[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:07]Kính bạch Thượng tọa Pháp sư đạo hiệu Thích Chân Quang,
[0:16]kính bạch Đại đức trụ trì chùa Phước Huệ cùng chư tôn thiền đức Tăng Ni hiện diện.
[0:28]Kính thưa toàn thể đạo tràng đại chúng Phật tử, quý vị quan khách có mặt hôm nay.
[0:36]Hôm nay thầy rất là hân hạnh được đến, được Đại đức trụ trì mời đến để thăm viếng, để cùng chia sẻ niềm hoan hỷ trong ngày đại lễ mà Đại đức đã thiết lập. Và đặc biệt là hôm nay thầy được hân hạnh tháp tùng với Thượng tọa Pháp sư Thích Chân Quang cũng là huynh đệ cho nên cùng nhau đi dự lễ. Một phần là Thượng tọa Phật Quang chân bị đau cho nên cũng không được khỏe lắm, đi theo để có gì đỡ được phần nào hay phần đó.
[1:29]Và đây là lần đầu tiên thầy được đến tại cái chùa Phước Huệ, mặc dù đã nghe tiếng của Đại đức đã lâu trong tình huynh đệ anh em cũng có cái sự ngưỡng mộ cái cố gắng và đạo tâm cũng như những thành tựu của Đại đức trên con đường tu tập cũng như là hoằng pháp.
[1:58]Và đây là lần đầu tiên ở trong một pháp toà mà được thầy Lệ Ngôn giới thiệu là đại giảng sư, đại tức là lớn, có lẽ là lớn tuổi.
[2:17]Thì thầy xin phép được nói đôi lời trước khi là Thượng tọa Pháp sư pháp thoại cho quý vị.
[2:27]Mục đích của đời sống con người nói chung là đi tìm kiếm những cái giá trị sống, những cái niềm vui, sự hạnh phúc trong đời sống của mình. Thì cái người Phật tử đó là đi tu, đi đến để nghe thuyết pháp, để tụng kinh niệm Phật theo Phật, quy y là cũng nhằm mục đích là để tìm kiếm, để xây dựng cho mình một cuộc sống được bình an.
[2:57]Cuộc sống mà nó không bình an á là nó không có không có vui, nó không có hạnh phúc và nó không có ý nghĩa.
[3:09]Cái điều mà làm cho mình
[3:12]mất vui đó, không có không có hạnh phúc đó, đó là sự sợ hãi. Mình cứ lo lắng rồi mình sợ hãi làm cho mình sống không được thoải mái, không trọn vẹn.
[3:27]Cho nên đi tìm kiếm cái sự bình an trong cuộc đời là một mục tiêu rất là là phổ quát và người nào thì cũng có mục tiêu giống nhau. Chỉ có điều là cái phương pháp khác nhau đó. Và phương pháp khác nhau thì đưa đến cái kết quả khác nhau, tức là hạnh phúc thật hay là hạnh phúc giả, tạm thời hay là hạnh phúc vĩnh cửu. Cho nên các Phật tử mà đi chùa mà đi hoài không chán á là chứng tỏ là đi chùa có hạnh phúc, có bình an. Cho nên quý vị khi đã đến chùa, khi đã được tu tập, được nghe pháp, được mở rộng cái tấm lòng và trí tuệ của mình thì mình cảm thấy mình được an lạc. Cho nên mình gắn bó với Phật pháp,
[4:22]gắn kết với đạo tràng, với con đường tu tập một cách chặt chẽ thì đó là chứng tỏ cái hiệu quả của giáo pháp mà quý vị đã tiếp nhận. Người nào mà đi vào trong con đường của Phật pháp thì người đó đều có hạnh phúc. Điều này chúng ta khẳng định một cách chắc chắn chứ không mơ hồ, không có chập chờn, không nói có lẽ, không nói hình như, không có lẽ, không hình như gì cả. Người nào vào trong con đường của Phật, đi theo Phật, tu hành theo Phật thì người đó chắc chắn có hạnh phúc trong đời sống hiện tại và chắc chắn có hạnh phúc trong đời sống tương lai.
[5:10]Có ai cần phản biện không? Hử, chắc không cần, bởi vì quý vị đã ngồi đây với khuôn mặt tươi vui, với dáng dấp đầy sinh lực và cuộc sống quý vị đã chứng tỏ những điều đó là đúng, khỏi cần phải phản biện gì cả.
[5:31]Nhưng mà bên cạnh những hạnh phúc chúng ta có được, nó không hoàn hảo. Nó không hoàn hảo, bởi vì chúng ta có những cái mà gọi là bất an lớn nhỏ hoặc là lộ liễu hoặc là âm thầm làm cho cuộc sống của mình không thật sự hoàn hảo. Và đôi khi chúng ta mất tự tin. Thì khi nào mà chúng ta cảm nhận được đời sống của chúng ta không hoàn hảo, cảm thấy cái lòng tự tin của ta không đủ đó, là chúng ta cần phải coi lại cái cái tâm nguyện của mình có bị biến đổi không? Mình coi lại phương pháp tu tập của mình có gì không đúng không? Và sự tinh tấn, nỗ lực của mình nó có được đầy đủ không? Tức là mình phải coi lại bản thân.
[6:28]Mình trông chờ ở nơi sự thay đổi thuận lợi của hoàn cảnh sống, của những người xung quanh, hay là trông chờ vào những thế lực thần bí nào đó để giúp cho mình có được một đời sống bình an và hạnh phúc thì điều đó nó không hợp lý.
[6:54]Và mình sẽ hơi bị gọi là dại khờ. Bởi lẽ tất cả những gì mà gọi là biểu hiện ở trên đời sống của con người
[7:08]từ thân của mình, đến những cái hoàn cảnh sống của mình, đời sống vật chất, sự nghiệp, vân vân, nó đều biến động, bất an liên tục. Và nó đều tùy thuộc vào phẩm chất những giá trị tâm linh mà mình đã được cài đặt từ quá khứ và được vun bồi, tích lũy trong đời sống hiện tại. Tóm lại, nó vẫn nằm ở trong nội tâm của mình. Việc cứu xét tâm tánh của mình để tìm ra những khuyết điểm để mà sửa đổi, để đặt chân mình đi vào con đường chánh đạo thì đó là cái giải pháp đúng nhất. Cho nên á con đường tu của đạo Phật bao giờ cũng đặt nặng vấn đề là tu ở trong tâm.
[8:00]Thì tâm bình là thế giới bình. Đây là một câu nói rất là phổ biến và các Phật tử ai cũng thuộc. Tâm mình có bình an thì cái thế giới của mình nó mới bình an. Và đ- điều này được chứng nghiệm một cách toàn diện ở nơi Đức Phật và những bậc Thánh tăng. Đối với chúng ta thì chúng ta có thể trải nghiệm những điều này trong cuộc sống của mình một cách thực tiễn qua sự tu tập thật sự. Cho nên là tâm bình, thế giới mới bình.
[8:41]Nhưng mà trong cuộc đời chúng ta cần sống với cuộc sống thế tục, chúng ta có quá nhiều những mục đích để mà phải thủ đắc, để chúng ta phải đối phó, phải tranh đấu để chúng ta có được những giá trị của cuộc đời, gọi là giá trị vật chất. Nếu chúng ta không có những cái sự gọi là đấu tranh một cách kịch liệt, không nhanh nhạy, không có bén nhạy, hay là hiền lương quá thì có thể chúng ta thất bại trong cuộc sống. Cho nên khi đi vào đời thì trong cuộc sống đời thường của con người thì chúng ta đều phải đấu tranh và có những lúc đấu tranh quá đi quá cái cái cái giới hạn của sự an bình, tức là chúng ta lọt vào tham lam, sân hận, si mê và những nghiệp chướng xảy ra.
[9:33]Và chúng ta có những lúc chúng ta cảm thấy bất lực khi chúng ta đối mặt với cuộc sống và mình đối chiếu với những gì Phật dạy. Chúng ta muốn tiến lên trên con đường giác ngộ, chúng ta muốn tu, nhưng mà cuộc đời có quá nhiều éo le, quá nhiều cay đắng và có nhiều nghiệp duyên không gỡ ra được, biết làm sao, tẫn thoái lưỡng nan. Cho nên quý vị có những lúc thật là khó cho mình khi mình muốn tu tập. Đó là cái điều mà rất là thực.
[10:07]Và những lúc như vậy, điều chúng ta mong chờ là gì? À mình mong chờ là một là sau này mình dẹp hết mọi chuyện khi mà mình đã dọn dẹp hết là là là công việc ở đời rồi gả chồng cho con gái, cưới vợ cho con trai, xong rồi mình sắp xếp mình đi chùa, mình tu một cách đầy đủ hơn. Thì đó là một ước mơ đôi khi là trở thành là viễn tưởng. Rồi hoặc là mình trông chờ vào một đấng nào đó sẽ cứu độ cho mình. Bây giờ mình tu không không chuẩn hay là tu không đầy đủ, nhưng mà mình hy vọng mình vẫn giữ mối quan hệ tốt với một đấng nào đó, hy vọng sau này khi mình qua đời sẽ có
[11:01]các đấng giúp đỡ, hỗ trợ để mình được siêu thoát. Cho nên đó là những cái thái độ rất là dễ thương và rất là thực ở trong đời sống của con người. Thì thầy cách đây mấy ngày, thầy có tiếp một vị không phải là Phật tử, nhưng mà bây giờ thì xin được quy y Phật để trở thành Phật tử. Và bây giờ là cái thời điểm cuối đời, tức là ung thư, sắp chết.
[11:35]Thì cả đời không tu, không quan tâm gì đến con đường tâm linh, xây dựng con đường tâm linh của mình. Bây giờ đến lúc bệnh, rồi bác sĩ
[11:49]phán cho một câu là về có gì ăn đi rồi chết. Tức là đi đến đoạn cuối của cuộc đời. Thì bây giờ mới nghĩ tới chùa, tới thầy. Cho nên tới chùa Từ Tân gặp thầy, xin thầy thứ nhất là quy y, thứ hai là cho lời khuyên để phù hợp với cái con đường mà sắp tới trước mặt, tức là sắp sửa từ giã cõi đời. Thì những tình cảnh như vậy, những con người như vậy không phải ít, không phải ít đâu, nhiều. Thì hôm nay vị đó đến thì thầy làm lễ quy y cho, sau đó quy y xong xin thưa quý vị, đi không nổi. Không nổi nhưng cố ráng bởi vì đây là việc phải làm để có được sự tốt đẹp cho tâm linh của mình. Cho nên lên chùa quy y xong, xuống nói chuyện.
[12:47]Nếu như một người Phật tử có tu như quý vị thì chuyện mà cần lời khuyên chắc là không cần lắm. Đúng không? Chắc không cần lắm, bởi vì mình đi có nơi về có chốn, biết rồi, học nhiều rồi, tu nhiều rồi, an tâm rồi. Sống chết mình cũng nhận khá rõ rồi. Nhưng mà với một người chưa tu mà bây giờ đối mặt với cái sự đổ vỡ thân mạng của mình, sự sống của mình như vậy thì việc tu tập như thế nào, việc mà định định hình đường lối như thế nào là cả một vấn đề hoang mang dữ lắm. Tuy nhiên, để đã tới chùa tức là đã có cái duyên. Cho nên là thầy khuyên bảo, khuyên bảo dạy rồi, đặt cho một cái niềm tin vào Tam Bảo rồi,
[13:39]nói về ý nghĩa của các cái giới luật rồi, và bây giờ khuyên thêm. Thì cái thứ nhất là khuyên rằng
[13:49]hãy hãy quán niệm rằng đời cuộc đời là vô thường, ai rồi cũng phải chết.
[13:58]Chuyện như thế thì dễ quá, đơn giản quá. Quý Phật tử ở đây chắc là ai cũng biết đời là vô thường phải không? Ai cũng biết đời là vô thường, biến hoại và ai cũng phải chết. Quý vị có biết không? Chắc chắn biết, đúng không? Nhưng mà khi chết tới có sợ không? À sợ. Vì sao mình biết đời là vô thường, ai cũng chết mà mình sợ? Là bởi lẽ cái biết đó nó không sâu sắc, cái biết đó nó không trở thành cái máu, trở thành tủy của mình, mà nó chỉ là cái biết ngoài da. Biết biết vậy thôi, ít khi nghĩ ngợi sâu sắc. Mình ham đủ thứ, chạy đủ kiểu ngoài đường, mình rất ngại khi đối mặt với những vấn đề mà sát sườn như vậy. Chết ư? Chưa tới.
[14:49]Đúng không? Chưa tới. Ai chết chứ còn chưa phải tới phiên tui. Cho nên từ từ rồi tính, mình không có sâu. Bây giờ thầy khuyên bảo ông Phật tử rằng là cần phải quán chiếu cuộc đời là vô thường, ai rồi cũng phải chết, chớ không phải một mình mình chết. Điều này rất quan trọng, bởi vì khi mình thấy được một cách rõ là ai cũng chết hết thì khỏe lắm, nó khỏe bởi lẽ là ai cũng chết cả thì mình chết tập thể. Chết tập thể nó nó nó không cô đơn. Chứ mình ngồi mình nghĩ này: Trời ơi, một mình tôi chết, còn mấy đứa kia nhởn nhơ. Tự nhiên mình thấy mình bị bị thiệt thòi, mình bị thua, đúng không? Bị thất bại.
[15:32]Một mình mình chết thôi, còn những người khác ngồi cười, nhe răng cười, thì như vậy là mình thấy mình thua rồi. Bây giờ mình ngồi mình quán, thì thấy mọi người rồi cũng chết. Người già này chết, người trẻ kia chết, người đẹp kia chết, người xấu kia chết, người ngồi trong này chết, người ngồi ngoài kia chết, người ngồi trước chết, người ngồi phía sau cũng chết. Thì người nào cũng chết cả, thì như vậy mình cảm thấy hình như chết là một cộng đồng và một quy luật vận động phổ biến, tất yếu, tất nhiên. Vì vậy, khi mình cứ niệm, mình cứ quán như vậy thì đến cái lúc mà mình thuần thục ở trong phép quán thì chúng ta sẽ sẽ không sợ.
[16:10]Chấp nhận, chấp nhận là nó giảm được hơn 50%, không sợ.
[16:17]Cứ quán như vậy ha. Rồi cái thứ hai là phải niệm Phật. Bởi vì mình chưa đủ cái tuệ quán để có thể liễu sinh thoát tử được. Cho nên á là phải dựa vào ân của Phật, đức của Phật, dựa vào hào quang của Phật, cho nên có pháp môn niệm Phật. Vừa quán mà vừa niệm để nó bổ túc cho nhau để tạo thành cái tâm của mình được củng cố, được mạnh mẽ, được sâu lắng để hỗ trợ cho cái sự quán chiếu của mình thì mình sẽ mình sẽ an tâm hơn để đi. Cho nên là thầy biểu hai điều đó thôi, sơ sơ vậy thôi. Đừng đừng có đừng có chấp thủ, đừng có luyến tiếc, đừng có ham mê gì nữa. Những cái gì mình đã tạo ra trong đời đều là tạm
[17:05]bợ, ảo ảnh, vô thường, biến hoại và rã đám. Cho nên, không cần phải lo lắng gì, đừng có bám víu vào làm gì. Đối với một người sắp chết như vậy thì mình không phải nói lý thuyết, cho nên mình biểu là bây giờ thế này: Ngồi đi, bây giờ anh ngồi đi, ngồi với thầy, thầy cũng ngồi như anh. Bây giờ thở nha, bây giờ thở. Hít vào, thở: Đời là vô thường. Hít vào, thở ra: Đời là tan rã. Hít vào, thở ra: Đời là đoạn diệt. Hít vào, thở ra: Hãy sống buông xả. Bốn hơi thở.
[17:47]Hơi thở thứ nhất là vô thường, hơi thở thứ hai là tan rã, hơi thở thứ ba là hủy diệt, đoạn diệt, ở hơi thở thứ tư là buông xả. Đó là bốn cái hơi thở của quán pháp ở trong Tứ Niệm Xứ. Thì ông tập thử coi, ông ngồi ông tập. Rồi. Đồng hành với việc là quán thì về mà lo niệm Phật, mở băng ra nghe niệm Phật, niệm theo. Nè. Phải không? Niệm Phật, niệm theo. Rồi để mà tạo cho mình có được một cái tâm linh thật là an ổn, bởi vì khi mình đã an được tâm rồi thì cái cảnh nó sẽ an, con đường trước mặt sẽ sáng. Vất vả lắm! Những người bởi vì họ vất vả là bởi vì là họ không có tu. Chớ nếu như nó có tu từ nhỏ,
[18:37]tu từ trước, tu từ lâu như các Phật tử ngồi đây, thì cái phép quán đó cũng như niệm Phật các thứ rất là dễ. Cho nên chờ tới nước tới chân mới nhảy thì cũng hơi bị, hơi bị trễ. Nhưng mà nó cũng không, không có trễ. Nói tóm nhảy được chút nào thì cứ nhảy. Đúng không? À. Có nhảy còn hơn không. Cho nên thôi thì trễ cũng được, ráng tu. Bây giờ quý vị quá hạnh phúc. Quý vị có đầy đủ hết, không có trễ. Cho nên quý vị tu thoải mái. Và thầy tin tưởng rằng với sự hướng dẫn của chư tôn đức cũng như là Đại đức Minh Lộc ở tại chùa Phước Huệ đây thì quý vị an nhiên tự tại khi sống cũng như khi chết.
[19:26]Và hôm nay là buổi gieo duyên thôi, đầu tiên gieo duyên quý vị. Và ngang đây thì thầy xin phép được chấm dứt cái pháp thoại của mình. Và chúc cho quý Phật tử tiếp tục nghe pháp thoại của Thượng tọa Pháp sư để có lợi ích hơn. Dạ. Dạ, Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Phật tử nghe thích không ạ?
[19:54]Thấy thấy Sư Bác nói đầy đủ quá cái bỗng nhiên cái thì không biết nói gì.
[20:02]Hồi nãy ừ hồi nãy Sư Bác Sư phụ Từ Tân nói về cái quá khứ, hiện tại. Thôi thầy cũng nói về quá khứ, hiện tại một chút. Cái triết lý về quá khứ, triết lý về vị lai chút xíu. Vì cái cái chùa Phước Huệ này của thầy Minh Lộc. Thầy Minh Lộc là em ruột của Thượng tọa Minh Trí. Thầy Minh Trí thì là một giảng sư cũng đạo đức nổi tiếng lắm ở cái cái Long An, Tiền Giang, cũng bằng tuổi thầy á, bằng tuổi hai anh em bằng tuổi nhau. Mà ngộ nha, cái tuổi thầy cũng nhiều người làm giảng sư cũng nổi tiếng lắm, hay vậy, cái tuổi đó đặc biệt thiệt. Cái mà thầy ổng bị không biết sao ổng lại mất sớm. Mất sớm nên thầy cũng tiếc lắm.
[20:46]Lúc mà đến dự đám tang của thầy Minh Trí, thầy cũng quỳ lạy quan tài của ổng mà khóc. Thật sự vì thầy rất là kính và thương thầy Minh Trí. Cho nên cái khi thầy Minh Trí mất rồi thì còn thầy Minh Lộc là em thì giống như thầy với thầy Minh Lộc cũng có cái tình anh em ở trổng, giống như anh em với nhau. Cho nên cho nên không biết thầy Minh Lộc có thương thầy không thôi chớ thầy cũng thương ổng lắm. Rồi mà hôm nay không biết làm sao mà có Sư phụ Từ Tân đây không? Là tại vì á mỗi lần mà ai mời thầy giảng mà thầy giảng không được á là thầy thầy thầy nhờ Sư Bác, nhờ Sư phụ Từ Tân, coi là cứ bắt xe qua cho ổng là ổng lãnh đủ. Nhiều lần rồi!
[21:27]Mỗi lần mà giảng có gì đó giảng không được là là đưa qua Sư phụ Từ Tân là ổng lãnh đủ, mà ổng chịu khó lắm, biết biết là trong cái tình cảnh đó là thầy không có thể giảng được, hoàn cảnh sao là thầy cũng chịu khó là cất công đi mà gánh. Thì hôm nay cũng vậy, hôm nay thì bị đau chân, cái là là cái đưa qua cho Sư phụ Từ Tân nhờ giảng giùm. Cái thầy Minh Lộc thì ổng cũng không không có rành, cái ổng nghe nói đau chân ổng chạy thốc lên núi ổng mời. Cái thầy mới nói nhưng mà lỡ thầy có thỉnh Sư phụ Từ Tân nhưng cái rồi thôi thôi hai thầy giảng luôn cho rồi. Thầy ngồi lên kể lâu lâu có hai thầy giảng cho nó vui, cũng đặc biệt lắm đấy.
[22:05]Người ta biết là Sư phụ Từ Tân là đi dạy khắp nơi. Đi dạy khắp nơi là một bậc trưởng thượng trong đạo Pháp và rất là uyên thâm. Và thầy với Sư phụ Từ Tân này tình cảm gắn bó nhau bởi vì rất đồng quan điểm về sự tu hành. Như là hai anh em đều là là là là dựa vào cái Nikaya, hai anh em đều là phát triển thành cái giáo lý Đại thừa, hiểu rất là đồng với nhau. Bao nhiêu năm là gắn bó như vậy, cũng cũng lạ, cũng hay. Cho nên những điều mà như Sư phụ Từ Tân nói là thầy thầy hiểu rất là thấm thía. Mà những điều thầy nói ra thì Sư phụ Từ Tân cũng rất là đồng cảm như vậy, cũng hay như vậy. Cho nên là thầy mà không giảng thì thì Sư phụ Từ Tân giảng
[22:45]y xì không khác tí nào hết, cho nên cứ yên tâm. Nhưng mà hôm nay thầy tới đây thôi thì giống như là để gieo duyên, gieo duyên với nhau. Thì nãy giờ là là Sư phụ Từ Tân dạy vài điều, thầy cũng nói thêm chút xíu nữa cho nó đỡ buồn, bổ sung. Là thầy nói về cái triết lý về quá khứ và vị lai một chút. Quá khứ là gì? Là chuyện đã đã qua. Vị lai là là chuyện sắp đến. Đúng không ạ? Rồi, xong, hết chuyện rồi.
[23:15]Quá khứ là kinh nghiệm, và tương lai là điều ta sẽ thể nghiệm. Những điều gì xảy ra trong quá khứ thì ta nhìn lại đó là kinh nghiệm cho mình, phải không ạ? Có khi ta sai, có khi ta đúng, đều ta phải biết nhìn vào đó mà rút làm bài học. Mà rút làm bài học để gì? Để chuẩn bị bước vào tương lai mà ta thể nghiệm những điều mới trong cuộc sống này, trong sự tu hành sắp tới. Nên cái giá trị của quá khứ là vậy, không phủ nhận được. Vì quá khứ cho ta những kinh nghiệm sống và những kinh nghiệm tu hành. Còn tương lai là bài toán thách thức để mà ta ta mang cái kinh nghiệm quá khứ bước vào tương lai. Nhưng tương lai chẳng bao giờ giống hệt với quá khứ.
[23:58]Cho nên khi ta ứng dụng những kinh nghiệm của quá khứ vào tương lai thì đừng có khờ dại mà ứng dụng 100%. Vì tương lai không có giống quá khứ. Nhưng quá khứ cung cấp cho ta một số điều kinh nghiệm hữu ích thôi. Ừ ví dụ như lần trước ta gặp một người, cái ta nói chuyện sao họ họ họ phiền lòng ta. Cái ta nói mình nói nói chuyện kiểu đó chắc họ phiền quá thôi, thôi lần sau gặp lại mình nói kiểu khác. Hôm trước mình nói thẳng quá, họ vừa đưa ra, cái mình bác ý kiến liền, nói: "Không, anh ý kiến anh vậy không hay, tôi vầy mới hay." Họ phiền. Cái mình mới nghĩ lại: "Mình nói người ta đưa vừa đưa ra ý kiến mình bác liền cái mất lòng quá.
[24:37]Lần sau gặp lại cái mình đổi ngược lại." Cái ổng nói cái gì mình cũng: "Đúng, anh hay, đúng đúng." Họ cũng ghét luôn. Lần sau nói: "Ủa, sao kỳ vậy ta? Lần trước tôi rút kinh nghiệm lần này tôi nói nịnh theo hết mà sao ông cũng ghét?" Thì ra gặp cái ông này ổng cũng ghét nịnh. Nghĩa là bác ổng, ổng cũng ghét, mà nịnh ổng, ổng cũng ghét. Đó, cho nên là quá khứ là kinh nghiệm, rồi ta đem kinh nghiệm vào tương lai, nhưng mà tương lai chưa chắc là đúng y như vậy. Nhưng mà thôi, dù sao vậy đó là giá trị quá khứ và tương lai ta phải để ý một chút. Quá khứ là nhân và tương lai là là quả. Đó, những cái điều ta làm điều phúc,
[25:13]điều thiện trong quá khứ thì thành ra cái quả báo của vị lai. Nên là cái này thì ta biết thuộc lòng rồi ha, nhân quả ta biết thuộc lòng rồi. Ở đây nãy Sư phụ Từ Tân vừa vừa nói khuyên một cái người mà sắp chết, mà Sư phụ nói rằng cái người đó họ không có cái quá trình tu tập, bất ngờ cái bệnh rồi bắt đầu mới nghĩ tới cái cõi tâm linh, tìm một chỗ để nương tựa vì không biết mình chết rồi đi về đâu. May mắn là còn về mà quy y rồi gặp Sư phụ Từ Tân, thầy dạy cho quán niệm hơi thở, quán tưởng tu tập, vậy đó. Mà Sư phụ nói là mừng cho các Phật tử ở đây là mình đã biết đạo rồi, mình không bị hoang mang.
[25:52]Nếu lỡ mà mình biết rằng ngày mai mình sẽ chết hay mình biết là 5 phút nữa mình sẽ chết, mình không còn có cái ưu phiền hoảng loạn. Nhưng mà bây giờ thầy đố quý Phật tử một câu:
[26:06]Nếu 5 phút nữa chúng ta chết thì ta nghĩ gì trong đầu? Ta tác ý gì trong đầu để chuẩn bị cho 5 phút nữa chết? Nếu nếu
[26:22]ta gieo cái nhân gì để có một cái quả phước tương lai cực kỳ tốt đẹp mà ta chỉ còn 5 phút thôi? Chỉ còn 5 phút thôi.
[26:35]Làm gì cũng không kịp, muốn bố thí gì cũng không kịp nữa. Muốn làm một công đức gì hết rồi, 5 phút thì không xoay xở gì được. Ta chỉ còn một tác ý cuối cùng để chuẩn bị đi vào cõi chết mà cái tác ý trong 5 phút đó nó phải quan trọng để định hướng và tạo thành cái quả phước ở tương lai. Ai có ý kiến gì? Chỉ còn 5 phút thôi.
[27:03]Thôi thì nói giùm luôn cho rồi. Nếu chỉ còn 5 phút nữa để chết nha, thì chỉ còn cái tác ý cuối cùng cho kịp thôi. Trong 5 phút đó nguyện như thế này: "Trong giờ phút cuối cùng này, con nguyện thân tâm này
[27:20]và mãi mãi về sau này con cúng dường lên chư Phật."
[27:28]Cứ tác ý tới lui trong 5 phút rồi ra đi. Thì định hướng một cái vậy, thế là tái sinh lại là cái cái lời nguyện nó định hướng dắt mình đi luôn, không còn cái gì là của mình nữa hết. Thân này, tâm này, mà thân tâm cúng dường lên Phật rồi thì tài sản còn giá trị không ạ? Tài năng, kiến thức mình còn là của mình không ạ? Tất cả đều là của của Phật. Cho nên tất cả là phụng sự cho cho Phật, cho chúng sinh. 5 phút thôi, chỉ tác ý đó để mang đi theo là định hướng liền, nhân quả liền. Thì từ đó về sau, tái sinh ở kiếp nào, cái lời nguyện mà trước khi chết á, nó sẽ dắt ta đi, dắt ta đi. Kiếp nào sinh ra cũng tu liền, tu liền.
[28:07]Thì đó là lời đề nghị của của thầy, không biết sư phụ Từ Tân có có chấp nhận, có hứa khả không, có chứng minh không? Rồi nha, nếu như vậy. Đó, cho nên quá khứ là nhân mà tương lai là là quả. Thì ở đây ta đã tin nhân quả rồi thì cố gắng vậy, tạo phước trong từng giây phút, tác ý đúng trong từng giây phút để xây dựng một cái tương lai vẻ vang. Cái tương lai vẻ vang, tương lai vẻ vang này không phải giống như người đời là danh lợi, hào nhoáng, mà cái tương lai vẻ vang trong đạo Pháp chính là gì? Chính là ta thành tựu được những thánh quả cao siêu. Đó là một tương lai mà mình gây nhân cái đó đó, gây nhân để chứng thành thánh quả,
[28:48]chứ ta không có gây cái nhân để mà hưởng thụ, chìm đắm trong thế tục mãi. Đó là cái. Quá khứ là gì? Quá khứ là tình nghĩa, mà tương lai là gì? Tương lai là trách nhiệm. Thế nào là quá khứ là tình nghĩa? Nghĩa là những người nào đã đi qua cuộc đời ta đều là tình nghĩa với ta cả, đúng không ạ? Đều là tình nghĩa. Nói là "một chữ nên thầy, một ngày nên nghĩa", hoặc là nói rằng "một đêm nằm hơn một năm ở" là những ông bà ta đã nói như vậy đều hàm ý rằng, bất cứ ai đã đi qua cuộc đời ta để để lại dấu vết trong cuộc đời ta, uống với ta một ly nước, ăn với ta một bữa cơm, là đỡ đần ta trong những phút
[29:31]giây khó khăn, đã cho ta mượn cái vai để ta gục lên đó, ta khóc những lúc ta đau khổ đều là tình nghĩa. Nên quá khứ là là tình nghĩa. Và ta cũng không quay lại được nữa, nó đã qua rồi, nhưng nó vẫn là tình nghĩa, và tình nghĩa là cái gì? Tồn tại mãi. Mà người nào sống có tình có nghĩa thì đó là những người cao thượng. Còn những người không cao thượng là gì? Ai đi qua cuộc đời mình rồi đi qua rồi mất luôn, không bao giờ nghĩ tới nữa thì người đó là người sống bạc bẽo. Mà người sống bạc bẽo là người không có đạo đức, mà không có đạo đức thì sao? Người đó sẽ không tạo được những việc phước gì cho chính
[30:08]mình và người đó cũng không xây đắp được gì cái đẹp gì cho cuộc đời này, trong cuộc đời mà mình đi qua. Cho nên người sống là phải có tình nghĩa, là những ai đã đi qua cuộc đời mình rồi, đã một lần nói với nhau những điều ân cần, đã ngồi chung với nhau một chiếc xe, đã cùng nhau một mâm cơm, một bài học đều là tình, là nghĩa. Nhưng tình nghĩa đó có khi ta đáp đền được, mà có khi ta cũng không còn cơ hội để đáp đền. Vì sao? Vì ta cứ phải đi tới tương lai. Quá khứ là tình nghĩa, là niềm yêu thương, nhưng ta đành cứ phải sao? Nhìn thấy nó trôi dần, trôi dần, trôi mất. Mà cuộc đời ta từng bước thì sao?
[30:50]Cứ phải đi vào đi về tương lai. Mà đi về tương lai nghĩa là gì? Là đi về với cái trách nhiệm của ta. Cái điều ta phải gánh vác, cái điều ta phải gắng công, điều ta phải ra sức chính là tương lai trước mắt ta. Cứ phải sống từng ngày đi tới, từng ngày đi tới và phải làm tròn cái trách nhiệm mình trong cuộc đời này, ở trong những công việc trước mắt mình, tức là chuyện của tương tương lai. Mà đừng vì tương lai, đừng vì trách nhiệm trước mắt mà bỏ quên tình nghĩa quá khứ, mà cũng đừng vì cái tình nghĩa quá khứ nặng nề mà bỏ mất cái trách nhiệm của của cuộc sống trong hiện tại và tương lai của mình.
[31:28]Nên sống trong đời là cân đối giữa hai cái điều này, cân đối giữa hai cái điều này. Có những điều quá khứ rất đẹp, ta không được quyền quên, vì ta quên là người không có trái tim. Nhưng mà cũng đừng có khờ dại cứ bám vào quá khứ để sống, tức là người không có trí óc, không có đầu óc. Ta vẫn phải bước tới để tương lai, vun đắp cho tương lai, lo lắng cho tương lai, nhưng trong trái tim mình lúc nào cũng đọng lại những điều của của quá khứ, tình nghĩa của quá khứ. Nên cái người mà sống được như vậy là cái người cân đối được cái tâm lý của mình, cân đối được cái tâm hồn của mình. Sống vậy là là là rất là tốt.
[32:08]Nên ta nội cái suy nghiệm này thôi, suy nghiệm là sống làm sao trọn vẹn cái tình nghĩa trong quá khứ mà vẫn đáp ứng đầy đủ cái trách nhiệm trong tương lai là một cuộc sống đẹp, cuộc sống đẹp như vậy.
[32:23]Quá khứ là những điều đã biết, phải không ạ? Biết rồi. Tương lai là những điều chưa biết. Cho nên khi ta gặp ông thầy bói mà ổng nói đúng chuyện quá khứ thì bình thường, nhưng mà ổng nói mà đúng chuyện tương lai thì mới là ông thầy bói giỏi. Có nhiều ông thầy bói à, vô bói nói chuyện quá khứ đúng phăng phắc hết, năm đó anh bị cái nạn này, năm kia anh bị cái nạn kia, năm nọ anh được cái tài lộc đó, nói rất là hay. Nhưng rồi ta thấy ta tin liền, sau đó ổng nói tiếp cái chuyện tương lai của ta tới chừng trật lất à. Vì sao vậy? Bởi vì có những loại thầy bói họ được ngải mách hay là cái năng lực của họ đoán được
[33:03]cái chuyện quá khứ của mình dựa vào dữ liệu gì đó, mình cũng không biết được. Nhưng mà để nhìn được chuyện tương lai là điều rất là khó khăn, vì sao vậy? Bởi vì tương lai không bao giờ nó là một phương trình cố định, mà nó là một phương trình ảo, phương trình ảo, luôn luôn có những tham số m nó can thiệp vào cái biến động của vị lai. Không bao giờ là cố định hết. Quá khứ đi qua cố định cứng ngắc rồi, không thay đổi được nữa. Không bao giờ ta quay ngược lại quá khứ để thay đổi cái vận mệnh như là các phim khoa học viễn tưởng. Quá khứ đi qua khép lại, đóng dấu, hàn kín cứng ngắc luôn. Riêng tương lai thì có dao động ạ, chứ không bao giờ là cố định. Vì sao vậy?
[33:45]Bởi vì có những tham số m nó ẩn ở trong cuộc đời của ta. Những tham số m đó không ai biết được, kể cả những người trí tuệ nhất, trừ Đức Phật. Ví dụ như bây giờ nói: "Dạ, nói: Anh làm gì mà anh thành công vậy?" Nói: "Dạ, dạ con kinh doanh mặt hàng này, rồi nhưng mà trong khi kinh doanh như vậy là con biết kết hợp với những bạn hàng này, những đối tác kia, rồi biết kết hợp với thời cơ vân vân, con làm vậy cho nên con được giàu có." Và cứ nghĩ rằng à mình nắm hết bí quyết để làm giàu, trong tương lai cũng sẽ giàu giàu như vậy, xin thua, tương lai sập lúc nào không biết. Vì sao vậy? Vì có những tham số m, ta chưa bao giờ nắm được hết.
[34:24]Cả những điều ta liệt kê những bí quyết của quá khứ để gọi là thành công, trong đó ta liệt kê thiếu vài món. Còn những yếu tố chi phối sự thành công quá khứ ta mà ta không ngờ, ta không ngờ được, không hiểu được. Nên mà chính những cái yếu tố m đó ta không biết, ta mang vào trong tương lai, nó bị thay đổi cuộc sống ta không ngờ. Nên nói là tại sao nói là thiên cơ bất khả lộ. Ví dụ ta gặp một ông thầy bói hay một người có trí tuệ họ biết được vị lai của ta, không bao giờ họ dám nói ra. Vì nói ra biến đổi vị lai liền. Lạ như vậy, tương lai nó có một điều rất lạ, hễ nếu bị bộc lộ, bị tiết lộ thì nó nó nhảy qua đi đường khác.
[35:07]Đây là một bí mật á, đây là một bí mật. Ví dụ ta gặp một người, ta nhìn thấy người này có cái số xuất gia, nhưng mà nếu ta nói: "Con thế nào cũng đi tu." Thế là ít bữa sau đi lấy vợ. Dòm nói: "Con nữa đi làm bác sĩ à." Là thế nào cũng đi làm y tá à. Nghĩa là tương lai là một cái kỳ rất kỳ lạ, mình đụng tới nó thì nó nhảy qua chỗ khác. Do đó, cái cái việc của vị lai là việc không biết và đừng đụng tới, có biết cũng giấu. Cho nên ta thấy như Nguyễn Bỉnh Khiêm ổng để lại những câu sấm nói cái chuyện vị lai, đố ai hiểu được chuyện gì, trừ khi chuyện nó xảy ra rồi. Xảy ra rồi thì biết rồi thì mới thấy là à ông đã nói trước.
[35:52]Chứ còn khi mà nó chưa xảy ra, đố ai hiểu ông muốn nói cái gì. Vì nếu mà ổng nói toạc ra thì nó thay đổi liền. Nhớ như vậy. Cả cả Nostradamus hoặc cái bà Vanga ở Bulgaria cũng vậy, bả cứ nói mờ mờ mờ mờ mờ, chuyện xảy ra rồi thì mới thấy nó đúng, chứ còn nó chưa xảy ra thì không hề. Ví dụ bả nói: "Sẽ có cái Kursk sẽ chìm sâu dưới lòng biển." Nghe nói Kursk sẽ chìm sâu dưới lòng biển, bắt đầu người ta đoán: "Có thành phố Kursk của Nga chắc nó chìm xuống lòng biển." Nhưng mà không, tới khi cái tàu ngầm mà tên Kursk của Liên Xô bị chìm xuống rồi người ta biết: "À, thì ra bả nói cái tàu ngầm." Không bao giờ nói rõ,
[36:30]bởi vì nói đúng thật rõ rồi là nó thay đổi liền, thay đổi tương lai liền. Thì nhưng mà quá khứ là chuyện đã biết và tương lai là chuyện chưa chưa biết, đó là cái một trong những triết lý mà ta phải hiểu. Nên sau này khi ta nhìn thấy một người tốt quá ta đừng khen, ta khen cái là tương lai họ biến đổi liền. Nhưng mà có những người xấu thì ta nên nói cho họ biết. Ví dụ dòm mặt nó xong nói: "À, chị nói cho em biết chắc em ít bữa đi tù." Thì cứ nói thoải mái, vì nhờ mình nói rồi cái lật đật cái lo cái nó khỏi đi tù. Nó vậy. Cái mình dòm mặt ai mình nói: "Ba ngày nữa thế nào cũng có người quánh em gãy răng." Cái điều
[37:07]đó cứ nói thoải mái, tại vì nó sẽ biến đổi cái tương lai đó. Đôi khi người ta nói: "Nó quánh mày gãy mấy cái răng? Ba cái." Thì nó sẽ biến đổi nhiều khi còn có hai cái thôi, quánh gãy hai cái thôi, nó biến đổi. Chứ còn thế còn mà người ta nói tốt, mới dòm nói: "Dòm mặt em có vẻ phúc lộc quá, chắc là một tuần sau sẽ có món tài lộc đến với em." Thì chờ hoài một tuần nó đâu mất tiêu luôn, tại vì bị nói ra. Nghĩa là tương lai mà bị nói ra là nó nhảy qua chỗ khác liền, nhớ là bí quyết như vậy. Đó. Ví dụ như nhìn thầy Minh Lộc, thấy có những điều tốt gì đó thầy không dám nói. Thầy nói nó biến đổi liền, cho nên chỉ dòm Minh Lộc chỉ chê thôi. Nói:
[37:44]"Gương mặt này là nghèo, người này xấu, người này không có Phật tử." Nói vậy để cho nó đổi ra cái nhiều khi nó ngược lại đó, nó vậy.
[37:56]Cái quá khứ trong nhân loại này nó có những cái tinh hoa bị bí truyền mà trong tương lai nhiều khi nó bị thất truyền. Đây là điều rất là lạ. Có những điều hay của người xưa mà bây giờ ta không còn tìm thấy được nữa, thất truyền từ từ. Thí dụ như là cái người xưa họ có những kỹ thuật ướp xác mà bây giờ ta tìm không ra. Hoặc là người xưa họ có cái cái cách luyện tập mà họ phi thân, bay như chim, bây giờ mình không tìm thấy nữa. Mà đó là điều có thật. Hoặc là người xưa họ có những cái bí quyết đánh không mà đánh một cái từ xa ra chưởng, ha người đằng cách khoảng không có thể bị tổn thương. Nhưng mà đời nay bây giờ là hết rồi,
[38:36]bây giờ mình có đạn cứ bắn từ xa bắn thôi, thoải mái. Cho nên người xưa có những điều hay hơn người nay. Ví dụ như là cái hệ thống huyệt đạo trong người của mình là huyệt Linh Đài, Thần Trụ, Hợp Cốc. Thì bên bây giờ bác sĩ mổ khắp cơ thể mình không tìm thấy cái huyệt, nhưng mà người ta châm cứu vô đó hay điểm vô đó là có kết quả liền. Đó vẫn là những cái lạ, nên nó có những cái khái niệm mà người xưa biết mà người nay không biết. Rồi có những điều lạ như vậy. Có những điều của ngày xưa mà cứ càng xưa chừng nào thì giá trị nó càng càng cao chừng nấy. Ví dụ như cái gì? Đồ đồ cổ. Cứ mà nó cứ 200 năm thì có giá trị,
[39:25]mà 500 năm giá trị hơn nữa, mà nghìn năm thì giá trị hơn nữa. Cho nên mà chúng ta mà muốn giàu á, chúng ta cứ ra ngoài đó mua cái đồ gốm sứ Minh Long á mình để một ngàn năm mình bán sẽ rất là có tiền. Vì cái gì nó có những loại mà nó càng cổ chừng nào thì nó càng càng đắt giá chừng nấy, vậy. Nhưng mà có những cái thứ đồ cũ rồi thì vứt đi. Ví dụ như cái điện thoại cùi bắp mình đã xài Nokia hồi ba năm trước mình mua bây giờ làm sao? Hồi đó mình mua thấy có thể là tới năm triệu, bây giờ bán 500.000đ không ai mua nữa vì nó là cũ rồi, nó hết đát rồi, công nghệ nó không còn cao nữa vân vân. Nó có những thứ mà phải càng mới mới còn có giá trị,
[40:05]một mặt hàng vừa mới ra giá rất là mắc, nhưng qua năm sau thì nó xuống giá liền. Nhưng có những món đồ cổ càng xưa thì càng càng có giá. Thì đó những cái điều ta không hiểu được, hoặc là có lý do của nó thôi. Có những trường hợp khi quá khứ là nền tảng của tương lai.
[40:25]Có những quá khứ là nền tảng của tương lai mà ta phải dựa vào quá khứ để mà mà đi đến tương lai. Ví dụ như cái công phu tu hành, những cái phước mà ta đã gây tạo, những cái đạo đức mà ta đã xây đắp thì đó là những nền tảng để ta ta bước vào tương lai với cái sự tu hành vững chắc. Đó. Ví dụ như là khi nói mà nhìn thấy một ông hòa thượng ngồi đây, nhưng phải hiểu rằng sao? Cái cái hình ảnh một hòa thượng đây, đó là cả một quá khứ vất vả từ cái thời làm điệu, hầu thầy mình như thế nào, lo cho chùa thế nào, lo cho chúng như thế nào, học như thế nào, tu như thế nào. Một cả một quá khứ rất dày để mà sao?
[41:11]Để trở thành một vị hòa thượng đầy uy đức chứ không phải dễ. Nhưng có những cái quá khứ mà ta phải cắt bỏ cho lẹ, không được dính tới nó nữa. Ví dụ như là ai? Ví dụ có một phạm nhân cái ngày mà được ra tù phải không ạ? Hỏi quá khứ anh như thế nào, nói: "Đừng nhắc tới nữa! Từ hôm nay tôi làm lại một cuộc đời mới." Nè, cắt bỏ quá khứ vì nó sao? Nó đầy lỗi lầm. Từ đây, cuộc đời của tôi không có quá khứ, cuộc đời của tôi là tương lai trước mắt, làm lại tất cả từ đầu. Thế, còn có những người nói: "Dạ hòa thượng, cho con biết quá khứ hòa thượng là sao?" Thế là ổng kể từ nhỏ hồi đó hòa thượng xuất gia thế nào,
[41:53]năn nỉ bao nhiêu lần gia đình mới cho, rồi cái bổn sư nhận như thế nào, tu thế nào, cực khổ sao. Hòa thượng kể từng chút từng chút mà mỗi cái lời kể của hòa thượng mình học được bao nhiêu bài học. Nói hôm đó là là thầy ngủ quên, thế là bổn sư kêu bắt quỳ nhang, rồi phạt đánh đòn. Những cái điều từng chút từng chút cái sai, cái đúng của hòa thượng trong quá khứ hòa thượng kể lại, mình nghe cái mình thấm thía một đời tu hành vất vả như vậy. Mà chính những quá khứ quá khứ tu hành đó nó làm nền tảng cho cho tương lai. Mà khi ta học lại cái quá khứ đó, ta học được biết bao nhiêu điều lợi ích. Còn mình hỏi một cái người vừa mới ra tù:
[42:32]"Anh kể quá khứ tôi nghe." Ổng kể tới đâu mình lạnh xương sống tới đó, không bao giờ dám bắt chước mà không có điều gì để học. Vì ổng muốn cắt đứt và ổng không muốn nhắc tới: "Đừng ai hỏi tới nữa", phải không ạ? Có những cái tội lỗi nó rùng rợn mà kể lại chỉ là sự nhục nhã. Cho nên quá khứ có khi là nền tảng để ta dựa vào đó mà ta vun đắp tiếp tương lai, mà cũng có những trường hợp quá khứ là những điều mà ta phải chối bỏ hoàn toàn để làm lại một cuộc đời mới. Nên mà làm sao biết cái quá khứ nào để ta phải dựa vào để đi tới, mà quá khứ nào ta phải chối bỏ, thì thực sự đó là điều may hay không may thôi.
[43:12]Nếu cái ta may là trong cái quá khứ đó, ta đi qua quá khứ đó ta có cái trí tuệ, ta biết điều đúng điều sai, ta đi trên con đường của Chánh pháp, của đạo đức thì mỗi bước đi trong quá khứ là một bước thành tựu của tương lai. Đó là cái may. Còn nếu không may, ta không gặp được thầy lành bạn tốt, ta sống trong cái môi trường xấu toàn chung quanh là thứ trời ơi đất hỡi nó dụ dỗ mình làm chuyện bậy bạ không, thì mỗi một bước đi trong quá khứ là một điều ô nhục mà khi ai nói tới, ta chỉ lắc đầu và chỉ muốn chối bỏ, không nhìn nhận nữa. Nên thực sự đó là điều may hay không may chứ mình không dám nói là hay hay không hay.
[43:53]Nên khi gặp một người họ có quá khứ tối tăm, mình cũng đáng thương hơn là đáng trách là như vậy. Vì họ không may! Họ không may, họ sống trong môi trường xấu, không được người dạy dỗ kèm cặp, họ bước qua một đoạn đường xấu quá, đó là điều tội nghiệp, không may, chứ cũng không nỡ trách. Còn mình thấy gặp một người mà họ đi qua trong một quá khứ tốt lành, những điều họ làm, từng bước chân họ đi đều giẫm trên hoa thơm và nó tạo thành một cái tương lai rực sáng thì mình cũng cho là cái may. Cái người này được may mắn trong môi trường tốt, nên làm từng điều đúng từng điều đúng để góp nhặt lại thành cái công đức cho cho tương lai.
[44:33]Thì chúng ta cũng vậy. Khi ngày hôm nay mình ngồi đây mình biết Phật pháp thì hầu hết cái quá khứ của chúng ta tương đối là là đẹp, chứ không đến nỗi gì, không tương đối là vậy. Thì ta có thể dựa vào cái quá khứ tu hành đó, quá khứ đầy công đức đó để ta bước vào bước vào tương lai. Chớ còn biết bao nhiêu người ở trong trại giam thì họ đều có những quá khứ cần phải chối bỏ cả. Rất là đáng thương, đáng thương thôi chứ không phải đáng trách, phải hiểu như vậy. Có những điều trong quá khứ xa xôi mà nó mất dần giá trị trong hiện tại, không dùng được nữa theo đúng cái quy luật vô thường. Ví dụ như một cái cơ thể đẹp đẽ của quá khứ, nhưng rồi dần dần sao?
[45:23]Mất dần mất dần khi ta bước tới tuổi già, không già xài được nữa. Có những cái lâu đài, những đền đài cũ mà một thời vinh quang, tấp nập, đông đúc, ngày hôm nay chỉ là những cái nền cũ hoang tàn, lâu lâu có vài người tới chụp hình, ghi chép, nghiên cứu, mà không còn dùng gì được nữa, chỉ có giá trị khảo cổ. Chớ còn ngày xưa người ta tới đó người ta sống, người ta sinh hoạt, người ta học tập, làm nên cả một cái nền văn minh, nhưng ngày hôm nay chỉ là khảo cổ. Có những cái điều như vậy, nghĩa là theo đúng quy luật vô thường. Và vì những cái điều này mà mỗi khi có những cái gì nó nó nó nó sụp đổ, nó tan biến, ta chỉ biết chép miệng mà than rằng:
[46:10]"Đời vốn là vô thường." Vì đó là quy luật. Mà chúng ta cũng vậy, biết rằng đời là vô thường, cho nên khi mà mọi điều không còn giá trị nữa, ta cũng tự mình an ủi vì đó là quy luật, đó là quy luật của vũ trụ. Ví dụ ngày xưa thương nhau, đến lúc nào đó bỗng nhiên tình cảm nó nhạt nhòa, không hiểu lý do gì thì ta cũng chỉ buột miệng, chép miệng than: "Đời là là vô thường." Hồi xưa nhìn cái hình hồi xưa nhìn thấy mình đẹp quá, bữa nay ai chụp hình của mình họ tặng lại mình nhìn lại: "Trời ơi! Sao sao mà nó kỳ như thế này nè?" Thì mình đành phải chép miệng: "Đó là vô thường." Đó. Giống như là hồi đó cái người này đẹp khủng khiếp ở ngoài Huế lắm,
[46:54]nhưng bây giờ chắc đẹp hơn, vô thường mà, đẹp hơn một chút. Vâng. Đó là quy luật như vậy. Mà nhiều khi người ta quên dần quên dần. Ví dụ có những cái người vậy, lúc mà họ đương thời họ có chức vụ thì nhiều người sum xoe, cầu cạnh và cả nịnh hót, hỗ trợ, nhờ vả. Nhưng đến khi mà qua cái thời đại đó rồi, qua cái thời gian đó, họ về hưu rồi họ chết thì mọi chuyện chìm dần vào quên lãng, quên lãng, không còn ai nhớ nữa, hoặc là chỉ nhớ mang máng mơ hồ thôi. Và bây giờ cũng không gây lại cho người sau này một cái cảm xúc gì nữa. Như có một lần thầy kể chuyện, một lần thầy nói vừa rồi thầy cũng nói vậy. Nói:
[47:43]"Tại sao mà thời Đức Phật người ta đắc đạo dễ dàng hơn thời nay? Bởi vì thời Đức Phật á, cứ mở mắt là nhìn thấy Phật, mỗi khi nhìn thấy Phật mình khởi cái lòng tôn kính lên. Mà chính lòng tôn kính đó làm cho ta mau đắc đạo. Còn qua khỏi Đức Phật trăm năm, điều đó mất dần mất dần. Ta chỉ còn gợi lại trong kinh điển thôi, chứ còn một cái cảm xúc mà mãnh liệt, dạt dào như thời Đức Phật, mất. Mà phải qua khỏi 100 năm, vì sao vậy? Bởi vì cái ấn tượng về sự tôn kính đối với Đức Phật vẫn còn kể lại. Cái người mà khi họ kể lại chuyện của Đức Phật sau khi Đức Phật Niết Bàn á, họ kể lại với tất cả những cảm xúc khủng
[48:21]khiếp, cho nên cái người mà được nghe kể lại á, họ khởi lên cái lòng tôn kính Đức Phật tiếp tục, mà cái cảm xúc được người này nối qua người kia nó kéo dài hơn 100 năm. Qua khỏi hơn 100 năm rồi thì cái hoài niệm về Đức Phật, cái cảm xúc tôn kính về Đức Phật nó giảm, giảm rất là nhanh. Cho đến bây giờ hai ngàn mấy trăm năm rồi thì may là còn những bậc Tổ sư, may là còn kinh điển gợi cho ta một chút về lòng tôn kính Phật, một chút thôi, chưa bao giờ là đủ, chưa bao giờ ta khởi được lòng tôn kính Phật bằng những người sống cùng thời với Đức Phật mà được chiêm ngưỡng Đức Phật. Chưa bao giờ ta được điều đó.
[48:59]Đó là lý do mà ta kém phước hơn những chúng sinh cùng thời với Đức Phật. Ta bất hạnh hơn, ta thiệt thòi hơn, chỉ bởi vì ta không thể khởi lên cái lòng tôn kính Phật bằng những người sống cùng thời của Đức Phật. Đó là lý do để bù lại cái sự thiệt thòi đó mà ngày hôm nay, mỗi ngày khi ta ngồi thiền, ta cùng tụng kinh, ta lễ Phật, ta phải ép mình khởi lên cái tâm tôn kính Phật tha thiết, tuyệt đối, để ta rượt lại, ta đuổi theo cái cái điều may mắn mà những người xưa họ được, mà ngày nay ta đã mất. Mà đã mất theo cái gì? Theo quy luật vô thường. Cho nên mới nói là tại sao mà ta phải tu tập cái lòng tôn kính Phật cao vời?
[49:43]Bởi vì ta ta muốn rượt lại, ta muốn đi tìm lại cái thời Chánh Pháp của Đức Phật, ta muốn chối bỏ cái thời Mạt Pháp ngày hôm nay. Thế nào là sự khác nhau giữa Chánh Pháp và Mạt Pháp? Chánh Pháp và Mạt Pháp khác nhau ở chỗ là lòng tôn kính Phật nhiều hay ít. Thời Chánh Pháp là thời mà cái lòng tôn kính Phật còn tràn đầy. Mạt Pháp là gì? Là cái thời mà lòng tôn kính Phật người ta mơ hồ, hình dung không ra. Cho nên để gượng lại, để trì kéo lại cái thời Chánh Pháp thì ta chỉ kéo lại bằng cái gì? Bằng lòng tôn kính Phật. Mà sao? Mà vốn là cái quy luật của thời gian nó tàn nhẫn, nó lạnh lùng, nó cuốn trôi tất cả, làm cho tất cả chìm vào quên lãng.
[50:27]Và cái đau nhất, cái mà nó cuốn trôi ta làm ta quên lãng mất là chính là lòng tôn kính Phật. Đó là điều đau nhất của chúng ta. Cho nên ta gượng lại, ta kéo lại, ta chữa lại cái sự vô thường tàn nhẫn đó bằng cái gì? Bằng cách là mỗi ngày ta đều lễ Phật với lòng tôn kính Phật tha thiết. Kéo lại, trì hoãn lại.
[50:54]Sự sùng bái quá khứ là một cái cố chấp, mà bỏ quên quá khứ là một điều nông cạn. Sùng bái quá khứ là gì? Có những người cái gì thích làm cái gì giống người xưa à, không thích giống ngày nay. Ví dụ như cất cái nhà, lấy cái đúng là cái thước đo của người xưa, cái cây gỗ người xưa, cái rui, cái mè, kèo xưa làm lại, thích hoài cổ. Nhưng mà cái nhà cổ khó ở thấy mồ luôn, tại cái cây gỗ mình đâu có bắt xa được, không có rộng được. Vô cái chùa mà cất y hệt như thời xưa gỗ không, cái cột không, lễ bái rất là khó. Ngày hôm nay người ta có những cột bê tông nó vượt dầm mười mấy thước, vô cái chùa rất là thoáng đãng.
[51:34]Nhưng mà có những người mắc cái tật sùng bái quá khứ. Mà nên đó cũng là một cái cố chấp. Biết người nào hễ đụng cái gì cũng hoài cổ, món đồ này phải cổ, màu gỗ này nó phải như vầy nó mới tức là sùng bái quá khứ thì ta biết người này cũng có một chút bệnh trong tâm, cái bệnh nó cố chấp, mấy người đó khó sống gần lắm. Tại họ cố chấp, người đó chưa chứng Tu-đà-hoàn. Vì sao? Vì cái người mà họ chứng Tu-đà-hoàn rồi, họ không có cái tật cố chấp, không có cái sùng bái quá khứ. Nhưng mà cũng không chối bỏ quá khứ, tại vì quá khứ có những cái đẹp của nó mà nhiều khi tồn tại mãi mãi. Ví dụ như trong một cái xã hội mà thời xưa của ta đó,
[52:16]cái gia phong nó nề nếp, cái làng xóm nó bình yên, tôn ti trật tự trên dưới, rồi người nam người nữ gặp nhau không có xô bồ, dễ dãi, những điều đó nó giá trị muôn đời với thế giới. Nhưng mà nhiều người nó chối bỏ quá khứ, ôi nói nó xưa rồi, phong kiến lạc hậu, bây giờ phải sống mới, trai gái gặp nhau ngoài đường phải ôm nhau nhảy tưng tưng như nọ mới là đời mới, là thời hiện đại. Thực sự đó chỉ là hư hỏng. Mà muôn đời trai gái gặp nhau giữ khoảng cách, có cái khoảng cách, có cái lịch sự, có cái nề nếp tôn ti, vẫn là giá trị muôn đời. Một ngày nào đó ta tiếp xúc với người ngoài hành tinh, những người mà họ có cái nền văn minh vượt bực,
[52:57]ta sẽ thấy một điều là giữa nam và nữ họ giữ khoảng cách đàng hoàng. Vì sao? Vì một xã hội văn minh trí tuệ chính là họ giữ khoảng cách nam nữ đàng hoàng để làm chi? Đừng kích động cái dục của con người lên. Cái giá trị đó là muôn đời. Chứ đừng có nói, "Ôi, cái đó hồi chuyện xưa rồi, bây giờ phải sống đời mới nó phải dễ dãi, buông thả", chỉ làm xã hội loạn lên mà thôi. Cho nên ta chối bỏ hết quá khứ cũng là một điều nông cạn, vì có những điều của quá khứ cực kỳ tuyệt vời, giá trị không thể sai lầm được. Phật là Phật là quá khứ, đúng không ạ? 2500 năm rồi. Phật là quá khứ, nhưng không gì so sánh nổi. Dạ.
[53:51]Không thể có ai bằng Phật được. Ta phải xác định điều này.
[53:59]Tại sao ta phải xác định điều này? Để ta tránh phạm vào tà kiến, ta tránh vướng vào tà sư.
[54:07]Nếu có người nào đó họ tìm cách lảng tránh, họ muốn truyền bá một loại đạo Phật mà trong đó cái cách họ nói giống như họ mới hơn Phật, trong cái cái cách họ nói giống như họ khác Phật và hiện đại hay hơn Phật, thì đầu tiên ta xác nhận đó là tà sư. Vì không ai có thể hơn Phật được, ta phải xác định điều đó như vậy. Nói điều này có phải là cố chấp cực đoan không? Nói, "Không, ta nói điều này bằng trí tuệ". Nghĩa là sao? Nghĩa là Đức Phật để chứng tới Phật quả, thứ nhất người đó phải tuyệt đối vô ngã,
[54:49]vô ngã hoàn toàn. Và một cái người mà tuyệt đối vô ngã rồi, không ai hơn được người đó nữa về bản chất của sự giải thoát. Thứ hai, để xuất hiện thành một Đức Phật với 32 tướng tốt và 80 vẻ đẹp, người Thầy của trời người, mọi tầng chư thiên đều phải kính phục hết thì cái công đức của người này trải qua vô lượng kiếp tích lũy, không phải một ngày một bữa, một vài kiếp mà được. Nên để thành một vị Phật, chứng đạt được cái sự giải thoát vô ngã đến tột cùng, thành tựu vô số những công đức, phước tuệ viên mãn như vậy thì mấy triệu năm hay mấy trăm nghìn năm mới có một người. Trước người đó xuất hiện, không ai có thể hơn.
[55:32]Sau người đó nhập Niết Bàn rồi, không ai có thể bằng. Và bây giờ nếu muốn có một người bằng Phật, ta đành phải đợi vài trăm ngàn năm khi Phật Di Lặc xuất hiện. Còn trong khoảng từ đây cho tới khi Phật Di Lặc xuất hiện, đừng ai nói mình bằng Phật. Người nào mà nói bằng Phật, người đó là tà, tà kiến hoặc là đại vọng ngữ. Phải nhớ như vậy. Vì thế, hiểu được điều này thì trong cái sự tu hành, trong các pháp môn tu hành, lúc nào ta cũng phải dựa vào từng lời dạy của Phật một cách hết sức là kỹ lưỡng. Đừng để lệch ra khỏi lời dạy của Phật, bắt đầu từ hệ thống Nikaya trước. Đó, ta phải khi học Phật rồi phải giỏi kinh Nikaya,
[56:16]A-hàm trước cái đã, rồi sau đó mới bắt đầu giỏi những kinh điển khác. Vì Nikaya là nền tảng của giáo lý trong trong đạo Phật. Nhiều khi những lời nói đó đơn giản nhưng mà không thể sai lầm. Mà cái đơn giản của những kinh điển Nikaya cũng như lời dạy của Phật, nhưng mà nó ẩn chứa trong đó một sự vĩ đại vô hạn. Nhớ. Hồi xưa cũng vậy, Thầy nói là học nói là thân vô thường, lúc mình nghe kinh điển Đại thừa cao siêu hơn nhiều, mà mình thấy đọc lại những đoạn kinh mà nói thân vô thường, thấy sao Phật nói đơn giản quá, mà thường quá. Nhưng mà đến khi cả mấy chục năm tu hành rồi mới hiểu tất cả sự vĩ đại nằm trong cái cái câu thần chú đó, trong cái đề mục đó:
[56:58]quán thân vô thường. Mà hồi nãy mà sư phụ Từ Tân đem cái đề mục đó ra dạy cho một người cư sĩ sắp qua đời là sư phụ đã cho hết tất cả tinh túy của đạo Phật, cho bao nhiêu viên ngọc đó để ổng ôm đi, đi qua cõi chết mà ổng đi ổng tu luôn. Mà thấy rất là đơn giản, nhưng ẩn chứa trong đó sự vĩ đại ở trong. Còn những điều mà ta nghe nói những điều cao siêu, vĩ đại, mênh mông, bao la, coi chừng trở lại là dễ nguy hiểm, dễ sai lạc. Nên đây là cái điều mà ta phải hiểu. Mà để hiểu được điều này, ta phải xác định với nhau một điều: Đức Phật là quá khứ, nhưng từ đây cho tới ngày Phật Di Lặc xuất hiện không ai có
[57:39]thể bằng Phật được, không ai có thể hơn Phật được, đó là ta xác định điều này.
[57:47]Tuy nhiên cái sự nghiên cứu kinh điển thì bây giờ ta thuận lợi hơn ngày xưa. Nhờ nhờ có công nghệ khoa học kỹ thuật. Ta muốn tìm một cái gì hồi xưa là phải đi vào trong thư viện, có khi phải đi tìm bao nhiêu bạn bè coi có cuốn sách đó hay không. Và đi tìm lục cái cuốn sách đó rồi mượn được rất là vất vả, giữ gìn kỹ lưỡng, tra từng từ để tìm cái ý nghĩa. Nhưng ngày hôm nay khỏi, ngày hôm nay gõ lạch cạch lạch cạch trên máy vào trong mạng, có khi người ta đã đưa vào mạng rồi mình cứ truy truy tìm. Nhờ vậy mà ngày hôm nay khi ta nghiên cứu về kinh điển, giáo điển, giáo nghĩa ta có thuận lợi hơn vì ta có cơ hội đối chiếu hết.
[58:24]Kinh đó nói điều này, kinh kia nói điều kia. Đối chiếu đó là thời gian nào có thể là Phật giảng bài này, thời gian nào kinh đó xuất hiện có phải Phật giảng hay không. Tổ nói điều đó, những luận sư nói những điều đó có ăn khớp hay không. Nên thời bây giờ thì ta nghiên cứu thuận lợi hơn, nhưng phải hiểu rằng thuận lợi hơn không có nghĩa là hay hơn.
[58:48]Cái một bậc học giả ngày hôm nay, thời đại ngày hôm nay khi ta nghiên cứu kinh điển thì có khi ta uyên bác hơn người xưa nhiều lắm. Ngồi một chỗ ta gõ máy ra hết mọi điều trên thế giới này, ta thuận lợi hơn, ta uyên bác hơn, nhưng mà ta không thể hay hơn một bậc Thánh chứng đạo trong thời Đức Phật được. Mà tuyệt đối không ai có thể bằng Đức Phật được. Nên quá khứ là như vậy. Trong cái sự tu chứng thời Đức Phật là vượt bậc, ngày nay ta không bằng, nhưng sự nghiên cứu thì những vị học giả ngày xưa không thể bằng những vị học giả ngày nay được. Nhưng nghiên cứu cho vui thôi, còn để tu chứng là một điều điều khác nữa.
[59:32]Cái cuộc sống vào cái thời quá khứ là cuộc sống gần gũi với thiên nhiên và giản dị nên ta thấy hay. Ví dụ bây giờ ta đọc lại sách ta thấy vị đó về cất một cái chòi bên cạnh một dòng suối trên một triền núi dưới một gốc cây xanh, gần đó có cái hang đá vị đó ngồi tĩnh tu hoặc là có cái mỏm đá buổi chiều vị đó ngồi thiền tới khi mặt trời từ từ ngả xuống. Hình ảnh nó đẹp vô cùng, phải không ạ? Bây giờ á ta nói hai người, một người đó ngồi thiền trên cái mỏm đá dưới kia là biển xanh sóng vỗ, xa chân trời là ánh mặt trời từ từ ngả xuống, đẹp không ạ? Đẹp. Một người lên trên sân thượng ngồi thiền, há, dưới kia là phố thị xa hoa, xe chạy qua chạy lại.
[1:00:18]Hình ảnh nào đẹp hơn? Hình ảnh nào đẹp hơn? Ngồi sân thượng ngồi thiền với ngồi trên mỏm đá trên trên bờ biển cái nào đẹp hơn? Bờ biển đẹp hơn, phải không? Nhìn ánh mặt trời tà tà rơi xuống, trăng non từ từ đi lên, thơ mộng hơn nhiều. Gần gũi với thiên nhiên đẹp hơn nhiều. Còn ngồi trên sân thượng, nực quá thì chạy vô nhà bật máy lạnh lên ngồi tiếp, ha ha đó, nó không thể nào bằng được. Nên nói là khi mà ta nói về một cái đời sống quá khứ thì gần gũi với thiên nhiên nên rất là hay. Nhưng mà cái thiên nhiên đơn giản, giản dị nó có lợi cho một cuộc sống tu hành đẹp đẽ của ta nhưng nó rất bất lợi cho việc giáo hóa.
[1:01:04]Thời xưa mà muốn đi giáo hóa đó thì phải đi bằng gì? Đi bộ. Hoặc là sang lắm đi xe ngựa, thì không thể nào mà đi giáo hóa xa được nhiều vùng được. Giống như bây giờ thầy vậy. Như hôm nay mà muốn đi giảng cái bài ở đây mà thầy đi bộ từ trên núi về tới đây thì hôm nay có giảng được không ạ? Không, vì sao? Vì nghé ngang nửa đường đã cấp cứu ở bệnh viện Long Thành rồi. Đi bộ không tới đây. Mới nhờ có xe đi cái vèo tới đây. Đó, chẳng những vậy rồi thỉnh được sư phụ từ thân cùng đi cho vui nữa. Đó vậy. Cho nên cái việc mà cái quá khứ với cái đời sống gần gũi thiên nhiên nó làm cho hình ảnh tu hành ta đẹp nhưng rất bất tiện trong việc giáo hóa.
[1:01:49]Ngày hôm nay với cái sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, với cái đời sống tiện nghi thì lại hết sức thuận lợi cho việc giáo hóa. Thì như vậy ta thích cái nào? Ta thích tiện nghi hay ta thích là thiên nhiên giản dị?
[1:02:07]Nếu thích thiên nhiên giản dị thì mình giáo hóa rất kém. Nhưng mà nếu thích tiện nghi, văn minh thì cái việc tu hành có khi nó hơi dở đi một chút. Thì ta chọn cái nào? Hai cái chọn cái nào?
[1:02:22]Chọn cả hai, làm sao mà vừa ở thiên nhiên mà vừa sống tiện nghi được? Thấy không? Đó, do đó đây là điều mà ta phải suy nghĩ và phải phải cân đối lại. Cân đối lại, làm sao ta có cái cơ hội sống để gần gũi với thiên nhiên, giản dị. Nhưng làm sao ta cũng phải khéo léo áp dụng những gì? Những tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong cái việc mà mà giáo hóa độ sinh. Nên ngày hôm nay vậy, ví dụ như quý Phật tử thấy nghe nói một vị thầy ổng sống gần cái triền suối, gần bìa rừng, hãy vui mừng, hãy tán thán. Ngày hôm nay như ta thấy một vị đó đi chiếc xe hơi để đi dạy thì sao? Cũng phải vui mừng, tán thán, vì vị đó đã khéo ứng
[1:03:05]dụng khoa học kỹ thuật trong việc việc giáo hóa. Như bây giờ trong cái khung cảnh này mà nếu không có micro này thầy không nói ai nghe được hết trơn, phải không ạ? Nói la rát cổ họng không ai nghe được, nhờ có cái sự tiến bộ khoa học kỹ thuật này giúp cho ta tiện nghi trong việc giáo hóa. Nên vì vậy, hãy thấy thầy đeo chiếc đồng hồ này xin đừng có chê trách thầy nha. Thầy dòm đồng hồ nãy giờ thầy canh á, chứ đừng nói dài quá rồi mọi người khóc thét, ngất xỉu hết. Nên nãy giờ vừa nói vừa liếc nên có đồng hồ, có cái micro này, rồi có đèn, có có xe, rồi có su bát vân vân, mọi điều là đừng có chê cười thầy.
[1:03:39]Đó, hãy vui vì quý thầy mình biết ứng dụng khoa học kỹ thuật trong việc giáo hóa. Và cũng hãy vui vì khi ta thấy một vị thầy nào đó có những lúc về với với rừng sâu, với núi thẳm để mà mà yên tĩnh tu hành. Vì cả hai điều đó nó đều cần cho cho Phật pháp. Chỉ có những người nào đó, lúc cần phải giáo hóa thì đi trốn trên rừng hoặc lúc thì tu thì bắt đầu đi nghênh ngang ngoài đường đi dạo chơi thì đó là trật. Hai cái đó nó ngược lại. Tu thì gần với thiên nhiên, mà giáo hóa thì cần những tiện nghi, kỹ thuật. Phải hiểu như vậy, đó là quá khứ là là tương lai.
[1:04:20]Nhớ nè: Vọng tưởng là gì? Cái suy nghĩ của ta là gì? Luôn luôn là sự rời khỏi hiện tại. Khi ta vừa động tâm suy nghĩ một cái điều đó thì nhớ lập tức tâm ta hoặc chạy về quá khứ hoặc hướng về tương tương lai, luôn luôn rời khỏi hiện tại. Nhớ, đó là quy luật của tâm, quy luật của vọng tưởng.
[1:04:44]Thầy nhắc lại: Khi vọng tưởng khởi lên nghĩa là gì? Là lúc đó ta vừa rời khỏi hiện tại.
[1:04:55]Vọng tưởng là gì thì ta có thể định nghĩa nhiều cách, nhưng có một cách rất đúng là thế này: Vọng tưởng chính là sự rời khỏi của tâm ta khỏi khỏi hiện tại. Thầy nói nãy giờ chưa thuộc hết trơn trời? Không thuộc thì nhắc lại à. Nhắc lại một lần nữa nha: Vọng tưởng là gì? Chính là sự rời khỏi của tâm ta ra khỏi gì? Cái sát na trong hiện tại. Ta vừa động tâm một cái là hoặc ta lọt về quá khứ hoặc là ta lọt về vị lai, nhớ như vậy. Và thế nào là một sự tỉnh giác, chánh niệm? Là an trú trong trong trong hiện tại. An trú trong từng sát na của hiện tại đó chính là chánh niệm tỉnh tỉnh giác. Dễ không ạ?
[1:05:46]Dễ vô cùng, nhưng mà làm sao? Mình vừa an trú được chút xíu thì lập tức vọng tưởng lại kéo mình đi. Tối ngày mình cứ tức là hoài vọng về về quá khứ hoặc là ước vọng về về tương lai. Do đó Phật mới có cái bài kệ đó: "Nhất dạ hiền giả", phải không? Tức là "Không truy tìm quá quá khứ, không ước vọng tương tương lai", đó, lúc nào cũng phải an trú trong hiện tại, bởi vì tuệ quán chính là chính là đây. Nhưng mà hiện tại là gì? Có một cái gì thật sự là hiện tại không? Không, vì thật sự hiện tại là từng sát na lại đang trôi qua rất nhanh, phải không ạ? Ta vừa nói: "Đây là hiện tại", thì cái hiện tại đó cũng vừa sao?
[1:06:31]Qua mất rồi. Vậy Phật dạy ta an trú trong hiện tại nghĩa là sao? Tức là ta an trú trong cái gì? Trong cái sự trôi chảy của thời gian mà ta không để lọt vào quá khứ, không để lọt về tương lai. An trú trong hiện tại mà hiện tại lại cũng là một sự gì? Sự trôi chảy. Như vậy ta an trú trong cái gì? An trú trong cái không có gì cả. Đừng để lọt vào quá khứ, đừng để lọt vào tương lai, an trú trong cái cũng đang trôi. Vậy ta an trú trong cái gì? Không gì cả. Đúng không ạ? An trú trong không gì cả. Và đó chính là gì? Chính là Phật pháp, đó chính là chánh niệm tỉnh giác. Ta an trú trong cái gì? Phật dạy ta an trú trong cái quán niệm thân này là là vô thường, là là hoại diệt.
[1:07:27]Đấy, sư phụ vừa hãy mới nhắc đó. Và trong từng hơi hơi thở. Hơi thở là hiện tại nhưng hơi thở này nối tiếp hơi thở kia cũng chẳng có gì là hiện tại, mà ta phải an trú trong từng sát na đang trôi qua, đang trôi qua. Để chi? Để tâm ta đừng lọt về những ý niệm của quá khứ, đừng lọt về những ý niệm của vị lai, mà trong từng cái hiện tại ta an trú đó cái đó cũng đang trôi qua. Từng sát na cũng đang trôi qua, từng hơi thở cũng đang đang trôi qua. Và đó chính là là thánh đạo của Phật pháp, ta hiểu như vậy. Đó là quá khứ là là vị lai là như vậy. Ngày hôm nay ta ngồi đây với nhau thì ta là ai? Ta là kết quả của quá khứ, phải không à?
[1:08:12]Bao nhiêu kiếp ta đã tạo tác đủ điều hết thì hôm nay mới hiện ra cái cái gã này ngồi đây. Nên ta là kết quả của quá khứ. Tại sao có con người mập đẹp như thế này ngồi đây? Bởi vì đây là kết quả của của quá khứ. Nhưng mà sao? Ta cũng là gì? Là tác giả của tương tương lai. Ngày hôm nay ta làm gì thì tương lai ta thành cái đó à. À! Ngày hôm nay ta làm gì, tương lai ta ta thành cái đó. Một điều tốt đẹp nó cũng lây lan thành những điều tốt đẹp, một điều xấu xa nó sẽ lây lan thành những điều xấu xa. Hay là một cái dịch bệnh khởi lên là nó lây tùm lum, nhưng điều tốt đẹp nó sẽ lây lan tùm lum. Ví dụ thế nào?
[1:08:57]Ví dụ như à hồi nãy ông thầy MC ổng đứng lên ổng giới thiệu, ổng nói: "À đây là đại giảng sư." Mình nghe thì cũng mắc cười, thôi kệ ổng nói gì ổng nói. "Đây là đại giảng sư rồi rồi hòa thượng chức này chức kia." Thì đó là điều tốt đẹp lây lan. Nghĩa là sao? Vì ổng ca ngợi sư phụ Từ Tân và và thầy. Thì ổng ca ngợi với cái tâm tốt, ổng giới thiệu thì bắt đầu điều tốt đẹp lây lan qua ổng liền. Và tương lai ổng sẽ làm sao? Ổng cũng sẽ ngồi trên pháp tòa tuyên giảng và có những người giới thiệu trở lại. Khi ổng trọng vọng những vị giảng sư, ổng giới thiệu những vị giảng sư thì tương lai ổng sẽ trở thành một giảng sư cũng xuất sắc luôn.
[1:09:41]Đó là điều tốt đẹp lây lan. Rồi thế nào là điều xấu xa lây lan? Bắt đầu ta ra ngồi quán cà phê, ta nói: "Anh biết chuyện gì chưa?" Nói: "Chuyện gì?" "Cái thằng cha đó cái thằng đó anh thấy cái đầu xóm đó không? Không, cái thằng cha đó đó, chả coi như là vừa hiếp dâm con nhỏ nào rồi mới trốn đi rồi bị bắt lại, bắt giam." Thì đó là khi ta nói với điều cười khành khạch khành khạch lên thì điều xấu xa vừa lây lan qua ta. Mai mốt ta cũng kiếm người ta đi hiếp dâm như vậy. Khi ta chê ai, ta thấy cái lỗi lầm của ai ta không xót xa mà ta đi ta kể với cái tâm mà chê bai, giếm nghẻ thì mai mốt ta cũng làm giống như vậy,
[1:10:21]nên gọi là điều xấu xa nó lây lây lan. Thế gian này là vậy. Ta thấy điều tốt người khác, ta ca ngợi, mai mốt ta cũng tốt như vậy. Nhưng ta thấy điều xấu người khác, ta chê cười, mai mốt ta cũng vậy. Đời sống là như vậy, cái nhân quả nó kinh khiếp như vậy. Cái tốt, may mắn khi ta gặp được điều tốt để ta ca ngợi, ta tán thán, ta kính phục thì ta lây được cái điều tốt. Nhưng khi thấy có một người có điều xấu mà mình cũng mau mắn mình đi kể lể tùm lum thì mình cũng dính luôn, giống như cái lây cái dịch Ebola luôn. Thì như vậy khi ta ngồi ngay ngày hôm nay ở đây, ta là kết quả của quá khứ, quá khứ của sự khen chê, của bao nhiêu điều tạo tác.
[1:11:01]Và hôm nay ta cũng là tác giả của tương lai. Ta những điều ta khen, chê cũng sẽ thành con người ta của của mai sau giống như vậy. Những điều hôm nay ta làm sẽ trở thành một cái con người của ta trong mai sau, cái này thì ta ta biết rồi. Và vì vậy, quá khứ là chuyện đã qua, không làm gì được nữa. Tương lai là do ta ta định đoạt, ta là tác giả của tương lai. Và ta muốn trong tương lai ta là như thế nào thì hôm nay ta phải vẽ nên bức tranh đó, ta phải gieo cái hạt giống đó, ta phải nhào nặn, vun đắp cho điều đó. Bây giờ, có ai muốn trong tương lai mình là cướp không? Thì để thầy chỉ bí quyết. Không.
[1:11:57]Trong tương lai, ai muốn mình là đại gia giàu có không? Có không? Có mà giả bộ nín, khoái thấy mồ. Thì ngày hôm nay ta phải làm điều gì? Trong tương lai, ta muốn mình trở thành một bậc giải thoát, giác ngộ rồi đem Chánh pháp của Phật đi giáo hóa khắp nơi không? Có không? Có thì ta phải chuẩn bị từ từ bây giờ, sửa mình, tu tập nha, tôn kính Phật, tôn kính những bậc Thánh, đừng có kể lỗi tầm bậy tầm bạ người khác. Mà thấy ai có ưu điểm hết sức là vui mừng, tán thán. Yêu quý từng chút đạo lý, thương quý từng cái con người gặp mình trong cuộc đời này, sống có tình nghĩa đối với quá khứ và sống đầy trách nhiệm với với tương lai.
[1:12:51]Đó, hiểu được những điều này, xây đắp những điều này, vun vén những điều này thì tương lai ta sẽ là những bậc Thánh, ta sẽ là những bậc Thánh tràn đầy cái tình yêu thương với con người, tràn đầy những điều ích lợi mà ban rải ra cho cuộc đời này. Nên hôm nay vậy, trong cái ngày lễ kỷ niệm của chùa Phước Huệ, thầy cũng tưởng nhớ tới thầy Minh Trí, cũng là một bậc đàn anh của thầy. Rồi thầy cũng mời được sư phụ Từ Tân về đây để chứng minh và ban vài lời đạo từ. Thầy nói cái đạo lý, triết lý về quá khứ và và tương lai, chia sẻ với nhau để cúng dường lên chư Phật, chư Tổ, cúng dường lên thầy Minh Trí,
[1:13:35]cũng làm quà tặng cho quý Phật tử, quà tặng cho thầy thầy Minh Lộc. Mong rằng hôm nay chúng ta ngồi đây với nhau trong cái hiện tại này, chúng ta kết duyên lành với nhau mãi mãi trong tương lai, trong những pháp hội của chư Phật chúng ta cũng được nhìn mặt nhau như thế này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.