng Đản sinh.

[56:08]Từ muôn phương trong gió hương cầu an lành.

[56:20]Báo tin rằng Tất Đạt Đa Ngài Đản sinh, đức giác ngộ đem sáng tươi cho quần sanh. Và tiếng kinh ca ngợi Người xông ngát hương, niềm an vui Thích Ca bóng Người chở che. Và từ đây bốn phương tràn ngập hào quang, tim hân hoan ta đón ánh thiên đạo vàng. Hương từ bi ngát bay ngoài trời mây, mầm từ bi gieo giống thơm khắp muôn lòng. Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sanh, ta hát mừng muôn thế gian ngập hào quang.

[57:15]Ngày trần gian reo hát vang mừng Đản sinh. Từ muôn phương trong gió hương cầu an lành. Báo tin rằng Tất Đạt Đa Ngài Đản sinh, đức giác ngộ đem sáng tươi cho quần sanh. Và tiếng kinh ca ngợi Người xông ngát hương, niềm an vui Thích Ca bóng Người chở che. Và từ đây bốn phương tràn ngập hào quang, tim hân hoan ta đón ánh thiên đạo vàng. Hương từ bi hương ngát bay ngoài trời mây, mầm từ bi gieo giống thơm khắp muôn lòng. Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sanh, ta hát mừng muôn thế gian ngập hào quang. Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sanh, ta hát mừng muôn thế gian ngập hào quang.

[58:28]Trầm đuốc khói tỏa bay, trang nghiêm phương nến bày. Đứng nghe niệm Phật đài, tâm thư thái.

[58:43]Trầm tiếng mõ thanh tao, chuông ngân như đón chào. Lời kinh Phật như đóa hoa vạn màu. Kính lạy Phật Thích Ca, muôn người luôn thiết tha, nguyện cầu nơi Đức Phật lòng vị tha.

[59:12]Xin Ngài ban phước cho, nhân loại vui ấm no, cuộc đời vang tiếng tụng kinh hoài.

[59:27]Từ khắp bốn phương trời, muôn nơi đồng cất lời, ca mừng ngày Phật đản vui phơi phới.

[59:41]Muôn ánh sáng huy hoàng, bay trên vạn nẻo đường, từ bi lòng thanh thoát theo nhịp đàn.

[1:00:20]Trầm tiếng mõ thanh tao, chuông ngân như đón chào, lời kinh Phật như đóa hoa vạn màu.

[1:02:39]Chúng con cùng pháp giới chúng sinh, bởi thiếu nhân lành, thảy đều sa đọa, tham sanh chấp ngã, quên hẳn đường về, tình ái trói bện, chìm trong lục đạo, trăm dây phiền não, nghiệp báo không cùng.

[1:03:23]Nay nhờ Phật Tổ năng nhân, rủ lòng lân mẫn, chẳng nỡ sinh linh thiếu phước, nặng kiếp luân hồi, đêm dài tăm tối, đuốc tuệ rạng soi, nguyện cứu muôn loài, pháp dùng phương tiện, Ta-bà thị hiện, Thích chủng thọ sanh, Thánh Mẫu Ma-gia mộng ứng điềm lành, vua Tịnh Phạn phước sanh con thảo, ba mươi hai tướng tốt, vừa hai mươi chín tuổi xuân, lòng từ ái cực thuần, chí xuất trần quá mạnh, ngai vàng dứt gánh, tìm lối xuất gia, sáu năm khổ hạnh rừng già, bảy thất nhiên tĩnh thiền tòa, chứng thành đạo quả, hàng phục ma binh, ba cõi đều dấy hoan nghinh, muôn vật thảy nhờ tế độ.

[1:05:36]Chúng con nguyện dứt tình ngoan, cố học đòi đức tính quang minh, cúi xin Phật Tổ giáng lâm, từ bi gia hộ, chúng con cùng pháp giới chúng sanh, chóng thành đạo cả.

[1:06:23]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.