[0:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Chư Tôn Thiền Đức, kính thưa toàn thể thiền đường đại chúng đang hiện diện trên pháp tòa. Chúng ta hãy giương cao một tràng pháo tay thật dài và thật lớn, Thượng tọa, Giảng sư Thích Chân Quang. Vâng!
[1:00]Thật là một phúc duyên vô cùng to lớn cho đạo tràng chùa Thiên Chánh chúng con hôm nay là lần thứ hai được cung nghinh Thượng tọa quang lâm về đạo tràng để chia sẻ với đại chúng một thời pháp thoại. Vào ngày mùng 8 tháng 2 âm lịch năm 2019,
[1:32]chùa chúng con tổ chức lễ khánh thành giai đoạn 1 và khởi công giai đoạn 2. Và hôm nay, sau gần 3 năm khởi công xây dựng,
[1:48]với công trình 1000m² tầng hầm đã được đưa vào sử dụng, khu Tăng xá bốn tầng cũng đã được đưa vào sử dụng, khu bảo tháp chín tầng đã và đang hoàn thiện, và đây là tòa chánh điện năm tầng đang trong giai đoạn đổ mái. Và để chuẩn bị cho một ngôi chùa mới khang trang, có nơi cho Phật tử tu tập, được sự cho phép của Hòa thượng bổn sư Thượng Thiện Hạ Hòa, ngày 15 tháng 10 âm lịch, chùa chúng con sẽ chính thức cử hành lễ rót đồng đúc tượng Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni. Và hôm nay là ngày đầu tiên trong tuần lễ thuyết giảng, chúng con rất được vinh hạnh cung đón Thượng tọa, Giảng sư Thích Chân Quang, Phó trưởng ban Kinh tế Tài chánh Trung ương Giáo
[2:50]hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì Thiền tôn Phật Quang. Vâng, chúng con rất là hoan hỉ!
[2:59]Và giờ phút này toàn thể đạo tràng chúng con đang được lắng đọng tâm tư nghe những lời pháp nhũ từ kim khẩu của Thượng tọa. Chúng con xin được thành kính cung thỉnh bắt đầu cho buổi thuyết pháp tối hôm nay. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:22]Thầy nói còn hay hơn tui nữa đó. Đứng nói hoài nghe đã tai.
[3:29]Thầy Quảng Tiến giỏi, một vị Tăng trẻ, rất là năng nổ, nhiệt tình, có tâm với đạo pháp, rất là hay. Có vài người nước ngoài có ai ngồi bên cạnh dịch cho nghe không? Có hả, ừ. Mấy ổng từ đâu tới vậy?
[3:48]Where are you from? Bỉ hả, Brussels hả? Belgium. You're from Belgium? Giống như ổng không hiểu tiếng Anh nữa hả? Không hiểu, người ta hỏi ổng không hiểu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[4:05]Lần hình như năm ngoái hả, đầu năm ngoái. À chúng ta có đến đây. Để đón mừng, lần đó là mình làm lễ gì ta? Đặt đá để xây. Thì hôm nay đã xây cũng khá nhiều ha. Phải nói là Thầy Quảng Tiến cực giỏi đi chứ, có nhiều công đức. Ngày... Hôm trước thì mình ngồi trong cái mái che tạm hả? À, may là bữa đó không mưa hay sao á, ờ. Rồi nay đã lên được như thế này. Cứ nhiều khi một vị Tăng xuất hiện giữa cuộc đời rồi nửa Thầy ổng cũng chết chứ ổng chả sống hoài. Nhưng mà để lại được một cái ngôi Già lam, một cái công trình, một công trình cho Phật pháp, điều đó cái công đức lớn.
[4:49]Thì hôm nay Thầy lại phát tâm làm tượng Phật. Nghe nói cái tượng Thầy làm lớn lắm, tượng bằng đồng phải không? Cao 3m2. Khủng khiếp chưa! Là nặng bao nhiêu ký? 2 tấn hả? 2 tấn rưỡi? Quá. Đúc ở đâu đây? Thấy đào cái lỗ đó. À, là là để đúc rồi đó hả? Giỏi quá nha. Thì... Sao ở ngoài kia cái bảng kê là thấy có nhiều tượng lắm? Dạ. Nhiều nhiều hạng mục ha, nhiều tượng. Nhưng mà tượng đồng này là chính ha, tượng đồng là chính. Quý quá. Phải Thầy có tiền Thầy cũng cúng một ít để phụ làm phước. Lát rồi lát coi trong túi có nhiều tiền móc ra cúng luôn cho Thầy.
[5:38]Bởi vì Phật là Phật chung đó mà. Không biết có đẹp hay không? Ráng làm cho đẹp, ráng tạo hình sao đẹp. Nhà, công trình để đời cố gắng tạo hình cho đẹp. Trong cuộc đời của mình thì mình có góp phần công đức mà tạo được tượng Phật cái cái phúc ổn định lắm, cái phúc ổn định. Thật ra thì thế này, nói mình làm phước mà cầu phước thì nó cũng kỳ.
[6:08]Mình trong cái đạo đức á, khi mình làm phước thì mình không có nghĩ tới quả báo, đó là một cái sự cao thượng, đó là cái đạo đức của Bồ Tát làm mà không chấp công. Đó là nguyên tắc. Nhưng sự thật
[6:22]ta cũng phải cần phước, phải cần phước. Mà nhất là cái phước tạc tượng Phật. Vì sao vậy? Vì khi ta góp phần để mà tôn tạo tượng Phật, ta bảo đảm một điều là mình mình có cái ngoại hình khá ổn ở ở kiếp sau, nhiều kiếp sau nữa. Mà cái ngoại hình coi vậy chớ quan trọng lắm, quan trọng. Ta nhớ đó, ta thấy nhiều cái nơi họ tuyển dụng họ nói "Cần nhân viên có ngoại hình", mình không có ngoại hình là mình thất nghiệp. Cho nên là cái ngoại hình cần lắm, là đi đâu làm gì ngoại hình trước cái đã. Và khi ta cúng dường tạo tượng Phật, mình bảo đảm cái phần phước đó ổn định rồi bắt đầu ta lo những việc khác sau. Dạ.
[7:10]Ví dụ như mọi người nhìn trên Sư phụ đây thấy có đẹp không ạ? Không! Không đẹp! Lý do là kiếp trước ít cúng dường làm tượng Phật quá! Đó, nên rất hối hận! Rất hối hận. Nên kiếp này lát nữa sẽ có bao nhiêu tiền trong túi móc ra để cúng phụ tượng Phật, làm để cho kiếp sau mình cũng nhìn cho nó dễ coi một chút. Nên nên đây là cái cơ hội rất là tốt để cho chúng ta tạo cái công đức, mà công đức tạo tượng Phật rất đặc biệt, nhiều cái hay lắm, nhiều cái hay mà Thầy không thể tiết lộ hết được về cái công đức mà tạo tượng Phật. Thầy không có nói đùa đâu nha, có thật đấy. Có nhiều chuyện muốn kể nhưng mà thôi, nó bí mật của thiên hạ thì không kể.
[7:52]Bây giờ hôm nay á, nhân cái việc mà Thầy Quảng Tiến à phát tâm tôn tạo tượng Phật để thờ ở chánh điện nên ta sẽ nói chuyện với nhau về cái đề tài về cái cái khả năng hiểu của ta về Đức Phật như thế nào. Ta hiểu về Đức Phật như thế nào? Vì tất cả chúng ta, I am sorry, chưa ai hiểu về Đức Phật đầy đủ cả. Vì sao?
[8:22]Vì chỉ có Phật với Phật mới hiểu nhau hết. Còn tất cả còn lại, Bồ Tát, A La Hán tới hàng Tu Đà Hoàn, Thanh Văn rồi tới những bậc như chúng ta là vất đi đó. Cái kiến giải của chúng ta hiểu về Đức Phật cực kỳ
[8:44]ít, nhỏ và rất nhiều cái sai, chúng ta không hiểu hết về Đức Phật. Và khi ta không hiểu về Đức Phật, ta đã dựng lên lại một vài cái kiến giải nào đó để vịn vào đó mà ta thờ kính Đức Phật.
[9:08]Và cái việc mà ta tạo ra một số kiến giải hiểu về Đức Phật để chúng ta thờ kính Đức Phật, có khi đúng có khi sai. Nếu may mắn là đúng thì ta rất có phúc. Đạo tâm ta sẽ tăng trưởng, đường đi của ta sẽ đúng hướng, việc tu hành có cơ hội mở ra phát triển, nhưng lỡ mà ta hiểu về Đức Phật sai thì chắc chắn một điều là công đức ta không có, việc tu hành có thể bị bế tắc, thấy thờ kính Đức Phật có đàng hoàng vậy chớ phước không bao nhiêu, phước không bao nhiêu. À, đây là điều rất là lạ. Nên có những người vậy, có những người như khi đi chùa lâu năm mà không có tiến bộ lắm. Như mới tối hôm qua vậy, tối hôm qua có em Phật tử ở Điện Biên
[9:54]em mới nhắn tin cho cho thầy liên tiếp mấy cái tin nhắn. Nói: "Con để ý có một số người đi chùa lâu mà con cảm nhận họ không tiến bộ nhiều trong cái đạo đức, trong cái đạo hạnh". Lúc đó thì thầy đang bận quá cũng không trả lời, tại trả lời là cũng phải dài, câu đáp dài lắm, cho nên lúc đang bận đang làm việc loay hoay lơ hay thì cứ đọc tin rồi để đó không trả lời. Rồi cái nó tự nó trả lời, nó nói rằng là: "Vì con hiểu rằng cái việc mà tiến đạo rất là khó". Thôi thôi nó hiểu vậy được rồi, rồi cứ như vậy thôi. Một lát nữa khen nó một hai chữ rồi thôi đóng máy luôn, không có trả lời nữa vì bận quá.
[10:33]Nên ở đây vậy, cái mà ta hiểu về Đức Phật nó là cái thử thách đối với cái cuộc đời tu hành của chúng ta. Nếu chúng ta được may mắn hiểu đúng, đúng chưa chưa có đủ đâu, hiểu ít nhưng mà ít phần nào đúng phần đó, ít phần nào đúng phần đó, thì công đức ta mở ra dần, mở ra dần. Chỉ sợ ta hiểu sai về Đức Phật, ta không có phước, tu lâu mà không tiến bộ gì nhiều.
[11:03]Hồi nãy thì Thượng tọa Quảng Tiến có ngỏ lời khen các Phật tử của chùa Phật Quang mà nhất là các em chúng thanh niên. Thượng tọa nói các em ngoan, ngoan. Thì thôi, thì Thượng tọa có lời khen thì sư phụ cũng truyền đạt lại cho tụi con để tụi con cũng nở mũi một chút. À, nhưng mà, khoan đừng vỗ tay, đừng ham, đừng ham. Nhưng mà để ý điều này,
[11:40]những cái điều mà ví dụ tụi con có tiến bộ được trong việc tu hành, đạo hạnh có thành tựu được một vài lời khen của Thượng tọa, thì so với cái công đức tu hành mà ta cần có để có thể đạt được sự giác ngộ thì nó được bao nhiêu phần rồi? Được 70% chưa? 80% nha? Xin lỗi, một hạt bụi thôi nha, đừng mừng, đừng ham, đừng nở mũi mà chết nha, chưa có gì đâu. Con đường đi còn rất xa vời nha. Biển công đức ngoài kia còn mênh mông mà chúng ta chỉ là một một giọt nước. Nhớ giùm điều đó vậy. Thì ở đây vậy, hôm nay chúng ta hiểu về Đức Phật, Đức Phật là một điều tuyệt đối, sự giác ngộ của Đức Phật là một điều tuyệt đối.
[12:27]Cái trí tuệ của ta là tương đối.
[12:32]Nhưng mà khổ cái là cái tương đối sao? Tương đối ở mức độ rất là thấp. Dùng cái tâm của ta, dùng trí tuệ của ta để hiểu về Đức Phật là một tham vọng, thậm chí là một sai lầm và một điều kiêu mạn. Nhưng mà không cố gắng hiểu về Đức Phật thì cũng là cái gì? Cũng là một cái vô trách nhiệm. Ta là đệ tử của Phật, ta phải hiểu Phật. Nhưng mà để gọi là hiểu hết Đức Phật thì đừng hòng, mà không hiểu Đức Phật là vô trách nhiệm. Ta phải cố gắng hiểu về Ngài nhưng để đạt được là hiểu về Ngài thật sâu sắc, chính đáng thì hãy còn vài năm nữa, đúng không ạ? Vài năm nữa ta mới hiểu hết, phải không? Có ai gật đầu giơ tay lên?
[13:19]Cú đầu cho chứ ở đó mà vài năm. Vài triệu năm nữa tu hành nha! Vài triệu năm tu hành nữa ta mới có thể hiểu tương đối đủ về Đức Phật. Mới nghe vài năm mới gật đầu, chết à, nguy hiểm rồi. Thì bây giờ vậy, ta sẽ tạm thời ta phân loại một số hiểu về Đức Phật để xem xem mình đang ở cái chỗ nào trong những vị trí đó. Cái hiểu về Đức Phật thứ nhất là Phật là tượng xi măng, gỗ,
[13:53]vậy thôi, xong, that's it, hết. Thì có ai hiểu vậy không ạ? Có ai hiểu vậy không, giơ tay lên? Thầy vác cây thầy đập, thầy đập cho một trận. Mà có những người hiểu như vậy đó. Nhìn Phật tượng xi măng. Tại phán sao họ không nhìn thấy gì hơn chỉ nhìn thấy cái tượng xi măng và tượng gỗ? Bởi vì tâm của họ chỉ là gì? Cũng chỉ là xi măng và gỗ. Không có cái linh hồn trong đó. Tâm họ không có cái gì
[14:28]tinh thần, tâm linh, trí tuệ uyển chuyển, sâu sắc, thiêng liêng. Tâm họ chỉ thấy vật chất nên họ nhìn Phật chỉ thấy tượng gỗ, tượng xi măng. Đây là loại mà hiểu về Đức Phật một cách ngu xuẩn, cạn cợt và xúc phạm nhất. Và những con người đó, những con người mà hiểu về về Đức Phật mà chỉ như vậy, thì ta yên trí một điều thế này: cuối đời họ sẽ phạm rất nhiều lỗi lầm, bị người ta ruồng bỏ, khinh bỉ, và chết đọa luôn. Như sáng nay vậy, có một cái người Phật tử cũng rất lâu năm của thầy, cũng quy y từ hồi còn bé, giờ lớn có chồng có con hết rồi, nhắn tin về cái đám tang của ông nội. Trong đó một người chú đó cuối đời sống hư hỏng rồi con của
[15:22]chú là, con của chú hay bác gì đó, bỏ từ cha mình luôn, tuyên bố từ cha mình về không gặp mặt cha mình luôn. Đến khi ông nội mất thì cứ giằng xé có có về để tang ông nội hay không. Rồi cuối cùng đấu tranh thắng được về để tang ông nội, nhưng mà lòng rất là hờn giận. Thế là cô này phải ngồi phải giải thích cả một buổi sáng để cho anh tiêu tan hết mọi cái giận hờn mà chịu tang, dự lễ cho đàng hoàng. Tức là hận cha mình đến như vậy. Mà cái lý do tại sao ông bố mà mà mà ổng hư đến mức độ mà đứa con ruột, con đích tôn ổng phải từ bỏ luôn? Hư cái nguyên nhân bởi vì từ thuở trẻ cũng nói bậy cũng xúc phạm.
[16:04]Dòm tượng Phật chỉ nói: "Ôi tượng xi măng, tượng Phật." Chỉ một câu nói đó thôi, chỉ một ý nghĩ đó thôi, rồi cuộc đời hư hỏng, tan vỡ liền. Sau này chắc chắn làm những điều bậy bạ để cho cộng đồng người ta chê bai, khinh bỉ. Nhớ như vậy. Nên ai mà mà nhìn tượng Phật mà nói chỉ xi măng với gỗ, ta hãy thương xót người đó. Vì chắc chắn cuộc đời của người đó sẽ kết thúc trong cực kỳ tăm tối, đau khổ. Cứ nhìn đó. Đó là cái thứ nhất. Còn cái hiểu thứ hai, nói rằng Phật chỉ là một huyền thoại xa xưa, không có thật lắm. Có những người nói: "Phật làm gì có thật!" Thì có có một người bạn mới nói: "Vậy ông cố mày đâu có thật!" "Nói sao?" Mày nói tại vì mày không nhìn thấy
[16:56]Phật cho nên mày nói là Phật không có thật, mày có thấy ông cố mày chưa? Mày, ông cố chết trước khi mày ra đời, mày cái gì mày không thấy thì mày nói không có à? Cũng như mày không thấy Phật rồi mày nói không có Phật à? Trên cuộc đời này thực sự có nhiều cái ta không thấy nhưng vẫn vẫn tồn tại.
[17:16]Hồi xưa cách đây khoảng gần 200 năm, cũng rất nhiều học giả trên thế giới không tin rằng có Đức Phật. Mặc dù họ biết rằng có một tôn giáo gọi là đạo Phật, tôn giáo bắt nguồn từ Ấn Độ sau đó bị Hồi giáo tiêu diệt, nhưng mà đạo Phật vẫn tồn tại ở các nước khác ngoài Ấn Độ: Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Campuchia, qua Trung Hoa, Tây Tạng, Nhật Bản, Việt Nam, vân vân, rồi cái giáo lý đó cứ tràn qua châu Âu. Nhưng mà nhiều người họ không tin có Đức Phật tồn tại. Hỏi họ lý do tại sao họ không tin, chỉ bởi vì họ trả lời câu này: "Không thể có con người quá hoàn hảo đến như vậy." Họ không tin rằng trên thế gian này có một con người hoàn hảo đến như vậy.
[18:02]Mới nói tại sao họ không tin? Rồi các tôn giáo khác cũng đều có giáo chủ, và giáo chủ nào cũng cao siêu. Họ nói một câu: "Giáo chủ nào cũng cao siêu, nhưng mà nếu xét cho kỹ, giáo chủ nào cũng còn có những điểm, những khuyết điểm." Họ nói thẳng một câu vậy. À ví dụ bây giờ nói nói với giáo chủ bên Đạo Hồi, nói ổng hai mấy vợ,
[18:27]thì đó là một điều mà bên đó họ công nhận và họ chấp nhận. Hoặc là nói Chúa Giê-su vĩ đại như vậy, nhưng mà cái xuất thân, cái cuộc sống, cái giáo hóa ngài rất là ngắn và cái chết rất là bi thảm. Trong khi Đức Phật hoàn hảo trong từng chi tiết nhỏ. Ngài hoàn hảo trong từng nụ cười, trong từng cái nhìn, trong từng cái nhúc nhích ngón tay ngón chân, và đến khi chết cũng hoàn hảo, muốn chết là chết, báo trước 3 tháng, rồi kêu hết các Phật tử về, nhập các tầng bậc thiền định, xuất định nhập định, xuất định nhập định đầy đủ rồi mới bỏ thân ra đi. Lúc đó là chư thiên về đầy cả bầu trời để cúng dường hoa và ánh sáng.
[19:12]À hoặc là thậm chí có một câu chuyện nhỏ nhỏ mà rất là cảm động, là lúc đó ngài bệnh, ngài nằm, thì trước mặt ngài vì ngài nằm trên cái toà hơi cao cao một chút, ngài là các vị A-la-hán, các tôn giả ngồi đầy hết trơn, mấy ngàn đệ tử ngồi đầy, ở đằng xa kia các cư sĩ đồ kéo tới đầy, trên trời chư thiên đầy hết, bỗng nhiên Đức Phật nói: "Này Anuruddha, ông xích qua một bên." Tức là ngài mà chứng thiên nhãn đệ nhất đó, ngài A-nậu-lâu-đà đó, Anuruddha, ông xích qua một bên. Mọi người chưa hiểu, Đức Phật nói: "Vì cái hào quang ông sáng quá, che hết cái tầm nhìn của chư thiên làm cho chư thiên không nhìn thấy Như Lai.
[19:52]Hãy xích qua để cho họ nhìn Như Lai." Những cái chuyện rất nhỏ nhưng làm chúng ta cực kỳ cảm động về cái sự siêu việt phi thường và cực kỳ hoàn hảo của Đức Phật, những cái điều như vậy. Cho nên là khi mà họ đọc kinh Phật thì họ không chê được điểm nào. Nó hay từng câu, hay từng chữ, nó chặt chẽ ý tứ về cái đạo đức, về trí tuệ, về mọi điều. Và họ nói không thể trên đời có con người mà tuyệt đối hoàn hảo như vậy, nên họ không tin. À họ không tin, hoàn hảo quá. Vừa vừa thôi chứ hoàn hảo quá người ta chịu không nổi. Đó là đến nỗi mà Đức Phật rất ít khi cười. Ngài rất là nghiêm, lòng ngài thì thương hết tất cả,
[20:33]mọi việc ngài giáo hóa ngài sắp xếp đều vì lợi ích của chúng sinh. Đôi khi ngài biến mất chỗ này ngài hiện ra chỗ kia vì chỉ độ một con người nhỏ bé, tầm thường nơi nào đó. Ví dụ ngài ngài quán biết có một ông nông dân đó có duyên với ngài và ngài sẽ độ được, chứ đệ tử không độ được. Buổi sáng ngài biến mất ở tịnh xá, ngài hiện ra chỗ gần nhà ông nông dân đó, giả bộ ôm bình bát đi để cho ổng cúng dường. Rồi ổng thấy Phật, ổng có duyên cái ổng gắp miếng cơm, cơm nguội cháo gì đó không biết, nghèo thấy mồ, cúng. Rồi sẵn ngài nói vài câu đạo lý, thế là làm ổng chứng được quả Tu-đà-hoàn. Rồi ngài trở về. Đó, tức là mọi việc làm ngài đều vì yêu thương
[21:14]chúng sinh, nhưng rất ít nở nụ cười. Nhiều khi mấy thầy còn cười toe cười toét chứ Phật không có. Mà hễ mỗi khi mà Đức Phật mỉm một nụ cười là có chuyện lớn à. Có chuyện lớn. Mình ở đây mà nói có chuyện lớn là run lắm á. Đức Phật mà mỉm một nụ cười cái là ngài A-nan giật mình liền, hỏi: "Bạch Thế Tôn, có chuyện gì mà Thế Tôn mỉm cười?" Là cái nhân cách của ngài đến như vậy, là từng chi tiết nhỏ đều đẹp, hoàn hảo, chu đáo, chỉnh chu, đúng đắn. Không có một điểm sơ hở, à đến như vậy. Thì người ta đọc kinh sách đạo Phật rồi người ta nói không có con người này, đây là một con người của huyền thoại,
[21:54]đây là một con người được kể lại bởi sự chắt lọc của rất nhiều tác giả. Rất nhiều cái đầu lại mới tạo dựng lên một hình ảnh như thế này, mới không có tin. Cho đến ngày ở Ấn Độ, những nhà khảo cổ Ấn Độ họ đào được những cái trụ của vua A-dục, mà họ đo niên đại là đúng sau Phật 200 năm. Trong đó vua A-dục ghi rõ ràng: "Đây là vua A-dục thiện kiến, năm thứ mấy đời thứ mấy, đến đây chôn cái trụ này để đánh dấu nơi Đức Thế Tôn đã ra đời, đản sinh. Chôn cái trụ này đánh dấu đây là nơi Đức Thế Tôn lần đầu tiên thuyết pháp, đây là nơi Đức Thế Tôn thành đạo." Thế là vân vân. "Nơi đây là cái tinh xá Kỳ Viên." Họ đào ra được thì
[22:35]mới cách nghĩa là khi đo niên đại mọi thứ thì cách Đức Phật nhập diệt 200 năm, thì họ mới tin. Vì nếu mà nói như họ là cần nhiều cái trí tuệ qua nhiều thời đại để tạo nên hình ảnh một Đức Phật thì nó phải qua rất nhiều ngàn năm, nhưng 200 năm đã có về vấn đề này và cái kinh trên đá được ghi lại. Sau đó thì họ mới công nhận rằng quả thật trên đời có một Đức Phật như thế.
[23:05]Và chính vì là họ tin rằng có một Đức Phật như thế, bắt đầu họ mới nghiên cứu về Đức Phật, nghiên cứu về đạo Phật. Quả thật có một con người, có một bậc thánh tuyệt đối hoàn hảo, và cái giáo lý để lại là tuyệt đối tốt đẹp cho mọi người. Vừa rồi mấy ngày trước, ba ngày trước phải không ta? Ba ngày trước thì giảng ở Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Thì trước đó thì anh giám đốc bệnh viện là anh Võ Đức Chiến, ảnh nói vài lời giới thiệu, nói cũng giống như thầy Quảng Tiến nói hay hay gì đó. Thì nói thế này, ảnh có dự một cái hội nghị khoa học và gặp một tiến sĩ khoa học ở bên nước ngoài về, thì ông tiến sĩ đó kể rằng nơi cái sảnh của cái cơ quan
[23:54]NASA của Mỹ có đặt một cái tượng Đức Phật, không biết đặt ở góc nào thầy không biết, mà phía dưới bức tượng đó ghi: "Đức Phật - một nhà khoa học. Buddha: a scientist. Đức Phật - một nhà khoa học." Tại sao vậy? Tại vì trong những lời kinh dạy của Đức Phật đã nói về cái sự mênh mông của không gian, về pháp giới, về rất nhiều thế giới trong vũ trụ này. Mà ở cái kiến thức của 2.500 năm trước thì cả thế giới này không ai biết chuyện đó, chỉ bằng con mắt nhìn lên thấy sao lấp lánh, mặt trời mặt trăng hết. Nhưng mà Đức Phật đã nói trước về vô số thế giới có người ở, có cả những đấng giác ngộ giống như Đức Phật nữa.
[24:39]Đây là điều bất ngờ, nên ngày hôm nay đọc lại họ họ nói rằng Đức Phật - một nhà khoa học. Họ không nói là bậc thánh, nhưng mà thôi, cái đó cũng là là an ủi cho chúng ta. Chúng ta theo được một giáo chủ mà một cái nền khoa học hiện đại nhất, NASA thì đúng là hiện đại nhất thế giới rồi đó, cũng phải phải ca ngợi làm ta rất là ấm lòng. Nên cái cái người mà hiểu thứ hai nói rằng Đức Phật chỉ là một huyền thoại xa xưa, cũng không chắc có thật lắm, đây là một loại người hoài nghi, nghiên cứu không kỹ, và ngu. Nói thẳng một câu. Nghiên cứu không kỹ tức là ngu. Cái ngu này cũng rất giống như là mấy trăm năm trước khi mà người ta
[25:24]nói Đức Phật không có thật, cho đến khi mà họ nhìn thấy cái tượng của vua cái trụ đá vua A-dục thì họ mới công nhận, họ mới hết ngu. Nhưng mà đến ngày hôm nay mà vẫn còn người nghiên cứu không kỹ, nghe phớt phớt, nói xa xa, không nhìn tượng Phật như cái người ban đầu, nhưng mà cũng nghe thoáng thoáng vài cái giáo lý, à thấy người ta thờ khắp nơi thì thôi chắc cũng có nhưng mà không có thật lắm. Nên cái người không hiểu kỹ một vấn đề mà kết luận vội vàng thì ta gọi là ngu si. "Này hỡi những kẻ ngu si kia!" Đó, Đức Phật cũng hay nói câu đó lắm. Mà ta sợ nhất là cái gì? Sợ nhất là loài người vừa ngu vừa bướng. Sợ nhất loài người.
[26:08]Mà thường hễ ngu thì người ta bướng, đúng như vậy. Sợ nhất người vừa ngu vừa bướng. Có mấy người bây giờ mình không thể chỉ đích danh ai vừa ngu vừa bướng, nhưng có thế này:
[26:25]Cô đó cô bị mắc à dịch à cái chữ mắc dịch bây giờ kỳ quá nha, nó đúng rồi à, không mang là dịch Covid-19 á, tức là Covid-19 á, đại khái vậy Corona đi, thì cổ bị bệnh vô nhà thương, rồi chết. Trước khi chết thì bác sĩ vẫn ghi trong bệnh án và ghi rõ ràng là cổ chết vì bệnh viêm phổi do coronavirus, à chết rõ ràng. Cổ không tin, cổ nói không chịu: "No, it's not real." Nghĩa là cái cúm này là cái ai bịa ra thôi, thế giới bịa ra nói cho vui thôi, chứ hoàn toàn không có cái cúm này, mà cổ sắp chết tới nơi rồi cổ chết luôn. Tới chết vẫn không tin có cái dịch bệnh này đang có thật và đang hoành hành khắp cả thế giới này, thì người đó đúng là vừa ngu mà vừa bướng, đó.
[27:12]Mà rất nhiều người hiện nay đang rất nhiều người không tin có thật có cái dịch này. À và chính vì không tin, coi thường nó, nên mỗi một ngày nước Mỹ người ta vẫn đi chơi thoải mái, biểu tình vẫn bình thường, mỗi một ngày 200.000 người nhiễm mới là đếm được, còn người không đếm được ta không biết ạ, tức là có xét nghiệm thì phát hiện, có xét nghiệm phát hiện, mà người không xét nghiệm tràn ngập hết trơn không biết. Cái con số đó có thể là mỗi ngày không chừng 1 triệu, không chừng. À ví dụ như ông thầy Pháp Tâm ngồi đây về nói ví dụ là bên Mỹ cái bang Michigan hồi xưa con học ở đó, thì người ta nói tất cả đều bị nhiễm
[27:51]hết và tự cách ly rồi từ từ có người chết, người sống thì tùy. Bị nhiễm hết rồi, mà người trong thực tế mới biết, họ ở ngay cộng đồng đó họ mới biết là ai cũng nhiễm hết rồi. Nhưng có con số đếm thì rất hạn chế bởi vì do là phải xét nghiệm thì mới đếm, xét nghiệm đếm, không xét nghiệm thì không đếm. Nhưng cái người không xét nghiệm vẫn là người sao? Đã bị nhiễm rồi. Thì được cái sợ nhất là vừa ngu vừa bướng á. Mà tại sao Việt Nam ta lại thoát được dịch? Bởi vì ta không ngu và không bướng. Không ngu là sao?
[28:26]Không ngu là ta tin rằng dịch này có thật. Khi nhà nước thông báo một cái, ta tin liền. Thứ hai, ta không bướng là vì nhà nước kêu cách ly, đeo khẩu trang, ta tuân thủ rất là nghiêm túc, ta tuân thủ cái việc mà đeo khẩu trang rất nghiêm túc. Ta không ngu và không bướng, do vậy ta deal with the pandemic effectively. À, ta chống đỡ được dịch một cách tốt đẹp hơn vì ta không ngu, không bướng. Nhưng còn những người sợ nhất là ngu bướng. Đến bây giờ vẫn còn có những người tin trái đất là phẳng. Và họ lập một nguyên một hiệp hội, họ tìm mọi cách chứng minh rằng trái đất không có hình cầu. Hình cầu là lời đồn bậy bạ, chứ trái đất vốn là phẳng và họ đi từ chỗ
[29:09]này qua chỗ kia thì họ thấy luôn luôn mặt đất là phẳng, nên ai nói trái đất cầu là sai, mắt thấy cái gì thì nghĩ nó là như vậy. Thì người đó cũng là vừa ngu vừa bướng. Ở đây có ai tin trái đất phẳng không? Đến bây giờ lại vậy, có những con người ngu bướng kỳ lạ mà người ta không hiểu nổi luôn. Và do đó thế giới này cứ đánh nhau là vì người ta vừa bướng vừa ngu.
[29:36]Thì cái con người vậy, vừa ngu vừa bướng, nghe thoáng thoáng kết luận bậy bạ: "Đức Phật chỉ là huyền thoại xa xưa chứ không chắc gì có thật", cũng là một loại hiểu kiểu đó đó. Một loại hiểu thứ ba là Đức Phật cũng giống như là các thần linh để họ xin xỏ cầu nguyện. Là thấy nơi này nơi kia có thờ, có thắp nhang, mà hễ nơi nào có thờ thắp nhang thì buông cần gì là cứ cúng nải chuối rồi xin, xin đủ thứ chuyện cho cuộc đời của mình. Thất tình cũng xin: "Người yêu đừng bỏ con", chồng đừng có vợ bé nữa, kỳ này là trúng đất, là mua vé số trúng vé số, là đủ thứ chuyện trên đời ta xin. Là thần linh là nơi mà để người ta xin, mà không biết có được hay không.
[30:23]Nhưng mà do cái thói quen từ nhỏ, hễ thấy nơi nào có thắp nhang, nhiều khi cũng không biết cái ông ngồi trên bàn là gì, hễ thấy cái bát nhang thôi, có thắp nhang thì cứ cắm đầu lạy và xin. Và họ cũng tưởng Đức Phật cũng chỉ là như vậy. Thì cái người này bắt đầu hơi cao cấp hơn chút rồi đó, cao cấp hơn chút. Cao cấp hơn là làm sao? Cái người trước chỉ nhìn thấy tượng Phật là xi măng, loại đó vứt đi. Cái loại thứ hai nói: "Đức Phật cũng không có thật lắm", đó. Loại thứ ba thì tin Phật cũng linh à, nhưng mà linh theo kiểu gì? Có loại thần. Té ra là con người ta dựng lên các thần linh để làm chi? Để các thần linh có cái nhiệm vụ là đáp ứng cái sự cái đòi hỏi của của chúng sinh.
[31:07]Té ra là như vậy, họ cầu mong là như vậy. Nhưng có rất nhiều người đến chùa cầu Phật có kết quả. À, có rất nhiều người đến chùa, chứ không phải là hoàn toàn là không. Không phải hoàn toàn là đến chùa cầu mà không có kết quả, cũng rất nhiều người đến chùa cầu xin và có kết quả.
[31:31]Và chính cái những người mà cầu xin có kết quả đó họ về họ đồn ra. Đồn ra nên làm cho mọi người
[31:40]cảm thấy cũng cũng thương Phật, nhờ được, nhờ được Phật cho nên cũng thương. Cho nên người ta không tới chùa, nghe ông kia đồn cái mình cũng tới. Nhờ vậy người ta cũng lây lây lây cái lời đồn ra và ta thấy cũng thương Phật, tại nhờ được. Ai nhờ được mình thương à! Trên cuộc đời này nó vậy, đúng không ạ? Đúng không ạ? Đúng vậy. Ví dụ như là như thầy, thầy cũng rất thương các Phật tử. Vì sao? Vì thầy nhờ được, nhờ được. Ví dụ như hôm nay vậy, hôm nay cũng nhờ được nên mình phụ tổ chức cho chùa một cái buổi, một cái hội giảng. Nhờ được, nhờ được phải thương. Thì họ lại nhờ Phật được nên họ cũng thương Phật.
[32:17]Đây là một cái tâm lý hết sức là gì? Phàm phu. Nhưng mà thôi, còn đỡ hơn là không thương Phật. Đây đây một cái loại hơi là kiểu như là hiểu Phật như một loại tín ngưỡng dân gian mà cái tín ngưỡng dân gian này nó tồn tại từ xa xưa khi con người từ từ có mặt trên trái đất này, khi mà người ta không lý giải được bất cứ chuyện gì trên cuộc đời này và người ta đổ thừa cho thần linh. Và chính vì đổ thừa thần linh người ta cảm thấy rằng thần linh có năng lực để người ta nhờ vả, đừng để thần linh giận, đừng để thần linh giận mệt lắm, mà nên năn nỉ, nịnh bợ, cầu cạnh thì cho mình một chút gì đó cũng đỡ khổ, cũng đỡ khổ.
[33:03]Hiểu là như vậy thì cái hiểu này rất là dễ rơi vào mê tín, mà còn đỡ hơn cái ông mà nhìn thấy Phật là xi măng. Trong lòng cũng còn có một chút tình cảm tích cực đối với Đức Phật. Ta không nói đến cái mức độ là tôn kính đúng nghĩa, nhưng mà có quý quý, thương thương Phật vì cầu xin được thì cũng là có một tình cảm tích cực. Vậy có phước không ạ? Phước không? Phước không? Thì cũng có phước. Có một chút tình cảm với tích cực với Đức Phật là đã có phước. Chỉ có là phước nhiều không? Không. Tại vì hiểu không đúng về Đức Phật cho nên phước không có nhiều nhưng cũng có phước đó, cũng có duyên để đó đó.
[33:54]Cũng có duyên để đó một ngày nào, chứ một ngày đẹp trời thì Phật mới sai thầy Quảng Tiến tới mà thầy thuyết pháp độ cho hiểu thêm ra. Cái duyên để đó. Nhờ cái gì? Nhờ có những lúc mà mình có tới cầu cạnh, lạy lục, xin xỏ đủ thứ chuyện, có một tình cảm tích cực, thương thương Đức Phật thì nó cũng thành cái phước để dành. Phước để dành đó đến năm nào đó thì tự nhiên gặp một vị Tăng họ sẽ hóa độ cho mình, làm cho mình tiến sâu hơn vào con đường đạo pháp như vậy. Còn cái việc mà các Phật tử của ta đến chùa cầu xin Phật đôi khi cũng có kết quả tốt. Có không ạ? Có không? Không có hả? Có không? Có chứ, cũng có nhiều à, có nhiều à, xin quá nhiều lắm.
[34:40]Có những khi ta bế tắc, ta bó tay, có những việc ta không giải quyết được, ta đành phải xin Phật mà rõ ràng có kết quả, có kết quả chứ không phải là không. Và vì sao vậy thì đây là cả một giáo lý khác nữa. À, như ta nói rằng Đức Phật không phải là thần thánh linh ban phép, ban phước giáng họa. Đức Phật dạy ta nhân quả, dạy ta con đường tu hành. Thì trong cái lý thuyết như vậy thì rõ ràng không hề có cái khái niệm cầu xin Đức Phật ban cho mình cái gì. Các trường Phật học đều học như vậy, nhưng trong thực tế rõ ràng ta lạy Phật ta xin có kết quả. Ví dụ như là thầy Quảng Tiến thầy lạy Phật xin riết nên chùa lên tới mức cỡ này, dễ sợ chưa?
[35:27]Còn trên sư phụ thì lạy Phật xin riết cái chùa nó càng lúc nó càng teo lại không biết tại sao? Chắc Phật thương ở đây nhiều chứ không có thương kia. Thì thôi cũng cũng là một cái mức độ tiến bộ hơn một chút xíu nhưng vẫn còn rất nhiều sai lầm. Vì một cái mức độ thứ tư hiểu rằng Phật chỉ là một triết gia, philosophy, philosopher, chỉ là một triết gia. À là ngài dạy cách tu, cách sống thì là một triết gia. Vì ngày xưa triết gia cũng là như vậy. Chữ philosopher ở ngày xưa cũng là những người mà có năng lực tinh thần đặc biệt, có người có cả thần thông nha. Ngày xưa các triết gia có thần thông, họ có thể tiên tri, biết được việc này việc kia,
[36:08]có thần thông nên cái chữ triết gia ngày xưa ý nghĩa nó cao hơn bây giờ. Bây giờ ta philosopher, một người triết gia chỉ là những người lý luận thôi. Những người lý luận nói chuyện này chuyện kia, nghe nó nhiều khi càng lúc càng khó hiểu, vậy thôi. Chứ còn ngày xưa mà triết gia ổng biết coi bói à, ổng nhìn một người ổng biết hết quá khứ, vị lai người đó. Có khi có khả năng cả khả năng chữa bệnh trong những cái chuyện ngày xưa ta đọc vậy đó. Có một cái gia đình nó có con của con gái bị chết là khóc than, thấy ông triết gia đi ngang hỏi: "Chuyện gì?", nói: "Con gái con vừa chết." - "Để ta vào thăm." Ổng
[36:42]vào thăm ổng làm cái gì cái cô kia sống dậy. Thế là hồi xưa triết gia cũng giống như bây giờ mình kêu là thầy pháp vậy á. Nhưng mà triết gia khác hơn cái là có lý luận, có giảng dạy. Thì sau này thì người ta mới cắt mất cái phần tâm linh bỏ đi, triết gia bây giờ chỉ còn là giảng dạy thôi. Và và rất nhiều người hiểu Đức Phật chỉ là một triết gia. Và trong số những cái người mà hiểu Đức Phật chỉ là một triết gia, rất tiếc có một vị rất nổi tiếng, rất nổi tiếng, nổi tiếng cả thế giới, rất tiếc, cũng hiểu cỡ này.
[37:18]Hiểu ngang mức này thôi: Đức Phật chỉ là một triết gia, nói về đạo lý, về lý luận, về tâm lý, về cuộc đời, về nhân sinh, về vũ trụ... cho vui. Chỉ là một triết gia, rất tiếc. I am sorry, rất tiếc. Một ông thầy rất nổi tiếng, nổi tiếng cả thế giới á, cũng chỉ xem Đức Phật là một triết gia. Mặc dù cũng làm như tôn vinh Đức Phật, nhưng cũng chỉ cỡ đó thôi. Rồi thậm chí người nói đạo Phật đạo Phật không phải là một tôn giáo vì không có thờ Thượng đế, còn giáo chủ cao nhất... giáo chủ cao nhất chỉ là một triết gia, thì như vậy đạo Phật không phải là một tôn giáo. Mà đã là tôn giáo thì phải có yếu tố thần linh.
[38:01]Mà Đức Phật là cao nhất rồi, không ai cao hơn mà Đức Phật chỉ là một triết gia, cho nên suy ra thì đạo Phật không phải là một tôn giáo. Nói vậy chết chưa! Đó, hiểu rất là sai, hiểu lầm như vậy ta phá bỏ cả Tam bảo. Trong khi Tam bảo ta là Phật, Pháp, Tăng, ta có hệ thống nghi lễ, ta có hệ thống đệ tử, tín đồ, tăng lữ đầy đủ hết. Vậy mà dám nói đạo Phật không phải là một tôn giáo, mà nhiều người cũng tin đó nha. Rất nhiều người Phật tử mình cũng bị nhiễm độc bởi cái cái lối cái lý luận luận điệu đạo Phật không phải là một tôn giáo này. Đạo Phật rõ ràng là một tôn giáo, religion, rõ ràng. Nhưng cái hiểu mà Đức Phật chỉ là một triết gia, chỉ bởi vì sao?
[38:43]Họ không hiểu nổi tới cái mức độ mà mầu nhiệm, linh thiêng, thiêng liêng của đạo Phật.
[38:53]Vì cái tâm thức của chúng ta có nhiều tầng lớp, ở cái tầng lớp cạn thì cái tâm ta chỉ là những suy nghĩ, những tình cảm. Nhưng ở cái lớp tâm thức sâu hơn thì tâm của ta sẽ là một loại trí tuệ trực giác, biết rất nhiều việc. Mà ở những tầng bậc tâm thức cao hơn nữa thì tâm ta chính là nguồn thần lực có thể là dời sông lấp biển. Thì người ta hiểu không tới cái này và họ gạt bỏ những cái lý thuyết này, trong khi Đức Phật đã nói điều này rất rõ. Đức Phật biết rằng cùng thời đại với Ngài và sau Ngài sẽ có rất nhiều người mạo danh là đạo Phật, nhận mình là đạo Phật, đưa ra những cái chủ thuyết, những triết thuyết, những tông phái và cho mình là cao nhất trong đạo Phật.
[39:41]Biết trước nên Đức Phật vô số bài kinh Ngài khẳng định lấy Tam minh Lục thông làm cái tiêu chuẩn thước đo. Nói tới nói lui rồi, phải Tam minh Lục thông, nếu chưa chứng Tam minh Lục thông thì không phải là quả vị giác ngộ trong đạo Phật. Ngài nói tới nói, mà trong cái Tam minh Lục thông đó toàn là thần lực phi thường, không có nói đùa, không có nói đùa. Ví dụ Thiên nhãn thông, nhìn thấy cả vũ trụ, pháp giới, cả thiên hà này, chúng sinh lưu chuyển, người này đầu thai kia, người kia chết đầu thai chỗ nọ, nhìn thấy hết. Cái chuyện đó không phải là chuyện suy luận, không phải là lý luận, mà cái đó là nhìn thấy thực tế, đó là thần lực.
[40:20]Hoặc là, hoặc là Thần túc thông thì có thể biến một người thành ngàn người, biến lớn thành nhỏ, nhỏ thành lớn, hiện ở đây mất ở kia, mất ở kia hiện ở đây, nghĩa là tự tại thay trời chuyển đất, dời sông dời núi được hết. Cái thần lực phi thường đó, chuyện đó không phải là suy luận, mà đó là thần lực thực tế. Mà lúc nào Phật cũng vậy, lấy cái Tam minh Lục thông làm tiêu chuẩn cuối cùng. Bây giờ anh nói anh cao cỡ nào thì cao, anh có Tam minh Lục thông chưa? Đó! Chính như thầy cũng vậy, thầy cũng chính nhờ cái tiêu chuẩn của Đức Phật đề ra đó mà thoát được bao nhiêu tà kiến.
[40:59]Khi mình đi tu cũng vậy, mình cũng phải đón nhận một cái tông phái ở nơi bổn sư mình chứ. Và tông phái nào cũng nói mình là số một, nhớ như vậy. Ta đến gặp chùa nào, ông thầy đó cũng nói: "Giờ tu tông này là nhất con ơi. Giờ tu thời mạt pháp rồi mấy kia không được đâu, phải cái này, cái này nhất, nhất." Ông thầy nào cũng nói nhất á, mà mình cũng phải tin. Nhưng mình chịu khó đọc kinh Phật, đọc rồi mới thấy Đức Phật nói tới nói lui gì cũng phải lấy Tam minh Lục thông ra làm chuẩn. À, ai lại chứng gì chứng, đủ Tam minh Lục thông mới gọi là A-la-hán, là giác ngộ. Nên do đó ta so sánh. Bây giờ nói cái ông thiền sư này là ổng cao nhất,
[41:35]tột cùng pháp giới, Phật tính hiểu biết, mà nhìn kỹ hành trạng của ổng chưa hề đủ Tam minh Lục thông, chưa hề đủ Tam minh Lục thông, thì như vậy làm sao bằng được một vị A-la-hán thời Đức Phật. Mà cứ nói mình cao nhất, nói mình là Đại thừa hay Vô thượng thừa hay Tối thượng thừa gì, cứ tự xưng thôi, nhưng cái tiêu chuẩn Tam minh Lục thông là không có. Nhờ Đức Phật Ngài đã đoán trước nên trong kinh Ngài cứ nhắc đi nhắc lại, nhắc đi nhắc lại cái Tam minh Lục thông. Nhờ vậy mà thầy thoát được bao nhiêu tà kiến. Cứ tìm về mãi tìm về mãi cho tới cội nguồn của Đức Phật. Nên cái mà ta nói lầm: "Đức Phật chỉ là một triết gia"
[42:15]là một loại phá hoại. Vì sao? Vì chỉ nhìn thấy đạo Phật và cái cách xử lý của đạo Phật chỉ là xử lý ở tầng bậc tâm thức thấp của tư tưởng và tình cảm, chỉ là những ý nghĩ và những buồn thương giận ghét. Xử lý cỡ ngang đó thôi, hết rồi. Trong khi đạo Phật thực sự thì xử lý sâu hơn trong tâm thức của con người, đến mức độ nội tâm ta thiền định, thanh tịnh, trí tuệ, thần lực, thần thông đầy đủ, nhìn suốt ba cõi và nhìn siêu suốt cả thời gian, vô lượng kiếp trước, vô lượng kiếp sau. Nghĩa là Ngài như Túc mạng thông á, nhớ vô lượng kiếp trước của mình, mình sinh ra trong gia đình nào, cha là ai, mẹ là ai, mình mang tên gì, từng làm những hạnh nghiệp gì.
[43:01]Nghĩa là thấy hết! Thì cái chuyện này không phải là cái của tư tưởng, của suy nghĩ. It's not the thought. Không phải là những suy nghĩ mà đó là gì? Wisdom. Đó là những cái, nghĩa là cái climax wisdom, những cái mà nó siêu việt nhất của trí tuệ. Nên khi mà ta nói: "Đức Phật chỉ là một triết gia" là ta đã cắt bớt hết những cái phần cao siêu của đạo Phật, chỉ còn lại những cái tầm thường của của đạo Phật, xử lý trong cái tâm cái tư tưởng và tình cảm. Nên cái hiểu Đức Phật là một triết gia, nghe thì có vẻ trang trọng, nhưng sự thật là một loại phá hoại, nguy hiểm, ta cẩn thận. Bây giờ một người hiểu cách khác nữa là:
[43:45]"Đức Phật là một nhà cải cách xã hội." Thế này bây giờ nhìn qua khía cạnh xã hội, vì thời đó là Ấn Độ chia ra nhiều giai cấp. Nhiều giai cấp và như cái giai cấp mà mà mà mà tiện dân á, Thủ-đà-la,
[44:03]họ làm những cái nghề mà ai cũng chê, ví dụ như nghề gánh phân. Vì thời đó, người ta không có làm cái nhà cầu và cái bể phốt tự tự hoại như bây giờ.
[44:20]À, rồi ví dụ một cái nhà đẹp thiệt đẹp vậy đó thì họ có một cái chỗ để đi cầu, trong cái chỗ đi cầu đó họ có cái thùng để chứa phân. Rồi cái mỗi ngày như vậy có cái người gánh phân tới, đi vào đó thay cái thùng khác và lấy đi. Và những người đó họ sẽ được nhận tiền, để tiền gì đó để đâu ngạch cửa rồi tự lượm rồi đi lấy, chứ cũng không được gặp ai, không ai dám gặp người đó, coi người đó như chó, sợ tệ hơn con chó. Con chó người ta còn ôm nâng niu, còn người đó không ai dám đụng, không ai dám gần, không ai dám nhìn nữa. Là họ chia loài người ra nhiều giai cấp, bốn giai cấp ít nhất. Và trong cái xã hội bất bình đẳng như vậy thì Đức Phật lại chủ trương bình đẳng.
[45:01]Ơ Ngài rất nhẹ nhàng, khéo léo, cũng không có chống đối gì người ta, nhưng mà một vài cái câu nói sâu sắc, đẹp đẽ, Ngài dẹp bỏ cái khái niệm giai cấp. Đầu tiên đi tu, cạo sạch cái đầu hết. Cái cạo tóc của ta để làm gì? Bây giờ thì ta ta cường điệu cái vấn đề cạo tóc lên. Nói là: "Tóc này là do vô thỉ vô minh mà tạo thành nên hôm nay chỉ nhờ Tăng mới cạo cho, thì cạo cái rẹt xong hết." Thì nói cho vui, các tổ mình nói cho vui, chứ với Đức Phật nghĩa nó khác á. Với Đức Phật là mỗi giai cấp có một cách búi tóc khác nhau. Dạ. Mỗi tóc, ví dụ như bây giờ bây giờ nhìn xuống đây vậy, thầy nhìn tóc mọi người cái là thầy biết người này thuộc giai cấp nào.
[45:45]Người tóc đen khác, tóc hơi vàng vàng khác, tóc nhuộm đỏ, giai cấp nhìn vô biết liền. Đó. Người mà tóc mãi không chịu bạc là thuộc một giai cấp khác, tại bị nhuộm hoài lấy gì mà nó bạc, nó vừa trăng trắng cái là nhuộm liền. Người tóc dài khác, tóc ngắn khác, tóc quăn tóc xoăn khác. Rồi vậy, và mỗi giai cấp Bà-la-môn họ có cái cách bện tóc riêng, giai cấp Sát-đế-lợi hoàng tộc họ có cái cách bện tóc riêng. Thì vô vô mà mang cái đống tóc đó mà vô trong làm Tỳ-kheo phiền vô cùng. Thì ông Tỳ-kheo này nhìn cái này này từ Thủ-đà-la, cái tay này từ từ Đề-xá nè, Phệ-xá nè, cái thầy này từ, cái nhìn, nội mà nhìn cái đầu tóc không thôi phiền quá hết tu rồi.
[46:24]Thôi, làm ơn cạo cho sạch đi, hổng hổng có tóc tai gì nữa hết trơn á là xong. Đó. Bây giờ ví dụ như mình nhìn thầy Quảng Tiến, mình có biết thầy Quảng Tiến xuất thân từ đâu không? Nếu thầy không khai mình không biết, tại vì hai cái đầu này giống hệt nhau. Đó, ví dụ như bây giờ thầy là một người rất nghèo khổ, thầy Quảng Tiến một người rất giàu sang, vô tới đây rồi hai cái đầu cạo sạch, bằng nhau, anh em bằng nhau, ha, ok, vậy á, vậy đó. Nhưng cái câu nói của Đức Phật hay lắm. Cái câu nói mà nổi tiếng bây giờ ai cũng phải ghi nè: "Không có giai cấp khi nước mắt cùng mặn, không có giai cấp khi máu cùng đỏ." Tức là Ngài lấy cái yếu tố sinh học và
[47:03]mục đích sống ra để Ngài xử lý vấn đề giai cấp. Sinh học: máu nào cũng đỏ cả, cũng có hồng cầu tải oxy giống hệt nhau. À giai cấp chỉ là con người đặt ra thôi chứ bản chất sinh học giống hệt nhau. Đầu tiên Ngài dùng cái yếu tố sinh học để phủ nhận giai cấp. Cái thứ hai: "Nước mắt cùng mặn" là nỗi đau khổ giống nhau. Mà bây giờ một cái bộ phim nổi tiếng của Mexico có cái bộ phim gì đó: "Người giàu cũng... cũng khóc." Đó, đó, ai cũng khóc, ai cũng khổ nỗi đau giống nhau, cho nên không có giai cấp. Bản chất của cuộc sống này là đau khổ, và nơi cái đau khổ đó không có giai cấp. Ngài dùng hai cái đó thôi, dẹp giai cấp.
[47:42]Nhưng mà có những bài kinh Đức Phật cũng giải thích rất là dài, giải thích rất là dài về vấn đề này để phủ nhận giai cấp. Ví dụ có người đến nói là: "Đây là cái dòng dõi cao quý là Bà-la-môn, bên kia là tiện dân." Đức Phật hỏi: Thế là thấy phụ nữ Bà-la-môn có sinh con đẻ cái không? Nói có. Phụ nữ tiện dân có sinh con đẻ cái không? Nói có. Thì sao lại cứ chia giai cấp? Nên Đức Phật là một nhà cải cách xã hội. Và cái đau lòng là thế này: Cứ càng phân biệt giai cấp thì giai cấp lại càng ngày càng không hàn gắn được là vì sao? Vì chính những người mà khinh miệt giai cấp, người đó sẽ đọa rớt trở lại kiếp sau đầu thai đúng cái giai cấp mà mình chê bai.
[48:29]Thì cái giai cấp nó cứ tồn tại hoài. Là đời này ông ở nhà giàu ông chê người nghèo, kiếp sau ông rớt làm người nghèo bị người ta chê lại thì nó cứ tồn tại. Còn bây giờ anh làm người giàu mà anh đừng chê người nghèo, kiếp sau anh sẽ không làm người nghèo. Và xã hội sẽ được hàn gắn bởi cái không phân biệt giai cấp đó, xã hội sẽ từ từ những cái gap nó sẽ smaller smaller, những cái khoảng hở đó nhỏ dần lại, nhỏ dần lại. À. Thì bây giờ ví dụ vậy, à như chúng ta bây giờ cũng vậy, mình thấy người nghèo hay là người ăn xin mình chê thì hãy hãy đoán trước một điều, hãy biết chắc một điều mình sẽ trở thành những người ăn xin như vậy và người khác sẽ
[49:12]chê bai mình, là cái xã hội cứ tồn tại giai cấp mãi. Nên đừng chê! Thì sao? Mình sẽ không có tạo ra cái quả báo cho chính mình và không làm cái sự phân biệt xã hội. Nên Đức Phật nói câu đó thì, nhưng mà ông bà Việt Nam mình nói một câu rất là hay: "Ghét của nào trời trao của nấy." Cực kỳ hay, rất đúng nhân quả luôn: "Ghét của nào trời trao của nấy." À. À "ghét của nào trời trao của nấy" thì xin thưa đừng có hiểu nhầm. "Ghét của nào trời trao của nấy" nghĩa là gì? Ta khinh ai ta sẽ đọa đúng vào rơi vào hoàn cảnh đó, chứ đừng có đem áp dụng cái câu của ông bà mình "ghét của nào trời trao của nấy" mà đòi ghét hoa hậu Đỗ Thị Hà vừa mới đăng
[49:51]quang thì cũng không được cái gì đâu nha, không được cái gì đâu. Biết rồi đấy. Thì cái mà Đức Phật nhìn về xã hội, nhìn về con người, dạy dỗ người ta đạo đức, yêu thương, tử tế mọi thứ như vậy làm cho xã hội nó tốt đẹp lên, nên ta gọi Đức Phật là một nhà cải cách xã hội với cái quyền lực mềm. Quyền lực mềm nghĩa là làm sao? Là không có ra lệnh, nhưng chỉ bằng cái lời dạy dỗ mà xã hội người ta yêu thương nhau hơn, tốt đẹp hơn, gọi vẫn gọi là một nhà cải cách xã hội, cái còn rất là đẹp. Thì dĩ nhiên cải cách xã hội có nhiều cách, như vua thì phải dùng luật pháp, dùng vũ lực để bảo đảm xã hội yên bình, trật tự.
[50:33]Nhưng mà với những người có quyền lực mềm, ai cũng thương mình, ai cũng kính mình thì không cần ra lệnh, mà chỉ cần cái gì? Lời dạy thôi là người ta thay đổi, người ta sẽ tránh ác, làm những điều lành, người ta tử tế được với nhau như vậy nha. Đó là quyền lực mềm á, không cần được không cần phải ra lệnh chi, cứ dạy bảo thôi, mọi chuyện tự nhiên tốt đẹp. Một cái hiểu khác: Hiểu Đức Phật là một bậc thánh phi thường. Ngon rồi nha. Hợp lý rồi đó đó đó. Tới đây là ổn rồi đó. Nghĩa là người nào mà hiểu rằng Đức Phật là một bậc thánh phi thường là người này rất là ổn, rất là có phước, cứ từ từ mà tiến lên là như vậy.
[51:19]Bậc thánh phi thường nghĩa là gì? Là không còn là phàm phu như con người, nhưng mà đã là một bấn bậc thánh vượt thoát khỏi cái tầm thường của con người, có trí tuệ, có đạo đức, có thần lực và cao siêu, có thể là ngự ở trên những cõi rất là cao. Và bên cạnh đó, ngài còn có những cái đạo lý tuyệt vời để dạy dỗ cho chúng sinh. Nên cái nếu ai hiểu rằng Đức Phật là một bậc thánh phi thường thì người này đã bắt đầu có phước. Ngang đây là bắt đầu ngon lành rồi đó, ngon lành. Hiểu Đức Phật là một nhà cải cách xã hội cũng đã bắt đầu có phước, vì đó cũng là một điều đúng. Điều đúng nhưng là đúng là bằng cái lời dạy
[52:03]cao đẹp của ngài, ngài thay đổi xã hội cho tốt lên. Thì nhìn cái điều đó cũng là một cái nhìn tích cực, cũng là hay, nhưng cái phước nó không nhiều lắm. Nhưng mà hiểu tới cái chỗ Đức Phật là một bậc thánh phi thường là đã bắt đầu có phước nhiều. Nhé. Ta cần hiểu về điều này trước như vậy. Ở trên thế giới này vậy, thỉnh thoảng có những bậc thánh phi thường xuất hiện đem lại ánh sáng, niềm vui, hạnh phúc, đạo đức cho thế gian, chứ thế gian buông ra một cái là lập tức người ta chìm vào bóng tối liền. Vì sao vậy? Vì cái bản năng tự nhiên của con người là tham lam, ích kỷ, thù hận. Bản năng tự nhiên, đừng nói gì,
[52:43]đừng dạy gì, đừng nhắc gì là người ta cứ sống theo bản năng một cách ích kỷ, tham lam và thế giới rất là đen tối. Như hôm vừa rồi vậy, thì ở ngoài Bắc thầy mới tổ chức một buổi lễ tri ân thầy cô giáo cho cái ngày mà 20 tháng 11 vậy, hôm đó tổ chức trước, cho các thầy cô giáo ở trường Đại học Luật Hà Nội vì thầy đang đang ăn học ở đó. Thì sau một số phát biểu, đến khi mà thầy lên thầy phát biểu thầy có nói câu này. Thầy nói: "Hãy tưởng tượng ta sinh ra đời mà đừng ai dạy ta bất cứ một điều gì thì ta sẽ ra sao?" À. Cho tưởng tượng đi. Thầy nói: "Ta sẽ thua cả một con thú." Vì sao vậy? Vì con thú nó được lập trình theo bản năng,
[53:29]tự nó sẽ có cách nó xoay xở trong cuộc sống, không cần ai dạy, bản năng đã được lập trình. Nhưng tiếc con người không hề được lập trình. Nếu không được dạy thì chúng ta làm sao? Tệ hơn con thú. Nếu không được dạy. Nhưng chỉ may mắn một điều là con người có trí thông minh và cái trí thông minh nó thúc đẩy con người dạy và học. À chúng ta chỉ nhờ như đó thôi. Nghĩa là ngày nào con người còn dạy, con người còn học thì chúng ta còn phát triển ờ là để trở thành một cái nền văn minh như thế này. Còn nếu ta tưởng tượng ta sinh ra đừng ai dạy ta bất cứ một điều nhỏ gì thì thua cả một con thú liền. Bản năng tự nhiên ta là ích kỷ,
[54:09]hẹp hòi, tham lam, thù hận, ác độc, không có cái gì ra cái gì cả. Do đó cái thế giới này là như vậy, nếu buông ra đừng có một bậc thánh nào xuất hiện giữa trần gian này thì nãy giờ mình có ngồi đây êm thắm với nhau như vậy không? Không, không có ngồi trật tự như vậy đâu, không có ngồi trật tự như vậy đâu. Nếu chúng ta có mặt với nhau đông như thế này mà chúng ta không có đạo lý gì trong tâm thì việc đầu tiên của chúng ta sẽ làm gì khi chúng ta ngồi đông như thế này với nhau? Ai đoán ra được khen hay.
[54:45]Nếu chúng ta có mặt đông như thế này mà trong tâm ta không có một chút xíu đạo lý nào, không có một chút ánh sáng nào thì việc đầu tiên ta lại ta chộp lấy thầy trụ trì hỏi: "Tiền đâu đưa đây?" Đưa dao dí liền. Thầy ổng nói: "Ổng chưa có tiền, không có tiền làm tượng Phật." Đòi cho ra. Rồi là con ta lập tức đối xử với nhau gì? Ác độc, tham lam liền lập tức. Nhưng chỉ bởi vì chúng ta có ánh sáng trong trái tim, chúng ta có Đức Phật soi đường dẫn lối, chúng ta có cái niềm yêu kính đối với đạo pháp nên chúng ta về đây với nhau, ngồi bên cạnh nhau trong yêu thương, đầm ấm, hạnh phúc và tử tế. Nhờ có ánh sáng như vậy.
[55:28]Nên cái Trái Đất này, cái thế giới này cứ mãi mãi cần hết bậc thánh này đến bậc thánh kia xuất hiện làm chỗ nương tựa cho cái hành tinh này được sống ấm êm, hòa bình, hạnh phúc. Thì Đức Phật của chúng ta là như vậy. Không riêng gì Đức Phật của chúng ta, ta cũng phải công nhận đã có nhiều bậc thánh khác đã từng xuất hiện trên cuộc đời này. Ví dụ như Lão Tử, Khổng Tử, Chúa Giê-su, Socrates, Pythagoras rồi vân vân cũng rất là nhiều vị. Lác đác nơi này nơi kia lâu lâu xuất hiện, các ngài để lại những lời dạy đạo lý và để lại một cái đời sống mãnh liệt, chân chính. Thầy vừa nói cái chữ "mãnh liệt, chân chính", vì các vị đó họ có cái sức mạnh tinh
[56:14]thần dễ sợ lắm, nói một lời người khác phải nghe và nói ra những lời đạo lý làm người ta phải tuân thủ thực hành. Nhờ vậy mà cái cái tốt đẹp nó vẫn còn lan truyền lan truyền, nó giữ gìn cái tình con người với nhau để chúng ta gặp nhau toàn biết yêu thương, tử tế, hỗ trợ, nâng đỡ, giúp đỡ với nhau được. Vì vậy, khi ta nói ta hiểu được Đức Phật là một bậc thánh phi thường thì phải hiểu bậc thánh phi thường trên rất nhiều phương diện. Từ cái nội tâm của ngài, đạo đức của ngài, cái trí tuệ của ngài, thần lực của ngài, quá khứ ngài, vị lai của ngài, nhưng đặc biệt là cái sức ảnh hưởng của ngài đối với nhân loại,
[57:00]giữ một cái góc nhân loại cho êm ấm, đạo đức, hạnh phúc cho tới ngày hôm nay. Nếu thiếu những bậc thánh như thế, thế giới ta sụp đổ rồi. Nên ta hiểu ngài là một bậc thánh phi thường đã là cái công đức rất là rất là lớn, rất là lớn. Ta chỉ cầu mong rằng mọi người hiểu Đức Phật như vậy là họ có được cái phước rất lớn mà chuẩn bị mà tiến bước trên con đường tu hành, giác ngộ như vậy.
[57:33]Mà ví dụ như họ chưa thể tu hành giác ngộ thì ngay trong cái đời sống bình thường của họ, họ đã có cái rất nhiều cái phước về trí tuệ, về nhân cách và đời sống. Cái người mà hiểu Đức Phật là một bậc thánh phi thường thì người đó tự nhiên chính mình thoát ra được rất nhiều lỗi lầm của mình. Cái tự nhiên mình vốn có, tự nhiên tất cả chúng ta đều vốn có cái lỗi lầm ích kỷ. Nhưng mà vì ta tin Đức Phật là bậc thánh phi thường nên mỗi khi mình muốn ích kỷ với ai đó, tự nhiên mình có cái gì nó ghìm lại. Mình suy nghĩ một lát mình vượt qua, mình bỏ được cái ích kỷ đó. Hoặc là mình nóng giận, nhưng mà vì trước đây mình đã tin rằng
[58:18]Đức Phật là một bậc thánh phi thường thì tự nhiên mình suy nghĩ một lát mình vượt qua được, mình dẹp được cái nóng giận đó. Và một cái lỗi rất là nặng tất cả chúng sinh đều dễ bị, đó là dâm dục. À tất cả ai cũng bị dâm dục, nó là bản năng tự nhiên sinh học của con người và luôn luôn nó thúc đẩy, nó lôi kéo con người đủ thứ trò. Nhưng bởi vì chúng ta có niềm tin Đức Phật là bậc thánh phi thường, tự nhiên chính mình có cách thắng lướt, vượt qua được, kiềm chế được, hóa giải được những cái ham muốn của ái dục như thế nhẹ nhàng. Chứ còn biết bao nhiêu người người ta khổ sở, thậm chí người ta gây tội ác bởi vì dâm dục.
[59:00]Ta đọc báo hàng ngày ta sẽ thấy điều đó. Chỉ bởi vì những con người đó sao? Lỡ lời trước đây xúc phạm thần thánh hoặc chưa từng có được cái niềm tin Đức Phật là bậc thánh phi thường. Chứ nếu họ có niềm tin Đức Phật là bậc thánh phi thường, họ sẽ không rơi vào những cái lỗi như vậy, không bị đưa ra tòa xử tùm lum kiểu đó như vậy. Nên ngang cái chỗ hiểu này đã là rất là tốt đẹp rồi.
[59:28]Bây giờ còn cái hiểu thứ bảy, hiểu rằng Đức Phật là một bậc thánh giác ngộ tuyệt đối.
[59:38]Chỗ này mới ngon đây.
[59:44]Ủa, nãy nói bậc thánh phi thường, còn đây bậc thánh giác ngộ tuyệt đối khác nhau chỗ nào? Khác hơi xa à. Phải là những người rất có trí tuệ, rất có thiện căn, rất tinh tấn tu hành và có kết quả trong thiền định thì mới có thể hiểu được ở cái thứ bảy: Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối. Mặc dù ta cũng không hiểu hết cái sự giác ngộ tuyệt đối của Đức Phật là như thế nào, nhưng cái niềm tin của chúng ta nó đi trước chúng ta. Niềm tin chúng ta nó đi trước trí tuệ của chúng ta. Ta chưa thể hiểu được hết về sự giác ngộ, tại chính ta chưa phải là giác ngộ. Nhưng ta có tu tập, có thiền định, có thanh tịnh được nội tâm,
[1:00:29]có khắc phục được những cái tình cảm, rồi có mở ra những cái bước tâm linh thì cái niềm tin ta nó vọt đi trước, làm cho chúng ta tin, hiểu Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối. Nên ai mà có tinh tấn tu hành, có thiền định vất vả và có khai mở tâm linh gì đó thì mới có thể đạt được cái hiểu thứ bảy này: Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối. Mà ai hiểu được tới chỗ này thì ngon lành. Ngon lành là sao? Đạo quả của chúng ta bắt đầu được xác định. Ta sẽ có chứng quả thánh nếu ta có cái niềm tin này trong tâm mình. Vì sao vậy? Vì sao khi ta hiểu rằng Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối thì ta bắt đầu có cái nhân để chính mình chứng được thánh quả?
[1:01:28]Vì sao?
[1:01:33]Bởi vì tự nhiên lúc đó ta xuất hiện được lòng tôn kính Phật cực độ.
[1:01:42]À, nghen cái. Chính cái tình cảm này mới tạo thành công đức. Ta nhớ nha, tình cảm là cái nguồn để đậ- là động lực để tạo nên công đức. Đây là một bài mà Thầy vừa giảng ở cái khóa thiền ngoài Hà Nội, Thầy nói về điều này. Hôm nào có dịp nghe thì phân tích sẽ thấy rất là kỹ về điều này. Đó. Khi ta hiểu rằng Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối, ta cảm nhận điều đó thì lập tức xuất hiện kèm theo đó lòng tôn kính gần như tuyệt đối. Và chính cái tình cảm tôn kính này, chính cái tình cảm tôn kính cao tột này khiến cho chúng ta xuất hiện một cái cái nhân, đủ để ta xuất hiện cái quả, cái nhân và chứng quả thánh Tu-đà-hoàn trong tương lai.
[1:02:29]Như vậy là cái chỗ cái thứ bảy này đây. Nên vì thế, chúng ta cố gắng tu hành để đạt được cái hiểu thứ bảy này, hiểu về Đức Phật là một bậc thánh giác ngộ tuyệt đối. Bây giờ nghe Thầy nói, mọi người đều có thể lặp lại, phải không ạ? Mọi người đều có thể lặp lại rằng hỏi: "Đức Phật là gì?", ta nói là một bậc thánh giác ngộ tuyệt đối. Ta có thể lặp lại, nhưng trong tâm ta dù lặp lại, ta vẫn không khởi lên được cái tình cảm tôn kính cao tột với Đức Phật. Tại vì sao vậy? Tại vì chỉ là sự lặp lại của ngôn ngữ, nghe ông Thầy đó ổng nói, mình nói lại. Còn ở đây, cái hiểu về Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối từ công phu tu hành của chúng ta.
[1:03:13]Chúng ta đi qua hết cái giáo lý rồi, chuẩn mực rồi, vất vả ngày đêm thực hành thiền định, vất vả ngày đêm phụng sự cống hiến cho đời, cho đạo, yêu thương từng người, yêu thương từng loài, yêu thương từng cánh hoa cọng lá, sống không có sống gì cho mình nữa, vất vả làm bao nhiêu công đức, vất vả thiền định và có kết quả. Thì khi mà người đó nói rằng là Đức Phật là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối là họ nói bằng cả cuộc đời của họ, cả trái tim của họ, cả máu của họ. Cho nên cái sự tôn kính của họ là tột bậc và người đó đã ấn định xong cái quả thánh cho cho chính mình rồi. Còn chúng ta bây giờ nghe Thầy nói lặp lại,
[1:04:00]cũng không có cái không đủ cái sức mạnh như vậy. Nên khi cái hiểu thứ bảy này thì ta nghe, hôm nay nghe cho vui, nhưng mà phải hiểu thế này: Để ta nói được câu đó là cả một cái cuộc đời này dâng cho cho Phật, yêu thương được tất cả chúng sinh, thấy mình chỉ là cát bụi cỏ rác mà thôi thì mới có thể nói được cái câu này với trọn vẹn cái ý nghĩa, trí tuệ và lòng tôn kính. Nha, vậy.
[1:04:37]Đó là bảy cách mà ta hiểu về Đức Phật. Thì có một số điều ta nói thêm thế này: Đừng có nâng cái quan điểm Đức Phật lên thành như một ông Trời mà chi phối tất cả, đừng nâng lên vì điều đó sai. Đức Phật thần lực phi thường, yêu thương tất cả nhưng Ngài không phải là Thượng đế chi phối tất cả, mà dù cho có cái khái niệm Thượng đế chi phối tất cả cũng sai tuốt luốt luôn. Cái gì ta cũng đổ là ông Trời làm là ta sai lầm. Như hôm rồi giảng ở bệnh viện Nguyễn Tri Phương vậy, Thầy mới nói: Khi cái người bệnh họ đến bệnh viện, thực sự họ có cái lỗi của họ, bệnh của họ, nhưng mà đến họ nhiều khi người cái nóng nảy hay làm khó hay chửi mắng y bác sĩ là cái sai.
[1:05:23]Vì cái bệnh của anh là lỗi của anh, anh có cái gì sai á, nhưng mà đến thì cứ đổ dồn hết trách nhiệm cho bác sĩ là sai. Ta phải thấy cái lỗi của mình, bác sĩ không phải là người tạo ra bệnh, nhưng bác sĩ là người giúp đỡ anh thôi. Thì cũng vậy, bây giờ ta tin rằng có một ông Thượng đế, cái gì cũng do ổng làm hết, đó là một cái loại một sai lầm, một sai lầm. Rất nhiều cái đau khổ của chúng ta do chúng ta gây ra. Mình đổ thừa cái gì cũng ông Trời và cũng đổ thừa ông Trời phải chịu trách nhiệm làm cho mình hết khổ, đó là một tà kiến. À, bây giờ ví dụ như bây giờ ngập lụt, nói: "Ông Trời làm", bây giờ cầu Trời cho hết ngập lụt, không có đúng.
[1:06:08]Ta bệnh, ta có bị cái nghiệp gì ta gây ra, bây giờ: "Ông Trời phải làm cho ta hết bệnh, có trách nhiệm làm cho ta hết bệnh", câu đó sai, không có đổ trách nhiệm cho ông Trời được. Nhưng bởi vì ta sai chỗ nào? Vì ta nâng cái quan điểm lên cao quá, ta đẩy ông Trời lên thành tuyệt đối cái kiểu chi phối tất cả và con người ta mất cái trách nhiệm của mình. Tức là ta đẩy hết tất cả mọi trách nhiệm cho ông Trời để rồi ta trở thành vô trách nhiệm. Hôm qua dịch cho cái ông Tây đó ổng nghe:
[1:06:41]"We put all responsibilities to the God, and then we refuse our own duty." Chúng ta đổ trách nhiệm hết cho ông Trời và mình vô trách nhiệm. Nên vì vậy, chính những cái người mà họ thờ Trời họ cũng sai chỗ này luôn, vì họ tuyệt đối hóa, họ nâng cao quan điểm tột cùng lên, đẩy trách nhiệm cho Thượng đế, cái gì cũng đổ thừa. Và cái hệ quả của nó là gì? Đến lúc nào đó nó xảy ra những cái phong trào mất niềm tin tột độ lan truyền lan truyền. Cái người kia: "Thôi thôi thôi, nói ông Trời ổng có tất cả không có đâu." Thế là người này truyền miệng người kia, người này truyền miệng người kia và nó tạo thành một cái phong trào dây chuyền ở cái lớp tri
[1:07:26]thức và lớp trẻ, người ta phủ nhận Thượng đế luôn. Và khi phủ nhận Thượng đế hoàn toàn cũng sai luôn. Bởi vì sao? Vì Thượng đế có thật, là vua các cõi trời. Cái Ngài có thật. Ngài có trách nhiệm cai quản mọi thứ, quản lý mọi thứ, sắp xếp mọi thứ, nhưng mà Ngài không phải Thượng đế tạo ra mọi thứ. Nhưng mà nên ta nói rằng Ngài là Thượng đế tạo ra mọi thứ ta sai, rồi ta thấy nó không đúng cái ta phủ nhận không có Ngài, cũng sai một lần nữa. Nên ở đây cái đúng là gì? Vua Trời có thật, Ngài có quản lý, có quyền hạn nhưng không phải là tất cả. Thì cũng vậy, đối với Đức Phật cũng vậy, ta không có nâng cái quan điểm Đức Phật lên trở
[1:08:02]thành giống như một Thượng đế tạo ra tất cả. Ngài là bậc thánh giác ngộ tuyệt đối, Ngài là vị Thầy siêu việt, Ngài là sự giác ngộ tận cùng, yêu thương tất cả, biết hết tất cả và dạy dỗ cho chúng ta con đường sáng, nhưng khả năng của chúng ta tiếp nhận được lời dạy của Ngài hãy còn rất là ít. Vậy thôi, hiểu như vậy á, và ta phải cố gắng rất nhiều chứ không thể đổ thừa hết trách nhiệm nơi Đức Phật. Thầy còn nhớ hồi nhỏ thì bị- nhỏ thì nhớ có cái chú hàng xóm đó, cái vợ chồng mở cái quán bán. Ổng ổng người Campuchia, ổng qua Việt Nam ổng ở, ổng định cư bên đây, ổng cưới vợ Việt Nam. Hai vợ chồng không biết sao có ít vốn liếng rồi cái mở
[1:08:45]cái quán bán, quán bán cà phê hay là chút rượu hay đại khái vậy đó, cái quán nho nhỏ thôi, nhưng mà để bảo đảm cho cái quán mình buôn may bán đắt, ổng thờ Phật. Thỉnh đâu cái hình Phật ổng thờ, ngày nào ổng thắp nhang, cầu Phật để buôn may bán đắt. Nhưng mà khổ rằng cái quán ổng ở nơi cái cái cái cái xóm đó người ta cũng nghèo, cho nên chỉ được một vài bữa đầu người ta tới ăn uống ủng hộ, mấy bữa sau người ta tiết kiệm, người ta không tới ăn uống nữa và quán ế. Quán ế cái ổng thấy Phật không linh, ổng quăng cái tượng Phật ra ngoài hè. Giờ này chắc ổng đọa ở đâu mất tiêu rồi. Hồi nhỏ thầy nhớ chuyện đó mà thầy cứ ray rứt về chuyện đó hoài.
[1:09:23]Thầy cứ suy nghĩ về chuyện đó mãi. Nó chỉ bởi vì hiểu về Đức Phật cái kiểu đó là một thần linh để cầu cạnh, hoặc là nâng cái quan điểm lên Đức Phật cũng là người phải chi phối và chịu trách nhiệm tất cả cuộc đời của chúng ta, đó là sai. Cho nên người ta cẩn thận điều đó. Ở đây, tuy nhiên nói rằng Đức Phật không phải là như ông trời chịu trách nhiệm, nhưng Đức Phật có sự gia hộ âm thầm khắp tất cả. Đức Phật ở bên cạnh chúng ta. Đức Phật bên cạnh chúng ta, Ngài luôn luôn theo dõi chúng ta, Ngài luôn luôn take care of us. Nhưng mà Ngài chờ đợi, Ngài wait, đợi chúng ta làm sao? Phải mở lòng. Chính chúng ta phải sao?
[1:10:04]Yêu thương được chúng sinh thì Đức Phật yêu thương ta liền. Chính chúng ta phải khiêm hạ, Đức Phật gia hộ cho ta liền. Chính chúng ta phải vất vả, tận tụy làm các điều công đức thì Ngài luôn luôn mỉm cười che chở cho chúng ta liền. Nói ủa thì như vậy cũng công bằng, như vậy thì không cần có Phật, chỉ cần có luật nhân quả thôi, thì giúp người khác thì tự nhiên có may mắn thì có cần Phật đâu. Cái câu nói đó cũng sai một lần nữa. Trong đạo Phật chúng ta nó không có cái sòng phẳng đến mức độ như vậy, mà nó có cái làm sao? Có cái linh động. Linh động thế nào? Nó khác với cái xã hội, mà xã hội nhiều khi cũng không sòng phẳng tuyệt đối đâu.
[1:10:48]Ví dụ bây giờ nói sòng phẳng sao? Tiền trao cháo múc. À tôi trả anh là một triệu đồng thì tôi mua một cái món hàng. Cái gì thầy không biết ngoài đời một triệu đồng đó mà mua được cái gì nhỉ? Thầy cũng không rành lắm. Đó, thì tôi đưa anh món tiền này tôi lấy món hàng kia, vậy là sòng phẳng. Cuộc đời nó là sòng phẳng như vậy, và luật nhân quả nó cũng sòng phẳng như vậy, là tôi làm phước thì tôi hưởng phước, thì không cần có sự can thiệp của Đức Phật. Cũng như tôi đưa anh một triệu đồng tôi lấy một món hàng, tôi cũng không cần can thiệp cái người mà giới thiệu. Tại họ bán là tôi lại tôi mua, họ bán liền, không cần ai phải dắt, dẫn dắt giới thiệu tôi cả.
[1:11:23]Ta nghĩ như vậy nhưng không phải. Cuộc đời, luật nhân quả hay cả xã hội cũng không phải sòng phẳng một cách khô khan tuyệt đối như vậy. Ví dụ có người dắt ta lại bán, ông kia ổng giảm giá à, đúng không à? "Đây bạn tui nè." Cái ông kia nói: "Thôi bạn anh hả? Thôi thôi tui giảm giá, thay vì bán một triệu tui bán chín trăm." Cuộc đời nó cũng không sòng phẳng tuyệt đối. Hoặc là bây giờ mình đang khó khăn quá thì mình không có tiền để làm gì hết, nhưng có một người nào đó vì họ thương mình, họ đến họ cho mình mượn hoặc họ cho mình một số tiền, thì cái họ cho mượn, cái họ cho mình nó cũng không phải là cái sòng phẳng, không phải là tiền trao cháo múc, mà nó là gì?
[1:11:57]Sự linh động của tình yêu thương trong cuộc đời này. Nên ngay cả trong cuộc đời nếu không phải sòng phẳng tuyệt đối thì luật nhân quả cũng không phải sòng phẳng tuyệt đối. Nói: "Tôi làm phước tôi hưởng phước, không cần Phật", không có đâu. Không có Đức Phật gia hộ ta không đủ sức làm phước, và không có Đức Phật gia hộ, nhiều lúc khó khăn mà phước ta chưa tới thì không có người che chở cho ta ngay lúc đó đâu. Tại vì cái thời điểm mà ta hưởng quả nó chưa tới mà tai nạn nó tới trước, tai nạn nó tới trước khi quả phước tới, lấy ai đỡ giùm cho ta? Phật! Những lúc đó sự xuất hiện của Đức Phật, các vị Thánh Tăng che chở cho ta,
[1:12:33]vì chúng ta có lòng, vì chúng ta có lòng, vì chúng ta khi ta giúp người khác thì không phải là chỉ giúp trên nhân quả mà ta còn có cái lòng yêu thương ở trong đó. Ta thấy một người nghèo, ví dụ họ ví dụ như họ cháy cái nhà, ta đến ta giúp cho họ cất lại cái nhà. Thì nói trên vật chất nó chỉ là con số: "À cái nhà này họ xây hết năm chục triệu, tôi cho năm chục triệu cất lại cái nhà", là con số, nhưng không, trong cái năm chục triệu ta cho họ đó, ta có cái tình yêu thương của con người với người. Cái này đo được bằng ti- bằng tiền không? Không. Khi ta giúp ai ta có kèm thêm một cái tình thương yêu,
[1:13:10]và chính cái này chính là chỗ mà không phải sự sòng phẳng của nhân quả. Đức Phật cũng vậy, Ngài cũng không phải là đợi ta răm rắp: "Mày làm được bao nhiêu phước tao cho mày bao nhiêu quả", không có đâu. Ngài nhìn tấm lòng của ta thôi, cái tấm lòng đó không có tính ra giá, mà Ngài yêu thương ta, che chở ta. Nhiều khi phước ta rất ít, nhiều khi thân phận ta rất tầm thường, nhưng vì ta có tấm lòng, ta tôn kính Phật, ta yêu thương được chúng sinh thì Đức Phật ở bên ta, Ngài bảo bọc ta, ôm ấp ta, che chở ta, đỡ đần, dẫn dắt ta. Nha, chỉ cần tấm lòng mà thôi.
[1:13:50]Nói về Đức Phật thì ta phải hiểu cái ân nghĩa mà Đức Phật cho ta lấy cái gì để đếm? Uncountable, đếm không được, phải không à? Ân nghĩa Phật cho ta, cho ta mục tiêu, cho ta đường đi, cho ta tấm gương, cho ta động lực để ta sống. Nếu không có Đức Phật cho ta những điều này, bây giờ chúng ta đang là ai? Không biết nha, có khi mình đang làm con chó, con dòi ở đâu, người ăn xin lạc loài ở đâu, tầm thường, khổ sở và ác độc ở đâu. Nhưng vì có Đức Phật, ta ngồi đây bên cạnh nhau tin cậy, tương trợ và yêu thương. Có Đức Phật, và Ngài cho ta cả một cái niềm hy vọng trong tương lai, cứ đi theo đúng con đường Đức Phật, cuộc đời ta cứ vượt lên dần dần,
[1:14:36]đau khổ ta rũ bỏ dần, hạnh phúc ta cứ thu hoạch lấy từ từ. Cái ân nghĩa của Đức Phật đối với chúng ta là không thể tính kể được. Ta nói hơn hai ngàn năm để có thể hiểu lời dạy của Đức Phật về vi khuẩn. Đức Phật cầm ly nước nói: "Trong đây có rất nhiều khuẩn, uống nhớ lọc giùm tui." Và cái câu nói Phật này không ai hiểu, phải hơn hai ngàn năm sau khi chế được kính hiển vi bắt đầu mới nhìn thấy vi trùng, mới thấy tùm lum vi khuẩn khắp nơi nó tác động lên cuộc sống của chúng ta. Phải hơn hai ngàn năm mới hiểu được. Và phải hai ngàn năm trăm năm bắt đầu mới hiểu lời dạy của Đức Phật về các thế giới trong vũ trụ này.
[1:15:15]Vũ trụ mênh mông vô tận, Mặt Trời không là cái gì cả. Bao nhiêu ngôi sao, bao nhiêu hành tinh, bao nhiêu thế giới và cũng có rất nhiều đấng giác ngộ khác ở nơi này nơi kia. Thì ngày hôm nay những cái dấu vết của UFO, những người ngoài hành tinh để lại đây đó khắp nơi đã chứng minh rằng quả thật ngoài thế giới này còn rất nhiều thế giới khác có sự sống và văn minh của họ còn cao hơn ta. Ta cần hai ngàn năm trăm năm để bắt đầu thấy được điều này, mà lời đó Đức Phật đã nói từ rất lâu. Vậy bây giờ ta cần bao nhiêu năm nữa để hiểu về các cõi trời? Tại vì ngày nay vẫn chưa hiểu mà. Về địa ngục, về các cõi trời tới ngày hôm nay vẫn chưa
[1:15:54]hiểu, mà Einstein muốn ám chỉ điều đó mà không dám nói, tại nói ra sợ người ta nói mình tâm linh. Einstein chỉ nói là dark matter, vật chất tối. Einstein nói rằng trong vũ trụ này còn có vật chất tối theo những phương trình mà các ngôi sao nó chuyển động, thì như vậy nó tồn tại một cái khối lượng mắt ta không nhìn thấy mà ông gọi là vật chất tối, nói thẳng ra là các cõi trời. Mà ổng không dám dùng cõi trời, heaven, không dám dùng, ổng chỉ dùng dark matter là những vật chất tối. Thì ta cần bao nhiêu ngàn năm nữa để có thể hiểu được lời dạy của Đức Phật về ba cõi sáu đường? Và ta cần bao nhiêu năm nữa để hiểu về karma, luật nhân quả?
[1:16:37]Ngày hôm nay, luật nhân quả vẫn chỉ còn là niềm tin của những tín đồ đạo Phật. Chừng bao nhiêu năm nữa ta có thể hiểu về karma, luật nhân quả, the law of karma này một cách scientific, một cách khoa học? Chừng bao năm nữa? Thấy không, đến giờ này vũ trụ, thế giới, khoa học vẫn chưa theo được lời dạy của Đức Phật mà. Đến giờ này vẫn chưa mà, mới hiểu được một ít vi khuẩn, các thế giới. Nhưng mà còn cõi trời, còn luật nhân quả, không biết bao nhiêu ngàn năm nữa ta phải chờ đợi mỏi mòn. Nhưng nó là chân lý. Cho nên phước cho những ai mà ngay từ bây giờ đã tin được lời Phật dạy về luật nhân quả, về ba cõi sáu đường.
[1:17:30]Thôi, nói gì nói, thôi ta kết luận một điều: Đức Phật trở thành hạnh phúc của tất cả chúng ta.
[1:17:41]Thank you for listening. Goodbye, see
[1:18:02]you again.