[0:18]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên thầy trụ trì Thích Thiện Tài, kính thưa quý phật tử, thì hôm nay duyên rất là chắc là cũng duyên lành cho nên chúng ta gặp gỡ ở đây. Sự thật thì thầy đáng lẽ hôm nay thầy đi Nha Trang rồi, đi Nha Trang đi Bình Định sắp xếp xong hết. Cái đệ tử sực gọi lại nói có có chùa Phổ Minh Thiện Tài thỉnh đâu cũng lâu mà thầy nói ủa, thầy nhớ là từ chối rồi mà vì mắc kẹt một cái chùa ở Biên Hòa. Nói ừm nhận chùa Biên Hòa rồi cái cô Tâm Long cô lại quên báo thầy đây. Tự nhiên thầy mới gọi lên nhắc nói ơ báo hết rồi. Thế thôi thầy phải hoãn cái chuyến Nha Trang để đi quay về đây.
[1:14]Còn cái chùa Biên Hòa thì ông thầy lại cũng bất ngờ ổng đi Lào ở đâu á, có chuyện gì với giáo hội, cho nên đúng là Phật sắp, thôi phải về đây thăm thầy Thiện Tài một chút. Thấy ngộ nha, thấy trên đời này chưa cái gì cũng có cái nhân duyên, mình không có theo ý mình được. Cứ sống thanh thản rồi tùy duyên á, vậy mà vui. Còn mình nhiều khi mình cưỡng theo ý mình á, nhiều khi nó trật bậy hết trơn à. Nên cứ sống thanh thản. Chỉ kiểm soát mình chỉ cưỡng lại cái cưỡng gì? Cưỡng lại tham sân si thôi. Chứ còn cái duyên của trời đất cứ thanh thản mà làm, duyên phật sự cứ thanh thản mà làm. Ờ ờ mà ví dụ cái người mà như thầy mà đi giảng á,
[1:59]đừng bao giờ là cứ nghĩ à mình là giảng sư chắc mình cũng có chút tiếng tăm rồi chùa phải ngon mới giảng, đừng nghĩ như vậy. Nhiều khi đi tới chỗ đó có mười mấy người à. Dắt thầy đi cả mấy chục cây số vậy đó, sáu bảy chục cây số đi qua quẹo qua quẹo lại chui vô hẻm rồi bỏ xe xuống đi lội bộ quá chừng, vô tới nơi có mười mấy người. Cũng phải ngồi nói chuyện cho đàng hoàng. Tự nhiên Phật bắt, cái đó là coi như Phật bắt rồi. Rồi có nhiều khi có những cái hội mà đứng lên mênh mông người trước mặt vậy đó rồi cũng phải nói cho đàng hoàng. Có một điều á mà ta phải vất vả ta chiến đấu, phải cưỡng lại á, đó là cái tham cái sân si của mình.
[2:37]Mà diệt được cái tham sân si rồi thì mọi chuyện khác ta cứ tùy duyên với trời đất mà cứ đi theo lời Phật dạy một cách âm thầm. Thấy ừm cái điều mà chúng ta phải cưỡng lại là cưỡng lại cái tham sân si của mình mà cái đó vất vả lắm. Nhiều người tu theo đạo Phật rồi hỏi thầy, hỏi như này á, "Thưa thầy, nha thật con lạy Phật mà tâm con cứ loạn. Tức là lòng không chú tâm về Phật mà ý nghĩ này ý nghĩ kia." Quý Phật tử có bị vậy không? Thầy nói, "Tụi con cứ phải chiến đấu như vậy. Tụi con cứ phải chiến đấu làm sao cố gắng hướng tâm về Phật với lòng tôn kính Phật. Rồi một cái là trong tâm mình cái ý nghĩ bậy bạ nó khởi đi
[3:21]tùm lum thì cứ giằng xé cái đó cho thầy vài chục năm." Mà vài chục năm kiếp này thôi, qua kiếp sau làm lại nữa thì cũng phải vài trăm kiếp mới nhất tâm được bất loạn. Rồi có người nói, "Thưa thầy, con tu pháp môn niệm Phật, niệm niệm vọng tưởng cứ vọng tưởng." Nói, "Đúng như vậy và cứ phải chiến đấu cho thầy." Và tu chính là cái chiến đấu vất vả giữa những điều đó. Cả một thời gian dài, không nhanh được. Nên ai mà hứa mình tu mau là mấy người đó nói dóc hết. Phải hiểu một điều, ta cần là tu cho đúng và không tính thời gian, đi cho lâu. Ví dụ như có người nói là, "Ráng niệm Phật một đời vãng sanh." Thầy nói ông thầy đó cũng nói trật luôn.
[4:10]Niệm Phật thì cứ niệm, niệm Phật để nhiếp tâm, để thanh tịnh, để lòng mình tôn kính Phật, để diệt tham, diệt sân, diệt si, kết duyên lành với mười phương chư Phật. Mà niệm Phật Di Đà cũng không phải một mình Phật Di Đà, hiểu vậy cũng sai nữa. Niệm danh hiệu một Phật để lòng mình tôn kính vô lượng Phật. Còn ai mà nói, "Dạ thôi, tôi không niệm Phật đó, tôi tôi niệm Phật Di Đà. Nói thôi, tôi không niệm Phật Di Đà, tôi niệm Phật Dược Sư." Những người đó đều nói bậy, không phải đại thừa Phật giáo. Bởi vì đại thừa Phật giáo là gì? Là một Phật là tất cả Phật. Chúng ta nhớ cái câu mà mỗi đêm khi chúng ta tụng kinh cái câu gì?
[4:50]Năng lễ, sở lễ tánh không tịch, phải không? Cảm ứng đạo giao nan tư nghì, ngã thử đạo tràng như đế châu, thập phương chư Phật ảnh hiện trung. Có thuộc không ạ? Này thuộc rồi không đọc nữa. Nhưng mà có một câu bí hiểm nhất là gì? "Ngã thử đạo tràng như đế châu", hình như không ai hiểu hết. Mà mấy thầy mà nếu mà không học cho kỹ cũng không hiểu câu đó luôn. Mới vô làm điệu là tụng liền, chưa đi xuất gia làm cư sĩ là bài đó thuộc liền, nhưng mà để hiểu cái câu đó rồi cả một đời tu hành học kỹ lưỡng rồi mới hiểu câu đó. "Ngã thử đạo tràng như đế châu" là cái gì? Đế là gì? Đế là trời Đế Thích á. Châu là gì? Là viên ngọc.
[5:32]Cái đạo tràng của con ở đây, ngã thử đạo tràng là đạo tràng con đây giống như viên ngọc của trời Đế Thích, nghĩa là cái gì? Biết được chết liền. Cái này ta phải thông suốt ý nghĩa kinh Hoa Nghiêm mà tâm mình phải thâm nhập được đại thừa Phật giáo mới hiểu được câu này. Chứ câu này là không có trong Phật giáo nguyên thủy luôn. Nghĩa là cái truyền thuyết trong kinh Hoa Nghiêm nói rằng ở trên cõi trời của vua Đế Thích đó, ngài có một cái lưới báu kết bằng vô số những viên ngọc. Nhưng mà mỗi một viên ngọc đó là hiện cả một pháp giới chư Phật ở trong đó. Cả một cõi Phật, mà một cõi Phật đó lại nhiếp vô lượng cõi Phật.
[6:17]Thành thử cái nói là cái lưới Đế Châu của trời Đế Thích, nhưng mà sự thật đó là cái uyên áo, cái mật nghĩa của đại thừa Phật giáo. Mà tâm ta tụng tới cái đó mà nếu không hiểu thì ta không có phước. Mà nếu ai tụng tới cái chỗ đó, "Ngã thử đạo tràng như đế châu" mà hiểu rằng cái đạo tràng của con đây tức là giống như cái lưới của vua trời Đế Thích trong đó có vô số viên ngọc, mỗi một viên ngọc lại hiện ra một cõi Phật mà một cõi Phật lại nhiếp vô lượng cõi Phật. Nếu ai hiểu cái câu đó thôi thì người đó được công đức vô lượng. Bởi vì cái tâm mình cởi tung ra hết, mình gieo cái nhân của đại thừa siêu việt vào trong trong tâm mình.
[6:58]Cái câu cực kỳ vi diệu. Khi mà hiểu được câu đó rồi thì ta phải hiểu rằng là chư Phật là dung nhiếp lẫn nhau, một Phật là là tất cả Phật. Thế nên là niệm Phật Di Đà cũng tức là niệm mười phương chư Phật. Mà nếu mà ai cứ nói nôn nóng cứ niệm Phật để được vãng sanh ngay trong hiện đời hay là ngay sau một kiếp này, thầy nói cũng nói trật luôn. Tại pháp của Phật không có thời gian mà pháp của Phật đưa đến sự thành tựu là tính theo thời gian là toàn là ngàn kiếp trở lên không à, chứ không có nói một hai kiếp, một hai đời. Cho nên cái bổn phận của ta mà tu cho đúng là gì? Mà tu đúng là gì? Là tu đúng trong từng giây phút hiện tại, không được nói tới thời gian.
[7:51]Và đây chính là gì? Chính là chánh tinh tấn trong Bát Chánh Đạo. Chánh tinh tấn là gì?
[8:00]Giờ mà thầy kiểm tra lại chắc thầy phạt được một hơi đó. Hôm rồi thầy đi đạo tràng này đạo tràng kia thầy chỉ kiểm tra Bát Chánh Đạo thôi. Mà mấy cái người mà trúng trưởng, trúng đồ là thầy kiểm tra trước. Nói trật cái bắt lên quỳ liền. Giờ riết ai cũng sợ hết trơn. Mà như vậy rồi mới giỏi được. Cho nên trong Bát Chánh Đạo bắt đầu là chánh gì? Chánh kiến. Kết thúc là chánh gì? Chánh định, giỏi. Chỉ có mấy mặt ngơ ngơ đó nha, thầy nghi rồi đó. Thấy coi mặt ngơ ngơ thầy hỏi nè. Chánh thứ nhất là chánh gì? Kiến. Thứ hai? Chánh tư duy. Thứ ba? Ngữ. Tư? Rồi thứ năm? Mạng. Thứ sáu? Chánh tinh tấn. Thứ bảy? Chánh niệm. Thứ tám?
[8:47]Chánh định. Có nhiều người ngơ ngơ dòm thầy à. Đó, mấy cái người ngơ ngơ chết rồi nha. Bữa nào thầy Thiện Tài ới à
[8:56]Trốn đâu mất rồi. Bắt bữa nào phải kiểm tra Bát Chánh Đạo lại hết. Mình người đệ tử Phật, nghĩa là cái gì thì có quên được chứ Bát Chánh Đạo không được quên ạ. Bát Chánh Đạo quên là là mình đi lạc vào tà kiến liền ạ. Thì trong Bát Chánh Đạo nó có cái Chánh Tinh Tấn ở chỗ cái thứ sáu. Cái Chánh Tinh Tấn là gì? Là tinh tấn nhiếp tâm. Cái Chánh Tinh Tấn này nè, bây giờ nếu ai hỏi Chánh Tinh Tấn là gì nhớ, nhớ thầy nói mà trả lời nhưng mà để cho ứng dụng đời tu của mình, nói Chánh Tinh Tấn là tu một pháp môn để nhiếp tâm cho thanh tịnh mà lúc đó chưa có kết quả. Ví dụ như cái người tu thiền thì bắt chân ngồi như Phật,
[9:41]dùng một pháp môn gì đó nhiếp tâm mà lúc chưa kết quả. Cái người tu niệm Phật là cũng vậy, đi, đứng, nằm, ngồi mà nhất là ngồi kiết già, cũng nhiếp tâm niệm Phật mà lúc chưa có kết quả. Chứ còn kết quả rồi thì nó lọt qua cái chánh nào? Chánh Niệm, Chánh Định nha. Lúc chưa kết quả thì mới gọi là Chánh Tinh Tấn. Và chưa có kết quả mới gọi là Chánh Tinh Tấn, nghĩa là sao? Bởi vì lúc đó khổ vô cùng, tu lúc đó khổ lắm. Đi bắt đầu đi vào con đường tâm linh chưa có kết quả, tâm thì loạn ha, thân thì đau nhức mỏi, ngoại cảnh thì phức tạp, người này nói ra, người kia nói vào, người gia đình thì bất an, nghĩa là đủ thứ nghịch cảnh hoặc là
[10:30]có những cái cám dỗ mời gọi. Ví dụ mình đang chuẩn bị đi xuất gia, đi vô chùa công quả, bỗng nhiên gặp một cô thiệt đẹp, thiệt giàu, cái cổ nói: "Em yêu anh", cái lúc đó bắt đầu mình tính nè, bắt đầu trong đầu phân hai liền á ha. Một bên là đi tu theo ông thầy cạo đầu, một bên cô vợ đẹp vừa giàu, cổ yêu mình, phân vân liền. Đúng không à? Hỏi coi hỏi mấy ông hoa hoa, hình như ông này đúng không ông à? Ổng gật đầu lia lịa thấy không thấy, ông già mà cũng cũng phải là phân vân liền. Cho nên đó đừng có nói nữa, thì còn gặp mấy trai trẻ tụi con là rồi rồi đó, chết rồi đó. Cho nên đó đó là những cái nghịch cảnh thử thách.
[11:07]Mình tu chưa kết quả mà chung quanh mình là đủ thứ thử thách, nghịch cảnh và những cám dỗ. Tâm thì vẫn còn loạn, thân thì mệt mỏi, bên ngoài thì hoặc là nghịch cảnh, hoặc là cám dỗ mà phải đứng vững, phải bước tới, phải tiến tu, không lung lay, không bước lui. Cho nên mới gọi là Chánh Tinh Tấn. Mà để có thể Chánh Tinh Tấn được, ta phải nhờ cái phước của những chánh trước: từ Chánh Mạng, Chánh Nghiệp, Chánh Ngữ, Chánh Tư Duy, Chánh Kiến trở đi, ta mới có cái phước để có thể Chánh Tinh Tấn, không lui. Còn cái người mà tu khó khó cái bước lui, ta biết người này chưa đủ những cái chánh trước, những cái phước trước chưa có.
[11:51]Ví dụ nói vào chùa tu mấy bữa cái không thấy đi chùa nữa, nói: "Chùa kẹt chuyện này kẹt chuyện kia" là biết người này không đủ phước. Nói: "Thôi thì dự cái khóa tu an lạc đi, vô ngồi nhiếp tâm một ngày", được được một lần hay hai lần mấy bữa sau trốn mất là không đủ sức tinh tấn vì sao? Nói ngồi tâm động quá, ngồi mệt quá, rồi bên ngoài chuyện nhà nhiều quá, thôi không đi được, biết ngay người này không có phước, cho nên không thể nào mà mà Chánh Tinh Tấn được. Còn cái người mà tu chưa kết quả, tâm thì vẫn loạn, thân thì vẫn mệt mỏi, hoàn cảnh vẫn còn khó khăn nhưng mà hễ tới ngày tu không bao giờ vắng mặt thì người đó có cái phước để mà Chánh Tinh Tấn được.
[12:32]Và nói như vậy, ta Chánh Tinh Tấn bao lâu thì bắt đầu ta có kết quả? Chừng mấy kỳ như vậy thì bắt đầu mình mình bước qua khỏi Chánh Tinh Tấn, mình bước vào Chánh Niệm? Chừng bao lâu?
[12:49]Bao lâu? Ba chục kiếp? Giỏi. Không, thưa quý phật tử, ba mươi mốt kiếp lận. Lâu như vậy. Cho nên đừng ai nghĩ rằng hễ tu mà cực khổ cứ mong rằng à chút xíu nữa hay qua kỳ sau nó được kết quả, đừng nghĩ như vậy. Hễ mà vừa khởi động cái niệm là muốn có kết quả là mình tuột cái phước lại liền. Cái phước tuột lại liền, nhớ giùm thầy điều đó. Nói: "Tại sao con tu cực quá chỉ bởi vì mong được định tâm?"
[13:21]thì nó cái phước nó tuột xuống, đây là điều rất là lạ, đây là một cái bí ẩn đó. Có hai cái điều làm ta tổn phước, ta tu mà tâm không nhiếp được thanh tịnh. Một: Cứ lo mà mong được chứng. Hai: Vừa có kết quả gì chút chút cái mừng. Mừng là cái tự hào khởi lên rồi mất hết phước, tuột lại liền. Nên nhớ giùm thầy hai cái tâm niệm bí mật này phải diệt trừ. Một: Không mong có kết quả. Hai: Lỡ có kết quả, không mừng. Nhưng mà nói ai có kết quả không mừng thì chắc trời sập á. Đây, bởi vậy cực như vậy đó, nên nội cái thứ nhất là đừng mong có kết quả đã là người vĩ đại rồi. Nói: "Tu làm sao không mong kết quả?", nói:
[14:04]"Sao kỳ vậy, tu mà không mong kết quả làm sao tu?" Mà như vậy mới là trí tuệ. Nói như vậy tu là sao? Tu cho đúng thôi. Tu đúng đường thôi không mong có kết quả, tức là làm sao con đường mình đi đặt từng bước không bị lạc, đặt từng bước không bị lạc, chứ không có đang đi trên đường mà cứ ngồi tưởng tượng cái chỗ đến. Ví dụ bây giờ ta nghe diễn tả thế này, nói này: "Mày mày đi tới cái chỗ đó đó, ở đó có cái nhà lầu ha, ở nhà lầu đó có cái trước nó có cái vườn hoa, cái vườn hoa nó có cái bồn nước, trong đó có cái người hầu kẻ hạ. Mày đi vô trong cái nhà đó rồi đó, sẽ có người đón mày, họ rửa chân rửa tay, mặc đồ đẹp cho mày, dọn cho mày ăn, người hầu kẻ hạ nha.
[14:40]Nhớ vậy đi nha, rồi đi, mày đi con đường đó đi". Thì cái người mà nghe như vậy bắt đầu đi, đi mà trong đầu cứ tưởng tượng, nó mong cho tới cái đó thì không bao giờ tới. Chuyện này xảy kia, chuyện xảy ra rồi đi trật, đi bậy luôn. Cho nên cái mình đi cho đúng đường là nhìn xuống đất, cúi xuống nhìn từng bước, từng bước, nhìn kỹ hai bên đừng lạc vào lề, đừng giẫm vào gai, đừng lọt vào hố, không nghĩ tới cái cái chỗ đến nữa thì người đó sẽ đi tới. Thì chúng ta cũng vậy, từng giờ, từng phút mình nhiếp tâm trong cái sự tu hành của mình. Cái người niệm Phật an ổn trong câu niệm Phật, người thiền an ổn trong câu thiền mà có khi niệm Phật đổi qua thiền cũng
[15:23]được, có khi thiền đổi qua niệm Phật cũng được, không sao hết vì đều là pháp Phật. Đừng chấp một pháp nha, ai chấp pháp thầy đánh đòn á. Mà ông thầy nào dạy mà cứ một pháp cứng, ông thầy đó bậy bị sai rồi, gặp thầy thầy quở liền. Pháp nào cũng pháp Phật hết mà Phật bắt mình tu qua tu lại để cho biết hết. Có người đó tu niệm Phật, mai mốt Phật bắt qua tu thiền, có người tu thiền nhiều khi Phật bắt phải niệm Phật một thời gian trở lại. Do Phật, vì pháp cũng của Phật cả. Còn nói chùa tôi Tịnh độ tôi không biết thiền, nói chùa tôi thiền tôi không biết Tịnh độ cũng là bậy hết á, làm đạo Phật chia rẽ.
[15:58]Mà quan trọng khi nhiếp tâm đúng rồi, không bao giờ nghĩ tới kết quả nữa, cứ từng bước đi, từng giây, từng phút giữ cái cái cái cái niệm tu đó thôi, không nghĩ tới kết quả thì người đó mới là người có trí tuệ mà thầy nói là vĩ đại đó. Còn chúng sinh tầm thường là gì? Cứ ngồi mơ mộng cái kết quả chứng ngộ, rồi người đó không bao giờ chứng mà mất sạch phước luôn, càng ngày tu càng tệ, càng ngày tu càng loạn, càng tu càng hư. Có người nói: "Sao con đi chùa lâu rồi cái tâm con hư, con loạn, con tham, sân, si?", chính vì cứ mơ ước kết quả mà mất sạch phước, mất hết cái đức trong tâm mình luôn. Đây là cái điểm bí mật mà ít ai biết á.
[16:38]Cho nên cứ mà cái người nào mà tu, ông thầy tu mà ổng cứ diễn tả cảnh giới chứng ngộ kết quả là ông thầy đó hại đệ tử mình. Biết thôi rồi bỏ, quan trọng là đi cho đúng đường, an trú trên từng bước chân của mình. Mỗi một giờ, một phút của mình lúc nào cũng an trú nơi thân mình, nơi toàn thân, biết rõ toàn thân, biết hơi thở, niệm Phật thì mình biết rõ từng cái niệm Phật. Mà niệm Phật cách nào hình như nãy thầy cũng chưa giảng nữa. Niệm Phật mà đúng rồi đó, cứ một chữ ví dụ: Nam Mô A Di Đà Phật, một chữ Nam, một chữ Mô gom hết trời đất vô trong đó, không còn biết gì nữa, chỉ biết một chữ đó thôi, hết chữ này tới chữ kia:
[17:22]A Di Đà Phật. chữ nào biết chữ đó mà cả trái đất nằm trong một chữ đó, không có cái gì khác, cứ như vậy. Và không cần kết quả: không vãng sanh, không chứng ngộ, không đắc đạo, không Niết bàn, không nghĩ gì hết. Cứ đi từng bước cho đúng thôi. Đó, như vậy đi 30 kiếp cho thầy. Thì mà khó khăn, gian khổ, cám dỗ vượt qua hết thì đó gọi là là Chánh tinh tấn.
[17:52]Thì người như vậy thì cái ngày chứng ngộ không biết à. Lúc đó để trời đất tính, nhưng mình không tính. Mà tu như vậy á thì có kết quả. Đó là cái thứ nhất là là là thầy nói là tu mà không mong chứng ngộ, chỉ lo từng bước đi cho đúng thôi. Đó là mình không bị tổn phước. Cái thứ hai không bị tổn phước thế này: Có những lúc mình đang trong giai đoạn Chánh tinh tấn, tức là đang cố gắng tu, cố gắng tu, chợt tâm yên, chợt lòng thanh tịnh, rỗng rang. Cũng có những lúc được như vậy, đúng không ạ? Đúng không? Có vài người còn như ngơ ngơ bộ không tu gì hết trơn á. Tại vì khi mình tinh tấn, thỉnh thoảng nó hiện
[18:35]ra những cảnh giới thanh tịnh, phải không? Nhưng nó hiện chơi chơi thôi chứ nó không phải thiệt. Nó chưa phải là sự chứng ngộ thật sự, chỉ lâu lâu nó hiện rỗng ra một cái cái tâm mình rỗng sáng ra, lâu lâu nó rỗng sáng chút xíu, nhử nhử cho vui, chứ chưa phải là chứng thật. Nhưng mà lúc đó mình mừng vui thì mất hết phước, lui loạn trở lại. Loạn tâm trở lại liền. Cho nên cái mà cái mà cái bản lĩnh kế tiếp của một người tu này là khi thỉnh thoảng có kết quả. Có kết quả là gồm có những cái điều thù thắng nó hiện ra trong tâm mình, trong cuộc đời mình, không được mừng, không được khoe. Lòng vẫn thanh thản, biết là chưa là gì cả
[19:17]thì không bị tổn phước, thì vẫn vững bước mà mà đi tiếp. Còn mình nói: "Trời ơi, hôm qua em ngồi giống như ngồi trên mây vậy đó, ngồi không muốn xả, tâm yên gì đâu!" rồi, tiêu liền, loạn thêm 3 năm trở lại. Hoặc là tu một thời gian rồi cái có những điều thù thắng hiện ra: "Lúc đó là mẹ em cứ bị tai biến vô bệnh viện cấp cứu, cái lúc đó là em mới em mới cầu nguyện thôi, em đứng thắp nhang Phật em mới cầu nguyện là: Xin cho mẹ con ấy là tỉnh lại liền, không bị tai nạn nữa." Thì vừa vô tới bệnh viện mẹ em tỉnh dậy, đi về, xuất viện luôn, khỏi khám luôn, hết, khỏe liền. Em thấy là thiệt mầu nhiệm cái lời cầu nguyện của em linh ghê.
[19:54]Nói câu đó xong rồi 3 năm lận đận, vì hết phước rồi. Ta nhớ như vậy: Trong lúc ta Chánh tinh tấn tu hành, trong lúc ta vượt qua những khó khăn nghịch cảnh, trong lúc ta thắng được những cám dỗ, trong lúc ta siêng năng giữ tâm thì cứ thỉnh thoảng có những số điều vi diệu xuất hiện. À, có khi tâm ta yên, có khi hoàn cảnh ta có những điều may mắn, có khi trong cuộc sống ta có những điều mầu nhiệm xảy ra, nhớ: không mừng, không nói, không kể, không khoe. Nha. Thì giữ được cái phước để mà mà đi tiếp. Bởi vì những cái kết quả thoáng qua trong tâm đó, những cái điều mầu nhiệm thỉnh thoảng xuất hiện trong
[20:36]đời mình đó chỉ là chuyện lặt vặt, không quan trọng, không đáng kể, chưa phải là kết quả thật sự. Do đó, phải biết kín miệng, khiêm tốn, im lặng mà mà đi tiếp. Còn mà ví dụ như cứ được chút chút kết quả rồi cứ khoe khoang, vui mừng, tuột mất cái phước, có khi phải lấy 5 năm, 10 năm sau mới lấy trở lại được. Vì một lần mất cái phước như vậy cực lắm. Cho nên thầy dặn thêm điều này nữa là:
[21:07]Khi tu, không mong kết quả. Mà lâu lâu thoáng có kết quả thì? Không. Không mừng, không không khoe, không kiêu mạn, không tự hào. Thì mới có thể mà đi xa được trên con đường tu hành. Còn cái người mà đụng cái khoe, đụng cái khoe thì ta biết ít bữa là quậy, ít bữa hư hỏng, nhớ. Thầy nhắc lại cái đoạn hồi nãy chút xíu nha, rồi mới đi qua tới đoạn mới. Nhớ giùm thầy cái câu gì? "Ngã thử đạo tràng như đế châu", nghĩa là gì?
[21:42]Nghĩa là một Phật là tất cả Phật, chư Phật dung nhiếp lẫn nhau nha. Nên không bao giờ chấp một Phật. Đúng không à? Nhớ không? Nhớ như vậy. Rồi cái việc mà nói rằng tu là chỉ biết tu niệm Phật, được không? Không. Không được chấp một pháp môn nào hết, tự mình hạn chế mình và làm cho đạo Phật chia rẽ. Nha. Ví dụ cái người tu thiền cũng vậy, nói: "Tôi tu thiền, tôi không biết Tịnh độ, tôi không biết tụng kinh", nói bậy á. Lời cái lời trong kinh là lời Phật, lời Tổ. Mà có những người ví dụ có những người họ cả ngày họ tụng kinh, tức là họ tam nghiệp thanh tịnh. Đó cũng là một cái pháp tu, phải không?
[22:28]Còn cái người ngồi thiền bất động cũng là pháp tu. Rồi không được nói qua nói lại. Tùy duyên, tùy căn cơ, nên không được chấp pháp môn, không được hạn chế mình trong một pháp môn nào cả. Đó vậy. Rồi ví dụ như bây giờ nói tới kết quả thì không được hạn chế thời gian nha. Nói: "Tôi tu hết đời này tôi vãng sanh", đó là lời nói bậy á, lời nói đó cực kỳ tổn phước. Ai mà nói tu một kiếp có kết quả liền là nói bậy. Tu thiền cũng vậy, không có một kiếp này là chứng đạo, cũng không có chuyện vãng sanh một kiếp này vãng sanh. Rất hiếm người một kiếp được về với Phật. Nói rằng người tu đó hết kiếp đó mất về với Phật
[23:10]phải hiểu rằng người đó đã 100 kiếp trước cũng đã như vậy rồi. Thì đây là kiếp cuối cùng rồi để về với Phật. Chứ còn nhìn thấy người đó: "Dạ, cái ông Phật tử đó ổng tu niệm Phật ổng chết cái thiêu có xá lợi, như vậy là tu niệm Phật được vãng sanh" thì phải hiểu ông đó ổng 100 kiếp rồi giùm thầy. Nha. Chứ đừng có nói hễ niệm Phật vãng sanh, không có đâu. Đừng hiểu lầm như vậy. Đó. Rồi cái thứ lại thầy nhắc lại là cái Chánh tinh tấn nghĩa là gì? Nghĩa là một phương pháp nhiếp tâm, phải không? Lúc chưa có kết quả. Mà khi chưa có kết quả thì tâm như thế nào? Tâm là loạn, thân thì mệt mỏi, hoàn cảnh thì khó khăn.
[23:55]Nhưng mà vẫn phải làm sao? Vẫn cố gắng không lui bước, không lung lay. Nha. Mà cái người mà có thể được như vậy là nhờ cái gì? Nhờ phước từ những đời trước, phước từ những cái Chánh đạo ở ở trước đó. Thuộc bài chưa? Rồi trên con đường tu nhớ tránh hai cái tâm niệm làm cho mình tổn phước nặng. Một là gì? Một là mong cầu kết quả hoài. Cứ tu mà cứ lo chứng không. Đó là một cái làm mình tổn hết phước. Cái thứ hai là gì? Thỉnh thoảng có những kết quả hiện ra trong tâm mình, trong cuộc đời mình thì đừng có mà mừng vui, khoe khoang, tự hào nha. Vì cái đó tổn phước còn khủng khiếp nữa. Bây giờ thế này:
[24:52]Cái con đường tu thì lâu dài và khó khăn.
[25:00]Vậy con đường nào đi dễ? Đi lên dốc với đi xuống dốc, cái nào dễ? Xuống dốc dễ, khỏi đạp, phải không? Cứ tuột tuột nó cũng tự nó đi xuống, khỏe vô cùng. Khỏe rồi sau khi hết cái dốc nó tới đâu? Tới đâu? Lửa địa ngục hiện ra. Còn đi lên dốc thì tới đâu? Cực không? Bươn chải, nhiều khi đạp xe không nổi, phải bỏ xuống đi bộ, mà đi lên. Đi lên nhiều khi dốc gắt quá cái té lộn nhào đầu xuống, đứng lên bò bò leo lên lại. Nhưng hết dốc rồi tới đâu? Đỉnh núi, phải không? Trên đó có ánh mặt trời, trên đó có chư Thiên, chư Phật ở trên đó. Thì như vậy mình thích sướng hay thích cực? Sướng thì cứ tuột dốc từ từ xuống địa ngục.
[25:53]Còn cực thì phải lên dốc, phải không à? Vì vậy tu là cực. Mà cực đó là thầy ví dụ, nhưng cực là cực cái gì? Vì sao cực mà vì sao sướng? Bởi vì thế này: Cái gì mà nó chìu theo bản năng của con người thì nó sướng vô cùng. Còn cái gì phải đi ngược lại với bản năng con người thì nó cực. Mà tu chính là gì? Chính là đi ngược lại bản năng của con người. Cho nên khi mà ta nghe một bài báo mà họ khuyến khích con người cứ sống theo bản năng thì ta biết rằng những bài báo đó xúi con người tuột dốc không à, chả hay ho gì cả. Nghĩa là là là thầy mới nói mấy em thanh niên, nói: "Tụi con lên tụi con lập một cái Facebook cho sư phụ.
[26:40]Mà riêng cái Facebook đó tụi con cứ chống về vấn đề tình dục, kêu người ta sống trên đời diệt dục hết cho sư phụ, nha, chứ đừng có mà cứ tình dục." Tại vì thật ra tình dục đi theo bản năng. Mà đi theo nó thì sao? Nó sướng vô cùng, nó dễ vô cùng, nhưng mà khi hết cái dốc đó rồi sao nữa? Lửa hiện ra. Hầm lửa hiện ra rớt luôn vô đó luôn. Còn cái mình đi ngược lại những cái bản năng con người, cực không? Cực lắm, nhưng mà tới cái đỉnh của sự vinh quang, giải thoát, an lạc. Mà tu là sướng hay là cực? Tu là sướng, ờ, để tuột dốc luôn á! Tu là cực, bởi vì chống lại với cái gì? Cái bản năng của mình. Chúng ta gồm có bao nhiêu loại bản năng?
[27:24]Trong cái danh từ khoa học hay là tâm lý học gọi là bản năng, còn trong trong đạo Phật gọi là cái gì? Trong đạo Phật, danh từ trong đạo Phật gọi là kiết sử. Nhớ giùm thầy cái đó nha. Đó, hỏi kiết sử là gì? Là bản năng. Nói danh từ tâm lý, khoa học nói là bản năng thì trong danh từ Phật học gọi là kiết sử, nhớ như vậy. Chúng ta có bao nhiêu loại bản năng? Một cái bản năng thứ nhất là sợ chết, ham sống, phải không ạ? Cho nên khi đi tu thì trong tâm nguyện của mình diệt cái bản năng đó trước, không còn ham sống sợ chết nữa, được không? Được hay à. Được. Phải tâm nguyện như vậy, mà không phải là tự động mà đâm đầu vô xe
[28:12]lửa chết lãng nhách nha, mà trong tâm mình phải nghĩ thế này: Nếu vì đạo pháp này con chết, thì sao? Chết liền. Phải không? Nếu vì Phật con chết, sao? Chết liền. Nếu vì Tổ quốc này con chết, sao? Chết liền, không sợ. Trong đầu mình phải thường nói như vậy thì bắt đầu mình thắng dần dần cái bản năng ham sống sợ chết. Được không ạ? Đó, mà cái bản năng đó căn bản nhất, mà người nào trong đầu từng nói đi nói lại hoài, người đó phước rất là lớn và người đó có thể chứng Thánh. Tức là đem cái bản năng đó ra vì đạo pháp dân tộc, giết nó đi thì người này có khả năng chứng Thánh. Mỗi khi mà lễ Phật mỗi ngày nói câu đó trong đầu giùm thầy nha.
[28:57]Đó, đó là ta để bắt đầu diệt cái bản năng đầu tiên là ham sống sợ chết. Cái bản năng thứ hai là gì? Bản năng thứ hai là gì? Bản năng thứ hai đó là cả người lớn tuổi và em bé đều giống nhau là gì?
[29:15]Ham ăn. Ham ăn. Là cái người lớn cũng thích ăn, con nít nhỏ cũng thích, cũng thích ăn, ai cũng vậy. Ví dụ như cả đời mình ăn rồi mà bữa đó thiếu bữa ăn là khó chịu, phải không ạ? Tới bữa ăn rồi bỗng nhiên đói là cứ loay hoay loay hoay muốn đi tìm thức ăn, trong khi thì nói ăn cả mấy chục năm rồi chưa đã sao, bữa nay nhịn bữa có chết ai không, bữa nay ăn dở một bữa có sao không? Phải nghĩ lại đi cả một đời mình ăn quá có gì đâu mà cứ loay hoay mà động tâm vì coi lát ăn gì ăn cái gì, tới giờ ăn rồi cái gì ăn gì. Nói sao mà để cái nó chi phối dữ vậy. Mình có bị không ạ? Thầy nói có trúng tim đen không?
[29:51]Vì nó là bản năng, cho nên diệt cái này. Trong đầu mình sẵn sàng diệt cái mà ham ham thích ăn, mà lâu lâu nhịn đói bữa cho thầy, tập nhịn đói. Cái đói nó giằng xé, nó cào cấu, nó thèm muốn ăn, chiến đấu nó cho thầy. Mà một lần mình tập nhịn ăn như vậy, người mình có khả năng vượt qua được cái bản năng ham ăn. Nên có nhiều vị tu hành họ phải nhịn ăn cả bảy ngày. Thầy không lẽ bây giờ thầy khoe, thầy đã một lần nhịn ăn 24 ngày luôn. Thầy nhập thất thì nhịn ăn luôn 24 ngày, chiến đấu với cơn thèm ăn của mình, nói chết thì chết không ăn coi nó tới đâu. Cho nên bây giờ là muốn ăn ăn không không cần, chỉ là mình vì sức khỏe đi làm việc
[30:36]thì thôi ăn, đói thì ăn mệt thì nghỉ, tức là theo như lời Tổ Trần Nhân Tông dạy á, đói ăn thì mệt nghỉ, nhưng mà nếu mà muốn nhịn, chết nhịn liền không sao hết. Nhưng mà vì phải đi làm việc thì thôi, soạn bài làm việc, thầy thức khuya nhiều, phải làm việc nhiều thì thôi. Còn muốn nhịn là nhịn. Mình phải tập một lần vậy, trong đời quý Phật tử cũng vậy cho thầy nha, tập nhịn cho thầy để chiến thắng với cái bản năng ham ăn. Người lớn vậy, con nít cũng vậy. Nhưng mà lớn lên chút xíu nữa bắt đầu thêm cái bản năng gì? Này mới rắc rối á. Bản năng yêu á mới mệt, bản năng yêu này nằm trong gen, trong tế bào.
[31:14]Bắt đầu yêu, bản năng tình dục, bản năng yêu của nam và nữ. Nói và nữ và nữ, nam nam cũng yêu nhau nữa. Nữ nữ, nam nam yêu nhau thực thực sự là do bệnh rồi. Bệnh thôi chớ còn bình thường thì cái nam nữ nó mới hút nhau, ừ chứ còn nam mà hút nam là do nó bị bị bệnh một phần ở trong não, như vậy thôi. Thì bắt đầu tới cái bản năng này mới rắc rối. Bản năng này cũng vậy, người Phật tử mình cứ mỗi ngày phải lạy Phật, nguyện con tu theo Phật thanh tịnh một đời diệt trừ ái dục. Thì cũng không phải nói một lần mà mà được, mà phải làm sao? Cứ phát nguyện mãi, cứ tu hành mãi, chiến đấu mãi, vất vả mãi. Đó, thì có khi kiếp này, có khi phải ba kiếp sau,
[31:59]có khi phải mười kiếp sau ta mới dứt sạch được cái cái nghiệp ái dục này, không phải dễ. Tại vì ái dục là cái căn bản của bản năng, coi vậy chứ cái nghiệp ham sống sợ chết thua cái nghiệp ái dục, nghiệp ái dục nó mạnh hơn cái nghiệp ham sống sợ chết, ghê như vậy. Rồi tới cái bản năng gì nữa? Bản năng gì? Ích kỷ, thích sống cho mình, lo cho mình trước. Có không ạ? Có, cái này ghê gớm lắm. Cho nên ta phải tập ta mỗi ngày ta phát nguyện trước Phật diệt cái bản năng này đi, nguyện sống một đời vị tha, tận tụy cho người, sống vì người, sống vì niềm vui của người, sống vì lợi ích của người và không sống cho mình nữa, được không ạ?
[32:45]Mà không có phải là làm được liền đâu, ta cứ phải phát nguyện mỗi ngày. Mỗi ngày cứ quỳ trước Phật mà nói tới nói lui cái cái lời phát nguyện đó để diệt trừ cái bản năng ích kỷ đi. Chớ không phải là là mới phát tâm mới suy nghĩ tới là ta có liền một đời sống vị tha. Để có thể có được một đời sống vị tha, ta phải đi qua vài trăm kiếp á, tu hành chứ không phải dễ. Lúc đó tâm mình như hư vô, không còn sống cái gì cho mình nữa. Mà từ cái lúc mà ta còn ích kỷ tới cái ngày ta vị tha đi qua cả ngàn kiếp á. Mà trên con đường đi đó, cái sự ích kỷ nó cứ khởi đi khởi lại hoài, mình diệt nó được bữa nay bữa mai nó trở lại, diệt nó bữa nay ngày mai nó trở lại.
[33:30]Ví dụ như hôm ví dụ như hôm nay vô chùa ăn đi, cứ phát cho mỗi người một phần cơm một phần cơm, cơm hết thì mỗi người mình cũng vừa bưng phần cơm mình nhận ăn, chợt có một người tới trễ, cơm chùa vừa hết. Mà nói cái tâm đạo mình thì đang tràn đầy, cái mình lấy phần cơm mình mình nhường cho người đến sau, mình chấp nhận mình nhịn, thì như vậy là bữa đó mình sống làm sao? Sống vị tha, phải không ạ? Được, thì cái mình rất là vui, hôm nay mình đã nhịn được phần ăn nhường cho một bạn đạo tới sau. Nên ai cũng vui, mọi người huynh đệ nhìn mình yêu mến, cái người đến sau họ tới chùa trễ đó họ cũng vui mừng vì cái
[34:05]tình đạo nó thâm thâm sâu, mà hiểu rằng à ai đến với Phật người đó cũng có đạo đức như vậy, làm cho họ tăng thêm cái tín tâm đối với Phật pháp, mình có phước vô cùng, phải không? Chỉ bát cơm mình nhịn mình mình nhường thôi, mà bao nhiêu người tăng lên được đạo tâm, phước mình rất là lớn, mình cũng rất vui. Vì mình vui quá cái kiêu mạn khởi lên, cái về tới nhà cái có chuyện. Về tới nhà cái ông chồng, ông chồng ổng mới nói nói: "Bà hôm nay tôi lãnh lương nhưng mà bị lỡ kẹt gặp mấy đứa bạn vui quá lâu quá mới gặp." Thế là mình sao? Mình nhảy nóc nhà mình nói từ đầu hôm cho tới sáng mai luôn. Nghe nói cả xóm biết luôn, thấy không?
[34:45]Thì thì mới cái tự nhiên cái ích kỷ nó trở lại, tự nhiên cái phiền não nó trở lại liền, chỉ bởi vì hồi trưa nay mình nhường một phần cơm cái mình mừng quá, mình khoái quá, mình nói: "Nay tôi tu tốt quá", rớt trở lại liền. Cho nên nói là cái bản năng ích kỷ đó mình diệt được cái lần này qua lần khác nó trỗi lại, và mình phải đi qua cái vài trăm kiếp như vậy mới diệt được nó, mà đó là bản năng, đó là kiết sử. Có đúng không ạ? Có đúng không? Hay là ai tu là diệt được liền? Ai tu một cái diệt được liền thì thầy tôn lên làm sư phụ, vì người đó là Bồ Tát à. Không phải dễ, đó là mấy cái bản năng. Rồi cái bản năng nữa là bản năng nổi nóng, nổi nóng, nổi sân, tự ái, phiền não.
[35:34]Đây cũng là một bản năng, mà diệt cái này dễ không? Tại sao khó?
[35:43]Tại sao khó? Tại vì bình thường không thấy nó đâu hết, ha? Đụng chuyện nó mới nổi lên, mà nó nổi lên rồi thì mình mình thua rồi, mình đã bó tay rồi. Cho nên nói mấy khi vậy con muốn diệt nó lắm mà không sao diệt được, tại có thấy nó đâu mà diệt? Nói như không thấy mà vậy làm sao diệt? Nói: "Dạ bình thường tâm con rất thanh tịnh, chỉ có ai chửi con thì con mới nóng thôi à, chứ con cũng thanh tịnh lắm." Thì đúng như vậy đó. Nó nổi lên bất chừng. Vậy làm sao mà mà diệt được cái bản năng này, cái kiết sử này? Có người cũng hỏi vậy thầy mới nói trả lời thế này, thầy nói: "Đợi nó nổi lên là con thua rồi." Cho nên con phải diệt nó trước khi nó nổi lên.
[36:28]"Dạ nó chưa nổi lên biết đường đâu con diệt?" Không có, quỳ sám hối trước Phật á nha. Quỳ lạy Phật nói Phật thế này, nói: "Lạy Phật, con là người hay nổi nóng nha, nên con đây là cái nghiệp chướng mà con biết rằng là là nó không nên, cho nên con xin Phật gia hộ cho con, con xin sám hối hết cái bao nhiêu kiếp xưa con đã nóng, còn kể từ giờ phút này con xin Phật gia hộ cho con biết kiềm chế lại, biết chiến thắng cái nóng của mình nha, để mà để sống tốt trên đời, để yêu thương được con người." Thì khi mình phát nguyện được như vậy cái Phật gia hộ cho mình. Phật gia hộ cho mình, nên khi mà đụng chuyện
[37:06]mà cái mình gặp chuyện có ai nói kháy, nói khích mình cái mình tính nổi nóng, cái bỗng nhiên có một lực gì rất là lạ, bí mật thò tay vào trong tâm mình dằn lại, mình thắng được một lần, cái nó bớt tạo nghiệp đi. Nhưng cái đó là do Phật gia hộ, chứ không phải là do cái công phu tu hành của mình. Còn nếu cái người nào mà đạt được chánh niệm, tức là trong Bát Chánh Đạo đạt được cái chánh đạo thứ bảy là chánh niệm á, thì mới hết nổi nóng, mà hết trên cái bề mặt thôi, chứ chưa phải hết cái gốc bản năng. Nói hết trên bề mặt là gì, mà hết cái gốc bản năng là gì? Hết trên bề mặt là hết triền cái, nhớ giùm thầy nha.
[37:45]Trong đạo Phật có hai cái từ khó hiểu, một là triền cái, hai là kiết sử. Kiết sử thì bữa nay thầy nói là bản năng, còn triền cái là gì? Là cái thói quen trên bề mặt. Ví dụ mình nổi nóng, thì nó gồm cái nóng nó gồm hai thành phần: một cái nằm sâu ta gọi là bản năng, một cái đó là thói quen trên bề mặt ta gọi là triền cái nha. Nhớ giùm thầy cái đó, thì cũng vậy, cái người mà tu cho tới được chánh niệm tỉnh giác, tâm bắt đầu rỗng sáng, thì diệt được cái nóng trong cái thói quen bề mặt, mà đạo Phật gọi là diệt được cái triền cái sân hận nha, mà diệt được cái này rồi thì đây là bởi chính công phu của mình đó.
[38:28]Người mà diệt được cái này rồi thì không ai làm mình giận được nữa hết trơn á, không ai làm mình giận được nữa, không ai làm mình phiền não tự ái gì được hết trơn á. Ví dụ như bây giờ người ta chửi chửi tan nát, chửi thậm tệ, chửi không còn cái gì, thì cũng không làm mình giận được. Hoặc là người ta nhục mạ mình không còn, lấy hết tài sản rồi là lừa gạt mình đủ chuyện, mình cũng tỉnh queo, không không giận. Nói: "Trời, nợ lý đạo gì cũng có nhân quả, nếu họ làm sai họ sẽ khổ, nếu họ làm đúng thì không sao, nếu họ làm sai thì họ sẽ có quả báo, vậy thôi." Mình cứ thanh thản, không giận được nữa vì đã chứng được chánh
[39:04]niệm, vì triền cái đã diệt rồi, nhưng mà vẫn chưa hết cái gốc của nó. Cái gốc kiết sử vẫn còn nằm sâu dưới đó, nhưng mà tạm thời nó không khởi lên được nữa, bởi vì mình đã chứng được chánh niệm. Chỉ khi nào mình chứng được chánh định, thì mới nhổ gốc của cái sân lên, bứng bỏ luôn. Rồi cái tình dục cũng vậy, cái ái dục cũng vậy, tức là do mình tu, mình lễ Phật sám hối, rồi tu chứng được chánh niệm thì mình cũng diệt được cái thói quen trên bề mặt gọi là triền cái tham tham ái, tham dục, nhưng nó chỉ là bề mặt thôi. Khi nào mình chứng được chánh định là cái chánh định chánh Bát Chánh Đạo thứ tám á, thì mới nhổ được cái gốc của cái ái dục lên, mất luôn, nhớ như vậy.
[39:44]Nên vì vậy, ta nói là trong đạo Phật có là tu là phải diệt tham, sân, si ha, nhưng mà nhớ cái gốc tham, sân, si đó nó hai phần, cái phần sâu gọi là gì? Gọi là gì? Kiết sử, danh từ khoa học gọi là gì? Bản năng. Còn cái phần cạn, danh từ khoa học gọi là gì? Triền cái, danh từ khoa học gọi là gì? Thói quen nha, nhớ cái đó. Thì bây giờ nói thì nhắc lại nè, đó, giảng tới đâu phải hỏi lại tới đó là cho quý Phật tử nhớ nhớ thuộc bài luôn nha. Tu tức là diệt tham, sân, si, đó, dứt mà tham, sân, si, ái, mạn, nghi đủ thứ trơn á, thì cái đó nó gọi là gì? Bản năng, theo khoa học, trong đạo Phật gọi là kiết sử.
[40:44]Nhưng mà những cái bản năng kiết sử đó nó có hai phần: phần sâu và phần cạn. Phần sâu là bản năng hay còn gọi là kiết sử, phần cạn gọi là triền cái hay là thói quen, hay là tập khí nha, nhớ như vậy. À ví dụ như bây giờ là nói thế này, ví như có cái người mắc cái bệnh ăn cắp, ta có nghe nói không? Thích ăn cắp vặt. Thì cái ăn cắp vặt đó nó gọi là gì?
[41:13]Giống như là thói quen phải không ạ? Thói quen, nhưng mà nếu cái thói quen này được lặp đi lặp lại bắt đầu nó chôn sâu vào trong tâm mình thì nó đã trở thành cái gì? Bản năng, kiết sử nha, mà tới bản năng kiết sử rồi thì tới nào chứng chánh định mới nhổ nó ra được á. Còn nếu mà mới ăn cắp sơ sơ thôi, nó mới là thói quen thôi, thì mình chỉ cần chứng chánh niệm là diệt được nó, hoặc chỉ cần sám hối thôi thì nó cũng hết nha. Cái mà cái thói quen á trên bề mặt á, mà ta còn gọi là triền cái á, có khi ta chỉ sám hối thôi nó cũng hết, hoặc là chỉ chứng chánh niệm thôi nó cũng hết. Còn cái mà nó đã trở thành bản năng kiết sử rồi thì
[41:50]phải chứng chứng chánh định mới mới hết, nhớ nha. Vậy chánh niệm là gì, chánh định là gì? Chánh niệm là gì, chánh định là gì?
[42:02]Chánh niệm á là ta có giữ một cái pháp môn để tu, thì pháp môn đó vẫn còn giữ, chưa buông được, nhưng mà tâm đã bắt đầu xuất hiện những trạng thái gì? Tỉnh giác, rỗng rang, sáng tỏ, là không bị vọng tưởng nó nó dẫn đi. Nó có khởi thì còn khởi chứ chưa hết, nhưng mà ta giữ lại được, ta nhớ lại được cái pháp môn mình, không mất, thì gọi là chánh niệm. Ví dụ như là mình niệm Phật, thì vọng tưởng nó vẫn còn, nhưng mà mình không chạy theo vọng tưởng, vẫn ở lại được với câu niệm Phật, thì đó là gì? Đó là gì? Là chánh niệm. Nhưng mà nó phải rõ hơn một cái gì nữa? Rõ hơn cái là thân tâm mình phải rỗng suốt,
[42:48]rỗng rang, thanh thản hết thì mới gọi là chánh niệm. Còn ví dụ như mình cũng ráng niệm Phật, vọng tưởng nó vẫn khởi, mình không chạy theo vọng tưởng, vẫn ở lại với câu niệm Phật, nhưng mà tâm chưa rỗng sáng, đầu óc chưa rỗng sáng, chưa rỗng rang, thì vẫn chưa gọi là gọi là chánh niệm, nhớ như vậy nha. Lúc đó đang chánh chánh tinh tấn thôi, là đang ráng niệm Phật, ráng niệm Phật. Hoặc là cái người tu thiền cũng vậy, mình đang an trú toàn thân, biết rõ toàn thân, quán thân này vô thường, biết hơi thở ra, hơi thở vào rõ ràng, trong khi đang an trú toàn thân như vậy, biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân,
[43:24]biết rõ hơi thở như vậy, vọng tưởng vẫn còn, nhưng mà mình vẫn sao? Không chạy theo vọng tưởng ha, vẫn an trú được với thân, thì đó gọi là gì? Chánh tinh tấn hả? Chừng nào mà thân tâm rỗng suốt hết, rỗng rang, thanh thản á, sáng lên, mới gọi là chánh niệm. Nắm được chưa ạ? Nắm chưa? Này nó hơi cao phải không ạ? Phải tu phải chứng à, mà chánh niệm rồi là thấy lờ mờ cõi trời hiện ra rồi đó, chết lên cõi trời mờ lờ mờ rồi đó. Hoặc nếu trở lại cũng là một vị cao tăng lớn đó nếu mà đã chứng được chánh niệm, nên tâm rỗng rang, sáng suốt, thanh tịnh, nhưng mà chưa dứt được vọng tưởng hoàn toàn, nhưng vọng tưởng không lôi mình đi được nữa, thì mới là chánh niệm.
[44:14]Còn mà ví dụ vẫn an trú được pháp môn, vọng tưởng chưa hết, nhưng mà chưa xuất hiện những trạng thái thù thắng như tâm rỗng sáng thì vẫn chỉ là mới là chánh tinh tấn mà thôi, nhớ. Còn chánh định là gì? Chánh định thì dứt bặt, dứt bặt thôi. Đây là cảnh giới rất là vi diệu, người ta không nên nói nhiều, vì nói nhiều mình tưởng tượng, mình khoe khoang, mình lại tổn phước nha, nên cứ nói ngang chánh niệm thôi, đó, mà ráng tu tập để biết đường đi mà thôi, thì đó là được đó.
[44:48]Thì nãy giờ là mệt chưa hả?
[44:53]Thầy mệt quá. Thôi được rồi, nói nốt. Nãy giờ ta ta điểm qua những cái chặng đường để tu tập phải không? Thì cái ý niệm tu tập như vậy. Nhớ lại giùm thầy là để ý giùm cái bản năng, kiết sử và triền cái, thói quen, nhớ ha, nhớ như vậy. Thì tu là diệt
[45:21]bản năng đó, nhưng mà tới chánh định mới diệt được bản năng kiết sử để chứng Thánh, còn khi mà chưa được tới cái đó thì ta diệt được một số triền cái, một số triền cái. Tuy nhiên, ngang chánh niệm ta cũng có thể đã chứng được Thánh rồi, đó là quả Thánh gì? Tu-đà-hoàn. Nhớ nha, sơ quả Tu-đà-hoàn chỉ cần chánh niệm là đã chứng được sơ quả Tu-đà-hoàn, chứ không cần cao lắm đâu. Thành thử ra nơi Tu-đà-hoàn ta đã diệt được cái ích kỷ, gọi là cái thân kiến á. Cái từ trong kinh gọi là thân kiến, còn cái từ mà tâm lý học hiện đại gọi là vị kỷ. Nên cái người mà khi bắt đầu tâm xuất hiện cái trạng thái rỗng
[46:08]rang chánh niệm, đồng thời xuất hiện luôn cái đạo đức vị tha, không còn sống cho mình nữa, thì ta biết người này là gì? Tu-đà-hoàn, thì đừng có đụng tới, đừng xúc phạm nha, mà phải biết tôn trọng. Tại cái người đó mình mắng họ một câu thì mình trả quả báo mấy triệu câu, bị người khác khinh bỉ, nhục nhã liền bao nhiêu kiếp, vì mình đụng tới một bậc Thánh. Mà nhớ một điều: những bậc Thánh nó nằm rải rác trong cuộc đời này, rải rác trong các đạo tràng tu tập này. Có những người ví dụ tới khóa thì tu họ cũng vào họ tu, họ ngồi giống như mình, nhưng họ là Tu-đà-hoàn mình không hay á. Cẩn thận cái miệng mồm của mình,
[46:49]cẩn thận cái tâm ý của mình đối với huynh đệ chung quanh mình. Nãy giờ là thầy nói tới những chặng đường tu ta phải đi qua cho biết, phải không? Nhớ không ạ? Nhớ chưa? Bữa nào thầy trở lại thầy kiểm tra. Rồi bây giờ thầy nói tới cái cái chánh niệm, trong chánh niệm á thầy nhắc tới cái quả vị Tu-đà-hoàn, mà khi thầy nhắc tới quả vị Tu-đà-hoàn thì ta để ý điều này: quả vị Tu-đà-hoàn không phải là quá khó,
[47:22]Nếu ai huân tập được ba điều này trong một thời gian dài mà đầy đủ thì có thể chứng Tu-đà-hoàn ngay trong kiếp này. Nhớ giùm thầy ba điều. Điều thứ nhất là tôn kính Phật, nên lễ kính Phật thường xuyên. Điều thứ hai thường rải lòng từ bi yêu thương chúng sinh. Mà hễ là rải lòng thì phải rải cái gì thêm nữa? Rải tiền thêm nữa. Tức là phải thành cái hành động cụ thể mà giúp đời giúp người nha. Chứ không có người nào mà miệng thì nói là là và con quán từ bi con yêu thương hết tất cả chúng sinh, nhưng mà trong cái tủ tiền vẫn còn đầy nhóc ở trỏng á, khóa chặt, nghe không, chìa khóa chôn tới mấy lớp
[48:06]đất, thì cái đó là nó không có thành cái hạnh từ bi. Mà đã là quán từ bi tâm từ bi thì đôi tay phải phải từ bi, phải giúp đời, giúp người. Đó là cái hạnh thứ hai, thầy nhắc lại. Nó gồm ba yếu tố mà ta huân tập lâu dài thì ngay trong kiếp này có khi ta có thể chứng được Tu-đà-hoàn. Thứ nhất là gì? Mới nói quên rồi. Lễ kính Phật nha, tôn kính Phật. Thứ hai? Từ bi yêu thương chúng sinh. Mà từ bi từ đâu tới đâu? Từ chân cho tới đầu, nhớ nha, chứ không phải từ bi trong cái lưỡi không, không có được rồi nha. Phải bàn tay mình cũng từ bi, nhớ như vậy. Cái thứ ba, nhiếp được tâm thanh tịnh, vào được chánh niệm.
[48:57]Nha, phải ngồi thiền hoặc niệm Phật gì đó thầy không biết, nhưng phải nhiếp được tâm. Nếu ba cái này huân tập thường xuyên. Một, nhắc lại, một là? Lễ kính Phật, phải lạy Phật, chứ tôn không trong tâm không đủ, phải quỳ lạy xói trán nha. Hai? Từ bi. Hồi nãy kính Phật thì phải kính sao? Phải lễ lạy thật sự. Mà cái thứ hai này, từ bi yêu thương chúng sinh thì phải sao? Xòe tay ra, nha. Đừng có nắm tay lại, giống trong kinh đó, "Vị này không có đôi bàn tay nắm lại", trong kinh nói như vậy. Thì cũng vậy, thứ hai là từ bi yêu thương chúng sinh. Thứ ba là? Ráng nhiếp tâm thanh tịnh, có một pháp môn để tu tập nhiếp tâm thanh tịnh.
[49:44]Nếu ba điều này mà ta ta cứ thực hiện lâu dài thì có khi ngay trong kiếp này ta chứng Tu-đà-hoàn. Và có nhiều vị lác đác trong đạo tràng này đạo tràng kia chứng rồi chứ không phải là không. Có khi quý thầy cũng là một vị Tu-đà-hoàn, có khi một cư sĩ nào đó cũng là một Tu-đà-hoàn. Nhưng họ sống rải rác với mình vì họ bình thường lắm, Tu-đà-hoàn thì chưa có gì nổi bật. Nhìn vô mình không biết đâu, họ họ lẫn trong mình á, mình đụng họ mình chết liền. Mình xúc phạm một cái là mình tổn phước khủng khiếp liền, vì họ Tu-đà-hoàn rồi. Mình không biết là ai, nên vì vậy chắc ăn nhất thì làm sao? Lỡ cái người bên cạnh mình Tu-đà-hoàn mà sáng giờ con cứ cằn nhằn hoài chết con.
[50:27]Nha. Đó giờ bây giờ tính sao đây? Bởi vì cái người mà Tu-đà-hoàn họ rải rác rải rác trong cuộc đời nhiều lắm chứ không phải ít đâu. Ừm. Thầy nói ngay như những đệ tử của thầy, những phật tử của thầy, tử tại gia thôi, có những người theo thầy mười mấy năm có những người cũng đã chứng Tu-đà-hoàn ngay trong kiếp này. Và có những người vẫn còn rất trẻ. Dĩ nhiên thầy không thể nói được. Trong kinh Kim Cang nói rồi mà, không nói được. Nhưng mà thầy biết bởi vì thầy biết là lác đác lác đác nơi này nơi kia chứ có những vị chứng Tu-đà-hoàn rồi. Mà lỡ họ chứng mình không biết á, bà thím ha, cái gì cái nói, "Nè,
[51:06]chị bưng giùm tôi miếng cơm coi." Rồi xong, mình bao nhiêu kiếp đi làm ô sin. Ha. Nói, "Trời sao mà mà mà chị mặt chị đen nhẻm vậy?", thì mình 10 kiếp mặt mình tối thui, đen nhẻm, có sinh ra có vết bớt đen thui liền. Xúc phạm nhằm một bậc Tu-đà-hoàn. Nói, "Thưa thầy, như vậy biết ai Tu-đà-hoàn để con nịnh con khen rồi chứ giờ kẹt quá lỡ đụng cái bị quả báo. Giờ phải làm sao? Ai biết?"
[51:34]Hả? Ai mình cũng khen, lỡ khen nhằm tướng cướp chết à?
[51:46]Đúng rồi đó. Phải tập cái hạnh là tôn trọng mọi chúng sinh. Nhất là mọi người đó, cứ tôn trọng hết. Nghĩa là ai làm sao kệ người ta, cứ tôn trọng. Còn cái người nào mà cái lỗi rất rõ thì mình ứng dụng cho con biết im lặng không nói lỗi của người, chỉ lặng lẽ dùng lời cầu cho người hết lỗi. Đó, còn nếu mình làm thầy đủ uy đức mình mới kêu người ta lại mình dạy. Vậy thôi. Trong lòng không sân không ghét. Dạy được thì dạy, không dạy được thì thôi, không ghét. Còn trên căn bản của tổng thể con người, mình tác ý cái tâm tôn trọng hết tất cả. Tu cái tâm này bao lâu? Tu bao lâu? 7 ngày thôi. Tác ý giùm thầy 7 ngày liên tiếp thế là từ đó trong tâm ta đã
[52:40]xuất hiện một cái đạo đức là tôn trọng mọi người nha, và tự nó suốt đời còn lại cứ lâu lâu tự nó khởi lên trở lại. Mà chỉ cần 7 ngày liên tiếp tác ý cho thầy là tác ý tôn trọng mọi người thôi, là ta đã hình thành được một đạo đức mới trong lòng mình. Trên cuộc đời này ai ta cũng tôn trọng hết. Bước ra cuộc đời này nhìn người đi tới đi lui ta tôn trọng hết, nhìn cái người ăn xin bán vé số bên đường ta cũng tác ý tôn trọng luôn. Ai cũng tôn trọng hết.
[53:10]Ví dụ như thầy vậy, thầy như là nói thôi mình cũng làm giảng sư ha, leo lên ngồi trên bục giảng, ngồi cao hơn thiên hạ, nhưng mà lòng thầy phải làm sao lúc nào cũng gì? Tác ý tôn trọng mọi người. Mình tôn trọng cái người nghe mình giảng, chứ đừng có nghĩ à đây tôi là thầy, không có đâu. Phải tác ý tôn trọng, mà lỡ vì làm giảng sư phải leo lên đây ngồi, chứ không lẽ thầy ngồi tuột dưới đây rồi nói giảng à thôi không không cho thì xuống đây ngồi ạ, xuống đây ngồi thì giảng không được phải không ạ, phải ngồi. Nhưng mà trong lòng sao? Vẫn tôn trọng tất cả những người nghe. Thầy nói vậy để chi? Để sau này lỡ quý phật tử mình kiếp nào đi xuất
[53:47]gia cũng làm giảng sư nha, thì nhớ lại cái kiếp này giùm thầy, hôm nay thầy có nói câu này. Dù có leo lên bục giảng làm thầy người ta nhưng vẫn phải tác ý làm sao? Tôn trọng mọi người nha. Thì như vậy thì mình mới đi vững chắc trên con đường giác ngộ giải thoát. Còn có khi ta có được một chút phước, đạt một chút kết quả tu tập nhưng mà không biết tôn trọng mọi người, không đi tới giải thoát được, nó cứ tới lui tới lui hoài. Giống như người hưởng phước sinh lên cõi trời rớt xuống cõi người, làm phước lên cõi trời rớt xuống cõi người. Cứ lên xuống hoài mà không bay luôn được. Còn nếu mà ta đã có cái đạo đức tôn trọng mọi người trong lòng
[54:27]rồi thì ta đi luôn, từ từ đi tới luôn, đi tới mãi tới mãi. Nhờ cái phước tôn trọng mọi người á, cái phước đó quan trọng lắm á. Nên mọi người nhớ giùm thầy, cấy vào trong trái tim mình, trong sâu thẳm của tâm hồn mình một cái đạo đức là là? Tôn trọng mọi người.
[54:51]Sao có người nhìn thầy ngơ ngơ ta, có không? Cấy giùm thầy đi nha, làm ơn cấy giùm thầy điều này, được không?
[55:05]Cấy cái điều này nghĩa làm sao? Bây giờ thôi vì nói thôi, thầy không tin nổi. Bây giờ thầy nói, nói theo cho chắc ăn. Nha. Kính lạy Phật,
[55:20]xin cho con biết tôn trọng tất cả mọi người.
[55:30]Thề rồi đó nha. Ai không làm quỷ sứ cắt lưỡi á. Mà đây đó là mình nói trước Phật, rồi sau khi mình không có quỳ trước Phật thì làm sao? Khi đi ra đường thì sao? Nhìn thấy mọi người thì sao? Phải tác ý nha, tôn trọng mọi người. Bất ngờ gặp một người, cũng phải sao? Tác ý tôn trọng người đó. Đó là thầy nói trong bất ngờ trong hiện tại, rồi nghĩ tới tương lai, nếu lỡ sau này mình là một người cao sang, ăn trên ngồi trước, tại vì ví dụ như mình tu đúng thì mình có phước từ từ, bỗng nhiên mình trở thành một người giàu sang, quyền quý, hoặc là mình đi tu trở thành một vị cao tăng, là một vị đại sư đứng trên thiên hạ, thì vẫn phải nhớ cái đạo đức ngày hôm nay.
[56:21]Vẫn phải làm sao? Vẫn là tôn trọng mọi người nha. Mà ai có được cái đạo đức này trong tâm rồi thì con đường tu hành của mình bớt bị lui sụt, nó ổn định nó tới dần, tới dần, tới dần. Còn mà chưa có được cái đạo đức này ở trong tâm, chưa có được cái đạo đức là tôn trọng mọi người trong tâm chứ tu tu tới tu lui tới lui á, vì dễ bị tổn phước lắm. Vì nhớ, tất cả mọi người chung quanh ta, hễ ai là con người, đôi khi họ cũng cao sang một chút, đôi khi họ thấp hèn một chút, nhưng cũng đều đáng cho ta tôn trọng. Nhớ như vậy, đừng khinh người nha. Những người nghèo khổ kia nọ vẫn tôn trọng, vì họ là con người.
[57:02]Thậm chí họ hơi thần kinh một chút, mình cũng sao? Trong lòng cũng tôn trọng. Được không? Ráng nha, nếu mà được thì.
[57:15]Mà có được cái này rồi là đường tu của mình đỡ cực rồi đó. Dạ. Nhưng mà ngồi lâu nãy giờ nghe giảng mệt không? Mệt thấy không? Cô này nói đúng nè. Rất là thật thà. Không, thầy thì mệt thiệt á, thầy thì mệt thiệt. Nhằm lúc, thầy có nhằm lúc á có khi thầy cũng khỏe, tự nhiên có lý do gì nhằm nhưng không biết tại sao nhiều khi thầy cũng mệt. Sức khỏe nó không ổn định tại già rồi đó. Già rồi. Có những lúc cái thầy hát nghe hay lắm nha, nó có khỏe đó, có những lúc hát nó dở ẹc à. Ờ, tại nó không có sức khỏe. Như vừa rồi thầy mới viết được cái bài nhạc mới, cái đem cho nhạc sĩ hòa âm. Cái chiều hôm qua trên núi về cái thầy ghé ngang cái chỗ phòng thu cái thầy cũng hát.
[57:59]Hát hát không nổi. Trời ơi, nghe nó dở gì đâu á. Nếu khóa thiền tới ở Từ Tân á để thầy cho tập cái bài đó. Bài đó hát không nổi. Cái bài có tựa là Loài Người Thương Nhau, như đó. Cũng mong ước cho mọi người trên đời biết thương nhau, vì trái đất này ở giữa vũ trụ rất cô đơn ha. Lang thang quay quanh trong vũ trụ này, đi tìm những hành tinh khác không thấy sự sống. Ừ, có một trái đất này có sự sống thôi. Có biển trời, có rừng cây, có muôn thú, có mây bay, rồi có trăng soi vậy đó. Chứ còn đi tìm các hành tinh khác không thấy. Thì chỉ có cái trái đất này có có có cuộc sống, có con người mà mình không biết yêu thương nhau nữa
[58:40]thì rất là rất là tệ, nên ráng mà mà thương nhau. Ý bài hát là như vậy á, Loài Người Thương Nhau. Mà hôm qua thầy hát không nổi thì hôm nay thầy biết sức khỏe kém sao á. Sáng nay cũng vậy, ngồi giảng mới có một tiếng mà thấy mệt mệt. Lát chiều thầy phải đi Nha Trang. Rồi ra Bình Định giỗ Hòa thượng. Rồi đi qua Đắk Nông giảng đây, rồi ra Nghệ An, ra Bắc. Chuẩn bị lo cái lễ Vesak á. Lo cái hậu cần Vesak cũng tốn kém dữ lắm, tốn. Thầy thì nghèo trên răng dưới dép mà bắt thầy làm Ban Kinh tế Trung ương, khổ ghê vậy đó. Rồi giao luôn cái hậu cần Vesak, một ngày đó lo 60.000 phần ăn. Lo luôn trong 3 ngày nhưng mà trước đó, sau đó cũng phải có nữa. Mệt quá.
[59:23]Thôi thầy nghỉ nha, thôi lúc khác vậy, thôi thầy nghỉ đi, thầy mệt. Thầy chúc quý Phật tử tinh tấn nha, ráng theo thầy Thiện Tài tu nha.
[59:35]Thấy thương thầy, ông thầy trẻ, chùa thì chật hẹp, nhưng mà thôi kệ. Chùa chật hẹp nhưng mà mình có tấm lòng nha thì vẫn là lớn vậy ha. Ráng tu.