[0:35]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước là thầy cũng xin thay mặt cho chùa cảm ơn quý Phật tử đã về đây ăn Tết với chùa cho vui.
[0:49]Có nhiều người đã ở lại từ tối hôm qua hả, đêm ngủ ngoài sân có gió, có lạnh, thầy rất là sợ. Thấy mùa mùa Tết nó cũng lạnh, nằm ngoài sân không biết có sao không. Nghe nghe nói đêm ở lại rất là đông ha. Thôi thì Phật độ. Về đây ăn Tết thì chùa ta có nhiều thứ để ăn Tết. Thứ nhất là có cái vườn hoa, có cái mái nhà tranh, hồi xưa nghèo lắm mới ở nhà tranh, còn giờ giàu lắm mới có cái nhà tranh đó để trưng. Cái thứ hai là
[1:28]có thức ăn. Chùa cố gắng nấu, bày biện thức ăn ngon ngon một chút để đãi quý Phật tử vui những ngày xuân. Mứt mứt bữa nay còn không ta? Mứt nay còn nhiều không? Thứ ba là mình có giáo pháp. Chúng ta đến ăn Tết ăn Tết trong giáo lý, cứ mỗi ngày Tết mình được nghe thêm vài cái câu đạo lý để làm thêm cái hành trang cho cuộc sống trong năm. Và thứ tư thì đầu năm dường mình có cái nghi thức tâm linh để cầu an cho nguyên một năm. Thì trước đây, các chùa có nhiều cái phương pháp để cầu an cho một năm mới được bình yên, hạnh phúc. Có nhiều cách, có khi chùa tụng Dược Sư, rồi gì đó, có thậm chí có chùa đã tiếp nhận cái
[2:30]cái cái phương pháp của thầy bói đưa vô là cúng sao, giải hạn, đủ cách. Nhưng vừa rồi Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ra cái lệnh là cấm cúng sao, vì càng lúc nó càng đi quá trớn, nó phản cảm, nên cấm. Thì chùa ta năm nay thì mình có tổ chức cái lễ thỉnh thánh độ mệnh để làm cái vị thánh mà bảo hộ cho mình trong một năm nay. Thì vị thánh đó thường là những vị A La Hán, những bậc có thật trong lịch sử Phật giáo, những vị đệ tử xuất sắc của Đức Phật đã đắc đạo, có thần thông cao siêu, có trí tuệ, từ bi phi thường. Nên ta dựa vào cái lịch sử, kinh điển của đạo Phật để ta chọn ra 60 vị thánh làm những vị thánh bảo hộ cho chúng ta trong một năm mới.
[3:27]Thì thay cho cái cúng sao nó rất là lệch lạc, mê tín và bất hợp lý. Còn cái công hạnh của các vị A La Hán phi thường thì thật là siêu xuất. Chỉ cần chúng ta có cái lòng kính ngưỡng các ngài, chắp tay xá lạy các ngài một lần là chúng ta đã được phước vô lượng. Công hạnh của các vị A La Hán thật là phi thường. Nên là sau này một lát nữa, sau cái thời pháp, trước giờ ăn cơm trưa, chúng ta lên chánh điện, chúng ta khấn Phật, rồi chúng ta bốc thăm, thò tay vào cái thùng bốc thăm xem mình rút ra mình được cái vị thánh nào bảo hộ trong năm nay. Rồi chúng ta đến cái cái bàn thư ký á để thỉnh cái vị đó về mà lễ bái.
[4:16]Lấy cái hình và lấy cái công hạnh của vị đó về lễ bái, nhận vị đó làm vị thánh bảo hộ của mình trong một năm. Và hãy tin một điều, ta lễ bái một vị A La Hán rồi thì phước ta rất là lớn. Quanh năm lễ bái rồi thì ví dụ năm nay đáng lẽ mình gặp những chuyện xui rủi thì thầy bảo đảm rằng các ngài gia hộ chúng ta sẽ vượt qua những tai họa. Nó sẽ xảy đến, chứ không phải là không, nhưng rồi vượt qua được. Còn nếu mà ta không có phải là những cái tai họa thì tự nhiên năm nay mình có nhiều cái việc phát đạt, may mắn, bất ngờ, đó là do cái công đức mà lễ bái một vị A La Hán phi thường. Chứ thường thường ta hay đi lễ cái đền này,
[5:00]cái miếu kia, ở cái xóm nọ, nghe đồn không à. Nói bà Chúa nọ, ông Chúa nọ, ông Hoàng, nhưng thực sự những vị đó không phải là những bậc thánh phi thường, không phải là những bậc A La Hán xuất thế cao siêu, mà chỉ do tin đồn nào đó rồi ta đến ta lễ lạy, thực ra phước không được bao nhiêu, mà nhiều khi cũng chẳng có phước. Rồi cái cái sự cúng quảy đôi khi chỉ là một cái một cái trò. Ví dụ con heo đem vô cúng thì họ lòn ra ngõ sau họ đem ra đằng kia họ bán lại, cái mình lại mua con heo đã cúng đó mình đem vô bán lại, con heo đi vòng vòng vòng hết một cái mùa cúng nó chạy ngừ vòng mấy ngàn vòng. Và tiền thì mình cứ đổ vào đó, mà cái người bán heo á,
[5:46]bán con heo quay á với cái người mà chủ đền đó quản lý đền nó là một, nó là một cái tập đoàn ăn rơ với nhau, nên gọi là là lừa thần lừa thánh hay là mua thần bán thánh, chúng ta là những người bị lừa đảo. Thực sự nó không có cái tăng cái giá trị đạo đức và cái công đức cho ta. Còn khi ta lễ bái một bậc A La Hán có những công hạnh phi thường thì trước hết tâm hồn ta được chuyển hóa, đạo đức ta tăng lên. Và thứ hai, công đức ta được chuyển hóa, ta thật sự có những may mắn trong cuộc đời của mình. Vì ý nghĩa đó, cho nên là thầy đã tổ chức cho Phật tử thỉnh cái thánh độ mệnh làm một vị thánh bảo hộ cho mình trong một năm.
[6:31]Và nói tại sao phải một năm mà không suốt đời? Tại nhiều khi sợ qua năm mới mình thỉnh vị khác cho nó vui vui vậy thôi, chứ suốt đời cũng được, không sao. Cái ý nghĩa bên đây năm nay ta ta lên chùa ăn Tết gồm bốn điều như vậy: một là có hoa, hai là có thức ăn, ba là có giáo lý, và bốn là ta sẽ thỉnh một vị thánh độ mệnh cho mình trong năm mới như vậy nha.
[7:01]Cái đề tài giáo lý đạo lý hôm nay ta nói với nhau là: Vô thường là tiêu cực hay là tích cực?
[7:12]Ta đến với đạo Phật thì ta thường được nghe giảng dạy rất nhiều về cái đạo lý vô thường, tức là mọi chuyện trên đời rồi phải thay đổi. Điều đó là cái giáo lý hết sức là căn bản. Cái căn bản thứ nhất của đạo Phật là luật nhân quả, gieo nhân gì gặt quả nấy là cái thứ nhất, cái thứ hai là tất cả đều vô thường. Đến với đạo Phật phải hiểu hai cái đạo lý này. Cái đạo lý nhân quả thì tùy trình độ của ta mà Phật sẽ dạy cho ta theo cái mức độ thấp hay là cao. Ví dụ như ta là một người sơ cơ, ít có trí tuệ, suy nghĩ đơn giản thì ta sẽ được học cái luật nhân quả cũng đơn giản: gieo nhân gì gặt quả nấy, mình làm hại ai,
[8:06]làm cho ai đau khổ thì cuộc đời mình thế nào cũng gặp những chuyện đau khổ, xui rủi; còn nếu mình hay giúp đỡ người khác, mình sống tử tế với người khác thì thế nào cuộc đời mình cũng được nhiều may mắn, hạnh phúc, đó là căn bản của luật nhân quả. Nhưng nếu mà cái trình độ mình cao lên, trí tuệ mình nhiều hơn thì luật nhân quả không đơn giản nữa, luật nhân quả rất là phức tạp, rất là khó hiểu. Ví dụ như bây giờ mình nói mình mình tử tế, mình giúp đỡ, nhưng mình tử tế với ai? Mình tử tế một cái người xấu, cho họ con dao để họ đi giết người hoặc là cho họ tiền để họ đi nhậu rồi họ về họ quậy phá
[8:48]hoặc là họ đi làm chuyện bậy, thì cái việc mình giúp đỡ một người xấu đó nó không hề có phước mà làm cho mình mang họa về sau. Còn ví dụ như mình nói mình mình mình đánh ai thì mình làm tội, hổng chắc à. Ví dụ mình thấy một cái tên đó nó nó trộm cướp, nó sắp sửa cướp của giết người thì mình lập tức ra tay mình hạ gục nó liền để bảo vệ những người khác, thì cái hành vi đó không hề có tội mà lại là có phước. Nên ta càng lúc càng hiểu sâu dần dần lên. Rồi ví dụ như có một cái quốc gia mà được gọi là tâm linh rất là cao nhưng mà nổi tiếng về việc hiếp dâm phụ nữ làm cho thầy cứ ngạc nhiên, thầy nói:
[9:34]Ủa cái đất nước này nghe nói tâm linh lắm mà tại sao mà xảy ra cái nhiều cái chuyện cưỡng hiếp như vậy? Rồi thầy mới sực nhớ ra à bởi vì họ có gieo một cái nhân, cái nhân rất kỳ lạ là thờ lạy thú vật. Thì đấy là một gieo cái nhân, mình thờ đối tượng nào thì mình đi theo nghiệp của đối tượng đó. Còn cái nhân quả, ví dụ mình thờ một vị thánh, thánh thiện, đạo đức, thì chắc chắn rằng cái tâm hồn mình thay đổi theo theo cái chiều hướng tốt đẹp, mình sẽ đạo đức lên rất là nhiều. Nhưng cái luật nhân quả cực kỳ khó hiểu, mà mình trí tuệ tới đâu thì mình mới hiểu dần cao siêu lên tới đó. Và cái luật vô thường cũng vậy.
[10:18]Đến với đạo Phật mình hiểu là tất cả đều vô thường, tất cả đều thay đổi, và cái đạo lý vô thường này nó xuyên suốt hết trong giáo lý của đạo Phật. Người tu theo đạo Phật phải suy nghiệm về cái sự vô thường này một cách sâu sắc. Và ai bắt đầu nghiệm cái giáo lý vô thường này là người đó đang ở một trình độ tu tập cao trong đạo Phật. Chứ còn cái người mà mới đến với đạo Phật thường chỉ được nghe nói về luật nhân quả mà thôi. Ta nhớ như vậy nha. Nên hôm nay mà khi thầy nói về cái lý vô thường, tức là thầy đã nói đến một cái tầng bậc cao trong giáo lý của đạo Phật, nên mọi người ngồi nghe cố gắng chăm chú giùm thầy vì không dễ hiểu.
[11:02]Đây là giai đoạn cao rồi, chứ còn nói về nhân quả thì là căn bản. Ai là bước đến đạo Phật là hiểu nhân quả cái đã, còn nói tới vô thường là bắt đầu có chiều sâu, chiều sâu trong cuộc sống, trong tư duy, trong triết lý. Thì mọi thứ trên đời đều vô thường, nó nói là: sinh, trụ, hoại, diệt. Tức là bắt đầu có xuất hiện, rồi tăng trưởng, tăng trưởng rồi bắt đầu suy tàn, suy tàn rồi biến mất, không còn tồn tại nữa. Cái quy luật nó cứ như vậy. Ta nhìn mọi thứ trong cuộc sống này, ta suy nghiệm, ta sẽ thấy cái điều đó rất là rõ. Rồi ví dụ như là ta thấy mùa xuân, nhưng rồi mùa xuân xong, mùa xuân lại là mùa hè, sau mùa hè tới mùa thu,
[11:52]mùa thu tới mùa đông, rồi lặp trở lại một lần nữa cái chu kỳ đó. Cũng như vậy, con người ta sinh ra, lớn lên, rồi già, rồi bệnh, rồi lại chết, rồi lại tái sinh, sinh trở lại, rồi lại lớn lên, rồi già, rồi bệnh, chết. Cái vòng tuần hoàn cứ như vậy mãi. Thường khó có cái gì mà cố định, khó có cái gì cố định. Rồi ví dụ như là có những người giàu sang, có những người giàu sang và tự cho rằng mình là,
[12:25]mình là tài sản này không bao giờ hết, nhưng mà thực sự làm sao? Rồi một lúc nào đó bất ngờ cái thời cuộc, thời thế thay đổi cũng tan vỡ tất cả. Rồi có những triều đại vua chúa cũng vậy, có những triều đại vua chúa rồi cứ thay nhau mà nối tiếp, mặc dầu cái lõi, cái nguyên tắc nó giống, còn nguyên, nhưng mà triều đại thì cứ phải thay đổi. Rồi cái mọi điều chúng ta quan sát trong cuộc sống này như vậy, rồi có những cái mà người ta cứ muốn giữ cho nó bền lâu, nhưng mà cái quy luật vô thường tàn nhẫn cũng lần lần xua đi, quét đi tất cả. Ta có cái gì ta muốn bền lâu? Ví dụ như khi đôi lứa lớn lên theo cái nghiệp,
[13:13]bắt đầu ta gặp cái người nào đó ta thương, rồi cái ta cứ nghĩ rằng cứ mong muốn tình yêu này là bất diệt, là bền bỉ. Nhưng mà thật sự thì sao? Rồi vô thường cuốn đi tất cả. Cuốn đi cái gì? Có thương gì thương, có nợ gì nợ rồi già, chết cũng cướp đi, cũng gây ra cuộc ly tan. Có khi người chết sớm, người chết muộn rồi cũng xa nhau. Hoặc là ngay trong cái tình cảm đã bị thay đổi, thấy vậy gặp người khác có cái gì đó nặng nợ hơn bỗng nhiên thay lòng đổi dạ. Cuộc sống này là là sự thay đổi, là sự thay đổi. Và tại sao Đức Phật buộc ta phải nghiệm cái sự thay đổi đó vậy?
[14:00]Nghĩa là cái người đệ tử Phật với một người không biết tu nó khác nhau ở chỗ này. Cái người không biết tu thì
[14:12]đau khổ vì sự thay đổi đó, còn người đệ tử Phật thì chấp nhận sự thay đổi đó, bình thản trước sự thay đổi đó. Đây hai cái này khác nhau, chỉ vậy thôi. Nên hôm nay khi mà thầy nói về cái đạo lý vô thường này, thì đây là một tầm một tầm cao của giáo lý đạo Phật. Và nói như vậy để chúng ta tu tập bước vào cái giai đoạn tu tập thật sự của đạo Phật là suy nghiệm mọi thứ vô thường và thản nhiên chấp nhận nó, thản nhiên chấp nhận nó. Đây là cái thái độ biết tu. Cái thản nhiên chấp nhận của nó có giải quyết được vấn đề gì không? Ban đầu ta thấy giống như cũng không giải quyết được vấn đề gì, chỉ làm cho ta bớt đau khổ mà thôi.
[15:01]Nhưng khi ta tu tập lâu, suy nghiệm lâu ở đạo lý vô thường này thì tự nhiên tâm linh ta từ từ khai mở. Đây là điều rất là lạ, chứ ban đầu cũng thấy như chưa có gì lạ. Ví dụ bây giờ, ví dụ bây giờ vậy. Bà vợ bả về bả thú nhận với ông chồng, bả nói: "Em không thể giấu anh mãi. Thật ra em đã ngoại tình và bây giờ em đã có con với người khác,
[15:33]có cấn thai với người khác." Thì với cái người mà bình thường, ông chồng mà nghe cái câu chuyện đó rồi, nổi điên lên liền. Gia đình tan vỡ rồi mọi chuyện sau đó rất nhiều việc xảy ra, ly hôn, tan vỡ, cãi cọ, có khi giết chóc nhau nữa không chừng. Nhưng mà gặp ngay cái ông chồng này ổng lại là đệ tử Đức Phật, từ lâu ổng đã thuần thành tu tập, ổng đã chiêm nghiệm cái đạo lý vô thường này rất là lâu. Ổng nghe xong ổng bình thản ổng nhìn bà vợ, lòng không xúc cảm và chấp nhận điều đó. Chấp nhận rằng trong cuộc sống này có những cái thay đổi nhiều khi nó đến từ từ và nhiều khi nó đến bất ngờ quá. Khi mới yêu nhau thì ông đã đã biết rằng
[16:21]coi vậy chớ không ai giữ được nhau bền lâu. Có thương nhau gì thương, lúc nào đó rồi cũng phải chia tay. Hoặc ổng chết trước, bả chết trước hoặc là hai người cùng chết, nghiệp khác nhau đi mỗi đường, đó là cái vô thường nó đến chậm. Và cũng có khi nó đến bất ngờ, đến một ngày bả tuyên bố: "Không thương anh nữa." Cái vô thường đến nhanh quá. Nhưng mà vì ông đã suy nghiệm cái lý vô thường này từ rất là lâu nên ông nhìn bà lòng không xúc cảm, không giận hờn, không nói gì, cứ gật gật cái đầu, nói rằng: "Thôi ờ em đã chọn lựa như vậy thì thôi. Cũng mong rằng em được hạnh phúc." Bà vợ rất ngạc nhiên.
[17:04]Thấy chưa từng thấy trên đời có một người nào mà mà mà mà máu lạnh như vậy. Mà thực sự không phải ổng máu lạnh mà chỉ bởi vì ổng đã thấm nhuần được đạo lý và ổng nghĩ rằng mọi chuyện là nghiệp, là duyên, hết nợ hết duyên với nhau thì tự nhiên chia tay. Và ổng hiểu cái lý đó rất là rất là sâu sắc nên ổng đón nhận điều đó. Người ta nhìn vào thấy như ổng là một người bị thất bại trong tình cảm, trong hôn nhân, vợ mình mình giữ không nổi để thằng nào nó cuỗm mất tiêu. Nhưng mà không ngờ ông là người thấm nhuần đạo lý nên ổng cực kỳ bình thản, xem và chấp nhận điều đó, nói: "Thôi em đã chọn lựa thì xử lý làm sao cho êm thấm,
[17:43]cho mấy đứa con nó đừng sốc." Mọi người nhìn vào cũng không có gì họ họ họ gièm pha, đàm tiếu. Cứ từ từ rồi xử lý, không sao. Cứ bình tĩnh, đừng có lo lắng. Nàng đang có bầu mà lo lắng nữa thì nó ảnh hưởng tới sức khỏe. Nghĩa là chỉ có ông thánh mới nói câu đó. Thấy vợ có bầu người khác mà nói câu đó thì đúng là chỉ có ông thánh trên đời này. Nói đang có bầu thôi đừng để ảnh hưởng sức khỏe, cứ bình tĩnh từ từ xử lý. Rồi thôi, từ từ hai vợ chồng bàn nhau dần dần để mà xử lý cho nó êm xuôi. Rồi sau đó ổng lên chùa Phật Quang ổng đi tu, ví dụ vậy. Cái câu chuyện đó có thể là end up là kết thúc như vậy.
[18:21]Nhưng mà ngoài cái thái độ mà chấp nhận cái sự thật phũ phàng, ngỡ ngàng, cái sự thay đổi đột ngột, người này còn phải có cái gì nữa? Tâm từ bi, tâm từ bi, không ghét ai được, không ghét ai được. Nên lúc nào đó ta cũng sẽ nói về cái lòng từ bi trong cái cuộc sống mà muôn hình vạn trạng này, trong những sự thay đổi bất ngờ này và trong những cái cái bội bạc của con người, của thời đại, của của thế giới này. Trong những điều bất ngờ, khổ đau, ti tiện, ác độc của con người, làm sao mà mình vẫn giữ được cái lòng từ bi. Đó là một đạo lý khác hơn ngày hôm nay. Hôm nay ta chỉ nói về cái đạo lý vô thường thôi. Đó.
[19:07]Thì cái thái độ ông chồng như vậy ta thấy có cái gì lợi? Cái lợi thứ nhất là sao? Ổng không đau khổ, phải không ạ? Ổng không đau khổ, là cái hay đã. Chứ còn nếu ta không chấp nhận cái vô thường, ta điên lên thì đầu tiên ta đau khổ cái đã. Người mình người mà thiệt thòi đầu tiên là mình chứ là ai đâu. Nhưng đây ổng không, bình thản nên ổng không đau khổ, tức là có một chúng sinh đã không đau khổ. Cái thứ hai là gì? Sau đó ổng bình nhờ cái bình tĩnh không đau khổ đó ổng không làm bậy và ổng xử lý gia đình êm thấm và nhiều người khác cũng không đau khổ theo nhờ cách xử lý khéo léo, nhẹ nhàng như vậy.
[19:46]Nên ta thấy là đó là cái phước của ổng, ổng không tạo nghiệp. Nhờ cái ổng bình thản chấp nhận, ổng không tạo nghiệp. Chứ nếu lúc đó ổng giận lên ổng cầm dao ổng đâm bả một cái chết hai mạng người liền. Rồi sau đó ổng đi tù, những đứa con kia đau khổ không học không hành, bơ vơ, gia đình tan vỡ là nghiệp chồng thêm nghiệp, đau khổ chồng theo đau khổ, tội chồng theo tội. Còn đây nhờ ổng bình tĩnh một cái không có chuyện gì xảy ra, ổng giữ mọi thứ bình yên, hạnh phúc, bình thản lại từ từ xử lý. Và cái đứa bé ở trong kia nếu không bị xáo trộn á, đó là cái người mà ta chấp nhận được cái vô thường, ta trở nên cao thượng mà ta không ngờ.
[20:24]Và trong cái chấp nhận vô thường đó đó, ta cao thượng đó, bỗng nhiên ta không tạo nghiệp, ta không tạo thêm nghiệp mà có khi ta đang tạo phước. Đáng lẽ phải đổ vỡ, đáng lẽ phải đau khổ, đáng lẽ phải nhiều người khổ sở theo, nhưng không, tất cả đều được giữ lại, bình tĩnh lại do cái gì? Ta chấp nhận vô thường, chấp nhận sự thay đổi. Cái hay là như vậy. Nên cái người đệ tử Phật mà suy nghiệm cái lý vô thường thôi, thật sự thấy không có gì ta cũng không xử lý gì, nói là: "Có gì hay đâu, bà vợ cũng ngoại tình mất tiêu rồi, không có xử lý gì cả." Không! Coi vậy chứ rất nhiều việc đã được xử lý rồi, phải không ạ?
[21:06]Rất nhiều việc đã được xử lý ngay lúc đó rồi. Chứ nếu ổng không chấp nhận vô thường, bữa đó cái nhà có khi ổng cháy mất rồi. Nhưng nãy ổng chấp nhận vô thường, mọi chuyện rất bình yên. Chúng ta cũng vậy. Nếu chúng ta đối diện với cái sự vô thường, ta suy nghiệm cái đạo lý vô thường và chấp nhận nó, coi vậy chớ ta đi qua cuộc sống này ta đã đi qua một cách bình yên và vô tình không ngờ ta cũng đã tạo ra rất nhiều việc phước mà ta không biết. Cứ tưởng ờ đời vô thường rồi ta chấp nhận thôi, nhưng đâu ngờ rằng là ta đã giữ được tâm bình yên mà giữ được cuộc đời này cũng bình yên theo ta. Vậy nên trong cái phương pháp tu tập của đạo Phật còn
[21:51]có một cái gọi là quán thân này là vô thường. Đây là cái tu tập cốt lõi, căn bản của người đệ tử Phật. Mỗi buổi tối, mỗi buổi khuya, sớm ta ngồi thiền, ta đều suy nghiệm về cái đạo lý vô thường nơi thân của mình. Cái thân này rồi sẽ già, rồi sẽ bệnh, rồi sẽ chết. Chết rồi chưa hết, tiếp tục bắt quán. Phật bắt ta quán tiếp sau cái chết là gì? Sau khi chết rồi, cơ thể này bắt đầu mục từ từ, sình trương lên, phình to ra, rồi xì xẹp xuống lại, teo lại. Giòi bọ nó ăn, mục dần, mục dần cho tới khi còn cái xương, rồi cái xương theo năm tháng mục dần, mục dần thành tro bụi chìm mất trong đất luôn, không còn gì cả.
[22:35]Tức là mỗi ngày Đức Phật buộc ta phải suy nghiệm về cái lý vô thường cho tới chiều sâu, cho tới thấu đáo như vậy. Hồi xưa, khi mà thầy học cái lý này trong kinh, thầy cứ ngạc nhiên hoài. Thầy nói sao Phật nói cái gì mà kỹ quá vậy nè? Biết là ồ sống thế nào cũng chết, vậy được rồi, mà Phật bắt quán từng chút, từng chút vậy đó. Quán là ờ trên não mình gồm có cái bộ óc nó như nó như cái đậu hũ non vậy đó. Máu mình nó sền sệt, chân chất dịch, rồi dưới đây là phổi, đây là gan, là thận, trong đây là phân, là nước tiểu, rồi khớp chân, gân, xương, móng nghĩa là lông, nghĩa là Phật bắt quán từng thứ và từng
[23:17]thứ nghĩa là thay đổi, bệnh, già, chết, từ từ, từ từ. Chết rồi từ từ lại sình trương, tan hoại. Ngồi thầy đọc cái bài kinh thầy ngạc nhiên. Thầy nói sao Phật nói chi mà dữ thần vậy nè trời? Chi mà quá kỹ vậy? Chỉ có cần phải đến như vậy không? Có cần phải kỹ đến vậy không? Nghĩa là ừ nhưng mà Phật thì mình không dám cãi, bởi vì trí tuệ của Phật là siêu việt. Mình nói Phật nói như vậy là có lý do, nhưng mình không hiểu thôi. Không trong cái không hiểu Phật, nhiều khi mình cũng hơi thấy nó lạ. Nói thôi nói người sống rồi thế nào cũng chết, nói câu đó đủ rồi, mà sao Phật bắt quán kỹ quá? Cho đến khi mà thầy tu nhiều năm rồi mới từ từ mới
[23:58]mới hiểu ra cái trí tuệ của Phật là tại sao như vậy. Tại sao là Phật bắt mình quán từng bộ phận trên cơ thể rồi cái sự vô thường dần dần của cơ thể cho đến thấu đáo, kỹ lưỡng và từ từ biến mất luôn? Là mình hiểu cái sự vô thường của thân thể cho đến đường tơ kẽ tóc. Mà cái người mà hiểu cái vô thường của cơ thể cho đến đường tơ kẽ tóc như vậy á thì đúng là khi chúng ta gặp việc, mình bình tĩnh rõ ràng vì mình đã nhổ cái gốc của nó rồi. Còn cái người mà không quán vô thường nơi cơ thể thấu đáo á, coi vậy chớ cái chấp thân của mình vẫn còn tồn tại nằm ở sâu bên trong. À! Ví dụ như thế này. Ví dụ bây giờ ta nghe nói vô thường:
[24:43]"À, người sống nay chết mai." Mình hiểu như vậy thôi, ai cũng hiểu và quán sơ sơ như vậy thôi thì lạ một điều là thẳm sâu trong tiềm thức của mình cái chấp thân vẫn còn tồn tại. Đụng chuyện một cái cực kỳ đau khổ. Ví dụ. Ví dụ như một cô gái vậy nào giờ rất xinh đẹp. Một hôm bất ngờ soi gương thấy có xuất hiện một vết nám ở trên má, nám đen đen. Ở đây có ai bị chưa? Có không? Có phải không? Và lúc đó tâm trạng làm sao? Cực kỳ đau khổ. Lật đật là bao nhiêu thuốc thang mua đủ thứ xức, bôi, phết, che đậy làm sao hết. Nghĩa là nếu không xử lý được nữa là đeo mặt nạ đi ra đường luôn vì không thể cho người ta thấy cái vết đen trên má mình được.
[25:32]Tại vì nào giờ mình cũng là người xinh đẹp, phải không? Và lúc đó ta mới thấy tâm mình bất an. Chính vì lý do gì? Vì lý do ta quán vô thường nơi thân không kỹ. Đụng một cái là ta đau khổ liền. Còn nếu cái người quán vô thường kỹ rồi, xuất hiện cái vết đen, nói: "Ờ, cái gương mặt đã tới lúc nó thay đổi. Thôi tới nó tới lúc nó nám rồi kệ nó." Cứ quan trọng là gì? Giữ cái lòng mình sao cho cho đạo đức, cho thanh tịnh, còn mặt nó cứ phải đen. Hoặc là có người bỗng nhiên đi ngang qua cái gương mới phát hiện mình hơi phình ra một chút, lật đật nhảy lên cái cân, ồ nó đã lên 3 cân. Hồi ôi đau khổ đủ thứ trơn chuyện.
[26:12]Nhưng mà nếu mình đó là lý do gì? Mình cũng biết à sống nay chết mai, mình cũng quán vô thường, nhưng mà thân thể nó nhích lên 3 ký một cái là nhảy nhổm liền. Thì bởi vì sao? Bởi vì trong thẳm sâu trong tiềm thức mình cái chấp thân vẫn còn tồn tại. Còn nếu mà mình quán thân thấu đáo, quán thân này vô thường thấu đáo thì cái thân nay nhích lên 3 ký cái mình nhìn: "Ờ, nay nó nhích lên 3 ký ha, bình thản. Mai mốt từ từ teo bây giờ, không sao. Cứ từ từ mà xử lý, mình không quan trọng nó nữa." Rồi ví dụ bây giờ mình bữa nay nghe cái cái tim nó suy yếu, à mình chỉ mong rằng có sức khỏe lao động làm phước thôi.
[26:55]Chứ còn tim suy yếu kệ nó, đã tới lúc nó nó nó nó nó yếu rồi, đã tới lúc nó như vậy rồi, mình chấp nhận cái điều đó, không đau khổ. Cái quan trọng là không đau khổ. Còn ví dụ mình thấy tim yếu, mình lo, chính cái lo đó làm cho tim sao? Yếu hơn nữa. Cũng vậy, cái mặt mà nám, mình lo, nó nám hơn nữa, còn mình chấp nhận nó, coi chừng qua vài bữa nó tan. Nên thử đi. Nên bữa nào mặt nám, không thèm xức thuốc, chỉ quán thân nó vô thường. Ha? Vậy mà nó hết nám. Nếu mình quán nó vô thường mà nó cũng không hết nám, lên đây thầy bắt đền. Thầy xử lý cho. Ha? Thầy lấy dao cạo ra hết nám liền. Ha? Hoặc là vậy:
[27:40]"Tự nhiên nay con béo phì." Ha? "Rồi mà con lo lắng." Càng lo thì càng càng béo phì. Bác sĩ đã nói như vậy: "Càng lo lắng thì càng béo phì." Nên đừng lo, cứ thanh thản nhặt rác, trồng cây, làm phước, ngồi thiền, lễ Phật, vậy nó teo trở lại liền, đẹp trở lại liền nha. Vì chính cái không lo, tự nhiên ta xử lý được nhiều vấn đề rất là khéo léo. Mà tại sao mình lo? Vì mình chấp thân. Tại sao mình chấp thân? Vì mỗi ngày mình quán thân vô thường không kỹ, không thấu đáo. Nên cái triết lý về vô thường, cái đạo lý về vô thường là một tầm cao của sự tu tập mà mỗi ngày người đệ tử Phật của ta phải chiêm nghiệm rất là sâu sắc, đừng bao giờ bỏ qua.
[28:26]Cứ nhìn mọi chuyện, biết trên đời là vô thường. Khi ta được là đã nghĩ đến lúc nó mất. Nhớ như vậy. Khi ta có đã nghĩ đến lúc nó không. Thay đổi như vậy. Ví dụ bây giờ có một người nào đó vừa trúng số là trúng số được 10 tỷ đồng. Có con số nào 10 tỷ không ta? Thầy cũng không bao giờ mua, chả biết. Có? Chắc có Vietlott gì đó hả? Ừ. Ví dụ mình vừa cầm 10 tỷ đồng trong tay thì đã nghĩ tới cái ngày chẳng còn đồng nào. Đã nghĩ tới ngày đó. Nhưng mà có ai chịu nghĩ tới lúc không còn đồng nào không? Không. Vừa có 10 tỷ một cái mình làm chuyện gì? Đi mua vàng giấu liền để chi? Nó sẽ tồn tại mãi mãi. Nhưng nó có tồn tại mãi mãi không?
[29:11]Nghiệp mà nó tới một cái rồi thì có bao nhiêu vàng cũng phải đào lên mà đem bán, thậm chí không đủ phải đi vay mượn thêm nếu nghiệp nó tới rồi. Cho nên cái là ngay khi ta có đã thấy lúc nó không. Ngay khi ta được đã thấy trước lúc nó mất. Cái trí tuệ chính là ta đã thấy lúc nó mất. Còn cái người vừa có nghĩ mình có hoài thì trong đạo Phật gọi là người vô minh. Mà vô minh là gì? Thôi mình nói cho đơn giản là ngu, nói vậy. Vậy thôi. Nghĩa là vừa có và nghĩ ta sẽ có hoài, đó là người vô minh, mà nói cho nó nôm na dễ hiểu: ngu. Khi mình Thế nên khi mà hai người làm đám cưới à hai người làm đám cưới và họ gì đó, thề thề sợ thề trời sợ luôn vậy đó.
[30:11]Thề cái là trăng sao có rơi rụng và núi có mòn, sông này có cạn đi thì ta vẫn yêu nhau mãi mãi. Thì cái người đó là người gì? Khi được mà cứ nghĩ nó còn hoài thì đó là người gì? Đó, ngu phải không? Không, mình nói ngu thì người ta sẽ giận, chứ mình vô đám cưới mình vô đám cưới mà mình nói: "Ồ, cô dâu chú rể ngu quá hà, cứ tưởng có nhau hoài." Thì người ta làm sao? Người ta sẽ xử lý thô bạo vô mặt mình. Nha. Thầy không có dùng chữ là "dọng vô mặt mình một cái", mà thầy nói chữ văn chương chữ nghĩa: "Nếu mình nói cô dâu chú rể này cứ tưởng còn hoài là ngu quá, người ta sẽ xử lý thô bạo vào gương mặt đẹp đẽ của mình nha." Nói vậy
[30:56]nói cho nó văn chương chút, còn nói thẳng là người ta dọng vô mặt mình cái. Cho nên trên đời này á, ngay khi được đã thấy lúc nó mất, đó là người trí tuệ. À. Ngay khi được đã thấy lúc nó mất, đó là trí tuệ. Nhưng mà ngộ một cái, lúc này luật nhân quả nó chen vào. À. Lúc này luật nhân quả bắt đầu nó chen vào nơi cái ý nghĩ của ta. Ví dụ thế này. Ví dụ như cái người đó vừa mới xây được căn nhà đẹp và họ xây rất là tâm huyết, rất là kỹ lưỡng. Thì khi ta xây được căn nhà đẹp như vậy, thường thường cái người chủ nhà sẽ có hai loại ý nghĩ. Một loại ý nghĩ là: căn nhà này là của tôi và sẽ bền vững rất là lâu, tôi sẽ ở đây rất là lâu.
[31:54]Đó là người loại gì? Loại gì? Mấy người nói ngu nha, tôi không có nói ngu à, rồi đó. Mà mà ngu thiệt, như vậy. Cái loại người thứ hai, khi mà xây xong bước vào căn nhà mới đã nghĩ rằng nó là vô thường, coi vậy chứ không ở với mình mãi mãi. Hai cái loại ý nghĩ như vậy, thì ở đây ta chọn ý nghĩ nào? Đa phần ta chọn là: căn nhà này tôi xây ra, tôi sẽ ở rất là lâu bền với nó. Đa phần ta hay nghĩ như vậy, lúc này luật nhân quả nó chen vô liền. Cái người nào mà nghĩ rằng mình sẽ ở với căn nhà này lâu, thường mau bán nhà lắm, sẽ dễ bán nhà. Đó là thật. Tại có một lần mà thầy mua một căn nhà để làm cái công ty.
[32:48]Đừng nói thầy giàu nha, cũng chạy vạy vay mượn tùm lum à. Mua căn nhà để làm công ty, khi thầy bước vô căn nhà thầy mới phát hiện ra một điều thế này: là cái bà chủ nhà bả không đứng tên, nhưng giao cho người em trai đứng tên và người em trai này là người chuyên môn về thầu xây dựng. Thì lúc xây căn nhà đó thì họ nghĩ căn nhà đó họ sẽ dùng lâu dài, nên họ xây cực kỳ kiên cố. Sắt thép gì tính dư hết, nên nhà bao nhiêu năm rồi không có một vết nứt, tất cả rất là bền vững. Lúc đó thầy mới suy nghiệm một điều: lúc họ xây, họ sẽ nghĩ rằng căn nhà này mãi mãi là của họ, nhưng vừa xây xong một cái kêu bán liền.
[33:29]Vì lúc đó khủng hoảng cái cái sự sản việc làm ăn gì không biết mà quá chừng, nếu không bán được là chết đói luôn, không có gì để sống luôn. Có căn nhà thôi mà không có gì để ăn, khiếp như vậy, nên phải lật đật mà bán. Mà lúc thầy mua căn nhà, căn nhà vẫn còn rất mới, chưa có sử dụng nhiều, cái căn phòng chưa có sử dụng gì cả, và mọi việc xây rất là kiên cố. Lúc thầy mới nghĩ thiệt, khi họ nghĩ rằng cái căn nhà này mãi mãi là của họ thì luật nhân quả nó chen vô nó lật ngược lại. Còn cái người nào mà có căn nhà rồi, lòng thanh thản nghĩ: đời vô thường, thôi cứ ngày nào ở được thì ở, chứ cũng chẳng suy nghĩ gì.
[34:09]Vậy mà ở rất là lâu bền với căn nhà đó, nên cái luật nhân quả nó chen vào là như vậy. Nên người cũng vậy, cái người nào đó vừa được một cái chức vụ gì á thì cứ nghĩ mình sẽ ở trong cái chức vụ này rất là bền, coi chừng mất chức á. Nhưng mà nếu mình nghĩ đời vô thường, ngày nào còn ở chức vụ ráng phục vụ cái cộng đồng cho mọi người, thôi còn ngày nào tranh thủ từng ngày quý giá để dùng cái chức vụ của mình mà phục vụ cho nhân dân thì sao? Coi vậy mà lại rất là bền, ở chức rất là lâu. Đó là cái nhân quả nó chen vào. Cho nên nói là vô thường, nhưng luật nhân quả nó bí mật nó đi kèm kèm theo cái ý nghĩ của ta. Mà vì sao vậy?
[34:52]Bởi vì khi ta suy nghiệm được cái lý vô thường, cái thái độ của ta trong cuộc sống nó khác. Ta nghĩ của mình là bền vững thì cái thái độ ta khác liền, ta hách dịch liền, ta coi thường mọi người liền. Vì mình có nhà đẹp, nói cái nhà này là của tôi bền vững thì mình sẽ có thái độ hách dịch. Và chính cái hách dịch đó nhân quả nó bước vào nó can thiệp, mất cái nhà hồi nào không hay, bán nhà không kịp á. Còn mình có cái ý nghĩ: đời vô thường, có nay, mai không, cái nhà này không biết mình còn ở được bao lâu thì thôi, có cái nhà chứ nhưng mà đối với mọi người vẫn sao? Vẫn khiêm tốn, vẫn tôn trọng. Dùng cái nhà kia khách khứa, bà con đồ lên thôi cũng sắp
[35:35]xếp cho mọi người ở nhờ, chứ không có cái là cao kỳ cái nhà tui, mấy người ở quê lên ở làm gì, không có cái đó. Nghĩ đời vô thường, nhà này có phải của mình mãi đâu. Vậy, vậy mà cái nhà có ở hoài. Cái luật nhân quả can thiệp vô liền làm cho người đó giữ được cái nhà mãi. Nên cái thái độ mà ta suy nghiệm về vô thường là một đạo đức cao, một triết lý cao, một sự tu tập cao. Mà nhân quả nó can thiệp bước vô liền làm cho ta làm sao? Ta có đạo đức, ta có thái độ sống rất là tốt, vậy mà ta có phước. À. Còn cái người mà không nghiệm ra được cái lý vô thường, cứ tưởng cái gì là có với mình mãi mãi, vậy chứ làm sao?
[36:19]Mất rất là nhanh, vô thường nó sẽ đến rất là nhanh. Sư phụ thấy nhiều người vừa nghe Pháp vừa đeo khẩu trang, rất là gương mẫu, vì sợ dịch virus corona, sợ thầy vừa nói vừa vừa sản xuất virus corona. Cho nên tai nghe nhưng mà sợ virus từ nơi thầy phát ra, rất là hay, lấy đạo lý thôi chứ không lấy virus, rất là hay.
[36:47]Bây giờ ta nói qua một vài điều về cái vô thường này. Nếu không có vô thường thì chuyện gì xảy ra?
[36:58]Nếu không có vô thường thì chuyện gì xảy ra?
[37:03]Thứ nhất là có những loại rác mà không phân hủy được là rác nhựa. Bây giờ là gì? Là nỗi khốn khổ của cả cái hành tinh này. Rác nhựa tràn ngập trên mặt đất và trôi xuống đại dương giết không biết bao nhiêu loài cá ở dưới. Thế giới bây giờ là khủng hoảng vì rác nhựa, và nói lần lần cái số lượng rác nhựa nhiều hơn cá. Giờ nó có những cái rác nhựa nó tắp lại bằng cả một hòn đảo trôi bồng bồng bềnh bồng bềnh và phá hủy hết các hệ sinh thái, làm cho rất nhiều sinh vật biển không sống được vì rác nhựa. Và con người ăn các loại động vật đó bị nhiễm rác nhựa vào trong máu mình. Khi mình bị nhiễm rác nhựa, cái hạt vi nhựa vào trong máu lên trên não mình
[37:47]rồi thì mình có cái lối ứng xử cũng nhựa nhựa và rất dễ bị ung thư. Và cái rác đó do mình tạo ra và rác nó không phân hủy, nó không chịu vô thường, nó rất lâu vô thường làm cho thế giới này khốn khổ luôn. Trong cái bộ phim mà Chiến tranh á Du hành các vì sao, có một cái bộ phim là cái đoàn du hành đó khi bay qua một cái ngôi sao nó bị ngôi sao đó bắt lại. Vì cái công nghệ của họ rất là giỏi, bay gần họ là họ khống chế ngôi sao họ đưa lại vào quỹ đạo của họ, họ không cho bay qua luôn, không cho bay qua mất, giữ lại quỹ đạo của cái hành tinh của họ. Và để làm gì? Để họ gửi một cái công chúa của họ lên trên đó. Đến chi vậy?
[38:31]Thì cái nguyên cái phi hành đoàn nó bị khống chế hết, bị nhốt hết, và họ theo dõi cái hành vi của cô công chúa đó qua màn màn ảnh camera. Tại vì camera họ theo dõi được hết cái cái khoang tàu của họ, cả cái con tàu của họ theo dõi, là tất cả phi hành đoàn bị nhốt lại vào một phòng, còn lại toàn bộ cái phi thuyền nó trống hết. Thì ở dưới cái hành tinh nó nó gửi công chúa bay lên theo cái cái công nghệ là chuyển từ xa. Và họ theo dõi cô công chúa lên gì. Họ cứ nghĩ là cái người con gái lên nê là tính chiếm phi thuyền của họ, phá hoại gì đó, họ rất là sợ, nhưng họ bị khống chế hoàn toàn không làm
[39:06]gì được là do cái công nghệ, kỹ thuật của cái hành tinh nó cao quá. Thì họ họ chỉ ngồi tất cả ngồi yên lặng trong phòng để theo dõi qua cái màn hình coi cái cô công chúa ở dưới hành tinh nó bay lên đây làm cái gì thì thấy cổ múa không à, cổ đi vòng vòng cổ múa, cổ hát, sung sướng không làm gì hết trơn. Cái họ mới thấy, "Ủa, họ giữ cái phi thuyền của mình lại, nhốt cả cái phi hành đoàn vào trong phòng, gửi nguyên một cái một cái người nữ lên đây thì cô này cô đi hết phòng này qua phòng kia cô múa, múa dập dìu dập dìu." Thấy thầy múa đẹp không? Nói thầy cũng múa đại khái vậy thôi. Rồi sau đâu một vài ngày rồi cái cái họ thả cho đi,
[39:45]họ lấy cô công chúa trở xuống lại họ thả cho đi. Thì sau đó mới cái câu trả lời là thế này: vì nơi cái hành tinh đó họ tạo ra được một loại thuốc giúp cho con người không có vô thường. Nghĩa là sao? Sống hoài không chết.
[40:03]Chỉ có đẻ mà không có chôn. Thì lúc đó cái hành tinh đó làm sao?
[40:11]Không có đất để ở. Cứ sinh thêm sinh thêm mà không ai chết hết, không còn đất để ở. Và người ta cứ ở chen chen nhau như thế này, chen chen nhau như thế này, khó rất khó tìm được một khoảng không gian mà hơi rộng rộng để con người có thể vùng vẫy tay chân được, vì nó chật quá. Quá nhiều năm rồi, không ai chết cả. Bây giờ không lẽ giết người ta? Không lẽ giết bớt? Cứ phải chịu và cứ mỗi ngày cứ đẻ thêm đẻ thêm, càng ngày càng chật càng ngày càng chật. Và chỉ có mình cô công chúa là được cái diễm phúc là họ chấp cái phi thuyền nó lại cho cổ lên để được họ cổ được hưởng cái một cái không gian rộng rãi trong cái
[40:50]phi thuyền đi tới đi lui múa hát một mình thoải mái. Nhưng mà cũng không ở lâu không bỏ hành tinh được, phải đưa xuống lại với cái thế giới chật chội đó, họ cực kỳ đau khổ vì quá chật. Lúc đó ta mới thấy không? Không chết là một tai họa cho thế giới này. Nếu mình sống hoài mà mình không chết là một tai họa cho thế giới này, cho nên là mẹ ơi hãy yên lành hãy yên lòng ra đi là vậy đó. Cứ từ từ cứ phải chết, và việc ra đi của mình là mình nhường lại một cái chỗ trống cho cho thế giới này, cho người khác. Nên cái việc mình chết cũng là một cái hy sinh, một cái điều cao cả, nên đừng có sợ chết nha, chết cũng là một điều cao thượng.
[41:33]Khi ta sinh ra trên cuộc đời này, ta cũng đem đến cho cha mẹ mình, cho cuộc đời mình những niềm hy vọng. Mới đẻ đứa con ai cũng hy vọng đứa con mình sau này sẽ giỏi, sẽ giàu ha, à sẽ vinh quang, ai đó cũng là niềm vui. Nhưng mà khi ta chết đi, ta cứ nghĩ là chết là đau khổ, không, ta nhường lại một cái không gian cho người khác. Chứ còn một cái hành tinh mà không ai chết hết, lại trở thành khủng hoảng một lần nữa, giống như rác nhựa, nó không phân hủy, cả cái hành tinh mình khủng hoảng luôn. Nên lâu lâu mà thầy nghe đọc một cái tin, à nhà bác học vừa tìm ra một loại gen để sống lâu, thầy rất là rầu.
[42:13]Nói họ sau khi họ nghiên cứu con vật gì, họ tìm thấy cái gen đó mà nếu cấy được vô người thì con người sẽ sống được tới 500 tuổi. Thầy nghe thầy rất là đau khổ, người đau khổ đầu tiên là thầy. Tại vì sao? Nó đi ngược lại cái vô thường, thế giới này cực kỳ khủng hoảng, cực kỳ khủng hoảng đi. Nên ta vậy, ta chấp nhận cái vô thường và phải thấy rằng cái vô thường sinh lão bệnh tử đúng là mất mát, là đau khổ, nhưng mà cũng là gì? Cũng là một điều một cái sự sinh hóa bình thường cho thế giới. Chứ còn nếu mà sinh lão bệnh rồi không tử, bệnh nó nằm đó nằm bệnh hoài bệnh hoài bệnh hoài bệnh hoài, uống thuốc hết bán nhà luôn,
[42:53]cứ uống thuốc bệnh hoài mà không bao giờ chịu chết thì ta nghĩ chuyện gì xảy ra? Nếu nhà mình có ông bố ha, mình rất yêu thương, à ổng già thì đúng theo quy luật ổng bệnh, ổng bệnh mình phải chăm, rồi ổng không chịu chết. Chuyện gì xảy ra? Rất nhiều người đến hỏi thầy về điều đó. Nói: "Thưa thầy, mẹ con bây giờ là sống thực vật và cả nhà con ai nấy đuối sức hết. Mấy anh con ở nước ngoài về không thể ở đây mãi, phải đi về về còn làm ăn còn gia đình bên đó. Ở hoài bên đó mất mất việc, mất việc là bên đó mất nhà liền, mà không thể chờ mãi, mà mẹ con đã nằm 10 năm rồi. Xin thầy cho ý kiến." Ý nói thầy có đồng ý thì rút hơi
[43:38]thở đi, và như vậy á đổ cái việc mà giết mẹ là ai? Thầy. Thầy nói: "Ừ, rút đi con", rồi là nói: "Đó, ông thầy nha." Sau đó họ sẽ đăng lên Facebook: "Thầy tôi đã giết mẹ tôi." Là là chết liền. Cho nên mà nếu mà thầy không đồng ý, họ cứ để hoài và họ cũng rất đau khổ. Lúc đó là quý phật tử tính làm sao? Mình biết là họ muốn mẹ chết rồi, bởi vì không chết không được. Bệnh, sinh lão bệnh mà bệnh nằm ngang đó không chịu tử là nỗi đau khổ cho cả cái thế giới này. Cho nên ai sinh lão bệnh xong, làm ơn tử giùm một cái cho nó đúng luật vô thường, cho người sống đỡ đau khổ.
[44:22]Và một cái nhà khoa học thông minh là gì? Là mở cánh cửa cho cái sự thay đổi nó vận hành, đừng có đứng yên, đừng có đứng yên. Vì cái đứng yên nào cũng đưa đến bế tắc cả.
[44:39]Nói như vậy là tất cả đều phải thay đổi? Không. Có những điều tuyệt đối không được thay đổi, và có những điều phải thay đổi. Ví dụ như cái điều tuyệt đối không được thay đổi là gì? Lòng từ bi. Chúng ta phải có lòng từ bi, và cái lòng từ bi đó là tuyệt đối không được thay đổi, phải mang theo hết kiếp này sang kiếp khác. Cái lòng tôn kính Phật thì có chết thì chết không bao giờ được thay đổi. Đó, đó là những điều không được thay đổi. Hoặc là cái tình yêu nước cũng là điều không được thay đổi, và có thể thăng hoa thôi. Ví dụ ngày nào đó cả cái thế giới này biến thành một quốc gia duy nhất thì đó cũng là gì?
[45:25]Cũng là một tình yêu nước, và cũng có nghĩa là yêu cả nhân loại. Còn khi mà thế giới vẫn còn nhiều quốc gia thì nước ai nấy yêu, phải không ạ? Nước mình mình yêu, và mình giữ gìn cái đất nước này bình yên, đó là đạo lý không được thay đổi. Chứ không nói là: "À, thầy đã dạy con luật vô thường, cái gì cũng phải thay đổi, cho nên ngày hôm qua con yêu nước, ngày hôm nay con phản quốc là đúng quy luật", như vậy có đúng không ạ? Sai, không phải. Nha, có những điều không được thay đổi. Như cái lòng hiếu kính với cha mẹ không bao giờ được thay đổi, cái đạo lý đó xã hội dù có tiến bộ đi qua giai đoạn này qua giai đoạn
[46:07]kia nhưng mà lòng hiếu kính đối với cha mẹ không được thay đổi. Đó, có những điều là như vậy. Rồi cái thiền định trong Phật pháp là những điều tuyệt đối không được thay đổi, vậy thôi. Có những điều vậy. Còn những cái vô thường trong những cái hiện tượng là nó cứ phải để cho nó đi. Chúng ta thấy vậy, ví dụ như hôm nay mình xài cái điện thoại này, qua năm sau ra điện thoại đời mới là buộc sao? Buộc mình cũng phải nâng cấp điện thoại mình lên. Chi vậy? Xài nó tiện hơn, nó đỡ những cái kẹt, nó đỡ những cái bế tắc hơn, vậy thôi. Ví dụ như bây giờ ta nghe nói chuẩn bị ra cái mạng 5G thì ai đã từng xài cái mạng 3G khốn khổ là biết rồi.
[46:55]Mình tải một cái chương trình, tải một cái ảnh, tải một cái đoạn bài nhạc rất là lâu, rất là vất vả. Qua tới 4G một bài nhạc mình tải trong ba giây, một hai ba xong bài nhạc, xong bài nhạc 5MB liền. Nhưng mà tới cái mạng 5G thì làm gì? Mạng 5G thì một người ở rất xa có thể điều khiển mọi thứ trong nhà mình được hết, không có độ trễ. Bấm một cái là ở nhà mình điều điều khiển liền. Bấm một cái cửa mở, đóng cái cửa đóng liền. Nước sôi, tưới cây, quét dọn, bật đèn, sưởi ấm, lau quét, ở nhà mình điều khiển được hết. Và ví dụ cái người ở xa họ vẫn điều khiển được cái nhà máy của mình. Lúc đó nó sẽ giảm tình trạng kẹt xe,
[47:39]vì cái người ta không cần cái công nhân nhân viên phải tới công ty đi làm nữa, mỗi buổi sáng không cần nữa, anh vô ngồi nhà anh, nhưng nhà anh phải có cái phòng đàng hoàng. Anh không được mà lén lén mà tới giờ làm việc mà chạy ra giỡn với con cái, vô đó ngồi nghiêm túc, nhưng ở nhà anh điều khiển công việc ở trong xưởng, trong công ty được hết. Và cái mạng 5G nó cho phép chúng ta làm việc từ xa, lúc đó nó sẽ đỡ cái kẹt xe. Còn bây giờ ta cứ phải tới sở, mỗi buổi sáng chen chúc nhau đi rất là vất vả, giờ không cần. Thậm chí nó làm cái lớp học không cần phải tập trung học sinh, nhưng mà không học sinh nào được vắng mặt.
[48:14]Nó giống như một lớp học thật và thầy giáo kiểm tra được hết từng người, nghiêm túc luôn. Cái mạng 5G nó sẽ mở ra cho thế giới rất nhiều điều tiện ích như vậy, và ta không thể từ chối nó được. Đến ngày đó, khi cái mạng 5G nó đã phổ biến rồi, ta không từ chối được, buộc ta cũng phải sử dụng nó luôn. Và đó là sự thay đổi tiến bộ cho cho thế giới. Nhưng mà trong cái sự tiến bộ cho thế giới đó, ta không được quyền phá vỡ những cái chuẩn mực căn bản, ví dụ không được dùng cái mạng đó để làm điều ác, để ăn cắp, để hại người. Vì đạo đức đó là đạo đức bất biến, không bao giờ được thay đổi. Như vậy, nên khoa học mở đường cho cái sự thay đổi
[48:57]nhưng mà trên nền tảng những cái điều đúng đắn, những điều đạo đức là như vậy. Mệt chưa ạ? Đạo lý này nói hoài không bao giờ hết đâu, nhưng mà thôi, buổi giảng thì phải vô thường, phải hết. Chứ nếu mà thầy giảng mà không vô thường nha, có lúc bắt đầu, có thân bài tới gần kết luận không chịu kết luận thì cứ giảng hoài thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Ngồi dưới đó mình tự giận à? Phải không ạ? Phải ăn cơm nè, nữa còn phải nghỉ ngơi, phải đi vệ sinh. Thầy ngồi thầy nói hoài vậy, chết tui à, phải không ạ? Cho nên cũng phải vô thường. Thôi, tới lúc rồi, lúc nói tới phải tới phải lúc nín, phải không?
[49:46]Lúc bắt đầu phải có lúc kết thúc, và làm cho đời cuộc sống này nó bình thường, nó bình yên, nó thanh thản. Đó là cái điều vô thường bình thường, còn những cái vô thường bất thường nó ập tới bất ngờ, ta cũng sẵn sàng chấp nhận với một cái gì? Với một cái tâm thế vững vàng, bản lĩnh, mạnh mẽ của một người đệ tử Phật. Vì mỗi ngày ta thường chiêm nghiệm lý vô thường, vô thường nơi thân mình và vô thường nơi cuộc sống. Và trong cái sự thay đổi của cuộc sống này, có những điều ta không được thay đổi, đó là gì? Lòng từ bi, yêu thương nhau không bao giờ được thay đổi. Lòng tôn kính Phật tuyệt đối là những điều không bao giờ được thay đổi.
[50:35]Thank you for listening. Cảm ơn quý phật tử về đây nghe pháp ăn Tết. Thì lát nữa mời quý phật tử ăn cơm nha. Nhưng mà giờ ta có thể lên chánh điện để thỉnh vị thánh độ mệnh cho mình.