Lời giảng: Giới Hương

[0:38]Chúng ta biết rằng theo Phật pháp thì tất cả mọi điều đều bị luật nhân quả chi phối, ta không dám trách trời, trách đất, ta chỉ trách chính mình, là chính nghiệp của chúng sinh đã chiêu cảm những cái tai ương như vậy. Mà muốn cho đừng có cái tai ương như vậy nữa thì phải chuyển nghiệp chúng sinh, mà muốn chuyển nghiệp chúng sinh thì lòng người phải đạo đức hơn, phải tốt hơn. Mà muốn cho lòng người phải tốt hơn, đạo đức hơn thì phải nhờ rất nhiều người giảng dạy. Rất nhiều người giảng dạy. Trong số nhiều người để giảng dạy cho chúng sinh đó, có ai? Có ai? Có ai? Có mấy trăm con người, gần cả ngàn con người đang ngồi đây sẽ

[1:22]là những người mà tỏa ra trên mọi nẻo đường đất nước này, hoặc có khi cả thế giới này để đem cái điều thiện, điều an lạc đến cho chúng sinh, làm cho tâm chúng sinh được thay đổi. Mà tâm chúng sinh được thay đổi thì nghiệp thế giới này thay đổi, lúc đó thế giới sẽ bình yên, hạnh phúc hơn. Vì vậy ngày hôm nay, các giới sinh lãnh thọ giới pháp đừng có nghĩ rằng mình lên chức, mà phải nghĩ rằng mình gánh thêm một cái trách nhiệm rất là nặng. Mà nếu chúng ta không có đủ đạo hạnh, không đủ sức mạnh thì chúng ta không xứng đáng với cái giới pháp mà chúng ta thọ lãnh. Rồi chúng ta có thể giới thì cứ lên,

[2:05]giống như chức thì cứ tăng, nhưng mà cái việc mà chúng ta làm được cho cuộc đời này thì không nhiều thì chúng ta sẽ mang tội. Cho nên thấy giới đàn thì thấy ham thiệt, nhưng cũng rất là lo, lo vì không biết chúng ta có xứng đáng hay không. Cái việc giữ giới coi vậy không đơn giản. Như chúng ta biết vậy, sau khi Đức Phật thành đạo rồi Ngài đi tuyên giảng giáo pháp, dựng lập được Tăng đoàn, 13 năm sau bắt đầu Ngài mới chế giới. Điều này ta biết hết rồi phải không? Học ta biết hết rồi. Vậy tại sao, nếu ta nói là giới luật là quan trọng như vậy mà tại sao mãi tới 13 năm Phật mới chế giới? Chỉ bởi vì thế này:

[2:44]là trong 13 năm đầu á, những vị đó đều là những vị như là Bồ Tát trở lại với trần gian, đắc đạo rất là nhanh và tự mỗi người biết điều gì sai, điều gì đúng mà không cần Phật phải răn chế, không có sai lầm. Nhưng mà sau 13 năm thì bắt đầu có những vị phạm những cái giới đầu tiên. Đức Phật mới nói: "Không được làm nữa nha, cấm á." Nghĩa là sao? Nghĩa là đến khi mà con người không còn tự biết điều đúng, điều sai nữa thì phải dựa vào cái điều mà Phật cho phép hay không cho phép vì chính mình không còn biết được nữa. Nếu là một cái người đại căn cơ á thì ta nói không cần giới. Bởi vì sao? Vì 13 năm đầu Phật không chế giới.

[3:29]Mà người đại căn cơ là tự biết điều nào đúng, điều nào sai. Nhưng mà sau này do căn tính chúng sinh đã suy giảm, vì vậy chính chúng ta không tự biết điều nào đúng, điều nào sai mà chúng ta phải dựa vào luật của Phật. Mà trong đó nổi bật là tôn giả Ưu Ba Li á, Ngài cứ suốt một đời cứ hỏi Phật: "Bạch Thế Tôn, điều này nên làm hay không nên làm?" Đức Phật mới nói: "Điều này không nên làm. Điều này được làm." Ngài cứ hỏi riết cái nó thành một hệ thống giới và luật đồ sộ, đầy nghẹt luôn. Thế là giống như là thành cái khuôn khống chế chặt hết đời sống của các vị tu sĩ. Nên lúc đó, những người nào chân tu thì họ an vui trong những cái điều luật đó.

[4:12]Ví dụ khi bước chân xuống thềm, họ nghĩ: "À, đặt cái bàn chân nào trước?" Khi bước vào cái ngõ của Tinh Xá, họ ngẫm là nên làm động tác gì trước? Chuẩn bị gặp vị A Xà Lê Sư thì nên làm cái cử chỉ gì trước? Thì họ cảm thấy những điều đó hợp lý, làm vậy là đúng. Khi đi khất thực, ôm bình bát đi là cử chỉ oai nghi như thế nào là đúng, là không đúng, họ thấy vui. Vì cái điều luật đó nó có cái gì đó nó hợp lý. Nhưng mà với những người buông lung thì lại thấy khó chịu: "Sao đụng cái gì cũng bị cấm, đụng cái gì cũng không được làm?" Nên lúc đó, ta thấy là căn tính con người không phải thuần. Nên đến khi mà Đức Phật nhập Niết bàn, đến khi ngài Ưu Ba Li tôn giả rồi

[4:55]lần lượt cũng ra đi, thế là Tăng đoàn bắt đầu có nhiều sự thay đổi. Chúng ta không dám nói là thay đổi xấu hay tốt, nhưng mà những điều luật mà ngài Ưu Ba Li hỏi Phật thì lần lần bắt đầu bị bị thay đổi lần lần. Cho đến ngày hôm nay thì sự thay đổi rất là nhiều, mà chúng ta cũng không biết là đúng hay sai luôn á. Ví dụ, nói là Phật không cho giữ tiền bạc, thì điều đó còn giữ được 100 năm sau Phật, cho đến ngày hôm nay rồi thì có ai dám nói mình không giữ tiền không? Như tôi đang ngồi giảng đây chứ lục túi tôi cũng ra được ít đồng trỏng á. Cũng có tiền trỏng á. Sợ đi lạc đường không có tiền gọi điện thoại hay đi xe đò, phải không?

[5:35]Cũng phải thủ thế. Tự những cái đó chúng ta bắt đầu có cái gì không còn can đảm giống như người xưa nữa. Bởi vì cái định trong tâm ta, cái trí tuệ trong tâm ta có cái gì giảm so với thời Đức Phật á. Đời xưa chúng ta nương tựa vào uy đức của Đức Phật, chúng ta sống thênh thang, tự tại và giữ những cái điều mà Đức Phật đã chế ra thật là đẹp. Đời nay bắt đầu chúng ta giảm dần. Tuy nhiên, để nhắc nhở cho tất cả những người xuất gia trong đạo Phật, chư Tổ đã chế cái bài Nguyện Hương mỗi khi chúng ta quỳ xuống tụng kinh. Cái bài đó nói làm sao? "Giới hương, định hương, dữ huệ hương, giải thoát, giải thoát tri kiến hương,

[6:17]quang minh vân đài biến pháp giới, cúng dường thập phương tam bảo tiền." Tiền này là trước Phật chứ không phải tiền tiền bạc đâu. Cái câu đó ai cũng biết tụng, ngày lễ nào ta cũng nghe, nhưng mà nhiều khi ta không để ý. Chứ người biết suy nghĩ, mỗi khi tụng cái bài tụng đó phải rớt nước mắt á. Vì sao vậy? Bởi vì chúng ta quỳ xuống trước Phật á, ta cúng hoa, cúng hương, cúng quả, nhưng mà chư Tổ nhắc ta: "Không, mấy cái đó là cái lặt vặt á. Cái điều mà ta phải cúng Phật là cái hương thơm của của của giới, cái hương thơm của định, hương thơm của huệ." Ba cái hương thơm đó cúng Phật mới là cái điều cúng dường xứng đáng nhất,

[7:01]ý nghĩa nhất, tối thượng nhất mà Phật cần nơi những đứa con của Ngài để dâng lên cúng nơi Ngài. Nhưng mà chúng ta tụng một cách hời hợt bỏ qua mất, chúng ta chưa hiểu được cái cái hai chữ đầu tiên: giới hương. Chúng ta chưa có hai cái đầu tiên để cúng Phật. Chúng ta chưa có giới hương để cúng Phật. Chúng ta chỉ có cái hương hương trầm, hương quế gì đó, hương Ba Tàu bán gì đó rồi cúng Phật, chứ chưa có giới hương. Cho nên mỗi khi, mỗi ngày chúng ta tụng cái đó, chúng ta phải ray rứt, phải ăn năn, phải hối hận, phải xét lại mình để xem mình có cái giới hương đó để thắp lên mà cúng Phật hay chưa.

[7:39]Cho nên cái đề tài hôm nay chúng ta nói với nhau là "Giới hương", chứ chưa nói tới định hương, huệ hương. Khi mà nói về giới luật thì đúng nguyên tắc, cư sĩ không được nghe. Nhưng vì có một số quý Phật tử cư sĩ

[7:56]đã lỡ vào đây rồi thì thôi, chúng ta cũng không có nỡ. Chỉ có một điều thế này: quý cư sĩ nghe thì thầy sẽ dặn dò điều này trước. Thầy cũng sẽ không có giảng kỹ về giới, bởi vì nếu giảng giới điều là vi phạm luật, giới điều của Tỳ kheo thì người bên ngoài không được nghe. Vì vậy hôm nay chỉ nói tổng quát. Còn những điều quý Phật tử mà nghe được á thì phải hiểu rằng quý thầy, quý cô là những người chiến đấu vất vả với chính mình để giữ đúng những điều luật của Phật. Đôi khi quý thầy, quý cô có sai phạm, nhưng quý thầy, quý cô biết sám hối để vượt qua, để bước tới, để đi lên. Còn bổn phận mình là người cư sĩ thì phải hiểu rằng,

[8:38]phải hiểu rằng những cái điều mà quý thầy, quý cô đang phấn đấu chưa phải là xong, nhưng quý thầy, quý cô đang cố gắng. Vì vậy, chúng ta cung kính quý thầy, quý cô, tôn trọng quý thầy, quý cô vì quý thầy, quý cô đã đặt cái cuộc đời của mình đi trên con đường đó, con đường mà Phật đã vạch ra. Đôi khi quý thầy, quý cô có vấp ngã, nhưng quý thầy, quý cô sẽ được đại chúng, được thầy tổ, được bổn sư, được giáo thọ, được huynh đệ nâng đỡ đứng lên để đi tiếp. Và bổn phận của chúng ta cũng vậy, chúng ta được hạnh phúc là người cư sĩ ở trong giáo pháp, chúng ta vẫn phải tiếp tục suốt cuộc đời của mình để ủng hộ

[9:15]quý thầy, quý cô, để quý thầy, quý cô tu và giáo hóa làm lợi ích cho chúng sinh. Chứ không được nghe những cái điều giáo pháp hôm nay rồi biết trong bụng rồi, mai mốt mà gặp quý thầy, quý cô cứ bắt bẻ là không có được. Nói: "Ồ, tôi nghe cái điều này rồi, ông thầy đó phạm đó, cô kia phạm đó." Nói vậy mang tội, và sau này mình không xuất gia được, nhớ như vậy. Chúng ta cứ bắt bẻ, chỉ trích quý thầy, quý cô thì sau này mình mất cái con đường xuất gia của mình. Đó, thầy dặn trước một chút thì thôi, còn bây giờ bắt đầu chúng tôi trở lại nói chuyện với với các giới sinh của mình. Cái điều mà ai cũng sợ khi làm một thầy tu là phạm giới.

[9:54]Nhưng mà giữ giới suốt đời không phải dễ. Chúng ta thọ giới rất là dễ. Ba ngày, cực khổ, nịnh nịnh mấy thầy xong. Gặp quý thầy nào cũng lạy, cũng chào. Vô ban giám khảo cúi lạy lạy, năn nỉ thầy cho điểm được kha khá rồi xong ngay. Rồi, xong, thọ giới dễ vô cùng, ba ngày. Nhưng mà giữ giới 30 năm tới, 300 năm tới, 30 kiếp sau. Mà để giữ được cái giới á, từng ngày từng giờ cứ phải cố gắng hoài, ngày nào cũng phải nỗ lực bền bỉ, hun đúc trong lòng mình, phát nguyện trong lòng mình, quyết tâm trong lòng mình, nó mới thành một cái bề dày của ý chí mà mà giữ giới đi tới. Còn không á, lúc thọ giới thì ai cũng có cái phấn khởi,

[10:41]lúc thọ giới thì nghĩ rằng với cái cái giới đàn nghiêm trang như thế này, với những lời nhắc nhở ân cần của các giới sư thế này, với những lời nguyện thệ thế này thì chắc mình giữ được. Nhưng xin thưa, ba tháng, bay mất rồi. Chỉ cần ba tháng tới ba năm thì những cái tâm nguyện mà mấy ngày trước chúng ta thọ giới, mất hết rồi. Mất hết. Chúng ta sẽ bị cái môi trường ảnh hưởng rất là nặng. Nếu ta sống gần những người không giữ giới, mình bị ảnh hưởng liền. Chúng ta gần một người họ thích hút thuốc, hút liền. Ta gần một người họ

[11:23]Ăn, ăn thịt cá ta ăn liền. Ta gần một người thích đi ra ngoài quán uống cà phê ta đi theo liền. Ờ ta gần một người nào mà họ vui đùa dễ vui ta bị ảnh hưởng liền. Còn trong những ba ngày qua thì ta có cái tâm nguyện gì đó, đọc những cái câu khẩu hiệu, những cái băng rôn, những cái phương châm mà dán đầy khắp nơi, ta thấy lòng mình phơi phới, nghĩ rằng mình có thể yên tâm giữ giới suốt đời. Nhưng ba ngày, ba tháng, ba năm sau, những cái tâm này biến mất. Nên vì vậy, ta phải có cái cách gì đó mà ngày hôm nay ta phát tâm thọ giới rồi, những cái sức mạnh đó càng ngày càng nhiều hơn, nhiều hơn, nhiều hơn cho tới suốt đời của ta.

[12:05]Nhờ như vậy thì ta mới không phạm giới. Còn không thì những cái hoàn cảnh chung quanh sẽ lôi cuốn ta làm ta sa ngã. Và còn một điều nữa là ngoài cái việc mà ta giữ giới cho chính mình rồi, ta còn phải cảm hóa mấy cái huynh đệ ở gần ta. Ta mới phát hiện ra được à cái người ở gần ta, cái người này lâu nay họ có sai phạm điều này, sai phạm điều kia, ta phải chuyển họ trở lại cho đúng. Đó là công đức. Chứ không phải là ta chỉ giữ được ta trong sạch, còn huynh đệ ta bị sai lầm ta bỏ mặc, rồi ta vẫn tiếp tục mang tội và chính ta sẽ phạm giới. Vì ta đã bỏ mặc cho người khác hư hỏng, nên cái sức mạnh của giữ giới suốt đời á là ngoài việc giữ cho chính

[12:48]mình, còn phải lôi kéo được những cái người chung quanh mình thanh tịnh trở lại. Dù có khi người đó thọ giới trước mình, họ là hàng sư huynh, sư tỷ của mình. Đến lúc mà ta biết rồi thì ta không có kiêu mạn, ta hiền lành khiêm tốn nhỏ nhẹ nhưng kéo những huynh đệ chung quanh mình về con đường ngay nẻo thẳng hết. Nghĩa là cái sức mạnh phải như vậy. Nghĩa là cái cái tâm nguyện mà ta giữ giới ngày hôm nay càng ngày càng mạnh lần mạnh lần mà cuốn được những người chung quanh ta cùng đi theo giữ giới hết. Cái việc này không phải dễ. Việc này ta phải biết cái phương pháp, ta phải biết tu thì cái sức mạnh đó mới phát huy suốt cuộc đời ta được.

[13:26]Còn không thì ba tháng sau, ba năm sau ta sống trở lại, tuột trở lại bình thường như một người chưa từng biết giới là gì. Nghĩa là trước đây hư làm sao giờ cứ tiếp tục hư như vậy. Còn cái việc mà thầy ta cho ta thọ giới bởi vì nhiều khi ông thầy ổng tội nghiệp hoặc là giới đàn ban tổ chức cho ta thọ giới vì tin vào sự giới thiệu của bổn sư rồi thôi. Nhưng mà giữ được hay không là chính ta phải phấn đấu suốt cả cuộc đời của mình, không phải là dễ đâu. Ừ. Có ba cái hạng người khi thọ giới. Một á là cái người trong tâm quyết tâm giữ giới. Cái hạng người thứ hai là cũng muốn giữ giới lắm, cũng muốn giữ giới, nhưng mà quyết tâm không cao, nhưng mà có muốn.

[14:09]Cái hạng người thứ ba là thọ giới để lên chức. Tại vì coi chữ sa di, thức xoa, tỳ kheo như là một cái chức. Cứ tu hoài mà cứ sa di hoài kỳ quá, phải lên chức. Thấy đơn giản vô cùng. Trong ba hạng người này thì hạng nào giữ được giới? Hạng nào? Hạng thứ nhất là quyết tâm giữ giới phải không? Không chắc đâu. Kể cả hạng thứ nhất là quyết tâm giữ giới, chưa chắc giữ được. Còn hạng thứ hai cũng muốn giữ giới lắm thì dường như sẽ ngã liền trong vài tháng sau. Còn hạng thứ ba mà chỉ muốn thọ giới để lên chức thì buông giới đàn ra đi ngoài là hư liền. Thôi bây giờ ở đây chúng tôi mong rằng các giới sinh phải là hạng người thứ

[14:57]nhất, là hạng người quyết tâm giữ giới cho bằng được suốt đời mình. Là hạng người thứ nhất quyết tâm giữ giới mà chưa chắc giữ được. Còn hai hạng sau là cũng muốn giữ giới hoặc là không quan tâm tới giới, chỉ quan tâm tới chức thì xin thưa là luôn luôn dường như đã ngã sập rồi. Có thể là vẫn còn mang hình tướng xuất gia hay là đã hoàn tục, không biết. Nhưng mà ngã rồi. Chỉ cái hạng thứ nhất thôi, quyết tâm giữ giới thì năm ăn năm thua, five-five, fifty-fifty,

[15:29]nửa này nửa kia, quyết tâm giữ giới đó mà còn bị như vậy. Còn cái người mà không quyết tâm giữ giới thì ngã hết rồi. Nên vì vậy, ta phải là hạng người thứ nhất cho bằng được là quyết tâm giữ giới suốt đời. Sau này ta mới bàn tiếp là làm sao để quyết tâm giữ giới. Còn cái hạng thứ hai, thứ ba là cũng muốn giữ giới hoặc là chỉ để lên chức thì hạng này ta không nói chuyện nữa. Mình nghỉ chơi. Nghĩa là hạng thứ hai, thứ ba ngồi đây nghe vô ích, tại vì không đủ sức để giữ giới. Chúng ta chỉ nói chuyện với hạng người thứ nhất là quyết tâm giữ giới. Vậy ai là người thứ nhất thì xin hoan hỷ lắng lòng để để nghe.

[16:10]Bây giờ chúng ta cứ thôi tự cho mình là hạng người thứ nhất nha. Nếu chưa phải thì một lát mà xuống phát nguyện với Phật là: "Con quyết tâm giữ giới nha". Thì trước hết là phải quyết tâm cao ngất. Quyết tâm cao ngất. Nhưng quyết tâm cao ngất là gì? Không biết. Tại ta chưa từng quyết tâm nên ta không biết quyết tâm là cái gì. Còn nếu ta quyết tâm cao ngất thì ta biết. Đó là những chuyện thuộc về nội tâm nên lời nói không diễn tả được, chỉ trong tâm ta mới biết điều đó. Nếu cái người nào mà đối với giáo pháp đã thọ lãnh trong mấy ngày hôm qua mà quyết tâm cao ngất thì ta biết được quyết tâm là gì.

[16:51]Còn mấy ngày qua khi ta thọ lãnh giới pháp là: "Các vị có thọ có giữ được hay không?". Nói: "Dạ Mô Phật, con giữ được" mà nói Mô Phật cho xong nghi thức á thì người đó không biết quyết tâm là gì. Còn người nào mà nói cái chữ Mô Phật giữ được mà bằng tất cả cái trái tim, nước mắt, máu của mình thì người đó mới hiểu được cái quyết tâm là gì, mà người đó vẫn có thể rớt á. Còn người mà thuộc cái chữ Mô Phật giữ được cho xong là không nói tới nữa, nên phải quyết tâm. Mà cái quyết tâm đó là tự lực của mình. Nghĩa là tự mình phải quyết tâm để giữ cái giới, chứ không có nhờ vào bên ngoài. Không ai đi kèm bên cạnh mình để nhắc mình từng điều là điều này đúng,

[17:37]điều này sai, điều này phạm, điều này không phạm, chỉ tự mình mà thôi. Nhưng mà có một cái thế này, một nghịch lý thế này: Cái gì mà ta cho là tự mình thì bản ngã bốc lên, cái kiêu mạn xuất hiện liền lập tức. Ồ đây là một cái nghịch lý rất là lạ lùng. Một cái nghịch lý rất là lạ lùng là khi ta quyết tâm tột cùng cũng chính là lúc cái kiêu mạn ta khởi dậy rất lớn. Mà khi cái kiêu mạn khởi dậy rất lớn rồi, bản ngã ta to lên rồi, ta tổn phước, ta rớt trở lại. Một cái vòng luẩn quẩn rất kỳ lạ. Nên có những người mà ta thấy ban đầu giữ giới nghiêm túc, nói về giới luật hùng hồn, sau phạm hết trơn. Như có vừa rồi vậy, chúng tôi ra ngoài Bắc về Ninh Bình có thăm cái chùa.

[18:22]Thì có một cái sư cô mới kể cái chuyện về một vị hòa thượng ở cái vùng đó. Nói vị hòa thượng đó là nghiêm túc trì giới. Đi vào cái chỗ nào mà lỡ có ai đụng cái vạt áo của ngài một cái là ngài về ngài lấy kéo cắt cái vạt áo đó bỏ liền. Ngài thù hận phụ nữ đến mức độ như vậy. Và hiện nay thì ngài có ba đứa con, đã cưới vợ đàng hoàng, xong hết. Nghe ta không hiểu tại sao. Hoặc là một vị khác vậy, có một vị hòa thượng, vị này ở trong Nam, suốt một đời tu hành nghiêm cẩn giới luật, đến khi bệnh đổ xuống thì chỉ kêu một điều là phải cưới cho ông một cô vợ. Thì các đệ tử tá hỏa tam tinh hết trơn, nói:

[19:00]"Trời ơi, hòa thượng của mình là ổng tu hành nghiêm chỉnh bao nhiêu, ai cũng trọng vọng, mà tới ngày ổng chết ổng nằm mê cái là ổng cứ đòi lấy vợ". Mà không lấy vợ ổng không chết. Cứ nằm hoài, cứ mê mê sảng sảng mà đòi cưới vợ. Rồi các đệ tử không biết tính đường nào hết, cái đi hỏi ý kiến tùm lum mà cũng chuyện này không dám lộ ra ngoài. Tại lộ ra ngoài kỳ quá, tại hòa thượng quá là uy đức á. Cái rồi gặp một cái người nào đó, một người cư sĩ nào thân tín, cái người kia nói: "Thôi bây giờ mình đành phải giải nghiệp cho hòa thượng chút". Là cũng nhờ một cái cô con gái cũng thân tình và dặn cô cũng kín đáo mọi việc đến rồi gặp hòa thượng nói:

[19:36]"Nè, đây đây là vợ của hòa thượng nè, tụi con cưới cho hòa thượng". Cho hòa thượng nắm tay, ổng chụp cái tay cô gái cái ổng buông tay ra ổng đi, xì hơi đi, chết liền. Khủng khiếp vậy đó. Chúng ta thấy có những cái nghịch lý gì đó ta không hiểu được. Thì ta nghĩ cái một người là quyết tâm giữ giới thì phải là người "giới sinh định, định sinh huệ", là càng ngày cái uy đức càng lớn. Nhưng mà tại sao quyết tâm giữ giới rồi cái bị vấp ngã? Vấp ngã rất vô lý. Chúng ta phải hiểu tại sao như vậy để cho mình suốt cuộc đời giữ giới được yên ổn, không phải dễ. Mà chính bản thân chúng tôi cũng vậy, đã từng gặp những cái vị mà mình nể phục về vấn đề giới đức.

[20:18]Khi mà bắt đầu mình bước vào chùa mình xuất gia vậy, mình gặp được những cái vị mà những cái vị mà cho mình tấm gương, cho mình những lời dạy ban đầu. Tại khi mới vào chùa đâu biết giới luật là gì đâu. Thì nhờ chính những vị đó dạy: "À, đi cầu phải như thế, đi vào nhà vệ sinh nhà tắm phải như thế, nói chuyện với phụ nữ phải nói chuyện như thế, gặp Phật tử phải tiếp đón như thế". Dạy mình từng chút từng chút. Sau này mấy chục năm trôi qua nghe lại, đều nghe những chuyện buồn. Cho nên vì vậy, cứ nhìn những người đi trước rồi thấy sợ. Và cũng hiểu một điều là giới không phải là dễ giữ. Thì khi ta lật đọc lại những cái tạng luật ngày xưa vào thời

[20:58]Đức Phật, ta thấy cũng giống như vậy, cũng giống như vậy. Là cũng có những vị xuất gia vào thời Đức Phật mà Đức Phật là chói ngời như ánh mặt trời, như một tòa núi châu báu, ngài như là một cái viên kim cương rực rỡ không một tì vết. Sống gần ngài là ai cũng bị ảnh hưởng bởi cái giới đức cực kỳ thanh tịnh của Phật, mình không cần phải nói nhiều. Vậy mà cũng có những vị sai thế này, phạm thế kia. Ví dụ như ông Ca Lưu Đà Di, ổng chuyên gia phạm đủ thứ trò, nhiều khi thấy giống như khôi hài, nhưng mà cũng tạo thành những cái giới luật về sau. Cứ đọc cười thấy mồ luôn. Ngồi nghĩ thôi nói rằng bản chất con người từ xưa đến

[21:36]nay là như vậy, nhưng mà ta không thể chiều theo cái bản năng đó, ta không thể chiều theo cái bản chất đó, mà vì ta xuất gia đi theo Phật, buộc lòng ta phải vượt lên, buộc lòng ta phải vượt lên trên. Ta thắng lướt cái bản năng của con người để ta làm được cái việc mà của Phật dạy, buộc phải như vậy. Chứ trong bản năng của chúng ta, nó có những cái điều tội lỗi nằm ở trong đó sẵn á, ai cũng có. Chúng ta đừng tưởng ta phủi tóc rồi, ta vào chùa là ta đã trở thành người tốt, không. Thẳm sâu trong lòng ta còn nhiều điều sai lầm, nó chờ nằm đó thôi. Nó chờ nằm đó, chớ chưa phải là nó đã hết. Khi chúng ta thọ giới như vậy, ở Sa-di chúng ta có 10 giới và 24 điều oai nghi.

[22:23]Khi vào Tỳ-kheo thì những cái oai nghi của Sa-di đó biến thành điều giới luôn. Chỉ như vậy thôi chứ không có gì đâu, kỹ hơn chút xíu thôi. Và có những điều đối với Sa-di là không nghiêm trọng thì khi qua Tỳ-kheo điều đó trở thành nghiêm trọng. Đó là những cái tầng bậc như vậy. Nó cũng na ná nó giống nhau, na ná giống nhau. Có những cái giới mà gọi là tánh giới á, tức là những điều mà phạm là chúng ta sai là chúng ta mất cái bản chất tu hành của mình. Nhưng mà có cái tướng giới, có những cái giới mà vì hoàn cảnh lúc đó, do nhiều người họ họ phê phán, Phật chế giới. Ví dụ có một cái giới rất buồn cười như là các vị Tỳ-kheo khi mà bố thí

[23:04]thức ăn cho những người này người kia, thì vô tình trong cái số những người dân nghèo mà được cho thức ăn á có cái người ngoại đạo. Chẳng những ăn họ không mang ơn, họ còn đi họ bêu rếu. Họ nói, "Ồ họ mới ghé họ ăn ngon ghê, mấy ông đầu trọc này nè", cười. Rồi cái người bên ngoài nghe được mới nói với Phật là: "Mấy cái người ngoại đạo á họ không có lòng thành tín đối với Tam Bảo. Tức là họ ăn mà họ đi ra ngoài họ còn chê. Còn như cái người dân á thì họ bình thường họ quý kính Tam Bảo, họ nghèo họ đến họ xin ăn của quý thầy đi, nhưng mà họ ăn rồi họ biết ơn, rồi họ phát tâm để tu. Cho nên mấy cái người ngoại đạo thì họ không hiểu giáo lý,

[23:38]trong lòng họ đã có cái kích bác đối với đường lối của của Thế Tôn. Bây giờ cho họ ăn, mình thi ân mà mắc oán, nên đối với người đó nên có một cái khoảng cách nào đó." Lập tức Đức Phật chế giới liền: "Từ đây không được cho cái người ngoại đạo ăn trực tiếp, nếu cho là phải để đâu đó họ tự họ lấy họ ăn, chứ không cho trực tiếp nữa." Thì lúc đó ta thấy có những cái giới mà chỉ vì hoàn cảnh, vì cái sự phản ảnh của người khác, vì cái sự phản cảm của cái quần chúng mà Đức Phật chế giới. Thì điều đó nó không phải là bản chất của giới, thì điều đó tùy hoàn cảnh mà chúng ta du di thế này thế kia được. Nhưng có những giới nghiêm trọng mà khi ta phạm ta mất cái bản sắc của người tu.

[24:20]Nên vì vậy hôm nay là chúng ta nói nhiều về cái điều này, về những cái giới nghiêm trọng chút. Giới là gì? Lấy vở viết giùm giùm mấy câu hỏi này một chút xíu. Cầm vở viết lên ghi giùm mấy câu hỏi này một chút xíu. Viết giùm bốn cái câu hỏi. Thứ nhất nè: Giới là gì? Thứ hai: Giữ giới có kết quả gì cho mình và cho người? Câu thứ ba: Vì sao giữ giới rất khó? Câu thứ tư: Làm sao để không phạm giới? Bốn cái câu này là ai sẽ trả lời? Bốn câu này ai sẽ trả lời? Ở đây chúng ta không trả lời. Về nhà trả lời. Hử? Không, không trả lời. Tại vì sao vậy? Bởi vì đây là cái phương pháp mà trong cái sự tu hành của Đạo Phật chúng ta gọi là niệm giới.

[25:16]Trong Đạo Phật có sáu cái phép niệm. Thứ nhất là niệm Phật, hai là niệm Pháp, ba niệm Tăng, tư niệm Giới, năm, thứ sáu?

[25:29]Niệm thí. Niệm Phật là tưởng nhớ Phật phải không? Tưởng nhớ Phật nhờ vậy mà ta thêm sức mạnh để tu. Niệm Phật không phải là đọc cái câu hồng danh A Di Đà Phật đâu nha. Niệm câu hồng danh mà Nam Mô A Di Đà Phật chỉ là một trong những cách niệm Phật, chứ nó không phải là cái then chốt, cái yếu chỉ, cái quan trọng nhất của phương pháp niệm Phật. Cái niệm Phật không phải là như vậy. Mà niệm Phật thế nào là đúng, lúc khác có duyên ta sẽ nói. Rồi thứ hai là niệm Pháp, tức là suy ngẫm về những lời Phật dạy, trong đó có lý vô thường là quan trọng gần nhất, suy nghiệm về nhân quả, vân vân, đó thuộc là niệm Pháp. Còn niệm Tăng?

[26:09]Niệm Tăng tức là nghĩ đến các vị cao tăng thạc đức, những vị thánh, chư tổ và nghĩ đến vận mệnh của cả cái tăng đoàn giáo hội này, và ta thấy ta phải có trách nhiệm khi ta đã đứng vào trong cái hàng ngũ của Tăng Luân. Thì đó là niệm Tăng. Niệm Giới là chỗ này ta nói đây. Còn niệm Thiên là hiểu đến, nghĩ tưởng đến những chư thiên tử ở cõi trời. Nhưng mà chư thiên tử đó toàn là những vị thánh không à, những vị mà sanh cõi trời là do công đức tu hành siêu việt. Còn niệm Thí là rất là hay, lúc khác ta nói. Bây giờ ta quay trở lại cái chốt là niệm Giới. Tức là để có thể giữ giới được, ngoài cái việc mà thứ nhất là

[26:51]chính ta quyết tâm cao độ, nhưng phải quỳ xuống lạy Phật, cầu Phật gia hộ thêm thì ta mới không bị cái bản ngã bốc lên. Cứ giữ giới mà bằng cái ý chí của mình không á, cứ nghĩ là tự lực mình không á, bản ngã ta bốc lên, ta kiêu mạn, ta gãy liền. Thì lúc đó ta sẽ giống như hòa thượng á, phụ nữ đụng vào vạt áo, cắt bỏ vạt áo xong rồi đi lấy vợ vậy. Hoặc là một hòa thượng gần chết phải đòi nắm được tay một người vợ tưởng tượng rồi mới chịu chết, là bởi vì cứ nghĩ là mình giữ giới được, ai cũng kính trọng mình là uy đức, ý chí của chính mình, bản ngã tăng lên rồi cái quả báo nó tới. Nên ở đây là vừa quyết tâm mà vừa phải cầu Phật gia hộ.

[27:31]Ngày nào cũng lạy Phật, sám hối nghiệp xưa, cầu Phật là vừa nguyện với Phật là con nguyện nghiêm trì giới luật, nhưng cũng xin Phật giữ gìn thủ hộ giùm cho con, để đừng cho ai dụ con hết, vì ai dụ là con con mê liền.

[27:51]Vừa quyết tâm mà vừa cầu Phật gia hộ thì ta cân đối được hai mặt, tức là giữ giới được mà không bị bản ngã khởi lên. Nhớ điều đó. Và ta thường hay niệm Giới, suy ngẫm về giới luật. Mà suy ngẫm về giới luật là trả lời bốn câu vừa rồi. Mỗi ngày trả lời bốn câu đó. Nghĩa là tháng này ta viết ra một cái bài hoặc ta suy ngẫm được, ta hiểu về giới, ta trả lời bốn câu là như thế, nhưng qua năm sau ta đọc lại câu đó ta thấy buồn cười. Nói, "Năm ngoái mình trả lời bốn câu này nó tầm thường, nó cạn cợt, nó dở ẹt à." Trả lời lại, hiểu hay hơn. Mười năm sau trả lời câu này lại, tuyệt vời không có gì so sánh được.

[28:31]Lúc đó ta có thể dạy giới cho người khác được khi trả lời được bốn câu này. Nhưng mà tới khi gần chết mới phát hiện ra là: không, chưa, mình trả lời trật lất, mấy chục năm qua mình đã hiểu sai. Bây giờ là nếu mình trả lời lại bốn câu này thì sẽ thành một cái gì? Thành một bài pháp mà lay động cả cõi trời và cõi người. Lúc cuối đời mình mới hiểu ra được bốn câu này. Bởi vậy không cho ai trả lời hết là vậy đó. Bởi vì ai mở miệng, thế nào cũng có người giơ tay lên nói ào ào liền, mà hễ nói trật, nói bậy, nói cạn cợt, nói dở. Để dành suy ngẫm, tháng sau hãy tự tự viết vào vở mình bốn câu này, câu trả lời.

[29:06]Năm sau đọc lại, thấy lãng nhách không giống ai hết. Mười năm sau có những câu trả lời khác, mà suốt đời phải nhớ bốn câu này, phải suy ngẫm bốn câu này thì mới gọi là niệm Giới. Mà niệm Giới là một trong trong sáu cái niệm. Chúng ta nhớ Đạo Phật luôn luôn là cái gì phong phú, đa dạng, hoàn chỉnh, giống như viên kim cương có nhiều mặt đẹp. Không bao giờ có một cái gọi là viên ngọc mà chỉ có một mặt bóng còn bao nhiêu mặt xù xì, hãy nhớ điều đó. Khi một viên đá mà có ngọc á thì người ta lượm lên ta không biết, người ta cầm đá người ta chọi nhau chơi. Nhưng mà cái người mà họ có nghề đó, cầm cục đá lên họ mới phát hiện đá này là ngọc chứ không phải đá, họ đi mài.

[29:47]Mài rồi nó lòi ra bên trong là cái lõi là ngọc, còn bên ngoài là cái lớp nham thạch nó xù xì xù xì. Nhưng mà khi làm thành viên ngọc thì người ta phải mài đầy đủ bao nhiêu mặt sáng chói hết, chứ không bao giờ mài một mặt bóng mà để những mặt khác nó xù xì. Thì cũng vậy, một cái người tu là không phải chỉ có niệm Phật, mà phải sáu cái niệm đầy đủ, là phải biết niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Giới, niệm Thiên, niệm Thí. Cũng như người vào trong Đạo Phật là nói tu là phải đủ Bát Chánh Đạo, chứ không phải là chỉ có một cái chánh niệm mà còn bao nhiêu cái chánh khác bỏ hết không biết là cũng là một sai lầm.

[30:22]Nếu ta chỉ tu nói là: "Bạch hòa thượng, xin hòa thượng cho con một cái yếu chỉ để con suốt đời con tu hành." Cái người hỏi là sai, mà nếu ông hòa thượng ổng cho một cái gì để cho mình làm một yếu chỉ suốt đời, ông hòa thượng cũng trật luôn. Tại vì không bao giờ là ngọc chỉ có một mặt. Nếu mà ông hòa thượng đúng ổng phải rầy liền. Ổng nói: "Không bao giờ con được suy nghĩ Đạo Phật chỉ là một cái gì đó. Đạo Phật là một cái gì đa dạng, đầy đủ, phong phú, chặt chẽ mọi mặt." Rồi ổng dạy: từ căn bản, thấp phải như thế này, cao phải như thế này, cao hơn phải như thế kia. Ông hòa thượng đó mới là đúng á,

[31:01]mới đúng gọi là một bậc giáo thọ sư, A-xà-lê sư chân chính của ta. Thì cũng vậy, ngoài những cái pháp môn mà chúng ta tu hằng ngày, ví dụ như là các giới sinh ở chùa mình, mình có cái thời khóa công phu là tụng kinh là một. Rồi chúng ta có gì nữa? Những lúc ta lao tác công quả, ta lao tác, ta công quả cũng là một cái để ta tu. Rồi những lúc ta học là một trong những cái pháp tu học. Rồi những lúc ta phải tiếp khách, đối tiếp, tiếp duyên để giáo hóa Phật tử hay đối tiếp làm cho những người họ đến chùa họ tăng trưởng được cái hoan hỷ, cái thiện tâm cũng là một cách tu. Rồi có những lúc mà ta niệm Phật,

[31:45]nhiếp tâm là một cách tu hoặc lúc ta ngồi thiền, ta ngồi đúng tư thế kiết già, ta theo dõi hơi thở, ta thấy thân vô thường cũng là một cách tu. Nhưng vẫn chưa đủ, ta còn phải niệm pháp, niệm tăng, niệm thí, niệm thiên, niệm giới mới đầy đủ cái pháp tu của ta. Cho nên đừng bao giờ mà chỉ biết một cái. Hồi chúng tôi xưa cũng vậy, hồi xưa chúng tôi tu lúc mới vào tu, cái rời chúng sớm, cái vào trong cái đồng hoang cất một cái chòi nhỏ vừa để được cái giường rồi cứ ngồi tu. Tu rồi, một bên làm cái tủ sách đầy hết, chữ Nho với chữ Việt đầy hết mà không đụng tới. Cứ nghĩ rằng mình xin Phật được làm một cái người tăng

[32:28]ngu dốt, gọi là độn tăng á, để tu hành thôi. Và chỉ, lúc đó tu thiền á, chỉ xin được Phật cho suốt đời chỉ được đếm hơi thở thôi. Là hơi thở vào, vào, hơi thở ra biết ra, đếm một; hơi thở vào biết vào, hơi thở ra biết ra, đếm hai. Cứ xin Phật thôi suốt đời con làm một người ngu, không học không biết gì hết, mà chỉ để đếm hơi thở, chỉ cầu vậy thôi chứ không mơ ước, không tham vọng gì hết, chỉ nghĩ như vậy. Nhưng mà rồi Phật không cho, nói: "Cái thằng ngu". Không bao giờ mà Phật pháp chỉ là một cái. Cho nên đến khi về gặp thăm Hòa thượng Bổn sư, Hòa thượng bắt phải học chữ Nho, rồi phải học cái này,

[33:05]học cái kia, thế là về mới mở tủ sách ra, lấy chữ Nho ra ngồi học. Cứ tự học, rồi dần dần mới hiểu rằng là khi mà hiểu Phật pháp rồi mới biết là suýt tí nữa mình đã đi trật, cứ tưởng Phật pháp chỉ là một đường, rồi sẽ sống sai lầm một đời, không lợi ích cho mình và không lợi ích cho người, rất là nguy hiểm. Cho nên vì vậy mà ở chùa, các giới sinh chúng ta đã có tu cái gì rồi thì chúng tôi không biết, nhưng mà cái niệm giới là phải được bổ sung vào trong cái đời sống tu hành của mình. Là bốn câu này cứ nghiền ngẫm dần dần suốt đời để xem coi chính mình mình so sánh với chính mình: Năm nay mình hiểu như thế,

[33:45]qua năm mình hiểu có khác không hay là cũng chỉ như vậy? Nếu qua năm mình cũng hiểu chỉ có nhiêu đó là biết rằng đời tu không tiến. Nhớ như vậy, cho nên nghiệm bốn câu này giùm: Giới là gì? Giữ giới có kết quả gì cho mình, cho người, ha? Tại sao giữ giới khó? Bây giờ phải làm sao để không phạm giới? Như vậy, đó, tự trả lời. Bây giờ chúng ta nói tới bốn cái giới nặng nhất của Tỳ-kheo. Có nhiều vị ở đây chỉ là Sa-di, Thức-xoa chưa có được học cái bốn giới trọng nhưng mà rồi bốn cái giới đó vẫn là giới trọng và cũng phải chuẩn bị, tức là: Thứ nhất là? Tỳ-kheo đâu mất rồi? Dâm. Thứ hai? Sát, rồi. Thứ ba? Đạo. Thứ tư?

[34:34]Vọng, rồi, nhớ giùm. Giới dâm là nặng nhất, thứ hai là giới sát, thứ ba là giới đạo là ăn cắp, thứ tư vọng, vọng là nói dối, nhưng mà cái nói dối trong cái giới trọng nó khác với cái nói dối trong cái giới khinh. Ở Sa-di á, hay là cư sĩ á, hễ nói dối giống nhau hết là mang tội hết, nhưng mà trong giới Tỳ-kheo, cái giới vọng nó khác nhau. Cái giới vọng á mà dối xưng mình là thánh thì cái thứ đó là hết xài, cái đó là thấy coi như không nặng nhưng mà công đức hết sạch đời này và những đời sau, không bao giờ có thể chứng đạo được nữa và chỉ đọa địa ngục. Thấy bình thường, không gây tổn hại ai, nhưng mà phước mất sạch, công đức mất sạch,

[35:17]phạm tội cực nặng, nó lạ lùng như vậy. Thì cái giới đó mới gọi là trọng giới. Còn cái nói dối mà nói sai sự thật mấy cái chuyện lặt vặt trong đời sống á thì nó làm mình gọi là mất tư cách, mất đạo đức, mất uy đức mà không gọi là giới trọng, đó lại gọi là giới khinh, à, lạ là như vậy. Ở trong Tỳ-kheo nó có hai hạng giới. Mấy bữa nay đã học hết chưa? Hai ngày trước đã được dạy chưa? Chắc phớt phớt rồi ha, cũng chưa có ấy, tại vì cái giới mà những giới điều đó, mấy trăm giới điều mà ta phải học á là phải học riêng, không có cư sĩ được nghe, gọi là học luật kỹ lưỡng từng điều từng giới cái đó. Lúc đó mới phân tích, có lẽ mấy ngày qua là các vị cũng chỉ nhắc tổng

[35:55]quát, chứ chúng ta chưa phải là một lớp học luật chuyên biệt. Một lớp học luật chuyên biệt thì ta những điều này được phân tích rất là kỹ. Hoặc là chúng ta thấy có như giới phá hòa hợp tăng, một lát chúng ta sẽ nói tới điều đó. Nhưng mà nhớ vậy, nên ở đây ta chỉ nói cái giới vọng là giới mà dối xưng mình chứng thánh mới gọi là cực trọng giới. Thì bốn cái trọng giới đó nó thuộc về bốn cái bản năng của con người. Cái dâm nó thuộc về bản năng ái dục là chúng sinh nào cũng có. Khi chúng ta đã là chúng sinh, dù là con thú hay là con người, thậm chí lên tới thần, chư thần, chư thiên ở cái cấp cõi Dục vẫn còn bị dâm dục.

[36:38]Nên nó thành một bản năng mà cái bản năng đó riết rồi cái người ta xem nó là điều bình thường của con người và nhiều khi người ta còn tô điểm, tô vẽ và ca ngợi. Cái cư sĩ bên ngoài vậy đó, những cái bảng quảng cáo ăn mặc hở hang cũng là để kích dục, rồi những cái phim ảnh có những đoạn mà tình tứ vì người ta thấy điều đó nó không có xấu, người ta cho rằng cái dâm dục đó là bình thường, nên đem những cái cảnh tình tứ đó lên trên màn ảnh. Tại sao họ đem mấy cái màn đó lên màn ảnh? Bởi vì họ nghĩ nó không xấu, họ nghĩ nó bình thường, cái người đời họ nghĩ như vậy, vậy mà trong đạo Phật lật ngược lại coi nó là cực xấu, đây là điều đây là đây là chỗ rất là khó nha.

[37:17]Đó là lý do tại sao mà cái người tu và người tục nó ngược nhau là vì chỉ có chỗ này á. Còn cái giới sát á, ví dụ một người nó giết một người thì người đời họ thấy điều đó là xấu hay tốt? Xấu. Người tu thấy xấu hay tốt? Giống nhau. Cho nên trong cái giới sát á, người tu và người tục nó giống nhau, hoặc là cái giới đạo là ăn trộm thì người đời cũng thấy đi ăn trộm là xấu, người tu thấy ăn trộm cũng cũng xấu, ta giống nhau. Còn dối giả vờ xưng mình chứng thánh khi mình chưa chứng á thì người đời cũng thấy đó là xấu, người tu cũng thấy đó là xấu. Cho nên trong bốn giới trọng thì ba cái giới còn lại người tăng và

[37:53]người tục suy nghĩ giống nhau, chỉ có cái giới dâm ngược nhau. Chỉ có cái giới này mới làm cho ta khác với người tục thôi, còn ba giới kia ta có giữ được thì ta cũng giống người tục thôi, ta làm người tốt không vi phạm pháp luật, không bị truy tố trách nhiệm hình sự, vậy thôi. Chỉ có cái giới thứ nhất làm cho ta khác người tục. Mà tại sao? Chỉ bởi vì nó là bản năng, bản năng tự nhiên của con người nên người ta xem bình thường, vậy bước vào tu lật ngược lại không cho phép. Và chính nó là cái giới khó giữ nhất. Tại sao nó là giới khó giữ nhất? Bởi vì thế này: Ví dụ khi một người giết một người thì sẽ bị cái người kia làm sao?

[38:36]Trước khi mình giết người ta thì người ta làm sao? Người ta phản kháng, phải không? Người ta không đồng ý, người ta không chịu, người ta phản kháng, người ta chống trả, rồi mình ác quá, mình đủ sức đủ mạnh mình mới đè mình giết người ta, người ta không đồng ý. Nhưng mà cái giới dâm á, thì người kia họ có phản đối không? Không. Chính vì người ta đồng tình nên cái người người ta gọi là hành dâm người ta không có cảm giác mình có tội vì cái người kia đồng tình. Còn mình ăn cắp người ta người ta có đồng tình không? Không. Tại sao mà ta gọi là có tội? Vì người kia không đồng tình, cho nên người này bị kết tội.

[39:17]Mà tại sao mà thấy giống như là không có tội? Vì người kia đồng tình. Giới nó khác nhau ở chỗ đó. Mà đây là chỗ vậy, chỗ tự ta phải biết nó là như vậy để mà mà tránh, mà giữ là vậy. Cái chỗ khác nhau của những cái loại giới là như vậy. Vì vậy, để giữ được bốn cái giới này Thì ta phải có phương pháp của từng loại giới. Mỗi giới đó vì sao ta phạm thì có cái cách của từng cái loại giới, chứ còn không thì ta không giữ được. Mà mỗi con người vậy đó, trong bốn cái tính chất đó đó, bốn cái bản năng có người nặng cái này người nhẹ cái kia. Ví dụ như cái giới thứ nhất, giới dâm, nó thuộc về bản năng ái dục thì có người nặng ái dục dễ phạm giới này.

[40:03]Còn cái giới sát là giết người thì có cái người mà nặng cái bản tính hung dữ, ác độc á thì người đó mới dễ phạm giới đó. Nhưng nhiều khi không phạm giới khác mà lại phạm giới này. Còn cái người có cái tính tham lam ở trong á, cái bản năng tham lam nó mạnh á thì dễ phạm cái giới ăn trộm ăn cắp. À mà nhiều khi giới khác lại không bị, mà chỉ khoái ăn trộm ăn cắp thôi. Hoặc là có người á, đi đâu cũng vỗ ngực là: Nay tôi chứng cái này, tôi chứng cái kia; khoái để người khác quỳ lạy mình, hoặc là có cái khát khao cái tham vọng về danh vọng, là sự ngưỡng mộ của người khác á, thì cái người đó mới dễ phạm cái giới thứ tư, là giới dối xưng mình chứng thánh.

[40:39]Trong bốn cái giới đó là nó thuộc về bốn cái bản năng mà có người nặng cái này, người nhẹ cái kia, à nó khác nhau như vậy. Và tùy tâm chúng ta, chúng ta phải biết cách diệt từng cái bản năng như vậy để cho chúng ta bớt cái nguy cơ phạm giới, là mình phải tu làm sao diệt từng cái như vậy. Trong bốn giới này thì giới nào khó phạm nhất? Giới nào? Giới sát, đúng rồi. Vì sao giới sát khó phạm? Bởi vì từ khi ta chưa đi tu, ta đã không dám giết con này con kia, phải không? Không dám. Nói chi mà cắt cổ con gà là phải nói là cái người mà chưa đi tu đã không dám đụng tới, chứ đừng có nói. Nhiều có người là ruồi muỗi không dám giết nữa, phải không?

[41:21]Nhưng mà tới lúc này thì thôi, muỗi mình có cái vợt Trung Quốc á, mình cũng không giết làm chi, mình vợt sơ sơ cho nó sạch sẽ phòng ốc một chút, vậy thôi, chứ không đến nỗi. Nhưng mà chỉ cái giới sát là khó phạm là vì mình đã thuần thục từ hồi chưa đi tu rồi, ít. Còn cái giới, giới ăn cắp, ăn cắp là năm ăn năm thua nha, coi chừng á. Nhiều khi thấy đồ để không ai coi ngó, dòm qua dòm lại cũng thuận tay bỏ vô túi luôn á. Tại vì hiện tượng mất đồ trong chùa vẫn có đó, có không? Có đó! Có, nghĩa là nhiều người để túi đồ đó mất. Có đó nha, vậy là trong người tu vẫn còn bị nên gọi là giới này năm ăn năm thua, là vậy.

[42:03]Bây giờ chúng ta nói giới mà giới dâm trước, cái giới diệt trừ ái dục trước, là làm sao để không bị phạm giới dâm. Có một người cư sĩ thì anh này ảnh là người cư sĩ tại gia, ảnh có vợ có con đàng hoàng, nhưng mà ảnh lại muốn tu, và ảnh cũng cảm thấy cái đời sống gia đình nó ràng buộc, nhất là cái ái dục nó cứ ràng buộc hoài. Cái ảnh đến ảnh gặp, ảnh hỏi chúng tôi: Thưa thầy, làm sao để không còn dâm dục? Cái câu hỏi đó, quý thầy quý cô nhớ giùm nha, sau này mà có gặp ai hỏi câu đó đó hãy hiểu điều này: Một á là người ta thật lòng hỏi mình cái cách dạy người ta để vượt qua dâm dục; nhưng thứ hai, người ta đánh giá mình,

[42:47]coi cách mình trả lời có dứt khoát, mạnh mẽ không. Mình trả lời ờ ờ ớ ớ là biết cái người này có lem nhem. Hỏi: Thưa thầy, thưa cô làm sao hết dâm dục? Cái nói: Ờ thì từ từ hết á mà. Rồi, biết ngay có vấn đề, người này có vấn đề, hổng biết gì hết, trả lời kiểu đó. Cho nên mình phải trả lời rành mạch: À dâm dục nó bản chất thế nào, tập luyện thế nào, tu hành thế nào, phát nguyện làm sao, ngăn giới làm sao? Nói rành mạch, đâu đó có phương pháp rõ ràng hết, họ tin, họ: À, cái cô này cô đàng hoàng nha, có lý à! Mình ủng hộ người này được, tức là phải cúng dường cái chùa này, ủng hộ cái người tu như thế, người này đàng hoàng.

[43:22]Còn hỏi mà gãi đầu gãi tai nói: Thôi từ từ từ từ hết mà, là biết ngay họ trốn. Cho nên mai mốt mà có ai hỏi mình cái đó là nhớ, nhớ nha! Mà muốn mà cho trả lời cho đàng hoàng á là mình sao? Phải có kinh nghiệm, phải có kinh nghiệm, và kinh nghiệm tập luyện từ bây giờ, vừa tu vừa tập vừa luyện đủ thứ hết để mới diệt cái bản năng ái dục. Theo Phật dạy trong kinh, tu đến cái mức mà chứng được Sơ thiền thì hết ái dục, đơn giản vô cùng, mới Sơ thiền thôi là hết rồi, nên ta phải hiểu Sơ thiền rất vĩ đại. Có người tu suốt đời không chứng nổi Sơ thiền, chứ đừng nói tới mà Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền.

[43:59]Khoảng cách giữa những cái mức thiền nó rất là xa. Ta nghe nói vị đó nhập Sơ thiền, vị đó nhập Nhị thiền, Tam thiền, ta tưởng là mỗi mức thiền cách nhau có một chút, hổng có đâu! Từ cái người mới tu cho tới cái Sơ thiền, 30 năm chưa làm được; từ Sơ thiền tới Nhị thiền, 40 năm chưa làm được, những khoảng cách rất là lớn. Nhưng mà hễ chứng được Sơ thiền thì hết dâm dục. Đó là Phật dạy, vì sao? Trong kinh Phật ghi rất rõ: Vị Tỳ-kheo sau khi đã phá trừ được năm triền cái, năm ở đây chúng ta không giải thích vì không có thời gian, vị Tỳ-kheo sau khi phá trừ được năm triền cái: "Ly dục, ly bất thiện pháp, còn tầm, còn tứ, toàn thân

[44:42]đạt được hỷ lạc, vị Tỳ-kheo ấy chứng đạt được Sơ thiền." Cái chữ "ly dục" là mất ái dục, chứ cái dục này không phải là cái muốn bình thường. Ly dục tức là mất, mất cái dâm dục nha! Chứ cái dục này chúng ta đừng có dịch là dục này là muốn bình thường. Bởi vì trong cái năm triền cái á là khi mà diệt được năm triền cái là đã diệt được cái tham rồi, diệt được cái tham, cho nên cái dục trong Sơ thiền là ý nói dâm dục. Mà đúng như vậy, cái người nào mà khi mà nhập thiền từ từ từ từ vào sâu, phá được năm triền cái rồi á là Đức Phật dạy như là quăng được cái gánh nặng ra, lòng rất là thanh thản vì mình không tham, không sân nữa.

[45:22]Và khi nhập được Sơ thiền thì tự nhiên cái ham muốn ái dục mất, mất trong sạch luôn. Mới Sơ thiền thôi đã mất rồi. Cho nên muốn mà để hết ái dục, để không phạm giới thì phải chứng được Sơ thiền, nhưng không dễ chứng được Sơ thiền. Tu đúng phương pháp, tinh tấn cả một đời mới có thể chứng Sơ thiền. Mà đa phần ngày nay cách Phật đã xa, cách Tổ đã xa, ta khó có được phương pháp đúng. Bổn sư của ta cũng thương yêu ta, cũng dạy dỗ ta tu hành, nhưng chưa chắc Bổn sư ta đã dạy đúng cách nhiếp tâm, nên vì vậy ta khó chứng được Sơ thiền. Chỉ nếu ta rất may mắn á, ta gặp được một vị thầy nào nắm được yếu

[46:05]chỉ, nhiếp tâm đúng, ta tinh cần năm này qua năm kia, có thể năm năm, mười năm ta nhập được Sơ thiền thì vượt qua được ái dục. Nhưng điều đó khó. Cho nên vì vậy, các giới sinh mỗi ngày phải quỳ trước Phật cầu nguyện: Xin Phật gia hộ cho con gặp được pháp môn tu hành chân chính nhất, đúng với Phật nhất, để con có thể chứng đạt được các tầng bậc thiền định mà vượt qua được ái dục. Phải cầu nguyện, bởi vì chưa chắc Bổn sư mình dạy đã đúng đâu. Mà không phải là mình trách Bổn sư, bởi vì thầy của Bổn sư mình nhiều khi cũng đã bị thất truyền rồi. Cái pháp môn từ thời Phật, Tổ để lại có khi đã thất truyền nên không trách được.

[46:45]Nên cái thứ nhất là phải chứng Sơ thiền thì không còn bị ái dục chi phối. Yếu tố thứ hai nữa để giúp ta có thể không khởi dâm dục là tâm khiêm hạ. Tâm khiêm hạ tự nhiên ái dục lắng xuống. Ta không khoe khoang, không thấy mình hay, không thấy mình giỏi, tự nhiên bớt dâm dục liền. Còn người nào bản ngã lớn, thấy mình hay hơn thiên hạ, thì chúng ta tin chắc một điều, tin chắc một điều, ở ngoài mặt ngoài miệng trước mặt mọi người á nói như mây như gió, nói như trên cao, nhưng quay mặt sau lưng ở một chỗ một mình đó là người bị dâm dục chi phối thê thảm. Chúng ta hãy tin chắc điều đó, đó là chân lý á, đó là quy luật của bộ não chúng ta.

[47:26]Khi bản ngã ta phát triển, nó kích động cái vùng não dâm dục lên liền. Cho nên cái người nào mà càng nổ chừng nào thì người đó càng dâm chừng nấy, đó là quy luật. Cho nên vì vậy, cái người nào mà khiêm tốn, nhường nhịn, hiền lành, lúc nào cũng kính Phật, trọng Tăng, quý mến mọi người, làm được việc gì tốt cũng thấy mình chưa đáng là bao thì người đó không bị dâm dục chi phối. Ít bị thôi chứ không bị, không bị là phải chứng Sơ thiền, người đó ít bị dâm dục chi phối. Có một lần có một người cư sĩ đến hỏi chúng tôi, nói: Thưa thầy, có những lúc con bị ái dục chi phối, con phải làm sao? Nói: Hãy ngồi trước Phật, quán thấy mình chỉ là cát bụi tầm thường. Lần sau gặp lại, nói:

[48:16]Dạ thưa thầy, điều thầy dạy con rất có kết quả. Mỗi khi con bị ái dục chi phối, con ngồi trước bàn Phật, con quán tưởng mình chỉ là cát bụi tầm thường, nó biến mất liền. Cho nên nó có một cái quy luật vậy đó, là sự khiêm hạ kềm hãm lại. Rồi cái yếu tố thứ ba, nó thuộc về y lý, là lực ta lắng được xuống dưới đan điền thì ta bớt bị ái dục chi phối. Đây là yếu tố thứ ba. Lực lắng xuống đan điền thì bớt bị ái dục chi phối. Lực lắng xuống nghĩa là sao? Nghĩa là trong người chúng ta, ta có hệ thống lực, khí lực. Mà cái khí lực đó nó mà bốc lên trên đầu á, ta sẽ trở thành người nóng nảy và dâm dục. Mà nếu lực đó lắng được xuống dưới đan điền thì ta

[49:02]trầm tĩnh, hiền lành và bớt bị dâm dục chi phối. Muốn hiểu về khí lực này ta phải hiểu về Đông y, hiểu về khí công, nội công. À, quý thầy quý cô có nghe truyện chưởng không? Nói hít một hơi xuống đan điền, vận chưởng đánh ra đó, có không? Đó, là những người luyện nội công là họ lúc nào cũng lắng lực xuống đan điền. Mà khi họ lắng lực xuống đan điền á thì tự nhiên thấy họ như không, nhưng mà lực đánh ra rất là mạnh. Nghĩa là quý thầy có thể thí nghiệm là quý thầy để một cái cục gạch thẻ hay là một cái cây nào đó đừng có cứng lắm, cây cứng lắm mình chưa đánh nổi, để cây đó. Mình đứng trước cái cây đó mình đứng trung bình tấn,

[49:43]mình buông lỏng toàn thân mềm mại, nhẹ nhàng, để tâm ở đan điền. Là đan điền là dưới rốn mình khoảng 3 phân rưỡi, dưới rốn. Mình để tâm nhẹ nhàng, buông lỏng để đó, để yên một lát khoảng 5 phút. 5 phút rồi mình hít một hơi dài, mình lấy tay mình chặt một cái thì gãy liền. Tôi chưa nói gãy cái gì nha, không biết gãy tay hay gãy cái gạch. Mà đó là nguyên tắc của khí công á, mà cũng là nguyên tắc của người tu. Cho nên vì vậy, những cái phương pháp tu mà kêu ta để tâm ở nơi ấn đường, để tâm trên đỉnh đầu đều làm lực ta chạy lên. Và làm lực ta chạy lên nó cũng tác động vào ái dục, nên ta bị khởi ái dục mà ta không biết tại sao.

[50:22]Nói mình vẫn lạy Phật, mình vẫn hiền lành, tại sao bị ái dục? Thì ra lực nó chạy lên. Nên có một lần có một người Phật tử, người này là võ sư, thì tu hành cũng bình thường, hôm chạy lên chùa than nói: "Thưa thầy, con bị ái dục chi phối khủng khiếp, không biết tại sao?" Mới ngồi hỏi lại: "Tu làm sao?" Tu thì tu đúng hết, không có cái gì sai hết, mà tu đúng thì không thể bị bị ái dục. Mới hỏi: "Còn có tập gì không?" Nói: "Dạ, con tập ngành đầu công." Tại ông này ổng là võ sư á. "Tập ngành đầu công là sao?" "Là con tập dùng đầu để mà công phá gỗ, công phá gạch để đi biểu diễn." Mới nói: "Tập làm sao?" "Con hít thở vô,

[50:55]con tập trung lên đầu, con lấy đầu con đánh vô bao cát." Nói: "Thôi đúng rồi, lực chạy lên đầu." Luyện nội công như vậy làm lực chạy lên, thế là bắt phải thục dầu, tập Khí Công Nguyên Pháp. Đây là cách tập hiệu quả, cũng xin trình bày cho các quý thầy quý cô, các giới sinh biết để mà tập. Đây là cái cách Khí Công Nguyên Pháp để làm cho lực lắng xuống dưới. Đứng hai chân rộng hơn vai, tay chống nạnh, hít hơi thì ta rùng người xuống, xương sống lúc nào cũng thẳng băng. Hít hơi đi, rùng xuống. Hít hơi, nín, hít hơi rồi nín thở đứng lên, thở ra đếm 1. Xương sống lúc nào cũng thẳng đứng, không bị nhúng nhích.

[51:35]Tiếp nè, hít hơi vào nè, nín thở, đứng lên, thở ra đếm 2. Xương sống lúc nào cũng thẳng, rồi làm vậy. Hít hơi, nín thở đứng lên, thở ra đếm 3. Mỗi ngày ta tập như vậy 50 cái, ta bảo vệ được cái bộ não của ta, khó bị tai biến mạch máu não, không bị cái ái dục vô cớ chi phối. À, đó là 50 cái là người căn bản, rồi mới được ăn sáng. Thì đây là cái cách mà ta phải tập để lắng lực xuống dưới, chữa được rất nhiều bệnh, kể cả bệnh tiểu đường. Đường trong máu lên cao, tập như vậy đường xuống liền, nha. Nhiều cách rất là hay, đó. Rồi một yếu tố nữa là khi ta tọa thiền, nhớ đừng có để tâm trên này như mấy cái người mà ngoại đạo

[52:19]họ dạy nha, để tâm ấn đường, để tâm đỉnh đầu này là không có đúng. Biết toàn thân như Đức Phật dạy, biết toàn thân ở phía dưới, lực cho nó lắng xuống dưới thì sẽ không bị bị ái dục. Yếu tố nữa là ta sám hối, lạy Phật thường xuyên. Nhớ đừng bao giờ quên lạy Phật nha, mình là con Phật ngày nào cũng phải lạy Phật nha. Đừng có nói là ta Phật như nhau là chết liền à, đó là kiêu mạn, là đọa liền, bị phạm giới liền. Không bao giờ được nói là là là là cái gì? Tâm tức Phật, Phật tức tâm, ta như Phật, Phật như ta bình đẳng, chết à nha, chết liền à. Thì mỗi ngày phải lạy Phật, tha thiết, cung kính, thấy mình chỉ là hạt bụi dưới chân Phật chưa xứng đáng.

[52:54]Phải khiêm tốn như vậy thì người này sẽ được Phật thương yêu, thủ hộ, dìu dắt suốt cuộc đời. Còn mình một niệm kiêu mạn mà tưởng mình bằng Phật, tâm ta tâm Phật đồng nhau, chết liền, không được nha, nhớ không? Yếu tố nữa là phải hiểu ái dục bản chất nó là gì, thụ hưởng ái dục cuộc đời mình đi về đâu, nhân quả đi về đâu, phước nó hết đi. Rồi sẽ không còn cái phước để làm thánh nữa. Phải hiểu rõ bản chất ái dục là tại vì sao chúng sinh say mê ái dục? Bởi vì ái dục nó đem người ta, cho người ta khoái cảm. Mà con người ta nó có cái phước chừng bao nhiêu đó thôi để hưởng khoái cảm trên đời. Do đời xưa chúng ta vất vả, ta làm lụng để giúp

[53:37]đỡ mọi người nên đời này mình có một số phước. Mà nếu mình hưởng cái phước đó bằng cái khoái lạc ái dục thì hết phước, là mình không còn phước để mà sống khỏe mạnh hoặc để làm thánh được nữa. Cho nên vì vậy, đừng hưởng cái khoái cảm ái dục để giữ cái phước mà làm thánh. Nhớ như vậy, nhớ như vậy. Phải suy nghiệm điều đó để mà quyết tâm giữ giới. Và cái cuối cùng, yếu tố cuối cùng là thường khởi tâm nguyện diệt trừ ái dục hằng ngày, mỗi ngày. Đó là những yếu tố. Bây giờ chúng ta nói qua cái giới sát. Sở dĩ mà người ta phạm giới sát là vì người ta ác độc. Chứ chúng ta không nói tới trường hợp mà những cái vị mà chiến sĩ

[54:18]chiến đấu ngoài trận tiền bảo vệ đất nước buộc lòng phải giết giặc, cái đó không gọi là ác, người đó còn được phong anh hùng nữa. Hoặc là cái ông tòa án ổng phải phán quyết tử hình cho một cái người tội quá nặng, ta không gọi là ác nữa, mà đó là người đem cái sự công bình cho xã hội, khác nhau, nha. Nên cái giới sát là giết người vì sân hận, giết người vì tham lam, vì lừa đảo gì đó, đó, gọi ác độc mới gọi là phạm giới sát. Thì do tâm ác độc mà mới phạm giới sát. Khi nào thì cái tâm ác độc hết? Thì thứ nhất là ta chứng được chánh niệm tỉnh giác, thấp hơn sơ thiền là tâm ác độc đã hết. Nghĩa là sân, tâm sân đã hết.

[55:04]Khi chứng được chánh niệm là diệt được năm triền cái, chưa vào sơ thiền đâu, thì cái tâm ác đã hết rồi. Nên cái người nhiều khi chưa có chứng đạo cao siêu mà ta sẽ thấy rằng là người này không còn nóng giận nữa. Mình chửi tạt mặt người ta, người ta không giận. Ví dụ bây giờ ta gặp một người nào đó, à ta đang sống bình thường, cũng tốt lành, họ điểm mặt họ chỉ: "Mày là người tu giả dối, mày là thằng lừa đảo, khốn nạn", giận không? Giận không? Có quý cô là không giận nha. Nếu mà mình chưa chứng chánh niệm á, mình sẽ buồn, để không giận cũng buồn, cũng buồn. Còn nếu mình chứng được chánh niệm tỉnh giác, phá được năm triền cái,

[55:51]không giận, không buồn, tỉnh bơ, không một hạt bụi sân hận nhẹ lọt trong tâm mình, dù người ta chửi tạt vô mặt, dù người ta vu oan tất cả những điều thê thảm nhất trên đời, lòng bình thản như không. Đó là người chứng được chánh niệm tỉnh giác, chưa vào sơ thiền. Vào sơ thiền thì hoàn toàn không bị nữa. Nhớ điều đó giùm. Chứng được sơ thiền rồi, không ai làm lay động mình phiền não nữa hết. Bát phong xuy bất động, chỉ mới sơ thiền thôi. Còn nhị thiền, tam thiền là thuộc loại siêu đẳng không nói tới nữa. Nhớ như vậy. Cho nên phải ráng nhiếp tâm làm sao để trừ được năm triền cái, chứng được chánh niệm tỉnh giác

[56:30]thì không còn ai làm mình giận, mà không giận thì mình không bao giờ giết hại ai nữa để giữ được cái giới sát như vậy, ừ. Thêm yếu tố thứ hai nữa là tập khởi phát được cái tâm vị tha. Tâm vị tha là tâm vì người á. Tâm vì người nghĩa là làm sao? Là mình đứng ở vị trí của người khác mà mình hiểu được cái tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của họ. Ví dụ, ví dụ như có một người vừa đến chùa mình chơi rồi mình cũng mời vào ngồi xuống phòng khách, rót nước uống. Mà nếu bình thường á, mình không có tâm vị tha, mình sẽ không đứng về vị trí của người đó, mình chỉ hỏi: "À là quý Phật tử đến đây có cần gì hay không?",

[57:17]mình hỏi năm điều ba chuyện thì người ta cũng ngập ngừng người ta nói vài điều rồi người ta bước ra. Hoặc là một người huynh đệ của mình cũng vậy, người huynh đệ chùa xa họ tới thăm chùa, mình thấy họ mệt mỏi mình không để ý, mình chỉ hỏi đến đây có việc gì, mình thưa thỉnh điều rồi mình mời uống nước rồi thôi, tiễn khách đi về. Tại vì mình không đứng vào vị trí người ta. Còn khi mình đứng vào vị trí người ta, mình mới phát hiện người ta đang có một nỗi khổ, người ta đến đây muốn cần một sự giúp đỡ gì đó. Có khi là người ta đang mệt, mình ngồi mình nói chuyện hoài, người ta đi ba tiếng đồng hồ rồi chưa được vào nhà vệ sinh mà mình ngồi nói hoài.

[57:54]Đó là cũng không đứng vào vị trí người ta nữa. Đáng lẽ phải mời đi vào: Đây là nhà vệ sinh, mời đi, không cần người ta hỏi nhà vệ sinh ở đâu đó, nhiều khi người ta ngại. Hoặc là người ta vào ngồi, mình phải đứng về phía người ta, mình biết người ta đi trên đường này là đi qua giờ cơm, không biết người ta ăn ở đâu chưa, phải hỏi liền. Hỏi: Huynh đã ăn cơm ở đâu chưa, phải không? Hoặc là người ta đến vào buổi chiều 5:00, phải hỏi liền: Tối nay huynh định nghỉ lại đây hay là sẽ đi về đâu hay chăng? Hỏi liền. Hoặc là khi mà người ta muốn lại, mình nhìn cái túi xách người ta biết ngay người ta không mang theo một bộ đồ

[58:27]mà bất ngờ có chuyện trễ nãi người ta phải ở lại, hỏi như vậy: Huynh ở lại chắc huynh không có đem đồ, thôi được, sẽ mượn đồ. Tức là nhờ ta đứng về vị trí của người, ta hiểu được tâm tình của người, hoàn cảnh của người để ta tiếp ứng, đáp ứng liền. Đó là đời sống vị tha. Cái người mà hay đứng vào vị trí người khác á, cảm được cái nỗi đau hay niềm vui của người á, cái người đó là người rất từ bi, không bao giờ nỡ nói nặng người khác một lời, không bao giờ nỡ chửi ai một lời, chứ đừng có nói là giết người khác nữa. Khi mình đứng về vị trí người khác, mình cảm được cái nỗi đau hay niềm vui của người, mình trân trọng cái tâm tình của người

[59:04]từng chút, biết rằng người ta vui vì điều đó, ráng giữ gìn cho người ta vui tiếp, không dám đụng, sợ người ta mất vui. Biết điều đó làm người ta khổ, cẩn thận tránh né, gỡ ra giùm cho người ta để người ta đừng khổ nữa. Nhờ cái tâm vị tha đó, cái người này không bao giờ có thể ác độc nói một lời làm người khác khổ hay đánh người ta làm người ta đau, thì đừng nói gì tới chuyện mà giết người khác. Cho nên để phá được tâm ác độc á là phải có tâm vị tha. Rồi trong cái đó nữa, chúng ta tập một cái hạnh, cái thứ ba nữa là đừng kết tội ai, đừng kết tội ai. Ta dễ bị một cái nhược điểm là ta nhìn thấy người kia làm sai sai cái

[59:45]ta kết tội, mà ta không biết rằng người đó có lý do chính đáng. Hoặc là ta chỉ nghe qua trung gian, ta lật đật kết tội theo mà ta không biết rằng cái người nói lại đã sai rất là nhiều. Thường thường tại sao tòa án là phải có công tố và luật sư? Là cái người công tố á, họ buộc tội; cái người luật sư họ bênh vực; và tòa phải nghe cả hai. Nghe cả người tố và nghe cái người bị tố thì nó mới khách quan, công bình được. Chứ còn nghe một phía, kết tội người ta, đem chém đầu người ta, đó là không biết làm việc và chủ quan. Ngày xưa cũng vậy, nhiều ông vua đã phạm sai lầm chỉ nghe một phía, giết mất cái người tướng trung thành của mình, bởi vì không biết lắng nghe cả hai.

[1:00:29]Mà ta vẫn thường bị như vậy trong cuộc sống của mình. Ta nghe người này nói xấu người kia, ta không bao giờ chịu hỏi lại, ta tin liền. Cho nên vì vậy, suốt cuộc đời ta đã phạm vào điều ác độc rất nhiều lần. Mà cái tâm ác độc đó mà được nuôi dưỡng hoài, ta coi chừng cầm dao giết người. Cho nên vì vậy, điều nữa: đừng kết tội ai, vì ta chưa đủ sức biết ai đúng ai sai. Đừng kết tội cũng là tránh được cái ác độc. Bây giờ ta nói qua cái tâm tham lam. Người chứng được chánh niệm tỉnh giác là diệt được cái tham lam. Ta nhiếp tâm mà tâm phá được năm triền cái trong cái chánh niệm tỉnh giác thì hết tham.

[1:01:11]Người này để một đống vàng trước mặt coi như cỏ rác á. Ví dụ nếu thầy tổ mình đưa cho mình 100 cây vàng, nói: Con cất, con muốn làm gì thì làm, cũng không vui, mà thấy đó là gánh nặng. Đem 100 cây vàng khè nè để bỏ vô tủ khóa lại, ngủ không được. Ngủ không được không phải là vì mừng mà vì lo, không biết làm sao cho đúng để đừng mang tội, vì đây là tiền của thầy mình, mà tiền của thầy mình là tiền của Tam Bảo, mà tiền của Tam Bảo là tiền của bá tánh mồ hôi nước mắt góp lại, nên không có sung sướng gì á. Còn bây giờ thấy ai ngoắc ngoắc lại: Nè nè, cho một triệu cho huynh nha, mừng. Mà coi chừng tâm mình, nên phải cẩn thận và không tham lam.

[1:01:53]Mà phải chứng tới chánh niệm tỉnh giác này mới hết điều đó, đó là cái thứ nhất. Yếu tố thứ hai mà để diệt cái tham lam á là nghiệm kỹ cái lý nhân quả để thường thực hành bố thí. Hiểu sâu nhân quả, lúc nào mình cũng thích buông xả, thích ban tặng, thích giúp đỡ người khác, chớ không bao giờ thích muốn mình có nhiều. Đó, người thực hành được như vậy thì người này khó tham. Nhưng mà cũng có trường hợp này, ví dụ có một người á họ không tham nhiều, họ có tiền họ hay giúp người khác, năm chục ngàn, một trăm ngàn, hai trăm ngàn cúng dường hoài. Nhưng hễ đụng một tỷ là tham liền, chiếm liền. Nghĩa là không tham mức độ nhỏ nhưng vẫn còn tham mức độ lớn.

[1:02:34]Đó là trường hợp, nên ta tu làm sao dù nhỏ hay lớn không có tham, không có tham. Nếu tiền vào tay mình thì chỉ ráng sử dụng làm sao lợi ích cho Phật pháp, lợi ích cho chúng sinh, chứ không có lợi ích cho bản thân mình. Đó, phải thường nghiệm sâu cái lý nhân quả, thường thực hành bố thí, giúp đỡ huynh đệ, giúp đỡ mọi người để diệt được cái cái tâm tham. Rồi diệt trừ cái tâm thèm muốn vật chất của người khác, phải tôn trọng cái sở hữu của người khác. Cái tâm thèm muốn sở hữu của người khác là làm sao? Ví dụ thế này, cũng đi tu với nhau mà tự nhiên cái người huynh đệ của mình á được gia đình cho một cái máy hát đĩa đẹp,

[1:03:14]tốt, ngồi nghe hoài, mình thích, tâm tham đã xuất hiện. Hoặc là thấy người Phật tử lái chiếc xe Future, Spacy vô sân chùa đậu đứng nhìn mình ngắm, mình thích là tâm tham đã khởi lên. Hoặc là mình thấy huynh đệ nào có một cái bộ y tốt, mình thích, tâm tham đã khởi lên. Thấy đeo cái đồng hồ xịn, mình thích thì tâm tham đã khởi lên. Cho nên những cái đó mà suốt cuộc đời mình cứ bị hoài, đúng không? Hằng ngày mình vẫn bị điều đó. Cho nên cái tu cái tâm tham á là phải cảnh giác từng ngày á. Mỗi khi mình thấy mình thích một cái gì mà người khác đang có, biết mình vừa phạm sai lầm. Chưa phạm giới, chưa ăn cắp người ta, nhưng tâm đã phạm.

[1:03:59]Vì vậy mình diệt tâm tham từng ngày, diệt tâm thèm muốn từng ngày. Đến khi nào mà bỗng nhiên mình cảm thấy mình vui với điều mình có mà thôi. Thầy mình cho mình cái áo này, vui với cái áo này, không cần nhiều hơn. Thầy mình cho mình cái đồng hồ này, mình vui với cái đồng hồ này thôi. Thầy mình cho mình chiếc xe này, mình vui với chiếc xe này, được rồi, không cần quan tâm người khác. Mà thấy ai có, mừng, thôi kệ, ai có cũng tốt, mừng cho người ta, mà không bao giờ khởi cái tâm thèm nữa, diệt mất cái tâm thèm đó đi là thành công. Nhưng mà cái này nó len lỏi từng ngày, từng phút trong đời tu của mình.

[1:04:35]Đây là điều dễ xảy ra, mình phải phải tỉnh giác.

[1:04:42]Và nhất là đừng bao giờ chê ai là tham lam, trộm cắp nha. Vì khi mình chê ai, sau này mình sẽ bị phạm đúng vào điều đó. Tuy thấy người huynh đệ họ phạm cái tội trộm cắp thì thầy mình có đem ra nhắc nhở, quở phạt rồi. Thôi, được, mình xót xa, thương thôi, chứ không được mà đem đi nói, chê. Chê ai điều gì mình sẽ phạm đúng điều đó, nhớ như vậy. Rồi cái giới thứ tư là cái cái giới mà dối xưng mình chứng Thánh,

[1:05:14]là giả vờ nói rằng mình đã chứng chứng Thánh, thật sự mình chưa chứng. Biết rõ rằng mình chưa chứng mà cố ý nói dối mình chứng, người này phạm đại tội. Phước mất sạch, đời đời kiếp kiếp không bao giờ chứng Thánh tu hành được nữa và dễ bị đọa địa ngục. Lạ lắm, cái giới này có vẻ giống như không hại ai nhiều, vậy mà tội rất nặng, đây là điều rất là lạ. Trong bốn cái giới á, mấy cái giới kia nó thành cái tội mình nhìn thấy rõ, cái giới này không nhìn thấy rõ mà tội rất nặng, đến nỗi Phật phải chế thành trong tứ trọng giới là vậy. Khi nào thì có thể hết phạm giới này? Khi nào ta tu đến chứng được sơ thiền,

[1:05:55]trong đó có cái gọi là ly dục, ly bất thiện pháp. Chữ ly bất thiện pháp nghĩa là sao? Tâm thuần thiện hoàn toàn đạo đức thì người này không còn nói dối xưng mình chứng Thánh nữa. Nhớ chứng tới sơ thiền thì hết bị. Chúng ta nhớ lại cái chữ này: Ly dục là hết dâm dục; thứ hai, ly bất thiện pháp, không bao giờ phạm sai lầm nữa, đời sống hoàn toàn đạo đức, thánh thiện, thuần thiện. Nhớ như vậy. Mà tới sơ thiền mới là người hoàn toàn đạo đức, còn chưa phải sơ thiền thì ta vẫn còn vi phạm điều gì đó. Nhưng tới sơ thiền là hết, cho nên không không còn bị phạm giới này nữa. Cho nên ráng nhiếp tâm để chứng được sơ thiền.

[1:06:39]Rồi ta phải suy nghiệm thế này, là trong cái nhân quả, khi ta nói dối để được người khác tôn sùng thì sau này ta sẽ đền trả lại bằng cái sự hèn hạ gấp ngàn lần ở cái quả báo làm con thú vật. Có con thú nào được tôn trọng không? Thú á được cưng thì có, chứ được tôn trọng thì không. Phải không? Đó là không bao giờ ta mời, mời chó vô nhà, mời chó ngồi uống nước, đưa hai tay mời chó uống sữa, không có. Ôm nó, vỗ vai, gõ đầu nó, ngắt tai, ngéo tai nó thì có, cưng nó, chó nằm ngủ chung bên cạnh thì cũng có, cưng thôi, chứ tôn trọng thì không. Mà tại sao con chó đó nó mất đi cái sự tôn trọng? Bởi vì đời trước nó hưởng cái sự tôn trọng quá

[1:07:27]lố của nó, hưởng quá lố cái phước của nó. Cái phước nó có 5, mà nó đã nói dối để được hưởng 10, hưởng 20. Đời này nó phải làm con thú để không còn ai tôn trọng nữa. Chính vì vậy, cái mà nói dối xưng mình chứng Thánh để được người khác tôn trọng thường là sẽ đọa súc sinh, thường là đọa súc sinh, rất là nguy hiểm. Cho nên vì vậy, ví dụ như khi ta đi xuất gia cũng vậy, mỗi ngày ta lạy Phật. Nhờ lạy Phật nên ta có được cái đức, cái phúc, nên chúng sinh gặp ta họ lạy lại thì ta vẫn còn làm người được. Còn nếu ta ít lạy Phật, nhưng mà ta ở vị trí nào đó không biết mà người khác vẫn thường lạy mình, thì thường kiếp sau ta phải làm súc sinh

[1:08:13]để sống đời hèn hạ, bù lại cái ta đã hưởng quá lố cái phước của mình. Vì vậy, để bảo đảm là ta không biết là ta có bị chúng sinh lạy hay không, thì xin vui lòng mỗi ngày lạy Phật một trăm lạy, bảo đảm. Lỡ người khác có lạy mình thì mình nhờ cái phước lạy Phật mình bảo vệ và mình ban phước lại cho người ta. Khi chúng sinh họ lạy mình, họ có phước, họ sẽ được may mắn, về nhà họ may mắn liền là vì mình lạy Phật mỗi ngày, nhờ như vậy. Còn mình không lạy Phật mỗi ngày thì khi họ lạy mình, họ không được phước, về nhà họ không gặp may, mình thì bị tổn phước, kiếp sau đọa súc sanh bù lại, rất là thê thảm.

[1:08:58]Nhưng hai cái lạy khác nhau. Khi mình lạy Phật mà mình không nghĩ Phật ở đây, nghĩ đây chỉ là tượng tượng đá, tượng đất thôi, tâm mình không cung kính lắm. Trong khi cái người Phật tử họ gặp mình họ lạy thì tâm họ làm sao? Cung kính vì mình là người thật việc thật bằng xương bằng thịt, họ rất cung kính thì ai lỗ? Mình lỗ. Phải không? Khó chưa? Nhân quả chi ly. Chính vì vậy là khi ta lạy Phật dù chỉ là tượng xi măng nhưng ta biết là có Phật đang lai lâm chứng giám. Ta lạy như lạy Đức Phật sống, lòng ta thiết tha cung kính thì ta mới có phước. Thì sau này khi mà Phật tử lạy ta, họ lạy ta là người thật việc thật bằng xương

[1:09:45]bằng thịt có cung kính thì ta vẫn đủ phúc để chan hòa ban cho họ lại.

[1:09:52]Các giới sinh thân yêu đồng ý không? Đồng ý nha.

[1:10:01]Nhớ một điều thế này là ta sẽ không dám nói dối xưng mình chứng Thánh. Nhớ là ta chỉ xin được làm một hạt bụi dưới bàn chân của Phật là hạnh phúc lắm rồi. Đừng bao giờ nghĩ rằng là sao?

[1:10:18]Tâm ta, tâm Phật tương tương nhiếp. Làm ơn đừng nghĩ. Mình không có nhiếp nổi tâm Phật đâu. Phật biết rõ tâm mình thì có, còn mình không thể nào biết được tâm Phật thế nào. Cho nên mình chỉ xin được là hạt bụi nơi bước chân mà Phật đã giẫm qua là hạnh phúc lắm rồi. Như vậy cũng có phước lắm rồi. Như vậy thì không bị kiêu mạn và giữ được cái giới thể mình cả đời. Còn nếu khởi một cái niệm thấy mình tu vậy cũng ngon rồi nha, mình là thay Phật tuyên hóa, chết liền. Làm sao mà thay Phật nổi? Mà thường sau này ví dụ như là quý thầy, quý cô mình lớn lên mình đi giảng, đứng lên mình làm một vị giảng sư,

[1:11:01]làm một vị pháp sư thì cũng được mọi người xưng tụng đây là một vị pháp sư lỗi lạc, đại Phật tuyên hóa. Cái mình thấy mình thay Phật, chết liền nha.

[1:11:17]Không dám thay Phật đâu. Đó, không bao giờ mình thay Phật, mình chỉ xin được là hạt bụi dưới chân Phật là hạnh phúc lắm rồi. Thường nghĩ như vậy nên ta không bao giờ dám dối xưng mình chứng Thánh, giữ được cái giới thứ tư suốt đời mình, như vậy. Trong bao nhiêu giới, có những giới còn phù hợp, ví dụ như là đừng có tàn phá cây cỏ, đừng tàn phá thiên nhiên, đến giờ này cái giới đó vẫn rất là đẹp, cái giới đó vẫn đáng được ca ngợi. Đây là một cái văn minh tiến bộ của đạo Phật suốt mấy ngàn năm mà bây giờ thiên hạ, thế giới, các nhà khoa học phải phải đi theo, nên đến bây giờ vẫn giữ giới đó. Hoặc là cái giới mà đừng gây chia rẽ,

[1:12:02]đừng đi qua bên này nói xấu bên kia, qua bên kia nói xấu bên này. Trong giới Tỳ-kheo ghi điều đó rất là rõ. Còn giới phá hòa hợp Tăng là giới Tăng-già-bà-thi-sa là giới rất là nặng. Còn bình thường không phải là phá hòa hợp Tăng, chỉ là gây chia rẽ giữa hai ba người với nhau thôi, thì trong trong kinh đã gọi là phạm Ba-dật-đề, phạm giới cũng kha khá. Thì đến bây giờ cái giới đó vẫn còn nguyên giá trị. Còn có những cái giới do cái hoàn cảnh như nãy ta nói, hoàn cảnh lúc đó, bây giờ dường như không phù hợp. Ví dụ như là trong có cái giới là không được chứa thuốc quá 7 ngày. Ví dụ như ai cho mình thuốc uống mà mình để trong tủ mình 7 ngày là phạm

[1:12:43]giới, phải đem lật đật đi cho, giờ còn xài giới đó được không? Không xài được. Bởi vì giới cái nó có ghi cái date á, ghi rất là lâu, mà trong chùa mình không biết là lúc nào có ai bệnh, cứ phải có một cái tủ thuốc để thường xuyên. Nên cái giới này trong cái hoàn cảnh lúc đó, cái thuốc nó dễ hư hay là có cái hoàn cảnh mà cái lời dèm pha, Phật chế, nhưng ngày nay giới đó không xài được. Hoặc là có giới cấm mua bán. Cái mua bán này nó có nhiều trường hợp. Là mua bán làm sao? Ví dụ như bây giờ ta mở một cửa hàng, ta kinh doanh

[1:13:19]rồi ta lấy tiền đó ta

[1:13:22]ta tư lợi cá nhân thì điều đó người tu không nên không nên làm, đúng rồi. Nhưng bây giờ mình xách tiền ra mình mua gạo cho chùa ăn thì cũng là mua phải không? Hoặc là trong chùa mình trồng được xoài, đem xoài ra bán lấy tiền đi mua gạo thì bị phạm mất cái giới cấm mua bán à? Cho nên vì vậy, có những cái giới mà ngày nay cũng không còn phù hợp lắm, thì lúc đó tùy nghi thì ta bàn với bổn sư của ta, ta bàn với những huynh đệ ta trong chùa, cũng giống như là trong Ban Trị sự các a hoặc là Hội đồng Trị sự Trung ương, vân vân, những điều này thì cũng sẽ du di, châm chế. Tuy nhiên, vì ta tôn trọng những cái gì của

[1:14:04]Phật để lại, nên khi ta thọ ta cứ thọ hết. 348 giới hay sao đó, 250 giới thì cứ thọ hết. Nhưng mà giới nào nên giữ và không nên giữ thì trong chùa ta hoặc là các vị tôn túc lớn sẽ bàn lại, nhưng để tôn trọng Phật, ta cứ thọ hết. Cũng giống như là trong cái lần kết tập kinh điển lần thứ nhất cũng vậy, ngài Ca-diếp mới hỏi ngài A-nan: Có một lần Thế Tôn đã nói có những cái giới sau này có thể bỏ đi, vậy ông có hỏi giới nào cụ thể không? Ngài A-nan mới nói rằng là: Thưa tôn giả, lúc đó em buồn quá vì Đức Phật Thế Tôn nói là sẽ nhập Niết bàn nên em không còn tâm trí để hỏi cụ thể giới nào. Thế là bị ngài Ca-diếp quở, nói ông là người giữ cái tạng kinh,

[1:14:53]tạng luật cho muôn đời sau mà không chịu hỏi cẩn thận thì làm sao mà người sau biết để mà thi hành cho đúng. Nhưng mà sau đó các vị A-la-hán đồng nói rằng: Nhưng mà thôi, tuy Thế Tôn có nói như thế, nhưng mà từ trước đến giờ, các Tỳ-kheo đều giữ tốt các giới, thôi ta cứ để yên. Vì vậy mà cho đến ngày nay ta vẫn thọ nguyên tất cả giới, hoàn cảnh dù có thay đổi thì ta châm chế thì tùy chùa ta, tùy thầy. Ba cái môn học vô lậu học là giới, định, tuệ đều có tương quan hỗ trợ với nhau. Ví dụ như cái người giữ giới thì dễ tu được định, có định rồi sẽ phát huệ, thì đó là người tu phải trì giới, nhân giới sinh định, nhân định phát huệ, ta biết rồi.

[1:15:41]Nhưng mà ngược lại, có huệ dễ giữ được định và có định dễ giữ được giới. Như hồi nãy ta nói đó, chứng được sơ thiền thì ta giữ được giới này giới kia nọ vậy. Cho nên giới sinh định, định sinh huệ, nhưng sự thật huệ cũng sinh định, định cũng sinh giới ngược lại, và ba cái đó, tam vô lậu học đó là hỗ tương lẫn nhau. Cho nên vì vậy, một người nào muốn giữ giới tốt đều phải tu thiền tập định, chứ không phải là chỉ vì ta thọ giới rồi mà ta giữ được giới. Ta thọ giới rồi ta quên liền, mà ta phải phát nguyện niệm về giới suốt đời để giữ là một chuyện rồi, còn phải hằng ngày tu thiền tập định, nhiếp được tâm thì mới hỗ trợ được cái việc giữ giới của ta, không phải dễ.

[1:16:25]Nên ba cái đó phải cùng tu hết. Rồi ngoài cái tam vô lậu học là giới, định, tuệ rồi, ta còn phải một cái điều thứ tư nữa để hỗ trợ nữa là gây tạo công đức cho nhiều mới giữ giới được. Cái người mà không có cái công đức dày cũng rất dễ phạm giới. Nhớ như vậy. Công đức không nhiều cũng dễ phạm giới. Phúc đức nhiều rồi, ta dễ giữ giới hơn. Cho nên vì vậy, khi ta còn sống ở trong chúng, hãy nhớ là chịu cực khổ để làm công quả, lo cho thầy mình, lo cho huynh đệ mình, lo cho chùa mình, phụ giúp huynh đệ mình làm Phật sự khắp nơi. Nếu huynh đệ ta đi giảng thì ta hỗ trợ, nếu thầy ta tổ chức điều gì, ta hết lòng hỗ trợ,

[1:17:12]chịu cực chịu khổ như vậy từng chút từng chút để thành cái phước. Nhờ cái phước đó, ta giữ giới tốt hơn. Có nhiều người đi tu vậy mà không chịu làm công quả, cứ nghĩ rằng vạn pháp giai không, cứ sống thênh thang tự tại, không quan tâm đến thầy mình đang lo toan chuyện gì, không quan tâm đến huynh đệ mình đang vất vả điều gì, cứ nghĩ mình sống an nhàn thanh thản tự tại là được rồi, người đó sau này hầu như không còn phước làm tăng, hoàn tục hết. Rất nhiều người đã bị như vậy. Cho nên vì vậy, nghĩa là ta còn được làm người nhỏ ngày nào là mừng ngày đó, để ngày đó ta hầu hạ người lớn mà có phước.

[1:17:54]Chớ tới khi làm lớn rồi ta lại được hầu hạ lại thì phước ta bị tổn dần. Mà nếu lúc đó mình mình không lo được đại sự cho Phật pháp thì phước bị tổn liền. Nên phải biết gây tạo công đức để mà hỗ trợ cho cho giới thể. Ừm. Tuy nhiên, cái chính để giữ giới vẫn là cái ý chí, là quyết tâm giữ giới. Yếu tố chính để giữ giới vẫn là quyết tâm giữ giới, mà chư thiên nhìn xuống có ca ngợi ta hay không cũng là vì thấy cái quyết tâm, cái ý chí giữ giới của ta. Nhớ như vậy. Chư Phật mười phương nhìn vào ta thương yêu ta hay không cũng vì cái ý chí quyết tâm giữ giới của ta. Nếu không có cái quyết tâm giữ giới thì ta không có giá trị.

[1:18:41]Có thể ta siêng năng lạy Phật hay là siêng năng cái gì đó, nhưng mà cái lõi của giới là quyết tâm ý chí giữ giới không có thì những cái khác cũng cũng kém bớt đi, cũng không có giá trị nhiều. Nên cái chính vẫn là ý chí quyết tâm giữ giới. Nhưng mà như nãy ta nói, quyết tâm mà để thành bản ngã thì lại sai. Nên do đó, tuy quyết tâm ngất trời nhưng lúc nào cũng giấu trong cái thái độ hiền lành, khiêm tốn, kín đáo, không khoe khoang. Không có làm ta đây trong sạch lắm nè, ta đây đàng hoàng, ta đây giữ giới nghiêm túc, là phạm liền. Giữ giới mà nhìn vô thấy như là người hiền lành bình thường, không có khó chịu.

[1:19:20]Tại vì ta giữ giới căng căng ta sẽ thành người khó chịu, đụng đâu là cũng sợ phạm, đụng đâu cũng chê trách người khác là ta bị liền. Nhớ như vậy, cẩn thận. Giữ giới nhưng thầm lặng, hiền lành và kiên định, nhớ như vậy. Rồi một điều nữa là giữ giới là ta tránh phạm sai lầm nhưng đừng rơi vào đời sống thụ động. Tại vì có nhiều vị luật sư cũng vậy, cứ sợ phạm điều này sai, sợ phạm điều kia sai thì không dám làm gì hết, rồi vô tình rơi vào đời sống thụ động. Rơi vào đời sống thụ động không làm gì hết, không phát huy được Phật pháp, phước cũng hết luôn. Thấy có phước mà lại không phước. Nên vì vậy là tuy ta cố gắng không phạm sai lầm

[1:20:07]nhưng phải biết dấn thân, phụng sự, phát huy Phật pháp. Nơi nào Phật pháp cần ta đến, nơi nào chúng sinh cần ta đi. Đi tới chứ không phải đi chỗ khác. Đây là cái tinh thần của Bồ tát Đại thừa. Tuy ta giữ giới Tỳ-kheo, Sa-di nghiêm túc nhưng trong lòng phải có tinh thần của Bồ tát Đại thừa là biết dấn thân. Ví dụ như là thường thường á là theo giới luật, ta không được tự ý rời bỏ cái khuôn viên của chùa mà đi đến la cà thăm người Phật tử này, Phật tử kia. Tại ta đi thăm người này, thăm người kia rồi ta dễ bị nhiễm cái đời sống thế gian. Nhưng nếu ta có đạo lực, có tu hành rồi xin phép thầy mình

[1:20:48]đi với một vài huynh đệ mình, cứ vào những cái ngày lễ lạc, những cái dịp đặc biệt nào đó ta xin phép thầy ta cùng với vài huynh đệ đến thăm những ngôi nhà chung quanh chùa, đến thăm để gieo cái duyên Bồ-đề cho họ, nói họ vài điều thăm hỏi, vài điều đạo lý, khuyên họ về chùa tu, khuyên họ về chùa quy y, khuyên họ về chùa là học hỏi. Cứ như vậy ta đi qua nhà khác, đi qua nhà khác. Thì cái đó là tuy giữ giới mà vẫn dấn thân, phụng sự, truyền bá Phật pháp theo tinh thần của Bồ tát Đại thừa. Và ta tu như vậy, đời sống tu của ta nó không có tẻ nhạt mà phong phú, vui tươi hơn. Chịu không? Chịu không?

[1:21:31]Chịu ha, rồi được.

[1:21:36]Chớ đừng có vì giữ giới rồi ta không làm gì hết, do đó cuộc sống tu hành của mình nó sẽ bị buồn tẻ rồi ta bị hướng ngoại. Cho nên đây là cái rất là lạ, giữ giới nghiêm túc nhưng dấn thân, biết tiếp xúc, tiếp xúc để gieo rắc điều điều thiện lạc vào trong trong chúng sinh mà nhất là những ngôi nhà chung quanh chùa mình, để tạo thành chùa là cái lõi, cái tâm mà quần chúng chung quanh trở thành những cái người hộ đạo, tu hành rất là tốt. Chớ cái sai lầm của ta nhiều khi còn tồn tại, có những ngôi chùa ở đây mà cái nhà kế bên chuyên môn gây lộn với chùa. Có không? Cũng có đó, cho nên phải điều đó phải chấm dứt.

[1:22:16]Ta phải qua dụ cho bằng được. Mà nói chung quanh chùa là những ngôi nhà nào? Muốn biết chung quanh chùa là những ngôi nhà nào ta hãy leo lên nóc chùa ta nhìn. Mắt ta nhìn thấy cái nhà nào thì đó là những nhà chung quanh chùa, ta phải hóa độ. Như vậy sẽ có người hỏi: "Vậy thưa thầy, nếu mắt mình nhìn thấy cái nhà thờ thì sao?" Tới dụ luôn! Tới dụ luôn không sợ! Nha, hễ mắt mình thấy là những nhà chung quanh chùa phải tới dụ hết. Sau này quý thầy quý cô sẽ lớn lên, giới pháp được tăng trưởng, trí tuệ đạo lý mình được củng cố, cái nội lực tu hành đã thâm hậu thì không phải ở một chỗ hoài mà phải như những con chim chia đàn chia

[1:23:05]bầy của mình để tung bay về mọi hướng mà gieo rắc Phật pháp đi khắp nơi. Vì còn nhiều nơi chưa có Phật pháp, cần bóng dáng của tăng ni. Nếu tính theo mật độ tăng ni thì Bà Rịa - Vũng Tàu ta đông nhất nước. Có những nơi không một bóng dáng tăng ni, suốt ngày thèm khát hình ảnh tăng ni về giáo hóa không có, mà ở đây thì ta rất là đông. Sau này ta sẽ kiến nghị với Giáo hội và với nhà nước là đừng để lệ thuộc vì vấn đề hộ khẩu nữa. Là ở tăng ni trên đất nước Việt Nam này sẽ được đi đến mọi miền đất nước nào cần thiết để mà gieo rắc Phật pháp, chứ không phải vì tôi hộ khẩu địa phương này tôi cứ phải ở trong tỉnh này, không phải như vậy.

[1:23:53]Là ở tỉnh này ta vẫn đi được sang tỉnh khác để làm Phật sự và lúc đó công an, chính quyền địa phương phải ủng hộ, giúp đỡ tăng ni để làm Phật sự, chứ không được mình đi tới, công an lại hỏi: "Thầy cho coi hộ khẩu, thầy hộ khẩu chỗ đó về đó." Đã đến lúc phải hết điều đó. Đã đến lúc là cái người chính quyền, công an địa phương hễ mà thấy bóng dáng của tăng ni đi tới địa phương mình thì phải vui mừng, chào đón, tạo điều kiện để cho tăng ni là đến đó giáo hóa, làm Phật sự. Sau này ta sẽ kiến nghị như vậy, ta sẽ kiến nghị lên nhà nước, lên Giáo hội có một cái cơ chế là việc giáo hóa, làm việc đạo của tăng ni không còn lệ thuộc vào hộ khẩu nữa, như vậy.

[1:24:41]Mà muốn được như vậy thì chính tăng ni chúng ta ngày hôm nay phải hết sức nỗ lực tu hành. Khắp nơi người ta cần tăng ni đến để giáo hóa, nhưng mà liệu ta đến, ta giáo hóa được bao lâu rồi người ta đuổi ta đi mất? Khi họ mới gặp ta thì họ vui mừng, sống lâu với ta mới phát hiện ra ta ham ăn, ta hay cau mâu, ta hay cằn nhằn, họ sợ. Cho nên vì vậy ta phải giữ đạo hạnh mình thế nào mà họ càng gần ta lâu chừng nào thì họ càng quý kính hơn ngày đầu chừng nấy. Tức biết tăng ni, họ biết tổng quát nhưng mà khi sống gần với ta lâu rồi họ mới thấy rằng: "Thầy này, cô này quá từ bi, quá đạo hạnh. Con người rất là nhẫn nhục, rất là dấn thân hy sinh mà chịu khó."

[1:25:34]Thì họ càng sống lâu chừng nào họ càng thương kính chừng nấy. Mà muốn như vậy, muốn cái ngày mà ta rời mái chùa của ta, ta đem giáo pháp truyền bá khắp nơi mà ta đến thì người thương, đi thì người tiếc thì ngày hôm nay sau cái ngày thọ giới này, ta phải nuôi dưỡng giáo pháp, nuôi dưỡng giới pháp trong lòng mình bền vững mãi mãi bằng những cái công phu tu hành chân chính, sâu sắc, chuẩn mực và tinh tấn. Hãy hứa với nhau điều này, bởi vì trách nhiệm của ta rất là nặng trong tương lai. Phật pháp đang còn rất thiếu trên đất nước này. Phật pháp vẫn còn thiếu trên thế giới này, mà tăng ni chúng ta là những người con Phật có trách nhiệm

[1:26:23]đem Phật pháp đến với mọi miền của đất nước, mọi miền của nhân loại. Trách nhiệm trên vai ta rất nặng. Vì vậy ngày hôm nay, hãy hứa với nhau là sẽ tinh tấn tu hành, quyết tâm thọ trì giới thể, huân tập giáo pháp, chuyên sâu thiền định để ngày sau này ta gieo rắc cái hạt giống của Phật pháp vào trong tâm hồn của muôn triệu người trên thế giới này. Hãy hứa với nhau điều đó, được không? Hứa chắc nghe không?

[1:27:00]Ta còn hai điều để nói với nhau nữa. Thứ nhất là cái giới phá hòa hợp Tăng là một cái giới rất là nghiêm trọng. Trong giới đó, chỉ ghi là cái giới nghiêm trọng thứ hai là giới phạm giới Tăng-già-bà-thi-sa. Nhưng trong ngũ nghịch đại tội, nó là một trong cực trọng tội có thể đọa vô gián địa ngục là phá hòa hợp Tăng. Gây chia rẽ một hai người thì phạm Ba-dật-đề, nhưng mà làm cho Tăng đoàn ly gián, ly tán thì phạm ngũ nghịch đại tội, phạm Tăng-già-bà-thi-sa. Nên vì vậy là mỗi người Tăng Ni chúng ta phải có cái ý thức lớn về việc giữ gìn sự hòa hợp của Tăng đoàn, của Giáo hội. Làm sao để trong cái Việt Nam ta, một Giáo hội chung đồng cho mọi hệ phái.

[1:27:47]Và ta nghĩ đến cả thế giới cũng vậy. Trên thế giới này, nhiều quốc gia, nhiều hệ phái, ước ao có một ngày nào đó ta có một cái Giáo hội chung đồng cho cả thế giới cũng như vậy. Nên không có cái Giáo hội này, không có Giáo hội kia. Và như vậy đó là hòa hợp Tăng. Mà nếu ai có ý nghĩ tách rời Giáo hội này, Giáo hội kia thì coi chừng ta đang phạm cái giới Tăng-già-bà-thi-sa. Đó là cái giới nghiêm trọng thứ hai và phạm một trong ngũ nghịch đại tội. Cho nên cái giới này nghiêm trọng, đây là một cái ý thức ta phải giữ gìn suốt đời. Đó là điều thứ nhất. Cái điều thứ hai là cái nhiệm vụ đối với với dân tộc.

[1:28:26]Vì ta có cái phương châm là: Đạo pháp... gì nữa? Dân tộc... gì nữa? Chủ nghĩa xã hội. Chúng ta Đạo pháp với dân tộc thì dễ biết rồi phải không? Bởi vì Phật pháp gắn bó với dân tộc này mấy ngàn năm, đã trở thành một cái bộ phận không thể tách rời của dân tộc, đã chia ngọt sẻ bùi đối với dân tộc này, đã trở thành như chính dân tộc này. Nói Việt Nam là nói tới Đạo Phật, và nói Đạo Phật là ta hiểu ngay là một nguồn mạch tâm linh của người Việt Nam ta. Dễ hiểu. Nhưng mà tại sao Chủ nghĩa xã hội? Ta nghe chữ "Chủ nghĩa xã hội", ta cứ ngỡ là đó là quyền lực chính trị. Không phải. Chủ nghĩa xã hội là một tính chất cộng thêm, bổ sung cho ý nghĩa của dân tộc.

[1:29:12]Ví dụ như dân tộc, nhưng mà dân tộc loại nào? Dân tộc mà trong đó là một dân tộc nô lệ? Hay đó là một dân tộc mà người bóc lột người? Hay là một dân tộc là trong đó con người đầy đau khổ? Cho nên cái chữ "Chủ nghĩa xã hội" là nó bổ sung thêm cái ý nghĩa cho dân tộc. Chủ nghĩa xã hội không phải là quyền lực chính trị, mà Chủ nghĩa xã hội là một khát vọng của dân tộc. Khát vọng trong đó có ba điều: Điều thứ nhất là một dân tộc đó, cái xã hội của dân tộc này ít bất công nhất. Thứ hai là ít có người bóc lột người nhất. Thứ ba là ít có sự phân cách giàu nghèo nhất. Ta nói lại: bất công, bóc lột, phân cách giàu nghèo.

[1:30:00]Nhưng mà sự thật là do có phân cách giàu nghèo, có những người quá giàu, người quá nghèo, cho nên bắt đầu mới có người có quyền bóc lột người, và vì có người bóc lột người nên mới có bất công xã hội. Nên ở đây ta nói: Đạo pháp, ta nói Dân tộc là nhiệm vụ ta với dân tộc rồi, nhưng mà ta phải làm cho cái dân tộc này, ta phải góp phần làm cho cái dân tộc này, đất nước này là ít bất công nhất, ít có người bóc lột người nhất và ít có sự phân cách giàu nghèo nhất. Thế tại sao Đạo Phật lại lo việc này? Tại sao Đạo Phật phải lo cái việc này mà nghe giống như chính trị? Xin thưa, bởi vì Đạo Phật là đạo đức, mà đạo đức là nền tảng của tất cả.

[1:30:43]Bây giờ ví dụ một người cán bộ mà không có đạo đức, cán bộ đó sẽ tham nhũng, phá hoại. Kỹ sư không có đạo đức, kỹ sư đó làm công trình không có chất lượng. Tất cả đều cần đạo đức, mà Đạo Phật ta có một nguồn đạo đức vô tận có thể cung cấp được cho xã hội. Nên vì vậy, ta là Đạo Phật, ta có trách nhiệm đối với dân tộc này và ta sẽ cung cấp đạo đức cho dân tộc này để đạt được cái khát vọng là đất nước này, dân tộc này ít bất công nhất, ít có người bóc lột người, ít có phân cách giàu nghèo nhất. Cho nên đó là lý do có cái phương châm. Nhưng mà cái phương châm đó để có thể có được thì buộc lòng chính ta phải như thế nào?

[1:31:27]Chính từng Tăng Ni của chúng ta phải tu học rất là tinh cần, chuyên sâu và xứng đáng. Nhớ như vậy. Cho nên là ta giữ giới cho bản thân ta, nhưng mà song song với cái giữ giới đó là ta cũng giữ gìn, bảo vệ sự trường tồn cho Đạo pháp. Cái giữ giới không phải chỉ có một cái nghĩa đơn giản là giữ sự trong sạch cho mình, mà trong khi giữ giới, ta đã giữ cái sự trường tồn cho Đạo pháp, không bị ngoại đạo chống phá. Cái hộ đạo cũng phải kiên định như là cái mà ta ta giữ giới. Chúng tôi rất vui vì các giới sinh đã hoan hỉ, lắng lòng để nghe cái bài nói chuyện ngày hôm nay. Cũng mong rằng chúng ta có duyên gặp nhau ngày hôm nay

[1:32:17]là một cái duyên lành, là các giới sinh khi trở về chùa của mình trở thành một con người khác của 6 ngày trước. Nghĩa là 6 ngày trước ta còn mè nheo, cằn nhằn, nhõng nhẽo, cau có, nhưng mà sau 6 ngày trở về chùa mình, bổn sư mình nhìn mình không ra: "Ủa, sao đâu có một con người trở về mà dễ thương quá, đạo đức quá, hiền lành quá!" nha!

[1:32:45]Tôi xin chúc cho tất cả các giới sinh thân yêu được nhiều sức khỏe và an lạc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.