[0:00]Chúng ta biết đạo, chúng ta theo Phật là để chúng ta tu hành. Mà tu là gì? Là dù chưa thấy được lỗi nhưng phải tin rằng mình có lỗi và cái giá trị của người tu, sự tiến bộ của người tu chính là thấy được lỗi của mình.
[0:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Từ rất lâu cũng gần mười mấy hai mươi năm thì sư phụ có tổ chức cái khóa thiền ở chùa Từ Tân ở thành phố Hồ Chí Minh cứ đều đặn mỗi tháng suốt bao nhiêu năm qua. Và cái mỗi khóa thiền như vậy thì kết thúc khóa thiền vào sáng Chủ Nhật rất giống như ở đây, thì sư phụ đều giảng một bài pháp. Và trong mấy mươi năm qua như vậy, nó tích lũy lại cả một cái kho tàng giáo lý rất là lớn từ nơi chùa Từ Tân đó.
[1:08]Rồi sau này ở Hà Nội ta cũng tổ chức được khóa thiền, nhưng mà cũng do nhiều cái gọi là lý do khách quan, rồi khóa thiền bị gián đoạn. Vừa rồi thì ta tổ chức lại được hai lần. Nếu mà cứ ổn định như vậy thì sư phụ lại cứ ra ngoài Hà Nội mà giảng mỗi tháng trong cái khóa thiền như vậy. Nhưng mà mặc dù là không có khóa thiền, nhưng mà tháng nào sư phụ cũng ra giảng ở Hà Nội thường là chùa Tương Mai nên nhiều cái bài pháp cũng từ nơi cái Tương Mai mà xuất hiện. Vừa rồi cái Thượng tọa Phước Hạnh là phó ban thường trực Ban Trị sự Phật giáo Vĩnh Long, ngài mới được Giáo hội và Nhà nước giao để phục hồi một cái
[1:56]ngôi chùa, đất đai thì rộng mà do những vị tôn túc ngày xưa để lại. Ngài tu Tịnh độ từ bé.
[2:08]Ngài tu Tịnh độ từ bé, nhưng sau này do khi mà quen biết với sư phụ, ngài mới cảm cái nghĩa về thiền và ngài phát nguyện là ngài sẽ dùng cái ngôi chùa Phật Ngọc Xá Lợi nơi mà ngài đang trùng tu cho lớn đó, sẽ là nơi phát huy cho cái thiền cho Phật giáo miền Tây. Nghĩa là từ đây tuyệt đối theo thiền, rồi ngài tự nhận là cái chùa đó cũng là chi nhánh chùa Phật Quang, mà ngài nói là ngài làm. Nghĩa là từ đây, mọi thời khóa kinh tụng của chùa đó đều theo chùa Phật Quang hết luôn. Một ông thầy rất là độc đáo, một con người rất là đặc biệt. Và vì mở cái khóa thiền ở đó cho nên là nó trùng luôn với cái chùa Từ Tân ở Sài Gòn, thì sư phụ phải chia làm hai bài
[2:54]giảng chạy lên chạy về giữa Sài Gòn với Vĩnh Long. Buổi sáng là tham vấn thiền ở Sài Gòn rồi cái lên xe chạy về Vĩnh Long, giảng cái bài buổi chiều ở Vĩnh Long xong rồi chạy về trong đêm Sài Gòn để sáng Chủ Nhật là giảng cái bài pháp kết thúc cái khóa thiền theo định kỳ. Rồi tuần sau lại bắt đầu ra Hà Nội, giảng ở chùa Tương Mai rồi giảng ở khóa thiền Hà Nội rồi lên xe cũng đi 5 tiếng đồng hồ để về Nghệ An. Nếu mà cái khóa thiền cứ duy trì đều đặn như vậy, sư phụ cũng về đây giảng mỗi tháng. Vậy nghe có ngán không ạ? Thèm.
[3:34]Cái chương trình là như vậy, mà lúc hồi ban đầu á, sư phụ mới nói với Hòa thượng Viên Giác á là nói mình nên mở một khóa thiền hằng tháng để làm chi vậy? Bởi vì bao nhiêu bài pháp mà sư phụ giảng ra rồi nhưng mà ta không có một cái khóa tu để thực hành, thì mọi người tự tu ở nhà không biết đúng sai ra sao. Do đó phải có cái khóa tu để mọi người tập trung lại tu, được sống trong cái tình đạo một ngày hai ngày, được sống trong cái nền nếp của người như là một người xuất gia trong một ngày hai ngày, rồi được quý thầy quý cô trực tiếp hướng dẫn điều chỉnh lại cái công phu tu tập của mình trong vòng một
[4:18]ngày hai ngày, thì đó là cái công đức rất là lớn cho Phật tử mà mình cũng xác định lại được cái con đường đi về thiền định cho Phật giáo của mình, cho cái đường lối của chùa mình. Thì Hòa thượng Viên Giác hoan hỷ, thế là anh em làm với nhau cũng mấy chục năm như vậy. Cho đến khi mở thêm cái ở Vĩnh Long vậy á. Ở Vĩnh Long thì gặp một ông thầy rất là lạ, ông thầy vậy, thầy cũng sau đó thì thầy với ông thầy Phước Hạnh ở Vĩnh Long mới kết tình huynh đệ với nhau. Ngài rất là lạ, ngài thề là tuyệt đối phát huy cái thiền. Lạ, trong khi ngài nói tâm sự là từ nhỏ tới lớn là tu chỉ tu Tịnh độ thôi và là một vị kinh sư tụng kinh nổi tiếng ở cái vùng miền Tây, tụng rất hay.
[5:04]Ngài thì yếu rồi nhưng mà mỗi khi là cầm cái micro lên mà tụng là vang động hết, ai cũng nín thở mà nghe, hay đến như vậy. Không biết có khi nào mà có duyên mà ra đây tụng một thời quý Phật tử nghe là sẽ sẽ là là bay bổng hết luôn á, tụng hay. Thì với cái sự nghiệp như vậy thì đáng lẽ là ta phát huy tiếp, nhưng mà ngài bỗng nhiên khi gặp sư phụ mấy lần cũng vài năm qua thôi, bỗng nhiên ngài thay đổi một cái hẳn luôn, bây giờ thề tuyệt đối là phát huy thiền Phật giáo cho miền Tây, lạ ghê vậy không biết sao.
[5:38]Còn chúng ta ở đây vậy. Hôm nay thì là thứ lần thứ hai mươi mấy lần ta tổ chức khóa tu ha theo như Huynh Vinh. Thì bắt đầu nếu mà ổn định được thì mỗi tháng tu thì sư phụ đều về đây giảng. Đi thì cũng sẽ vất vả đó, nhưng mà nếu Phật tử nghe không chán thì sư phụ chịu khó về.
[6:06]Ta để ý thế này, từ một người ta không biết đạo cho tới cái ngày ta biết đạo, đó là một cái bước bước chuyển biến rất là lớn trong đời của mình, đúng không ạ? Trước đây ta không biết gì cả, làm không biết điều tội. Ta nhắc lại thế này, từ cái buổi đầu ta chưa biết đạo, ta không biết điều gì là tội, ta không biết điều gì là phước, ta không biết điều gì là sai, không biết điều gì là đúng, không biết nhân thế nào, quả thế nào, không biết thế nào là những bậc thần thánh đáng kính. Rồi ta chỉ sống trong gì? Trong tham lam, sân hận, hơn thua, ích kỷ. Cuối cùng, cả cuộc đời chỉ đi tìm cái ăn, cái mặc, cái ở, cái hơn thua, cái danh lợi.
[6:58]Cuộc đời chìm trong cái vòng xoáy của cái sự phiền não, đau khổ mà tưởng mình là là vui.
[7:08]Lớn lên chút xíu thì lật đật phải làm sao? Ví dụ từ tuổi nhỏ vừa mới tuổi lớn lên chút thì lật đật đi tìm cái gì? Yêu, phải không ạ? Không yêu, không lấy vợ chồng thì sợ ế. Khổ vậy! Rồi cứ sống theo cái dòng đời như vậy. Cho đến một ngày mà ta gặp được Phật pháp, ta bừng vỡ ra một chân trời mới, một con đường mới, một cuộc sống mới. Thì ta vẫn là một con người như nào giờ, nhưng cái con người này bắt đầu biết tội, biết phước, biết nhân, biết quả, biết có thần có thánh, biết có cõi thiên đường, có cõi địa ngục. Bắt đầu ý thức ra là cái sự trầm luân, tái sinh, đau khổ.
[8:02]Là thực sự từ cái giây phút mà chưa biết đạo bước qua cái giây phút biết đạo là cả một cái biến chuyển lớn trong cuộc đời của mình. Có đúng không ạ?
[8:17]Khi ta biết đạo rồi bắt đầu có một bước tiến thứ hai là ta tìm đến một bậc thầy, một ngôi chùa để ta xin được quy quy y Tam Bảo. Và khi mà được làm lễ quy y Tam Bảo thì giờ phút đó ta chính thức là đệ tử của của Phật. Còn trước đây ta chỉ biết về Phật thôi, chứ chưa bao giờ chính thức là đệ tử của Ngài. Còn khi ta làm lễ quy y thì ta mới chính thức là đệ tử của Đức Phật. Mà từ khi quỳ xuống để làm lễ quy y, thề với Phật, hứa với Phật thì nó thành một cái nhân duyên. Mà trong đạo Phật á, cái gì có nhân thì có quả. Khi ta quỳ xuống trước Phật ta thề ta là đệ tử của Phật thì đời đời kiếp kiếp cái duyên này không mất và ta được Phật bảo kê.
[9:13]Phật bảo kê là sao? Nghĩa là chắc chắn là ta chưa có hết lầm lỗi. Tại vì không phải là biết đạo hay là quy y rồi là ta hết lầm lỗi liền. Tuy biết đạo rồi nhưng không phải là ta đã hết lầm lỗi. Ta vẫn tiếp tục còn những cái sai sót. Và trước khi biết Phật pháp, ta đã phạm rất nhiều lỗi lầm. Thì nếu cộng hết những cái lỗi lầm từ trước kia rồi lai rai, rai rai những cái lỗi vô ý trong thời gian biết đạo tính ra lỗi không ít, không ít. Cái việc phúc thì thôi là một chuyện khác, nhưng bây giờ nói việc lỗi thì ta sẽ có cái quả báo quả báo xấu về những điều lỗi lầm mà ta đã phạm. Thì khi ta có những cái lỗi đó
[10:07]thậm chí có những lỗi tày trời, có những lỗi rất là nặng trước kia. Thì với những cái lỗi nặng đó đáng lẽ ta đọa đọa làm súc sinh, địa ngục hoặc là ma đói, mà nhất là cái tội mà xúc phạm thần thánh, nói bậy nói bạ chê bai người này người kia, ta rất dễ bị. Ta không giết người, không trộm cắp, không phải làm cái tội mà như hình sự nhưng cái miệng của ta thôi, cái miệng chê người này xúc phạm người kia thôi đủ đưa ta xuống địa ngục. Mà cái miệng á chê người này xúc phạm người kia, ai cũng rất dễ bị. Không tốn tiền, không tốn sức, chỉ nói thôi, cho nên hầu hết ta rất dễ bị cái lỗi về cái miệng chê bai người này xúc phạm người kia.
[11:02]Thì những cái tội đó đủ để đưa ta đọa làm súc sinh hay là địa ngục, không phải là là không. Nếu ta không phải là đệ tử của Phật thì ta sẽ bị đọa vì cái miệng của mình. Nhưng khi ta đã quỳ trước Phật, ta đã quy y Tam Bảo thì ta được Phật bảo kê. Bảo kê nghĩa là sao? Phật ta ta được ngăn không bị đọa vào làm súc sinh, ngăn không cho xuống địa ngục, nhưng ta cũng phải trả qua quả báo đó ở trên cõi cõi người. Ta được lên làm người, được gặp lại Phật pháp để tu hành, nhưng sẽ trả cái quả báo đó. Và trả quả báo đó trên cõi người nó dễ chịu hơn. Dễ chịu là sao? Là ta còn cơ hội để tu tập, để tư duy, để sống thông minh,
[12:00]sáng suốt, sống có ý nghĩa, mặc dù có thể ta phải đi qua những đoạn đời đau khổ. Cái hay là như vậy. Cái hay là Phật bảo kê ta trước những lỗi lầm để ta không phải trả quả báo ở nơi cái cõi thú hoặc là địa ngục. Vì sao? Vì nếu ta đọa làm thú rồi đó, ta không còn cái tư duy cao hiểu về đạo lý được nữa, chỉ sống theo bản năng. Đã làm con thú rồi thì chỉ biết ăn, biết chơi thôi, sống theo bản năng. Một rất ít vài con thú nhớ được tiền kiếp, nghe được tiếng người mà lẩn quẩn theo chùa tu tập. Ví dụ như thấy người chủ đi xa, có nói gì biết lắng nghe, biết làm theo. Một vài con thú nghe được tiếng người, một vài con thú nhớ được tiền kiếp.
[12:49]Số đó hiếm cho nên làm thân phận thú mà nó đau khổ, day dứt vì biết trước kia mình cũng làm người. Một số ít như vậy. Có chuyện cái cái cô bé đó kể cho sư phụ nghe vậy. Cô bé đó trong một lúc đó thấy được cái kiếp trước của mình có những giai đoạn đọa làm chó. Mà cái con chó đó nhớ được tiền kiếp của mình. Thì thì trở lại cái nhà của cái người con mình để ở. Thì người con đâu có biết đây là cha của mình. Cứ thì cái con chó đó cứ thích nhảy lên giường, nhảy lên bàn, lên ghế ngồi tại vì nhớ lại thân phận làm người của mình là cao cả mà, mình là cha là ông trong cái gia đình này, nhảy lên. Nhưng mà người con đâu biết, quất cho cái bốp, rớt xuống, đi xuống kia nằm.
[13:40]Nhưng mà đâu biết đánh nhầm cha mình. Hễ thấy leo lên giường là lại chực cổ lên tát cho một cái, quăng xuống dưới. Rất là đau khổ. Tức là làm cái thân con chó cực kỳ đau khổ vì biết mình là thân phận ông cha trong nhà này mà bây giờ bị đối xử như chó, cho nên rất là đau khổ. Nên những con chó mà nhớ được tiền kiếp khổ ghê lắm. Mà những con chó đó nó còn hơi có tư duy. Còn những loại chó mà nó không biết tiền kiếp thì nó mất cái tư duy luôn, không biết được gì về đạo lý cả. Nên do đó nếu ta đọa làm thú, cái tư duy ta xuống luôn một cái cấp rất là thấp, phục hồi rất là khó khăn. Còn khi ta đã quy y Đức Phật, ta có bị bị quả báo nhưng không bao giờ bị đọa
[14:24]làm thú, ta sẽ trở lên cõi người để mà trả quả báo trong cõi người mà thôi. Đó là cái may mắn thứ nhất khi ta được làm đệ tử của Đức Phật. Còn cái nữa là
[14:38]ta có nhiều cơ hội để làm phước. Vì sao vậy? Vì ta được Phật thầm thầm gia hộ trong tâm ý bí mật của mình. Ví dụ như có một cái người nào đó họ bị khổ
[14:58]thì bình thường ta cũng không biết, rồi ai giúp họ giúp, không biết. Nhưng mà khi ta quy y với Phật rồi, bỗng nhiên Phật gia hộ khiến cho cái tin về cái chuyện đau khổ của người đó nó đến tai ta. Thế là ta phát tâm đi giúp đỡ người đó. Ta dù ta không giàu, nhưng mà ta cũng đến an ủi, chia sẻ, giúp đỡ điều gì đó, điều thể hiện được một điều tử tế trong cái cơn hoạn nạn của người khác. Thế là ta làm được một việc phúc. Mà cả một cái cuộc đời này do Phật gia hộ nên ta có rất nhiều cơ hội để làm những điều tử tế trong đời như vậy. Và do đó cái phước của ta tăng dần tăng dần lên. Vì thế cái người mà quy y Phật mà lòng thành tín
[15:49]tu hành, mỗi ngày biết lễ bái thì thường cái người đó làm được nhiều việc phước dần dần dần dần trong đời mình. Và những việc phước đó tích lũy cả một đời thì ta nhớ một điều ở kiếp sau ta luôn luôn vinh quang hơn kiếp này. Đó là cái điều chắc chắn như vậy, kiếp sau luôn luôn vinh quang hơn kiếp này. Mà đó là sư phụ nói khiêm tốn, khiêm tốn là ít thôi. Tức là ta làm nhiều việc phước, kiếp sau ta tái sinh lại chắc chắn ta giàu sang hơn, vinh quang hơn, quyền quý hơn kiếp này là sư phụ nói khiêm tốn. Chứ còn với những người mà hiểu được đạo lý sâu xa,
[16:36]có những lúc ta cực khổ, ta làm những việc phước rất là lớn thì không có nói là đơn giản chỉ là tái sinh lại vinh quang hơn, không nói đơn giản như vậy. Cái người này hoặc là chứng được đạo quả chứng được đạo quả trở thành một bậc thánh giữa cuộc đời hoặc cái người này sinh lên cõi trời luôn, hoặc nếu tái sinh lại cõi người là một người cực kỳ quyền quý, sang trọng, ở một cái ngôi vị rất là cao. Vì sao? Vì trong cái đời này khi mà biết đạo, ta đã phát tâm chịu cực chịu khổ, kiên trì làm những điều công đức rất là lớn, cho nên cái quả báo trở lại thật là vinh quang. Ví dụ như sư phụ nói đơn giản những cái người mà nằm trong cái ban điều
[17:33]hành của đạo tràng thôi, cũng là đơn giản thì chưa có nói lớn chuyện. Chùa Phật Quang ta có nhiều đạo tràng rải rác nơi này nơi kia, mà trong các đạo tràng đó thì đạo tràng Phật An là sung sướng nhất vì có cái ngôi chùa hẳn thế này.
[17:55]Các đạo tràng khác phải đi tu nhờ ở đậu, năn nỉ xin nhờ tu vào chùa này, xin nhờ tu vào chùa kia. Ví dụ như Hà Nội, Hà Nội là mình nhờ không biết bao nhiêu cái chùa nhe. Mà Hà Nội thì đạo tràng mình rất là đông, mỗi một tổ của Hà Nội là bằng cả một cái đạo tràng ở tỉnh khác như vậy. Cho nên cứ chia ra chùa này chùa kia để tu tập là ăn nhờ ở đậu. Còn sung sướng nhất là ở đây nè, cũng do là công đức của anh Vinh và nhiều phật tử ta dựng lên được một cái ngôi chùa này luôn nên ta có cái địa điểm ổn định, rồi còn nhiều các ngôi chùa các chùa lối. Bác gì ở đâu ta? Bác gì chùa Lối đâu kìa? Hả? Đâu? Đâu rồi?
[18:41]Ổng đâu rồi? À, còn cái bác gì? Chùa Ơi phải không? À, đây chùa Ơi. Chùa Lối đây hả? Chùa Lối đây, chùa Ơi đây. Thầy nói ví dụ như là những người trong ban điều hành thôi là cái nhiệm vụ của những người trong ban điều hành là lo cho huynh đệ tu tập mà không có một ngôi chùa.
[19:05]Mà lúc nào cũng vậy, phải lo cho huynh đệ, giữ niềm tin cho huynh đệ, kết nối huynh đệ, khuyến khích nhắc nhở huynh đệ. Làm sao cho huynh đệ đừng có nản lòng, đừng buồn phiền, mà lúc nào cũng gắn bó, kết nối, tụ tập về lại với nhau mà cùng tu hành. Vì sao? Vì tu ở nhà một mình sẽ giải đãi, sai sót, không tiến bộ. Cho nên nói ăn cơm có canh mà tu hành có bạn, ta phải tập hợp với nhau tu thì mới tiến bộ được. Mà ai đứng ra làm cái dìu mối đó? Chính là những người trong ban điều hành. Trong ban điều hành mà tụ tập hợp lại huynh đệ thành một đạo tràng, giữ cho huynh đệ cái sự tinh tấn, cơ hội để tu tập thì cái người này mà cứ kiên trì kiên
[19:55]trì làm cả một đời như vậy thì phước chừng bao nhiêu? Rất là khó cân, đo, đong, đếm chứ không phải là dễ đâu. Rất là khó, công đức rất là lớn. Cho nên vì vậy không có mặt sư phụ ở đây, nhiều khi không có mặt quý thầy, quý cô ở đây, quý Phật tử phải nhớ là ta thương yêu, kính trọng những vị trong ban điều hành vì người ta lo cho đạo tràng rất là vất vả. Đồng ý không ạ?
[20:28]Nha, huynh đệ thương yêu nhau mà ủng hộ ban điều hành, ủng hộ chúng trưởng, chúng phó, tổ trưởng, tổ phó để cho người ta làm việc. Mình ủng hộ người ta thì người ta mới làm việc được, còn mình cứ chống nghịch lại là mình phá hoại đạo tràng, huynh đệ không đoàn kết, yêu thương để tu tập được. Nên cái công đức mà lo cho đạo tràng tu tập rất là lớn. Mà không phải là chỉ tu tập, khi đạo tràng ta vững mạnh rồi thì đạo tràng làm được rất nhiều công đức khác. Ví dụ như hiến máu, đắp đường, phóng sinh, hỗ trợ các chùa khác, rồi nhiều khi hỗ trợ những việc công ích mà nhà nước kêu gọi, vân vân. Đạo tràng ta tu vững rồi ta còn làm được rất nhiều việc như vậy.
[21:12]Bây giờ Sư nói lại thế này, cái giai đoạn thứ nhất là ta chưa biết đạo. Cái thứ hai là ta biết đạo. Thứ ba là ta quy y. Quy rồi mà chưa vào đạo tràng,
[21:28]cho nên cái người quy y rồi được coi như là con của Phật, nhưng thêm một chữ ở phía sau đóng trong ngoặc: con ghẻ.
[21:43]Tại vì quy y rồi đi đâu không biết, không gắn bó đạo tràng. Không biết anh Nguyên là con ruột hay con ghẻ đó nha, không thấy tu á. Còn cái người mà vào đạo tràng để tu tập đều đều đặn, ổn định, có kỷ luật, có nề nếp thì người đó cũng là con Phật, nhưng mở ngoặc: con ruột.
[22:11]Rồi có người hỏi, vậy chứ đi tu rồi là con gì? Thì trong kinh có nói, cái người đi tu thì Phật gọi là trưởng tử của Như Lai, con cả. À! Như vậy, làm con của Phật tới ba loại con nha. Một là con ghẻ, người quy y rồi mà không chịu vào đạo tràng tu tập, là con ghẻ. Rồi thứ hai là con con ruột, là cái người vào trong đạo tràng tu tập có nề nếp, có ổn định. Và thứ ba là con con cả. Con cả là người xuất gia rồi đó, là con cả. Vậy mấy người trong ban điều hành là con gì?
[22:58]Thì cũng là con ruột thôi, nhưng mà hơi lớn một chút, phải không? Chứ vậy đó, ừ. Nhưng mà sợ nhất là con ghẻ đó, quy y rồi lang thang đi luôn không biết đi đâu. Đó. Nên ta phải vào đạo tràng tu tập, đó là bước thứ thứ tư phải không ạ? Để nhắc lại mấy bước nè: Thứ nhất là ta lúc ta chưa biết đạo, phải không? Thứ hai là lúc ta bắt đầu biết đạo là thứ hai. Thứ ba là ta quy y, chính thức là con của Phật. Thứ tư là ta vào đạo tràng tu tập. Và nếu ai giỏi thì ta bước thêm bước thứ năm luôn. Anh Vinh có tính qua bước thứ năm không?
[23:40]Không, nghe là sợ liền, sợ không dám. Bước thứ năm là là bước gì? Là lên làm con con cả nha, lên làm. Ở đây có ai phát tâm làm bước thứ năm không, làm con cả không? Thấy không? Im lặng đáng sợ. Có cái ông già hết hơi gớm mới giơ tay kìa.
[24:04]Rồi bây giờ trở lại vấn đề: Chúng ta biết đạo, chúng ta theo Phật là để chúng ta tu hành, phải không ạ? Chúng ta tu hành. Mà tu là gì?
[24:18]Tu là gì? Thực ra cái chữ "tu" có mấy lớp, mấy tầng cái ý nghĩa. Cái nghĩa của chữ "tu" có nhiều nghĩa, nhiều cấp độ, nhiều lớp, nhiều đẳng cấp khác nhau. Ví dụ như bây giờ hỏi quý thầy:
[24:43]"Tu cái gì? Tu là gì?", quý thầy nói một chuyện khác liền. Nhưng hỏi một người cư sĩ mới biết đạo hỏi: "Tu là gì?" thì ta trả lời khác. Nên tu có nhiều nghĩa khác nhau tùy cái mức độ ta thuộc loại con gì. Nha, con ghẻ tu khác, con ruột tu khác, con trưởng tu khác nha. Mỗi cái cấp độ khác nhau. Bây giờ ta nói từng cái cấp độ một chút xíu để mình biết mình nói theo Phật là tu hành, tu hành là tu răng, tu sao chứ. Hễ nói đâu phải tu là đều là xuất gia trở thành người tu sĩ đâu, không phải. Ta ở nhà ta cũng tu được mà có cách tu ở nhà nó khác, mà cũng nhiều lớp vậy. Hôm nay ta nói vậy. Thường thường cái chữ "tu" trong chữ Nho có nghĩa là sửa.
[25:30]Sửa là cái gì nó hư, nó khuyết thì ta làm lại cho nó hoàn chỉnh lại thì gọi là sửa. Thì khi mà ta nói rằng ta tu, có nghĩa là ta nói rằng ta đang sửa, phải không ạ? Mà ta đang sửa có nghĩa là ta đang hư. Hư mới sửa, hỏng mới sửa, chứ đã nguyên vẹn lành lặn rồi sửa làm chi? Nguyên vẹn lành lặn rồi có cần sửa không? Không, chỉ vứt đi mua cái khác nâng cấp cao hơn thôi. Ví dụ ta đổi điện thoại thì điện thoại nói: "Ủa tại sao anh không dùng điện thoại này anh mua điện thoại khác?", nói: "Bởi vì có một cái đời khác cao hơn, cao cấp hơn". Thì cái này vẫn không hư nhưng mà vẫn đổi để mua cái khác vì nó cao cấp.
[26:19]Đó là cái không tu mà chỉ đổi cái món khác để dùng. Còn tu là sửa là cái điện thoại ta đang xài nó bị trục trặc, ta đem lại tiệm ta sửa thì chúng ta cũng vậy. Ở đây chúng ta có hai cái cách để ta sử dụng cuộc đời của mình: Một là ta sửa nó để ta xài tiếp, hai chúng ta đổi một cuộc đời khác cao cấp hơn.
[26:46]Ta thích cái nào?
[26:51]Đổi cuộc đời khác cao cấp ngon hơn, phải không ạ? Nhưng mà nhớ điều này, ví dụ giống như một cái điện thoại ta muốn đổi một cái điện thoại khác ngon hơn thì ta phải có tiền nha. Không có tiền đổi không được. Có tiền nghĩa là có gì? Có phước. Ta có phước ta mới đổi một cuộc đời khác, ta bỏ thân này ta qua cái thân khác cao siêu hơn, vinh quang hơn, tốt đẹp hơn là đổi cuộc đời khác. Thành thử không phải muốn đổi là đổi, không phải muốn đổi tự tử cái tôi đổi, không có, mà phải có có phước rất nhiều ta mới đổi cuộc đời khác. Còn tạm thời ta vẫn phải chịu khó sử dụng điện thoại cùi bắp nha, bởi vì cuộc đời mình cái phước nó chỉ nhiêu đó mà thôi, nó hư thì ráng mà sửa.
[27:40]Đúng như vậy! Cho nên ta hiện nay tự nhận mình là đồ đồ hư nha, cho nên mới sửa.
[27:52]Còn ai mà không nghĩ mình hư thì không cần phải sửa, không cần phải tu. Nên những cái người mà họ đi ngoài đường, họ đang chơi vui ở ngoài đó, nói: "Sao anh không chịu vô chùa tu?", nói: "Tôi có hư đâu mà tu". Cái câu trả lời cực kỳ chính xác: "Tôi có hư đâu mà tu". À! Chỉ cho đến cái ngày mà cuộc đời của họ không xài được nữa thì lúc đó họ mới biết là sao? Họ đã hư từ rất lâu mà không không thấy, rồi kiêu ngạo tự cho mình không hư nên không cần phải về Viên Quang để tu. Còn ta là những người tự nhận mình là hư, nên ta về với Phật để ta tu.
[28:42]Vậy cái người mà cho rằng mình không hư và cái người cho rằng mình hư, người nào ngon lành hơn?
[28:53]Người nào ngon lành hơn?
[29:01]Người nào ngon? Không, rõ ràng là cái người mà cho rằng mình hư người đó ngon hơn, tốt hơn, phải không ạ? Còn cái người không chịu nhận mình hư, người đó lại là người sao? Đã tệ rồi càng thêm tệ. Vì trên đời này có ai không hư không? Có ai không? Không. Ai cũng hư cả, không hư ít thì hư hư nhiều, không hư nhiều thì hư ít, không ai không hư cả. Cho nên ai cũng cần phải tu. Nên hiểu được cái điều cơ bản này thì đã là một sự tiến bộ, một cái đạo đức trong tâm chúng ta. Trong tâm, cái điều đạo đức đầu tiên là gì? Là biết mình biết mình hư. Đó, đây là cái đạo đức đầu tiên. Không phải dễ biết mình hư.
[29:59]Nhớ giùm Sư phụ điều này: Không phải dễ biết mình hư. Bây giờ ví dụ như bây giờ hỏi anh Nguyên đứng lên, anh Nguyên đứng lên, nói giùm anh Nguyên. Anh thấy anh hư điều gì nói Sư phụ nghe? Anh tìm không ra. Anh tìm không ra, vì sao? Vì anh là một giám đốc một công ty cầu đường, anh làm việc mẫn cán, tận tụy, à, thương yêu vợ con, chăm sóc bố mẹ, chùa cần thì anh giúp đỡ, đối với đồng nghiệp, công nhân viên thì anh đối xử lo toan đời sống người ta chu đáo, luật pháp không vi phạm. Bây giờ hỏi anh hư điểm này, anh tìm không ra, tìm không ra. Nhưng mà tại sao anh vào chùa nghe Pháp rồi cũng gọi là tu tập?
[30:47]Như vậy, trong tâm anh vẫn nghĩ rằng anh vẫn còn hư, đúng không ạ? Anh nghĩ rằng anh vẫn còn hư, anh vẫn còn cái gì đó chưa hoàn thiện nên anh cần đến với Phật Pháp. Vì anh nghĩ rằng nếu anh đến với Phật Pháp, anh tốt hơn, hoàn hảo hơn, nhưng bây giờ hỏi tìm ra điểm hư, tìm không ra, tìm không ra. Tìm không thấy mà vẫn tin rằng mình hư thì con người này là sao? Rất trí tuệ. Ngồi xuống, Sư phụ cảm ơn. Ta nhớ như vậy. Cho nên ở trong bao nhiêu con người ngồi đây, bây giờ Sư phụ hỏi từng người: "Hư điểm nào nói Sư phụ nghe?", lúng túng liền, tìm không ra liền, đúng không ạ? Lúng túng tìm không ra. Không phải dễ tìm thấy cái lỗi của mình đâu.
[31:31]Mà không thấy lỗi của mình, không thấy mình hư mà vẫn tin rằng mình hư thì con người đó là sao?
[31:41]Thì con người này cũng là con của Phật, nhưng mà mở ngoặc: con cưng của Phật.
[31:53]Còn biết bao nhiêu con người hỏi: "Hư điểm nào?", lơ tớ lơ tớ tưởng: "Nè, con không hư gì cả". "Vậy có tin rằng mình hư không?", nói: "Con không thấy làm sao con tin?", thì người này cũng là con của Phật đó, nhưng không có cái mở ngoặc phía sau: không phải là con cưng của Phật. Cho nên ở đây ai muốn làm con cưng của Phật thì phải làm sao?
[32:18]Thứ nhất là phải quy y để trở thành con cái đã, nha, nhưng mới là con ghẻ. Thứ hai là phải tham gia đạo tràng tu tập đều đặn, ổn định. Nhớ ta có anh Chúng trưởng, anh Vinh rồi đó, đến gặp ảnh mà xin vào đạo tràng tu tập ổn định để trở thành con, con ruột. Rồi phấn đấu để trở thành con cưng. Nhưng cái phấn đấu để trở thành con cưng chỉ trong một ý niệm mà thôi, không có vất vả. Chỉ trong ý niệm là ta từ cái con không phải cưng lập tức trở thành con cưng của Phật liền, trong một ý niệm mà thôi. Ý niệm gì? Tin rằng mình còn rất là rất là hư, đúng như vậy. Giờ tin chưa? Tin chưa?
[33:07]Nếu tin được rồi thì ngay giây phút này ta lập tức trở thành con cưng của Phật. Còn biết bao nhiêu người là đệ tử Phật mà mãi mãi không là con cưng của Phật, chỉ bởi vì không thấy rằng mình hư thôi. Mà nếu không thấy mình hư thì có sửa không? Không. Không thấy mình hư có chịu tu không? Không. Mà đã không chịu tu thì đừng có nói cái chuyện mà miệt mài, kiên trì, tinh tấn, chịu cực, chịu nhọc để mà dũng công tu hành. Nên không có cái chuyện tinh tấn tu hành. Mà không tinh tấn tu hành thì không bao giờ ta tăng trưởng được cái công đức cho vô lượng kiếp về sau. Nên vì vậy cái bước tu đầu tiên là dù chưa thấy được lỗi nhưng phải tin rằng mình có lỗi, đó, như vậy.
[34:01]Giống như Sư phụ hỏi anh Nguyên, hỏi lên hỏi lỗi gì, anh không tìm ra. Một con người sống gần như hoàn hảo, rất là dễ thương. Nhưng mà anh tin rằng mình vẫn còn lỗi nên mới về chùa, nha, về gặp huynh đệ, gặp Sư phụ, gặp quý thầy cô, đó, khép mình lại, khiêm tốn, à vì chỉ một điều thẳm sâu, anh tin rằng mình có lỗi, anh tin rằng mình vẫn còn hư, anh tin rằng mình vẫn chưa hoàn thiện, cho nên về đây để tu tập. Ngoài anh Nguyên, còn rất nhiều người cũng có cái tâm giống như vậy. Bây giờ hỏi bà cụ lỗi gì? Bà cụ ớ ớ liền, không biết liền. Nói: "Không nhớ", nhưng mà tại sao về chùa? Bởi vì tin rằng mình hư, đó.
[34:52]Được cái này, ta vừa mới trở thành con cưng của Phật. Thì tin rằng mình hư thì mới sửa, rồi từ từ sẽ thấy mình hư thật.
[35:05]Khi tin rằng mình hư, chứ lúc đó chưa thấy mình hư. Nhưng khi bắt đầu ta bước vào sự tu tập, ta nghe Pháp, ta tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, bắt đầu mới vỡ ra mình hư thật, rất hư, rất nhiều lỗi. Ví dụ như bây giờ anh Nguyên cũng vậy, Sư phụ nói anh có lỗi gì, anh tìm không ra, mà Sư phụ kể ra những điều anh sống, anh làm, ta cũng không thấy anh có lỗi, anh quá tốt. Nhưng nếu anh thường xuyên đến với đạo tràng, lễ Phật, tụng kinh, ngồi thiền, bắt đầu phát hiện ra mình có lỗi. Lúc đó mới thấy mình có lỗi. Anh Nguyên tin không? À tin như vậy. Tất cả mọi người đây là sao, có tin như vậy không? Đó.
[35:49]Nghiêm Giác, tin không? Không? Đó. Mặc dầu mình sống một đời rất hiền lành, bà con, lối xóm ai cũng yêu thương, nhưng mà nếu bước vào tu tập rồi mới phát hiện mình lỗi này, lỗi kia rất nhiều. Như Sư phụ vậy, Sư phụ hồi thuở nhỏ là một thanh niên hiền lành, ở trong xóm mình là gương mẫu, ừ không có sa đà, chơi bời, không uống rượu, không hút thuốc, không gì cả, rảnh thì đi làm việc phước, ở nhà chơi vui thì lấy cây đàn ra đàn hát với các em rồi đi làm việc vậy thôi. Một người thanh niên gương mẫu. Nhưng mà đến khi Sư phụ bắt đầu biết đạo, tu tập mới phát hiện ra mình lỗi nhiều quá. Ồ, lỗi này, lỗi kia, lỗi này, lỗi kia!
[36:32]Cho đến khi đi tu mới than với quý thầy, nói: "Sao con tu mà con thấy con lỗi nhiều quá?" Cái a quý thầy mới nói: "Tu đi, rồi còn thấy nữa". Đúng, tiếp tục như vậy. Và mình tu mấy chục năm trời đi trôi qua, cứ tu rồi tu đến đâu lại phát hiện thêm lỗi tới đó, tu đến đâu lại phát hiện thêm lỗi tới đó. Mà mấy chục năm mình tu rất chân thành đó, rất là cố gắng, chưa bao giờ hết lỗi. Thì quý Phật tử ta cũng vậy, bắt đầu ta biết tu rồi, ta sửa dần dần từng cái lỗi, từng cái lỗi. Cái lỗi đầu tiên là cái lỗi nóng tính. Ở đây có ai nóng tính không? Có.
[37:16]Nóng tính là sao? Giận lên phải không ạ? Bực lên, căng thẳng lên và nói, nói bậy, phải không ạ? Cái nói bậy đó mình gắt gỏng mà có khi xúc phạm, khi chửi bới người khác, thành cái nghiệp. Mới đầu chỉ là cái sân rồi tới khi thành cái khẩu nghiệp, chửi người ta, mà nặng hơn nữa thì sao? Ra tay ra chân mà đánh người ta. Mà sợ nhất là những người có quyền lực mà khi họ nổi sân. Ví dụ như khi cấp dưới làm sai một cái, giận, lúc giận:
[37:53]"Xử tử nó cho tao!" Thì cái người dưới đem ra rút súng bắn "đùng" chết liền. Ba ngày sau hết giận rồi mới biết rằng mình xử tử nó là gì? Quá đáng. Nhưng mà cứu lại được không? Không. Vì lúc mình có quyền lực, có quyền giết người nên hầu hết các ông vua đều bị cái nghiệp này. Quyền lực lớn quá, muốn cho ai sống thì sống, muốn cho ai chết thì chết, nên khi mà cái người dưới mình làm một việc sai, giận, cái lúc giận đó mình xử phạt người ta quá cái tội của người ta. Đến khi mình hết giận rồi mới biết, à cái tội đó chỉ cần nhốt nó 3 năm tù được rồi, nhưng lúc giận rồi là giết liền. Nên cái sân nó làm cho ta gì?
[38:37]Tạo nghiệp. Mà nếu lúc đó ông vua đó ổng không bị sân, ổng xét cái tội của người đó đúng với cái tội thì ổng không có đem ra giết, không đem ra chặt đầu. Mà ổng bắt giam thôi, phạt thôi, giáng cấp hay gì thôi, mà lúc sân lên là giết người ta liền. Chúng ta cũng vậy. Ví dụ khi mà con mình hay là người hàng xóm mình làm cái lỗi gì mà mình không hài lòng, mình giận lên, mình mắng, nhớ vậy, cái câu mắng của mình nó nặng hơn cái tội của người ta. Ví dụ người ta chỉ à đem lại cái món đồ sai, mình nói: "Óc tụi bay là óc lợn hay sao?", giống như "ngu như chó". Cái câu đó là làm sao? Hạ người ta xuống một cái đẳng cấp rất là thấp mà cái lỗi người ta không phải vậy.
[39:27]Cái lỗi của người ta là một cái lỗi con người vẫn thường hay phạm, nhưng mình hạ người ta xuống làm thú vật liền, lúc mình sân. Vì cái tội này thôi, ở đây ta bị có nhiều không? Nhiều. Bị nhiều không? Nhiều. Một đời này mình chửi bao nhiêu người làm chó rồi?
[39:50]Nhớ lại giùm thầy. Ta lúc sân, ta hạ nhục người khác, nhớ ta đã chửi bao nhiêu người làm chó, làm trâu, làm bò, làm điếm, làm quỷ, ta chửi bao nhiêu lần rồi, nhớ không ạ? Đếm được chưa? Đếm được không? Không đếm được. Thì như vậy cái khẩu nghiệp đó đủ để đưa ta đọa làm làm chó rồi.
[40:19]Có một lần vậy, Sư phụ gặp một cái cô gái thì nghe nói cái thân phận cô là đi làm gái mà Sư phụ nhìn gương mặt của cô thì thấy cô xinh đẹp, đàng hoàng, người cũng đạo đức. Nhìn vô nói: "Tại sao phải đi làm gái?" Nếu mà suy ngược lại nhân quả, chỉ vì những ngày xưa lỡ lời mắng người ta là: "Điếm", vậy thôi. Mà bây giờ hoàn cảnh đẩy đưa mình phải đi vào làm hoàn cảnh đó, chịu không chịu cũng phải làm, để gì? Trả cái miệng mình đã mắng người khác. Chỉ cái sân này thôi ta đã phải tu sửa rất là rất là nhiều. Chỉ cái sân này thôi, tu làm sao cho bớt sân, bớt giận, bớt tự ái, bớt nóng nảy thôi là đã là một bước tiến.
[41:08]Vậy ở đây ta hết sân chưa? Chưa. Ai hết sân rồi mời đứng lên, mời lên đây cho mọi người đảnh lễ. Đây ai hết sân rồi giơ tay lên?
[41:25]Anh Nguyên hết sân chưa?
[41:32]Có ai dám nói mình hết nổi nóng chưa? Không, phải không ạ? Như vậy ta có cần phải tu tiếp không? Có. Phải cần. Đó, đó, chỉ một chút này thôi là ta đã thấy ta phải phải tu, nghĩa là ta vẫn còn hư, đúng không ạ? Cho nên ta phải sửa. Chỉ cái sân này thôi, bây giờ tới cái tham. Ở đây ai hết tham rồi? Nhìn vàng bạc, tiền của như là cỏ rác? Ai?
[42:13]Ai mà bây giờ ví dụ tưởng tượng ra là sáng sớm mở cửa ra, bỗng nhiên trước cửa nhà mình có một đống vàng mà không biết của ai, rồi ta làm sao? Nói thật Sư phụ nghe đi.
[42:31]Sư phụ không kêu chia đâu. Lúc đó sao?
[42:41]Ta giằng xé nội tâm phải không ạ? Ta giằng xé nội tâm. Vừa rồi trên báo cũng có đăng một số vụ trường hợp, có những người nhặt được cái ví ha, trong đó có giấy tờ, tiền bạc, thậm chí có những cái số tiền khá lớn và người đó tìm cách gì? Đem trả lại cho người đã mất. Như có một cái bé hình như ở Thanh Hóa hay đâu có cái việc là nhặt được cái ví, hẹn người ta để trả lại rồi công an phục kích bắt luôn. Nhưng mà sau điều tra ra thì không phải như vậy. Tức là bé nó cũng hơi khờ, thì trong đó có tiền bạc, có số điện thoại, có cái ví thì bé nó gọi thì cái người chồng họ bắt máy họ nghe. Thì bé nó lại thôi hẹn bé nó trong lòng thì quyết trả chứ không
[43:27]có gì, nhưng mà lại hẹn là cũng sợ không biết là bên kia phải người thật hay không, mời đến cái chỗ khách sạn đó để giao trả. Thì cái người kia nghe nói mời khách sạn kêu công an liền, công an phục kích liền. Khi thấy giằng co qua lại, công an vô chụp bắt đem về đồn. Hỏi cái giằng co qua lại là gì? Nói bởi vì cái được thưởng tiền cái cậu bé cậu đẩy tay ra cậu không chịu nhận tiền, tức là trả rồi người ta thưởng một ít thì cậu này cậu xô ra, cứ xô qua xô lại xô qua xô lại, công an tưởng là cái tay này cướp gì đó cái nhào vô bắt đem về đồn. Nhưng mà hỏi ra thì đây lại là gì? Người rất có đạo đức.
[44:00]Trả tiền người ta mà người ta thưởng lại nhất quyết không lấy, thì ta cũng đã nghe được một số cái tấm gương như vậy. Còn đó là một vài tấm gương lâu lâu báo đăng, còn đa phần thì sao? Thì im lặng đáng sợ nha, giấu luôn. Mà nếu với số tiền ít, ví dụ như cái đạo đức mình cái giá trị của đạo đức mình một triệu thì khi mình nhặt được một triệu mình đem trả lại. Nhưng mà hai triệu thì sao? Thì đành phải lấy luôn, vì đạo đức mình chỉ có giá một triệu. Ví dụ cái đạo đức mình giá 50 triệu, mình nhặt được cái số tiền 50 triệu mình sẽ đem trả lại, nhưng mà nếu 60 triệu thì lấy luôn, vì nó vượt hơn cái đạo đức của mình.
[44:42]Ta nhớ: đạo đức của mỗi người có giá, chứ đừng tưởng là không tham là tuyệt đối không tham, không có đâu. Ví dụ có người 100 triệu không tham, nói một tỷ không tham không động tâm, nhưng nếu có người đến thương lượng một số tiền 100 tỷ thì sao? Nước mình cũng đem bán luôn, lợi ích quốc gia cũng bỏ mặc luôn, vì cái số tiền lớn quá. Nên ta nhớ và đây là một cái thời đại nguy hiểm, cái thế giới ngày nay là một thế giới nguy hiểm. Nguy hiểm vì sao? Vì ta ví dụ như ta yêu nước, ta yêu đạo, à ta tôn kính Bác Hồ, à ta muốn mơ ước xây dựng, bảo vệ đất nước. Tốt lắm! Nhưng mà cái lý tưởng đó nó có cái giá, chứ không phải là vô hạn.
[45:41]Ví dụ mỗi người ở đây ta có yêu nước không ạ? Có không? Thầy muốn xác định điều này.
[45:52]Lòng mình phải yêu nước, đúng không ạ? Ít nhiều gì ta đều phải yêu yêu nước. Nhưng mà xin thưa, cái lòng yêu nước của mỗi người đem cân ra khác nhau.
[46:08]Cái đơn vị để cân cái lòng yêu nước là bằng cái gì? Ký hay là lít? Kilôgam hay là lít?
[46:19]Vì Sư phụ vừa nói là cái giá trị, cái mức độ, cái số lượng yêu nước của mỗi người khác nhau. Như vậy cái chênh lệch khác nhau đó đo bằng đơn vị gì? Con. Con nghĩ rằng lòng yêu nước đo bằng đơn vị gì? Đứng lên trả lời. Không, bé kế bên. Hả?
[46:45]Con không nghĩ ra phải không? Thôi được rồi, hôm nay thầy cho một cái đơn vị để mọi người biết mà đo cái lòng yêu nước mình nhiều ít. Xin thưa: tiền.
[46:59]Tiền, vàng, đô la.
[47:06]Ví dụ như bây giờ mình yêu nước và lòng yêu nước mình có giá trị là 200.000 đô la. Một người nào đó họ đến họ nói mình phải phản bội đất nước để đi theo họ và họ cho mình 180.000 đô la, mình làm sao? Từ chối liền, vì cái lòng yêu nước mình cái giá của nó là tới 200.000 đô la. Nhưng nếu một người đến yêu cầu mình phải phản bội đất nước và họ sẽ cho mình 220.000 đô la thì sao? Mình theo liền, vì cái lòng yêu nước mình chỉ có 200.000 đô la thôi, họ trả cái giá cao hơn và mình mất liền. Nhớ giùm, đây là điều cay đắng nha. Ai cũng mở miệng nói yêu nước, nhưng có những người cái lòng yêu nước của họ rất là ít.
[47:59]Một ít người có cái lòng yêu nước tới vô hạn tuyệt đối, bao nhiêu tiền bao nhiêu vàng cũng không đánh đổi được, cái số người đó rất là hiếm. Còn đa phần cái lòng yêu nước của ta đều có cái giá trị nhất định, có cái giới hạn nhất định. Và như vậy đó là hư hay là nên? Đó là hư! Và cái hư này ta cần phải sửa. Ta sửa thế nào? Là ta tu. Ta tu đến ngày nào đó cái lòng yêu nước của ta không còn giới hạn nữa. Anh đem bao nhiêu tiền lại mua cũng không bao giờ mua chuộc được cái lòng yêu nước của ta. Vĩnh viễn là đất nước này mãi mãi huy hoàng nha. Mãi mãi rằng đất nước này là tình yêu, là cuộc sống của ta, không ai có thể lay động mua chuộc ta được hết.
[48:50]Dù đem cả núi vàng lại cũng không mua được. Vì sao? Vì ta đã tu tập và ta đạt được, diệt được cái tham, cho nên cái tình yêu nước của ta là vô vô hạn, nhớ như vậy. Vì vậy ta cần phải tu. Rồi cũng vậy, cái lòng yêu đạo của ta cũng vậy. Lòng yêu đạo chúng ta, lòng tôn kính Phật của ta, lòng thương Thầy của mình, nó cũng có cái giá của nó, nó có cái giới hạn chứ không phải là vô hạn. Vì Sư phụ đã từng có những người đệ tử đi theo mình, nhưng đến khi có người móc ngoặc cho một người mấy tỷ đồng quay lại phản Sư phụ liền, đánh tan vỡ chùa Phật Quang luôn. Vì sao vậy? Vì cái tình yêu đạo của họ nó chỉ có gì?
[49:37]Mấy tỷ đồng mà thôi. Mà thế giới này họ chính vì biết con người có tham nên họ điều khiển bằng cái gì? Bằng đồng đồng tiền.
[49:52]Họ không tin vào chủ nghĩa, không tin vào lý tưởng, không tin vào chính sách, không tin vào đường lối. Họ không tin, mà họ chỉ tin rằng bằng đồng tiền họ điều khiển được cả cả cái thế giới này. Nên ta làm gì để cản lại được cái khuynh hướng ma quỷ đó? Chỉ khi nào ta biết tu, ta vượt qua được lòng tham, lòng yêu nước của ta là vô hạn, lòng yêu đạo của ta là vô hạn thì lúc đó ta không bị điều khiển bởi đồng đồng tiền. Lúc đó ta chỉ sống bằng gì? Bằng đạo lý, đạo đức, lý tưởng mà thôi. Mà những con người nào sống được bằng đạo đức, lý tưởng, đạo lý thì người đó làm sao? Người đó thật sự không thuộc về thế gian này nữa.
[50:50]Nghĩa là sao? Nghĩa là người đó nếu chết phải về cõi cõi thánh, cõi trời. Còn người nào mà trong lòng vẫn còn tham, tình yêu nước vẫn còn một cái giới hạn, lòng yêu đạo vẫn còn giới hạn thì người đó vẫn còn thuộc về cõi này, cõi của những cái hơn thua, ích kỷ, tham lam, sân hận, cái tốt và cái xấu cứ bị lẫn lộn với nhau. Thế nên ta tu là để sửa. Ta sửa vì ta biết mình còn hư. Hư cái gì? Sư phụ vừa nói cái sân, vừa nói cái tham, tất cả chúng ta đều mắc cả, ai cũng còn vướng cả những điều này. Đúng không ạ? Đó, vì thế ta phải tu là như vậy.
[51:43]Còn nhiều cái lỗi nữa mà nếu nói ra ta nói bao lâu thì hết? 10 năm chưa hết cái lỗi những cái lỗi cơ bản này, phải không à? Cho nên hôm nay ta không nói nữa về những cái lỗi đó, đó. Sư phụ vừa mới nói cái sân, cái tham
[52:02]mà cái ý nghĩa, hậu quả phía sau nó rất là là lớn. Vì ta biết mình còn sân, còn tham cho nên ta phải, phải tu. Mà muốn tu thì ta phải về chùa tu, đến với đạo tràng cùng nhau tu. Cho nên cái giá trị của một ngôi chùa tâm linh rất là lớn, giá trị của đạo tràng huynh đệ đồng tu với nhau rất là lớn. Cho nên ta cố gắng mà gắn bó với với đạo tràng tu tập. Có những người yêu đạo đến ngày nào, chiều nào cũng về chùa tụng một thời kinh, ngồi một thời thiền với quý thầy rồi mới về nhà. Những người đó là sao? Con rất cưng của Phật. Nhiều khi ở xa nhưng mà thu vén công việc xong đều cố gắng chạy về chùa tụng một thời kinh, ngồi một một thời thiền rồi mới về nhà.
[52:56]Những người đó họ gieo cái nhân tu hành rất là lớn về sau. Hầu hết những người mà đi xuất gia họ đều có một thời gian như vậy cả. Làm gì làm, một ngày đó đều chạy về chùa tu tập. Đấy. Ta nhìn cái số người đó ta biết rằng họ sẽ tiến xa trên cái đường tu hành.
[53:17]Hồi nãy thầy vừa nói ta còn rất nhiều lỗi, nhưng mà hôm nay ta không có thời giờ để kể ra. Nhưng nếu ta về chùa để tu, đến đạo tràng để tu thì tự ta dần dần sẽ sẽ thấy những cái lỗi đó, nha. Đó, đó là lý do mà ta càng tu thì càng thấy được lỗi mình. Và cái giá trị của người tu, sự tiến bộ của người tu chính là thấy được, thấy được lỗi của mình, nhớ như vậy. Cho nên nếu người nào tu mà tu lâu không thấy lỗi gì hết thì ta biết một trong hai trường hợp: một là người đó đã đắc đạo, hai là người đó tu không tiến bộ. Cái người đắc đạo mà chứng tới A La Hán rồi thì không còn lỗi. Cho nên nếu người tu lâu mà không thấy mình có lỗi
[54:12]thì coi chừng đó là một vị A La Hán đã tái lai. Hai, người đó tu hoài không tiến bộ nên không thấy lỗi mình. Vậy nếu ta tu lâu mà không thấy lỗi thì ta là trường hợp nào?
[54:30]Ta là A La Hán rồi, phải không à? Phải không? Hay là ta là người rất ngu? Vậy mình thích cái nào? Mình chọn cái nào? A La Hán hay là rất ngu? A La Hán hay rất ngu? Có ai nói A La Hán vậy trời? Ai nói A La Hán rồi mời lên đây đảnh lễ ạ.
[54:55]Nếu tu lâu mà không thấy lỗi thì ta là người rất ngu, phải xác nhận câu đó. Còn mình tu lâu càng tu càng thấy lỗi thì nghĩa là gì? Là mình tu có tiến bộ, có trí tuệ, nhớ như vậy. Cho nên cái trí tuệ ở trong đạo nó không phải là ta có thần thông, phép lạ mà chính là ta thấy được lỗi mình, nhớ như vậy nha. Nói: "Dạ tu mà cứ thấy được lỗi mình thì có gì có lợi cho đời đâu?" Không. Những người thấy được lỗi mình mới là những người có lợi cho cuộc đời.
[55:36]Ta tu lâu, ta thấy được lỗi mà nếu ta nói rằng: "Ờ người thấy lỗi thì là tự bản thân người đó thôi, đâu có lợi cho cuộc đời." Xin thưa, cái người mà thấy lỗi mình mới là người sống có lợi cho đời.
[55:59]Nghĩa là sao? Cái người mà thấy lỗi mình thì cái hành động của người đó đối với cuộc đời, đối với con người đều trở nên tốt đẹp, nhớ như vậy, chỉ là vậy thôi. Cho nên đừng tưởng là ta thấy lỗi mình là sống cho mình, không. Thấy lỗi mình thì cái tốt đẹp tự nó tỏa ra trong cuộc sống. Ta không cần nói là anh phải đi giúp đời, anh phải thương người, anh phải làm nhiều công đức, không cần nói câu đó. Chỉ nói một câu thôi: "Ráng biết lỗi mình." thì tự nhiên những điều kia sẽ hiện ra. Tự nhiên ta yêu thương được mọi người, tự nhiên ta tử tế với con người, tự nhiên ta làm được rất nhiều công đức trong cuộc sống này.
[56:49]Mà chỉ bằng cái mốc thôi, là: "Biết lỗi mình." mà thôi. Cho nên cái giá trị của sự tu tập là ở chỗ này. Không cần nói những điều cao siêu mà chỉ nói cái điều đơn giản: tu là biết lỗi mình. Mà cái người biết lỗi mình rồi có còn để nó tồn tại không? Không. Nhớ, khi ta biết là sai, tự nhiên ta phải trừ diệt. Nhớ như vậy, đây là một cái thái độ ta gọi là một thái độ mạnh mẽ, dứt khoát của trí tuệ, của trí tuệ. Cho nên cái người mạnh mẽ không phải là con người mà họ hung dữ, tàn bạo, mà chỉ bởi vì họ tinh tế, thông minh và họ trở thành mạnh mẽ. Thầy nói ví dụ như cái điều này: À ta nhặt được cái tiền,
[57:49]cái ta đem trả lại cho cái người mà đánh rơi. Cái người đánh rơi đó sau khi thấy là à ta tốt và nhìn mặt ta là cái người nghèo mà không tham, nên họ cũng quý và biết ơn. Trong cái ví tiền đó có nhiều cái quan trọng: giấy tờ rồi cái này cái nọ, mọi cái quan trọng, những thẻ tín dụng, nhiều cái quan trọng. Cho nên họ mới ngắt ra một một xấp nhỏ trong cái xấp tiền họ mất, họ cho lại ta. Cái điều đó có hợp lý không? Điều đó hợp lý không? Rất hợp lý, phải không à? Nhận lại tiền và ta thưởng lại cho cái người mà đã có đạo đức không tham của rơi, thì ta ngắt ra một xấp tiền ta cho lại người đó là một điều hoàn toàn hợp lý.
[58:38]Nhưng mà cái người kia đó, khi mà họ thấy người kia ngắt ra một cái xấp tiền đưa lại, họ nhìn trong ánh mắt đó có một sự thương hại, một tư cách kẻ cả của một người thấy mình giàu và thấy cái người mà nhặt tiền rơi là một người nghèo. Trong cái cho đó không phải là một sự kính trọng vì cái đạo đức, mà trong đó có cái thương xót vì cái thằng này nó nghèo mà nó không tham, có một chút khinh khinh thì bé này dứt khoát từ chối không nhận. Cái từ chối không nhận đó là yếu hay là mạnh? Mạnh mẽ, dứt khoát. Mạnh mẽ, dứt khoát, cương quyết. Nhưng mà có phải là vai u thịt bắp, có phải nói năng lớn tiếng không?
[59:23]Không, chỉ là một thái độ nhẹ nhàng, cương quyết, từ chối không nhận để giữ cái phẩm giá của mình, giữ cái tiết tháo của mình, giữ cái giá trị của đạo đức, mà cái đạo đức này không phải một xấp tiền mà mua được. Thì cái nhận thức đó, cái trí tuệ đó nó tạo đến cái sự gì? Mạnh mẽ, cương quyết, đúng không à? Cái mạnh mẽ. Cho nên cái mạnh mẽ của con người mà thấy rõ: "Đây là điều đúng, đây là điều sai.", nó mới chính là một cái sức mạnh. Chứ không phải ta vai u thịt bắp, ta nói năng lớn tiếng, ta cãi cọ cho dữ dội mà gọi là mạnh. Cái mạnh chính là cái trí tuệ biết rõ điều đúng, điều điều sai. Nhớ, đó mới là cái sức mạnh.
[1:00:10]Sức đại hùng, đại lực của đạo là ở trí tuệ biết rõ điều đúng, điều sai. Nên vì vậy, khi ta tu tập ta biết lỗi của mình, ta biết lỗi rồi thì sao?
[1:00:27]Tự nhiên ta phải diệt trừ, nhớ như vậy. Cho nên sư phụ vừa mới nói: tu là sửa. Ta chấp nhận tu vì ta biết mình hư. Nhưng mà nhiều khi tin mình hư, không biết mình hư điều gì. Về với chùa, về với đạo tràng tu tập từ từ thấy được lỗi của mình. Khi thấy được lỗi của mình thì người đó làm sao? Tự nhiên phải phải sửa, phải diệt trừ. Đó là sức mạnh. Mà người biết lỗi mình, biết sửa lỗi mình thì tự nhiên tỏa ra mọi điều tốt đẹp, lợi ích cho mọi người chung quanh. Không cần nói sống tử tế mà sống rất tử tế. Không cần nói phải yêu thương con người mà rất yêu thương con người. Không cần nói phải sống vị tha mà thực sự sống rất vị tha.
[1:01:24]Không cần nói phải làm cho nhiều việc phước mà thực sự làm được rất nhiều việc phước. Mà chỉ ở cái gốc đầu tiên là: biết lỗi, biết lỗi mình. Ta tu ở mức độ thấp thì ta biết những cái lỗi ở mức độ thấp. Ta tu mức độ cao thì ta biết được cái lỗi ở mức độ cao. Như vậy. Hôm nay ta không mổ xẻ nhiều về những cái lỗi mà nó sâu xa.
[1:01:55]Sư phụ chỉ nói những điều cơ bản như vậy thôi. Và nhớ là thế này: chùa là tổ ấm yêu thương, là nơi chốn linh thiêng,
[1:02:12]Mà ta phải tìm về nương náu, nhớ như vậy. Đạo tràng là mái ấm thân yêu mà ta phải tìm về để mà tu tập, nhớ như vậy.
[1:02:29]Ngoài cái gia đình của ta, ngoài cái cơ quan ta làm việc, ha, ngoài một số nơi chốn ta cũng phải đến thì nhớ ta có một chỗ nương tựa cho cuộc đời mình, cho tâm hồn của mình, đó là là chùa và đạo tràng của ta.
[1:02:50]Nên vì vậy, mỗi người hãy mở cái trái tim mình ra,
[1:02:56]đặt vào trong đó một viên ngọc là tình yêu đối với Phật pháp, đối với ngôi chùa linh thiêng, đối với đạo tràng mái ấm của mình.
[1:03:11]Trước đây, ta không có điều đó. Cái chỗ mà ta nương náu, cái gia đình mình, cơ quan của mình hoặc cái trường học của mình hoặc là những cái điểm nào đó, cái tình yêu thương hay cái sự nghiệp, cái gì đó, nghệ thuật, thơ văn gì đó. Nhưng ngày hôm nay, ta không ngờ còn có một điều linh thiêng không kém gì những điều khác, thậm chí có khi còn thiêng liêng hơn những điều khác, đó chính là mái chùa yêu thương của ta nha, đạo tràng yêu thương của ta. Về đây ta sống bên nhau, qua ngày dài với đêm thâu. Không ai hát theo hết trơn vậy trời.
[1:04:00]Về chùa nhé em, mai sau có ai nuôi mơ ước dài.
[1:04:09]Về chùa nhé em, bay lên ánh sao, thinh không bước vào. Phật là yêu thương, cho hoa thắm sương, đêm ngào ngạt hương.
[1:04:28]Ta tìm nhau lúc suối reo, cỏ hoa trăng còn treo, lời kinh vang vọng theo.
[1:04:48]Khi ta về chùa ta tu tập, ta về với đạo tràng ta tu tập thì ta có những cái phương pháp tu. Phương pháp thứ nhất là gì? Lễ Phật nha, lễ kính Phật với tất cả lòng tôn kính của mình. Thứ hai là ta tụng tụng kinh, đó, đọc những lời của Phật mà soi sáng tâm hồn của mình, đó, uốn nắn, cấu hình lại cái tâm hồn của mình. Ta nhớ điều này, khi ta đọc một cái bài kinh tràn đầy đạo lý của Phật dạy thì ta đang cấu hình lại cái tâm hồn của mình. Cái tâm hồn của mình từ nhiều kiếp bị sai sót, bị hư hỏng, khuyết lở, có khi là ô nhiễm, ừ có khi là tăm tối, bây giờ ta cần điều chỉnh lại, set up lại nha, thiết lập lại.
[1:05:51]Mà thiết lập lại bằng cách nào? Bằng cách tụng tụng kinh. Những cái lời kinh Phật thiêng liêng, từ bi, trí tuệ. Đây là Tứ Diệu Đế, kia là Bát Chánh Đạo, đó là đạo lý từ bi, này là đạo lý vô ngã, đó là cái tâm sám hối, kia là cái cái tâm dũng cảm, vân vân.
[1:06:16]Những cái đạo lý đó ta huân tập, ta đọc từng ngày, từng ngày thì ta thiết lập lại tâm hồn của mình tốt đẹp lên, nâng lên từ cái tâm hồn của một kẻ phàm phu dần dần thành tâm hồn của một bậc thánh triết, nhớ như vậy. Ta ban đầu chưa bao giờ có thể nói những lời đạo lý tốt đẹp với ai cả, nhưng tụng kinh một thời gian rồi, tâm hồn ta được thiết lập lại rồi, bắt đầu ta cũng không cố ý là thuyết pháp cho ai nghe, cũng không cố ý là chia sẻ đạo lý với ai, nhưng cuộc sống của ta, lời nói của ta bỗng nhiên chính là đạo lý, chính là đạo lý. Một ví dụ như bây giờ cái ta đi trên đường, có cái thằng đó nó chạy nó nó chạy ẩu, nó lạng qua lạng lại nó tông ta một cái.
[1:07:12]Thì cái người mà ta chở sau lưng đứng lên sừng lại: "Mày chạy như vậy hả?", tính chửi. Lúc đó ta ngăn lại. Ta ngăn lại, ta nói: "Thôi, đừng có nói nặng. Vì một là bé nó hư thật, nó ẩu tả, nó lạng lách thiệt; hai, có khi nó có cái nỗi khổ tâm riêng; có khi nó vừa lỡ uống một miếng rượu hoặc có khi nó có câu chuyện gì gấp rút; hoặc có khi ai vừa mới chửi mắng làm cho nó đang buồn phiền. Cho nên cái lỗi của một con người coi vậy chứ có nhiều nguyên nhân. Mà nếu ta hiểu cái nguyên nhân, có khi ta thông cảm." Ta nói vài lời ta ngăn bạn mình, lúc đó ta có cố ý thuyết pháp không? Không. Nhưng mà tự cái tâm ta, tự cái tâm ta mỗi ngày ta lễ
[1:07:52]Phật, ta tụng kinh, cái tâm nó được cấu hình lại. Cái tâm đó bắt đầu nó có từ bi, có yêu thương, cho nên trước cái lỗi lầm của người khác ta nhìn rất là xa. Không chỉ thấy cái lỗi là mắng, là chửi, là kết tội, là kết án, là muốn trừng phạt, muốn vùi dập, muốn tiêu diệt người ta, không phải. Mà khi thấy người ta có cái lỗi, mình nhìn xa hơn cái lỗi đó để yêu thương, để thông cảm rồi tìm cách sửa người ta sau, tìm cách giáo dục người ta sau, nhưng chính trước hết lòng mình không giận, không sân. Trước hết lòng mình thương yêu, thông cảm, thì mình không cần cố ý thuyết pháp. Nhưng chỉ bởi vì mình mỗi ngày tụng kinh,
[1:08:35]lễ Phật, ngồi thiền thì mỗi một hành động, mỗi một lời nói đều là gì? Là là đạo lý, là là một bài kinh sống động. Lúc đó mọi người chung quanh ta mới nhìn ta, nhìn vào những hành động đó mà sao? Họ bị ảnh hưởng, bị thuyết phục, kính ngưỡng ta liền. À, nói rõ ràng: "Cái anh bạn của mình đây là ảnh hay đi chùa Viên Quang, hay tụng kinh, lễ Phật, bây giờ đụng chuyện rõ ràng ảnh hiện ra một cách ứng xử rất là cao thượng mà mình phải học hỏi." Cho nên là cứ mỗi ngày khi mà ta lễ Phật, ta tụng kinh, lời kinh của Phật, cái kim ngôn của Phật từ ngàn xưa thấm vào tâm hồn ta, thiết lập lại tâm hồn ta. Mà khi thầy nói cái chữ thiết lập tâm hồn ta có
[1:09:34]nghĩa là tâm hồn ta trước đây vốn là vốn là
[1:09:41]vốn là nhiều khuyết điểm, phải không, nhiều điều hư hỏng, nhiều cái tăm tối, ô nhiễm, thấp hèn. Nhưng với lời kinh của Phật hằng ngày ta tụng niệm, những điều đó từ từ được sửa chữa, từ từ được sửa chữa. Mà khi tâm hồn ta được sửa chữa thì ai là người vui? Ai là người vui?
[1:10:11]Những người chung quanh ta là người hạnh phúc trước hết, nhớ như vậy. Nên có nhiều người nói với sư phụ vậy: "Từ lúc biết pháp của sư phụ, gia đình con trở nên hạnh phúc." Khi có người biết tu, trong gia đình mình hạnh phúc. Khi ta biết lỗi, ta biết sửa, ta tái lập lại tâm hồn của mình thì cái hạnh phúc trước hết, cái niềm vui trước hết chính là những người ở chung quanh ta. Có một cái bác sĩ nhắn tin cho sư phụ nói thế này: "Từ ngày mà gia đình con biết đến Phật pháp, chồng con cũng biết, con cũng biết và hướng dẫn các con thì gia đình của con thực sự là một tổ ấm hạnh phúc. Còn trước đây, chỉ cần có cái điều gì không bằng lòng với
[1:10:58]nhau là mặt như ong chích cả tháng, không thèm nói chuyện với nhau, thành thử gia đình đi về rất là ngột ngạt. Ta làm việc bên ngoài rất là mệt rồi, khi về tới nhà ta cần một nơi mà ta yên vui, thanh thản, hạnh phúc, đó, được ăn một miếng cơm ngon, được ngủ một giấc ngủ sâu, được nghe những tiếng cười, được nghe những lời nói yêu thương. Nhưng không, ở trong đó người ta giận nhau, ta hờn nhau, trách móc nhau, chửi mắng nhau, thậm chí sao? Giọng vô mặt nhau." Có chưa? Có. Nên đó là một nơi ta phải đi về mà ta không muốn về nữa, vì đó đau khổ quá. Còn từ khi biết có Phật pháp rồi thì đó chính là nơi gì?
[1:11:43]Ta muốn về. Chỉ trừ khi nào ta không muốn về đó nữa là vì sao? Vì ta muốn đi tu thì thôi. Thì thôi cái nhà đó ta không về nữa. Còn nếu chưa đi tu thì nơi căn nhà đó trở thành cái nơi tổ ấm hạnh phúc thực sự vì trong đó có gì? Có ngọn lửa của Phật pháp được được thắp lên để sưởi ấm cả cái căn nhà nha. Như vậy, mỗi ngày ta lễ Phật, mỗi ngày ta tụng kinh, ta cấu hình lại tâm hồn của mình, thực sự ta đang gì? Đang đem lại hạnh phúc cho cho mọi người chung quanh ta, là cái lợi ích như vậy. Đó là sư phụ chưa nói tới một cái mức độ tu tập cao hơn nữa là gì? Ngồi ngồi thiền, ngồi thiền. Ngồi thiền là một mức độ tu tập rất là cao trong
[1:12:37]đạo Phật mà mọi cái tôn giáo đều cũng phải gì? Rất là tôn trọng cái phương pháp ngồi thiền. Cả cái thế giới ngày nay ở những quốc gia văn minh đều bí mật, âm thầm tìm hiểu về thiền. Vì họ mờ mờ đoán ra rằng thiền định nâng con người lên một trình độ văn minh rất là cao ở tương lai. Tuy họ không công khai nhưng họ đang cho thử nghiệm, cho thử nghiệm trong trường học ngồi thiền, trong trại giam ngồi thiền, trong cơ quan, xí nghiệp ngồi thiền. Và ta biết á, khi tâm hồn một con người được lắng xuống, được thanh tịnh thì trí tuệ, sức sáng tạo vượt lên. Sư phụ cũng nói với các đệ tử của mình á: "Nếu tụi con không ngồi thiền, tụi con đừng hòng có thể thuyết pháp được hay."
[1:13:35]Lúc ngồi thiền ta không dám suy nghĩ điều gì, cố gắng không suy nghĩ điều gì, mà chính cái cố gắng không suy nghĩ gì để mà lắng cái bản ngã xuống lại là tạo nên cái sức hấp dẫn trong cái bài thuyết pháp của mình. Còn những giảng sư tập giảng, tập hoằng pháp mà không ngồi thiền, cố gắng học cho nhiều, cố gắng nhớ cho nhiều, suy tư cho nhiều, thực sự khi đứng lên thuyết pháp lại sao? Bài pháp làm sao? Không hấp dẫn lắm. Quý Phật tử có thấy điều đó không? Thấy điều đó không? Nên cái ngồi thiền là một cái phương pháp tu ở cấp rất là cao trong đạo Phật.
[1:14:23]Đất nước ta có Phật giáo, Phật giáo trong nước ta trải qua giai đoạn mấy trăm năm thiên về tu tập gì? Niệm Phật Tịnh độ. Vì sao vậy? Vì cái niệm Phật dễ tu, cứ niệm Phật thôi không cần hiểu gì nhiều, cứ niệm Phật, niệm Phật coi như mình đã tu. Và cái pháp môn đó cũng cần thiết để cho nhiều người tu, dễ tu. Nhưng hôm nay, chùa Viên Quang của chúng ta cùng với trí tuệ của rất nhiều bậc tôn túc mới thấy là cần phải gì? Khôi phục lại cái con đường thiền định của Phật.
[1:15:05]Bởi vì thiền định là cái pháp môn tu tập cao cấp trong đạo Phật. Mà thiền dễ tu hay khó tu? Rất khó tu. Nội cái ngồi thôi, khóa cái chân lên thôi đã là vất vả cho chúng ta rồi. Đó, mới ngồi thôi chứ chưa nói gì. Chưa nói tới cái mà dụng tâm: điều khiển đoạn điều thân, theo dõi hơi thở, lắng đọng tinh thần tâm tư vọng tưởng của mình lại là những điều cực kỳ khó một lần nữa. Cái mà ta kiểm soát được nội tâm của mình, làm cho tâm mình lắng yên thì xin thưa, đó là một cái tư duy của những người ở cấp độ rất cao.
[1:15:55]Làm toán chứ mà dễ hơn là ngồi thiền lắng tâm thanh tịnh nha.
[1:16:02]Bây giờ có ai biết 2 lũy thừa 18 bằng mấy không? Tính ra không? Không, phải ngồi kiếm máy mà bấm nha, ta không biết. Nhưng ngồi thiền lắng tâm thanh tịnh nó khó hơn tính cái phép toán đó nữa, khó hơn. Đối diện với chính mình trong cô đơn, lúc đó không ai thò tay vào tâm mình để giúp mình cả. Tâm mình loạn, tâm mình động, tâm mình thanh tịnh, chỉ tự mình sống với mình, đối phó với chính mình. Lúc đó ta cực kỳ cô đơn. Và trí tuệ tới đâu thì mới xử lý, mới kiểm soát được tâm hồn mình tới đó. Còn người không có trí tuệ, ta không kiểm soát được nội tâm của mình. Nhớ như vậy. Cái khó của thiền định ngoài cái ngồi, nó còn cái khó là chỗ này:
[1:16:55]kiểm soát nội tâm mình. Mà để một người quay lại kiểm soát nội tâm mình thì thầy xin thưa, nó khó hơn mọi điều trên cuộc đời này. Cái gì khó coi vậy chứ vẫn chưa khó bằng cái quay lại kiểm soát nội tâm của mình. Vì vậy, chỉ những người tương đối có trí tuệ tu tập dần dần dần dần mới có thể kiểm soát được nội tâm của mình. Nên hôm nay ta về với chùa Viên Quang, ta về với đạo tràng Phật An, ta đi vào cái con đường tu tập thiền định thì phải hiểu rằng ta đi vào một con đường rất là khó khăn nha, vất vả.
[1:17:41]Nhưng đó chính là cái con đường cốt lõi Đức Phật dạy. Nên vì vậy, khi đến với chùa tu tập nếu có khó khăn, có vất vả, chúng ta đừng có mà, đừng có mà nản nha. Vì biết tu là phải gian nan, vất vả, khó khăn. Đó, nhưng ta may mắn là đi được trên con đường cốt lõi mà Đức Phật dạy, không phải ai cũng có duyên phước đi con đường này. Đa phần ta chọn con đường dễ để đi, nên ta thấy trong bao nhiêu ngôi chùa của Phật giáo thì cái số chùa mà tu theo thiền rất là ít, mà tu theo niệm Phật rất là đông. Vì sao? Vì đi con đường niệm Phật thì khá là dễ dàng, còn đi con đường thiền rất là khó khăn. Như vừa rồi mà nói Thượng tọa Phước Hạnh ở Vĩnh
[1:18:42]Long á, 40 năm trời tu Tịnh độ, bây giờ thề một câu, hôm đó trước đại chúng rất là đông, có cả ông Phó Bí thư Thường trực của Tỉnh ủy Vĩnh Long đến ngồi dự nữa, trước bao nhiêu vị tôn túc, thề tuyệt đối phát điệt triển con đường thiền của Phật giáo cho Phật giáo miền Tây. Con người có một sự giác ngộ rất là lạ lùng. Vượt lên trên, tự thoát khỏi chính mình để mà nhìn thấy một cái điều lớn lao, khó khăn hơn nhưng chính đáng hơn, cốt lõi hơn. Nên chúng ta cũng rất yêu quý ngài là vậy. Còn ở đây ta được làm con của Phật nha, từ con ghẻ
[1:19:27]thành con ruột, rồi khi biết lỗi mình thì trở thành con, con cưng, mà bắt đầu dấn thân đi vào cái con đường thiền định nữa thì ta thành con gì?
[1:19:42]Không, con cả là phải xuất gia kìa. Còn mà chịu cực vất vả để tu tập thiền định, nhất là khi mà Sư phụ sẽ về đây để mà ổn định cái khóa thiền hằng tháng mà ta đều cố gắng về đây để tu tập ngồi thiền đều đặn như vậy thì ta trở thành con gì?
[1:20:02]Ta trở thành con, cái từ nghe rất nhẹ nhàng nhưng mà trong đó hàm chứa cả một trời yêu thương của Phật, đó là con ngoan của Phật.
[1:20:17]Vậy ta có muốn làm con ngoan của Phật không? Rồi, tốt lắm. Nha, vậy cố gắng ta về với đạo tràng nha. Mỗi ngày ta đều ngồi thiền ở nhà, lễ Phật tụng kinh, và ai ở gần chùa thì đến với chùa lễ Phật tụng kinh, ngồi thiền mỗi ngày. Nhưng mỗi tháng thì bắt buộc phải về đây mà dự khóa tu tu thiền. Đồng ý không? Đó nha, vỗ tay là đồng ý rồi để đăng ký trở thành con ngoan của Phật nha. Như vậy Sư phụ chúc tất cả chúng ta đều tinh tấn và thành tựu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.