[1:25]Hôm nay thì chúng ta trao đổi với nhau một cái đề tài cũng rất là thấp mà rất là gần gũi, là cái nhân quả của cái việc giàu và nghèo. Thường á thì ở đây ai tên Giàu giơ tay lên cho thầy coi. Ít nhất có một người đang ở đâu đó, hình như ở bên Sa Đéc qua, dưới hầm rồi. Có ai tên Nghèo giơ tay lên thầy coi. Không có ai hết. Không, không không có ai tên Nghèo, tuyệt đối không có ai tên Nghèo nha. Lạ. Nghĩa là bao nhiêu năm nay thầy 50 tuổi rồi, đi cũng qua nhiều nơi trên cuộc đời, tuyệt đối không bao giờ tìm được cái người tên Nghèo. Vì sao vậy? Bởi vì cha mẹ mình không ai muốn cho con mình nghèo, ai cũng gửi gắm hy vọng.
[2:11]Bởi vì sao? Bởi vì chính cha mẹ mình cũng khoái giàu nữa. Nên ai cũng muốn giàu. Nhưng mà không phải lúc nào ta sống trên đời ta cũng được giàu. Có nhiều người cũng rất là khó khăn trong cuộc sống, rồi nhiều người cũng hết sức là cố gắng để thoát khỏi cái thân phận nghèo hèn của mình để bằng mặt bằng mày với mọi người, nhưng không phải luôn luôn thành công. Có cái gì đó luôn luôn ngăn cản ta, riết rồi ta gọi là một số phận. Mà mà cái số phận nó đến nỗi mà nó hiện trên gương mặt hay tướng ta, nó quy định, ông thầy bói nhìn thấy luôn. Dòm mặt nói, "Cái người này nửa giàu, cái người này nghèo thấy mồ", nhìn ra luôn.
[2:53]Đến nỗi thầy không biết bói mà thầy nhìn thầy thấy cũng sơ sơ luôn á. Nên nó là một cái gì nó in lên cuộc đời ta, in lên tướng mạo ta, in lên thân phận của ta, và đó là cái điều mà ta khó vùng vẫy thoát ra được. Những cái đạo khác họ gọi là một định mệnh, nhưng mà đạo Phật ta gọi đó là nghiệp, là nhân quả. Nên hôm nay ta bàn với nhau cái nhân quả này như thế nào và ta sẽ chuyển cái nhân quả đó như thế nào. Chứ không ai muốn mình nghèo. Thầy cũng không muốn cho Phật tử nghèo. Chúng ta muốn ai cũng đầy đủ có ăn có mặc. Ai cũng muốn mình có ăn có mặc và những người chung quanh mình đều có ăn có mặc.
[3:38]Nhưng mà cái giàu nghèo nó phức tạp vô cùng. Nó theo nghiệp mà Phật đã dạy, thật là một cái điều hết sức là khó khăn chứ không đơn giản. Ví dụ ta cứ hiểu đơn giản là: cái người này giàu, "A tại đời xưa bố thí nhiều", người này nghèo, "A tại đời xưa bỏn xẻn". Nghiệp không đơn giản như vậy. Nghiệp phức tạp nhiều hơn ta nghĩ. Không chỉ đơn giản là hễ bố thí nhiều là giàu, có những người đời xưa bố thí nhiều mà lại rất nghèo. Hôm nay ta bàn với nhau nhiều cái góc cạnh như vậy để ta sáng ra, từ đây ta sống cuộc sống kỹ hơn, đúng hơn mà chuyển cái nghiệp giàu nghèo của mình. Cái người giàu á được cái gì và người nghèo không được cái gì?
[4:22]Cái người giàu được cái là có nhiều tiền, đúng không ạ? Thế nào là người giàu? Có nhiều tiền. Nhiều tiền rồi cái gì nữa? Chính cái nhiều tiền này ta được nhiều chọn lựa trong cuộc sống của mình. Đó, cái thứ hai này mới là cái mà người ta thèm nè, chứ sự thật tiền chưa là cái gì hết. Tiền chỉ là đống giấy lộn hoặc là vàng chất đống á cũng chỉ là một đống kim loại. Mà nói nhà đất nhiều, thì đất nhiều giẫy cỏ chứ cực chứ làm cái gì. Nhưng phía sau cái đó đó, phía sau những tài sản đó đó, phía sau một đống giấy tiền đó, phía sau một đống vàng đó, đống nhà đất đó, ta bắt đầu ta chọn lựa được nhiều điều khác cho cuộc sống của mình.
[5:04]Từ cái đống tiền đó, ta mua xe, mua quần, mua áo, ta sửa thẩm mỹ, ta căng được da, ta nhuộm được tóc, ta đổi xe, đổi nhà, thậm chí có nhiều người đổi vợ, thay người tình, tức là họ có một cuộc sống hưởng thụ sa đọa để thỏa mãn một cái ham muốn thấp hèn của họ cũng được luôn. Hoặc là ta dùng đồng tiền đó để ta bòn tạo công đức cũng được luôn. Thay vì dùng tiền để hưởng thụ, ta đem ta làm những việc từ thiện, ta giúp dân, giúp nước, ta giúp người nghèo, ta cúng chùa, ta đắp tượng, ta hoằng pháp, ta giúp cho quý thầy đi truyền bá, vân vân. Tức là đồng tiền cho ta nhiều sự chọn lựa trong cuộc sống.
[5:44]Nên vì vậy mà ta thích cái tự do đó đó, thích cái quyền mà được chọn lựa mọi điều trong cuộc sống đó, cho nên ta thích giàu. Đúng không ạ? Đó cái tâm lý nó nằm chỗ đó. Và cái nữa là cái người giàu bỗng nhiên mình đi tới đâu mình có giá trị tới đó. Đây cái thứ hai làm ta thích nữa nè. Ví dụ bây giờ cùng bước vô cái chùa thôi, chùa là nơi từ bi, bình đẳng, ai nghèo giàu gì quý thầy, quý cô cũng thương. Nhưng mà thương gì thì thương, nhưng mà người giàu bước vô tự nhiên mình được trọng vọng hơn trước mặt mọi người. Phật tử nhìn mình cũng nể, thầy cô buộc lòng cũng phải ưu ái mình hơn chút, tại vì mình có thể giúp đỡ được cho chùa nhiều hơn.
[6:31]Còn người nghèo bước vô, ít ai để ý, và quý thầy cô có từ bi thương mình là thương mình vì cũng nghĩ cách giúp mình, có khi người này nghèo quá đến, quý thầy cô buộc phải xúc gạo trong chùa cho mấy lít về ăn đỡ. Nhưng không khinh, thương, nhưng cũng phải giúp, và cái việc mà mình đến để nhờ vả chùa giúp đỡ bỗng nhiên giá trị mình cũng rớt xuống. Rồi trước mặt Phật tử mình cũng phải thui thủi, mặc cảm, khó khăn cũng buồn tủi. Nên cái gọi là cái tiền bạc nó cũng kèm với cái giá trị con người, cái phẩm giá con người, cũng làm cho ta day dứt. Vì vậy ta không muốn mình là người kém giá trị trước mặt mọi người.
[7:11]Nên đó cũng là cái làm ta thích giàu lần nữa. Đúng không ạ? Đúng. Chưa hết đâu, đó là nói hai điều căn bản thôi. Hai điều căn bản của người giàu mà họ có được á là thứ nhất là họ có quyền chọn lựa được những điều trong cuộc sống của họ. Đây là một cái tự do, cái quyền được lựa chọn, một cái người ta ham thích. Cái thứ hai là cái giá trị của mình trước mặt mọi người cũng làm người ta ham thích. Đó là hai cái căn bản. Còn những người mà mưu mô, xảo quyệt, tính toán, tham vọng thì từ cái đồng tiền họ sẽ mua được rất nhiều điều khác nữa. Ví dụ họ có thể dùng tiền để mua chuộc, để hối lộ, để tham nhũng và có thể đạt được những cái danh
[7:56]vọng, tiếng tăm hay là địa vị, quyền chức chứ không phải là không. Ví dụ từ một cái người họ không có gì nhiều nhưng có tiền họ cũng có thể nhờ lăng xê rồi bỗng nhiên nổi tiếng ở một khía cạnh nào đó mà không phải là họ họ giỏi lắm, vân vân, có nhiều thứ như vậy. Nên tiền nó là gần như là ta nói mua tiên cũng được là vì vậy. Hôm trước chúng ta đã nói về triết lý tiền bạc ở đây một lần, nhưng đó là cách sử dụng đồng tiền. Hôm nay ta nói về cái nghiệp của giàu nghèo, nhưng mà thầy cũng nói lại chút xíu cái triết lý của đồng tiền một chút. Đối với người Phật tử ta đó, ta không dùng đồng tiền để làm điều xấu.
[8:37]Nhưng mà ít ra, ta đừng để cái cuộc sống mình cơ cực quá. Ta đừng để trước mặt mọi người ta trở thành thấp hèn quá. Ta cũng đừng để cho cuộc sống mình bị thiếu sự chọn lựa quá. Không còn chọn lựa nào khác mà cứ buộc phải sống một cách chật vật, khổ sở. Muốn làm gì cũng không được, muốn mua gì cũng không được, muốn đi đâu cũng không được, muốn giúp ai cũng không giúp được. Đó là một cái sự mất tự do. Muốn mà không được là mất tự do. Nên ta không muốn là mình vì cái nghèo mà mình mất tự do. Cho nên ta phải hiểu cái bản chất giàu nghèo để cho mình thoát nghèo, mình dạy cho con cháu mình không được nghèo
[9:16]và mình giúp cho mọi người đừng để ai nghèo, tất cả cùng khá giả lên hết. Đó, cuộc sống đó là hạnh phúc, hạnh phúc. Mà muốn muốn để cho mình thoát khỏi nghèo, không bao giờ mình bị nghèo, con cháu mình không bao bao giờ bị nghèo, những người xung quanh mình không bị nghèo thì ta phải hiểu rõ về cái nhân quả của việc giàu và nghèo. Hiểu rõ. Hôm nay ta nói nhau như vậy. Thì cái đầu tiên mà theo đạo Phật, thế còn theo nhà kinh tế học thì khác. Theo đạo Phật thì ta nói là nhân quả, còn theo các nhà kinh tế học mà để giàu nghèo thì họ có những cái lý do của họ, hôm nay ta không bàn ra. Ví dụ như người đã nói này, là đại phú do thiên, tiểu phú do cần.
[10:04]"Đại phú do thiên" nghĩa là cái giàu lớn á là do ông trời, là cái số của trời cho, vì nó có nhiều cái may mắn bất ngờ kỳ lạ đem đến thì người ta mới giàu. Thế còn cái giàu nhỏ là "tiểu phú do cần" là cái giàu nho nhỏ thì do mình siêng năng, chắt bóp thì cũng được khá giả, cũng được ấm cúng. Giàu nho nhỏ thì do sự siêng năng của bản thân. Nhưng mà để đạt được cái giàu lớn thì buộc phải có trời giúp. Trời giúp đây ta phải hiểu là những cơ hội kỳ lạ, bất ngờ, may mắn mà ta không lý giải nổi từ đâu kéo tới, thế là ta nắm được cơ hội đó ta bước tới ta vươn lên luôn. Nó gọi là đại phú do thiên, là vậy.
[10:43]Những nhà mà kinh tế học họ sẽ nghiên cứu cái việc làm giàu, làm nghèo của một con người ở một cái khía cạnh khác. Còn ta là người đệ tử Phật, ta học giáo lý Phật thì ta chú ý nhiều hơn cái khía cạnh nhân quả nghiệp báo. Và ta biết rằng có những cái nhân gì đó đã khiến cho một người giàu sang, cũng như có những cái nhân gì đó khiến cho một người nghèo khổ. Nhưng mà cái cái nhân quả đời xưa đó cực kỳ phức tạp, ta không thể kết luận một chiều được, không thể kết luận một chiều. Giờ cứ thấy người ta nghèo nói ai kêu đời trước bủn xỉn, hà tiện, không chịu bố thí. Nói vậy oan, chưa chắc. Có những người mà thực sự là đời xưa họ rất là rộng rãi.
[11:26]Họ mộ đạo, mộ đạo cho tới bây giờ vẫn mộ đạo mà vẫn nghèo. Hôm vừa rồi thầy giảng ở Cà Mau vậy, cái bài cái tựa là Công Đức Căn Bản thầy cũng có nhắc sơ điều này một chút. Thầy nói một đời thầy làm thầy, thầy bị cái này nó nó nó nó ám ảnh hoài. Thầy nói có những người Phật tử thầy thấy họ rất là tốt, rất là mộ đạo, rất là đạo đức mà lại rất nghèo. Thầy nói lạ. Tại vì cái người mà mộ đạo đời này thì bảo đảm ngày xưa, kiếp xưa phải là người mộ đạo, phải không? Mà đời này thấy họ rất tốt thì bảo đảm kiếp xưa họ đã từng tốt, cái chủng tử nó trở lại. Mà cái người đã từng tốt, kiếp này đã từng tốt kiếp xưa thì chắc chắn là họ phải
[12:06]là người đã từng gieo những nhân lành, đã từng biết bố thí, không xẻn tiếc. Mà kiếp này mặc dù nghèo họ vẫn là người rộng rãi, thế tại sao nghèo? Thầy cứ băn khoăn, trăn trở và thấy tội nghiệp, thấy thương. Những người Phật tử mà thuần thành như thế, đạo tâm như thế mà cớ gì lại phải nghèo? Thầy cứ bị day dứt hoài và muốn đi tìm cái lời giải. Mà mấy chục năm như vậy cái thầy mới phát hiện từ từ, mỗi lần một chút, mỗi lần một chút. Nhìn người này phát hiện ra họ bị một cái nhân, gặp người khác mà họ bị một cái nhân nào đó. Tích góp, tích góp lại thì hôm nay dồn hết bao nhiêu cái mình để ý để dành đó đem về Đại Giác giảng cho Phật tử mình nghe cho vui.
[12:44]Để biết bao nhiêu cái nhân quả mà nó ảnh hưởng tới tới cái giàu nghèo như vậy. Thì khi hiểu như vậy đó thì ta có cách để chuyển. Thì hôm nay thầy cũng chỉ luôn cái bí quyết để chuyển luôn. Bí quyết để chuyển cho nó nhanh một chút. Tại vì nếu ta không biết chuyển á ta sẽ tốn nhiều thời gian, mà nếu mình biết cách chuyển thì thời gian nó rút lại một chút. Mà gọi là có những cách cái sám hối cái ta đã sai, và ta chỉnh sửa cái lối sống của ta nó lầm. Thì vậy vừa biết sám hối, vừa biết tạo phước mới, điều chỉnh cái đời sống của mình thì ta rút lại cái nghiệp nghèo nó nhanh chút xíu để ta mau chóng mà đạt được cái sự khá giả trong cái cuộc sống này.
[13:21]Hôm nay ta nói với nhau như vậy, nhiều cái phức tạp. Bây giờ nói cái nhân quả thứ nhất là căn bản nhất là giàu là do bố thí giúp đỡ người khác, và nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ. Đây là cái nhân căn bản, chứ sự thực nó không không phải ai nghèo cũng là bỏn xẻn, mà cũng không phải là là là là ai giàu là cũng do là tung tiền bừa bãi đâu, không có. Nhưng mà cái căn bản là như vậy. Khi mà phân tích cái nhân quả đầu tiên này thì cũng giống như là thầy đã chê những người nghèo là đời xưa bỏn xẻn, ích kỷ. Thì không, thật ra không phải chê đâu. Nhưng mà bị cái nhân trong cái bài mà ta học thì buộc thầy phải liệt kê hết những cái điều này.
[14:04]Cho nên nếu ai đang nghèo thì đừng nghĩ rằng thầy chê nha. Vì chưa chắc là mình nghèo vì cái nghiệp bỏn xẻn. Nhưng mà khi học trong một bài học thì thầy phải buộc phải liệt kê từng điểm, từng điểm hết. Thì cái điểm đầu tiên là người nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ. Ở đây ai nghèo giơ tay lên thầy coi. Rất mừng không ai nghèo hết. Có hai, ba người. Ở đây ai giàu giơ tay lên thầy coi. Thầy không có xin địa chỉ, thầy không xin địa chỉ nên cứ giơ tay lên, đừng sợ. Không ai giơ tay hết. Đúng là không dám giơ tay sợ thầy xin địa chỉ ha. Nói giàu là xin địa chỉ.
[14:44]À, bây giờ mình nói cái cái nhân căn bản thứ nhất là cái người nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ, bỏn xẻn, ích kỷ. Thì đây là nhân căn bản. Thường là cái người mà không biết đạo Phật á mà nghèo á thì nhìn vô cái mặt thì thấy liền, người này kiếp xưa bỏn xẻn, ích kỷ. Còn những Phật tử mình nghèo, thầy nhìn vô mặt thầy không thấy bỏn xẻn mà không biết sao nghèo là nhân khác. Chứ còn thầy gặp nhiều người trên đời quả thật là có những người nghèo do bỏn xẻn rõ ràng. Hôm trước có một lần có một cái cậu Phật tử đó lên thăm thầy, nói: "Sao đời con khổ quá, con cứ con cứ hay thích bởi con thích đi chùa cho nó bớt khổ." Thầy nói:
[15:23]"Con càng đi chùa con càng khổ." Nói: "Sao vậy?" Bởi vì con tránh né một cái nghiệp con đã gây trong đời con, những đời trước.
[15:35]Là cái nghiệp bỏn xẻn. Tại cái người này nó hiện ra hết cái nghiệp bỏn xẻn rõ ràng. Con người câu mâu, ích kỷ, chấp nhặt, khó tánh, bủn xỉn, hà tiện rõ ràng, cái nghiệp nó hiện ra hết nơi gương mặt nhìn thấy luôn. Rồi khi mình kiếp này hiện ra nghèo quá thì cứ thích đi chùa, rồi đi chơi cho nó khuây khỏa, rồi cảm thấy mình có giá trị trong cái đời sống tín ngưỡng tâm linh. Thầy nói: "Con càng tránh né, con đi tìm cái tâm linh tín ngưỡng như là một sự trốn tránh cái nghiệp của con, cái nghiệp nghèo của con. Mà càng trốn con càng nghèo, con càng khổ. Bây giờ con phải quay lại con đối diện với cái
[16:09]nghiệp nghèo của con rồi con chuyển nghiệp. Bằng cách làm công quả giúp người, giúp đời từng chút một, chứ đừng có thấy ai rủ đi chùa cái lật đật đi theo để mà khuây khỏa vui, không có đâu. Không hết nghiệp con đâu, tại vì nghiệp con nó do bỏn xẻn, con phải đối diện lại nó con chuyển nó, đừng có mắc công đi chùa." Nói nghe kỳ, thầy mình là người ở chùa mà kêu người ta đừng đi chùa. Nhưng mà vì cái người này là như vậy, cái người này là như vậy. Nên buộc là phải đối diện lại cái nghiệp bỏn xẻn mình. Mà ngộ lắm, cái người hôm đó không biết sao cái duyên sao thiệt lạ, có nhiều người đến thăm thầy.
[16:40]Nhiều người đến thăm thầy thì có hai người một nam một nữ đi lại cùng thăm. Một bên á một người là gương mặt bỏn xẻn mà nghèo khổ hiện ra rõ. Một bên là một cái cô bạn đi chung thì cực kỳ mặt rực rỡ, sang trọng, giàu sang, rộng rãi. Thầy chỉ nói: "Cái người kế bên cạnh con, con giàu cả đời con. Con giàu tới đời con, con đời cháu con, bởi vì con rất rộng rãi, con gặp ai con cũng muốn giúp." Cô kia gật đầu. Sau này thầy hỏi lại thì mấy thầy mới nói: "Dạ đúng, cái cô đó cô giàu lắm." Mà gương mặt nó hiện ra mà hai người nằm ngược nhau hẳn nghen. Một bên nhìn thấy là con người rộng rãi, độ lượng, lúc nào cũng muốn giúp người.
[17:14]Một bên là một người câu mâu, nhỏ mọn, đủ thứ. Hai cái người ngược nhau hẳn luôn. Cho nên là nên nơi hai cái con người mà tự nhiên đứng bên cạnh nhau mà cùng đi chung với nhau cùng lên chùa thì cái người mà giàu á thì thôi thầy buộc là tới lúc con phải tu. Thì mình đã qua được cái khó khăn vật chất, mình đã khá giả vật chất rồi thì đến lúc phải mở mang về tâm linh, chứ không ai được quyền đã có phước rồi, đã có cái phước vật chất rồi mà cứ đứng yên đó để hưởng cái phước vật chất. Buộc tới lúc ta phải mở mang đi về tâm linh. Còn cái người bên cạnh nghèo quá, cái nghiệp bỏn xẻn, con phải đập vỡ cái nghiệp này, con phải chuyển cái nghiệp
[17:50]này thành khá giả rồi sau đó mới nói chuyện tu tập tâm linh. Cho nên cái tâm linh không có dễ, chúng ta phải có cái bề dày, cái phước căn bản rồi mới nói chuyện tu tập tâm linh. Hôm đó vậy, đó là hai người hai cái nghiệp khác nhau hẳn luôn, trái ngược hẳn nhau mà đúng với nhân quả của đạo Phật. Là giàu có là do rộng rãi, bố thí, giúp đỡ; nghèo hèn là do hà tiện, bỏn xẻn, ích kỷ. Thì đây là cái nhân quả thứ nhất. Giờ ta nhìn lại mình. Hôm nay là ta nhìn lại mình một chút, kiểm tra lại suốt cuộc sống của mình, mình có bỏn xẻn, ích kỷ, hà tiện hay không? Nhìn tâm mình. Còn cái người á mà có cái phước giàu sang á
[18:38]thì sự thực là họ là người có một cái lối sống rộng rãi, dễ giúp đỡ, dễ bố thí. Thì ta cũng nhìn lại tâm mình có cái đó hay không. Mà người có cái tâm này á, vì lúc nhỏ đẻ ra thì mình không biết, nhưng mà chừng bảy, tám tuổi hay là chín, mười tuổi mình phát hiện ra mình có tánh đó liền. Mình phát hiện ra mình có cái tánh là mình là người rộng rãi. Còn người nào mà tới 30 tuổi vẫn chưa thấy mình có tánh rộng rãi, rồi bảo đảm mình có cái nghiệp bỏn xẻn.
[19:12]Mà có cái nghiệp bỏn xẻn là sao? Là mình để ý hồi nhỏ mình ăn cái bánh là mình núp ở chỗ nào mình ăn, không cho ai thấy.
[19:23]Còn mà tí mình bẻ cái bánh mình chia bạn mình thì mình mình giành cái phần lớn hơn một chút. Còn ai chia bánh, bạn mình mà chia bánh mình, mình liếc liếc coi nó bẻ đưa mình phần nhỏ hay phần lớn, mình canh. Từ nhỏ mình có cái tánh đó. Còn lớn lên thì nhiều chuyện nữa. Lớn lên là cái gì cũng lo cho mình trước. Trước cái nỗi khổ người khác mình ít có thông cảm. Ví dụ như bây giờ thầy nói, mình thấy một cái người nghèo, bữa đó họ đi gánh cái bán cái cái cái cái gánh họ đi bán. Mình nhìn rồi mình mình mua, họ đi bán bắp nè, mình mua một trái bắp, mình vạch trái bắp này mình mình bỏ trái bắp kia. Mà trong khi bắp mình cứ vạch vạch vạch vậy người sau họ rất là khó mua.
[20:03]Trái bắp bắp mà đã lột vỏ rồi người sau họ không lựa nữa, họ bỏ liền. Mà mình cứ tàn nhẫn mình lột hết trái này tìm trái nào thiệt ngon, mình mua với cái giá mà mà mà mà sát giá, mà không nghĩ lại là cái người mà họ bán tiếp họ bán không được. Tức là chỉ nghĩ mình miếng ngon chút xíu trong khi tiền mình đầy á. Nhưng mà vẫn mua là kè rè cà rặc từng cái bắp một cho nó nó vừa ý mình, không nghĩ tới cái người bán họ khổ như thế nào, thì biết mình mắc cái nghiệp bủn xỉn. Rồi sau này mình sẽ đi bán bắp á.
[20:32]Hồi nhỏ thầy cũng đi bán bắp một lần. Tức cười không biết ba mẹ thầy nghĩ sao á, có một lần đó ba mẹ thầy nói chứ: "Ừ mấy đứa này nó không có biết làm ra tiền, nó không biết giá trị đồng tiền." Cái bữa đó tự nhiên xúm với người hàng xóm cái đi mua một cái rổ bắp, kêu ba bốn đứa đi bán một vòng về. Thì thầy đâu biết đâu, thì bà chị thầy cứ cầm đi rổ bắp đi, đi về bưng nguyên rổ bắp về. Không bán được. Mà đúng là tại cái cái cái nghiệp á, tại cha mẹ thầy không phải là muốn tập cho con mình biết cái giá trị đồng tiền nhưng mà lại làm không đúng nghiệp. Cho nên cái bữa đóng kịch đó không ra gì hết trơn.
[21:03]Nhưng mà qua cái đó rồi thầy cũng hiểu được một điều là không phải ai tìm đồng tiền cũng dễ. Và qua điều đó mình hiểu mình thương con người. Nên nếu mà mình thấy đối với cái người khó khăn mình không có cái đồng cảm, thương yêu là mình mắc cái nghiệp bủn xỉn. Thì cái nguy cơ nghèo nó chờn vờn chờn vờn trong cuộc đời của mình. Hoặc là mình thấy một con chó, khi mình mình ngồi mình ăn, cái nó chạy lại nó thèm thuồng, nó muốn xin miếng ăn, mà mình thản nhiên lạnh lùng không nghĩ tới cái thèm của nó, biết mình mình là một loại người ích kỷ, bủn xỉn. Tại vì cái người mà thương người, thương vật á, tự nhiên mình hiểu cái nỗi khổ người ta từng chút từng chút á.
[21:40]Cứ nhìn người ta, người ta nhúc nhích cái là mình biết người ta khổ hay không khổ để mình mình lo lắng liền. Hoặc là người ta vừa đến với nhà mình cái, mình nghĩ ngay người này đi đoạn đường bao xa, bụng đã đói chưa? Nghĩ tới liền để mà lo cái đó liền. Còn người ta tới mình lo tiếp nói chuyện gì đâu mình quên mất là người ta đi một đoạn đường dài vừa tới, có khi người ta đói bụng người ta chưa kịp ăn, chưa tiện ăn và cũng chưa hỏi, vân vân. Thì biết ngay là mình cái tánh vị tha mình ít, mình cứ lo cho mình, ít nghĩ tới cái cái cái cái cần của người khác. Mà hễ đụng chút xíu là nghĩ tới cái cần của mình để
[22:12]tranh giành, là biết ngay mình bị nghiệp bủn xỉn. Đó là những cái tâm lý mình kiểm tra lại. Nếu mà người nào có những tâm lý đó là biết mình mắc cái nghiệp bủn xỉn và đây là cái nhân của sự nghèo khổ nhiều đời nhiều kiếp. Để làm một bậc thánh trong đạo Phật thì cái việc đầu tiên là đập vỡ cái bủn xỉn trước á. Trong tứ quả thánh mà từ sơ quả Tu-đà-hoàn, nhị quả Tư-đà-hàm, tam quả A-na-hàm, tứ quả A-la-hán, thì cái sơ quả Tu-đà-hoàn đầu tiên là phải đập vỡ cho được cái bủn xỉn. Phải sống đời cái tâm tràn đầy vị tha. Đức Phật định nghĩa rất là rõ, người chứng sơ quả thánh là người không có đôi bàn tay nắm lại, tâm rất là vị tha.
[23:02]Mà để chứng thánh, chỗ này phải có, không tuyệt đối không bao giờ có một vị thánh mà bủn xỉn, tuyệt đối. Cho nên có thể ta chưa là một vị thánh, nhưng mà để gieo nhân là một vị thánh thì ta phải vượt qua được cái bủn xỉn này. Cho nên trong cái nhân đầu tiên để có thể thoát được nghèo khổ thì ta phải vượt qua được, diệt trừ cho được cái tâm bủn xỉn ích kỷ của chính mình. Đây là tâm căn bản, vừa là để thoát nghiệp nghèo mà vừa để thoát cái nghiệp phàm phu để ta có thể chứng được thánh quả sau này. Nên mọi người kiểm tra giùm thầy cho kỹ, lục lọi tâm hồn mình cho kỹ, coi coi mình có phải là người bủn xỉn hay không?
[23:45]Thầy thầy rất là lo chuyện này. Ai mà còn cái nhân bủn xỉn nằm trong lòng thì không lúc này nghèo, lúc khác cũng phải nghèo. Mà nghèo là khổ. Lục lại giùm thầy trong tâm chút ha. Giờ ai thấy mình bủn xỉn giơ tay lên.
[24:02]Không người giơ tay hoài.
[24:07]Thôi thì ngại giơ tay, nhưng lát nữa sau buổi giảng này, ta trước khi ra về, mỗi người ta quỳ xuống đây ta lạy Phật nha. Lạy Phật. Nói với Phật thế này: "Lạy Phật từ bi, con là một chúng sinh vô minh, si mê nhiều kiếp. Có thể rằng trong những kiếp trước hoặc là kiếp này con còn cái tâm bủn xỉn ích kỷ. Và vì cái tâm bủn xỉn ích kỷ này nên con có thể con phải chịu cái quả báo nghèo khổ vào một lúc nào đó, và con không thể chứng được thánh quả. Cho nên xin Phật gia hộ cho con soi sáng tâm hồn con để con biết được cái sự bủn xỉn tiềm ẩn trong lòng con, để con diệt trừ, con sám hối. Và xin Phật soi sáng, gia hộ cho con để kiếp này và những
[25:00]kiếp sau mãi mãi con là một người sống vị tha, thương yêu, giúp đỡ mọi người, mở rộng bàn tay đối với mọi loài. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật." Cầu nguyện như vậy. Thì mỗi ngày mình cầu nguyện như vậy thì tự nhiên cái nghiệp bủn xỉn trong tâm mình bị đánh từ từ, đánh vỡ dần vỡ dần vỡ dần. Thì có khi ba năm sau ta mới hết. Mỗi ngày nguyện như vậy, tới ba năm sau cái bủn xỉn mình biến mất. Và suốt đời còn lại, mình sống một cuộc đời vị tha và bảo đảm rằng nhiều kiếp về sau nữa, mình sinh vào đâu cũng luôn luôn sinh vào nơi khá giả, gặp được nhiều cơ hội để vươn lên và là một người có giá trị, có phẩm giá trong cuộc sống này.
[25:54]Nên đó là cái căn bản. Rồi một cái nhân quả khác nữa, một cái nhân quả khác nữa. Ví dụ một cái người đi làm công chức hay làm cán bộ.
[26:08]Cái nghiệp mà làm công chức cán bộ là một cái nghiệp riêng biệt hẳn. Đáng lẽ thầy phải nói nguyên một bài nhưng mà chưa có dịp để nói. Hôm nay thầy nói sơ sơ vì nó liên quan tới cái nhân quả giàu nghèo. Cái người mà làm công chức á là cái người thay mặt cho nhà nước để lo cho dân. Mà nếu cái người đó cần mẫn, tận tụy lo cho dân, lo cho nước, thì có thể là người đó sống đời liêm khiết, nghèo, nhưng mà chắc chắn rồi sẽ giàu. Mặc dù lương thì rất là thấp. Nhớ! Lương của một người công chức từ ngàn xưa cho tới bây giờ luôn luôn thấp. Có người sẽ hỏi nói ủa thầy nói lương thấp sao không thấy mấy ông quan ổng giàu quá vậy?
[26:58]Từ ngàn xưa cho tới bây giờ, làm quan lớn luôn luôn giàu, mặc dầu lương luôn luôn thấp. Kỳ vậy? Từ xưa tới giờ rồi nha. Bởi vì triều đình không bao giờ có nhiều tiền để trả lương cho các quan rộng rãi hết, nên hầu hết tất cả các ông quan đều nhận được lương thấp, sống là sống chật vật, ông quan nào cũng vậy. Nhưng luôn luôn quan nào cũng giàu.
[27:27]Hối lộ thì giàu rất nhiều, không hối lộ cũng giàu. Vì sao vậy? Bởi vì người ta đều có cái lộc. Cái người làm quan mà có chức rồi luôn luôn họ có cái lộc kèm theo. Cái lộc đó khiến không có người này tặng quà thì người kia cũng biếu cái nọ rồi cũng giàu à. Dù mình không hối lộ cũng giàu. Còn mà ví dụ người ta biếu mình rồi mà mình làm sai luật pháp thì biến thành tham nhũng liền. Thì cái này ta không có nói. Thế còn bình thường là làm quan có chức dù lương thấp nhưng sẽ giàu. Trừ một người trong lịch sử nổi tiếng làm quan lớn mà nghèo là ai? Ai? Mạc Đĩnh Chi. Mạc Đĩnh Chi là người làm quan lớn,
[28:08]làm trạng nguyên của hai nước, cả Việt Nam và Trung Quốc, lại cực kỳ nghèo khổ. Tại ông này ổng mắc cái nghiệp nghèo kỳ lạ, không hiểu được. Nhưng Mạc Đĩnh Chi là một người văn võ song toàn, ngày xưa là học trò của Trần Ích Tắc. Đến khi Trần Ích Tắc mà phản bội quốc gia đi theo quân Nguyên, thì Mạc Đĩnh Chi quay lại phục vụ chính nghĩa quốc gia. Rồi là người rất là giỏi. Ta có cái lầm thế này, ta cứ tưởng là mấy ông quan đời xưa hễ làm quan văn là chỉ biết văn, không có, Mạc Đĩnh Chi rất là giỏi võ. Đi sứ cả bao nhiêu năm qua Trung Quốc dầm sương dãi nắng không sao hết là vì cái nội công rất là mạnh.
[28:44]Đây là điều lịch sử không biết, nên lịch sử hay ghi thiếu, để ý một chút. Ví dụ như trong vừa rồi người ta viết cái bài là Trương Hán Siêu làm quan văn, là một sai lầm, Trương Hán Siêu là một người cực kỳ giỏi võ. Trương Hán Siêu là đàn anh của Mạc Đĩnh Chi, đã từng dạy cho Mạc Đĩnh Chi, cực kỳ giỏi võ, cả văn võ song toàn. Đời xưa như vậy, hầu hết mọi người đều như vậy. Thì Mạc Đĩnh Chi bị nghiệp gì đó không biết, mà làm quan mà cực kỳ nghèo, trong khi làm quan tốt. Còn những người làm quan mà không lo cho dân, đi hưởng thụ nhiều, cứ làm khó dân, lấy luật lệ, lấy nguyên tắc để bắt bẻ dân, làm khó dân, thì sau này sẽ mất cái phước,
[29:24]không có nghèo, không có giàu nữa mà sẽ nghèo khổ và mất hết địa vị, danh vọng của mình. Đó là nhân quả. Thì cái này hôm lúc nào khác thì thầy sẽ nói nhiều, hôm nay không nói nhiều, nói phớt phớt qua thôi. Ở đây ai làm cán bộ làm quan giơ tay lên thầy coi. Không có ai hết. Hay có mà giấu? Ừ. Nên nhớ nếu mình làm cán bộ, phải lo cho dân. Mà nếu con cháu mình làm cán bộ, làm công chức, mình cũng phải dạy con mình nghiêm chỉnh. Phải nói câu này: "Con đi làm cán bộ, công chức là con đại diện nhà nước để lo cho dân. Đó chính là lý tưởng của người, người cán bộ. Không bao giờ được vì quyền chức của mình mà bắt ép dân, làm khổ dân.
[30:06]Thà nghèo, thà mình khó, thà mình cực, thà làm thêm giờ. Nhưng mà lợi ích của dân là trên hết. Nên nhớ như vậy. Mình phải dặn con cháu mình điều này. Thì đó là cái đức của mình và cái đức của cả dòng họ." Đó là một loại nhân quả. Một cái nhân quả khác nữa mà ta bất ngờ á là rừng á. Cái người mà siêng năng trồng cây xanh, trồng nhiều cây xanh sẽ là người giàu có. Và người nào chặt phá cây xanh, cây rừng sẽ là người nghèo khổ. Có một lần Thầy giảng trong cái bài Tâm Lý Đạo Đức, trong cái bài Yêu Thiên Nhiên Thầy có nói vậy. Thầy nói cái người nào mà hay trồng rừng sẽ giàu, người nào phá rừng sẽ nghèo.
[30:49]Nhưng mà nhiều người sẽ nghĩ ngược lại, nói bỏ tiền ra trồng rừng thì tốn tiền nghèo, còn đi phá rừng lấy cây đem bán thì giàu chớ. Nhưng mà sự thực đã chứng tỏ ngược lại. Và ông bà mình đã nói rất là rõ: "Nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá." Đó, không bao giờ giàu được, cuối cùng chỉ là một số phận thê thảm, ai cũng vậy hết. Bao nhiêu công ty mà khai thác lâm sản rồi cuối cùng mắc nợ, mắc nợ ngân hàng rồi trốn sạch sẽ. Đều là kết cục bi thảm. Có một cái anh ảnh làm bên ngành lâm nghiệp, kiểm lâm. Sau khi ảnh nghe cái bài Yêu Thiên Nhiên của Thầy, mà Thầy bảo đảm bằng câu này. Thầy nói cái người nào mà siêng năng trồng rừng rồi sẽ giàu.
[31:32]Cái thay vì lúc trước là ảnh lo giữ rừng thôi, giữ rừng rồi bảo vệ rừng. Rồi sau bây giờ nghe nói đó, bắt đầu ảnh mới xin đất, ảnh tự ảnh mở ra ảnh trồng rừng. Thì trồng rừng chưa có huê lợi gì hết á. Mới trồng thì lấy gì mà khai thác. Ảnh cứ trồng thôi, ảnh cứ siêng, cứ có đồng nào rảnh rảnh cứ trồng rừng. Nhưng mà ảnh để ý là khi ảnh càng trồng rừng nhiều chừng nào thì cái may mắn cứ tới với gia đình ảnh. Tiền nó đi vô bằng ngõ khác chứ nó không đi vô bằng ngõ rừng. Tức là ảnh trồng rừng chưa thu hoạch, nhưng mà những cái may mắn ở đâu khác nữa, những cái mua bán gì bất ngờ của vợ ảnh cái nọ làm gia đình cứ giàu lên, giàu lên.
[32:06]Nó rất là lạ. Cho nên ta trồng một cây xanh là ta gieo được một cội phúc cho mình. Trồng một cái cây xanh là gieo thêm một cội phúc. Nên nếu ta trồng nghìn nghìn cái cây xanh cho đời thì ta đã gieo được nghìn nghìn cái cội phúc cho mình. Nên vì vậy, cái nghiệp mà trồng cây xanh tạo nên cái phước rất là lớn. Do đó, Phật tử ta dù mình là người không biết trồng cây, không biết trồng rẫy à không biết nhiều, mình buôn bán ở chợ vậy thôi. Nhưng mà từ đây phải suy nghĩ thế này: Ta phải gieo cội phúc cho đời, cho ta bằng cách trồng nhiều cái cây xanh. Hỏi: "Thưa Thầy, đất ở đâu mà trồng?" Thì Thầy trả lời sao?
[32:51]Thầy trả lời sao? Làm sao Thầy biết đường Thầy trả lời? Muốn trồng cây thì kiếm đất mà trồng chớ mắc mớ gì hỏi Thầy. Phải không? Bây giờ mình phải tự mình đi tìm đất, mình mua đất ha. Đến chỗ nào đồi hoang, đất trống mình mua, mình xin, mình cấp, khẩn và hùn với nhau mà, mà trồng. Mà nhớ một cái cây xanh vươn lên tức là một cội phúc ta đã gieo cho đời. Hoặc là hay hơn nữa mình đi tìm về những nơi đồi trọc, rừng bị phá, ta xin nhà nước cấp lại để ta trồng, trồng cây xanh, trồng và bảo vệ ươm cái cái cái cái cái màu xanh cho trái đất để tạo nên cái không khí tốt lành, tạo nên nguồn nước đồ lại cho trái đất này.
[33:30]Nên một cây xanh mà mọc lên là một cội phúc ta gieo đến cho đời và ta gieo cho ta. Nên đừng có hỏi Thầy: "Đất đâu mà trồng?" nha. Tự mình kiếm chớ mắc mớ gì hỏi Thầy. Thầy là xúi thôi chớ làm sao Thầy cho đất mà trồng cây được. Trong đời ai mà chưa một lần trồng được một cái cây vươn lên thì phải hiểu rằng cuộc đời mình là một đời bất hạnh, dù mình có tiền. Ví dụ bây giờ con làm ăn mánh mun ở chợ, con chạy áp phe, con dễ kiếm tiền, nào giờ con không biết trồng cây thì phải hiểu rằng đời mình sau này sẽ khô khan, à nắng nóng, không có cái bóng che mát cho đời mình. Mình sẽ nhiều cái vất vả ở tương lai.
[34:14]Cho nên dù mình buôn bán ở chợ gì đó thì cũng phải tìm cách có một chỗ nào để mình trồng được nhiều cây xanh cho đời. Và đó chính là cội phúc. Dù đó là miếng đất riêng của mình, cái vườn của mình thôi, nhưng hễ có cây xanh mọc lên thì cái cội phúc của mình đã gieo được. Còn cái người nào mà cưa cây, phá cây thì nhớ kết cục là sẽ nghèo khổ. Đó là Thầy nói chắc như đinh đóng cột. Ở đây ai là người phá rừng, cưa cây, đã từng mắc cái nghiệp đó? Ít thấy tại thấy người nữ nhiều, buôn bán ở chợ nhiều. Những người mà vướng với cái nghiệp phá rừng đều phải nghèo khổ hết. Trái đất càng hoang tàn thì ta càng nghèo khổ.
[34:59]Cho nên là vậy.
[35:02]Có một lần á Thầy gặp cái người họ làm nghề gốm mà làm nghề gốm thì phải tiêu thụ nhiều củi để đốt á, đốt lò. Thầy nói rằng: "Cái nghiệp của con là một đời con con đốt không biết bao nhiêu cây rừng á. Và cái nghiệp nghèo khổ nó đã chờ ở phía cuối đời. Thấy bây giờ mình làm được cái lò gốm, mình nuôi được công nhân rồi khi mình xuất khẩu đem ngoại tệ về cho quốc gia, thấy những việc đó như là việc thiện." Thầy nói: "Cái việc thiện đó thì cũng có đó. Nhưng mà góp phần để mà người ta phá cây cho con đốt cái lò á nghiệp nó tích lũy cả đời nhiều lắm, không thể tưởng tượng được. Nếu mà không bù đắp lại bằng việc
[35:43]bỏ tiền ra trồng lên những cánh rừng xanh bát ngát thì cuối đời con sẽ là nghèo khổ thê thảm, liệu mà lo." Nên Thầy nói vậy thôi không biết là họ về, gia đình đó về có lo được hay không. Đó, nhưng mà khi Thầy nói với người đó cũng là nói với tất cả những Phật tử của ta. Bởi vì Đức Phật ta á là trong giáo lý và trong luật cấm ngặt cái việc mà chặt phá cây cây cối. Quý Phật tử vì mình là Phật tử mình không có học những cái luật của người xuất gia nên không biết. Còn cái người xuất gia mà nhất là thọ tới giới Tỳ kheo rồi thì trong đó Phật có những cái luật cấm ngặt về cái việc mà đốn phá, chặt phá cây cây xanh.
[36:25]Đức Phật là một nhà bảo vệ môi trường vĩ đại. Rồi à giàu nghèo do cái nhân này nữa, ví dụ như trong kiếp xưa. Trong kiếp xưa có một lần à có một lần ví dụ như là vào đời xưa thì cái đường sá đi lại khó khăn. Rồi có ừ hai bên cái làng đi qua đi lại hoặc là từ đây mà nối về chợ, về thị trấn hoặc đi về kinh đô phải đi qua một con sông. Con sông nó không có lớn lắm à nhưng mà cũng làm người ta đi qua lại vất vả. Rồi cái hai bên làng mới bàn nhau, cái làng mà nó gần kinh đô hơn, gần thị tứ hơn thì họ không mặn mà, tại vì họ họ đi từ họ đi về thẳng thị tứ, họ không phải qua con suối sau lưng họ, con sông sau lưng họ.
[37:15]Nhưng mà cái làng mà cách một con sông á thì lúc nào cũng bị thiệt thòi, vì muốn đi về khu thị trấn phải vượt cái con sông này. Nên cả làng cứ bị khổ sở. Cái người nào khang khá thì người ta làm cái cái cái ghe đi qua đi lại. Hoặc là người ta đóng ghe người ta chở đò mướn. Có khi người ta làm những cái bè đi qua đi lại. Và có những người mà muốn đi qua sông á thì đợi đi xa lên những khúc sông cạn rồi cởi quần cởi áo cầm lên tay thế này đi bộ đi qua. Đi qua rồi sau đó lên cái lùm không ai thấy mới mặc vô lại rồi thấy cũng khô ráo vậy thôi. Nhưng mà sự thật là lát đi về cũng vậy, bắt đầu đi vô cái là
[37:52]đi không đi xuống ngay chỗ bến đò mà đi men men men theo bờ sông, đi tìm cái lùm nào đó dòm quanh bấc ngoai thấy chui vô lùm cởi quần áo hết xách đồ đưa lên tay, cái leo sông đi, đi qua lên kiếm cái lùm chui vô mặc đồ lại. Tức là đi qua đi lại rất là khó khăn. Thầy nói chuyện này có phải là cười không? Đó là sự thật á, hồi xưa là vậy. Hồi xưa có ai đi vậy không? Có không? Dám có lắm mà giờ giấu á chớ, dám có. Bây giờ giấu.
[38:20]Thì cái việc đi qua lại khó khăn, cái sau đó cả làng mới bàn nhau là thôi ta quyết tâm làm cái cầu, cầu qua lại. Thì việc làm cầu là cực lắm. Thì cái cầu bắc qua sông, qua suối nè, phải đi đẵn cây, đẽo gỗ, rồi kiếm đất, kiếm vôi, đào hố, đợi cái mùa nắng xuống sông để mà đào những cái ổ đó, nghĩa là công sức bỏ ra rất là nhiều. Thì lúc đó có một ờ nghĩa là cái ông a mấy ông già thì ổng bàn, sau đó kêu cái đám trai làng lại mà chỉ huy để cho làm. Thì trong cái số đám trai làng đó đó có khoảng là 20 cái người trai làng đó là nhiệt tình, xông xáo. Rồi trong đó có khoảng 10 cái người trai làng á thì sợ khó cứ trốn trốn, né né.
[39:04]Ai kêu réo thì đi ra làm chút xíu, còn ai không kêu thôi đi trốn. Thì qua kiếp sau trở lại, thì trong mấy cái ông hương tề, mấy ông già làng á thì sống cuộc đời bình thường, tại vì họ cũng kêu gọi được việc công ích, đời sống cũng vừa vừa, có làm thì có ăn, không làm thì hơi thiếu một chút vậy đó. Nhưng mà trong đó có 20 người nổi lên giàu có, tại vì trong cái công tác mà làm cái cầu đó, 20 người đó là siêng năng nhất, thức đêm dậy sớm lo canh nước, rồi đi đốn cây, lo cho mọi người đủ thứ chuyện hết, họ siêng năng để tạo ra được cái cầu. Rồi có 10 người cực kỳ nghèo là vì ai kêu đi làm chút xíu cái lại đi trốn, ngủ mất.
[39:42]10 người đó tự nhiên nghèo khổ, nên cái nhân quả nó nằm chỗ này. Cái người giàu là do đời trước có một lần ta làm được một cái việc công ích lớn. Cái việc công ích là cái lợi ích công cộng á. Ta siêng năng ta làm được một việc công ích một lần thôi, một lần một, rồi sau đó chả gì làm nữa, sau đó cũng chỉ do làm rẫy, làm thuê bình thường, nhưng một lần thôi, đủ là giàu được cả một kiếp sau, cả nguyên kiếp sau sống sung sướng luôn. Mà nếu kiếp sau đó làm được vài việc phước nữa, kiếp sau khác nó lại nối tiếp nữa, đó. Chỉ cần một lần thôi là kiếp sau nguyên một kiếp hưởng. Còn cái người kia, cái việc công ích hiện ra trước mắt
[40:20]mình, mình tránh né rồi là đời đời nghèo khổ liền. Nó lạ như vậy. Nó lạ cái là cái việc á nó không hiện ra trước mắt ta thì thôi, mà hễ hiện ra trước mắt ta thì đó là một cái ngã ba ta phải chọn chứ ta không có cái lối giữa. Hoặc là ta phải siêng năng mà làm để được phước, hai là ta trốn làm để ta bị nghèo, chứ không có cái lưng chừng ở giữa, có như vậy. Nói tại sao? Nói: "Thưa thầy, giờ cái thầy dạy con bố thí, mà trên đời này người ta nghèo khổ quá, đọc báo ngày nào cũng thấy có những người nghèo cần giúp đỡ, nghèo cần giúp đỡ thì tụi con làm sao có khả năng mà giúp hết mọi người trên cuộc đời này?" Câu trả lời là thế này:
[41:06]Ta không đủ sức để giúp hết tất cả mọi người nghèo khổ trên đời này, nhưng cái người nghèo khổ nào mà hiện ra trước mắt ta là ông Phật đưa tới cho ta, vì kiếp xưa ta với người đó có chút liên quan nên bây giờ cái khổ họ hiện ra trước mắt mình. Còn nếu họ với mình không có liên quan thì họ nghèo khổ mà không đập vào mắt mình. Thì thôi ai biết thì thấy thì giúp, chứ còn mình thôi cũng không lo nổi, mình không có đủ sức mà đi lùng tìm hết người nghèo trên đời để giúp. Thì thôi ai có duyên cái khổ họ đập ra trước mắt mình thì mình giúp vậy thôi. Đó là câu trả lời. Và vì vậy, ta cứ thảnh thơi, an vui mà sống.
[41:43]Khi nào có những người nghèo khổ trước mắt mình, mình có khả năng giúp tới đâu thì giúp tới đó, chứ không đừng có quá bận tâm, đừng quá khổ tâm mà gọi là phải làm phước như vậy. Thì cũng vậy, như cái việc mình làm cầu á, bắc qua cây cầu qua sông là việc công ích, nó lại hiện ra trước mắt, nhưng mà 20 người thì hết sức siêng năng, chăm chỉ, tận tụy làm cho xong, 10 người tránh tránh, né né. Cái việc công ích nó hiện ra trước mắt mình rồi đó mà tránh tránh, né né rồi nghèo khổ cả đời này và những đời sau, những đời sau. Mà chỉ cần một lần vậy thôi, một lần cái việc thể hiện cái việc công ích nó hiện ra trước mắt mình mà mình trốn một
[42:19]cái rồi, coi như 10 kiếp nghèo luôn, 10 kiếp nghèo luôn. Nên có những người giàu có đời này mà có mang tên Giàu luôn, cũng có nữa, biết đâu chỉ vì đời xưa khi có cái việc công ích nào của làng xóm hiện ra thì người này đã siêng năng, xông pha, dấn thân, gánh vác mà hưởng được cái phước nhiều kiếp như vậy. Nên đó là một cái nhân quả một lần một thôi là thành giàu, thành nghèo liền, vì cái cái nghiệp làm công ích nó liên quan tới nhiều người như vậy ha. Rồi một cái nhân quả khác của sự giàu nghèo là thế này, là đời trước ta siêng năng dạy người làm điều thiện, à ta siêng năng dạy người làm điều thiện.
[43:08]Là ví dụ như mình là một cái người có uy tín ở trong làng, trong con cháu mình lại mình đã dặn rồi: "Con nhớ nha con, sống trên đời phải biết thương người, giúp người nha con." Hoặc là những lúc mà gặp nhau ở trong làng, trong xóm, gặp trai tráng cũng vậy, cứ nói là: "Tụi con lớn rồi, thấy ai nghèo khổ giúp nha tụi con." Cả một đời cứ đi khuyên người ta giúp người. Thì bản thân mình cũng giúp người chứ không phải không, nhưng mà mình khuyên rất là nhiều, gặp ai mình cũng khuyên. Thì qua đời sau á, những cái người mà họ nghe lời mình họ đi giúp người đó, kiếp sau họ có phước, họ giàu lên. Thì khi gặp mình, họ phải làm sao?
[43:47]Làm sao? Họ phải đền ơn. Tại nhờ mình khuyên mà họ biết làm phước nên bây giờ họ hưởng cái giàu sang, thì gặp mình tự nhiên họ đền ơn, tự nhiên họ thương mình, họ cứ đem tiền họ cho mình. Cho nên mình lúc đó là mình tự nhiên đời sống mình khá giả lên là nhờ rất nhiều người cho, tặng, biếu. Mà những người cho, tặng, biếu đó là những người mà mình đã dạy họ, nhắc họ, khuyên họ làm phước từ đời trước, chứ không phải là do mình làm ăn mình giàu. Nếu đời này mình làm ăn mà mình giàu á là do đời xưa tự mình bỏ tiền ra, bỏ công ra mình làm phước. Còn đời này á mình không làm ra tiền nhưng mà toàn là người ta cho,
[44:28]biết rằng đời trước mình làm phước bằng cái miệng, khuyên người ta làm phước rồi khi người ta giàu người ta người ta giúp mình. Có ai vậy không? Có ai vậy không? Ở đây có một người được như vậy đó là ni sư trụ trì Thích Nữ Huệ Liễu.
[44:48]Giờ ni sư có buôn bán làm ra tiền không? Có không? Không. Nhưng mà toàn là những người buôn bán đem tiền tới cho ni sư. Tại vì ni sư đời xưa khuyên người ta làm làm phước. Hầu hết cái người tu là là được cái nghiệp đó. Sự thật là thầy cũng bị cái nghiệp đó đó, thầy cũng vậy. Cái người tu vậy, đời xưa thầy cũng hay khuyên dạy, nên bây giờ Phật tử nhiều khi thấy mặt thương tình cái hay cho tiền á, nên thầy sống lây lất tới giờ này chưa chết là nhờ vậy chứ không phải không.
[45:21]Còn cái nghiệp nghèo do cái miệng là gì? Là cũng do cái miệng xúi người ta. Cái người bị nghèo mà do cái trường hợp mà xúi người ta làm bậy nữa. Cái tự nhiên giận nhau quá cái: "Mày lại mày đốt cái nhà nó cho tao." Phải không? "Mày đào cái con đường này lên không cho nó đi qua đi lại nữa, rào lại, sao mắc mớ gì đất mày mày cho nó đi qua lại, rào cho tao." Phải không? Cái rào cái người ta tới đó người ta người ta đi gánh rồi người ta đi gánh gánh củi về hay gánh nước hay gánh nó buôn bán gì tới đó đụng cái đường rào mất. Nói: "Ông ông, sao nay ông rào đường?" Nói: "Đất tôi tôi không cho mấy người đi nữa." Cái họ phải
[45:49]đi men men đi rất xa họ mới bọc về nhà họ được. Thì cái việc mà họ đi bọc xa là tính hết vào nhân quả của mình nha. Đếm bao nhiêu cái bước chân họ phải đi vòng, bao nhiêu cái mồ hôi họ phải đổ ra, cộng lại bao nhiêu người, bao nhiêu ngày, thành cái nghiệp của mình đời sau mình phải đổ bao nhiêu mồ hôi như vậy bù lại cái cực khổ mà mình đã gây ra cho người ta vì mình bít con đường. Cứ cộng lại cái tính vô hết. Rồi nói nó giận quá: "Thằng đó nó hại mày mày đốt nhà nó cho tao." Phải không? "Mày kêu ông đó đuổi việc nó cho tao." Tức là miệng xúi. Thì cái người mà họ đi đốt nhà người ta, cái người đó họ đi lấp đường người
[46:26]ta, cái người họ đuổi việc người ta, cái đời sau họ nghèo, họ khổ. Tới khi gặp mình thì sao? Tèn ten, làm sao? Bắt đền mình. Người ta bắt đền mình. Thì cũng vậy, cái ông mà ngày xưa xúi người ta làm điều thiện thì bây giờ họ gặp lại mình cái họ thương mình, họ cứ móc tiền họ cho, tại nhờ mình khuyên mà họ mới giàu. Bây giờ cái người mình xúi làm bậy cái đời sau họ khổ, họ gặp mình họ bắt đền. Họ bắt đền cách nào? Họ lại gặp mình á: "Cậu ơi, sao giờ con khổ, bệnh hoài không hết tiền, cậu có tiền cho con?" "Mày thì có lo làm ăn, cứ xin tiền hoài." Mà nó cứ sà nẹo đòi hoài cái mình phải móc tiền đưa nó.
[47:07]Móc tiền đưa nó. Đó, rồi nhiều khi không đưa nó cứ làm giặc, làm dữ mà không biết mắc cái quả gì đó, thế nhiều khi phải bán luôn cái nhà chia nó phân nửa tiền, là đời xưa bởi vì xúi nó làm bậy. Nên đây mà ta thấy có cái người nào nó cứ sà nẹo đeo đuổi mình, nhiều khi hoặc là chính cái đứa con của mình, hoặc là chính đứa em của mình, hoặc là bạn bè gì đó mà mà mắc cái nghiệp chướng gì không biết, mà nó cứ đeo nó đòi tiền mình hoài là vì đời xưa mình xúi nó làm bậy, bây giờ nó nghèo nó bắt đền mình. Có ai bị vậy giơ tay lên thầy coi. Nhiều ha. Cái này có bộ hơi bị nhiều rồi nha. Còn ở đây ai mà thấy được cái phước là hễ người khác thấy
[47:45]gặp mặt mình họ hay cho tiền, giơ tay lên thầy coi. Đó, có mấy người giơ tay đó. Tức là đời xưa mình xúi người ta làm phước, rồi còn cái người mà xúi người ta làm bậy giờ người ta bắt đền mình. Đó, cái nhân quả giàu nghèo nó cũng nằm chỗ đó liên quan nữa. Rồi bây giờ cái nhân quả giàu nghèo ở một khía cạnh khác nữa. Ừm. Là có cái người giàu do một kiếp xưa nào đó, kiếp xưa ví dụ cách đây mười kiếp, cách đây mười kiếp có một lần đó mình vô tình mình gặp một bậc chân tu. Cái người này là một người tinh tấn tu hành, giới hạnh nghiêm chỉnh, thiền định thâm sâu. Cái vị này có thể ngồi thiền được bốn năm tiếng đồng hồ,
[48:29]ngồi thiền bảy tám chín đồng hồ, ngồi thiền suốt đêm cả ngày, tâm rất là an định và đời sống người này rất là thánh thiện. Và người này tu ở một nơi hẻo lánh ít ai biết thì vô tình ta ta gặp, cũng duyên phước gì đó không biết ta gặp. Thì ta không biết hết cái công hạnh cao siêu, cái nội tâm màu nhiệm của vị này, nhưng ta nhìn mặt vị này ta thấy đức độ, trầm lắng, thanh tịnh, từ bi cái ta kính trọng. Cái ta mới nói, "Thưa thầy, thầy tu ở đây bao lâu rồi?" Thầy nói, "À thầy ở đây cũng được ba năm." Nói, "Sao cái cốc của thầy ở con thấy nó sơ sài quá, rồi mùa đông lạnh, gió mưa rồi sao?" Thầy nói, "Thì thôi tùy duyên con
[49:11]à, mưa nếu nó dột thì thầy cũng né qua một chút, hết mưa thì mình nằm xuống." Cái mình thấy mình động tâm, mà lúc đó mình cũng là người nghèo thôi, cái bắt đầu đi về mình mới đi bòn từng cái lá dừa, từng cái miếng lá buông, rồi cái mình kêu vài người lại phụ đắp cái nền, cất lại cái cốc cho vị đó ở tu, rồi cứ lâu lâu cái mình đem lại đó miếng gạo, miếng thức ăn. Vậy thôi, rồi sau đó cái lúc đó vị cúng đâu được chừng năm năm, mười năm vậy thôi. Rồi cái vị đó có duyên sự không ở đó nữa, phải đi và mình cũng không gặp lại vì thời đó chưa có cái điện thoại, chưa có thư từ, cũng không có để lại địa chỉ
[49:46]rõ ràng nên thôi ta cũng mến rồi cũng cũng không gặp lại nữa. Mười năm mà một lần thôi và đi luôn mười kiếp ta không gặp lại. Mười kiếp sau đời ta cứ sung sướng, cứ giàu sang ta không biết tại sao. Tại vì ta cúng nhằm một bậc thánh đó. Ta cúng nhằm bậc thánh nên một hưởng một triệu, một hưởng một triệu vậy đó. Vé số giờ mình mua một ngàn mình trúng được nhiêu ta? Thầy không mua nên thầy cũng không biết nữa. Ờ. Thầy không biết, nhưng mà vậy đó, thành thử ra cứ tính là một cái lon gạo mà mình cúng cho một cái vị thánh đó thì mai mốt mình có một triệu lon gạo. À một cái miếng đất mình đắp cái nền cho vị đó ở thì sau này
[50:24]mình có một cái nhà cao cửa rộng gấp cả triệu lần như vậy. Nên ta cứ sung sướng không biết bao nhiêu đời mà không biết tại sao. Ờ, không biết tại sao là do một lần mình đã trong đời mình đã cúng dường, mình hộ trì được một bậc chân tu thánh thiện. Thì cái nghiệp này bây giờ ta khó biết lắm, bây giờ ta không biết. Rồi chẳng những vậy, rồi sau này khi ta vào chùa tu cái vị đó ở trên trời lúc nào cũng theo độ ta, giúp cho ta được gặp được đúng thầy, đúng pháp để ta tu không lầm đường lạc lối. Vì vậy cho nên là có cái sự gia hộ trên cái sự tu hành của ta hôm nay lại có sự theo dõi, gia hộ của cái vị ở trên
[51:02]mà do mười kiếp xưa ta đã đã cúng dường và vị đó đắc đạo lên trời, còn ta cứ giàu sang, sung sướng, luôn luôn gặp đúng chánh pháp để mà tu hành.