[0:03]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa thầy trụ trì Thích Trí Thanh. Kính thưa đại chúng. Thì hôm nay cũng là nhân cái ngày giỗ của Hòa thượng Khai Sơn, cho nên thì thì Trí Thanh mời thầy về đây. Thì thầy cũng không biết, chùa này cũng mới lắm. Rồi nghe mời rồi cũng không thấy nhắc lại, thì không biết không biết người ta có mời thiệt không? Thấy người ta mời một lần rồi ta nín luôn. Thầy nói thầy mới nói đệ tử: "Thôi im im, nếu người ta nín luôn thì trốn luôn cho nó đỡ." Rồi không biết sao liên lạc cái thầy cũng lại gửi cái thư lên, thư mời lên, nói: "Thôi kệ về." Thì về đây giảng giống như chùa Linh Phước ở Thủ Đức á, nhớ không ha?
[0:45]Có cái chùa gì đó, có cái chùa Linh Phước cũng vắng vắng vậy nè. Có cái chùa quê quê, ngày xưa là chùa quê mùa lắm á. Nhưng mà về đây thì thấy thầy còn trẻ tuổi mà mà mà cố gắng trùng tu chùa chiền thì cũng cảm động, thấy rất là có lòng. Hồi nãy ngồi nói chuyện với thầy trụ trì, thầy cũng với tư cách như mình là người anh đi trước, thầy cũng nói khuyến tấn, nói thầy ráng tu hành tinh tấn để mình có cái đức cho cái Phật tử nương tựa. Chứ cái thời buổi mà cái vật chất nó nhiều quá, thế giới họ chạy theo cái công nghệ kỹ thuật vật chất thì cái phần tâm linh nó nó bị bị giảm dữ lắm. Nên bây giờ mà có được một vị mà chân tu
[1:33]thiệt là những viên ngọc hiếm hoi giữa cuộc đời này. Cũng cầu mong vậy, cầu mong thầy tu hành tinh tấn. Không dám nói đắc đạo, thôi thời buổi này thật sự không dám nói á, mà chỉ cần thầy tinh tấn thúc liễm thanh tịnh thôi là mừng lắm rồi phải không ạ? Là thôi chúng sinh nương tựa được, mình có cái có cái chỗ mình dựa nương cái tinh thần trong cuộc đời của mình như vậy. Rồi mong sao ở đây Phật tử đi tu hết cho rồi đi, ở ngoài đời cực quá, khóc hoài mệt quá.
[2:07]À hôm nay thì thôi chúng ta cũng có một cái bài pháp thoại ngắn ngắn trao đổi với nhau. Trước là cúng dường lên chư Phật, cúng dường lên Hòa thượng, rồi cũng là cái ừm một cái lễ vật để cúng dường thầy trụ trì và cũng tặng quý Phật tử. Bài pháp cũng có cái tựa dài ngoằng dài ngoèo thế này: Cái gì nên muốn và cái gì không nên muốn. Tựa nghe mắc cười quá ha? Mà vì thầy không nghĩ ra cái tựa gì khác nó gọn mà nó đẹp hơn nên đành phải để cái tựa này: Cái gì nên muốn và cái gì không nên muốn. Cái chữ "muốn" à hồi trước thầy có giảng trong cái bài Kim Cang nói về nó, hôm nay thầy nhắc lại một chút. Cái muốn thì
[3:03]nó từ lớn cho đến nhỏ, từ thô đến tế, từ cái sâu thẳm cho đến nó bộc lộ ra.
[3:14]Cái muốn nó thuộc về hành ấm, một dạng tâm thức sâu thẳm, căn bản của bản ngã con người. Chúng ta có cái thức ấm là cái biết. Ví dụ từ mắt ta nhìn là biết liền. Ta tự biết trong tâm mình đang suy nghĩ gì, phần thô. Tai nghe bị biết liền. Những cái đó đều là thức, không cần suy nghĩ, biết tự nó biết liền, không cần phải suy nghĩ mới biết. Đó gọi là thức ấm. Nhưng mà bên cạnh đó thì ta luôn luôn muốn một cái gì đó. Nhớ nha. Ta sống, ta tồn tại, có nghĩa là ta đang muốn một cái gì đó. Có người hỏi: "Thưa thầy, con đâu có muốn gì đâu? Con ngồi đây con đâu có đang muốn gì đâu." Phải không? Phải không?
[4:01]Nói thầy nói là lúc nào cũng đang muốn, không có, con giờ này là không có muốn gì hết trơn rồi nha. Nói vậy đúng không ạ? Vẫn đang muốn. Muốn gì? Muốn nghe pháp. Đúng không ạ? Phải không? Nó vẫn có muốn chứ không ngừng đâu. Không lúc nào ta vắng cái muốn một sát-na nào cả, một giây ngắn ngủi nào cả. Bất cứ lúc nào ta cũng đang muốn một cái gì đó. Và không phải một cái. Ta đang muốn rất nhiều thứ. Nhưng có những thứ nó rõ thì ta thấy, còn có những thứ tế quá ta không thấy thôi. Chứ sự thực lúc nào ta cũng đang muốn một cái gì đó. Ví dụ bây giờ một người nào mà ngồi lắng tâm lại, nhìn lại mình, sẽ thấy mình đang muốn ít nhất mười cái.
[4:46]Ví dụ cái gì? Cái muốn rõ nhất hiện nay là gì? Muốn gì? Muốn nghe pháp, phải không ạ? Muốn nghe pháp. Rồi muốn gì nữa? Nó có những cái muốn chung chung và có những cái muốn rất là riêng của cá nhân mình đang lẫn ở đây nè. Ví dụ có người mỏi thì nói: "Đang muốn ước gì có cái ghế ngồi để dựa cho nó thoải mái." Rồi ví dụ như mình tự nhiên mà giờ này đi nghe pháp tự nhiên nghe đói, mình đang muốn gì? Ước gì ông thầy ổng nói lẹ lẹ năm phút để về ăn cơm. Nói những cái thầm kín nhiều thứ đời mình nó cứ đang tồn tại thầm thầm. Nhưng mà có những cái nó không hiện ra trong tâm mình, nó vẫn đang muốn mà nó không hiện ra trong tâm mình.
[5:29]Và cái muốn đó chính là động lực đẩy ta đi vào luân hồi sinh tử. Cho nên khi một vị chứng A La Hán, các vị dừng được cái muốn đó lại. Nên cái động lực mà để đi vào luân hồi sinh tử biến mất, tan vỡ liền. Nên các vị hay nói câu này: "Này hỡi kẻ làm nhà, ta đã thấy ngươi." Tức là cái muốn á, cái muốn thầm kín sâu thẳm nhất á, bị thấy, buông dừng lại không muốn nữa, là cái nhân để luân hồi tái sinh mất liền lập tức. Nên các vị hay nói: "Kiếp này là kiếp cuối cùng. Sau đời sống này, không còn đời sống nào nữa." Bởi vì cái muốn nó biến mất. À cái muốn bị muốn liên tục liên tục mà nó là cái động cơ để tạo nghiệp, cứ muốn muốn muốn hoài liên tục liên tục.
[6:27]Mà khi ta nhập được diệt tận định thấy nó, nó dừng lại, nó tan vỡ cái muốn đó. Nên cái mức mà khi ta tu tập ta nhập định là dừng suy nghĩ thì mới chỉ là cái lớp rất cạn ở ban đầu, mà dừng được tới cái muốn thì mới thực sự là nhập đại định. Bậc A La Hán mới nhập được tới cái mức định đó. Còn chúng ta cũng chỉ nếu có tâm có yên cũng chỉ là một cái lớp vỏ của cái tâm hồn bên ngoài, chứ không phải là nhập thật sự là nhập được cái định. Chỉ bậc A La Hán mới nhập được tới cái định mà dừng luôn cái cái muốn này, dừng luôn cái thức ấm luôn để trở thành toàn thể vũ trụ luôn. Thì con đường từ đây đến đó còn rất là xa.
[7:16]Và chúng ta biết á cái muốn chính là động cơ tạo nghiệp. Ta muốn đủ thứ chuyện trên đời, cứ muốn ngầm ngầm ngầm ngầm, dù không nói tiếng gì, vẫn đang muốn. Và cái muốn nó cứ đẩy ta đi vào kiếp sau, vào sự tái sinh. Cái muốn đó dù nhiều dù ít. Đấy. Nhưng bây giờ mà cái muốn nó từ đâu tới?
[7:41]Một là do cái nhu cầu của cuộc sống. Ví dụ khi đói thì ta muốn gì? Muốn ăn. Khát, ta muốn muốn uống. Đó là bản năng. Hoặc là trong cái bản năng của cái ái dục tự nhiên của chúng sinh, của giống đực và giống cái, của người nam và người nữ, thì khi khi thấy cái người một chúng sinh khác phái thì tự nhiên mình sao? Ưa. Cũng là một loại muốn mà cái muốn đó là do bản năng. Trời lạnh, muốn có áo ấm, có nhà cửa ở đàng hoàng. Và cái muốn đó là do nhu cầu của của của của sinh lý, của tâm lý cơ thể. Tự nó phải muốn. Hễ có mặt trên đời, có cái thân này là tự nhiên phải muốn đủ thứ. Rồi một dạng muốn khác nữa là muốn là do mình bắt đầu
[8:34]biết được nhiều điều trên đời rồi mới có cái muốn. Chứ trước đó hổng không biết thì không muốn. Ví dụ cái gì? Ví dụ như là nào giờ mình à sống lủi thủi trong nhà bình thường thì không muốn gì hết. Nhưng đến khi mình phát hiện ra một điều ở bên ngoài người ta có cái điện thoại smartphone, ta gọi điện thoại cái là ở xa đâu cũng gọi điện thoại nhắn tin liên lạc đồ này kia đó, bắt đầu mình sao? Mình cũng cũng muốn có một cái. Đó thấy không, bà già nói đúng, cũng muốn có một cái. Tức là do khi ta biết nhiều thì cái muốn nó nó tăng theo cái biết. Kiến thức ta rộng tới đâu thì cái muốn nó đi theo tới đó.
[9:16]Và nó trở thành, nhiều khi trở thành những cái cao vọng, đôi khi trở thành những tham vọng, và cũng có khi nó làm lý tưởng để sống trên đời. Ví dụ như là nào giờ ta cứ sống lủi thủi trong nhà thì ta cũng chỉ muốn ít thôi, muốn ít cái điều gì quanh quẩn. Nhưng đến khi ta bước ra ngoài, ta tiếp xúc với cuộc sống, ta được học đạo lý, thì ta mới biết được một điều là con người ta sống phải sao? Phải yêu thương nhau. Đó có đạo lý. Và ta muốn cái điều gì? Muốn là ta phải sống vị tha, sống tử tế và muốn tham gia một cái hội từ thiện nào đó để làm những điều có có ích cho cuộc đời này. Đó cũng là cái muốn.
[9:59]Khi kiến thức ta mở rộng, đạo lý ta mở rộng thì cái muốn tự nhiên ta mở rộng hơn. Cho nên bây giờ hỏi: "Cái muốn từ đâu?" thì nó có hai cái nguồn để làm cho ta có cái muốn. Cái thứ nhất là là gì? Quên rồi. Là những nhu cầu căn bản của cơ thể nha, nhu cầu căn bản của cuộc sống. Ví dụ ta muốn phải có cái chỗ ở, phải có cái nhà, đó là cái muốn tự nhiên. Ta có phải có miếng ăn, có miếng mặc. Rồi ta cũng muốn có một mái ấm gia đình, rồi được thấy có vợ, có chồng, có người yêu. Đó là nó do cơ thể sinh lý tự nhiên tới tuổi lớn bắt đầu nó tạo ra như vậy. Chỉ có mấy cái người mà kỳ cục á, tự nhiên lớn lên không chịu yêu
[10:49]ai rồi đi tu thì mấy người đó kỳ cục thôi, bất thường, chứ còn đa phần lớn lên chút là phải tự nhiên phải yêu, khổ vậy. Hôm vừa rồi thầy giảng Từ Tân có người viết tờ giấy lên hỏi: "Làm sao cho con hết ế?" Thầy mới trả lời: "Thầy cầu chúc con forever ế, ế mãi luôn." Nói tới chừng có con có chồng rồi lúc đó mới hối hận, mới hối hận tại sao phải muốn có con chồng chi, khổ thấy mồ luôn. Không tin hỏi mấy bà kìa. Thành đó là đó, cái thứ nhất là do nhu cầu của cơ thể, của sinh lý tự nhiên. Cái thứ hai, cái muốn đến từ đâu?
[11:32]Mới nói quên rồi. Do kiến thức, phải không à? Kiến thức. Khi kiến thức ta mở rộng, ta biết được nhiều điều trong cuộc sống, thì tự nhiên ta cũng muốn thêm nhiều điều mới mẻ trong cuộc sống này. Phải không? Ví dụ như là nào giờ thì mình cứ sống bình thường, cho đến khi mình đi ra ngoài mình mới thấy tự nhiên người ta tóc ta hơi đỏ đỏ vàng vàng, bỗng nhiên mình cũng muốn cái gì? Cũng muốn đi nhuộm. Đó, mà trước đây thì không có chuyện đó. Đó, do mình biết nhiều, cái tự nhiên mình mình muốn nhiều, gọi là đua đòi cũng là một cái muốn, vân vân, phải không à? Ừ, và cái muốn đó nó là nhân, là nghiệp. Đó.
[12:16]Và bây giờ cái nhân tốt thì quả báo tốt, nhân xấu thì quả báo xấu.
[12:26]Nên bây giờ ta chọn lựa cái cái nhân, tức là ta chọn lựa những cái muốn sâu thẳm trong lòng mình để định hướng lại cái nhân quả của mình cho cho tương lai. Hôm nay mình muốn cái gì, mai mốt mình ra cái đó. Ví dụ thế này, khi mình ghét ai mình muốn cái gì? Mình muốn cái người mình ghét phải làm sao? Người mình ghét phải phải đau khổ, người đó phải xấu xí, thấy không? Người đó phải nghèo, người đó phải ngu, người đó phải điên. Ví dụ nói là để mình chửi cho sướng á mà. Ha, mình muốn nhưng mà muốn gì thì được nấy. Mình muốn người ta sao, nó thành cái nhân cho cho chính mình. Còn nếu mình thương ai thì mình muốn cái gì?
[13:13]Muốn người đó được hạnh phúc, người đó được xinh đẹp, người đó được thành công và người đó là của mình. Cái cái này mới là cái kỳ khôi. Thấy không à? Nó thành ra người đó của mình mới là kỳ cục, chứ còn cái ban đầu rất là tốt, mình muốn người đó được hạnh phúc, được thành công, được giỏi giang, được xinh đẹp thì cái muốn đó nó làm cái nhân quả rất là tốt. Nhưng mà rồi mình có thấy cái bản ngã nó thò thêm cái muốn nữa là muốn người đó là của mình, cái đó mới là kỳ cục. Nhưng mà nhưng mà nếu mà mình đừng muốn người đó là của mình, mình cứ thương người ta, muốn cho mọi điều tốt đẹp đến cho con người thì cái nhân nó rất là lành, phải không à?
[13:49]Muốn người khác được hạnh phúc, được tiến bộ, được giỏi giang, thành công, cái muốn rất là hay. Cho nên, khi mà ta tu được cái tâm, ta yêu thương được mọi người thì làm sao? Thì tự nhiên cái muốn tốt đẹp nó tràn ngập trong cái thế gian này, trong tâm hồn ta, phải không à? Phải không? Đó. Ví dụ bây giờ Ví dụ bây giờ thầy đến đây, thầy cũng chẳng biết vị chùa này. Nhưng mà lên cái thầy nhìn thấy ông thầy trụ trì thầy thấy thương, thầy thấy ổng lo nhiều quá, mặt ổng ốm nhom nhách. Ốm mà vẫn đẹp nha, chứ thường là ốm là xấu à, nhưng mà ốm mà vẫn đẹp. Cái thầy thấy thầy thương, thầy thương cái thầy nhìn
[14:28]ổng xây chùa cái thầy cảm phục, ừ thầy cảm phục. Chứ thầy không đố kỵ, nếu thầy ghét ổng có thể đố kỵ, nói: "Xây chùa chi cho to?" Phải không? Còn đây cái thầy thương thầy lại nể, thầy nói: "Hay quá ha, phải mà thầy xây tốt ghê." Thầy mới khen ngợi, đó. Rồi thầy thương ổng cái thầy nghĩ điều gì nữa? Thầy mới hỏi ổng là: "Thầy đây được mấy đệ tử?" Cái thầy ổng nói: "Được khoảng hai, ba." Trong đầu thầy, thầy nghĩ: "Phải ước gì ổng được hai, ba chục đệ tử." Tức là thầy muốn cho ổng điều tốt. Thầy hỏi: "Đây Phật tử quy y được nhiêu?" Thầy ổng nói: "Chắc vài trăm." Cái thầy trong lòng thầy ước, thầy nói:
[15:00]"Phải ổng được vài ngàn ha." Tức là thầy cứ ước thêm mà, là do thầy thương. Mà khi thầy muốn cho ổng được những điều tốt như vậy, tự nhiên cái nhân quả của thầy làm sao? Nhân quả thầy lại là tốt, phải không à? À, ví dụ thầy muốn chùa ổng to, coi chừng mai mốt cái chùa thầy to à. Thầy muốn ổng đông đệ tử, tự nhiên thầy mốt thầy đông đệ tử à. Đó, khi mình muốn điều tốt cho người, nhiều khi người chưa kịp tốt thì mình điều tốt nó đến với mình trước, nhân quả nó là như vậy. Mà mình thương yêu con người trên thế gian này thật nhiều, tự nhiên mình ra ngoài đường mình gặp ai, hay trong cuộc sống mình tiếp xúc với ai,
[15:35]trong lòng nó cứ thầm thầm nó muốn điều tốt cho người ta. Không biết Phật tử có không? Thầy là thầy hay bị cái đó lắm. Thầy hay bị cái đó. Ví dụ như khi thầy tiếp xúc với ai rồi thầy hỏi qua chút xíu trong lòng thầy cứ ray rứt, ray rứt, cứ muốn cho người đó được những điều tốt, mà nhiều khi chính mình cũng không giúp được hết. Nhưng mà trong lòng lại cứ ray rứt, ray rứt muốn cho người ta được cái điều tốt này, cái điều tốt kia. Rồi à và bây giờ thầy ngồi thầy ngẫm lại, thầy nói: "Cái muốn nó cũng hay á nha." Muốn mà cho mọi người tốt đẹp á, hạnh phúc, muốn nó cũng hay. Và hôm nay thầy cũng muốn cho mọi người cũng được cái muốn nó giống như thầy.
[16:10]Chúng ta sống trên đời này hễ nhìn nhau, gặp nhau đều dành cho nhau những cái ước muốn tốt đẹp để tặng nhau mà không nói thành lời, cứ nằm im trong lòng đó thôi đã là món quà quý giá nhất trên đời. Không cần nói, không cần chúc: "À, chúc bạn khỏe mạnh nha, đẹp trai, giàu sang." Không cần nói. Cái ước nó nằm trong lòng thôi đã là tốt đẹp lắm, là quý lắm rồi, hay lắm rồi. Mà đó chính là đạo đức á. Nên ta thấy là cái muốn nó là nhân, là nghiệp cho cho mai sau. Mà nếu ta không có đạo đức, ta không kiểm soát được tâm hồn mình, ta không đánh giá được mình đang muốn cái gì, rồi cái muốn nó chạy bậy á, muốn nó khởi lên tầm bậy ta không hay.
[17:00]Vì có cái chút ác cảm, nó xuất hiện thêm cái muốn tầm bậy. Vì có một chút đố kỵ, nó xuất hiện cái muốn tầm bậy. Vì có một chút ích kỷ, nó xuất hiện cái muốn tầm bậy thì cái muốn này nó thành nghiệp hết. Và nó định hình cho ta ở tương lai toàn là những điều xấu xa không. Còn nếu ta kiểm soát được tâm hồn mình, ta tu hành chân chính thì khi tiếp xúc với người, nhìn thấy cuộc đời, ta khởi lên toàn những cái muốn tốt đẹp không. Và nó định hướng lại cho cuộc đời ta về sau toàn những điều tốt đẹp không. Nên ở đây, hôm nay ta nói chuyện với nhau để bắt đầu mình kiểm soát lại cái muốn này. Một thời gian rất dài từ vô lượng kiếp đến nay
[17:51]chúng ta cứ lang thang trong luân hồi sinh tử. Chúng ta đã muốn hết điều này tới muốn hết điều kia. Và đa phần là những cái muốn không phải là cái muốn tốt lành. Nên ta cứ trôi lăn mãi và nhiều khi ta cũng hết sức là đau khổ. Bây giờ biết được Phật pháp rồi, biết cái muốn đó là động cơ để mà trôi lăn, nhưng mà cái muốn đó cũng là nghiệp nhân để ta đạt được sự giác ngộ giải thoát. Nói ủa, muốn làm sao là đạt được giác ngộ giải thoát? Bởi vì ta muốn tu thì chính là cái nhân để giải thoát. Còn ta muốn chơi, ăn chơi, sa đọa thì đó là gì? Nghiệp nhân để sa đọa, để đọa lạc vào ác đạo luôn, để trầm luân sinh tử luôn.
[18:44]Còn ta muốn tu thì đó là cái nghiệp nhân, nhân tốt lành đó. Nên bây giờ nói là có cái gì nên muốn và những gì không nên muốn? Thì căn bản nhất vẫn là muốn tu hành và không muốn gì? Không muốn hưởng thụ, sa đọa, đó là cái căn bản nhất. Chúng ta có nhiều cái chọn lựa giữa cái điều nên muốn và điều không nên muốn, nhưng người có trí tuệ, biết Phật pháp thì cái căn bản đầu tiên giữa cái muốn và cái không muốn thì ta ta đồng ý với nhau điều này. Nếu vậy hỏi: "Trên đời này, ta muốn điều gì là căn bản nhất?" Thì cái câu trả lời không thể sai là: "Con muốn được tu hành." Đúng không à? Căn bản không thể sai.
[19:41]Hồi đó thầy có lần thầy à thầy gặp a đến cái chùa, lúc đó có hai ông thầy ổng già rồi mới đi xuất gia. Tức là ổng lớn tuổi lắm rồi rồi mới xin vào chùa đi xuất gia. Do hai vị đó là lớn tuổi rồi mới đi xuất gia, cho nên cái tập khí thế gian còn nhiều. Nhưng một ông thì ổng hiền, đâu hiền sẵn ngoài đời, còn một ông thì ổng còn hơi nóng tánh. Cái lần đó thầy đứng thầy thấy cái ông ổng hơi nóng tánh á, không biết có cái chuyện gì đó mà cái ông hai ông đều già hết, mà ổng làm gì cái ông kia ổng phật ý. Ổng phật ý lại ổng ổng gây. Hỏi: "Thầy muốn cái gì?" Ông kia nói: "Dạ, con muốn tu." Nói câu đó rồi ông kia cũng hết
[20:23]hết giận được mà cũng hết có có gây được nữa.
[20:29]Đúng a nghe cái câu đó thì mình nhớ cái chuyện mà ở ngoài đời họ giận nhau xong rồi nắm áo: "Mày muốn gì?" Phải không? "Mày muốn gì?" Ở trong chùa không ngờ cũng có câu đó: "Thầy muốn cái gì?" Nói: "Dạ, con muốn tu." Mà hết giận được. Mà đúng cái đó là muốn chân chính nhất trên đời này. Là chúng ta trầm luân bao nhiêu kiếp rồi. Bây giờ được về dưới Phật đài ha, được gặp thầy, gặp tổ, có huynh đệ, bạn đạo, có thiện hữu tri thức là một hạnh phúc lớn. Giờ hỏi: "Mình muốn cái gì?" Bây giờ ví dụ có ai sừng sừng sộ hỏi mình: "Muốn cái gì?" Thì mình nói: "Dạ, muốn tu." ha, "Dạ, muốn tu" là đó là xong, là tốt nhất như vậy rồi.
[21:05]Đó. Thì cái mà muốn tu á nó ngược lại với một cái muốn là muốn muốn chơi, muốn ăn chơi, muốn hưởng thụ, nhớ, muốn hưởng thụ. Muốn hưởng thụ những điều vui, những khoái lạc, những trò vui trong cuộc sống này. Và một bên là muốn tu, mà tu thì không có hưởng thụ, hai cái này nó ngược nhau. Mà để thả tự nhiên, đừng có kiểm soát thì ai cũng muốn Hưởng thụ á? Phải không à? Nếu thả tự nhiên cho con người sống tự nhiên hoang dã tự nhiên thì ai cũng muốn hưởng thụ hết. Còn nếu mà được hướng dẫn, được dạy dỗ á, được hiểu biết thì người ta mới can đảm mà chọn muốn muốn tu. Khó lắm, không phải dễ đâu. Mà Thầy nói điều này, ví dụ bây giờ đem 1000 người ra
[22:02]ngồi giảng, nói về đạo lý đủ thứ hết rồi, sau khi nghe xong hết rồi, bây giờ hỏi 1000 người đó muốn gì? Thầy nói thật cũng chỉ 1000 người chỉ được 10 người muốn tu thôi, chứ không phải 1000 người hết muốn tu hết đâu. Vẫn còn 990 người muốn hưởng thụ cuộc sống này. Đó là lý do giáo pháp thì tràn ngập, đạo lý thì nói tràn lan, bây giờ là còn có thêm cái mạng internet nữa, cứ bấm lên đó mà đi tìm đạo lý. Nghe thì nghe nhưng mà nói thật sự muốn tu không được mấy người, không được mấy người đâu. Như trong một buổi chiều thế này, buổi chiều hoàng hôn gió mát như thế này, nơi cái vùng quê yên tĩnh đẹp đẽ thế này, nơi cái Phật đài nghiêm trang
[22:43]thế này, được bao nhiêu người về đây để nghe pháp, nghe giáo lý? Phải không à? Chiều đến rồi, muốn đi chơi, muốn đi nhậu. Cứ chiều xuống rồi có quán nhậu đầy. Người ta muốn hưởng thụ. Nên cái đầu tiên mà cái muốn chân chính nhất, cao quý nhất, căn bản nhất mà ta xác lập được nơi tâm hồn mình là muốn muốn tu, muốn tu hành. Xác định được cái này, xác định được cái này. Và cái muốn này nó phải trở thành một cái ước nguyện thiết tha,
[23:22]một lời hứa sâu sắc, một lời thề không lay động trước đất trời, trước Tam bảo.
[23:33]Chứ đừng có muốn hời hợt. Muốn hời hợt mốt bị một cái gì khác nó xô ngã à. Cái điều muốn cao đẹp này bị gió, bát phong, những cái danh lợi đời xô ngã mất cái mình quên tu à. Khi mình đã muốn tu rồi thì phải dựng cái muốn đó thành một cái gì? Một cái ước nguyện tha thiết, một lời hứa sâu xa, một lời thề kiên cường không lay động. Biến cái muốn đó phải thành như vậy. Bằng cách nào? Bằng cách quỳ trước Phật mà thề, mà hứa, mà nguyện nha. Và đem cái muốn đó chia sẻ với với mọi người, và đem cái muốn đó thử thách mình trong những cuộc vui. Ví dụ hôm nay người ta rủ mình đi chơi, lúc đó mình bỗng nhiên nó xuất hiện.
[24:25]Khi có người rủ nó muốn chơi liền, nó muốn đi chơi liền. À nói: "Hôm nay đi chỗ đó có karaoke, nó có tiệc ăn ngon hay là có chuyến đi du lịch, hành hương sướng lắm." Khi có người rủ cái muốn nó khởi lên liền, đúng không à? Một bên mà trước đó mình cũng có cái muốn là muốn tu, bây giờ có người rủ chơi thì một cái muốn mới, cái muốn mà bình thường khởi lên theo và nó có thể hất tung cái muốn tu của ta đi chỗ khác. Nên lúc đó ta phải chiến đấu. Nên để giữ được cái muốn tu, ta phải đem mình thử đứng đối diện với những cuộc vui, xem xem mình có có lay động không, có dao động không, có bị mất cái ước nguyện tu hành hay không, nha.
[25:13]Cứ ví dụ như mình trước đây mình có những chiến hữu, chiến hữu là cái từ nghĩa là gì ta? Mấy ông bạn nhậu. Nghe giống như đi oánh giặc nhưng sự thật chỉ là bạn nhậu thôi chứ không gì hết trơn. Trước đây mình có những chiến hữu bạn nhậu, mà bây giờ thì mình ngộ đạo trước, đến với chùa tu hành, còn mấy cái tay chiến hữu đó thì vẫn tiếp tục chiến đấu với với ba xi đế, chưa ngưng được, cuộc chiến chưa chấm dứt. Còn mình đã đầu hàng rút lui khỏi cái cuộc chiến đó rồi, mình đã về với Phật đường rồi, phải không? Thì mình đang muốn tu, bỗng nhiên gặp mấy thằng bạn cũ lại rủ nhậu. Thì lúc đó mình muốn gì?
[25:53]Lúc bị lung lay liền nha, đừng có nghĩ là mình giỏi, lúc đó bị lung lay liền. Tự nhiên mình cũng muốn nhậu miếng thử coi sao. Thì nhưng mà đừng tránh né. Lúc đó ngồi đó lắng nghe cái lời rủ rê đó, cứ ngồi lắng nghe và nhìn lại tâm mình, xem cái muốn nhậu nó khởi lên như thế nào. Đem cái muốn, cái ước nguyện tu hành của mình thử thách trước những cám dỗ của cuộc đời xem như thế nào, đừng sợ. Vì ta trốn trốn tạm thôi, không trốn mãi. Cứ đối diện với nó. Cứ cho mấy thằng bạn nhậu nó nói: "Nam vô tửu như kỳ vô phong. Mày lúc này mày thành đàn bà rồi sao không biết uống rượu?" Tức là sẽ nói khích nhiều thứ lắm, để cho mình tức quá "Tao đi nhậu đây cho mày coi!" Nhưng mà không,
[26:38]cứ cho nó khích, cứ cho nó nói, cứ cho nó rủ, và mình lặng lẽ nhìn cái tâm mình coi cái muốn nhậu nó khởi lên, tuột xuống, khởi lên, tuột xuống thế nào. Cho đến khi nào mà cái ước nguyện tu hành của mình vững vàng, nó nói gì nói mình cũng chỉ cười cười. Nói: "Tao đã thua cuộc rồi. Tao đã thua cuộc. Tao không còn chiến đấu nổi như tụi bây nữa, tao không còn là chiến hữu nữa nha. Giờ thôi, chúc tụi bây bỏ nhậu. Còn hôm nào tụi bây cảm thấy là hiểu một điều gì cái cuộc sống này nó còn có một cái gì nó khác hơn cái ly rượu, nó còn có cái gì nó đẹp hơn cái ly rượu thì hãy tìm đến tao. Tao nói chuyện cho mày nghe những điều khác."
[27:20]Giờ từ giã đi, không cần giải thích. Lúc mình giải thích nó nói bậy à, lúc mà đem Phật pháp ra nó chửi bậy nó mang tội. Vậy đó, lúc nào nó tỉnh táo nó nghĩ rằng đời còn có cái gì cao thượng hơn cái ly rượu, cái men nồng đó thì hãy tìm tới mình, mình sẽ nói cho nghe. Bây giờ lặng lẽ ra đi, mà nếu mình thử thách mình được một lần như vậy rồi là cái ước nguyện tu hành của mình rất kiên cường. Nên để ta dựng lập được cái muốn tu cho vững, hãy thề trước Phật, chia sẻ cái ước nguyện đó với mọi người và quăng mình vô đối diện với những cuộc vui cũ xem coi mình còn động hay không. Đó, mà mà thoát ra được là thêm một lần nữa mình rất là rất là kiên cường, đó.
[28:03]Còn mấy bà có gì không ta? Thầy nói mấy ông, mấy ông là vậy đó, bị cái nhậu mà khó tu, đó là lý do tại sao mà mấy ông ít đi chùa, mà mấy bà lại đi chùa nhiều. Nhưng mà còn mấy ông mà đi chùa rồi á thì mấy ông lại rất là mạnh, rất là cương quyết, lại là tu lại nhanh hơn mấy bà, lạ vậy. Mắc cười lắm, bà vợ đi chùa 10 năm, 20 năm không sao, ông chồng mà ổng đi chùa 3 năm cái là thiếu điều ổng muốn bỏ vợ ổng đi tu luôn, xuất gia. Đó, nó vậy đó. Cho nên đó là lý do mà các bà vợ cũng không thích cho chồng mình đi chùa là vậy đó: "Thôi tui đi thôi, ông ở nhà. Chứ ổng mà đi coi chừng ổng đi tu luôn à." Kỳ khôi lắm. Đó là một cái.
[28:42]Bây giờ có một cái muốn nữa,
[28:46]ta gặp một ông Thầy, tại mình tu mình phải tìm Thầy, ta gặp ông Thầy đẹp trai, à ngọt ngào, tử tế,
[28:58]thế là ta muốn theo làm đệ tử, đúng không ạ? Đúng không? Ai gật đầu là chết á. Đừng muốn vì những điều đó. Mà cái một vị Thầy mà ta muốn nương tựa phải là một một bậc chân sư, một người tu hành chân chính thì ta mới nương tựa được, chứ đừng có nương tựa với tà sư. Mà cái chân sư hay tà sư nhiều khi nhìn gương mặt không biết, nhiều khi nhìn không biết. Có những người đẹp trai, không biết đời trước họ được cái phước gì họ đẹp dễ sợ, nhưng mà họ không chân chính, tu không chân chính. Mà có những người nhiều khi không đẹp lắm nhưng mà họ tu lại chân chính. Cho nên mình không đánh giá được trên điều đó.
[29:45]Nhưng mà khi ta tu hành thì cái điều ta muốn là muốn được nương tựa với với chân sư, tránh gặp phải tà sư. Nhưng mình muốn là một chuyện mà nghiệp mình là một chuyện khác á. Vì sao? Vì có khi đời trước mình mắc nợ cái ông tà sư. Lạ vậy, cứ phải thương ổng, cứ theo ổng, chìu ổng gần chết mà biết ổng hư. Biết ổng hư rõ ràng, nhưng mà cứ thương, cứ theo hầu hạ, phục vụ, chiều chuộng. Là đó là là cái nghiệp đời trước. Nên nhiều khi Thầy gặp mấy cái đó Thầy cũng tức cười. Thầy thấy ông Thầy đó ổng hư, rõ ràng ổng hư à, nhưng mà cái người đệ tử đó cứ phục vụ hết mình. Mà phục vụ toàn phục vụ ba cái hư không à.
[30:35]Phục vụ ba cái hư không à, tức là ông Thầy ổng kêu cái gì là làm cái đó mặc dầu những chuyện đó toàn là những chuyện tào lao, bậy bạ không, mà vẫn phục vụ, vẫn thương, vẫn quý. Nên ta hiểu ngay là vì cái gì? Vì nghiệp, vì nợ đời trước, chứ nó không phải vì trí tuệ. Thì thôi mình không biết sao mà có nhiều cái kẻ tà sư trên thế giới này vậy, có đệ tử rất đông. Tự nhiên lôi cuốn được rất nhiều tín đồ thì ta phải hiểu rằng là họ gây ân nghĩa gì đời xưa nhiều quá nên nhiều người mắc nợ họ và cứ có tình cảm mà đi theo. Đôi khi cũng biết ông Thầy mình trật bậy à, nhưng mà tự nhiên có cái tình cảm hay cái nợ gì vẫn cứ đi theo.
[31:21]Thì đó là cái nghiệp nó khiến cho mình phải theo một tà sư, nhưng mà đã theo tà sư rồi cái đường tu của mình bị bế tắc. Cho nên ta phải mong ước, phát nguyện được nương tựa với với những bậc chân sư tu hành.
[31:43]Tuy nhiên, để có được những bậc chân sư tu hành trên cuộc đời này thì sao? Thì quý Thầy mình phải phải hết sức là cố gắng tu tập. Đây lại lệ thuộc vào cái sự tu hành của chư Tăng. Thế nếu mà chư Tăng không tinh tấn tu tập, không chân chính tu tập thì thế gian này thiếu những chỗ nương tựa cho cho chúng sinh. Có những giai đoạn mà những người xuất gia họ tu hành không tinh tấn, lúc đó Phật pháp suy tàn, người ta bỏ đạo. Cha mẹ, ông bà theo Phật nhưng mà đời con, đời cháu quay lưng bỏ đạo mất tiêu là vì không tìm thấy được cái sự ngưỡng vọng, cung kính đối với những người tu hành nữa, nó quay lưng đi mất, nó không theo đạo nào,
[32:35]rồi mai mốt lỡ gặp đạo nào dụ đi theo mất tiêu. Đó là cái lỗi này không là do do người xuất gia. Nên hôm nay khi mà mình nói tới cái phần thứ hai: "Mình muốn nương tựa với ai?" Và dĩ nhiên ta muốn nương tựa với một bậc chân sư thì cái này, một là do sự chọn lựa của ta, thoát khỏi cái nghiệp của ta đành rồi, nhưng mà còn điều nữa là trách nhiệm nơi chư Tăng Ni.
[33:05]Những người xuất gia á, những người xuất gia phải hết sức là tinh tấn, chân chính tu hành thanh tịnh. Mà để được gọi là chân chính, tinh tấn, tu hành thanh tịnh, quý thầy cô phải chiến đấu với chính mình vất vả lắm, vất vả lắm. Nhìn bên ngoài thì thấy cũng mặc áo cà sa, đầu phủi, tới thời thì đi tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, nhìn răm rắp giống nhau, nhưng ở trong tâm hồn ai cũng là một đống rác phải dọn dẹp. Mà chỉ người đó mới tự biết mình, biết mình còn cái lỗi này, còn cái lỗi kia và cứ phải chiến đấu dọn dẹp cái đó mãi dọn dẹp. Qua 5 năm, thấy 10 năm, cho thấy 20 năm, 30 năm như thế thì mới thực sự là có đạo hạnh cao dày.
[33:53]Lúc đó mới tương đối trong kiếp này là người đó vững vàng một chút, bớt tham, bớt sân, bớt si, lòng từ bi, có trí tuệ sắc bén, có thể nói những lời nói để dạy dỗ người này người kia được, thì cũng phải vất vả khoảng hai ba mươi năm như vậy thì mới được cái đạo hạnh dày mà làm chỗ nương tựa cho mọi người. Chứ còn nhìn trên hình thức ta thấy người xuất gia đầy, nhưng mà người đó nhiều khi chưa dọn xong cái rác trong tâm hồn mình thì ta đến ta nương tựa ta ta hay thấy có sơ suất cái này, sơ suất cái kia, nhiều khi mình nản. Mình nản đó là cũng tội nghiệp mình mà cũng tội nghiệp quý thầy quý cô tu chưa xong. Vì cái việc tu hành là gì?
[34:40]Là thấy lỗi mình, chiến đấu với lỗi mình vất vả lắm, không phải dễ. Nội cái thấy lỗi thôi đã là vĩ đại rồi. Phải nói thấy lỗi thôi đã là vĩ đại, vì thường chúng sinh phàm phu không ai chịu thấy lỗi mình cả, mà người tu phải đi ngược lại dòng đời là phải thấy được lỗi mình. Cho nên cái người mà thấy được lỗi mình đã là vĩ đại rồi, mà khi cái người tu cứ xét tâm mình thấy lỗi mình hết lỗi này tới lỗi kia, phải nói đó là những người vĩ đại. Mặc dù bên ngoài nhìn bình thường nhưng mà chư Thiên yêu mến vì người dám thấy lỗi mình, dám chiến đấu diệt trừ cái lỗi của mình. Mà chư tăng ni cũng vậy, phải vất vả một đời tu
[35:34]như vậy thì chúng sinh mới có chỗ nương tựa. Còn nếu quý thầy quý cô mà tu hành giải đãi, dễ dãi qua ngày, phóng túng, không cần thấy lỗi mình, không cần diệt lỗi mình thì rất là đáng thương cho chúng sinh. Chúng sinh bơ vơ, lạc lõng, không có nơi để đặt cái niềm tin mà sống trên cuộc đời này. Có những người vì mất niềm tin mà người ta tự tử chết luôn là vậy. Mà khi có niềm tin người ta có sức mạnh để đứng lên, để bước tới trong cuộc sống. Khi người ta có được một vị thầy mà người ta tin tưởng, tự nhiên người ta có sức mạnh để sống, để tu, để sửa, để cống hiến, để phụng sự, để bước tới. Còn nếu giữa cái cuộc đời nhiễu nhương,
[36:33]lầm lỗi mà người ta không có cái chỗ của niềm tin, không có một người nào để người ta ngưỡng mộ, ngưỡng vọng, kính trọng, tin tưởng thì nhiều khi người ta buông mất mình luôn, người ta trôi trong cái sa đọa luôn. Nhưng mà nếu có một người để người ta tin được thì người ta người ta sẽ cố gắng ráng tu hành để vượt qua. Mình muốn bây giờ mình muốn mọi người thương nhau hay mọi người ghét nhau? Hả?
[37:05]Tôi muốn mọi người biết thương nhau, không oán ghét, không gây hận sâu. Tôi muốn đời hết nghĩa thương đau, tôi muốn thấy tình yêu ban đầu. Lê Hựu Hà.
[37:24]Thấy bài Muốn nó dễ thương nhỉ ha. Đây chứ bây giờ chúng ta cũng vậy, chúng ta muốn thấy trên cuộc đời này mọi người yêu thương nhau, chúng ta không muốn thấy mọi người ghét nhau, đúng không ạ? Khi hỏi câu này hình như ai trả lời cũng đúng cả, phải không ạ? Hỏi giờ mình muốn thấy cuộc mọi người thương nhau hay ghét nhau, tất cả mọi người đều trả lời một câu rất đẹp: Dạ, con muốn thấy mọi người thương nhau. Cái muốn này rất hay, cái muốn này rất đẹp, nhưng mà để được cái muốn này thì phải làm sao? Thì do cái miệng mình đó, mình phải là người đi gieo rắc tình yêu thương trong cuộc đời này. Những nơi nào mình đến, những người nào mình tiếp xúc,
[38:10]mình sẽ nói những điều gì đó để cho con người gắn bó với nhau, yêu thương nhau. Đừng nói những điều mà làm con người ghét nhau. Hai người họ chưa thương nhau mình nói những điều cho họ thương nhau. Hai người ghét nhau mình nói những điều cho họ đừng ghét nhau nữa. Rồi mình nói những điều làm cho mọi người mở rộng tấm lòng đối với với cộng đồng. Mà có những người nào mà có tâm hồn lớn lao, mình gợi ý về cả một tình yêu thương đại đồng cả đất nước này, cả nhân loại này. Dĩ nhiên nói đất nước, nói nhân loại thì bàn tay mình nhỏ bé không cống hiến gì được, nhưng trái tim thì không cần hạn chế. Đôi tay mình bé xíu như vậy, mình không làm được gì nhiều, nhưng trái tim thì sao?
[39:05]Trái tim thì vô hạn, ta được quyền yêu thương tất cả. Bàn tay thì ta không đủ sức làm gì, nhưng trái tim ta được quyền yêu thương tất cả thì dại gì mà ta không yêu thương? Dại gì ta không thương và dại gì ta không gieo rắc, truyền bá cái hạt giống yêu thương đó khắp cả cuộc đời này? Phải không ạ? Cái miệng mình thôi, bằng cái miệng của mình, bằng cái tấm lòng của mình hãy đi gieo rắc cái hạt giống tình yêu thương đó khắp cả luống cánh đồng cuộc đời này để cho con người biết yêu thương nhau. Nên nói rằng là: Dạ, con mong ước mọi người yêu thương nhau, nhưng cái mong ước đó phải gì? Phải biến thành lời nói, biến thành hành động,
[39:56]sự nhắc nhở, sự răn dạy, sự khuyên bảo, sự mời gọi để cho con người đừng ghét nhau nữa mà phải yêu thương nhau. Cho nên khi ta đến với đạo mà ta biết cái người nào tu thật hay giả bộ vô đạo tu rồi để phá là ở chỗ này: Khi tiếp xúc với ta, họ hay nói những điều làm ta mất niềm tin với con người, họ làm ta mất niềm tin với ông thầy, mất niềm tin với bà cô, mất niềm tin với đạo lý nhân quả thì ta biết người này giả bộ vô chùa tu nhưng để phá hoại. Vì cái cách họ nói làm hoang mang, dao động, làm cho con người đừng thương nhau nữa.
[40:46]Hoặc là cái người nhiều chuyện, nghe cái nói bậy rồi đi thuật lại, cứ gieo rắc thêm những cái điều xấu vào trong cuộc đời này. Còn mình hiểu đạo mình không làm chuyện đó, biết cái điều đó xấu ngừng lại để đó sửa, chứ không có đem đi nói bậy, nói nữa. Tại vì đem điều xấu ra nói nữa thì làm cho con người nghi kỵ nhau, ác cảm với nhau mãi. Trong khi cái điều ta muốn, cái điều ước muốn, điều ước nguyện của ta là mọi người phải yêu thương nhau. Còn nếu ta nói những điều gì nghe đồn rồi cứ nói đại ra đồn nói lại, cứ làm mọi người cứ ghét nhau ghét nhau là ta đang gây nghiệp. Ta gây nghiệp đó sau này ta tới một nơi nào đó không còn ai yêu thương ai,
[41:30]mình lọt vào một cái cộng đồng chẳng ai yêu thương ai thì dĩ nhiên mình sao? Cũng chẳng được ai thương. Đó chính là quả báo. Còn nếu ta xác định một cái muốn rõ ràng: muốn mọi người yêu thương nhau, và ta đi gieo rắc cái hạt giống đó khi ta nói chuyện với người này, nói chuyện với người kia đều tìm cách cho mọi người yêu thương nhau thì cái quả báo của ta là gì? Ta sinh vào đâu cũng rớt vào một cái cộng đồng mà trong đó mọi người mọi người mọi người yêu thương nhau thì mình lọt trong đó mình sao? Mình cũng tự được yêu thương tràn đầy. Đó là cái phước của mình. Tại sao có những cộng đồng họ sống với nhau rất vui?
[42:15]Bởi vì họ gây cái nhân đó: đem tình yêu thương gieo rắc tung vãi ra. Còn có những người rồi cái sinh vào một nơi mà đầy hận thù, đụng chút là chém giết, đụng chút là là là bức hại chỉ bởi vì cái nhân đời trước mở miệng thích nói những điều ác độc, xúi những điều chém giết thì họ sẽ lọt vào những cái cái khu vực như vậy. Còn ta, ta gieo cái nhân để ta được sống trong một xứ sở hòa bình, để được nói những lời yêu thương với nhau, nghe những cái câu đạo lý tốt lành thì chính là đời trước mình cũng đã có gieo cái nhân gì rồi. Bây giờ nhìn trên thế giới ta sẽ thấy vậy. Có những khu vực bây giờ tiếng súng vẫn đang nổ,
[42:58]ta vẫn cầm nắm tóc nhau lấy dao chặt đầu nhau, đâm nhau, xé thịt nhau ra, đốt nhà nhau vì họ nói những cái điều xúi những sự giết hại. Còn bây giờ mình ở trong một đất nước thanh bình, mình được nghe đạo pháp, ừ, được à ngắm bình minh lên, ngắm hoàng hôn xuống, rồi nghe cơn bão rớt về xa, những cơn mưa trong buổi chiều, ánh trăng soi trong đêm vắng, ta được sống trong cảnh thanh bình như vậy chỉ bởi vì sao? Chính mình cũng đã gây cái nhân thanh bình này. Nghĩa là mình thường có khuyên mọi người đừng gây hấn nhau nữa, đừng đánh, đừng giết nhau nữa, phải yêu thương nhau đi. Chắc là ít nhiều mình cũng có gây cái nhân này nên bây giờ mình được sống
[43:48]trong một cái khung cảnh thanh bình như thế này để để tu tập nha. Mà trên thế giới không phải ai cũng đang được thanh bình như chúng ta đâu. Có những nơi nãy giờ cũng đang giết nhau, đang đang rượt nhau từ ngọn đồi này qua cánh đồng kia để bắn nhau cho được á. Và có những người bị bắn trúng rồi ngã gục trên cánh đồng không ai chôn, rồi con kên kên tới nó ăn vì cái nhân quả họ đã gieo. Nên vì vậy mà hỏi ta thì muốn gì, ta xác định cái muốn của mình là gì? Là muốn mọi người biết yêu thương nhau, nhưng mà muốn phải phải làm nha, phải gieo rắc, phải nói, không phải ngừng.
[44:35]Bây giờ ta muốn sống có ích hay là muốn sống vô ích? Muốn gì? Dĩ nhiên ta trả lời là muốn muốn sống có ích, phải không ạ? Vậy ta không muốn mình là một người sống vô ích giữa cuộc đời này. Thế nào là người sống vô ích? Là sống chẳng giúp gì được cho ai mà riết rồi từ từ người ta quên mất mình. Vì mình chẳng giúp gì cho ai cả, chẳng đem điều gì tốt đẹp đến cho ai cả, cho nên lần lần mọi người quên mất mình. Lúc lần lần họ quên tới khi mình chết cũng chẳng ai nhớ. Rồi đám giỗ người ta cũng chẳng làm đám giỗ làm cái gì, tại mình sống vô ích quá. Cho nên mình phải tập ước nguyện sống sống có ích cho cuộc đời.
[45:23]Sống có ích nghĩa là gì? Sống có ích cho đời là luôn luôn làm điều gì đó có lợi cho người khác.
[45:34]Người khác là ai? Gia đình mình, cộng đồng mình, đất nước mình, trái đất mình, thế giới mình, vậy đó. Nhưng những người gần gũi chung quanh mình rồi cộng đồng đó lớn dần lớn dần ra là giúp được ai điều gì ráng mà ráng mà giúp. Cái câu nói này nói câu này, "Giúp được ai điều gì thì ráng mà giúp", nghe dễ không ạ? Nói rất dễ, nghe rất dễ, phải không ạ? Mà làm rất là khó. Tại lúc đó mình đâu có chịu giúp đâu. Lúc đó mình lười, mình sợ tốn kém, sợ mất công, sợ mất thời gian của mình. Nên nhiều khi việc đó cần làm giúp người mình không làm. Đây là cái khoảng cách rất lớn
[46:22]giữa cuộc sống vô ích và cuộc sống có ích. Khi bây giờ thầy hỏi là mình muốn sống có ích hay vô ích, tất cả mọi người đều trả lời giống nhau, "Thưa thầy, con muốn sống có ích." Ai cũng muốn như vậy hết. Mà muốn sống có ích nghĩa là gì? Phải giúp người. Giúp ai được điều gì thì ráng mà giúp. Cái câu chỉ ngắn gọn mà đơn giản. Giúp ai được điều gì thì ráng mà giúp, nhưng mà để làm được cái câu đó khoảng cách rất lớn. Chỉ bởi vì ta luôn luôn bị sự trì kéo của cái sự lười biếng, sợ tốn tiền, tốn thời gian, tốn công sức. Ba cái tốn: tiền, thời gian và công sức. Nên mặc dù ta biết rằng sống phải giúp người, giúp đời mà ta không làm.
[47:13]Nên bây giờ nói muốn sống có ích hay muốn sống vô ích thì ta nói muốn sống có ích nhưng không dễ thực hiện được điều này. Ta phải chiến đấu và phải tập luyện từng chút nhỏ nhỏ, từng chút nhỏ nhỏ.
[47:29]Ai là người lười nhất? Thầy. Bây giờ ở tới tuổi thầy, thầy không làm gì nữa hết trơn. Toàn là chỉ không, chỉ cho đệ tử làm không. Nhưng nhìn thấy như thầy lười mà thầy cũng rất đau khổ vì điều đó. Ví dụ như bây giờ thầy ngồi cái thầy nhìn thấy một cái một cái đóc bóng đèn vỡ ai để ở góc đó, thầy không dọn. Thầy kêu đệ tử lại thầy hỏi, "Rồi con tìm coi ai để cái bóng đèn vỡ đó? Lấy rồi dọn đi." Thầy không làm. Thì như vậy phải thầy lười không? Thầy rất là lười. Lười mà vỗ tay cái gì không biết nữa. Thầy rất là lười, toàn bắt đệ tử làm không à. Nhưng mà lúc đó mà thầy mà làm thì sao? Đệ tử thầy không nhớ, không biết đó là sai.
[48:22]Nên nhiều khi thấy ông thầy trụ trì mà cứ lăng xăng lui cui lặng lẽ mà đi quét đồ này, đi dọn đồ kia, thầy cũng hơi buồn trong bụng vì không dạy được đệ tử, đệ tử hư hết. Nhưng mà bây giờ việc gì cần làm á thì kêu đệ tử làm để dạy thì mình biến thành người gì? Lười. Đây là một điều rất thiệt thòi. Trong khi thầy rất thích lao động, như thầy rất thích là vào nhà bếp thầy rửa chén hay ra chẻ củi. Thích lắm, thầy rất thích lao động, thầy yêu thích lao động lắm. Nhưng mà nhiều khi việc bận quá với sức khỏe già rồi không cho phép. Năm nay thầy cũng rất là già rồi. Chưa tới 70 nhưng mà cũng cũng người sức cũng kém nên nhiều
[48:59]khi muốn đi chẻ củi, chẻ cũng không được nhiều. Còn khi rửa chén thì nhiều khi cư sĩ, mấy em cư sĩ nữ ngồi đông quá, thầy không lẽ thầy chen chen vô đó ngồi, kỳ. Thôi cứ đi ngang cười cười rồi đi luôn. Nên dòm giống giống là cũng lười. Mà còn thấy một cái gì nó sơ suất thì kêu đệ tử lại chỉ, rồi sai, bắt đệ tử làm cho nhớ để dạy. Thành thử vô tình cuối cùng mình lại là người lười. Thấy cũng cũng là một cái dở mà cũng không biết làm sao. Nên để gọi là một người mà sống có ích trên đời ta ta vượt qua cái lười, cái sợ tốn tiền bạc, tốn công, tốn sức nên phải tập từ từ, phải tập. Ví dụ bây giờ ta hôm nay đi chùa, nghe nói rằng để giúp ai được điều
[49:40]gì ráng giúp thì phải tập từ những điều nhỏ thì tập cái gì? Đến trước, quét quét cái nền chút xíu lát cho mọi người ngồi cho nó mát. Đi quanh chùa có rác thì nhặt, vào trong nhà vệ sinh một lát nữa nhiều người sẽ tới sử dụng, mình dội, mình quét cho nó sạch. Lâu lâu rảnh là không làm gì chạy vô nhà vệ sinh trước cho thầy để quét dọn cho lúc nào nó cũng thơm sạch cho người người khác người ta đến chùa người ta thoải mái. Thoải mái là quan trọng nhà vệ sinh. Nên có hai người, hạng người khi rảnh ở trong chùa: có một hạng người khi rảnh lật đật chạy qua nhà bếp liền, còn có một hạng người khi rảnh lật đật chạy qua nhà vệ sinh liền.
[50:20]Vì sao? Cái người mà hễ rảnh là chạy vô nhà bếp liền là sao vậy? Là sao? Rất muốn ăn, muốn ăn. Còn người mà rảnh chạy qua nhà vệ sinh liền là sao vậy? Là vì biết rằng nơi đó là cần vệ sinh nhất, phải không ạ? Cần nhất, mình cứ lăn xả vô đó, đó là tập á, tập từng chút như vậy, tập vào những việc khó làm, những việc hôi hám, ít ai chịu làm, mình gánh trước. Đó là những việc nho nhỏ chứ không khó lắm, nho nhỏ tập. Mà khi mình tập quen rồi, bỗng nhiên mình thay đổi từ từ, thay đổi từ từ. Rồi sau này những việc khó hơn, cực hơn, nguy hiểm hơn, mình vẫn dấn thân, mình làm được. Hồi có lần thầy ở ở trong lúc còn ở trong chúng vậy,
[51:05]cái có cái việc cái ông thầy lớn ổng sai, ổng sai cái ông thầy kia. Khi ổng sai, thì việc đó cũng hơi nặng nặng chứ nó cũng không nặng lắm, ông kia ổng cứ ẹo qua, ổng ẹo lại, ổng nhăn nhăn, cái thầy cứ ngạc nhiên thầy nhìn mà thầy thấy ổng người ổng vạm vỡ lắm. Thầy thì lúc đó thầy gầy guộc, thầy ốm nhom ốm nhắt à, còn ổng thì vạm vỡ, mà ông thầy lớn sai ổng làm thì thấy ổng nhăn qua, nhăn nhó lại. Thầy cứ đứng thầy nhìn coi chuyện gì, rồi ông thầy lớn cũng ngạc nhiên luôn, nói, "Tại sao câu chuyện đơn giản vậy mà cứ nhăn qua, nhó lại?" Sau này thầy mới hiểu một điều là thế này, hiểu là bởi vì từ nhỏ lớn ổng ít lao
[51:37]động, ổng ít quen lao động, ít quen chịu cực nên khi gặp một việc gì hơi cực cực cái khó chịu. Còn như thầy chứ thầy được rèn luyện trong lao động vất vả rồi, dầm sương dãi nắng, vào rừng xuống ruộng gì biết hết trơn rồi. Nên khi mà gặp một việc cực khổ là cái cái cái bừng bừng của cái ý chí và của sự siêng năng khởi lên liền, thầy không sợ gì hết. Không sợ khó, không sợ khổ. Nhưng mà cái người mà trong cái sự nhàn nhàn nhàn mà khi gặp chuyện cực làm không nổi. Thì cũng vậy, bây giờ ta muốn là ta muốn sống có ích, muốn giúp đời giúp người mà ta không quen làm, đụng chuyện mình không biết làm nha.
[52:16]Do đó cái này phải tập luyện, mà nhất là những người còn trẻ, tụi con phải tập luyện từng những việc nhỏ nhỏ, nhỏ nhỏ, tập làm, tập kiếm việc mà làm, đừng đợi người ta sai. Đợi người ta sai là mình đã dở dở một bước xa rồi. Mà thế giới này là gì? Thế giới của những con người không đợi sai. Những con người mà không đợi sai bảo mà vẫn tìm được việc làm, những người đó mới là người lãnh đạo thế giới tương lai này. Còn những người mà hễ đợi sai mới làm, đợi sai mới làm, người đó chỉ là người thừa hành thôi. Còn ví dụ như tụi con muốn có công đức mà muốn mình là những người mà gánh vác cái thế giới tương lai thì bây giờ đừng đợi sai bảo.
[52:57]Đến chỗ nào, liếc qua liếc lại một xíu là tìm việc mà làm, tập làm từ những việc nho nhỏ nho nhỏ thì nó thành một cái thói quen, thành một cái sức mạnh, thành một sự siêng năng, tinh cần để mà sống giúp đời, giúp người như vậy nha. Bây giờ, giữa những lời khen ngợi và những lời chê bai, mình muốn nghe lời nào?
[53:22]Nói thiệt lòng á. Nói thiệt không được, phải không? Giờ không lẽ mình cứ muốn nghe chê hoài, suốt ngày mình sống không nổi, phải không ạ? Mà nghe khen hoài thì mình tiêu cuộc đời mình. Vì cái lời khen ngợi là thuốc độc mà lời chê bai là thuốc cũng độc luôn. Nên cái khen và cái chê, ta phải hết sức cẩn thận. Bây giờ để muốn nơi mình muốn cái gì thì ta hãy nhìn qua một người khác. Ví dụ một đứa bé, cha mẹ nuôi một đứa bé thì nên chê trách hay nên khen ngợi nó mãi?
[54:03]Cái nào cũng chết hết. Một đứa bé mà cứ khen hoài thì ta yên tâm một điều lớn lên đứa bé nó hư, học dở và làm tào lao tầm bậy không. Ta thấy đứa bé mà cứ khen nó hoài, ví dụ nó nó nó nó nó vấp té một cái ta mới nói, "Ờ ờ thôi con giỏi ghê không sao." Mấy cái đó là chết đứa nhỏ liền. Mà chê hoài nó cũng bất mãn, nó bất cần đời luôn, nó lì luôn. Cho nên khi thì phải chê trách, khi thì phải khen ngợi, động viên. Khi dạy một đứa bé thì phải biết như vậy. Khi thì phải chê trách, khi thì phải biết khen ngợi, động viên mà cho chính xác thì ta mới dạy đứa bé đó được. Ta cũng vậy. Đôi khi ai khen ta một lời nó cũng chẳng bổ béo gì
[54:55]nhưng mà đôi khi nó nâng cánh, chắp cánh cho tâm hồn ta bay lên. Đúng không ạ? Đúng như vậy đó, khen đúng một cái tự nhiên mình có sức mạnh để mình đi tới liền. Còn ví dụ như không có một lời khen tự nhiên cái cái sức mạnh nó cũng giảm dần giảm dần đi. Ví dụ nói mình đi chùa thôi, mình đi chùa mình tu hành, bỏ nhiều thời gian, chẳng những tu không mình còn làm công quả phụ chùa và nhiều khi còn tốn tiền để cúng dường vô chùa hay làm những việc Phật sự, việc từ thiện của chùa mà làm thời gian dài mà ông thầy ổng không bao giờ ổng khen mình tiếng thì nói từ từ bỏ chùa. Đúng không ạ? Thấy không nói đúng rồi thấy không?
[55:38]Đúng chứ không phải không, thật sự là như vậy. Còn nếu ông thầy tự nhiên ổng nhìn ra được cái công lao của mình, ổng khen một câu, nhiều khi ổng không cần phải khen lớn, không cần phải tuyên dương nhiều lắm, chỉ nói một câu nhẹ nhàng thôi. Nói một câu gật đầu gặp nói, "Cô rất là tinh tấn." Một câu đó thôi mình ấm lòng và mình đủ sức mạnh để đi tới tiếp. Nên cái lời khen mà đúng lúc cần thiết lắm. Và ví dụ như mình cực khổ, mình làm điều chân chính một thời gian dài mà ông thầy ổng không khen là ông thầy này bất công. Ông thầy đó có lỗi chứ không phải không, làm mình mất cái cái cảm xúc, cái cảm hứng đối với đạo chứ không phải không.
[56:21]Thầy nói như thầy cũng vậy, thầy trụ trì cái chùa thì có nhiều đệ tử. Mà những đệ tử thầy nhiều người cũng cực khổ lắm, nhiều khi thầy cũng không nhìn hết được cái công. Rồi đó là đệ tử trong chùa có một trăm mấy nhưng mà Phật tử nữa. Ồ, Phật tử thì khắp nơi mà Phật tử nhiều người rất là nhiệt thành lo cho đạo mà thầy có biết hết nổi không? Không. Nhiều khi những người đó họ âm thầm họ dìu dắt, họ hóa độ người này người kia tu hành. Thầy đâu có biết đâu. Thật sự là Phật biết thôi chứ thầy cũng không biết hết được. Mà khi thầy không biết để không khen, chính thầy cũng có lỗi nữa.
[57:03]Mà có lẽ là dường như thầy có lỗi rất nhiều vì có những người xứng đáng được khen mà thầy đã không khen đúng lúc, chính thầy cũng có lỗi. Nên những ai mà đã nhiệt thành, tinh cần đối với đạo mà đến giờ này vẫn thầy vẫn không khen được một lời thì đó là lỗi của thầy, hôm nay cho thầy xin lỗi.
[57:33]Nhưng mà đừng lo, Phật luôn luôn biết nha, Phật khen. Nên cái lời khen cho ta cái sức mạnh để đi tới, để bay lên. Nhưng mà khen nhiều quá thì ta làm sao? Hư à, chủ quan, mình kiêu mạn à, chết à. Vừa thôi, để ta có cái sự ấm lòng mà đi tới thôi, đừng khen nhiều quá. Còn cái lời chê cũng vậy, chê nhiều quá rồi cái mình cũng mất tinh thần, mình cũng thoái tâm luôn. Nhưng mà lâu lâu chê một miếng thì sao? Quý còn hơn vàng nha, quý hơn vàng đó nha. Chê hoài thì đúng là chọc giận mình thiệt, nhưng mà lâu lâu chê một miếng quý hơn vàng à. Nghĩa là sao? Vì một lời chê có khi chê đúng, có khi chê sai là cơ hội để ta tu hạnh nhẫn nhục.
[58:28]Mà nếu thiếu những cái lời chê, tâm mình không được thử thách. Cứ toàn lời khen không, mình đi trong cái thuận như vậy, tâm hồn mình rất là mong manh. Còn phải có những lời chê để mình chịu đựng, để mình nhẫn nhục, để mình bình thản thì tâm hồn mình mới cứng lên từ từ được, cứng lên từ từ. Ví dụ như một người tập võ mà cứ đấm hự hự đấm không khí này không à, thì giỏi được không? Không, phải đấm gì? Đấm bao cát, phải đụng chạm. Đụng đánh bao cát thì tay mình mới chắc lên, đòn thế rồi mới cứng lên từ từ được. Chứ còn cứ đứng thọc thọc cái không khí này không, đánh không tải thì oánh hoài cũng vậy à.
[59:06]Cũng vậy, trong cuộc sống này vậy, ta phải đụng, ta phải được nghe những lời chê bai thì tâm hồn mình mới cứng lên được, bình thản, nhẫn nhục, vững vàng, tha thứ, độ lượng cho cái sự chê bai thì mình mới mới vững lên được nha. Cho nên bây giờ hỏi là muốn được nghe chê hay muốn được nghe khen thì ta trả lời làm sao? Muốn cả hai phải không? Rồi, muốn cả hai. Muốn cả hai tức là uổng vừa vừa thôi. Bây giờ ta nói những điều lớn lớn một chút. Bây giờ ta muốn phá hoại cái sự sống trên hành tinh này hay ta muốn bảo vệ sự sống trên hành tinh này? Bảo vệ phải không ạ? Ta biết đạo rồi, cái câu trả lời đương nhiên
[59:52]là chúng ta muốn bảo vệ cái sự sống trên trên hành tinh này. Mà sự sống trên hành tinh này nó gồm hai điều: một là môi trường không khí, nước và sự hòa bình, không chiến tranh. Tức là làm sao mà đóng góp vào hòa bình cho thế giới. Hai là bảo vệ cái môi trường sống sinh hóa của cái thế giới này, bảo vệ nguồn nước, không khí, thức ăn, rác, xử lý rác, vân vân. Đó là bảo vệ môi trường, môi trường sinh hóa và bảo vệ một cái môi trường không bạo lực, không xâm hại. Thì gọi là bảo vệ sự sống cho cho hành tinh này. Chúng ta phải muốn điều này, phải đóng góp vào điều này. Vì đó là gì? Đó là một cái đại công đức mà không một người nào được
[1:00:48]quyền bỏ qua khi ta là công dân của trái đất này. Chúng ta đều là công dân của trái đất này. Trái đất này cho ta rất nhiều điều: ánh mặt trời lên, dòng sông chảy, cơn mưa rơi, ngọn lá xanh trên cành, chiếc lá thu vàng bay, mùa hè nóng bức, mùa đông lạnh lẽo, mùa thu mát mẻ. Chúng ta hưởng được quá nhiều từ cái hành tinh tươi đẹp này. Và chúng ta phải có bổn phận bảo vệ cái hành tinh này. Bảo vệ một hành tinh không bạo lực và bảo vệ một hành tinh có cái môi trường sinh hóa sạch sẽ để cho mình và cho con cháu mình được sống khỏe mạnh. Ta phải có trách nhiệm về điều này. Nghe cái điều này, cái người mà trẻ, có học hiểu liền, phải không ạ?
[1:01:46]Ta nghe được nhiều rồi: thế giới hòa bình, môi trường sinh thái tốt, ta nghe điều này nhiều. Nhưng những người lớn tuổi nhiều khi không để ý, không biết môi trường sinh thái là gì, môi trường sinh hóa là gì, không biết. Nhưng mà bắt đầu phải biết vì đó là trách nhiệm của bất cứ một người nào sống trên hành tinh này. Chúng ta ngồi trên mặt đất này tức là ngồi trên cả cái trái đất này. Nói "Tôi đang ở đâu?", nói "Cô đang ở đâu vậy?", "Tôi đang ngồi nơi trên cái nền nhà của chùa Hạnh Sơn." Cái câu nói đó đúng, đúng một phần nhỏ. "Anh đang ngồi ở đâu vậy?", "Tôi đang ngồi trên trái đất." Câu đó là không trật đường nào hết trơn.
[1:02:29]Hỏi "Anh đang ở đâu vậy?", "Tôi đang ở trên trái đất." Đó. Rồi từ từ hỏi "Đừng giỡn chơi!" thì mình từ từ mình thu nhỏ địa chỉ lại từ từ từ từ tới chùa Hạnh Sơn là đúng ha. Nhưng mà để nói một điều rằng tất cả chúng ta đều là công dân của trái đất này và có trách nhiệm với với trái đất này. Nên phải nuôi trong tâm mình cái ước nguyện bảo vệ một một thế giới hòa bình, không chiến tranh, không bạo lực, một thế giới tốt lành với cái môi trường sinh hóa cho mình và con cháu mình được sống an lành. Vấn đề này vấn đề rất là lớn, ta nói trong một hai lời không hết được.
[1:03:10]Nhưng trong tâm mọi người phải ghi khắc điều này và tìm hiểu để làm một điều gì đó cho thế giới này. Bây giờ hỏi nói: "Thưa thầy, con cũng muốn thế giới hòa bình lắm mà giờ con làm cái gì giờ? Người ta bắn súng nhau đâu có lại mà đứng bịt súng người ta được?" nha. Thì mình làm điều gì? Ít nhất là mình cầu nguyện, nha, ít nhất mình cầu nguyện. Ví dụ mình không thể ngăn được cuộc chiến tranh xảy ra nhưng ít nhất mình cũng cầu nguyện. Mỗi ngày mình cầu nguyện cho thế giới hòa bình. Mà là ước nguyện rất chân thành chứ đừng đọc thành như một cái máy. Tới buổi tụng kinh cái cốc cốc cốc cốc hết rồi phục nguyện:
[1:03:52]"Thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc, tình dữ vô tình đồng thành Phật đạo" nói như cái máy mà trong lòng mình không có cảm xúc gì cả thì nó không thành một cái nhân. Hãy hãy hãy ước nguyện một thế giới hòa bình với tất cả cái tâm hồn của mình để đóng góp vào cho cái tâm linh của cái Trái Đất này được hòa bình. Vậy chứ mà sau này có lúc nào đó mình sẽ làm được bằng hành động, có lúc nào đó mình sẽ làm được bằng hành động để mà góp phần cho cái hòa bình thế giới này. Còn cái môi trường sinh thái cũng vậy, đừng có làm cho cái Trái Đất này dơ lên bằng cách gì? Là nơi nhà mình ở, nơi những cái sinh hoạt của mình đừng làm cho nó dơ bẩn thêm.
[1:04:39]Đừng xả nhiều rác, đừng làm ô nhiễm nguồn nước. Nhớ như vậy. Như vừa rồi vậy, có một cái đoàn của tỉnh lên trên chùa mình kiểm tra việc xây dựng, có công trình mà họ rất thích đó là cái khu xử lý nước thải. Rồi cái ông phó giám đốc sở, ổng lên ổng nhìn cái cái hố xử lý nước thải mình đúng tiêu chuẩn quốc tế, nuôi men vi sinh cấy ra và nước thải từ trong cái hồ mình thải ra suối cực kỳ trong lành. Thầy nói có thể uống được luôn á, nuôi cá sống bình thường. Làm đúng tiêu chuẩn luôn. Còn khi mà chưa làm được cái xử lý nước thải thì nằm ngủ không được, ngày đêm thắc thỏm. Vì sao vậy? Vì cái nước từ nơi chùa mình nó thấm vào đất,
[1:05:29]mình không xả trực tiếp ra suối nhưng nó thấm vào đất và nó thế nào cũng sao? Nó thẩm thấu vào vào lòng suối, đổ xuống dưới đồng bằng người ta dưới đó người ta xài, người ta xài lại cái nước mà mình đã xài dơ, tội lúc đầu. Bây giờ cái chùa mình có làm được bao nhiêu công đức thầy nói: "Vẫn mang tội". Mà cứ càng ở càng lâu càng mang tội nặng, không biết tại sao, không biết tại sao kiếp sau mình khổ quá đi, chỉ bởi vì cái thải nước dơ vào dòng suối của người ta. Nên khi mà làm được cái công trình xử lý nước thải rồi thầy mới ngủ yên được, cái lương tâm mình mới mới mới mới mới mới thanh thản được là không làm dơ bẩn cái môi trường.
[1:06:08]Vì dòng suối nó còn đổ dưới làng mà, từ trên núi mình đổ xuống dưới làng người ta còn xài dưới đó nữa. Ừm nên cái ý thức về việc bảo vệ môi trường sinh thái là một ý thức mới, mới được nói đến đây nhưng mà trong lòng ai phải ghi khắc điều này, nhất là mình là người Phật tử thì điều này mình phải hiểu rất nhiều. Nên bây giờ nói muốn bảo vệ sự sống của hành tinh này không? Ai cũng nói muốn. Muốn phải làm. Và phải ghi khắc điều này, phải hiểu điều này rất nhiều vì đây là một đại công đức. Hôm nay ta không nói nhiều nhưng mà thầy nói buộc mọi người phải ghi khắc vào trong lòng mình cái ước muốn này, nha!
[1:06:49]Bây giờ ta muốn bảo vệ Phật pháp hay muốn phá hoại Phật pháp? Thì dĩ nhiên là ta trả lời là muốn muốn bảo vệ Phật pháp. Muốn bảo vệ Phật pháp thì phải làm gì? Cái người mà muốn bảo vệ Phật pháp thì nếu chết tái sinh lại sẽ tái sinh vào một cái gia đình biết Phật pháp, vào một cộng đồng tín hiểu Phật pháp để mình có cơ hội mà tu tiếp nữa. Mà nếu mình không có tái sinh làm người thì buộc phải lên trời. Đó cái người mà có ý thức bảo vệ Phật pháp được phước lớn lắm. Nếu tái sinh làm người thì vào nơi có Phật pháp, còn nếu không sinh lên cõi trời, đó là chuyện đương nhiên. Nhưng mà vì sao? Bởi vì đạo Phật cho chúng ta cái chân lý đẹp quá đi, đẹp quá.
[1:07:42]Hôm nay nói đẹp như thế nào thì không phải là bài hôm nay. Vài hôm nữa thầy sẽ giảng cái bài "Đạo Phật đẹp như thế nào?" ở ngoài Thái Bình. Mốt thầy bay ra Thái Bình thầy giảng ngoài đó cái bài "Đạo Phật đẹp như thế nào?". Thầy nói hôm nay thầy chỉ nói sơ sơ vậy thôi, nhưng mà cái quan trọng của ta cái ước muốn của ta là bảo vệ Phật pháp cho cho cuộc đời này. Mà muốn bảo vệ Phật pháp cho cuộc đời này thì chính chúng ta phải làm sao? Phải hiểu Phật pháp, tu hành tinh tấn theo Phật pháp và cảnh giác những âm mưu phá hoại Phật pháp đang âm thầm xảy ra chung quanh ta. Đừng tưởng Phật pháp mình bình yên nha!
[1:08:28]Rất nhiều âm mưu đang tìm cách phá hoại. Và nhiều người đã bị phá mất đạo tâm rồi,
[1:08:38]nhiều người đã bị phá mất đạo tâm rồi. Người ta tới chùa, người ta gặp mình người ta rỉ tai nói bậy, mình mất niềm tin từ từ từ từ với thầy này, cô kia rồi từ từ mất niềm tin với giáo lý luôn. Là nhiều người đã bị phá, cứ phá hoại đạo tâm từng người từng người, làm cho các thầy ghét nhau, hiềm khích nhau tức là phá hoại đạo pháp. Cho nên ngoài cái việc mà ta hiểu Phật pháp, ta tinh tấn tu hành, ta còn phải có ý thức cảnh giác về những âm mưu đang phá hoại Phật pháp ngấm ngầm vẫn đang diễn ra chung quanh chúng ta. Có những người mà họ khéo léo, ngọt ngào, chiếm cảm tình ta nhưng đừng tưởng người đó là Bồ Tát.
[1:09:27]Có những người giúp ta, à tặng quà ta, làm cho ta yêu mến họ, đừng nghĩ vội vàng họ là Bồ Tát. Có khi họ chính là giặc, họ chính là những kẻ phá hoại Phật pháp. Vì sao vậy? Bởi vì cái người mà Bồ Tát hoặc là một cái người mà chân tu trong đạo Phật á, họ không có chiếm cảm tình riêng ai hết. Họ tu chung đồng, yêu thương mọi người chung đồng. Còn người nào mà cứ đeo đeo đeo theo ta, rỉ tai riêng riêng ta, lôi kéo ta riêng, chiếm cảm tình riêng ta hầu hết là người xấu. Rồi bắt đầu nói những điều bậy bạ làm ta dao động. Ta bớt cái niềm tin đối với đạo, đối với thầy mình thì đó chính là giặc. Mà bây giờ lực lượng đó nhiều lắm á, đang rải rải vào các chùa nhiều lắm.
[1:10:20]Họ được nuôi, họ có lương, chịu cực, họ đi khắp nơi. Thấy chỗ nào mà đông đảo, lễ hội, đạo tràng tu hành đều có họ. Nhưng không phải để tu mà để rỉ tai phá hoại. Nên ta cảnh giác. Mà cái công đức bảo vệ đạo pháp phước lớn lắm, cho con cháu ta còn có Phật pháp để mà mà nương tựa mà đi theo. Và chính chúng ta đời này đời sau tái sinh đều còn có Phật pháp để mà mà nương tựa mà đi theo, nha. Nên phải cái ước nguyện bảo vệ đạo pháp này phải là một ước nguyện sâu xa, lớn lao. Giờ mình muốn mình hơn người hay là muốn người hơn mình?
[1:11:10]Mình muốn mình hơn người hay muốn người hơn mình? Hầu hết chúng ta đều muốn sao? Mình hơn người, phải không ạ? Hầu hết là như vậy. Và chính vì ta muốn mình hơn người, cho nên ta bị tổn phước hoài. Chúng ta phải tập ngược lại là muốn người hơn mình. Ví dụ, đi vào đạo tràng tu tập thế này, lúc nào cũng mong cho huynh đệ tu giỏi hơn mình, được thầy khen hơn mình, tập cái tâm đó. Và sống trong cuộc sống này cũng vậy, bạn bè khắp nơi, đồng nghiệp cũng vậy, cứ muốn người ta giỏi hơn mình, cứ chân thành muốn thật, muốn thật trong lòng mình chứ đừng có muốn giả hay đừng có muốn mà gượng gạo, thật lòng sâu đậm muốn cho mọi người hơn mình.
[1:11:56]Huynh đệ mình hơn mình, đồng nghiệp mình hơn mình, bạn bè mình hơn mình, thật lòng cho thầy. Thật nha, thật thật cho thiệt thật luôn đó nha. Thật lòng sâu đậm là muốn cho mọi người hơn mình. Để chi? Để mình được quý trọng, để mình khen ngợi người, mình kính trọng người, chứ không muốn là mình hơn người để cho làm chi? Để người khác phải phải trọng vọng mình. Không, mình cứ thích mình là nhỏ bé, mình trọng vọng người khác, mình giúp đỡ người khác, hỗ trợ người khác sau lưng, thích như vậy thôi. Và phải thật lòng. Nói: "Vậy buồn quá thầy." Đừng buồn, đừng buồn! Đó sẽ là niềm vui. Niềm vui trên nhân và niềm vui trên quả. Niềm vui trên nhân là gì?
[1:12:42]Niềm vui trên nhân là khi thấy bạn mình thành công, mình cứ hỗ trợ và mình hạnh phúc vì cái thành công của bạn mình, đó là vui trên nhân. Còn vui trên quả là gì? Thầy xin thưa là sau này mình ngồi đứng đầu, tới đâu là đứng đầu tới đó mà xuống không được, xuống hàng nhì không được. Vì sao vậy? Bởi vì đời trước mình toàn muốn người ta hơn mình không à, cho nên bây giờ kiếp khác tự nhiên mình cứ phải đứng đầu mà tuột xuống hạng hai không ai cho ạ, vì nhân quả nó ép. Lạ như vậy. Ví dụ như bây giờ thầy ngồi đây thầy giảng pháp, biết tại sao không? Vì kiếp xưa đó, ai giảng pháp thì mừng, thì đi theo hầu, thì đứng quạt người ta.
[1:13:26]Thời đó không có micro, cho nên là thầy không có phục vụ micro được nhưng mà thầy cứ rủ mọi người về để nghe giảng pháp. Ai giảng pháp thì thầy bưng nước hầu rồi làm đủ thứ và đứng quạt. Kiếp này cũng vậy, kiếp này ngày xưa mà mà mà mà hòa thượng thầy của thầy mà giảng là thầy cũng ngồi thầy hầu thầy quạt. Thầy quạt thì cái tay áo rộng như vậy nè, cái thầy quạt ngoài tay áo cái sợ thầy thầy nực cái thầy vén cái tay áo lên thầy quạt vô trong. Cứ vén lên vén xuống, quạt trên quạt dưới vậy con thấy mát. Nhưng mà cái lòng mình mừng vui thì tự nhiên sau này mình cũng ngồi pháp tòa mình giảng được. Cái nhân quả nó tự nhiên chứ không phải là mình muốn.
[1:14:04]Nên vì vậy, bây giờ thầy hỏi: muốn là người khác hơn mình hay mình hơn người? Thì mình đụng là không lẽ trên đời này sống để người ta hơn mình? Nhưng cứ tập cho thầy, thật lòng cứ muốn người khác hơn mình đi. Mà mình muốn rồi phải phục vụ cho người khác hơn mình, nâng người khác lên hơn mình, giúp đỡ để người khác hơn mình, rồi sẽ thấy. Rồi sẽ thấy, nha. Sẽ thấy khi quả báo nó đến, tự nhiên hạnh phúc lắm, lạ như vậy. Mình phải leo lên mình ngồi trên cao mà không ai kéo tụt xuống được, tụt xuống không được vì nhân quả nó ép, lạ như vậy. Nha, quý vị cứ thật lòng mà muốn. Rồi bây giờ mình muốn tâm mình an định hay tâm mình loạn động? An định phải không à?
[1:14:49]Nhưng mà cái này trả giá hơi cao nha. Cái giá này hơi bị đắt á. Để cho tâm an định thì giá hơi bị đắt. Đắt là bao nhiêu cây vàng? Là cái công lao mà để vất vả thực hành thiền định cực lắm, khó lắm.
[1:15:10]Nhiều khi thầy hay nói chuyện với quý thầy cũng vậy. Quý thầy cũng than là quý thầy khi xuất gia đi tu thì không có được tu thiền, vô chùa cái tu Tịnh độ. Cho nên bây giờ khi mà được học, khi học lên cao, vào trong học viện, trong các trường Phật học nghiên cứu thì thấy cái lõi của đạo Phật là thiền. Đọc nhiều kinh sách rồi mới biết là đạo Phật là thiền. Còn khi ở chùa tụng thì cứ Tịnh độ. Tại có hai ba cuốn kinh mỏng mỏng vậy mà, cuốn kinh nhật tụng có chút xíu vậy nè, cứ ngày nào cũng tụng thì toàn nói Tịnh độ không, toàn niệm Phật vãng sanh không thì cứ nghĩ là đạo Phật là cứ niệm Phật A Di Đà vãng sanh.
[1:15:44]Nhưng mà khi được vào trong trường Phật học, học bao nhiêu kinh điển mênh mông mới biết là thiền mới là cốt lõi của đạo Phật. Nhưng ngồi không dễ nữa tại vì lỡ lỡ đò lỡ chợ, lỡ dở cuộc đời, ngồi khó khăn mà cái môi trường không thuận lợi. Còn nếu mà mình ngay từ lúc đầu mình biết đạo hoặc là ngay từ bước đầu mình bước vào chùa xuất gia là ngôi chùa tu thiền thì cực khoảng ba năm đầu nhưng mà sau đó suốt cuộc đời còn lại ngồi thiền dễ dàng. Mà nếu lỡ nó đắc được chánh niệm tỉnh giác nữa thì cả cuộc đời là hạnh phúc, cả cuộc đời là hạnh phúc. Mỗi lần ngồi thiền là một thời hạnh phúc và sự thực không còn muốn gì trên cuộc đời này nữa.
[1:16:32]Cái người mà họ đắc được thiền định rồi thì mọi trò vui trên thế gian, tiền bạc của thế gian hết quan trọng. Vì cái hạnh phúc của sự an định tâm hồn là vô giá, còn mọi cái điều gì của thế gian này đều là phù du tạm bợ, thấy rất rõ. Nên muốn định hay muốn động thì ai cũng muốn tâm hồn mình an định nhưng cái giá trả hơi cực. Là tu thiền, ngồi thiền cực lắm, cực lắm. Mà phải chuẩn bị tinh thần, nếu mà đã nói là bước vào tập thiền rồi là phải chuẩn bị tinh thần là ta đi vào một giai đoạn hết sức là cực khổ, vất vả từ ba năm tới năm năm. Đi qua giai đoạn đó rồi bắt đầu mới quen chân, quen tay, tâm hồn yên lắng rồi mới thấy cái giá trị của thiền định
[1:17:28]là không gì có thể so sánh được, mới thấy cái cốt lõi của đạo Phật là là đây. Còn biết bao nhiêu thầy vậy, tội nghiệp lắm, hiểu rồi tự nhiên vẫn không tập được vì không được kèm, không có môi trường. Biết thì biết đành chịu, rất là tội nghiệp. Nên quý Phật tử cũng vậy, mình theo đạo Phật là theo sự an định nên cố gắng mà ngồi thiền, nha. Cố gắng ngồi thiền mà phải hiểu rằng ngồi thiền là là cực khổ, là vất vả. Nên hôm nay vậy thôi, thì nhân cũng là ngày giỗ của hòa thượng khai sơn, thầy cũng được cái cái niềm vui về đây với ngôi chùa Hạnh Sơn, được gặp thầy trụ trì còn rất trẻ mà rất là có tấm lòng, được gặp lại những Phật tử thân yêu của mình.
[1:18:22]Mà không biết có thân yêu không ta, không biết có ai ưa thầy không không biết nữa. Thôi, hôm nay ta chia sẻ với nhau những tâm sự vậy là ta biết rằng cái tâm ta lúc nào cũng muốn, muốn một điều gì đó và thường những cái muốn đó không được kiểm soát. Cho nên thường ta hay có những cái muốn bậy. Bây giờ ta hiểu rồi, ta nhìn cho tới cái muốn của mình từng giây từng phút và nắn nó lại, uốn nó lại, ép nó lại, buộc nó lại, nó chỉ được muốn những điều chân chính, tốt lành. Để chi? Để cái muốn đó nó thành cái nghiệp nhân xây dựng cuộc đời ta thành cuộc đời cao đẹp, thánh thiện ở ở mai sau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.