[0:00]Nếu ta hiểu được công hạnh của một vị Bồ Tát, mình thương đứt ruột là vì... cực quá. Xuất hiện giữa cuộc đời, vất vả vô cùng. Mà một vị Bồ Tát á, trong nội tâm mình á bị cái sức thiền định nó cuốn, cứ muốn bỏ hết để tu, nhưng một bên là thấy cái trách nhiệm đối với cuộc đời, đối với chúng sinh, đối với Phật pháp mà ray rứt không yên. Nam Mô
[0:30]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:42]Nay chúng ta nghe tiếp về công hạnh của Bồ Tát. Mà tại sao mình phải nghe công hạnh Bồ Tát? Để mình làm Bồ Tát. Ở đây có ai thích làm Bồ Tát không ạ? Thường thường là mình muốn làm cái gì mình phải học cái đó. Như muốn làm kỹ sư học... phải đi học đại học kỹ sư, muốn làm bác sĩ phải đi học đại học y khoa. Thành thử ngoái nay mình học qua Bồ Tát để mình làm Bồ Tát á mà, vậy đó nha. Học mà để chuẩn bị tốt nghiệp làm Bồ Tát. Nói: "Đủ bốn năm, đủ tốt nghiệp là làm Bồ Tát được á." Thấy hơi hơi chưa ạ? Vậy Bồ Tát là gì? Mấy đêm nay nghe quá chừng rồi, hiểu vậy Bồ Tát là gì? Đầu tiên thì Bồ Tát là...
[1:37]là một chúng sinh, nhưng mà chúng sinh có cái lý tưởng giác ngộ.
[1:46]Nhưng mà trong cái lý tưởng giác ngộ đó, cái người này lại bị thôi thúc bởi một điều là muốn cho nhiều người khác cùng cùng giác ngộ với mình. Ý nghĩa Bồ Tát là như vậy, cái lý tưởng nó như vậy. Ví dụ như bây giờ có người thích làm bác sĩ, nhưng thích có một mình mình làm bác sĩ, ráng lo học để làm bác sĩ rồi cứu đời, thì người này là bác sĩ thôi. Còn nếu có một người làm bác sĩ mà mong rằng sao rất nhiều người khác cũng biết chữa bệnh, cũng biết làm bác sĩ để giúp đời, thì đó gọi là bác sĩ Bồ Tát. Tức là nhiều người mong cho nhiều người cùng thành tựu giống như mình, thì tâm đó là tâm Bồ Tát.
[2:34]Như vậy, ta hiểu Bồ Tát á, đầu tiên là cái lý tưởng giác ngộ, nhưng mà đi kèm thêm với một cái cái sự yêu thương, một cái từ bi, một cái tâm độ lượng là mong nhiều người cũng thành tựu sự giác ngộ giống như mình. Đó là như vậy. Thì trong cái việc mà mong cho nhiều người đạt được cái sự giác ngộ giống như mình, bắt đầu nó mới nảy sinh ra vô số vấn đề. Vô số vấn đề. Vô số vấn đề là thế này, mình tu chưa xong. Đúng không ạ? Tại Bồ Tát là mới có lý tưởng, thì trong đó cũng đang tu, mà cái đang tu đó nó cũng có kết quả nào đó, nhưng một chừng mực nào đó chứ chưa phải là trọn vẹn, mà bên cạnh đó, bị cái tâm thôi thúc là
[3:30]dìu dắt thêm, kèm thêm, rủ thêm, độ thêm nhiều chúng sinh khác để đồng hành cùng với mình đi trên lộ trình giác ngộ đó, nên không có đi một mình được mà phải đi cùng với với nhiều người. Mà đi cùng với nhiều người như vậy nó vừa có cái hay mà cũng vừa có cái dở.
[3:50]Cái hay là mình có phước, tại mình mình tu thế nào thì mình rủ người khác cũng tu như thế, mình làm điều thiện gì mình cũng muốn người khác làm điều thiện như thế, cái tâm đó tâm từ bi làm cho mình có phước. Nhưng mà nó cũng có cái dở là lại vướng tay vướng chân. Lại vướng tay vướng chân mình không đi một cách thoải mái được. Có những lúc cái bị bận tâm chuyện này, bận tâm chuyện kia, không có dồn hết sức để tu hành cho tâm được thanh tịnh để đi đến cái sự giải thoát được nhanh. Đó, nên có cái hay, cái dở. Mà trong cuộc đời này cái gì nó cũng có hai mặt. Nên khi mà ta thấy xuất hiện có cái hai mặt nó giống như
[4:31]mâu thuẫn nhau trong một vấn đề là ta đi đúng đường. Còn nếu ta nghe nói cái gì nó thuận lợi một chiều, biết rằng mình đã sai. Như có nói chứ, nói phát tâm tu hành rồi nên tôi quyết tâm là tránh hết tất cả vào nhập thất yên tu ở nơi vắng vẻ, không bận tâm chuyện gì hết, dồn hết sức lo tu, ta thấy người này đi một đường, thấy hay nhưng biết ngay sai. Hoặc người nói là: "Tôi nghĩ rằng trên đời cái đạo lý là mình sống vì mọi người, nên cứ dồn sức lo làm từ thiện, giúp hết người này giúp người kia, giúp từ việc nhỏ như nhặt một cọng rác, xâu giùm cái sợi chỉ qua cái kim, rồi dắt người ta đi qua đường cho tới những việc
[5:16]lớn lao như là đắp đường, bủa bắt cầu, xây bệnh viện, xây nhà dưỡng lão mồ côi, những chuyện lớn như vậy, nói lý tưởng cuộc đời là như vậy, phải xông xáo dấn thân." Cũng sai luôn. Hễ cái gì có một cái là sai.
[5:33]Nên ta nghe nói khi mọi người họ bày tỏ một cái quan điểm về cuộc sống, về sự tu hành, mà nếu ta nghe họ một chiều, một phía, biết ngay người này đã sai.
[5:49]Cái đúng là cái gì? Cái đúng là một cái gì nó luôn có hai mặt cùng tồn tại mà ta khéo léo cân đối hai cái mặt trái ngược nhau đó mà làm cho nó cân bằng, hòa hợp lại. Đó là chân lý. Trong cuộc sống này luôn luôn là như vậy. Ngay cả những điều nho nhỏ trong gia đình của chúng ta rồi bước ra tới xã hội, lúc nào ta cũng phải đối diện với hai cái điều trái ngược, mà nhiều khi không phải hai, nhiều khi tới ba, bốn cái cùng trái ngược nhau, cùng tồn tại mà ta phải phải xử lý hết. Đấy. Giống như một cái người con trai trong một gia đình thì bị cái gì? Mâu thuẫn
[6:34]mẹ ruột mình và vợ ruột của mình. Hai cái người ruột đó thường mâu thuẫn nhau, mà cái người con trai sao? Cứ phải ráng khéo mà mà cân đối. Tại vì ổng đứng ở giữa đó, người nào ổng cũng thương, nhưng mà hai người đó hổng thương nhau. Thường không biết tại sao. Nên có cái một cái bà đó, bả nói con trai: "Thôi, con đừng lấy vợ, con." Tại vì bả biết chắc một điều là hễ lấy con dâu về là bả sẽ ghét, cho nên trước tốt nhất là đừng rước kẻ thù về. Làm ra được nhiêu lương cứ đưa mẹ, chắc ăn. Đó là bà rất sáng suốt để cho con mình không bị mâu thuẫn áp lực. Nhưng mà cuộc sống nó cứ như vậy. Cuộc sống ta cứ bị luôn luôn có những cái mâu thuẫn
[7:24]nó đè lên cái đôi vai của mình, mà cái người có trí tuệ, có đạo đức là khéo léo cân đối hai mặt đó. Một vị Bồ Tát cũng vậy, cái thanh tịnh của thiền định nó thôi thúc, lôi kéo một cái vị Bồ Tát cứ muốn là gì? Tránh duyên, nhập thất yên tu. Bị cái sự hấp dẫn của thiền định nó lớn lắm. Nhưng cái lòng từ bi yêu thương, lý tưởng độ sinh nó lại thôi thúc Bồ Tát làm sao? Cứ nhìn về chúng sinh, nhìn về cuộc đời mà cứ mong muốn cứu độ, bày ra nhiều phương tiện, nhiều cách thức để dẫn dắt mọi người về với đạo. Thậm chí, một bậc Bồ Tát từ bi còn mong cho chúng sinh đắc đạo trước mình nữa. Như vậy, nghĩa là nhiều khi mình là một bậc thầy giáo hóa,
[8:22]nhưng mà cứ mong chúng sinh cứ đắc đạo hết rồi mình từ từ đắc đạo sau cũng được. Cho mọi người lên làm thầy mình luôn cũng được, hổng sao hết. Như vậy, chứ không phải là bậc Bồ Tát cứ nghĩ mình phải luôn luôn là thầy người ta, mà nhiều khi nghĩ mình mình làm thế nào đó chúng sinh đắc đạo hết, mọi người đều làm thầy mình hết, đây là là là hay nhất. Cái tấm lòng của Bồ Tát từ bi yêu thương như vậy thì mới gọi là Bồ Tát. Nhưng mà giữa cái giằng co, cái khó của cái nội tâm thanh tịnh, cái sức cuốn hút của một nội tâm thanh tịnh với cái lòng yêu thương chúng sinh nó cứ mâu thuẫn, giằng xé.
[9:06]Ví dụ bây giờ ở Từ Tân chúng ta có cái khóa thiền, cái mỗi tháng mọi người về đây tu tập, trừ những cái người ăn gian không có về tu chỉ tới nghe pháp buổi sáng Chủ nhật thôi, à mấy người ăn gian thì thì sau này chết xuống Diêm Vương hay hỏi thăm cái chuyện đó lắm, nhớ nghe hỏi thăm. Chết xuống cái gặp Diêm Vương, cái nói: "Dạ con là người theo Phật á, ngũ tu hành ngũ giới rồi đủ thứ hết trơn. Tại sao con đáng lẽ con lên cõi trời chứ sao con xuống đây? Mỗi tháng con đều đi nghe pháp, con làm đủ thứ chuyện công đức." Thì Diêm Vương mới nói: "Ngươi cái gì cũng tốt hết trơn, chỉ có cái ăn gian không à.
[9:47]Không chịu mà dự khóa thiền tu hành, cứ đợi tới giờ nghe pháp mới tới, mới vác cái bản mặt ngươi tới nghe rồi đi về." Phải không? Cho nên là là là là phạt ngươi, phạt sao đó thì Diêm Vương với thầy cũng không biết. Nhưng mà á khi ta dự khóa thiền như vậy á thì ban đầu mình ngồi thiền rất là vất vả, tâm thì loạn, thân thì không được nhúc nhích, chân thì đau, tê. Rồi nhiều khi nhằm cái lúc mà mà hàng xóm nó có làm cái gì ồn ào mình ngồi rất là khó chịu. Thì trong giai đoạn đầu của việc tu thiền nó khó nên nhiều người tới dự khóa thiền một, hai lần cái trốn mất. Chỉ có những người có phước á là mới theo đuổi lâu.
[10:34]Theo đuổi thì 6 tháng, 1 năm, 2 năm, bất ngờ bắt đầu bước vào được, tâm bắt đầu có cái thanh tịnh, yên lắng được.
[10:45]Thì hạnh phúc nó xuất hiện. Hạnh phúc nó xuất hiện dần dần, dần dần. Lúc đó mới bắt đầu ghiền.
[10:55]Nhưng mà cái ghiền của thiền đó nó chưa phải là một sức hút mãnh liệt. Nhưng mà làm ta thích thôi, cứ về buổi tối về nhà mình ráng ngồi. Mỗi tháng cái khóa thiền mình cố gắng đến dự vì rất là thích, cái hạnh phúc của thiền nó thay đổi tâm hồn, thay đổi cuộc sống, thay đổi quan điểm. Rồi cái bạn đạo gặp nhau nó vui hơn mọi điều. Ờ những người cùng biết tu với nhau gần nhau, ta có cái niềm tin, có cái sự bình an với nhau. Nó khác với những loại bạn khác. Ví dụ như bây giờ bạn làm ăn, coi vậy chứ vẫn phải tính toán, đối phó. Rồi những cái bạn nhậu, bạn ơ câu lạc bộ thể thao, ta có nhiều loại bạn trên cuộc đời.
[11:41]Nhưng mà chỉ có bạn đạo cùng tu thiền mà cùng đạt được cái tâm thanh tịnh thì đó là những người mà cho ta cái niềm tin và sự bình yên nhất. Đấy. Và khi gặp những người bạn như vậy, cái người mà ta có thể có niềm tin và có sự bình yên, ta cứ thích gặp hoài, ta thích gặp hoài. Cho nên vì vậy là ta thích đến cái chùa, đến với khóa tu để ta được hưởng cái giây phút đó. Còn những cái bạn mà khác cái lần lần mình có khoảng cách dần, khoảng cách dần. Nó không cùng đường đi cái tự nhiên xa, xa nhau. Ứ, thì mình chỉ giữ lại vài mối liên lạc nào đó trong chừng mực thôi. Chứ cái tình cảm mà của buổi ngày xưa
[12:29]nó, ta thấy rõ nó coi vậy chứ nó vô nghĩa, coi vậy chứ nó vô nghĩa. Cái đạo lý vẫn là hạnh phúc hơn cả. Và những người cùng đi với mình trên con đường đạo đó vẫn là những người ta yên tâm hơn cả. Nhưng mà cái hạnh phúc ban đầu đó cũng chưa phải là là là là tất cả. Ta phải tu cho đến mức độ mà ta chứng được một phần kết quả buổi đầu của thiền định. Có một cái sự chứng, có một kết quả. Lúc đó tâm ta nó có một sự cuốn hút. Từ trong nội tâm ta nó hút ta vô trong đó, hút ta vào trong cái sự tu tập quyết liệt, tinh tấn, không lơi lỏng, và buông bỏ hết.
[13:21]Đến cái giai đoạn này mới là giai đoạn khó khăn của Bồ tát đây. Tại vì ai tu rồi cũng phải tới cái ngày đó, ngày đó ta ngộ đạo, ngày đó ta tu ta chứng ngộ một phần, có kết quả ở buổi đầu của sự tu tập.
[13:38]Thì ai tu rồi cũng tới ngày đó. Thì có người 5 năm được, có người 10 năm, có người 20 năm, có người 30 năm. Mà đi đúng đường rồi sẽ được, chỉ sợ ta đi sai đường thôi. Ta đi sai đường nên ta không có phước, dụng công trật, nên tu lâu mà không có kết quả, thậm chí tu lâu mà cái tâm mình nó còn thua cái ngày chưa tu nữa. Còn tu đúng rồi thì tâm hồn ta cứ tiến dần, tiến dần, thông minh hơn, đạo đức hơn, bình an hơn, hạnh phúc hơn. Đó là ta đi đúng đường. Mà cứ mấy cái hơn đó nó tiến dần, tiến dần, cho đến một ngày đến mức độ nào nó chín muồi thì nó trổ ra một cái kết quả bất ngờ. Đó là giây phút mà ta ngộ đạo.
[14:25]Ừ ta gọi là kiến tánh hay là ta gọi là chứng, chứng đắc một phần nào đó. Nó chưa phải là tột cùng, chưa phải là trọn vẹn, nhưng đã có một sự chứng ngộ nào đó. Thì khi tâm mà đạt được một sự chứng ngộ nào đó rồi thì nó như là một cái
[14:43]như một cái ví dụ như trên một cái con sông lớn mà nó có cái xoáy nước là nó rút hết tất cả mọi vật xuống một cái hố đâu ngầm dưới đó đó. Ta thấy cái dòng nước đang chảy nhưng tại đó nó có xoáy, xoáy nó rút hết mọi thứ, nó xuống một dòng sông ngầm, xuống một cái lỗ ngầm ở dưới, dưới đáy sông nó có một cái lỗ ngầm hút tất cả xuống trôi dưới hết. Thế ở trên thì mặt sông vẫn lững lờ trôi nhưng mà nó có một cái xoáy và hút tất cả xuống dưới. Thì cũng vậy, khi một hành giả tu tập thiền định mà đến một cái kết quả nào đó cái bị hút vào đó, tâm mình bị hút vào đó. Cái sức cuốn hút mãnh liệt, khủng khiếp, rút hết tất cả vào.
[15:27]Hành giả thường bị một cái tâm trạng là bỏ sạch tất cả để tu. Đây là cái chỗ mà thử thách lớn. Bỏ sạch hết tất cả để tu. Cho nên nhiều vị mà ngộ đạo một cái rồi, đi tuốt vào trong núi luôn, à không còn ai thấy mặt mày nữa. Ví dụ như ông Bàng Long Uẩn ổng ngộ đạo rồi, ông về ổng độ cả nhà ngộ xong ổng lấy hết vàng bạc đem lên cái ghe ổng ra ổng giữa sông ổng đổ sạch. Kì khôi. Tính ra ổng giàu lắm nha, giàu khiếp, vàng bạc mà cả một cái xuồng á. Thì ổng cho mình nắm thôi ha, còn sau đó từ từ đổ sau cũng được, đem đổ sạch. Rồi họ sống lúc đó là cả nhà sống đạm bạc, làm nông, làm rẫy, tới khi họ bỏ thân rồi nhập diệt hết,
[16:11]nhập tịch à coi như là bỏ thân một cách tự tại hết, là trường hợp vậy. Rồi mỗi người cái một cái cách biểu hiện kỳ lạ. Như có một ni sư ở Hàn Quốc vậy, bả ngộ xong bả đang nấu cơm, phụ trách nấu cơm cho chùa, bả bỏ nấu cơm bả đi luôn. Lúc đó bao nhiêu vị thầy khuyên, thậm chí Bồ tát, Hộ pháp hiện ra khuyên cứ phải nấu cơm, bả không nghe. Rồi sau này bả mắc cái quả báo là không thuyết pháp được. Bởi vì bỏ dở cái công công đức mình đang làm. Thì à thì khi mà cái sức cuốn hút của thiền á nó làm cho người ta giống như buông hết, bỏ hết, chỉ còn dồn sức vô tu, rồi ráng làm sao để nhập định rồi giải thoát luôn.
[16:52]Đó là một cái thử thách rất là lớn. Và nếu ngang đó mà ta theo cái sức cuốn hút đó đi luôn, dồn sức tu tập luôn, buông hết sạch để đi luôn thì trong kinh Đại thừa gọi đó là những người Thanh văn. Thanh văn là cái khuynh hướng mà đi tìm sự giác ngộ cho mình nó quá lớn. Cộng với cái cái kết quả tu tập của thiền định cái họ buông hết tất cả, đi tìm sự giác ngộ luôn. Nhưng nếu cái vị này bao nhiêu đời trước đã phát đại nguyện Bồ tát à trải lòng yêu thương chúng sinh, lúc nào cũng day dứt về cái thế giới loài người, lúc nào cũng trăn trở khi thấy cái cuộc đời này cái tội, cái phước nó cứ đan xen, cái người thiện, người ác nó cứ lẫn lộn,
[17:50]và trong tâm của từng người cái thiện, cái ác vẫn cứ giằng xé,
[17:58]tranh cãi nhau trong đó. Cho nên vị Bồ tát họ cứ bị cái trăn trở, cái ray rứt đó. Họ mong muốn một điều là: Làm sao cho chúng sinh trở nên thuần thiện, mỗi một con người đều thuần thiện, ai cũng đạo đức tột cùng, chứ đừng để chúng sinh cứ bị lẫn lộn thiện ác trong tâm, rồi cứ khi thì hưởng phước, khi thì chịu tội, khi thì sinh lên cao, khi thì đọa tụt xuống dưới thấp. Rất là vất vả. Cho nên cái khi nghĩ về những điều đó, cái một vị họ ray rứt, ray rứt rồi họ phát nguyện. Họ quỳ trước Phật họ phát nguyện mà không phải phát nguyện một ngày, một lần. Mỗi ngày họ đều phát một cái lời nguyện giống như nhau. Cái lời nguyện đó là gì?
[18:45]Lời nguyện đó là: Xin nguyện là cố gắng độ cho tất cả chúng sinh đều được giác ngộ. Thì cái lời nguyện nó cứ lặp đi lặp lại lại ngày này ngày kia như vậy, cái nó thành một bản chất, thành một sức mạnh. À và cái sức mạnh đó cái nó bao quanh lấy cuộc đời của vị đó, nó định hướng cuộc đời của vị đó. Cho đến cái ngày mà cái vị đó tu thiền đạt được một cái sự chứng ngộ ban đầu. Trong cái sự chứng ngộ đó vị đó bị bị xoáy nước nó rút. Cái tâm của mình bị xoáy nước nó rút. Khi mà bị cái xoáy nước rút rồi, không một vọng tưởng nào có thể khởi lên được, không một ước mơ nào có thể khởi lên được, không một dự định nào xuất hiện được nữa,
[19:32]vì cái xoáy nước của tâm nó xuất hiện rồi, nó cuốn hết tất cả vô trong. Cho nên cái người đó họ trở nên trong sạch, vô nhiễm, bất cần, buông bỏ hết. Đó là cái lúc mà mà thử thách rất là lớn. Đa phần là bị cái thác nước nó hút một cái trôi mất luôn, rồi họ đi tìm sự giác ngộ luôn. Nhưng cái vị Bồ tát mà đã nhiều kiếp cứ phát nguyện độ sinh thì nơi cái xoáy nước mà nó cuốn nó cuốn nó rút rất mạnh, rút rất mạnh để mà mình mình mình buông hết tất cả mình tu ở trong đó, thì cái sức mạnh của lời nguyện nó giữ lại, nó cứ cưỡng lại nó kéo lại, làm cho vị đó làm sao? Cứ tiếp tục trăn trở vì vì cái hạnh phúc của chúng sinh,
[20:21]vì sự giác ngộ của chúng sinh chưa thực hiện được. Cho nên vị này cứ bị giằng giằng co, giằng xé. Hôm nay ta nói về cái tâm trạng này của một vị Bồ tát. Hôm nay ta nói về cái tâm trạng này để mọi người hiểu, để đến khi mà mình à qua năm sau mình tốt nghiệp Bồ tát á, thì mình biết mà mình mình chuẩn bị với cái tâm lý này, cái tâm lý này. Tại mọi người năm nay đã được học năm thứ mấy của đại học Bồ tát rồi phải không ạ? Qua năm là được cử nhân Bồ tát rồi. Ai hỏi mình nói: "Tôi năm nay cử nhân Bồ tát tại học hết bốn năm Bồ tát á." Thì vì cái cái sức hút của thiền định của cái tâm chứng nó đấu tranh lại với cái lời nguyện
[21:06]độ sinh, tạo thành một cái mâu thuẫn giằng xé trong nội tâm. Và vị Bồ tát phải cân đối giữa hai điều này để sống, tu và làm việc. Đó. Ở đây cái này nói là cái giằng xé đó là làm sao? Tức là cái thôi thúc của thiền định cứ khiến cho mình muốn buông hết để tu, nhưng mà ước nguyện độ sinh cứ khiến cho mình phải bận tâm, bận tâm làm cái gì đó để mà giáo hóa chúng sinh. À thì bây giờ ta sẽ hỏi: Như vậy một vị A La Hán mà nhập Niết Bàn rồi có giáo hóa chúng sinh được hay không?
[21:50]Khi nhập Niết Bàn rồi thì cái vị đó không xuất hiện ở tam giới nữa, không hiện hình ra, không hiện ra một hình dáng cụ thể trong tam giới nữa. Mặc dù ở đâu cũng có, Niết Bàn là phủ trùm, ở đâu cũng có. À nhưng mà không hiện ra một hình dáng cụ thể để chúng sinh thấy. Thì những vị đó, những vị Bồ tát á những vị A La Hán hay chư Phật vậy, đều hiện hữu khắp nơi. Nhưng mà chỉ trở thành một cái cảm ứng thôi, chứ không có hiện hình, không có hóa độ trực tiếp. Cái cảm ứng là như thế nào? Là ví dụ như bây giờ như ngày hôm nay, ngày hôm nay, à có cái nơi Từ Tân mình có thuyết pháp, ừ và các vị mới sắp xếp
[22:41]ừ người này đi nghe, người này đi nghe, người này đi nghe. Còn một số người các vị bỏ lại, không có dắt đi, vì lý do gì đó các Ngài tính toán. Cho nên ta đừng tưởng hôm nay ta đi chùa nghe pháp là ý của riêng mình, hổng có đâu, không có. Ta cái tâm ta bị bí mật điều khiển bởi các vị A La Hán và các vị Phật, nên ta về đây với nhau,
[23:14]chứ không phải là mình làm theo ý mình đâu, coi vậy. Nên những cái người mà hôm nay có mặt ở đây phải hiểu rằng mình được Phật, được các vị A La Hán dắt tay về đây. Các vị không trực tiếp nhưng mình được dắt tay về đây. Mình nói nghe hơi lạ, nói: "Con mà được Phật dắt tay chắc con hạnh phúc lắm á, đâu có thấy đâu." Nhưng mình đang có cái hạnh phúc đó mà mình không biết. Như thầy nói vậy, ví dụ như cái chùa có một buổi lễ Phật đản hay Vu lan, Thành đạo gì đó, thì năm đó là bao nhiêu người về dự lễ, ví dụ như nhằm cái năm mà đông quá cái mình nói: "Trời ơi chùa hay quá ha, ông thầy hay quá ha, Phật tử về đông quá ha." Hổng phải.
[24:04]Không phải tại ông thầy hay, hổng phải tại chùa hay, mà tại vì cái gì? Phật duyệt, nhớ như vậy. Năm nay lễ này, Phật duyệt bao nhiêu người về thì bao nhiêu cho nấy về.
[24:22]Cho nên là cái bổn phận của các thầy mình cứ tu cho đúng, giáo hóa đúng, còn cái việc mà đưa ai tới, đưa ai lui, coi vậy chớ nằm trong tầm tay của Phật. Và cái đó là gì? Sự giáo hóa vô hình của các vị A La Hán, của các vị của các đức Phật. Các vị trong Niết Bàn hư vô, tịch tịnh, bất động, nhưng mà làm sao? Làm tất cả. Cái làm tất cả đó là cái đang ứng trong tâm của từng người chúng ta. Khi chúng ta có cái tâm hướng về tu hành, hướng về Tam Bảo, hướng về đạo Pháp, thì chúng ta ứng với chư Phật liền. Mình mới nói: "Ủa chư Phật cao vời, xa xôi làm sao mà ứng?" Không, Phật đang ở bên cạnh chúng ta,
[25:12]Phật đang trong từng cái không khí thế này, tất cả đều là Phật. Nhưng có cảm thì có ứng, tâm ta có hướng về Tam Bảo thì Phật ở trong tâm mình liền. Còn trong tâm ta nghĩ tào lao thì không có Phật nữa, vậy thôi. Nếu cái người mở lòng mình ra, hướng về điều thiện, hướng về lý tưởng tu hành giác ngộ, thì nhớ là Phật đang nắm tay mình liền, dìu dắt mình đi liền. Nhớ là như vậy, nên đừng nghĩ rằng hôm nay mình ngẫu nhiên mà do ý mình muốn mình đến đây nghe pháp, không phải đâu, mình đã được Phật dắt đi rồi đó. Nhưng mà có một cái thế này, cái sự giáo hóa vô hình đó
[26:01]của các vị A La Hán, các vị Phật ở trong Niết Bàn á, gọi là giáo hóa vô hình. Cái hay là gì? Cái hay là các vị ứng hết tất cả tâm chúng sinh hết, không có một chúng sinh nào bị sót. Các Ngài không trực tiếp nói cho mình nghe được, đúng không ạ? Không trực tiếp. Cho nên vì vậy là các vị ở trong Niết Bàn thường có
[26:28]nên là phân công giao cho một cái người nào đó mà hiện hữu trực tiếp để nối tiếp công việc của các Ngài. Ví dụ như trong pháp hội này thì thầy là một giảng sư thì hôm nay bao nhiêu ngàn người đến đây thì coi như là Phật giao cho thầy. À nói là: "Đó, ta giao cho con ngày hôm nay đó, nói chuyện với bao nhiêu người này." Tức là thầy cũng là người được phân công để nối tiếp cái sự nghiệp giáo hóa của Phật, nên trong cái vô hình đó Phật vẫn là đang giáo hóa.
[27:09]Những lời của thầy nói ra đang được Phật kiểm soát chứ thầy không có dám nói bậy, không phải nói theo ý mình đâu. Trước khi đi thuyết pháp, lúc nào thầy cũng phải lễ Phật, vậy đó, không có cái gì là của mình cả. Và như vậy những cái vị mà nhập Niết Bàn
[27:36]vị đó hoàn thành được cái sự giác ngộ cao siêu của mình nhưng mà không bao giờ rời bỏ chúng sinh. Cái tâm yêu thương, từ bi vẫn phủ trùm, vẫn theo dõi, vẫn dẫn dắt, vẫn giáo hóa, chỉ có cái là không trực tiếp, không hiện hữu, không hiện hình ra. Do đó, cái vị đó phải phối hợp với những cái người mà đang hiện hữu.
[28:03]Tuy nhiên, ta sẽ đặt vấn đề: Vậy tại sao có những giai đoạn mà Phật pháp suy tàn, không ai giáo hóa? Có những lúc mà chánh pháp như tàn lụi, có những khu vực thạnh nhưng có những khu vực suy, có những giai đoạn Phật pháp thạnh, có những giai đoạn Phật pháp suy? Người ta đi tu đông mà trong cái đi tu đông đảo đó, đời sống của các thầy nó mơ hồ, huyễn hoặc, không thực tế và gây mê tín.
[28:37]Cái sự đóng góp lợi ích cho xã hội không rõ mà tiêu thụ cái tài sản của xã hội nhiều quá, mà sự đóng góp không rõ ràng, không cụ thể. Lúc đó, các đời vua Lê dẹp bớt ảnh hưởng của đạo Phật, bắt phải thi lại, mấy ông thầy là phải đến thi, thi đậu cho tu, không đậu bắt đuổi về hoàn tục. Thời đó bị để lọc bớt cái số người tu lại. Và cái tình trạng mà có những giai đoạn mà khi có những vị thánh xuất hiện, ta gọi là những vị Bồ tát xuất hiện á, giáo hóa thì cái đạo tâm, cái đạo hạnh của nhiều người được tăng lên. Lúc đó, đạo Phật được hưng thịnh. Nhưng giai đoạn nó đi qua rồi, cái đà nó còn, người ta vẫn còn mộ đạo, nhưng mà cái người tu không còn chuẩn nữa.
[29:24]Cái lòng mộ đạo thì nhiều mà người tu thì không còn chuẩn, lúc đó đạo Phật giáo đó tiêu thụ cái tiện ích của xã hội nhiều quá mà
[29:38]cống hiến lại cho xã hội không nhiều. Nó là một sự không công bằng. Và cái nhân quả nó xảy ra là vua chúa họ tìm cách cản đạo Phật luôn vì đạo Phật không có lợi cho quốc gia. Đó là một thực tế, nên ta đừng có nghĩ là hễ mình đạo Phật là phải được người ta kính trọng, không có đâu. Mình vẫn phải theo nhân quả và cái sự cống hiến của Phật giáo phải là thực tế, cụ thể, có lợi cho cuộc đời. Vì sao? Vì ta theo đạo Phật, ta hay nghe cái chữ gì? Cúng dường rất là có có phước, nên mình có đất mình cúng cho chùa, có tiền mình cúng cho chùa, có gạo mình đem cho chùa. Cái gì mình cũng đem cho chùa hết trơn á,
[30:22]vì nghĩ rằng đó là phước điền, đó là có phước. Nhưng mà cái chùa đó, sau khi nhận gạo, nhận cơm, nhận vải, nhận vóc rồi, chùa làm lại gì cho cuộc đời? Cái quan trọng, nó là bài toán nhân quả, chứ không có phải niềm tin, không phải niềm tin là à hễ tôi cúng chùa là có phước. Nhân quả nó không có tính theo niềm tin, mình tin thì kệ mình, nhưng nhân quả nó là một bài toán sòng phẳng, là anh nhận của người, của cuộc đời nhiều quá, nhưng anh làm lại cái gì cho cuộc đời? Nếu anh không làm lại cái gì cho cuộc đời thì làm sao? Anh bị xóa sổ. Đó là đương nhiên. Hễ nói tất cả các triều đại cũng đều như vậy.
[31:02]Ví dụ cái người mà ban đầu dựng một triều đại, thường là những người rất có công với đất nước. Nhưng mà những thế hệ sau, họ cứ lấy tiền thuế của dân về để họ xây dựng, hưởng thụ một cái đời sống xa hoa, vô ích. Vì nói thật một ông vua thôi, mà ổng có chừng 50 bà vợ và khoảng 300 cung nữ thôi là một sự gì? Vô lý rồi. Mà tiền đóng thuế của dân để nuôi cái đám đó cho ổng. Rồi cái thái giám, thấy đồ cả nhà cửa, đồ ăn uống, mỗi ngày không biết bao nhiêu con bò, bao nhiêu con heo đem vào trong cung để mà xẻ thịt đồ đồ tiêu thụ một lượng quá lớn tài sản của xã hội, nhưng mà triều đại đó làm gì có lợi?
[31:46]Bài toán nhân quả nó tính liền, và khi mà cái triều đại đó cứ hưởng như vậy, không cống hiến lại, triều đại nó bị xóa sổ liền. Đó là bài toán nhân quả, và Phật giáo cũng vậy. Cúng chùa cúng quá chừng cúng, nhưng mà trong chùa đó không đem ra lại một cái lợi ích khác về tâm linh, về đạo đức thì điều chắc chắn xảy ra là chùa đó sẽ tan vỡ luôn, sụp luôn. Đó là cái cái quy luật như vậy. Đó là lý do mà có những giai đoạn, khi mà những vị thánh vắng bóng, từ nơi chùa không có tỏa ra được cái lợi ích cho xã hội về mặt tâm linh đạo đức, và chùa bị vắng dần, vắng dần.
[32:31]Chùa thì vẫn còn nhiều đó, nhưng ta đi ngang ta nhìn vô ta sẽ thấy cái điều đó. Có những ngôi chùa ta nhìn vô ta thấy có cái khí, mọi người vẫn còn tới, có cái niềm tin, nhưng có những chùa đi ngang ta thấy rất lạnh lẽo, không ai muốn bước vào. Có nó vắng một cái cái sức mạnh, một sức hút gì đó, vì ta biết rằng trong đó gì? Cái trái tim trong đó là trái tim băng giá. À. Cái người nào mà giữ cái chùa đó là người có trái tim băng giá. Cho nên không ai muốn vô chùa đó nữa. Còn ta đi ngang cái chùa bỗng nhiên ta có cái cảm nhận, có một cái linh tính chùa này vẫn còn có sức hút, vì ta biết rằng ở trong đó có một trái tim
[33:12]cháy bỏng, à, có trái tim cháy bỏng nên mới có cái sức hút với chúng sinh. Nhưng mà ở đâu mà những vị tăng ni có được cái trái tim cháy bỏng để hút được chúng sinh? Đó là cả một quá trình tu hành rất là tinh tấn, chuyên sâu, đạo lý đầy ắp thì nó thành một cái sức hút liền, hút người ta về. Và từ nơi ngôi chùa đó, cái đạo đức nó tỏa ngược về cuộc đời lại, nó tỏa ngược về lại với cuộc đời. Ví dụ như hôm nay ta về đây với ngôi chùa này, ta nghe một vài đạo lý, rồi ta trở về nhà,
[33:56]rồi có chuyện gì xảy ra? Nói, "Cũng không có chuyện gì xảy ra." Phải không ạ? Chỉ mất một buổi sáng vậy thôi, tốn tiền ăn cái bánh mì mấy em nó bán ngoài kia thôi chứ chả có gì. Nghe bài pháp vui vui tai thôi rồi chả có gì. Nhưng tâm ta đã thay đổi một chút, đúng không ạ? Coi vậy chứ tâm ta đã thay đổi một chút. Một chút xíu thay đổi đó, những người chung quanh ta được hưởng lợi ích, đồng nghiệp ta được hưởng lợi ích, cơ quan ta được hưởng lợi ích và xã hội này được hưởng lợi ích một chút. Vì một chút xíu tâm ta thay đổi, chút xíu thôi, chút xíu yêu thương con người nhiều hơn, chút xíu có trách nhiệm nhiều hơn,
[34:45]chút xíu tránh đi cái sự tham lam, ganh đua, đố kỵ chút, thêm một chút xíu tận tụy, thêm một chút xíu bao dung, ta đã ta đã làm thay đổi cuộc đời này. Và đó là gì? Đó là từ cái ngôi chùa ta tỏa ra lại lợi ích cho cuộc đời. Còn nếu không có một cái thời mà tụng kinh, nghe pháp, ngồi thiền thì ta đi đến chùa, tốn ít đồng cúng dường, ta trở về lại với cuộc sống không có gì thay đổi thì đúng là chùa đó trở nên vô ích dần dần đối với cuộc đời này. Và luật nhân quả tính liền. Luật nhân quả họ bí mật tính toán con đường riêng. Tính toán con đường đó là gì? Cái mà chùa nhận được từ cái cuộc đời này với cái chùa cống hiến lại cho cuộc đời này, hai cái đó bằng nhau hay không?
[35:47]Nếu mà cái đóng góp của chùa tỏa vào cuộc đời nó lớn thì ngôi chùa đó càng ngày càng thịnh, Phật pháp càng ngày càng thịnh lên, cái dư đó làm cho thịnh lên. Tức là cái chùa cống hiến, đóng góp cho cuộc đời nhiều hơn cái mà chùa nhận thì Phật giáo càng lúc càng thịnh. Còn nếu cái cống hiến cho cuộc đời ít mà cái nhận lại của cuộc đời nhiều thì ngôi chùa đó càng lúc càng tàn lụi, cho tới khi vắng tanh luôn, không còn ai tu luôn, không còn ai muốn tới chùa luôn. Đó là nhân quả. Thì ở đây lại trở lại cái bài toán của Bồ tát là ở cái chỗ này. Khi Bồ tát quan sát hết mọi điều trong cuộc sống, trong thế gian này, mà thấy cái
[36:34]cái việc mà Phật pháp thịnh hay suy nó lệ thuộc vào gì? Lệ thuộc vào cái đạo tâm của mọi người. Nếu đạo tâm của người tăng lên thì Phật pháp được hưng thịnh. Nếu đạo tâm của mọi người suy giảm thì Phật pháp suy tàn. Nên cái bài toán đó nó trở thành một cái sự thử thách, thôi thúc, trăn trở cho một vị Bồ tát. Mà một vị Bồ tát á, trong nội tâm mình á bị cái sức thiền định nó cuốn, cứ muốn bỏ hết để tu, nhưng một bên là thấy cái trách nhiệm đối với cuộc đời, đối với chúng sinh, đối với Phật pháp mà ray rứt không yên. Trong cái ray rứt không yên đó thì vị đó là bày đủ trò, rất là nhiều chuyện, nói không ai nhiều chuyện bằng mấy ông Bồ tát.
[37:27]Bày đủ trò để làm gì? Để làm lợi cho cuộc đời, để làm cho gì? Cho mọi người yêu thích Phật pháp, để làm gì? Để làm cho mọi người tiếp cận được đạo lý dễ dàng hơn. Rất là nhiều phương tiện, đủ thứ hết trơn, để làm cho mọi người đến với Phật pháp một cách hứng thú, hấp dẫn, lôi cuốn, yêu mến.
[37:57]Và chúng sinh có cái cửa ngõ để để vào đạo, để tăng trưởng được đạo tâm. Nhưng mà để làm được những điều đó thì Bồ tát sao? Cũng nát đầu, nát óc, không phải là dễ. Tuy nhiên, Bồ tát không cô đơn. Cái hay là Bồ tát không cô đơn, là khi một vị Bồ tát lòng yêu thương chúng sinh, muốn xây dựng Phật pháp, muốn đem đạo lý đến cho mọi người thì Bồ tát không cô đơn, vì như nãy ta đã nói, các vị ở trong Niết bàn vẫn sao? Âm thầm gia hộ, dẫn dắt, hướng dẫn mọi cái. Nên một vị đó không phải là tự trí tuệ một vị đó nghĩ ra đâu, mà đó là sự gia hộ của chư Phật, chư vị A-la-hán ở trong Niết bàn.
[38:51]Tuy nhiên, một cái vị Bồ Tát đó vẫn phải gì? Bận tâm. Đó. Cái bận tâm mà giáo hóa chúng sinh với cái mà sự cuốn hút của tâm đi về thiền định, nó vẫn là một cái giằng xé mâu thuẫn trong nội tâm của một vị Bồ Tát. Ta phải hiểu điều này. Ta hiểu điều này để đến một ngày nào đó mà ta đạt đến cái trình độ đó thì ta phải thấy quan sát cái tâm mình để biết rằng mình đang đi vào cái hướng nào. Nếu lúc đó mình vứt hết bỏ hết, mình chỉ lo tu cho chứng ngộ viên mãn thì biết rằng mình đang đi theo con đường gọi là Thanh Văn. Thanh Văn là nhập Niết Bàn sớm mà không có chọn con đường ở lại để trực tiếp giáo hóa chúng sinh.
[39:42]Còn mà nếu lúc đó ta bị giằng xé, không có
[39:49]không có chịu mà buông bỏ để tu mà còn cứ vướng bận vướng víu để ở lại mà trực tiếp giáo hóa chúng sinh thì ta đã chọn con đường của Bồ Tát đạo. Thì mỗi một con đường nó đều có cái hay, đều có cái dở, chứ không có trọn vẹn. Ví dụ như bây giờ cái người mà ta chọn con đường Bồ Tát Đại Thừa ở lại trực tiếp xuất hiện giữa cuộc đời để giáo hóa chúng sinh thì cũng có cái hay mà cũng có cái dở.
[40:21]Cái hay là gì? Cái hay là trực tiếp.
[40:27]Là mọi người biết rằng à có một vị thầy đó, có một vị đó họ đang giáo hóa. Hình ảnh nó rất cụ thể. Cái người đó có lịch sử, à có nguồn gốc thực tế, có ID, ID tức là giấy căn cước á chứ không phải ai đi đâu đâu. Có nghĩa là có hồ sơ tư pháp cá nhân đầy đủ hết. Đó, vị đó có thật giữa cuộc đời, à có tu hành, có giáo hóa, có lý lẽ, à có lời nói, có bài pháp rất cụ thể, nên dễ chứng thực chứ không phải là một vị thần mơ hồ trong niềm tin. Nhớ như vậy. Không phải một vị thần mơ hồ trong niềm tin, mà đó là con người có thật. Thì cái cái cái lợi của nó là gì? Cái lợi nó là thực tế. À. Nhưng mà cái không hay là gì?
[41:18]Cái không hay này là xuất hiện giữa cuộc đời này nó có mấy cái không hay. Cái không hay là không phải ai cũng yêu mến mình.
[41:30]Không phải ai cũng yêu mến mình. Không phải là hễ mình là người có tâm Bồ Tát thì tự nhiên người ta yêu quý mình, mà làm sao? Vẫn có người ghét mình. Ghét mình tại sao? Tại vì họ hổng ưa mình. Mà tại sao họ hổng ưa mình? Bởi vì mình khó ưa quá. Mà tại sao vậy? Là bởi vì mình xung đột quyền lợi với họ. Đây mới là vấn đề. Đây mới là vấn đề, xung đột quyền lợi. Nên một vị Bồ Tát mà xuất hiện giữa cuộc đời thì họ đâu thể nào làm người xấu được, lúc nào họ cũng phải tốt, phải làm cái gương về cái điều tốt và dạy cho mọi người những điều thiện. Thì nó quá đẹp đi chớ, nhưng mà sao? Luôn luôn xung đột với gì?
[42:24]Với điều xấu. Đó là cái điều bất lợi của một vị Bồ Tát khi xuất hiện thực tế giữa cái cuộc sống này. Rồi bây giờ muốn cho người ta đừng ghét thì làm sao?
[42:38]Đừng tốt nữa hả? Thấy không? Nó không được. Bởi vì lý tưởng mình đã như vậy, đạo lý đã như vậy, cái nội tâm đã thanh tịnh như vậy, không thể không tốt, phải sống phải phải cực kỳ thánh thiện. Nhưng mà càng thánh thiện thì càng càng chọc giận những người khác. Chọc giận những người khác. Đây là điều khổ tâm của một vị Bồ Tát. Đó nên cái xuất hiện giữa cuộc đời không phải là lúc nào cũng được welcome. Bồ Tát không phải lúc nào cũng được đón mừng đâu. Trở thành á. Nên có ví dụ mình đâu mình nghe nói à năm nay có cái ừm lời sấm truyền là sẽ có một vị Bồ Tát xuất hiện, mình vui mừng, nhưng có những người rất lo lắng
[43:22]khi có một vị Bồ Tát xuất hiện, họ không muốn cuộc đời này có Bồ Tát xuất hiện. Đó là một cái. Một cái nữa là thế này: cái vị Bồ Tát đó đâu phải là trên trời rớt xuống, mà vị Bồ Tát đó cũng gì? Cũng ở trong cuộc đời này đi ra, cũng đã từng tái sinh rất nhiều kiếp rồi. Và trong cái tái sinh rất nhiều kiếp đó, đủ thứ dây mơ rễ má, nghiệp duyên
[43:53]với rất nhiều chúng sinh. Với rất nhiều chúng sinh. Và cái duyên đó thì sao? Gặp lại hết. Thành nợ, thành duyên, thành tình, thành nghĩa hết tất cả.
[44:09]Giờ ví dụ thế này: lúc nào đó cái vị Bồ Tát đó đời xưa là một vị tướng. Trong thời đại đó người ta cứ hở chút đánh nhau, hở chút đánh nhau, hở chút là xua quân qua chiếm đất của nhau. Thì một vị tướng có bổn phận gì? Phải bảo vệ đất nước mình chứ. Cũng phải rèn luyện binh sĩ đồ để đánh nhau với quân giặc, mà đánh thì phải có giết. À. Giết những người mình chả bao giờ quen biết, nhưng mà họ tràn qua đất nước mình thì mình phải đánh giết để bảo vệ đất nước thôi, đó là bổn phận. Thì việc làm đó rất là chính đáng. Nhưng mà cái người bị giết họ có bình an tự tại để chết không? Họ làm sao? Đều có cái gì?
[44:56]Tức giận. Rồi cái vợ con họ ở nhà đó, làm sao? Căm thù. Mặc dầu chồng mình đi đánh nước người ta là sai, nhưng mà chồng cũng nghe lệnh vua thôi, phải đi đánh nước đánh qua bênển bị người ta oánh chết. Thì bên đây bị đánh chết rồi thì vợ bên đây làm sao? Căm thù. Tức là cái ông chết ổng căm thù đã đành, vợ con gia quyến ở hậu phương cũng căm thù. Rồi đầu thai lại. Đầu thai lại cái ông tướng ổng đi tu. Xui cho ổng sao bữa đó ổng đi vô cái xứ mà ngày xưa có người ổng giết, mà rất nhiều người ổng giết, tại đánh một trận chết nhiều người lắm, thì chuyện gì xảy ra? Chuyện gì xảy ra? Cái chuyện xảy ra là có một người
[45:48]đây nó nói lên một cái chuyện bịa đặt oan ức thôi. À. Nói: Nãy tao thấy có cái ông thầy chùa ổng đi vô cái xóm mình, nhưng mà gương mặt giống hệt cái tên mà trong lệnh truy nã báo công an mới đăng. Thì có thể tay tay này không cố ý bịa đặt đâu, nhưng mà cái nghiệp khởi ra cái nó khiến, nó khiến: Giò mặt ông này sao giống cái tay này nè giết người cưỡng hiếp nè mà ba ngày trước báo công an đăng đây. Bên đây chắc là ở đâu ở tỉnh kia bên đây chắc nó là giả bộ thầy chùa vô tới đây nó trốn truy nã. Thế là cả dân làng cứ đồn đồn đồn nhau, trong năm phút sau là cả làng kéo ra đi theo ông thầy. Vừa cầm tờ báo vừa dòm mặt ổng.
[46:28]Lúc đó chết, chết là giống cái người mà thật chứ không phải không. Thế là cả sao người ta xúm nhau gì? Không cần nói phải quấy, xúm nhau đánh và bắt giao lên công an. Thì khi công an về điều tra hết thì không có gì hết, thì thả ổng ra. Nhưng mà đó cũng là gì? Trả cái oán thù ngày xưa. Rất là cực khổ, khổ vô cùng khi bị người ta ghét không duyên không cớ, lãng nhách, nói bậy nói bạ không đâu ra đâu. Tại vì sao? Vì trên chiến trường mình là một dũng tướng hiên ngang xông pha, nghĩa là tiêu diệt quân thù bảo vệ bờ cõi, nhưng mà khi tái sinh lại, lúc mình tu hành buông xả hết rồi thì sao? Oán thù nó trở lại.
[47:12]Rất là khổ chứ không phải là không. Thì khi một vị Bồ Tát mà chấp nhận hiện hữu giữa cuộc đời để giáo hóa thì phải chấp nhận nhiều thứ rắc rối kéo kéo theo. Bây giờ chuyển cái nghịch duyên thành thuận duyên, chuyển cái ái luyến thành từ bi là cả một quá trình vất vả. Nói bây giờ những cái người ngày xưa mà mình gieo cái nghịch duyên á, bây giờ họ gặp mình họ ghét liền. Ghét liền rồi mình làm sao? Cắn răng mà chịu chứ làm gì bây giờ. Nhẫn nhục, bình an, tha thứ, độ lượng và yêu thương. Thì đó và và và cố gắng mà đền bù lại chừng nào thì hay chừng đó. Tuy nhiên, cái vị Bồ Tát đó cứ kiên nhẫn tu hành và giáo
[47:58]hóa thì những cái người đệ tử mà mình giáo hóa đó, họ thế nào cũng có cái duyên với cái xóm đó, đúng không ạ? Thế giới này trái đất tròn mà. Người này quen người kia, người kia quen người nọ thế nào cũng có. Thì mình không trực tiếp độ được cái xóm mà nó ghét mình, nhưng mà những đệ tử mình hai ba lớp á, F1, F2 gì đó, thế nào cũng có người chui vô cái xóm đó cái nó treo cái tranh nhân quả lên. À. Đem năm cái bức tranh nhân quả nó treo cho con nít đi ra vô đọc, người lớn đi ra vô đọc. Thì khi họ đọc rồi họ hiểu được đạo lý, tức là cái gì rồi? Thì qua trung gian nhiều lớp, bắt đầu cái ác duyên xưa nó được xóa bỏ, được hóa giải.
[48:41]Nên phải kiên nhẫn là như vậy, nhưng không phải là một ngày một buổi, mà nhiều khi rất nhiều năm, thậm chí qua nhiều kiếp rồi mới qua trung gian nhiều cái người đó mà ta độ lại được những người mà ta lỡ có ác duyên ngày xưa. Cực là như vậy. Cho nên nếu ta hiểu được công hạnh của một vị Bồ Tát, mình thương đứt ruột là vậy. Cực lắm, xuất hiện giữa cuộc đời vất vả vô cùng. Mà lòng Bồ Tát thì làm sao? Yêu thương hết, không giận ai. Biết người đó ác duyên với mình, ghét mình, thôi cũng nhẫn nhục mà chịu, rồi trông chờ chờ đợi một cái cơ hội nào đó để mà làm lợi ích cho người đó, hóa giải cái nghiệp duyên xưa luôn, là như vậy.
[49:25]Phải kiên nhẫn vô biên. Đó là lý do tại sao mà ta nghe nói trong lục độ Ba-la-mật có cái gọi là nhẫn nhục vô biên là vậy. Chữ Ba-la-mật có nghĩa là vô biên vô hạn đó. Nhẫn nhục Ba-la-mật là nhẫn nhục tột cùng luôn. Vì hiểu cái duyên xưa như vậy và bây giờ ta phải nhẫn nhục, chờ đợi, tìm cơ hội để mà hóa độ, đền bù lại cho họ. Ngày xưa họ chết dưới lưỡi gươm của mình thì ngày nay họ phải sống lại dưới đạo lý của mình, phải nói vậy mới đúng hơn. Ngày xưa họ chết dưới lưỡi gươm của mình thì ngày nay họ phải sống lại dưới đạo lý của mình để bù lại, nhưng mà không trực tiếp được, phải đi qua trung gian rất nhiều lớp là như vậy.
[50:11]Còn có một cái này nữa nà, còn có một cái khó của Bồ Tát này nữa: Hồi nãy ta nói hai cái khó phải không? Hai cái khó của Bồ Tát, một là những người nghịch duyên, rồi những người ái luyến. Giờ còn một cái khó Bồ Tát nữa là khi một vị Bồ Tát xuất hiện giữa đời thì vị đó làm sao? Làm công đức rất nhiều, ha? Lòng yêu thương chúng sinh vô hạn mà, rồi trong lòng mình đầy trí tuệ và đạo lý, cho nên làm lợi ích cho vô số chúng sinh. Mà làm lợi ích vô số cho chúng sinh như vậy thì nó có cái nhân quả của nó. Nhân quả là gì? Cái nhân quả nó buộc vị đó phải sinh lên cõi rất là cao, nếu không nhập Niết Bàn đi, nhưng mà phải sinh lên cõi rất là cao.
[50:55]Những cõi trời, những cõi thánh rất là cao. Thì đó, đây là một cái khổ một lần nữa nè. Khổ một lần nữa là sao? Lên trên đó làm gì trển? Không có chuyện gì để làm á. Tại trên đó các vị đó làm sao? Họ tốt hết rồi. Trên đó có rất nhiều Bồ Tát đã giáo hóa rồi. Trên đó thánh với thánh ở với nhau mà. Trong khi ở dưới này thì làm sao? Ở dưới này mới là mới là còn cần.
[51:26]Chúng sinh ở cõi này thiện ác lẫn lộn. Mà cái người thiện với người ác người nào nhiều? Người ác nhiều phải không? Đó là quý vị nói nha, tôi không có nói à. Nói, nói một lát ra đường hổng chừng không ai cho đi à. Đó, chúng ta nói cõi này là cõi thiện ác lẫn lộn. Mà trong tâm của mỗi người chúng ta thiện ác cũng cũng lẫn lộn. Mà sơ sẩy một cái, cái ác nó thắng trong tâm mình một cái, mình tạo nghiệp cái là đọa liền, phải không ạ? Còn nếu có ai đó hướng dẫn, giữ cái tâm thiện cho mình, nhắc nhở cái điều thiện trong tâm mình thì mình cứ làm những điều thiện, những điều phúc thì mình thoát khỏi nghiệp, mình đi lên, mình tu tập được.
[52:17]Vậy ai sẽ là người nhắc nhở chúng sinh ở đây? Ai? Nếu mà các vị Bồ Tát làm phước một chút rồi bay lên cõi trời, làm phước rồi bay lên cõi trời, phước được cái bay lên cõi trời thì để lại cõi này cho ai? Phải không? Để lại cõi này nếu mà thả lỏng cõi này thì nó là gì? Cứ lẫn lộn giữa thiện và ác. Trong tâm con người cũng lẫn lộn giữa thiện và ác, không có một cái ngọn hải đăng rực sáng để mọi người nhìn về. Và chúng sinh tự bơi, khi thiện khi ác, khi thương khi ghét, hơn thua, được mất, đấu tranh, giành và cái thế giới này trở thành cái gì? Một bãi lầy của của cái sự ác độc ngự trị rất là đáng tội nghiệp.
[53:07]Nghĩ như vậy rồi thì đây cũng một cái khó nè: một mặt cái luật nhân quả nó ép vị Bồ Tát phải lên lên cõi cao, nhưng mà nhìn thấy chúng sinh thì sao? Không nỡ, phải cưỡng lại cái cái sức mạnh của nhân quả để mà tiếp tục ở lại với cõi này. Đó cũng là một cái rất là khó, không phải là dễ, vì cái luật nhân quả sức mạnh nó khiếp lắm. Đó, sức mạnh ép bay lên mà phải tìm cách cưỡng ở lại. Mà trong tâm của Bồ Tát nghĩ về điều gì? Trong tâm nghĩ của Bồ Tát nghĩ thế này: làm sao cho ít nhất 70% cái loài người trên thế giới này phải là người thiện thì cái 30% ác còn lại làm sao? Họ không thắng được. Và như vậy, cái điều thiện sẽ tồn tại vĩnh viễn ở trên Trái Đất này.
[54:00]Ví dụ con bò nó đầu thai lên làm người thì nó lọt vào cái thế giới của điều thiện. Con cọp nó đầu thai lên làm người, nó lọt vào thế giới của điều thiện, vì 70% là con người là thiện mà, nên điều thiện nó đủ sức mạnh để nó tồn tại, nó không bị biến mất nữa, nó không bị lấn lướt nữa. Thế giới này là thế giới của điều thiện. Cho nên chúng sinh ví dụ từ dưới địa ngục, ngạ quỷ rồi lọt lên làm người, tâm hồn còn rất là xấu, nhưng mà lọt vào thế giới của điều thiện thì nó làm sao? Nó được học tập điều điều thiện và nó không không có đọa trở lại. Và cả cái Trái Đất này thành một cái trường học về đạo đức, cả một cái thế giới này.
[54:41]Chúng sinh nào mà rớt vào cái Trái Đất này thì trở thành một người học trò để được học về điều thiện. Đó là ước mơ của Bồ Tát.
[54:54]Thì chúng ta cũng mơ ước như vậy. Ta mơ ước là cả cái địa cầu này, cả cái Trái Đất này đều cái tốt là được 70%.
[55:05]Nên những ai đầu thai vào Trái Đất này đều được học cái điều thiện hết. Nhưng bây giờ mà nâng cái cái cái cái cái điều, cái con người thiện, cái số người mà thiện quyết liệt, thiện kiên định với điều thiện, vững bền với điều thiện mà được 70% thì dễ hay khó? Khó lắm chứ không phải dễ, khó lắm. Vì sao? Vì bản năng của con người là ích kỷ, hẹp hòi, ác độc. Đừng có cần ai dạy, đừng cần ai xúi thì bản thân con người tự nhiên đã ác. Vì vô minh, vì chấp ngã, tự người ta ác. Chỉ khi có được giáo dục, thắng được bản năng thì người ta mới có trở thành điều thiện, thành con người thiện. Nên để từ một cái vô minh chấp ngã
[55:54]mà trở thành một con người có đạo đức, có có cái điều thiện trong tâm là đòi hỏi một sự giáo dục rất kiên trì, rất bền bỉ, rất sâu sắc. Còn nếu thả lỏng đừng ai dạy, từ từ chúng ta tuột dốc trở thành người xấu ác hết. Nhớ cái thế giới này là như vậy. Cái thế giới này tự nhiên nó là như vậy. Cho nên cái những vị thánh cứ ray rứt, trăn trở về làm sao phải luôn luôn có những ngọn hải đăng rực sáng trên thế giới này để cho mọi người nhìn về. Con người được nhắc nhở, được giáo dục một cách sâu sắc, cụ thể để thay đổi nội tâm mình, lúc nào cũng kiên định với điều thiện trong tâm mình. Mà cái thiện phải kiên định này nha, chứ không phải là thiện ba bốn bữa ai nói
[56:38]bậy cái là mình ngã lòng, không có, phải kiên định điều thiện để giữ cho cái thế giới này thành một thế giới thiện lạc, an vui, không phải dễ chút nào. Mà để làm được cái công trình đó, một vị Bồ Tát làm được không? Nổi không? Không. Đó phải là gì? Phải là sự chung tay góp sức của rất nhiều người, của rất nhiều người.
[57:13]Lần trước chúng ta nói về cái bài là làm sao để cho Phật pháp trường tồn. Hôm nay ta nói cái điều này, ta thấy cái sự giằng co của Bồ Tát, lý tưởng của Bồ Tát để hiểu một điều thế này: lý tưởng của Bồ Tát là làm sao tạo cho cái thế giới loài người này phải được 7, 80% là con người thiện, đạo đức, mà đạo đức một cách vững chắc à, kiên định á, chứ không phải là dao động nay thế này, mai thế kia. Phải tạo ra như vậy để cho để cho cái Trái Đất này trở thành cái trường học luôn, trường học về đạo đức. Ai đầu thai vô đây, ai lọt vô đây đều được học về đạo đức. Đó là lý tưởng của Bồ Tát á. Nhưng một mình Bồ Tát làm không được, cần sự chung tay góp sức của nhiều người.
[58:04]Ai sẽ chung tay góp sức với Bồ Tát? Ai phát nguyện chung tay góp sức để xây dựng một thế giới đạo đức thánh thiện thì để tay xuống. À. Rõ ràng ai cũng để tay xuống hết rồi phải không? Giờ nhớ, nhớ lời hứa nha, nhớ lời hứa. Đừng để Bồ Tát cô đơn. Nhớ như vậy, đừng để Bồ Tát cô đơn. Hôm nay về là học được cái bài đừng để Bồ Tát cô đơn, nhớ như vậy.
[58:42]Giờ khi tất cả chúng ta đều cùng một lý tưởng giống như Bồ Tát là xây dựng Trái Đất này thành một thế giới thánh thiện, hạnh phúc, an vui nha. Tất cả chúng ta cùng mơ ước giống Bồ Tát hết. Được không ạ?
[59:08]Hôm nay không biết mấy ngàn người chúng ta đang có mặt ở đây để nghe bài pháp này. Mà khi thầy hỏi là ai cùng với Bồ Tát ước mơ xây dựng một thế giới thánh thiện thì thấy một số người vỗ tay. Nhưng cũng có một phần nào đó trong lòng vẫn giá băng, không không không phát cái tâm đó, không cùng một lý tưởng đó, đúng không ạ? Mà dù cho tất cả mọi người ở đây cùng phát tâm, cùng lý tưởng đó thì so với cái thế giới mấy tỷ người này có ăn thua gì không? Không, vẫn chưa đâu ra đâu cả.
[59:42]Nhưng mà ta không được nản lòng nha. Dù ta biết mình là số ít nhưng không được nản lòng. Trong lòng mỗi người chúng ta mỗi ngày lễ Phật như vậy: "Xin Phật gia hộ cho chúng con chung tay đoàn kết với nhau, xây dựng trái đất này thành một thế giới thánh thiện, an vui, hạnh phúc." Mỗi ngày ta phải phát nguyện điều đó với Phật. Thì nó thành nhân, thành quả, Phật sẽ theo cái tâm nguyện của ta mà gia hộ, mà gia hộ để chúng ta có cơ hội tu tập, rồi cùng nhau bắt tay nhau xây dựng cái trái đất này thành một thế giới thánh thiện, an vui. Chúng ta cũng vậy, chúng ta mơ ước tới đâu thì Phật gia hộ chúng ta tới đó.
[1:00:39]Nếu chúng ta không mơ ước thì Phật không gia hộ được, nhớ như vậy nha. Phật không gia hộ được khi chúng ta không biết mơ ước. Cho nên vì vậy hãy mơ ước để được Phật gia hộ. Hãy mơ ước như thế nào? Như nãy thầy vừa nói đó, mỗi ngày chúng ta lễ Phật, chúng ta cầu xin điều đó: "Xin cho chúng con chung tay đoàn kết với nhau để xây dựng thế giới này thành một cái nơi gì? Cực kỳ thánh thiện, an vui, hạnh phúc." Mỗi ngày chúng ta vậy. Nhưng, đó, cũng cái chữ nhưng này nữa, đời khổ vì mấy cái chữ nhưng này.
[1:01:29]Trên thế giới này tồn tại những người xấu ác nhưng cực kỳ có phước.
[1:01:39]Thế giới này tồn tại là như vậy. Phước họ cực kỳ lớn mà họ ác.
[1:01:49]Cái phước họ lớn đủ để họ làm chi? Nắm rất nhiều tài sản của thế giới. Cái phước họ đủ lớn để họ làm chi? Chi phối quyền lực các quốc gia ngấm ngầm ở đằng sau hết, nhưng họ ác.
[1:02:05]Họ không muốn cho điều thiện xuất hiện, họ không muốn cái thế giới này bình an, hạnh phúc. Nhớ như vậy. Thế giới này tồn tại cái sự tình đó và đó là điều khó khăn tiếp tục cho những Bồ Tát. Khi chúng ta tất cả đều quy y Phật, đều hướng đến cái lý tưởng giác ngộ và cùng ước mơ chung tay nhau xây dựng một thế giới đạo đức, hòa bình, an vui, thánh thiện, hạnh phúc thì chúng ta vấp phải một cái trở lực rất là lớn là những con người cực kỳ có phước, những thế lực cực kỳ lớn mà họ không thích điều đó. Đây là một điều rất là lớn. Chúng ta là những người ít phước,
[1:02:59]trái tim của ta có thể lớn, ước mơ chúng ta có thể đẹp, nhưng phước chúng ta không nhiều bằng họ. Phước họ lớn lắm á, lớn lắm, nhưng họ không phải không phải là người thiện. Họ ngấm ngầm chi phối, điều khiển thế giới này theo một cách khác.
[1:03:19]Nên vì vậy, cái ước mơ của chúng ta về xây dựng một thế giới thánh thiện là điều hết sức khó khăn, thực tế là điều hết sức khó khăn.
[1:03:30]Thầy nói vài điều sơ sơ thôi, ai hiểu sao đó hiểu nha. Mọi người xem cái phim Mission: Impossible chưa, Nhiệm vụ bất khả thi 6 chưa? Có người coi, người chưa phải không? Chúng ta coi những cái phim đó để ta hiểu là tuy chỉ là một cái phim điện ảnh thôi, nhưng mà nó cũng phản ánh một phần nào cái thế giới này. Luôn luôn có những cái thế lực ngầm xấu ác nào đó vẫn chi phối cái thế giới này. Mà trong phim thì có những anh hùng chống lại những thế lực đó để cứu thế giới. Nhưng trong thực tế thì sao? Không có, anh hùng chỉ có trong phim thôi. Còn trong thực tế chỉ gì? Chỉ có những con tim
[1:04:15]đầy ước mơ và đang ngồi ở dưới mái chùa yêu thương này rồi tiếp tục ước mơ. Nhưng có ước mơ còn hơn không, phải không ạ? Vì ước mơ nó trở thành cái nhân để cho Phật dìu dắt chúng ta đi tới. Một ngày nào đó biết đâu trăm năm sau, hai trăm năm sau, hoặc ba trăm năm sau, thế giới này thành một thế giới thánh thiện, an vui, hạnh phúc. Biết đâu cái bắt đầu của cái thế giới đó lại là của ngày hôm nay, khi có những trái tim đơn sơ nha, hiền lành, biết cùng nhau ước mơ về một thế giới cao đẹp như thế nha.
[1:05:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.