Lời giảng: Khóa Tu Lần 02

[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Lần này là khóa thiền thứ hai và hôm nay là chúng ta chuẩn bị đi vào bài giảng cũng là kết thúc cái khóa thiền lần thứ hai. Thì trước khi ta đi vào bài học, thực sự là bài học chứ không phải là chỉ bài giảng nghe tai này qua tai kia, ta phải học ghi chép cẩn thận để sau này thầy tổ chức thi và nhận chứng chỉ từ thầy hiệu trưởng, trụ trì chùa Di Đà rồi đóng dấu ký tên nha. Vì vậy, phải học hết sức là nghiêm túc. Trước khi đi vào bài học thì Thượng tọa trụ trì có vài lời muốn nhắn nhủ trong cái khóa thiền của chúng ta đối với tất cả các thiền sinh. Hôm nay, ai dự hai lần thì thầy phong chữ thiền sinh được rồi đó,

[0:46]còn lần trước mới một lần thì mới là thiền sơ, bữa nay là thiền sinh được rồi đó nha. Bây giờ, thôi chúng con... đạo tràng đã trang nghiêm thanh tịnh, chúng con kính thỉnh Thượng tọa trụ trì bước ra lễ đài ban cho chúng con vài lời khuyến tấn. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:09]Các Phật tử chúng ta hướng lên lễ đài chắp tay niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính mời đại chúng an tọa.

[1:54]Trước khi đạo tràng chúng ta vào bài học thứ hai của khóa tu thiền thì tôi cũng chỉ nói mấy điều. Các vị đến đây để làm gì ạ? Tu hả? Tu là gì? Ừm, sửa được nhiều chưa?

[2:16]Mắc lỗi gì mà phải sửa?

[2:19]Mắc lỗi gì? Nhiều kiếp quá: tham, sân, si. Bây giờ tôi chỉ có mấy ý kiến: Thứ nhất là trước khi vào cái khóa tu thiền thì chúng ta phải thực hành cái Lục độ Ba-la-mật, tức là sáu cái phương pháp của người Phật tử để muốn tu hành từ cõi phàm mà trở về với cõi thánh, sáu phương pháp tu hành để đạt tới quả vị giác ngộ. Mà các Phật tử chúng ta ở đây thì là gì? Là thiền sinh. Muốn tu thiền thì trước tiên là các vị phải là Phật tử đã. Phật tử thì đã thụ được tam quy, ngũ giới và trong cái chứng điệp của các vị là có bảy điều phát nguyện. Thì trước tiên tôi sẽ nói về cái Lục độ Ba-la-mật. Lục độ Ba-la-mật là sáu phương pháp tu hành

[3:21]để trở về từ người phàm phu trở về đến cõi thánh. Thì các Phật tử tu cái thứ nhất là gì ạ? Bố thí. Bố thí là để làm gì? Bố thí để diệt trừ tham lam. Mà bố thí ở đây là bố thí bá thí, bất bố thí. Các vị có hiểu câu đấy không ạ? Bá thí bá thí, bất bá thí. Cho mà nghĩ không cho, đó mới gọi là cho. Trong Phật tử ở đây ai mà còn tâm tham lam thì không thể nào tu được, phải có tâm bá thí. Bá thí nhưng không những bá thí pháp, bá thí tiền tài mà tận hình thọ để bá thí. Nếu khi gặp gian nguy, các vị có dám hi sinh cái thân mạng này để bá thí cho người khác không? Hả? Nghe có thôi, nhưng mà đứng lên mà bảo dựa cột thì chắc là cũng bất ổn, đúng không?

[4:23]Thế là cái đầu tiên để cho con người, các quý vị Phật tử đi vào con đường hành trình của cái thiền định là các vị phải biết xả bỏ tham của bất cứ một con người nào của trong chúng ta, biết tận hình bá thí cho tất cả mọi việc, cho mọi người. Từ tiền tài cho đến kể cả các vị có ngồi đây, đang ngồi đây mà chỉ cần nhường cho người khác một cái chỗ ngồi để cho người đó được nghe pháp thôi, các vị cũng là cái gì? Cũng là cái bá thí, nhá. Không phải lanh chanh lanh chanh ngồi lên trước, ngồi lên gần mà lại không nhường cho người khác thì không phải là bá thí rồi. Bá thí để diệt cái gì? Cái tham của mỗi con người. Thì trong đạo Phật nói gì?

[5:11]Tham là bể khổ. Khổng Tử nói là: "Nhân chi sơ tính bản thiện." Mỗi con người ta sinh ra có cái tính thiện, nhưng mà tính thiện đấy phải được tu tập cơ. Hồ Chủ tịch nói là: "Thiện ác đâu phải là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên." Ngay cái đứa trẻ khi nó thơ ngây nhất, sinh ra lọt lòng mẹ, nó cũng rất là tham lam. Nó đang bú trong ngực của lòng mẹ mà giật nó ra thì làm sao? Nó khóc toáng lên. Nên chính vì thế nên chúng ta phải tu tập, cái đầu tiên là phải bố thí. Nhưng bố thí đã đủ chưa? Chưa đủ. Cái thứ hai là phải nhẫn nhục. Chữ nhẫn nhục, nhẫn như con dao nó đâm vào tim chúng ta. Trong đạo tràng đây cũng thế thôi,

[5:56]có các Phật tử cũng thế thôi, ai nói phật ý một cái là đùng đùng bỏ thầy luôn. Hoặc là thầy có một cái vấn đề gì đó mà nghe nó chưa tỏ thì là cũng bỏ thầy luôn. Hôm nay nghe cái ông thầy này nói hay hay, có phương pháp tu nó hay hay một chút thì các vị ùa đến theo. Nhưng mà chẳng may mà trong nghe thấy cái có cái gì đối với ông thầy đó thì chúng ta bỏ liền. Có đúng không ạ? Nên trong đạo Phật nó gọi là văn, tư và tu. Văn là gì? Văn là nghe cho nó thật kỹ. Mà sinh ra con người ta thì có mấy tai ạ? Có hai tai, nghe cho thật thấu đáo, cho nó rõ ràng và suy nghĩ, sau đó mới nhận định vấn đề. Nhưng Phật tử chúng ta thì đa số, phần đa là sao?

[6:47]Không phải là những người con Phật từ lúc lòng mẹ sinh ra mà chỉ sau này trên con đường cuộc sống của mình gặp những cái bất cẩn, cái rủi ro thì lúc đó mới tìm đến đạo, lúc đó mới tìm đến Phật; hoặc trong cuộc sống gặp những cái khúc mắc gì đó, lúc đó mới tìm đến đạo. Chính vì thế mà họ tìm đến đạo để làm gì? Để thỏa mãn cái nhu cầu đời sống tinh thần. Khi mà người tu sĩ của tôn giáo không làm thỏa mãn cái tinh thần đời sống của Phật tử thì Phật tử quay lại, quay lại chống đối với thầy. Nên người Phật tử trên con đường tu hành của mình, nhẫn làm sao? Nhẫn như dao cứa vào tim. Nhưng cũng có người nhẫn:

[7:37]Anh mắng tôi, tôi mắng anh, nhưng mà lúc này các vị tạm thời cho qua, đúng không? Bỏ qua đi ngay trước mắt, nhưng mà tìm cách cơ hội để sau này đối phương có yếu thế chúng ta quay sát lại tiêu diệt. Thì cái đấy có phải gọi là nhẫn nhục không ạ? Cái đấy là tìm cơ hội để trả thù. Nên người Phật tử chúng ta tu hành cái phương pháp thứ hai là phải nhẫn nhục. Nhẫn nhục đã đủ chưa? Nhẫn nhục, cái thứ ba là gì? Hử? Trì giới. Trì là cầm, nắm, chắc, giữ giới. Giới là gì? Giới là phòng phi chỉ ác, phòng những cái điều tà bậy nó sinh ra không phải trong việc làm của chúng ta, mà phòng ngay từ trong tâm của chúng ta.

[8:28]Mà người Phật tử chúng ta mà không giữ giới thì làm sao ạ? Như cây cau, cây dừa chết ngọn, không bao giờ tái sinh được nữa. Như cái cây A, cây B này tất cả xung quanh ở đây thì bẻ ngọn đi, nó có thể mọc lên cái ngọn khác, cái cành khác. Nhưng người Phật tử chúng ta, kể cả tại gia và xuất gia, nếu như phạm vào những điều giới cấm thì coi như uổng một đời tu hành. Nói như người đời gọi là chấm hết, không còn cái gì nữa. Nên cái thứ ba là người Phật tử chúng ta muốn cái thân này nó được thanh tịnh, kiếp sau có trở về với thánh hay không, hay ngay bản thân này, kiếp này chúng ta có trở thành Phật hay không thì chúng ta phải nghiêm túc, cẩn mật, giữ gìn giới, định và tuệ.

[9:25]Phương pháp thứ ba đó là trì giới. Nhưng mà trì giới phải nhẫn nhục cơ. Cái thứ bốn là gì ạ? Tinh tiến. Hôm qua thì có có một ít người tu thôi, hôm nay mà sao có người nhiều người tu thế? À hôm nay được nghỉ làm việc hả? Thì các vị phải thường xuyên tinh tiến tu hành. Miệng cần phúng tụng, lặng yên ít lời. Ý cần chuyên không rời tịnh niệm, đêm và ngày kế tiếp không ngơi nhé. Chứ không phải đến cái chùa Di Đà này thì các vị mới chắp tay niệm Phật, thu mình ngồi thiền, còn rời ra khỏi cái chùa Di Đà này thì làm sao? Tâm phàm trở về thế giới trần tục. Mà trong lúc nào luôn luôn các vị phải nhớ rằng

[10:22]ta là Phật tử, ta là Phật tử thì ta làm sao? Thân ta như cây bồ đề, tâm ta đài kính đề huề sáng trong. Ngày giờ luôn sửa sang lòng, chẳng để bụi hồng bám tới thân ta. Có được không ạ? Phải luôn luôn như thế. Phải luôn luôn như thế. Ngày ngày như thế, giờ giờ như thế, khắc khắc như thế. Không phải đi với Bụt thì mặc áo cà sa mà đi với ma thì em mặc áo giấy. Được không? Thì mong rằng các Phật tử chúng ta muốn đạt được đến cái quả vị nào đi chăng nữa ở trong cuộc đời hay bất cứ ở đâu thì chúng ta phải nhớ rằng chúng ta là Phật tử, chúng ta làm gương cho chồng, làm gương cho vợ, làm gương cho con, cho gia đình chúng ta.

[11:16]Nói như Thượng tọa Phật Quang nói rằng: chúng ta phải làm người tiên phong trên con đường tu hành giải thoát và giác ngộ, và có trách nhiệm bổn phận hoằng hóa cái đạo pháp của chúng ta, cảm hóa cho những người xung quanh của chúng ta, những người thân của chúng ta để trở thành người Phật tử. Nhưng mà Phật tử gì ạ? Phật tử chân chính. Nhé! Chúng ta phải nhớ cái bài kệ của tổ dạy cho chúng ta: Thân ta như cây bồ đề. Cái cây bồ đề thì làm sao? Bồ đề là nói là giải thoát và giác ngộ, không còn có gì vướng mắc, không bị tham lam, không bị sân hận, không bị si mê trói buộc ở trong đó. Tâm ta đài kính đề huề sáng trong.

[12:06]Cái tâm của chúng ta từ ở trong cái trái tim Bụt, cái trái tim Phật của chúng ta phải luôn luôn sạch sẽ. Ngoài các vị có thể tắm giặt, có thể gội đầu, có thể xông các cái loại hương hoa, phấn sáp để nó thơm, nhưng mà cái trái tim của chúng ta, cái tâm Phật của chúng ta cũng phải luôn luôn trong sáng. Nhiều người đến nói là Phật tại tâm, nhưng chẳng biết cái tâm nặng hay nhẹ, sáng hay tối cả. Tu thì lờ mờ, ý thức thì chạm vào vô minh. Và ngày giờ luôn luôn ý thức trong mọi lúc, mọi nơi, mọi ngày, mọi tháng, không phải chỉ có ăn chay mùng một, hôm rằm. Không có nghĩ rằng hôm nay là ngày chay hay là ngày không

[12:54]phải ngày chay, ngày mình cần ăn chay hay không à không ăn chay, mà ngay lúc ăn đó mình phải nghĩ rằng: cái miếng cơm này do bao nhiêu công đức của bao nhiêu người mới có miếng cơm này cho mình. Mình ăn làm sao để nuôi sống cái thân này. Cái thân này là thân gì? Phật nói là gì? Thân giả tạm, thân tứ đại sẽ trở về với tứ đại. Nói như thế gian hả: Tuy rằng tiền chảy bạc ròng, chết chẳng mang được một đồng nào đi. Một mai về cõi âm ty, tội kia phúc nọ biết gì đúng sai. Cái thân của chúng ta ở đây rồi đến một ngày cũng phải sao? Vô thường hai chữ tránh làm sao nổi được. Vậy khi mà các Phật tử cũng thế thôi,

[13:44]phải cố gắng làm sao tu hành cho nó cẩn thận để cái trái tim của chúng ta, ở trong tâm của chúng ta nó phải luôn luôn sáng trong. Trong mọi lúc, trong mọi nơi, trong từng thời, từng khắc, nói như Đức Phật gọi là từng sát na một. Cái phương pháp thứ năm á là phương pháp thiền định thì à Thượng tọa sẽ truyền hóa cho các vị cái phương pháp thiền định như thế nào để cho các Phật tử tu hành để đạt được kết quả. Nhưng mà tôi nói này: muốn trước khi các vị Phật tử muốn tu hành thiền định thì phải hành trì bốn cái điều trước đã nhé. Phải bố thí, phải nhẫn nhục, phải tinh tiến, phải trì giới cho nó cẩn thận vào thì mới đạt được quả vị, quả vị thiền.

[14:35]Chứ mà còn bốn cái trước còn lơ mơ, hành trì còn lờ mờ thì thiền còn xa lắc xa lơ lắm. Được chưa các vị? Thứ năm là thiền định. Thứ sáu là gì? Trí tuệ. Người Phật tử chúng ta, đạo Phật là đạo trí tuệ. Ma ma, Phật Phật chính là ta. Mê là gì? Mê là ma, mà giác ngộ là Phật. Người Phật tử chúng ta phải nhận thức đâu là Phật, đâu là ma mà ngay trong con người chúng ta cũng hàm chứa hai ông đấy. Một ông Phật, một ông ma, có đúng không? Chúng ta mê muội, nhận lầm những điều mà suy tưởng không đúng với chánh pháp thì chúng ta là gì? Chúng ta là ma. Mà ngay trong lúc ngồi này, chúng ta ngồi thiền đây, chúng ta nghe giảng đây thì ma vương chúng ta cũng đang nổi lên.

[15:33]Các vị có thấy ma nổi lên không? Buồn ngủ, gật lia lịa, mệt mỏi, uể oải, đó là ma.

[15:45]Ma, ma vương, ma tâm của chúng ta đang nổi lên. Chúng ta phải cần dùng gì? Dùng cái trí tuệ dẹp trừ nó để tỉnh giác nó lên, nhé! Có hôm qua có vị nào hỏi giấy: Bạch Thượng tọa, tại sao con vào con ngồi thiền mà con lại buồn ngủ đến thế? Đấy là cái nghiệp hôn trầm, thụy miên. Mà nhất là những người nào khi nghe cái tiếng chuông mà không thức tỉnh được cái thân tâm này mà nằm cứ nằm thì bị về sau cái nghiệp. Nghe pháp có người ngủ. Bình thường thì không sao, nói chuyện bình thường không sao, cứ động vào tới nghe pháp thì hai mắt díp thình dịt lại. Ở nhà chúng ta thì có con cháu chúng ta làm sao?

[16:33]Cứ chơi thoải mái thì nó không sao nhưng ngồi ở bàn học là nó gật. Và các Phật tử chúng ta cũng thế. Cứ nói chuyện thoải mái không sao, nhưng vào nghe pháp thì là gật. Thì chúng ta phải dùng cái trí tuệ để diệt trừ con ma đó nhé. Có diệt trừ được không ạ?

[16:52]Nhưng mà diệt trừ bằng cách nào? Bằng cách nào? Phải làm thức tỉnh cái ông Phật, Phật tâm của chúng ta lên, phải chiến thắng nó lên. Không có gì là khó, chỉ sợ tấm lòng chúng ta không bền, kiên trì và dùng trí tuệ để dẹp trừ nó thì sẽ đạt được. Nhé! Thôi, chúc các Phật tử à tu hành tinh tiến, gặt được nhiều kết quả. Sau đây a con xin cung thỉnh Thượng tọa.

[17:27]Chúng con cảm niệm công đức những lời khuyến tấn của Thượng tọa trụ trì. À thỉnh thầy về hậu phòng à nghỉ ngơi. Thôi ta nghe tiếp về thiền nha. Mọi người ghi chép cho kỹ một chút xíu. Hôm trước thầy có nói đến a bốn cái tính chất cơ bản của thiền là gì ai nhớ không ạ? Thứ nhất là tính cao siêu ha, vì thiền là đưa ta con đường vượt khỏi thế gian này nên thiền có tính cao siêu. Thứ hai, thiền có tính là trí tuệ. Khi tâm ta thanh tịnh tự nhiên ta rất là sắc bén, rất là sáng suốt, là tính thứ hai của thiền. Đặc tính thứ ba của thiền là đạo đức vì thiền giúp ta đi dần đến vô ngã, mà người nào cái bản ngã không còn thì cái đạo đức nó tỏa ra nha.

[18:16]Tự nhiên mình sống trong đời mình tràn ngập yêu thương, sự nhẫn nhục, sự tử tế mọi thứ vậy, nên thiền tỏa ra cái đạo đức đó là đặc tính thứ ba của thiền. Và đặc tính thứ tư của thiền là gì?

[18:31]Giỏi hả, lãng mạn, nghệ sĩ. Tức là cái người tu thiền tự nhiên lại vươn tới cái đẹp, cái hay trong đời. Hay cái người tu thiền khi tâm thanh tịnh rồi thì lạ một cái điều là họ luôn luôn vươn tới cái đẹp, cái hay. Thấy thì rất là giản dị, đời sống của thiền là một đời sống đơn giản, nhưng mà lúc nào cũng vươn tới cái hay, cái đẹp. Thì hôm nay ta không có bàn về đó, tại nó đi sâu vào nghệ thuật rồi, thôi thầy nói sơ như vậy thôi. Giờ ta học tiếp thế này. Hiện nay trên thế giới, nhiều nơi dạy về thiền, nhiều nơi nói về thiền, nhớ điều này. Và có phải là tất cả đều chuẩn xác chưa ạ? Nhớ giùm thầy điều đó, đây là điều quan trọng.

[19:22]Nên tuy cái chữ thiền giống nhau, nhưng mà thật ra không phải là tất cả đều đã chuẩn xác. Ta nói câu này ta không có ý chê bai ai, không có ý hơn thua với ai, nhưng mà nó là một thực tế. Vì từ thời trước Phật đã có nhiều người dạy thiền, nhiều cái phái thiền trong cái thời của Đức Phật. Rồi khi Đức Phật xuất hiện, cái sự chứng ngộ chói lòa của ngài đã thu nhiếp được tất cả chúng sinh. Hầu hết mọi người đi theo con đường thiền mà Phật dạy. Nhưng đến khi mà Phật nhập diệt rồi, trải qua nhiều nghìn năm thì các vị tông sư hiểu về đạo Phật theo ý riêng của mình, và thu hút được, thuyết phục được nhiều tín

[20:13]đồ, và lập thành những tông phái riêng. Do đó đạo Phật bắt đầu phân phái, mà mỗi phái như vậy có cái cách thực hành thiền riêng cả. Cho nên ngay thời điểm ta ở đây, là trên thế giới đã có rất nhiều phái thiền. Hôm qua có một người hỏi thầy, nói: "Thưa thầy, con thấy ở trên kia có cái chùa cũng dạy thiền, ở đây cũng dạy thiền, như vậy có giống nhau không?" Thầy nói: "Không giống. Mà không giống ở chỗ nào thì ta cứ theo đuổi cái khóa Thiền Di Đà lần lần thầy dạy tới rồi sẽ biết nha." Khi ta thực hành tới, thật ra cái con đường thiền mà tâm khai mở đi vào nó sẽ na ná, nó gần nhau chứ không khác lắm, nhưng mà cách lý giải khác và bắt đầu nó sinh ra

[21:00]cái chính kiến, tà kiến lại khác muôn trùng. Và rồi hôm qua thầy cũng trả lời: "Cái con đường thiền mà ta đang đi ở đây là ta cố gắng đi tìm lại con đường của Đức Phật ngày xưa, tức là con đường thiền mà trước khi đạo Phật bị phân phái, nha. Đi tìm về cái cội gốc là cái ta đang học ở đây." Thầy nói một lần nữa là thiền trong đạo Phật đã có nhiều phái, và trên thế giới ngoài đạo Phật cũng nhiều phái thiền. Còn thiền ta đang học ở đây là phái nào, thì ta trả lời thế này: "Thiền ở đây ta đang học một loại thiền của Đức Phật trước cái thời đạo Phật bị phân phái, đi tìm lại cái cội gốc. Đó là cái con đường thiền ta đang đi như vậy."

[21:48]Và điều này ta không nói hơn, nói thua, không chê, không khen ai cả. Rồi có trường hợp này nữa, là có những người họ tu thiền có kết quả, tâm linh họ có khai mở, và họ dạy thiền. Nhưng nhiều người tu theo điên, phát điên, bị tâm thần. Tại sao vậy? Chúng ta để ý thêm một khía cạnh này nữa khi mà chúng ta tìm học thiền, là thật sự vị thầy đó có điều kỳ đặc trong tâm linh của họ, họ tu có kết quả đấy, họ có chứng một cái gì đấy chứ không phải là không. Họ khác người đấy. Rồi họ họ mở thiền làm thiền sư, nhưng mà những người vậy họ có kết quả, nhưng khi họ dạy thì người ta tu theo người ta điên. Vì sao vậy?

[22:43]Là bởi vì cái mà họ có kết quả là do căn cơ những đời trước của họ đã đến lúc chín muồi và họ phải chứng. Cho nên họ tu sơ sơ, thậm chí dụng công hơi sai cũng chứng luôn. Rồi khi họ đem cái họ tu sơ sơ, họ đem cái họ tu sai sai một chút đó họ dạy mình, mình tu theo mình điên liền. Bởi vì đã sai rồi thì bộ não bị hư. Thiền là tu tâm, mà tâm thì liên quan tới bộ não. Cho nên nếu dụng công sai, bộ não hư, người ta phát điên liền. Sau này ta sẽ học những nguyên nhân tại sao ta bị phát điên khi tu thiền, biết để ta tránh. Nhưng đây là một trường hợp. Vì vậy khi chúng ta đi tìm cầu học thiền, không phải là nghe cái vị đó có điều kỳ đặc trong tâm linh

[23:33]rồi ta tin hết mình, ta đặt hết niềm tin để mà đi theo cái sự dụng công của vị đó. Nhớ giùm thầy điều này. Trong thiền nó có một cái sự kiện rất là lạ như vậy. Ông thầy ổng chứng, nhưng dạy đệ tử, đệ tử phát điên liền. Do đó là cái người mà dạy thiền á cần phải có cái công thức chuẩn mực trong đạo Phật, dạy từ thấp lên cao, biết tránh cho cái người học những cái sai lầm. Ví dụ khi vắng thầy thì cái người học vẫn có thể tự mình tránh những cái sai lầm mà đi tới, nên cái người dạy thiền phải rất là khó là như vậy. Thầy có nói là sau những cái khóa thiền này, lúc nào đó thấy được thầy sẽ tổ chức cho thi. Thi gồm hai phần:

[24:22]một phần là thực hành ngồi thiền, phần thứ hai là lý thuyết. Người nào đậu được cả hai thầy cấp cho một cái chứng chỉ. Chứng chỉ để làm gì? Để có cái niềm tin rằng mình có thể dạy lại cho người khác một cách căn bản, mặc dù mình chưa phải là chứng, nhưng mình tương đối nắm được cái đường lối căn bản, là như vậy. Trong tương lai, nếu có duyên, thầy hoặc là những vị nào đó sẽ mở ra những cái câu lạc bộ thiền rộng rãi cho nhiều người đến tham học, kể cả người nước ngoài. Thì ta rất cần những Phật tử có thực hành thiền định, giỏi lý thuyết và nhất là giỏi ngoại ngữ đến phụ trách làm việc tại những cái trung tâm thiền

[25:02]như thế để mà mà hướng dẫn cho mọi người. Nên vì vậy, ai thấy mình có khả năng vừa thực hành, vừa nắm vững lý thuyết thì cũng nên đi học thêm ngoại ngữ nha, để sau này mà ta rộng rãi con đường mà đem thiền truyền bá cho cho mọi người. Và ta khi đi tìm đến thiền, ta cũng nhớ cầu nguyện Phật gia hộ cho ta gặp được vị minh sư. Vì sao vậy? Là vì chỉ có Phật mới biết ai dạy cho ta cái con đường chuẩn xác. Còn chính ta lựa chọn rất dễ bị nhầm. Vì như thầy nói, có những người tu có kết quả mà khi dạy người khác phát điên liền. Cho nên ta cần cái người nào đó, chính bản thân người đó là tu có kinh nghiệm và

[25:49]người đó dạy rất là thấu đáo để cho người học không bị lầm, là như vậy đó.

[25:59]Rồi một điều nữa, ta muốn nói về thiền với mọi người là thế này: thế giới ngày hôm nay căng thẳng, tất bật. Con người ta càng lúc càng gần lại với nhau, thế giới càng lúc càng nhỏ bé, con người càng lúc càng phải đối mặt với nhau, mặt đối mặt với nhau trên mọi lĩnh vực, và cái sự cạnh tranh hơn thua đã đến cái giai đoạn khốc liệt. Thế giới ngày hôm nay là như vậy. Thế giới ngày xưa thanh bình, ví dụ như làng ta ở bên này, nhiều khi ta cũng ít có việc phải đụng chạm với cái làng bên cạnh. Và như vậy một cái quốc gia này cũng hiếm khi đụng chạm đến một quốc gia khác. Nhưng thế giới ngày hôm nay thì

[26:47]tất cả các quốc gia trên thế giới đều liên đới với nhau. Ví dụ như Thái Lan bị chìm trong nước lũ, nền kinh tế của Thái Lan hôm nay là đình đốn luôn, không cái gì sản xuất, gì làm gì được nữa hết trơn, và cả thế giới lao đao theo. Vì sao? Vì rất nhiều cái cơ sở của các nước trên thế giới đặt tại Thái Lan. Thái Lan bế tắc hết, đường xá, giao thông, đời sống sinh hoạt, sản xuất, và nó kéo theo cả thế giới này khốn đốn luôn. Đó là một chuyện. Rồi cái chuyện của cái phố tài chánh Phố Wall bên Mỹ vậy, đang bị xáo trộn và cũng ảnh hưởng đến nhiều nước trên thế giới cũng như vậy. Người dân cứ đứng lên phản đối tại sao có những người giàu sang

[27:37]mà giữ được nhiều tài sản, trong khi có những người lại quá nghèo. Mà những người giàu họ có phương tiện thì họ lại càng lúc càng thu được nhiều lợi nhuận, tức là làm tăng cái tài sản mình lên. Và ta hiểu rằng khi một người được tăng tài sản lên thì tài sản ở đâu ra? Ở đâu ra? Của những người khác bị gom lại, bị lấy bớt đi thì mới dồn lại cho một người, phải không ạ? Cho nên cứ một người mà cứ giàu giàu giàu lên thì có những người khác đang nghèo nghèo nghèo xuống. Rõ ràng là như vậy. Nên vì vậy, trong một cái thế giới mà người ta cứ chạy đua đi tìm lợi nhuận và cứ chạy đua là có nhiều tỷ phú hoặc là có những người giàu nhất thế giới,

[28:22]thì ta phải hiểu rằng cái thế giới đó cũng đang chạy đua đi đến một cái tình trạng là rất nhiều người khốn cùng, không cơm ăn, không nhà ở, không áo mặc. Cái thế giới như vậy. Có một lần thầy giảng một cái bài nào đó thầy quên rồi, mà thầy nói thế này: Việt Nam ta không đi chạy đua theo kiểu đó, Việt Nam ta không chạy đua theo cái kiểu mà có nhiều người giàu trên thế giới, mà Việt Nam ta sẽ chạy đua theo cái này, cái mục tiêu của ta là thế này: ít người nghèo nhất. Đất nước ta sẽ đi tìm cái con đường là làm sao cho ít người nghèo nhất chứ không phải là nhiều người giàu nhất. Và ta đi tìm cái mục tiêu mà ít người nghèo nhất,

[29:02]mục tiêu đó cực kỳ nhân bản, tốt lành và không gây khủng hoảng xã hội như các nước phương Tây.

[29:12]Hiện nay thì thế giới tất bật, căng thẳng vì đối phó cạnh tranh hơn thua. Ta cứ thử quan sát một cái phòng mà giao dịch chứng khoán, những cái màn hình nhấp nháy nhấp nháy, những con người mở máy chạy lia chia lịa, liên lạc, tai thì nghe phone, một tay thì cầm điện thoại khác, một tay thì gõ bàn phím, tức là họ làm tất bật tất bật gì? Để chạy từng giây từng phút để xem cái biến dịch của giá trị chứng khoán mà đầu tư lấy lời. Mà cũng chỉ là lấy lời thôi. Không có sản xuất thêm một món hàng gì cho đời, không đem thêm một cái dịch vụ tốt đẹp gì cho đời, mà hễ canh, canh cái chứng khoán chạy lên chạy

[29:51]xuống để mình rút vào cái đồng lời đó. Mà một cái thế giới như vậy, một cái dịch vụ như vậy thì nó làm cho thế giới này đi về đâu? Con người ta căng thẳng, tất bật, chỉ thúc đẩy cái lòng tham lam mà thôi. Nên ông tỷ phú giàu nhất thế giới là ông Warren Buffett, ông ấy nói thế này, ông nói ở trong nước Mỹ á, những người giàu là những người được cưng như là những con thú sắp tuyệt chủng á. Vì những nhà khoa học trên thế giới đó, hễ biết con thú nào mà sắp tuyệt chủng đưa vào Sách Đỏ là các quốc gia phải theo cái lệnh đó mà bảo vệ nó. Ví dụ như một con bò mộng đi là loại thú sắp tuyệt chủng, nó xuất hiện mà nó tông chết ai thì người đó ráng chịu,

[30:36]nhà đó ráng chịu chứ không được bắn nó à. Giá trị nó lớn hơn con người khi nó được đưa vào Sách Đỏ rồi. Phải cưng như vậy, phải quý, phải tử tế, phải bảo vệ nó vậy. Và ông đó ổng mới cười một cái xã hội của Mỹ là những cái nhà mà giàu thì lại được bảo vệ cưng chiều giống như những con thú sắp tuyệt chủng, còn những người nghèo là bị đóng thuế cao hơn. Ông nói một cái xã hội rất kỳ lạ, ông không hiểu nổi và ổng yêu cầu chính phủ Mỹ phải cho ổng đóng thuế nhiều hơn người nghèo. Nhưng mà luật của Mỹ thì không, người giàu đóng thuế ít và người nghèo đóng thuế nhiều, ta không hiểu nổi. Nên cái thế giới này bất an, bất hợp lý và bất công.

[31:16]Trong cái thế giới như vậy, rõ ràng ta có hai điều phải làm. Ta góp phần ta xây dựng đất nước mình theo như cái hướng là ít người nghèo nhất. Đó là một điều là cái công của ta, cái công quả của ta, cái công sức của ta đóng góp với đời. Và điều thứ hai ta phải làm nữa là tu tập thiền định để cân bằng cái tâm trí của mình lại. Trước một thế giới đầy biến động, hỗn loạn, căng thẳng, tất bật, ta làm chủ tâm hồn mình, giữ tâm hồn mình bình an, bất động. Nghĩa là giữa cuộc đời biến động, hạnh phúc thay ta là những người bất động. Giữa cuộc đời tham lam, hạnh phúc thay ta là những người không tham lam.

[32:01]Giữa cuộc đời đầy hận thù, ganh ghét, hạnh phúc thay ta là những người không hận thù, không ganh ghét. Đó là lời Phật dạy như vậy. Nên vì vậy, cái thế giới càng lúc càng gần lại, càng mặt càng đối mặt, tính cạnh tranh càng gay gắt và làm cho thế giới đầy bất ổn thì sự thật, chính những lúc này là lúc mà loài người phải đi tìm cái con đường thiền định để cân bằng cái tâm trí của mình lại. Và khi cái tâm trí ta được bình an lại, ta thoát ra khỏi những cái quay cuồng, biến động, ngu si của thế gian này mà ta đi tìm một cái con đường sống đẹp nhất, hợp lý nhất. Cái mà gọi là ta đi tìm được cái con đường sống đẹp nhất, hợp lý nhất đó là gì?

[32:53]Có nhiều điều lắm nhưng trong đó có một điều mà ta vừa nói với nhau là ta xây dựng một đất nước Việt Nam ít người nghèo nhất. Nha, nói tổng quát là như vậy, ừ.

[33:05]Ta cũng mong rằng là tại Việt Nam ta cũng như nhiều nước trên thế giới, làm sao đem thiền vào trong trường học để dạy cho học sinh từ bé. Và đó là một điều mà cứu được thế giới này. Khi tâm ta bình yên, ta nhìn thế giới này khác đi. Thế giới này không phải là nơi để ta gieo rắc xuống hận thù, khổ đau, tham lam mà thế giới này sẽ là nơi ta yêu thương, ta xây dựng. Mà chỉ có những con người tâm vào được trong thiền định mới nhìn thế giới này khác đi như vậy mà có lý tưởng sống đẹp đẽ như vậy. Cho nên, nếu các trường học trên thế giới mà nhất là Việt Nam ta đưa được thiền vào để dạy cho học sinh là thế giới

[33:56]bắt đầu được cứu độ, được thay đổi, được thăng hoa. Ta nói điều này thực sự thì những người có trách nhiệm của đất nước cũng phải suy nghĩ. Tại vì sao? Vì trước khi đưa được thiền vào trong trường học, nhà nước phải đi tìm cái con đường thiền chuẩn xác nhất, khoa học nhất. Phải đưa được cái phương pháp thiền thế nào để sau này khi khoa học bắt đầu tiến bộ, bước vào nghiên cứu thiền thì sẽ thấy rằng cái con đường thiền mà Việt Nam đưa vào trường học là chuẩn xác nhất, tốt lành nhất. Chứ không đến khi mà khoa học họ nghiên cứu xong họ phát hiện ra rồi, té ra nào giờ mình dạy phương pháp thiền sai hả,

[34:41]thì vừa mất uy tín nhà nước mà vừa mất công phải chỉnh sửa lại. Nên do đó, nếu ta muốn đi trước thế giới đưa thiền vào trường học thì bây giờ là phải lý luận tìm cho ra cái phương pháp chuẩn xác nhất. Là từ cái bài trước cho đến ngày hôm nay là ta vừa giới thiệu tổng quan về thiền, chưa có gì cả, ha. Nghe có thích tai không ạ? Nghe thích nhưng mà chưa có gì cả, chưa có gì là thiền cả. Mới ca ngợi thiền, giới thiệu thiền thôi. Cho nên từ giờ phút này mà đi ngược về tới tháng trước thì coi như ta chưa học thiền gì nha, mới nổ cho vui thôi, chưa có gì cả.

[35:24]Giờ ta bắt đầu đi vào một chút xíu, ừ. Tu thiền tức là tu tâm. Giỏi. Ai trả lời câu đó hay đó. Tu thiền tức là tu tâm. Vì vậy, muốn tu tâm ta phải hiểu rõ về tâm. Nha, ta phải hiểu rõ tâm là cái gì thì ta mới nhiếp tâm được, ta mới tu tâm được. Nên là một vấn đề rất là lớn, nha. Giữa các vùng não, hệ thống thần kinh nó tương quan tới cơ thể như thế nào, bắt đầu ta phải biết. Ở đây đúng ra ta phải có cái bảng và có những cái đồ hình để vẽ, nhưng lần này cái người thiết kế sân khấu đã thiết kế hẹp quá làm cho thầy không có được cái chỗ để đặt cái bảng. Lần sau ta cố gắng nha, để ta xích cái sân khấu hoặc dời tượng Phật

[36:12]qua một bên để một bên để được cái bảng, bảng viết như vậy, ừ. Bây giờ ta xem những điều gì mà ảnh hưởng đến tâm? Thứ nhất, cái gì ảnh hưởng đến tâm? Gì? Giỏi. Thân ảnh hưởng đến tâm. Thân ảnh hưởng đến tâm là sao? Bởi trong đạo Phật, Đức Phật cho rằng cái bản ngã này hay là chúng sinh này là một hợp thể của năm uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Một hợp thể đó không tách rời nhau được. Mà sắc tức là thân, thân xác này. Thọ là những cảm giác, tưởng là bắt đầu hoạt động của não, hành là sự vận hành, sự quyết định của não, còn thức là cái biết tràn ngập. Lần lần thì ta sẽ học. Nhưng mà trước hết là cái sắc ảnh hưởng đến thọ,

[37:09]tưởng, hành, thức, tức là thân ảnh hưởng đến tâm, như vậy. Mà những vấn đề gì của thân ảnh hưởng đến tâm?

[37:19]Ví dụ như khi thân bệnh thì tâm làm sao? Tâm sẽ bất an, phải không? À, khi lúc mà bệnh là tâm không vui, tâm bất an. Mà nếu bệnh nhiều nữa thì sao? Buồn chán. Mà nếu phát hiện bệnh nhiều hơn nữa thì sao? Có khi tuyệt vọng luôn, phải không? Và thậm chí có người tự sát luôn nữa. Nó vậy, nghĩa là thân ảnh hưởng đến tâm, ví dụ một cái bệnh. Hôm qua có người hỏi thầy cái câu là cái tình yêu với của nam nữ với tình yêu đạo pháp, tình yêu nào mãnh liệt hơn? Thì hôm qua thầy đã trả lời thế nào? Cái nào mãnh liệt hơn?

[38:02]Tùy lứa tuổi, phải không? Ví dụ như lứa tuổi trẻ, khi mà nội tiết tố sinh dục đang hoạt động mạnh thì cái người đó, cái tâm lý của họ bị hấp dẫn bởi gì? Tình yêu nam nữ. Đó, như vậy rõ ràng là thân ảnh hưởng đến tâm. Cái nội tiết tố sinh dục là việc của thân, nhưng khi nội tiết tố đó nó bơm vào trong máu, máu chảy lên não, thế là tâm người đó chỉ toàn là tình yêu không. Và người đó làm sao? Hát nhạc tình, nghe nhạc tình, làm thơ tình, rồi cuối cùng là thất tình, chả được việc gì cả, phải không?

[38:42]Mà đến khi lớn tuổi cái nội tiết tố sinh dục nó đã yếu rồi, thì lúc đó cái người lớn tuổi mới nhìn thấy cái chuyện tình yêu nam nữ nó là sao? Nó là chuyện sao ạ? Chuyện sao, hỏi mấy cụ coi? Buồn cười nhỉ, vớ vẩn nhỉ, ngờ nghệch nhỉ, trẻ con nhỉ, thấy tức cười. Ờ. Nhưng mà lúc đó làm sao? Đã muộn rồi. Nhe, đã muộn rồi. Và thôi bây giờ phần đời còn lại thì dành cho đạo pháp. Đó, như vậy nó tùy lứa tuổi nhưng rõ ràng là thân đã ảnh hưởng đến tâm. Ví dụ như ta đang đi trên đường rồi bỗng có một người họ chen chen thế nào cái họ mang giày cao gót mà phía sau cái gót nó rất là nhọn, nó cao thế này, nó đạp chân ta một cái cái ta rất là là đau.

[39:32]Rồi ta làm sao? Ta làm sao? Cáu phải không? Cáu giận. Đó. Chỉ trừ người tu thiền đã vững thôi thì không bị, chứ còn bình thường là ta cái gì làm đau thân thì ảnh hưởng đến tâm liền, tâm ta thay đổi thái độ liền. Đó, như vậy rõ ràng là thân ảnh hưởng đến đến tâm. Rồi vô số điều, phải không? Ta không phân tích hết được. Ta không cần phải đưa ví dụ từng điểm nữa. Mỗi người phải về nhà mà tự suy nghiệm những điều này để nắm vững cái lý thuyết này. Và tâm ảnh hưởng đến thân và thân ảnh hưởng đến tâm, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai là nghiệp ảnh hưởng đến tâm. Nghiệp hay phước của quá khứ ảnh hưởng đến tâm. Nghĩa là sao?

[40:20]Nghĩa là nếu ta là một người có phước á thì tâm ta dễ xuất hiện những tư tưởng tốt lành. Còn nếu ta là người kém phước, tâm ta dễ xuất hiện những suy nghĩ bậy bạ. Giống như có một câu chuyện vậy, lúc đó Đức Phật Ngài rời bỏ cái đồ chúng rất là đông, Ngài đến ngọn núi Calika, Ngài ở với một thị giả là ngài Meghiya. Chỉ có hai thầy trò thôi. Cái ngài thị giả Meghiya lúc đó cũng chưa đắc đạo, mới ôm bát đi vào làng khất thực. Khi đi vào đi ngang qua một khu rừng xoài đẹp quá, cái về mới xin Phật để đến khu rừng xoài đó độc cư, tinh tấn tu tập. Đức Phật nói: "Lúc này chỉ có hai thầy trò à, ông đi đâu?" Mà cái ngài Meghiya cứ khăng khăng là đòi bỏ Phật đi.

[41:15]Cuối cùng là thôi, Phật mới nói: "Thôi ông nói là ông tinh tấn thì thôi Như Lai nói gì nữa, thì thôi hãy đi." Cái ông ôm bát từ giã Phật ông đi. Ông vào khu rừng xoài đó ông ngồi thiền, tâm loạn lên toàn nghĩ chuyện bậy bạ không. Nào giờ là từ khi xuất gia theo Phật tâm rất thanh tịnh, nhưng khi bỏ Phật vào trong rừng xoài ngồi là toàn nghĩ chuyện thù hận, chém giết, thậm chí cả những chuyện mà ô uế, dâm dục. Ông hết hồn luôn, ông chạy về cầu cứu Phật liền. Lúc đó Phật phải dạy nguyên một bài pháp. Đó ta mới thấy rằng khi mà cái người mà không có phước á, là tâm mình dễ nghĩ những điều bậy. Còn khi mà ta có phước, tâm dễ nghĩ những điều tốt lành.

[41:55]Do đó cái nghiệp quá khứ ảnh hưởng đến đến tâm. Và như vậy, khi ta đi trên con đường mà nhiếp phục tâm, kiểm soát tâm, ta phải tạo phước rất nhiều, tránh những điều ác, những điều xấu và làm cho cái phước đó bảo vệ tâm ta. Tại vì nếu không có phước bảo vệ tâm thì những điều tà kiến, sai trái sẽ nhập vào tâm ta liền. Ví dụ, ví dụ thế này, thầy nói ví dụ như chuyện của thầy thôi. Ví dụ có người nào đó nói xấu thầy, à nói rằng thầy là người xấu, rồi tham lam, hư hỏng, sa đọa, ví dụ có người nói như vậy. Thì khi một người nghe mà nếu người này có cái phước bảo vệ tâm, tự nhiên cái điều nói xấu nó không lọt vào tâm được, vững vàng và phản kháng.

[42:52]Nhưng mà nếu người này không có cái phước bảo vệ tâm, tự nhiên nghe cái tin liền, ngờ ngợ liền: "Ờ, nó dám thầy cũng có lắm á." Ở đây có ai vậy không à? Hả? Có ai mà nghĩ: "Dám thầy cũng có lắm á"? Hoặc ví dụ như là có một cái tổ chức nào đó chính trị nào đó họ dựng lên một cái bậc đạo sư, một giáo chủ, ý muốn lập một giáo phái mới để thu hút, lôi kéo tín đồ thành một cái quần chúng đông, mà sự thật phía sau là chính trị. Nhưng họ đưa cái nhân vật đó ra họ tô điểm đủ cách như là thần, như thánh. Thì khi họ tuyên truyền thì nếu ta có phước á, cái phước đó bảo vệ tâm ta, tự nhiên khi ta nghe tuyên truyền cho cái vị đạo sư mới đó ta không tin.

[43:42]Ta thấy ngờ ngợ liền, có một cái gì đó che tâm ta lại không cho phép ta chấp nhận. Ta nghi nghi liền, để đó không tin. Mà đúng như vậy, sau này điều tra ra thì thật sự đây là một vấn đề lớn. Còn nếu ta không có phước á, nghe tuyên truyền ổng đó hay lắm, trời ơi ổng đi qua lại nơi đất Phật hoặc là ổng là người thánh thiện, ta nghe ta tin liền mà chưa hề biết ất giáp ra sao cả. Đó là ta không có phước bảo vệ tâm thì những điều tà kiến, những điều sai trái lọt vào tâm ta liền. Đấy. Cho nên là khi ta không có phước, những điều sai trái, những điều tà kiến lọt vào tâm ta khiến cho ta thấy người tốt thành người xấu,

[44:23]người xấu thành người tốt, điều phải thành trái, điều trái thành phải. Và như vậy đời ta sao? Đời ta đi vào cái lầm lỗi luôn. Còn khi ta có phước, cái phước đó bảo vệ tâm ta, cái tà kiến cái sai trái không lọt vào được thì không ai làm cho ta hiểu sai được nữa, do đó ta cứ đường thẳng mà đi, chỉ bước trên con đường chánh đạo. Và như vậy nghiệp ta không tạo, phước ta cứ bồi đắp thêm từng ngày. Đó, như vậy nghiệp ảnh hưởng đến tâm, đó là điều thứ hai. Ừ. Điều thứ ba ảnh hưởng đến tâm nữa là gì? Là tính khí từ nhiều kiếp ảnh hưởng đến tâm. Cái tính khí của nhiều kiếp. Ví dụ một người từ nhiều kiếp là người ích kỷ thì đời này suy nghĩ sao?

[45:20]Cũng vẫn là cứ ích kỷ mà suy nghĩ tiếp. Ừ. Rồi một người nhiều tham vọng thì kiếp này sao? Cứ nhiều tham vọng mà mà đi tới, khó thay đổi, khó thay đổi. Cho nên do đó là cái tính khí từ nhiều kiếp cũng ảnh hưởng đến tâm. Còn cái người nào mà đã từng rộng rãi, độ lượng, tử tế, hiền lành, chất trực thì cũng vậy, những cái khuynh hướng đó đến bây giờ nó vẫn giữ cái tâm ta đi theo con đường đó là ta cũng hiền lành, tử tế, độ lượng, chất trực mà đi. Và như vậy cái phước lành cứ tăng lên dần, tăng lên dần. Vì vậy, trên con đường mà tu thiền để kiểm soát tâm, nhiếp phục tâm, ta phải coi lại cái tính khí của mình từ nhiều kiếp.

[46:10]Con người ta khi sinh ra không ai giống ai. Từ khi lọt lòng mẹ là sự thật đã mang theo cái tính khí từ nhiều kiếp. Có những đứa bé mà sinh ra đã là một người hiền lành, dễ dạy, có không ạ? Mà có những đứa bé sinh ra chưa có gì đã ngang tàng, bướng bỉnh, hỗn láo, có không ạ? Đó, không biết từ đâu. Thực sự khi hai vợ chồng lấy nhau thì muốn luôn luôn là muốn có con, để chi? Để mình yêu thương và xem như đó là cái kết quả của tình yêu vợ chồng. Nhưng mà thực sự đẻ một đứa con cũng giống như là giống như là đánh bài á. Không biết đẻ nhằm đứa nào, không biết đẻ thiên thần hay một quỷ sứ, thực sự là vậy.

[46:57]Có đúng không ạ? Phải không? Rất ham con và đẻ ra một đứa con cưng quá chừng cưng nhưng đâu biết không biết nó là thiên thần hay là quỷ sứ. Và có nhiều người đã đẻ nhằm quỷ sứ, vậy đó. Cho nên tốt hơn hết thì ta nên như thế nào? Đừng đẻ con.

[47:19]Mà muốn đừng đẻ con thì sao ạ? Đừng lập gia đình. Mà nếu mà không lập gia đình thì người ta nghĩ mình sao ạ? Ta nghĩ mình bê đê. Cho nên tốt nhất là sao ạ? Đúng là đi tu là tốt nhất.

[47:35]Hôm qua thầy có nói câu này, có những người đến hỏi thầy nói: "Thưa thầy, à con có mấy đứa nhỏ bây giờ tới tuổi lập gia đình, hai đứa nó thương nhau, thầy xem giùm con hai cái tuổi này nó có hợp không?" Ừm, thì thầy luôn luôn trả lời một câu như vầy mà không bao giờ sai: "Hai cái tuổi này mà lấy nhau, trước sau gì hai người này cũng chết." Đó, thầy trả lời câu này không bao giờ sai phải không? Nghe như vậy sợ hết hồn không cho nó lấy nhau nữa vậy đó. Có đúng không ạ? Phải không? Trước sau gì cũng chết, hai người này lấy nhau trước sau cũng chết như vậy. Nghe sợ chưa ạ? Nghe sợ. Nên trong cái việc mà đi tìm con đường của thiền định,

[48:16]kiểm soát tâm, nhiếp phục tâm, ta phải kiểm soát cái tính khí của mình, coi lại coi mình thuộc loại tính khí nào. Có bao giờ ta viết lên một tờ giấy, một cái bảng để phân tích cái tính khí của mình chưa ạ? Đó, đó là một sai lầm, một thiếu sót lớn khi ta đến với Đạo. Bắt đầu bây giờ ta phải tự phân tích cái tính khí của mình nha, rồi nộp cho thầy đọc. Cái tính của con là sao? Mình nói là: "Tính của con thì rất thương người, nhưng mà rất là dễ hờn, dễ giận", ví dụ vậy. Mình phải tự thấy mình những điều đó, mình mới phát hiện là cái tính khí từ nhiều kiếp đã chi phối tâm hồn mình rất nhiều mà mình không

[48:56]biết, mình cứ bị nó lập trình sẵn, cứ đi theo con đường của nó đã vạch ra và nó điều khiển mình. Bây giờ mình tu tập là mình điều khiển lại nó, không có cho nó điều khiển mình nữa, mà muốn như vậy phải biết rõ về nó, biết rõ cái tính khí nhiều kiếp của mình. Đó. Rồi có những người vậy, nhiều khi rất là dễ thương mặt này nhưng mà khó ưa ở ở khía cạnh khác, có đúng không ạ? Có đúng như vậy đó. Và ta phải tự biết mình hết, đừng để người khác biết mình nhiều hơn mình biết mình. Phải tự mình biết rõ về mình, nên phải phân tích cái tính khí, mà khi mình viết ra một cuốn sổ tay biết rõ về mình như vậy rồi thì sao?

[49:38]Thế sau này mỗi khi đụng chuyện, mình thấy cái tính nào nó khởi lên, phải không? À ví dụ như có một người đẹp vừa đi ngang cái mình nhìn vào cái mình cứ chăm chăm mái tóc, móng tay, móng chân cái mình mới phát hiện: "À, hôm vừa rồi mình mới ghi sổ tay mình là người thích ngoại hình, thích chưng diện, thích trang điểm, nói chung là mình thuộc loại điệu." Hễ bây giờ cứ gặp một người kia cái tính khí điệu nó khởi lên liền. Thế mình biết cái thôi mình kềm lại, nói: "Thôi thôi, tu rồi, không điệu nữa nha. Ai tóc xanh, tóc đỏ kệ họ, ai hàng hiệu, hàng gì kệ họ. Thôi ta sống với Đạo." Nhờ biết được cái tính khí

[50:20]vậy mà ta ta vượt qua nó, ta kiểm soát được nó. Hoặc một người tính tình bỗ bã, à ngang tàng, ghét người này, không ưa người kia, khi mình phát hiện đó mình viết vào sổ tay của mình. Cho đến khi cái mình gặp một người cái mình nói mà khó ưa, tâm vừa khởi lên khó ưa cái mình: "À, đây là chính cái tính khí của mình đang điều khiển mình, chứ mắc gì tự nhiên mình không ưa người ta, phải không?" Phật dạy mình yêu thương mọi người mà, mà tại sao mình gặp người đó mình lại khởi cái niệm không chịu ưa, khó ưa, bực bội? Đây là mình đang bị cái tính khí của nhiều kiếp nó điều khiển. Bây giờ phải vượt qua, phải quyết diệt trừ cái

[51:02]không ưa đó để yêu thương được mọi người. Ta vượt qua được cái tính khí của mình. Vì vậy, bây giờ các thiền sinh, hỡi các thiền sinh, mỗi người vui lòng lập một cái sổ cho thầy nha, phân tích tâm lý của mình, phân tích cái tính khí của mình nha, để biết nó rõ mà làm chủ nó, kiểm soát nó, không cho nó điều khiển tâm hồn mình nữa. Được không, hỡi các thiền sinh yêu quý? Được không? Nhớ nha! Mai mốt thầy bắt nộp là phải nộp đó nha. Nghĩa là mình phải hiểu rất rõ về tâm mình nha, về cái tính khí từ nhiều kiếp của mình. Ừm. Rồi một điều ảnh hưởng đến tâm nữa là những quan điểm riêng tư ảnh hưởng đến tâm hồn mình.

[51:48]Những quan điểm riêng tư, những quan điểm riêng tư là như thế nào? Những cái quan điểm sống là như thế nào? Ví dụ như khi ta hỏi một người trẻ tuổi, nói: "Con nghĩ sống để làm gì?", nó: "Dạ thưa thầy, con nghĩ sống là để hưởng thụ." Thì đó cũng là một quan niệm phải không ạ? Và chính cái quan niệm này sẽ dắt cái đứa bé đó đi. Đi vào đâu? Đi vào vũ trường, đi vô ma túy, đi vô hầm rượu và đi luôn xuống vực thẳm với cái quan niệm như vậy. Còn khi ta gặp một người ta hỏi là: "Thưa anh, anh nghĩ sống để làm gì?", thì anh này mới nói thế này: "Tôi mấy mươi năm ở trong bộ đội, bây giờ là tôi phục viên,

[52:29]tôi về hưu và tôi hiểu được một điều là sống để yêu thương, để phụng sự. Vì cả một đời tôi hy sinh cái cái tuổi thanh xuân này cho đất nước của tôi, tôi sống với đồng đội, đi qua bao nhiêu cái nguy hiểm, sống chết và tôi mới hiểu một điều là mọi điều đều mong manh. Chỉ có cái đọng lại trong tâm hồn ta làm cho ta ta xúc cảm mãi chính là gì? Chính là sự tử tế giữa con người với con người. Nên vì vậy cái bài học mà tôi phải hiểu để tôi dạy cho con cháu tôi là sống là để thương yêu, để phụng sự." Thì cái người này họ có cái quan niệm như vậy, họ sống theo cái cách đó, họ dạy con cháu họ cái cách đó và cái quan niệm nó dắt cuộc đời họ đi, đi về đâu?

[53:18]Đi lên cõi trời luôn! Vì cái người mà quan niệm sống để yêu thương, để phụng sự thì chết chỉ lên cõi trời chứ không có cõi này, cõi này không nuôi họ nổi nữa vì phúc họ lớn quá. Nên ta thấy là cái quan niệm ảnh hưởng đến tâm hồn và ảnh hưởng đến cuộc sống luôn. Nên bây giờ ta cũng vậy, ta coi lại quan niệm sống của ta là gì nha. Quan niệm sống của ta. Ví dụ như Tào Tháo thì ổng quan niệm cái gì? Thà là ta phụ người, chứ không để người phụ ta. Hễ mà nghi nghi người đó có gì là ổng giết trước, để cho đừng ai phụ ổng, thà ổng phụ người ta trước, thà ổng giết người ta trước. Nhưng mà theo Đạo Phật mình thấy cái quan niệm nó như thế nào? Tàn nhẫn quá!

[54:03]Cho nên ta có thể đổi ngược lại là sao? Thà là người phụ ta, chứ ta không phụ người. Đó. Rồi ví dụ một ngày nào đó đẹp trời, một thanh niên của đạo tràng Phật Hạnh có gương mặt buồn buồn đi đến sinh hoạt. Các bạn hỏi: "Ồ tại sao hôm nay mà bạn buồn vậy?", nói: "Tôi vừa bị người yêu bỏ." Nói: "Ủa sao anh đẹp trai như vậy mà để người yêu bỏ?", "Dạ bởi vì thầy dạy thà người ta bỏ mình, chứ mình đừng bỏ người ta." Thôi cứ vui mà sống. Đó là những cái quan niệm nha, những cái quan niệm sống mà những quan niệm đó là nhiều khi do ta suy nghĩ, nhiều khi do đọc sách rồi mình chấp nhận lấy, rồi nó dắt cuộc đời mình đi luôn, rồi dắt tâm hồn mình đi luôn.

[54:53]Cho nên vì vậy, mỗi người ta kiểm tra lại coi mình có quan điểm gì, quan niệm sống như thế nào. Thật ra ta đã có nhiều lắm đấy! Nhưng mà bất chợt hỏi thì mọi người không thấy phải không? Nhưng khi đụng việc, cái bắt đầu mình thấy quan niệm nó nó hiện ra. Nó dẫn dắt cái cách hành xử của ta, nha. Ví dụ như là khi ta lên lên xe lên tàu ngồi, lên xe lên tàu ngồi cái thì ta liếc qua liếc lại, ta tìm cái ghế trống. Nói còn được ba cái ghế trống, thì ta trong ba ghế trống đó ta nhìn coi cái ghế nào vị trí tốt hơn, cái ta chọn ngay. Thì khi ta ngồi xuống cái ghế mà tốt nhất rồi, thì ta mới nghĩ một điều:

[55:35]"Thì ra, trong cuộc sống này ta có một cái quan niệm luôn luôn dành phần tốt cho mình." Mà nào giờ ta không thấy. Ta ngồi lên ghế rồi, ta mới ngẫm lại ta thấy thì ra trong người ta, tiềm tàng trong tâm ta có một cái quan niệm sống luôn luôn dành phần tốt cho cho mình. Rồi ta thấy sao, đúng hay sai? Sống trên đời mà cứ dành phần tốt cho mình thì làm sao mà có phúc được. Cái ta mới thấy hổ thẹn: "Mình là đệ tử Phật, mình đi chùa Di Đà tu thiền, nghe bao nhiêu lời dạy của quý thầy, quý cô mà bây giờ còn mang cái quan niệm là sống trên đời phải dành phần tốt nhất cho mình thì ta không xứng đáng." Nghĩ vậy rồi, thôi đau khổ đứng lên.

[56:20]Kêu người khác ngoắt lại, có một người họ thấy họ già hơn, yếu hơn mình, ngoắt lại: "Thôi mời chị vào đây ngồi", đứng lên. Đau khổ đứng lên để chi? Để thực hành lời lời Phật dạy. Nên sự thật là mỗi người ta đều có một quan niệm sống tiềm tàng đấy, nhưng mà ta không biết đâu. Lúc nào đó ta cũng phải lấy cuốn sổ ta ghi lại coi từ xưa đến giờ ta đang sống theo quan niệm nào, đúng hay sai và phải chỉnh sửa lại. Được không ạ? Nha! Đây là những cuộc cách mạng, cuộc cách mạng trong tâm hồn ta mà muốn thay đổi được ta phải biết rõ về nó, biết rõ về về tâm của mình. Đó là cái gọi là cái phần thứ tư á, là những quan niệm sống, những quan điểm riêng tư ảnh hưởng đến tâm ta.

[57:07]Bây giờ đến cái thứ năm là cái sự giáo dục, những cái thông tin từ bên ngoài mà ta tiếp nhận được cũng ảnh hưởng đến tâm hồn mình. Cái này thì rất rõ phải không ạ? Rất rõ, ừm. Là từ nhỏ ta được cha mẹ ta dạy, ta được thầy giáo dạy, lớn lên ta sống với cuộc đời, ta tiếp nhận thông tin này, thông tin kia và những cái thông tin từ bên ngoài đó, sự giáo dục từ bên ngoài đó đã chi phối tâm hồn ta. Cái điều này có cần phải nói nhiều không? Điều này ai cũng hiểu rồi phải không ạ? Hiểu rồi đó. Do đó mà ta luôn luôn chọn những cái môi trường giáo dục tốt cho cho con em mình đi học là vậy, để mình hy vọng rằng nó tiếp nhận

[57:56]những cái thông tin tốt mà mà tâm hồn nó sẽ sẽ tốt lên. Tuy nhiên, cái gọi là môi trường giáo dục tốt nhất là nó nằm ở đâu?

[58:10]Vậy nằm bên Mỹ, bên Tây không? Bên Úc, bên Anh không? Hay ở trường quốc tế không? Nằm ở đâu ạ? Đây là điều ta phải bàn cãi. Bây giờ nếu ta nói ta phủ nhận cái môi trường giáo dục của nước ngoài thì không khác gì ta gây hấn với thế giới phải không ạ? Vì họ có những nền giáo dục cũng rất là hiện đại. Nhưng mà ta cũng không hoàn toàn tin họ. Giống như trong một cái bộ phim này có một ông tài phiệt rất là giàu, có một cô con gái một. Vợ ông mất đi thì ông cưới vợ khác, thì để tránh cái cảnh mà mẹ kế con chồng, ông mới gửi con con gái ông sang Mỹ học. Và ông nghĩ rằng cái môi trường đó nó sẽ đỡ cho nó.

[59:00]Nhưng khi nó học xong nó về nó thành quỷ. Hút ma túy, ăn chơi trác táng, cuối cùng chết thảm. Đấy, có một câu chuyện như vậy. Nên ta không tin đâu cả. Và cái điều quan trọng là ta ở đâu ta ráng đóng góp ở đấy. Ví dụ như ta sống trên đất nước mình thì ta cố gắng đóng góp cho cái ngành giáo dục Việt Nam tốt lên từng ngày, để cho con cháu ta được hưởng sự giáo dục tốt nhất. Nghĩ như vậy thôi nha, chứ ta cũng không có dám khen ai, không dám chê ai hoàn toàn là như vậy. Một cái yếu tố chi phối tâm hồn ta nữa là tình cảm. Cái sự thương ghét ảnh hưởng rất lớn với cái suy nghĩ của ta. Khi ta thương ai thì sao?

[59:48]Trái ấu cũng tròn. Ở đây có trái ấu nha, ngoài Bắc có trái ấu không? Ủa ngoài này cũng có à?

[59:56]Chứ thường ở trong Nam á, cái vùng Đồng Tháp á, cái mùa này trái ấu rất là nhiều. Cái mùa nước ngập đây nè, ta đi trên quãng đường mà của tỉnh Đồng Tháp, Cao Lãnh á cứ dân họ cứ bày bên hai bên đường họ bán những trái ấu, mà sau lưng họ là là cánh đồng ngập nước mênh mông như biển, không nhìn thấy bến bờ. Thì ấu nó mọc lên từ đó. Trái ấu nó làm sao? Nó cong cong quẹo quẹo. Nhưng mà khi ta thương thì ta nhìn nó làm sao? Tròn cũng đẹp vô cùng. Mà khi ghét thì sao? Thì trái bồ hòn cũng vuông, nó vậy.

[1:00:30]Nên cái tình cảm thương ghét nó thay đổi cái suy nghĩ của ta, ảnh hưởng lên suy nghĩ của ta rất là nhiều. Và vì vậy nó làm cho cái suy nghĩ của ta, cái nhận thức của ta không còn chính xác nữa. Khi ta thương ai, ta bênh vực cho người đó, ta nghĩ tốt về người đó, và điều đó không đúng sự thật vì người đó không thật sự tốt như vậy. Khi ta ghét ai thì ta cứ chê bai, nghĩ xấu cho người đó, mà điều đó không chính xác vì người đó không xấu như vậy. Nên cái tình cảm thương ghét của ta đã bẻ lái cái tâm hồn ta. Và như vậy không có lợi. Khi ta nhận định một điều không chính xác thì ta bắt đầu tổn phước rồi.

[1:01:15]Như Phật dạy: Không khen người đáng chê mà không chê người đáng khen. Vì ta khen người đáng chê ta cũng mang tội, làm cho chúng sinh bị lầm, bị lừa, bị gạt bởi cái người đó. Mà cái người đáng khen mà ta chê thì trước mắt ta tội liền, ta tội rất là nặng. Nên vì vậy không khen người đáng chê và không chê người đáng khen. Mà muốn như vậy, để đánh giá con người chính xác, ta không có cái cái tình cảm riêng tư nữa. Các sư tổ trong đạo Phật cũng nói câu này: "Tình sinh thì trí cách". Tình cảm mà phát sinh thì trí tuệ bị ngăn cách, tức là nhìn vấn đề không chuẩn xác nữa. Nên cái tu trong đạo Phật là ta tu đến một lúc nào đó lòng

[1:02:02]mình thanh thản, những tình cảm yêu ghét buông xuống hết. Và do vậy, ta nhìn con người, nhìn thế giới này nó rất là thực, rất là chính xác. Nhìn người nào là biết người đó như thế ấy. Còn trước đây khi chưa được cái cái trình độ này, ta nhìn ai cũng theo tình cảm cả. Mà có nhiều người nói với thầy nói: "Dạ thưa thầy, sao cái ông đó ổng ổng ổng già tới năm sáu mươi tuổi rồi thì ông lại đi cưới một cô vợ trẻ mới hai mấy tuổi, mà nhìn mà cái cô này thì thấy không có chỉ được cái đẹp thôi, chứ không con người không có vô hậu?" Thầy nói thế này: Là thực sự là ông này là bị cái bệnh háo sắc. Là ông giàu có rồi ông bị cái háo sắc.

[1:02:53]Thế là ly dị bao nhiêu đời vợ thì mình không biết nhưng giàu có rồi muốn hưởng thụ, rồi cái người háo sắc, do háo sắc rồi nên chỉ nhìn thấy sắc đẹp chứ không nhìn thấy cái đạo đức của một con người. Nên khi chọn người là chọn cái sắc đẹp để thỏa mãn cái lòng háo sắc của mình, chứ không phải chọn cái đạo đức để mà tìm sự bình yên cho cho tâm hồn. Biết làm sao bây giờ, nghiệp của chúng sinh, nhưng họ có phước, họ được quyền lựa chọn. Như vậy. Còn chúng ta tu là tâm ta thanh thản vượt qua những tình cảm yêu ghét tầm thường đó để nhìn điều gì là chuẩn xác điều đó. Một điều nữa, ta biết về tâm nữa là thế này:

[1:03:36]Bản chất của tâm là luôn loạn động. Hiểu điều này: Bản chất của tâm là luôn loạn động. Lúc nào cũng suy nghĩ. Có đúng vậy không ạ? Tâm mình lúc nào cũng đang suy nghĩ. Ở đây có ai đang mà lắng yên không suy nghĩ không? Giơ tay lên thầy, thầy mời lên đây. Ta chưa đạt được trình độ đó. Ta chưa đạt được trình độ đó. Ông nhà toán học Pythagoras sống khoảng đồng thời Đức Phật. Thầy không biết ai dạy ông, trong sử không ghi, nhưng mà sau này khi tằm thầy biết tới cái tập truyện tranh Đỉnh Núi Tuyết tới 14 thì ta sẽ biết là ai đã dạy cho ông này. Thì ông tin vào luân hồi và ông tu thiền ông có thần thông.

[1:04:29]Trong đó ông có một người học trò cũng là một nhà toán học là Joseph, người tâm luôn luôn thanh tịnh và ông khen, ông khen rằng là trong những hàng học trò của ông, Joseph là người đạt được cái tâm yếu của ông. Còn đa phần tất cả chúng sinh tâm đều loạn động. Cho nên ngài Krishnamurti, tức là một nhà đạo học Ấn Độ, ông có nói câu này: "Trên thế giới này, người khôn cũng như người ngu đều mắc một bệnh giống nhau là hay suy nghĩ". Vì đó là bản chất của tâm, tâm luôn loạn động. Lúc nào cũng suy nghĩ hết chuyện này tới chuyện kia. Bây giờ ta nhìn nếu một người nghệ sĩ kéo violon say sưa, nhưng đừng tưởng là chỉ có tiếng đàn, đầu ổng nghĩ lung tung chuyện trong đầu á.

[1:05:16]Vừa kéo đàn chứ đầu nghĩ lung tung chuyện. Hoặc một người họa sĩ ngắm nhìn cái cảnh vật để vẽ thì đừng tưởng là chỉ có phong cảnh và cái cái phông vải, mà sự thực trong đầu cũng nghĩ lúng túng đủ thứ chuyện trong đó. Vì bản chất của tâm là luôn luôn dao động. Cuộc đời là như vậy, con người là như vậy, và bản chất tâm là như vậy. Nên để có thể mà nhiếp cho tâm yên lắng được, ta phải hiểu là ta đang làm chuyện đội đá vá trời. Khó như vậy. Phải không ạ? Rất khó. Do đó, có người nào đó tu thiền rồi than, nói: "Trời, tôi tu thiền được ba tháng rồi mà tâm chưa định", thì sao? Thì ta phải nghe mà ta phải phì cười.

[1:06:03]Vì để mà tâm có thể nhiếp vào trong định, đó là chuyện của bao lâu? Bao lâu? Chuyện của 3 năm, của 30 năm, của 30 kiếp, 3.000 kiếp, chứ không phải chuyện của 3 tháng. Nên người này không hiểu. Bản chất của tâm là luôn dao động, luôn loạn động, luôn suy nghĩ. Và bây giờ ta làm ngược lại điều đó, làm cho tâm phải yên lắng, nhiếp lại một chỗ là chuyện đội đá vá trời. Do đó, cái người mà đi ngược lại dòng đời, đi ngược lại bản chất của tâm, đi ngược lại cái tính chất của não

[1:06:47]là làm một chuyện hết sức khó khăn. Nên do đó, ta phải đủ cái sự kiên trì, bền bỉ, phát tâm lâu dài, không bao giờ được nóng vội, không bao giờ được nản chí. Nhớ như vậy, vì bản chất của tâm là như vậy. Rồi ta biết thêm một điều này nữa nè, là hơi thở ảnh hưởng đến tâm. Tâm ảnh hưởng đến hơi thở và hơi thở ảnh hưởng đến tâm.

[1:07:17]Có những lúc khi mà ta gặp cái chuyện hồi hộp thì lúc đó ta thở như thế nào? Thở thế nào? Nín thở chứ ở đó mà thở mạnh, phải không? Nói: "Hồi hộp đến nín thở", phải không? Như vậy là ta không muốn nín thở, nhưng lúc đó hồi hộp quá nín thở, đúng không ạ? Đúng. Rồi ví dụ như ta ta nghe ai khen thì ta sao?

[1:07:44]Ta vui mừng thì hơi thở làm sao? Hơi dồn dập hơn phải không ạ? Thì nó nhiều chuyện thầy cũng chẳng biết nữa, không biết. Bị lâu quá thầy cũng quên mất mấy chuyện đó rồi. Nhưng mà đại khái là cái tâm ta, tình cảm của ta ảnh hưởng đến hơi thở và ngược lại, hơi thở cũng ảnh hưởng đến tâm. Như trong có một cái phim có một câu chuyện vậy, một người lính bị mất ở trong cái chiến trường thì cấp trên mới giao cho cái một cái cô nữ quân nhân đến báo cho người vợ. Thì cái cô đó gõ cửa, cái cô vợ mở cửa ra, cái cô mới thì cô là mang quân phục đàng hoàng. Cô mới hỏi phải cô là vợ của người chiến sĩ đó không? Cô nói:

[1:08:31]"Dạ đúng." Thì bắt đầu là cô vợ nghi rồi, nhìn thấy cái vẻ mặt mà thực sự thật thì ta cũng có trực giác phải không? Nhìn thấy mà báo tin về chồng mình mà với cái gương mặt kiểu đó là nghi rồi. Mà đúng là vợ mà có chồng đi ra ngoài chiến trường thì hết 70% là không hy vọng trở về. Thì nói: "Thôi, chúng tôi thay mặt chính phủ Mỹ xin báo tin" là bà vợ bả muốn xỉu rồi. Không, báo rằng là: "Chồng cô đã hy sinh tại chiến trường", cái bà kia là muốn xỉu liền. Thì bắt đầu cô này nói: "Cô hãy thở mạnh vào, thở sâu vào." Cô kia nghe lời hít vào một hơi, hít vào cái bỗng nhiên cái nó kềm được cái cảm xúc lại bớt liền.

[1:09:06]Đó là người ta có phương pháp đó. Tức là cái người mà đi báo những tin nhạy cảm như vậy, họ cũng là những nhà nhà về tâm lý học, trị liệu học và có hiểu biết về y khoa. Cho nên ngay lúc vừa báo xong tin là quát liền, nói: "Cô thở sâu vào, thở sâu vào, hít vào mạnh đi." Cô kia nghe lời hít vào mạnh một cái, cái nó khống chế được cái cảm xúc, chứ không là ngã cái ạch xuống đất xỉu, mà có khi sốc não hay nằm liệt luôn cả đời. Cho nên nhờ cái cô này cổ hiểu về những liệu pháp đó nên cổ kêu thở mạnh đi, thở mạnh đi cái cô kia vượt qua được một cái giây phút mà khủng khiếp nhất khi nghe tin chồng mình mất.

[1:09:42]Thì đó là như vậy, hơi thở ảnh hưởng đến tâm, tâm ảnh hưởng đến hơi thở. Và đó là lý do mà Phật dạy ta cái pháp môn Quán niệm hơi thở để ta nhiếp được tâm, trị được cái bệnh tâm tán loạn. Và đây là cái chìa khóa rất là quan trọng. Để có thể nhiếp được tâm, ta phải làm rất nhiều công việc. Phá những cái chấp, xây dựng được đạo đức, trừ diệt những cái pháp bất thiện, vượt qua những tính khí xấu, bồi đắp bao nhiêu cái phúc lành trong đời, vân vân, vân vân, rất nhiều. Nhưng trong đó tới cái cái điểm mốc cuối cùng, cái chìa khóa cuối cùng chính là hơi thở. Nếu ta đã dọn dẹp được mọi điều sạch sẽ, ta đã xây dựng được một cái đạo đức trong sáng cho

[1:10:29]tâm, ta đã làm được nhiều điều phúc lành, ta đã có những quan niệm sống tốt, vân vân nhiều thứ thì cuối cùng còn lại một chìa khóa cuối nữa để đi vào trong định đó là hơi thở, nhớ giùm thầy như vậy. Mà bây giờ thì ta không đợi, khi ta tu thiền thì ta không đợi là mình phải thuần thiện hết rồi bắt đầu mới tới cái ngày mình tu hơi thở, mà mình làm việc này song song. Trong khi mình xây dựng đạo đức, trong khi mình xây dựng những quan niệm sống tốt đẹp, trong khi mình đang bồi đắp những công đức lành thì ta vẫn tu tập pháp môn hơi thở nha. Đó là như vậy, đó là cái cách của ta ta tu tập như lời Phật dạy như như vậy.

[1:11:12]Rồi cái sự cố chấp hay sự buông xả cũng ảnh hưởng đến tâm. Đây là sự chấp trước á. Ví dụ như một người xem thân của mình quá quý thì tâm người đó chắc chắn phải loạn. Người quá yêu quý thân này thì tâm người đó phải loạn, vì đó là sự chấp ngã.

[1:11:36]Mà làm sao ta biết một người quá yêu quý thân của mình?

[1:11:42]Ta nhìn vào đâu mà ta biết rằng người đó rất yêu quý thân của mình? Nhìn vào mái tóc. Khi tóc người đó có nhiều màu, khi tóc người đó uốn gợn cong cong, khi tóc người đó model thì biết chắc rằng người này yêu quý thân mình. Và người nào thì không yêu quý thân mình? Cạo trọc hả? Coi chừng bây giờ nhiều người cạo trọc lại là những người cũng rất yêu quý thân mình, ở ngoài đời đó, cái là model mà. Nhưng mà tương đối rằng cái người phủi đi mái tóc là cái người đã không màng đến thân xác này nữa nha, như vậy tương đối là như vậy. Cho nên vì vậy, thầy hy vọng đến lần thứ ba vào khóa thiền, thầy nhìn xuống đây không còn ai có tóc nữa nha.

[1:12:41]Rồi ví dụ thế này nữa, ví dụ như là cái người chấp nguyên tắc, chấp nguyên tắc, chấp nguyên tắc quá thì chắc chắn là tâm người đó còn loạn động. Ví dụ như là bình thường thì ta phải có cái tôn ti trật tự phải không? Bình thường ví dụ bây giờ như như thầy là người xuất gia ở trong đạo thì trong cái tôn ti trật tự của đạo Phật thì thầy là người được được tôn trọng phải không? Thầy phải ngồi trên, thầy ăn trước. Rồi hoặc là như giữa thầy với thầy trụ trì thôi thì nếu tính ra trên cái hạ lạp thì thầy lớn hơn thầy trụ trì một chút, cho nên thầy như vai anh. Cho nên là thầy trụ trì luôn luôn lúc nào cũng nhường nhịn thầy, cũng quý kính thầy.

[1:13:29]Thì đó là cái luật ở trong đạo là vậy, nhưng mà luật là luật. Cái nguyên tắc là nguyên tắc, nó chỉ là tương đối thôi. Chứ còn để sống với nhau cái gì mới là quan trọng? Cái gì mới là quan trọng? Cái tình yêu thương mới là mới là quan trọng. Mới là quan trọng. Ví dụ như bây giờ là ví dụ bây giờ như như không có bàn ghế gì hết, cái dọn cơm ăn thì thầy phải ngồi trên bàn và đệ tử thầy phải ngồi dưới đất, trải chiếu ra mà ăn cơm ở dưới. Nhưng mà lỡ hôm đó thầy có một người đệ tử bị đau chân không thể ngồi dưới đất được thì làm sao? Thầy phải kêu lên bàn ngồi ăn với thầy, vì đó là gì? Cái tình yêu thương giữa thầy và trò. Lúc đó không đưa nguyên tắc:

[1:14:18]"Ờ con đau chân con ráng chịu, con phải ngồi đó tại vì cái luật, luật là đệ tử phải ngồi dưới thầy." Nếu mà chấp nguyên tắc đó thì không còn tình yêu thương giữa con người, mà nguyên tắc nào cũng phải thua cái tình con người hết. Phải vậy không ạ? Đó, đạo là như vậy. Cho nên Phật mới dạy là giới cấm thủ là một điều bất thiện. Cố chấp nguyên tắc là một điều bất thiện. Ta mới kinh ngạc trước cái trí tuệ của Phật. Phật dạy ta phải giữ giới, nhưng Phật cảnh báo ta rơi vào giới cấm thủ là chấp nguyên tắc, mà chấp nguyên tắc là một điều bất thiện, đặc biệt là như vậy. Cho nên là đây là thuộc loại một trí tuệ mà phải bậc chứng

[1:15:00]Tu-đà-hoàn thì mới vượt qua được cái chấp nguyên tắc này. Nghĩa là sống vẫn giữ tôn ti trật tự, nề nếp, kỷ cương nhưng lúc nào những điều đó nó thì phải đặt dưới cái tình yêu thương giữa người và người đấy. Cũng giống như mà thầy nói chuyện, thầy hay gửi gắm những lời nhắn nhủ với các tôn giáo bạn cũng vậy. Thầy nói: "Dù bạn ở tôn giáo nào cũng vậy, nhưng bạn vẫn là người Việt Nam và bạn phải yêu thương đất nước Việt Nam này. Đừng bao giờ mà để cái tình cảm tôn giáo của bạn cao hơn tình yêu đất nước. Đừng để như vậy, rồi bắt đầu chia rẽ với nhau. Mình đạo gì không biết nhưng ta đều là người Việt Nam.

[1:15:45]Và hiểu rằng vì ta đều là người Việt Nam nên ta phải yêu thương nhau. Và tình yêu thương nhau của người Việt Nam với người Việt Nam đó nó phải phá vỡ cái ranh giới giữa các tôn giáo để đem lại cái tình đoàn kết cho dân tộc, chứ đừng cố chấp cái tình cảm của tôn giáo mình mà đặt cao hơn cái tình yêu của dân tộc." Thầy nói như vậy có sai không ạ? Không sai. Thì trong đạo Phật cũng vậy, cái sự cố chấp hay sự buông xả ảnh hưởng đến tâm rất là nhiều. Nên cái người nào mà tu mà càng lúc càng bớt cái cố chấp thì người đó tâm càng lúc càng thanh tịnh. Giống như hồi nãy Thượng tọa trụ trì đã dạy chúng ta vậy,

[1:16:32]bố thí mà đừng chấp mình có có bố thí, đó cũng là vậy. Còn ví dụ cái người làm được một việc phúc mà cứ nhớ hoài, cứ kể hoài, tức là tuy làm điều thiện đó nhưng mà còn cố chấp thì vẫn còn bị ràng buộc và tâm vẫn động loạn. Còn ta làm được nhiều điều phúc mà không cố chấp thì tâm ta thanh tịnh dần dần. Nên cái yếu tố mà cố chấp hay buông xả cũng ảnh hưởng đến tâm.

[1:17:03]Rồi một điều cuối cùng về ảnh hưởng đến tâm nữa là thế này, là những vùng ở trên não, ở trên vỏ não và những vùng trên cơ thể có tương tác với nhau, tương tác với nhau. Đây là một điều thuộc về y sinh lý mà ta phải biết trước khi đi vào thiền. Ví dụ thế này, cái vùng vai của ta thì nó có một vị trí tương tác ở trên một cái vùng ở vỏ não. Một ngón tay cái của ta thì nó chiếm một phần lớn ở trên cái vỏ não, ngón tay út của ta cũng chiếm một vị trí trên cái vỏ não này. Tức là mỗi phần ở trên vỏ não đều tương tác với một phần ở cơ thể hết. Do đó, cái tư thế của cơ thể, cử động của cơ thể ảnh hưởng lên trên não,

[1:17:53]ảnh hưởng lên trên não hết. Và vì vậy, khi ta ngồi thiền mà ngồi với tư thế kiết già, bắt chéo hai chân, hai bàn tay xếp lên lại là ta đang tạo ra một cái tương tác lên trên não chứ không phải khi không mà ngồi như vậy. Mười phương ba đời chư Phật đều ngồi thiền trong tư thế kiết già này hết, hai bàn chân bắt chéo, hai tay xếp lại để trước bụng. Vì có lý do cả. Lý do đó là gì? Chỉ với tư thế kiết già này thì hai lòng bàn chân, hai lòng bàn tay và cái bụng dưới của ta gom lại một chỗ. Đúng không ạ? Không còn tư thế nào. Thử tìm đi, thử ai chế ra một cái tư thế nào khác mà vẫn đạt được cái tiêu chuẩn là

[1:18:40]hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân và cái bụng gom lại một chỗ thì khen hay á. Chế đi. Không bao giờ mà ta, có ai mà duỗi chân ra, xoải tay ra mà hai lòng bàn tay, bàn chân gom lại không? Được, khi nào mình chặt nó mình để lại một chỗ, thì chân này cứ duỗi ra. Còn bình thường, buộc phải bắt chéo như thế này, không còn cách nào khác cả. Và cái tư thế mà hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân và cái bụng gom về một chỗ, nó tương tác lên trên não liền. Nó làm cho não dễ nhiếp lại. Đây là bí quyết của mười phương ba đời chư Phật, nha. Cho nên đừng ai bày đặt chế ra kiểu gì khác. Người Nhật, họ vì tự tôn dân tộc,

[1:19:23]người Nhật có cái cách ngồi đặc thù riêng của họ là ngồi như thế nào? Ngồi thế nào? Quỳ, phải không ạ? Luôn luôn họ ngồi quỳ. Mình mà bắt quỳ như vậy mình mệt chịu không nổi, nhưng mà họ từ bé là họ đã quỳ như vậy nên họ ngồi với cái tư thế quỳ họ ngồi được rất là lâu. Và họ áp dụng cái đó vào trong thiền luôn. Họ cũng quỳ và để hai bàn tay xếp trên nhau trước bụng và ngồi thiền, không bao giờ có kết quả tốt. Vì sao vậy? Vì cái cách đó hai lòng bàn chân, hai lòng bàn tay không tụ lại với nhau được, chỉ có cách này thôi. Đó, nên trong cái học về cái tương tác giữa não và thân thì chư Phật đã tạo ra một cách ngồi lý tưởng nhất, nhưng mà sao?

[1:20:05]Cũng gây đau khổ nhất, vì nó quá tê, quá đau. Cái cách ngồi này hỗ trợ rất lớn cho việc nhiếp tâm, nhưng mà khi ngồi lâu thì sao? Tê và đau. À đây là một thử thách rất lớn của người tu thiền. Và có người đau đến sao? Đau đến khóc luôn. Đau lả mồ hôi, có người đau xỉu luôn. Có những cái thiền đường mà cái vị thiền sư bắt đệ tử mình phải ngồi đúng giờ, giờ bắt phải ngồi đúng một tiếng, có người bắt phải ngồi đúng hai tiếng, thì khi xả ra rồi, cái người kia xỉu luôn, tháo mồ hôi xỉu luôn, khóc luôn, có người khóc luôn và có người thề không bao giờ tu nữa. Đến mức độ như vậy, đau đến mức độ như vậy,

[1:20:47]nói thà giết con chết một lần còn khỏe hơn là ngồi đau kéo dài như vậy, đau đến như vậy. Thế, như vậy mười phương ba đời chư Phật có phải đã tìm ra được cái thế ngồi tối ưu chưa mà chúng sinh quá đau khổ? Xin thưa, tối ưu là chỗ đau á. Cái tối ưu là chính là cái chỗ đau đó. Là khi ta ngồi thiền, ta ngồi một lúc bắt đầu tê, qua hết tê bắt đầu đau, và hết đau thì sao? Đau khủng khiếp hơn nữa. À để làm gì? Hai điều, đúng như vậy, thứ nhất là trả nghiệp, thứ hai là rèn luyện ý chí của ta. Thế tại sao khi ta ngồi đau như vậy là ta trả nghiệp? Bởi vì từ quá nhiều kiếp, ta chìm trong luân hồi vô minh,

[1:21:33]ta hưởng thụ nhiều lạc thú, những cảm giác, những khoái cảm, và bây giờ khi ngồi thiền ta phải trả lại bằng những cơn đau. Nên do đó, người nào ngồi mà không đau là một điều bất hạnh. Ngồi phải đau để trả nghiệp của quá khứ. Mà mới ban đầu đau làm ta đau khổ, nhưng mà sau này khi ta ngồi bắt đầu tâm cũng hơi thuần, ta sẽ ghiền cái cảm giác đau đó. Một ngày mà không đau chân vì ngồi thiền, đó là một ngày,

[1:22:12]đó là một ngày buồn, à nói một ngày buồn. Một ngày thiếu thốn, một ngày khó chịu. Và ta phải làm sao? Phải ngồi, mà phải ngồi qua cơn đau đó mới được, nha, ngày nào cũng vậy, chứ không phải đợi đến khóa thiền Di Đà mới đến đây ngồi biểu diễn nha. Ở nhà mình ngày nào cũng phải ráng mà ngồi đều đặn. Như vậy thì mới làm thiền sinh được, chưa phải thiền sư đâu, nhưng mới xứng danh là thiền sinh của thiền viện Di Đà. À một điều rất là lạ. Chùa thì tên là Di Đà mà lại đặt tên là thiền viện, và cả thế giới không có cái tên thứ hai kỳ lạ như vậy, thiền viện Di Đà. Và cũng vì cái duyên đó mà hôm nay ta mới về đây mà mà tu thiền là vậy.

[1:23:04]Thầy cũng đi nhiều nơi, nhiều chùa thì cũng có những ngôi chùa thanh tịnh, nhưng mà thầy phát hiện ra ngôi chùa Di Đà này là một nơi rất là lý tưởng. Lý tưởng là sao? Cách cái thôn làng rất là xa ha, một khoảng vừa phải, không quá gần, không quá xa. Cách cái đường lộ cũng không quá gần, không quá xa, phải không? Băng đi thẳng cái là tới ngay quốc lộ nghe. Chung quanh là những cánh đồng để cách âm, chùa ta rất là thanh tịnh. Chùa lại rất là rộng rãi, sân chùa rất là thoáng, ta có thể làm cái hội trường. Và thầy trụ trì đang dự định là sẽ làm luôn cái mái che rất là cao to ra tới ngoài kia để ổn định cái khóa thiền lâu dài,

[1:23:43]đến cái mùa hè cho các em học hè dưới cái mái che. Tức là ta có một môi trường của cái thiền viện Di Đà rất lý tưởng. Và đặc biệt ở trong cái ngôi chùa Di Đà này, trong cái ngôi thiền viện Di Đà dễ thương này có một con người dễ thương hơn nữa, đó là ai? Thầy trụ trì đó. Thầy đâu mất rồi? Thầy đâu mất rồi? Thầy đi tu. Rất là đẹp trai, rất là hào hiệp nha. Hào hiệp, hơi khó tánh một chút, để bữa nào thầy góp ý.

[1:24:17]Bây giờ ta nói về cái cái tư thế kiết già. Mệt chưa ạ? Có mệt cũng ráng ngồi, vậy phải đủ giờ. Ta đang vào khóa học khóa tu á nên phải rất là nghiêm túc nha, phải rất là chịu thương chịu khó. Bây giờ ta nói về cái tư thế kiết già là cái thực hành căn bản nhất của thiền định. Ngồi kiết già khó không? Khó, vì bắt chéo hai cái chân có khi ta không quen, nên có nhiều người đã phải tạm ngồi cái tư thế gì? Bán già là vắt một chân lên thôi cho nó dễ, rồi từ từ sau này chân dẻo rồi bắt hai chân lên. Nhưng mà sự thật, ngồi bán già rất khó nhiếp tâm. Nhưng mà có người nói nói: "Thưa thầy, con lớn tuổi rồi, ngồi kiết già không nổi, chân cứng quá." Đừng lo.

[1:25:06]Đừng lo, tại thầy nhớ ba thầy rất là lớn tuổi rồi ông mới đi xuất gia, mà lúc chưa xuất gia là ông, lúc còn cư sĩ ông đã tập ông ngồi thiền mà chân ông cứng vô cùng. Ông bẻ đến lúc có thể ngồi được ba tiếng đồng hồ, chẳng sao cả. Và cái cách bẻ chân thì một lát nữa, quý Phật tử sẽ đến hỏi quý thầy, quý cô cái cách tập bẻ nha, nhất là người lớn tuổi ha. Gác một chân lên, ta nhún nhún đó rồi sau đó gác cái chân kia lên nhún nhún, gác một chân thôi, ngồi ghế đẩu thế này nè, rồi gác một chân lên cứ bẻ như vậy, thì qua chừng nửa tháng, một tháng gân mềm ta bắt kiết già được, không sao. Có một cái cô đó hồi đó giờ này chắc cô cũng già, cô chết rồi.

[1:25:44]Lúc cô cũng lớn tuổi thì lúc đó thầy cũng còn mới là đi tu, thầy cũng còn làm điệu, cái cô mới nói với thầy, cô nói là: "Con ngồi kiết già không được vì con lớn tuổi chân cứng quá. Cái con cứ cứ lạy Phật miết. Một đêm đó con nằm mơ con thấy Tổ Bồ Đề Đạt Ma hiện ra bắt chân lên cho con. Sáng dậy con bắt chân lên gọn liền, thế là từ đó con ngồi thiền được luôn." Mà sự thật như vậy, có nhiều người nhiều khi bắt kiết già hoài không được, cái đến vào chùa, thầy kêu: "Đâu, bắt cho thầy coi." Cái bắt lên được thì nói: "Ủa, sao bữa nay con bắt được?" Đó, nó có những cái bí mật như vậy. Cho nên tuy khó nhưng mà sự thật vẫn có những điều mầu

[1:26:24]nhiệm xảy ra, có khi ta lại bắt được rất dễ dàng nha. Ở trong đây thầy muốn xem cái tỉ lệ người mà chưa bắt được kiết già là bao nhiêu. Ai chưa bắt được kiết già đưa tay lên thầy xem, để xem cái tỉ lệ. À tốt, tất cả hầu hết, sạch sẽ không còn sót người nào.

[1:26:46]Được hả? Nha, lần sau là sao? Lần sau phải bắt cho được nha. Rồi một tháng sau ta mới gặp nhau và trong một tháng là ta có dư thời gian để tập rồi. Một lát sẽ hỏi quý thầy, quý cô cái cách tập chân để bắt lên kiết già. Đó. Chân trái vắt lên trên đùi phải, rồi cái chân phải vắt lên trên đùi trái. Và đừng có kéo sâu quá, cũng đừng có thả lỏng bên ngoài quá, vừa chừng. Hai lòng bàn tay đặt lên nhau ngay trước bụng, thường thì là tay phải ở ở dưới, tay trái ở ở trên. Vì sao vậy? Bởi vì khi ta bắt vắt chân trái lên trước, vắt chân phải lên sau thì cái bàn chân trái nó bị thấp hơn một chút, do đó ta kê cái bàn tay phải lên lót

[1:27:33]cho đầy rồi hãy đặt cái lòng bàn tay trái lên nha. Rồi có người mới hỏi: "Sao thầy dạy ngược lại với Phật?" Nói: "Ngược sao?" Nói: "Con thấy, con nhìn trong hình con thấy là Phật để tay phải lên trên, cái bàn tay trái ở dưới, còn sao thầy lại dạy khác với Phật là thầy lại dạy bàn tay phải ở dưới, bàn tay trái ở trên?" Thì thầy mới trả lời thế này: "Đúng là Phật thì giỏi hơn thầy, nhưng mà thầy thì chắc chắn giỏi hơn ông họa sĩ."

[1:28:02]Cư sĩ nhìn thấy Phật hay nhìn thấy bức hình do ông họa sĩ vẽ? Nói: "Dạ, ông họa sĩ vẽ." Thì đúng rồi, vậy hết chuyện. Người ta vẽ hình ông Phật chứ người ta không phải là ông Phật. Ta bị lầm tất cả. Mà không phải riêng chuyện đó đâu, rất nhiều điều trên đời này cũng vậy. Có một người gửi email cho thầy nói rằng: "Thưa thầy, con nằm mộng thấy Bác Hồ, Bác Hồ xưng Bác Hồ là Ngọc Phật Hồ Chí Minh, Bác Hồ kêu con phải đi theo đạo Ngọc Phật Hồ Chí Minh." Thầy trả lời câu gì? Xạo. Không có chuyện đó. Nhưng mà cái câu nói đó đem ra ngoài sao? Rất nhiều người tin. Đó. Ta có thấy Bác Hồ không hay là chỉ nghe lời ông đó nói?

[1:28:48]Chỉ nghe lời ông đó thôi, vậy mà ta mang một quan niệm sai lầm đi theo cả đời mình, cũng giống như chỉ nhìn thấy hình vẽ của ông họa sĩ mà tưởng đó là Phật, phải không ạ? Đó như vậy, nên từ đây về sau khi nghe ai mạo danh Bác Hồ, nghe ai mạo danh Phật thì hãy nhớ câu chuyện về ông họa sĩ mà thầy thầy nói hôm nay nha, đó. Thì khi ta ngồi như vậy,

[1:29:14]ngồi thẳng lưng, hai vai hai vai xuôi. Nó đều ảnh hưởng lên não hết nha, tất cả từng chút những tư thế đó đều ảnh hưởng lên não hết. Giữ thân bất động. Tại sao phải giữ thân bất động? Tại sao phải ngồi không nhúc nhích? Vì sao? Vì thân và não có tương tác, nha, nên thân nhúc nhích thì sao? Não sao? Nhúc nhích, não động liền. Và ta ngồi đến một lúc nào đó mà Phật gọi là ta diệt được cái triền cái trạo cử,

[1:29:55]Trạo cử là gì? Trạo cử là thân nhúc nhích nhúc nhích nhúc nhích, nhúc nhích nhè nhẹ. Mới ban đầu người mới ngồi đó, nhúc nhích người ngoài nhìn thấy được. Cái lại cứ sửa nó đừng nhúc nhích đừng nhúc nhích rồi ta ráng ngồi giữ cho yên. Nhưng mà vẫn đang nhúc nhích nha. Thấy ngồi, mắt người ngoài nhìn vào thấy ta ngồi không nhúc nhích nhưng sự thật ta vẫn đang nhúc nhích rất là khẽ, rất là khẽ. Mắt không nhìn thấy thôi chứ vẫn đang còn nhúc nhích. Nhưng khi ta ngồi đến một lúc nào đó, tâm ta nhập được vào chánh niệm tỉnh giác, tỉnh sáng, thì tâm ta thật sự lúc đó mới cứng như đá, mới rơi vào trạng thái bất động,

[1:30:38]đơ cứng luôn, thì lúc đó mới gọi là diệt được cái triền cái trạo cử. Lúc đó thân là hết nhúc nhích luôn, lúc mới thật sự là hết nhúc nhích. Rồi khi ta ngồi như vậy ta phải làm sao? Buông lỏng toàn thân. Ngồi bất động nhưng mà buông lỏng, chứ không được bất động mà kềm, kềm nó vẫn rung nha. Cho nên ngồi bất động mà buông lỏng toàn thân, lúc nào cũng buông lỏng toàn thân. Và chỉ cái buông lỏng này thôi, ta đã đạt được rất nhiều điều vi diệu trong cuộc sống. Ví dụ như ta sắp sửa bước vào một cuộc họp, ta đứng ngoài cửa, ta đứng đó ta buông lỏng toàn thân năm phút rồi bước vào họp, tự nhiên trong buổi họp đó ta rất khôn ngoan, rất sáng suốt, rất kiềm chế.

[1:31:29]Có một người lại cự nự ta, chửi mắng ta, ta đừng trả lời liền, không cần nghe liền, cứ đứng đó vừa nghe vừa buông lỏng toàn thân, thì lúc đó ta sẽ có cách ứng xử lại cực kỳ hợp lý, cực kỳ hợp lý. Cho nên chỉ cái buông lỏng này thôi mà đã mở ra nhiều điều vi diệu. Và vì vậy, ta phải tập buông lỏng toàn thân trong cuộc sống. Khi ngồi thiền bắt chân kiết già nghiêm túc, ta vẫn buông lỏng. Rồi khi đang ngồi như thế này, ta vẫn buông lỏng. Khi đứng ta vẫn buông lỏng. Và ta tập một số thế buông lỏng, ví dụ thế này. Ví dụ như bây giờ ta tập một cái thế, này thế khí công này rất là lạ, ta đứng chân rộng hơn vai,

[1:32:15]ta chùng chân xuống một chút, ta đưa tay lên thế này, đưa hai tay ra, và ta chỉ buông lỏng cái tay thôi. Ta buông lỏng từ từ từ từ cái tay cho đến cái tay vẫn để như vậy mà không còn lực nữa. Chứ sự thật khi ta đưa như vậy ta đang gồng đó, đúng không ạ? Ta đang gồng đó. Bây giờ ta để như vậy mà lấy hết lực ra, lấy hết lực ra không còn chút lực nữa, cái tay trống trống không. Đó là ta tập thử một cái tay. Tập vậy để làm gì? Tập ta đưa buông lỏng cái tay này để làm lấy hết lực ra không còn gì trong cái tay này nữa để làm gì? Để làm gì? Để ta đánh vỡ gạch, vỡ ván. Lạ như vậy. Ví dụ thế này, quý Phật tử có thể thí nghiệm bằng cách để một

[1:33:02]tấm ván kê lên nha, quý vị Phật tử chặt thử, gãy không? Không. Vậy quý Phật tử cứ đứng như thế này ha, đứng vậy, thong thả buông lỏng hết toàn thân, để hai tay ra và buông lỏng tay, không còn một chút lực nào nữa. Đứng như vậy 10 phút sau, chặt một cái pặc là gãy liền. Gãy cái gì? Không biết, thầy không biết. Thì nó gãy không biết. Lạ như vậy.

[1:33:33]Chính cái buông lỏng lại là cái mà tạo nên thần lực. À. Còn cái ta gồng cứng cho muốn cho mạnh thì thật sự ta lại đang yếu đi. Cho nên đời nó có những nghịch lý như vậy. Thì cũng vậy, nói cái tay thôi, mà thầy nãy là thầy nói đùa là chặt gãy không nói gãy gì, chứ sự thật là sẽ gãy miếng ván đấy. Ừ, có nếu mà nó chưa gãy ta để lại một chút xíu nữa, 15 phút nữa là chặt lại nữa, tự nhiên thần lực nó phát sinh. Thì chỉ là bàn tay, còn bây giờ ta buông lỏng toàn thân thì cái điều gì phát sinh? Một cái thần lực gì đó nó phát sinh rất là lạ lên tới não ta, làm cho tâm ta rất là sáng suốt, người ta có một cái sức khỏe tiềm tàng tiềm tàng bên trong.

[1:34:15]Nên đó nên cái buông lỏng toàn thân rất là hay và giúp ta nhiều điều trong cuộc sống này lắm. Ta ứng xử, ta học tập, ta làm việc tự nhiên nó tốt lên hẳn, chỉ mới cái buông lỏng toàn thân thôi. Nên bây giờ ta ngồi ta thử buông lỏng toàn thân, không cần ngồi kiết già, ngồi thế nào cũng vậy, cũng cảm giác chùng thân xuống, buông lỏng toàn thân.

[1:34:42]Mặt chằm hăm mà lo viết không đâu buông lỏng được. Ta buông lỏng thân là cái mặt giãn ra liền, đúng không ạ? Đó, não ta thư giãn ra liền. Chỉ một cái này thôi là đã bắt đầu đặt một chân vào vào thiền rồi. Chỉ một cái tập được buông lỏng toàn thân vậy thôi. Đó là cái ta ngồi điều thân. Nên khi cái căn bản của người thiền là gì? Thứ nhất là tư thế kiết già, phải không ạ? Thứ hai là buông lỏng toàn thân. Mà khi buông lỏng toàn thân tức là ta luôn luôn biết rõ toàn thân. Nhớ như vậy nha, đó là cái công thức: ngồi đúng tư thế, thứ hai là buông lỏng toàn thân, thứ ba là biết rõ toàn thân. Mấy cái đó đi đôi với nhau như vậy, đi chung với nhau như vậy hết.

[1:35:33]Khi mà ngồi thiền như vậy đó, ta vào ngồi thiền ta cứ chỉ buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân. Như vậy tâm đã dừng suy nghĩ chưa? Chưa. Mặc dầu não đã có dấu hiệu thư giãn nhưng vẫn chưa ngừng được cái suy nghĩ. Đó. Và khi mà chưa ngừng được cái suy nghĩ thì nhiều khi cái suy nghĩ nó còn quen đường, nó mạnh quá, cái nó kéo ta quên mất, phải không? Ta đang ngồi đây mà ta quên thân mình, bắt đầu ta nghĩ chuyện ở đâu đâu, gọi là vọng tưởng. Vọng tưởng nghĩa là cái gì? Nghĩa là những suy nghĩ mà làm ta quên cái công phu của mình, gọi là vọng tưởng. Ta quên cái thân của mình, ta quên cái công phu buông lỏng toàn thân,

[1:36:19]ta quên cái biết rõ toàn thân, thì cái mà làm cho ta quên đó gọi là vọng tưởng nha. Thì cái vọng tưởng đó là điều thiện hay điều ác? Xin thưa: cả thiện cả ác. Mà nếu điều gì làm cho ta quên cái thân của mình, quên công phu của mình đều gọi là vọng tưởng.

[1:36:43]Có khi vọng tưởng là một điều ác, có khi vọng tưởng là một điều thiện, nhưng cả hai đều là vọng tưởng vì làm cho ta quên công phu của mình. Nhớ giùm thầy nha. Mấy cái này mai mốt thầy hỏi đó, thầy chấm điểm, thi đó nha. Thầy sẽ hỏi: Vọng tưởng là gì? A. Là những suy nghĩ bất thiện; B. Là những suy nghĩ thiện; C. Là những suy nghĩ vừa ác vừa thiện; D. Là những suy nghĩ mà làm cho ta quên mất công phu của mình. Vậy A, B, C, D đó ta chọn cái gì? Không biết, tới chừng đó chấm là thầy chấm điểm nha, không biết. Nữa ta sẽ thi trắc nghiệm như vậy đó, nêu ra nhiều câu trả lời cho chọn một cái, mà nếu hôm nay ai học không kỹ, thực hành không kỹ thì sẽ trả lời sai.

[1:37:39]Bây giờ thầy hỏi lại: Khi ta đang ngồi điều thân kiết già, buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân, chợt có vọng tưởng khởi lên làm ta quên mất thì làm sao?

[1:37:53]Chưa, thầy chưa nói tới hơi thở. Hơi thở còn chuyện xa lắm. Cái điều thân này không là phải ba bốn tháng tới nửa năm rồi. Bây giờ bỗng nhiên vọng tưởng kéo ta đi, ta quên công phu thì ta phải làm sao?

[1:38:12]Nữa câu hỏi sẽ như thế này, đề thi sẽ như thế này: Khi đang điều thân, buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân, chợt vọng tưởng khởi lên kéo ta đi làm ta quên mất công phu thì ta phải: A. Quay lại biết rõ toàn thân, phải không? B. Cứ suy nghĩ cho khi nào nó hết suy nghĩ thì nó sẽ quay lại; C. Cả hai đều sai; D. Cả hai đều đúng. Thì ta chọn câu nào? Xin thưa: A cũng sai luôn. Vậy câu nào mới đúng?

[1:38:48]Đó là bí mật của đề thi, không thể nói lúc này được.

[1:38:55]Cái câu trả lời đúng là như thế này: là lệ thuộc vào cái phúc của ta.

[1:39:04]Khi mà ta có phước á, thì vọng tưởng vừa khởi lên, bỗng nhiên chợt nhớ lại liền để nhớ lại công phu của mình. Còn nếu phước ta kém, ta bị vọng tưởng kéo đi rất dài. Cho nên chỗ này không nói tài, không nói giỏi, mà chỉ nói là phước ít hay nhiều thôi. Đây chỗ này rất là quan trọng. Phước nhiều, tự nhiên ta cứ nhớ hoài. Mà khi ta tu đến phước đủ rồi, suốt trong một thời công phu không bao giờ ta bị mất, không bao giờ ta mất chánh niệm, không bao giờ ta bị vọng tưởng kéo đi. Lúc nào cũng nhớ mồn một nhớ mồn một, tâm rất tỉnh rất sáng, đó là lúc phước đã đã đủ. Cho nên trong thiền định, tuy ta rất cố gắng,

[1:39:45]tuy ta rất chịu khó học hỏi, nhưng cuối cùng cái quyết định vẫn là do phước, đúng như vậy nha. Cho nên trong cái bốn câu hỏi đó, thật ra bốn câu hỏi đều không có câu trả lời, mà chính câu C đó: Cả hai đều sai. Vì sao? Vì chưa có câu trả lời đúng cho cái câu đó. Cái câu trả lời đúng đó nó thuộc về phước mà trong đáp án chưa đưa ra. Chính cái phước. Cho nên vì vậy, cái người tu thiền phải hết sức lo mà làm làm phước, sống cả một đời lo lo làm lợi ích cho chúng sinh. Mà làm phước cho chúng sinh là làm điều gì? Là giúp đỡ cho chúng sinh từ A đến Z. A là gì và Z là gì?

[1:40:42]A là gì và Z là gì? A là miếng ăn, nhớ như vậy nha, tức là cái nhu cầu căn bản nhất của con người. Và Z là gì? Tu, đúng như vậy, tu thiền đó, chứ tu gì cũng chưa phải là Z nữa. Tu thiền mới là Z, còn tu gì đó vẫn còn là S, M, V, W ngược gì đó, U, F gì đó là những cái tu khoảng đó, chứ tới Z thì mới là tu thiền. Cho nên khi ta làm lợi ích chúng sinh là phải làm từ A đến Z. A là ăn uống, nhu cầu ăn uống; B là... B là gì? B là mặc, ha. C là gì? Ở. D là gì? Đó, nhiều nhiều nhiều thứ nữa nha, nhưng mà cuối cùng là Z là gì? Đưa về được về dự khóa thiền Di Đà là coi như ta đã đến Z rồi. Vậy hôm giờ ta đưa được mấy người đến Z?

[1:41:42]Dạ, nói đưa được người mà người này, người đó trốn mất rồi, uổng ghê. Như vậy là nó mất cái Z của ta rồi, phải lôi lại, nghe không? Phải lôi thêm nhiều Z nữa nha. Nói tại sao nó trốn mất? Vì không cho A. Không cho A lấy gì mà dắt đi về Z được, phải không? Cho nên để đưa người ta đến Z thì phải lo cho người ta có cái A, nhớ như vậy. Vì vậy mà Phật dạy sao? Phải bố thí trước là vậy đó nha.

[1:42:17]Thì đến chỗ này cái công phu là như thế này. Khi ta đang điều thân, buông lỏng toàn thân, biết rõ toàn thân, chợt vọng tưởng khởi lên. Thì đúng là lúc đó thua rồi, thôi bó tay. Nếu phước lúc đó có, tự nhiên khiến ta nhớ trở lại công phu và nó là cái đáp án A là quay lại, biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân. Thì đúng là như vậy, nhưng mà sự thật, chính cái phước bí mật đã làm nên điều này. Thôi ta nghỉ nha, tới ngang đây thôi.

[1:42:50]Quý Phật tử, giữa cái thời mạt pháp này, cách Phật đã xa, mà ta là những người đang ngồi đây, dưới mái chùa Di Đà, ta đang đi tìm lại con đường của Đức Phật thời chưa phân phái, nên ta đang làm cái chuyện mà được chư Phật sẽ hộ niệm, sẽ yêu thương ta. Ta đang gieo những duyên phúc rất là lớn cho đời mình và vì vậy, đừng cô phụ cái duyên lành này. Mỗi người phải hết sức là tinh tấn, cố gắng mà mà tu tập thiền định. Nhớ như vậy, chẳng những một mình ta tu mà ta còn giúp cho nhiều người cùng được được tu như vậy. Và lo cho người ta được đến Z, nhưng đừng quên cái A, nhớ như vậy. Thôi, thầy chúc cho quý Phật tử được nhiều phước lành,

[1:43:46]tinh tấn tu hành, gia đình thì được nhiều may mắn, bản thân mình thì lúc nào cũng có những sức khỏe nha, tu. Hẹn gặp lại tháng sau. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:44:23]Ráng ngồi thiền để biết được rằng người xưa tu khó khăn là bao. Siêng ngồi thiền để nghe lòng mình còn đang mang biết bao lầm lỗi. Dù chân đau vẫn cố, mặc áo chưa kịp khô, lòng đôi khi vẫn nhớ, nhưng quyết tâm làm lơ. Buông duyên trần trôi theo bóng hư vô, xem hơi thở vào ra cũng như

[1:45:01]mơ, nhìn toàn thân vô thường cơn gió cuốn, và nội tâm an vui không còn buồn.

[1:45:16]Ráng ngồi thiền để cõi lòng mình vượt qua bao đắng cay buồn lo. Siêng ngồi thiền để cho cuộc đời tình yêu thương với nhau đầy ắp. Dù đêm khuya sáng sớm, mặc gió thu chiều đông, trời phong ba bão tố, nhưng quyết không bỏ quên. Ai vui đùa theo hơi nóng men say, ta vui cùng dòng kinh giữa mây bay,

[1:45:57]ngồi lặng yên âm thầm như thế đấy, lời Phật đưa ta đi qua từng ngày.

[1:46:33]Ráng ngồi thiền để biết được rằng người xưa tu khó khăn là bao. Siêng ngồi thiền để nghe lòng mình còn đang mang biết bao lầm lỗi. Dù chân đau vẫn cố, mặc áo chưa kịp khô, lòng đôi khi vẫn nhớ, nhưng quyết tâm làm lơ. Buông duyên trần trôi theo bóng hư vô, xem hơi thở vào ra cũng như

[1:47:12]mơ, nhìn toàn thân vô thường cơn gió cuốn, và nội tâm an vui không còn buồn.

[1:47:27]Ráng ngồi thiền để cõi lòng mình vượt qua bao đắng cay buồn lo. Siêng ngồi thiền để cho cuộc đời tình yêu thương với nhau đầy ắp. Dù đêm khuya sáng sớm, mặc gió thu chiều đông, trời phong ba bão tố, nhưng quyết không bỏ quên. Ai vui đùa theo hơi nóng men say, ta vui cùng dòng kinh giữa mây bay,

[1:48:07]ngồi lặng yên âm thầm như thế đấy, lời Phật đưa ta đi qua từng ngày.