[0:31]Trước hết là chúng con thay mặt chùa Phật Quang cảm niệm chư tôn đức đã về đây hòa trong cái niềm vui và cái niềm kính thương dâng lên Đức Phật trong ngày Phật Đản thiêng liêng này. Chúng tôi cũng cảm niệm công đức của tất cả quý Phật tử ở xa xôi về đây sống trong cái những không khí thật là ấm áp, vui vẻ của cái ngày lễ Phật Đản. Do vì số người đông quá, cho nên là cái tiện nghi trong đời sống chắc chắn là không có đầy đủ. Nhưng mà thôi, vì cái lòng chúng ta cúng dường lên Đức Phật, chúng ta cũng về đây chấp nhận cái sự thiếu tiện nghi, cái cực khổ trong một ngày một đêm. Qua ngày mai là chúng ta làm lễ chính.
[1:26]Bây giờ chúng ta sẽ có một cái thời Pháp để cúng dường lên Phật khoảng một tiếng đồng hồ, sau đó chúng ta có một thời văn nghệ rồi mọi người chúng ta nghỉ ngơi. Sáng mai thì khoảng 5:00 chúng ta dậy ngồi thiền, rồi chúng ta tập khí công, chúng ta ăn sáng, đến 8:00 chúng ta bắt đầu vào lễ chính nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cái bài Pháp chúng ta cúng dường trong ngày Phật Đản hôm nay có cái tựa là: Phước bất khả hưởng tận. Phước bất khả hưởng tận. Tức là có phước thì không được, không nên hưởng cho hết. Vì đây là một cái lời răn dạy của chư cổ đức từ rất là lâu. Là các vị hòa thượng tôn sư từ lâu khi dạy đệ tử mình đều nhắc nhở cái câu rằng:
[2:24]Phước bất khả hưởng tận. Ví dụ như khi ông thầy ông thấy đệ tử tự nhiên được người ta ưu ái, khen ngợi, rồi tôn trọng thì ông dặn: Nè con, phước bất khả hưởng tận nghe! Phải không? Hoặc là khi thấy một người cư sĩ có vẻ giàu có, sung túc thì đến thăm thì hòa thượng cũng dặn: Nè con, phước bất khả hưởng tận nghe! Thì câu nói của chư tôn cực kỳ ngắn gọn. Thì thầy mình, ông thầy già cả một đời tu hành đức độ và trí tuệ là không biết trong quãng đời ổng tu như vậy ổng thấy cái gì, ổng chứng cái gì mình không hiểu. Mà hễ mỗi khi mình được một cái gì tốt lành thì ổng nhắc một câu: Phước bất khả hưởng tận nghe con!
[3:20]Cái câu đó ổng không giải thích, mà cứ câu nói đó nó truyền đời từ cái vị tổ này sang cái vị tổ kia, rồi đến cái vị hòa thượng gần đây và đến tai chúng ta. Nên hôm nay chúng ta cùng nhau mổ xẻ cái câu này coi có cái gì bí ẩn, sâu sắc, tinh tế trong đó mà chư tổ cứ gìn giữ, truyền đời và dạy cho nhau hết thế hệ này sang thế hệ khác. Và nếu chúng ta giải mã được cái câu này ắt hẳn là chúng ta sẽ tránh được rất nhiều lầm lỗi, và trong cuộc đời của mình cũng như trong cái bước đường tu tập của mình ắt hẳn là nó sẽ đỡ chướng ngại hơn. Như vậy, phước bất khả hưởng tận. Phước là cái gì? Phước là cái gì đó không biết.
[4:10]Nhưng mà nó tạo nên cuộc đời của ta. Ví dụ tại sao người giàu? Tại phước nhiều. Này dễ hiểu phải không? Tại sao người kia nghèo? Phước ít. Vậy đó. Rồi tại sao nói ủa, thấy cái ông đó ông dữ quá mà ổng giàu? Nói xin lỗi, tại đời trước ổng tạo phước nhiều. Nói ổng dữ mà sao ổng tạo phước nhiều? Nói đúng như vậy, trên đời có nhiều người rất là lạ, nóng nảy, dữ dằn nhưng lại hào hiệp, hay giúp người. Cái người đó đời sau họ giàu, mà vẫn dữ. Rồi nói sao thấy người kia hiền mà nghèo? Nói tại không chịu làm phước. Nói làm sao hiền mà không chịu làm phước? Đúng vậy, trên đời có những người rất lạ: hiền, không đụng chạm ai, không nói nặng ai, nhưng chẳng giúp ai.
[4:55]Nên vì vậy, có những người hiền mà thụ động, không làm ra phước. Còn có những người coi dữ vậy đó mà lại năng nổ, hào hiệp lại tạo được nhiều phước. Nên đánh giá một người trên cái phước thực là phức tạp, không phải dễ nhìn. Và nếu chúng ta có con mắt chứng đạo, nhìn xuyên qua nhiều kiếp quá khứ, thấy được tâm tính của từng người, thấy nghiệp lực từng người, ta mới thấy cái đường đi của phước, của nghiệp cực kỳ bí ẩn. Ví dụ như anh Lương nãy đâu? À anh Lương. Đây có anh Lương đó. Anh hùng, Thiếu tướng vừa trở thành Phật tử hôm nay, nay ảnh cũng nghe. Thì ảnh nói điều này: là đi trong những trận đánh của ảnh có những cái lần
[5:41]mà cái gì, đại đội của anh 150 người phải không? Dạ. Mất sạch còn 17 người. Và ảnh nói ảnh không hiểu, cho đến bây giờ ảnh còn sống ảnh không hiểu tại sao. Một con mắt đã mất, trên người đầy thẹo vì bom đạn, mấy trái lựu đạn nổ ngay trước mặt, không chết là cứ không chết, cứ sống cho tới ngày giải phóng, ảnh cũng không hiểu. Cái đó người ta gọi là mạng lớn. Người cái mạng lớn là cái người đời trước á thường hay ăn chay, hay phóng sinh, hay cứu giúp người. Đời này được cái phước là mạng lớn, đi trong những cảnh nguy hiểm mà tính mạng vẫn được an toàn. Mấy hôm nay vô chùa thì ảnh mới ăn chay. Thầy khuyên ảnh lớn tuổi rồi thôi về ráng ăn chay, ảnh nói dạ, ảnh ráng tập.
[6:30]Thì có nghĩa là từ trước giờ chưa biết ăn chay. Nhưng mà cái người mạng lớn là cái người đời trước chắc chắn phải ăn chay nhiều. Cái này thầy nói thật á! Vì vậy những Phật tử của ta mà thường ăn chay thì bảo đảm ở đời sau không bị chết bậy. Ví dụ đi trong nguy hiểm không bị chết bậy, đó là cái phước. Nên có những điều ta không lý giải được vì nó, cái bí ẩn nó nằm ở đâu ở kiếp trước á! Chứ bom đạn nổ chung quanh, đạn bay véo véo qua đầu mà nó tránh mình chứ mình không tránh được bom đạn, đó cũng toàn là phước của quá khứ cả. Ngày xưa ta hay cứu giúp người. Và trên đời này hơn nhau gì cũng đều là do phước.
[7:08]Rồi ví dụ như trong cuộc chiến tranh, thì ta khoan nói tới ai chính nghĩa, ai phi nghĩa, mà trước hết người nào thắng, người đó phước nhiều, không nói gì hết. Có có ai cãi thầy câu này không? Không. Bây giờ ta nói như là trong cuộc chiến tranh, miền Bắc Việt Nam đã thắng. Thì nếu mà luận cho ra chính nghĩa đó thì dĩ nhiên thì ta có rất nhiều rồi. Những cái bài đó ta đã được nghe trong nhà trường, trong những bài học về chính trị, trong phân tích trên báo chí, nhìn ngược lại lịch sử, quá trình cấu thành của đất nước ta thành lập đất nước rồi bắt đầu ta giành độc lập thế nào, phân tích thì thôi, nó nhiều lắm, nó về chính nghĩa phi nghĩa thì hôm nay đã rõ.
[7:51]Ví dụ ngày hôm nay ta sống trong đất nước như thế này, buổi lễ Phật Đản ta đông đảo như thế này, Phật pháp được phát triển như thế này, thì ta biết chính nghĩa ở đâu rồi phải không? Như hôm rồi vậy, thầy về thầy giảng ở dưới Đồng Tháp, cái lúc đó cô chú chính quyền cũng đông lắm, thầy có nói thế này, thầy nói Đạo Phật là đồng hành với dân tộc, không ai chối cãi. Và người ta vẫn nghĩ rằng đời Lý, đời Trần là Đạo Phật hưng thịnh đến nỗi thành như quốc đạo: một ông thầy ở trong chùa đi ra làm vua, đó là Lý Công Uẩn; một ông làm vua đi vô trong chùa làm thầy, đó là Trần Nhân Tông. Tức là hai cái thời đó rất là lạ như vậy.
[8:32]Và ai cũng nghĩ rằng mà ông thầy ra làm vua, ông vua vô làm thầy thì Đạo Phật thịnh nhất. Nói không, thua thời này. Chính thời này Đạo Phật mới thịnh nhất.
[8:48]Đời này đạo Phật mới thịnh nhất. Bởi vì hệ thống giáo hội ta bắt đầu được củng cố khắp nơi. Khắp nơi là ta có các trường Phật học được mở ra cho tăng ni đi học được bài bản và trình độ nâng được lên tới tiến sĩ. Và các ngôi chùa mở mang xây mới, trùng tu cũng đang trên đà phát triển trở lại. Ở những địa phương mà các chính quyền họ đi tìm lại dấu vết của những ngôi chùa xưa và đang tìm cách để phục dựng lại hết, vân vân. Chỉ có cái là ta thiếu người xuất gia. Tại có những nơi tìm được dấu vết chùa rồi, làm giấy tờ để chứng nhận và tìm cách trùng tu mà thiếu người xuất gia để giữ chùa. Nên do đó là sẵn ngày hôm nay là lễ Phật Đản,
[9:31]thầy cũng kêu gọi tất cả quý phật tử chúng ta xuất gia hết. Xuất gia hết để đi về trụ trì những cái ngôi chùa mà chưa có người giữ nha. Rồi, đồng ý không? Mà hổng vỗ tay nữa. Đồng ý không?
[9:48]Vỗ tay, thầy báo cho một tin buồn: người nào mà khi thầy hỏi "Đồng ý xuất gia không?" mà vỗ tay là mình đã gieo cái nhân xuất gia. Và sẽ chạy trời không khỏi nắng, lúc nào đó phải vô đưa đầu cho thầy cạo á. Hết, lỡ rồi, lỡ vỗ tay rồi, lỡ vỗ tay. Thì tôi nói là chính nghĩa, phi nghĩa thì đã rõ, nhưng mà thực sự nhân quả đi đường khác rồi nha. Nhân quả đi đường khác, hổng biết chính nghĩa, phi nghĩa gì hết á. Ai phước lớn người đó thắng trong cuộc chiến tranh. Còn chính nghĩa, phi nghĩa thì thuộc về một khái niệm khác. Nhưng mà ai phước lớn hơn người đó thắng là như vậy. Cho nên nó cũng là vậy, và trong cuộc sống nó cứ như vậy.
[10:30]Cho nên khi cái thành quả, cái hơn thua ta nhận được là do cái phước quá khứ, còn cái tốt, cái xấu lại là tạo thành cái phước của của tương lai. Thì ở đây, khi mà chư Tổ truyền đời dạy ta một câu là: "Phước bất khả hưởng tận", nghĩa là thế này: Các ngài biết rằng khi sống trên đời này ai cũng có một số phước mang theo từ kiếp trước. Có những người mang theo rất nhiều phước để ngày hôm nay trở thành người rất giàu có, rất trí tuệ, dung mạo rất đẹp đẽ, rồi khỏe mạnh, vân vân. Mà có những người mang theo cái phước đời trước không nhiều, thế nên đời này hơi vất vả,
[11:16]hơi xấu, hơi ốm, đại khái là vậy. Thì đó là do phước đời trước mang theo ít, nhiều khác nhau như thế. Nhưng mà bây giờ ta sẽ hỏi thế này, đó là: "Thưa thầy, làm sao con biết phước mình đến đâu để tới đâu hưởng dừng lại?" Nói bây giờ không hưởng hết, thôi đồng ý rồi đó, thôi con nghe lời chư Tổ dạy, con không dám hưởng hết cái phước mình có. Nhưng mà bây giờ con biết cái phước tới đâu để ngang sắp tới hết cái con dừng lại không hưởng hết? À bí ẩn, cái chìa khóa nằm chỗ này. Đúng như vậy, bí ẩn, chìa khóa nằm ở chỗ này. Bây giờ để biết ta phước ta còn hay hết, đây là những điều ta đánh giá. Ví dụ, ta muốn mua một chiếc xe máy mới mà ta không cảm thấy băn khoăn.
[12:08]Ví dụ lúc đó ta có tiền nhiều thì ta không cảm thấy băn khoăn là dễ hiểu. Ta ví dụ chiếc xe nó chỉ có 20 triệu mà trong nhà mình đang dư tới 100 triệu thì mình mua không băn khoăn, đó là phước mình dư, được rồi. Giờ trường hợp trong túi có 10 triệu mà lòng muốn mua một chiếc xe 20 triệu mà lòng vẫn không băn khoăn, tự nhiên có cái tự tin lạ lắm là sẽ mua được chiếc xe 20 triệu, mặc dù mới vừa để dành được có 10 triệu mà lòng không băn khoăn. Tự nhiên có cái gì nó có cái tự tin, đúng là xoay qua xoay lại ít bữa mua được luôn chiếc xe, bỗng nhiên có tiền tới mua được. Có người nào đã vậy chưa ạ?
[12:48]Có người đã đã đã vậy chưa? Nghĩa là khi mình dự định mua sắm cái gì, cái mình chưa đủ tiền, vậy mà tới chừng bắt tay vào làm được. Ví dụ như có người định cất căn nhà tới một tỷ mấy mà mới để dành được có 300 triệu, rồi đến khi mà cất, tự nhiên tiền đâu nó cứ tới tới để cất cho xong luôn cái nhà đó, rồi vẫn còn vài trăm triệu, cũng không giải thích được. Mà khi cất thì cảm thấy thoải mái, tự tin. Và cũng có người không đủ tiền lại muốn đi mua cái nhà, cái đến gặp ông hòa thượng, nhằm ông hòa thượng này ổng giống như ổng có thần thông, chưa hỏi ổng câu nào ổng nói liền: "Thôi, không có tiền đâu đừng mua nhà,
[13:29]mất công." Thì đây là trường hợp là không có phước, đừng bước tới. Còn có những người mà cái phước nó đủ á, nó tạo cho ta một cái tâm lý rất là lạ là không băn khoăn, không do dự, không hoài nghi, có một cái gì tự tin để ta bước tới ta thực hiện điều ta mong muốn. Đây là điều như vậy. Chúng ta để ý điều này, đây là một cái chìa khóa bí mật mà nó nằm trong tâm linh chúng ta. Biết coi mình có đủ phước để thực hiện một công việc gì hay không là trước khi bắt tay công việc hay nghĩ đến công việc đó, ta xem cái tâm mình. Tâm mình mà dao động, do dự, lo lắng biết là phước chưa đủ. Còn khi ta định thực hiện việc gì
[14:13]mà tự nhiên ta thấy rất là an ổn, rất là tự tin thì phước đủ. Đó là biết cái phước, mà phước hết chưa thì thầy không nói, mà phước đủ. Rồi khi nào thì biết mà phước mình hết đã đến cái giới hạn? Là khi mình muốn làm cái gì đó mình lo lắng, mình dao động, do dự, rồi cuối cùng phải đi xin, phải mở miệng xin, phải vay, phải mượn mới có thể làm được thì biết rằng phước mình đã đến giới hạn rồi. Và nếu mình sấn tới, mình quyết làm cho được thì hết 70% là thất bại, sẽ sụp đổ luôn vì phước đã hết. Nhớ đây là cái chìa khóa để biết phước ta còn nhiều hay ít mà nên thực hiện, tiến hành cái công việc đó hay là hay là không.
[15:04]Đây là quan trọng lắm. Ví dụ như bây giờ một người mà muốn mở một cái doanh nghiệp nhưng mà tiền không đủ mà lòng muốn quá, muốn quá thì vừa hồi hộp, vừa lo lắng mà tham vọng nữa, cái nghe người ta xúi cái lấy căn nhà mình đang ở đi thế chấp. Thế chấp rồi mới lấy vay được số vốn mới đăng ký để mở một cái doanh nghiệp. Thì như vậy phước có đủ không? Phước có đủ không ạ? Không. Thấy không đủ, phải lấy cái nhà đi thế chấp, đi vay mà, phước không đủ. Thì như vậy ở ngoài nhìn vào thì thấy người này có một căn nhà để ở và có một doanh nghiệp để mình vận hành thì thấy người này phước tự nhiên lớn ra, nhưng đâu biết rằng không phải.
[15:50]Cái nhà ở là cái giấy tờ đã cầm mất, mình đang ở nhờ, đang ở một căn nhà của ngân hàng, không còn của mình. Và cái doanh nghiệp đó nó bấp bênh, rồi cái phước mình không đủ. Thì cái người mà cái phước không đủ mà ráng bước tới để vận hành một cái doanh nghiệp thì nguy cơ thất bại là 70%, thường là sụp đổ luôn và mất nhà luôn. Bởi vậy mới có bài thơ, có bài nhạc: "Năm năm rồi không gặp từ khi em thế nhà. Anh dặm trường mê mải, đời chia những nhánh sông." Có nghe bài nhạc đó chưa ạ? Có nghe chưa? "Năm năm rồi không gặp từ khi em..." Bài nhạc đó là lấy chồng, nhưng mà thầy sửa thành ra thế nhà, "từ khi em thế nhà".
[16:40]Nhưng mà năm năm rồi không gặp từ khi em thế nhà, đến khi quay lại thì sao? Quay lại thì em đi làm osin rồi. Hôm trước là đi làm giám đốc mở một doanh nghiệp, sau năm năm về thăm lại em làm osin mất tiêu là vì em làm quá cái phước của mình, nhớ như vậy. Bây giờ ví dụ chư tôn đức dạy ta: "Phước bất khả hưởng tận", đừng hưởng quá cái phước của mình, thì ở đây chẳng những là ta hưởng hết mà ta hưởng quá cái phước của mình luôn nên nó phải sụp đổ. Và cái dấu hiệu để ta biết khi nào phước mình còn nhiều, khi nào phước mình đã hết thì nhìn vào tâm mình. Hễ khi ta định làm việc gì mà ta thấy rất thoải mái,
[17:20]rất tự tin à thì biết rằng dấu hiệu đó cho ta biết rằng ta có phước làm được. Còn ta làm việc gì mà ta phải rất là lo lắng, rất là ưu tư, do dự, rồi buộc phải mở miệng xin, phải vay, phải mượn biết rằng phước mình đã cạn, đừng bước tới. Đi tìm con đường khác, khiêm hạ lại, bớt những cái mục tiêu lớn mà thu lại cho đúng với cái phước của mình. Thì như vậy sẽ rất là an ổn, giống như là mình thuyền nhỏ à mình đừng ra biển lớn mà thôi ở lại trong sông, câu vài con cá lòng tong, vậy đó mà bền, mà sống dai. Còn thuyền nhỏ mà mơ mộng đi vượt đại dương để ghé những bến cảng này, đến những quốc gia kia thì xin thưa thế nào?
[18:09]Ra tới hải phận quốc tế thì tàu liền chìm, làm mồi cho cá, à gặp hải tặc nó không thèm bắt tại vì tàu mình nhỏ quá. Rồi, nên cái dấu hiệu mà để phước mình biết ít nhiều là nhìn nơi tâm mình, đó. Ví dụ mình đang là một người có phước mà khi nào thì biết rằng mình đã tới cái giới hạn của cái phước đó để mà biết mà cảnh giác lui lại liền lập tức? Ví dụ thế này là biết là mình đã tới cái giới hạn của cái phước á: Ví dụ một người ca sĩ hát nổi tiếng thì đi đâu cũng được người ta khen: "À đây là nam danh ca, kia là nữ danh ca, đây là ngôi sao, thậm chí thêm chữ siêu sao gì đó, vân vân." Mình cứ vui thì thôi vui thì được,
[18:57]mình lịch sự đáp lễ cảm ơn cái người khen mình thì hổng sao. Nhưng mà trong lòng mình có cái tự hào, tự kiêu nổi lên thì ngay lúc đó phước tới giới hạn rồi, hết rồi. Nhớ giùm thầy, đây là bí quyết nha, đây là bí quyết. Khi ta được cái gì hay mà lòng ta tự hào, thậm chí nó tới cái chỗ kiêu mạn thì biết rằng mình đã tới giới hạn của phước rồi, sắp sửa sụp đổ. Nhớ như vậy. Khi ta hết phước, bỗng nhiên tâm tự hào nó khởi lên. Và lúc đó ta chuẩn bị đi xuống vực thẳm thất bại. Nhớ giùm thầy điều đó. Ví dụ như anh hùng Lê Mã Lương, anh đã có những buổi nói chuyện tương tự thế này cả ngàn buổi. "Mà phước anh hết chưa ạ?" "Phước hết chưa?
[19:50]Anh cũng không biết đâu, anh không biết. Nhưng mà chỉ có điều thế này: thầy nhìn vô thầy biết phước anh còn ở chỗ là gì? Ở chỗ là như hôm trước khi làm việc với anh á, thầy hỏi anh, thầy không thấy. Nghĩa là thầy đang ca ngợi anh, những bài hát ca ngợi về anh, báo chí viết nhiều về anh, nhưng thầy ngồi trước mặt anh, thầy nhìn vào đôi mắt của anh, thầy không thấy sự kiêu ngạo. Anh còn có một con mắt à. Một con mắt nhìn, nhưng mà con mắt còn lại đó thì nhìn vào sâu vào trong đôi mắt á, thầy không thấy cái sự kiêu ngạo nên thầy biết anh này phước còn. Cứ tiếp tục nói và sẽ tiếp tục được khen ngợi, không sao hết.
[20:29]Chứ còn nếu thầy nhìn vào đôi mắt anh mà thầy thấy cái tự hào anh khởi lên, thầy biết hết, anh chỉ còn nói chuyện một, hai buổi nữa bỗng nhiên chìm, không biết lý do tại sao, nhưng không sao. Mà mỗi khi anh nói chuyện tới đồng đội, anh cảm động, anh khóc nghẹn ngào, anh nói không nên lời. Như hồi chiều nay cũng vậy, khi nói về cái anh Tày, ông Tày gì đó hả, thì cái anh anh nghẹn ngào không nói được. Tức là trong lòng anh nó nó cái tình yêu thương, cái lý tưởng nó nhiều chứ cái sự kiêu ngạo không có, thì đó là dấu hiệu phước còn. Ví dụ bây giờ ta giàu cũng vậy. Ví dụ như một người giàu có cái đi đến đâu người
[21:05]ta khen mình, người ta khen thì mình cũng vui. À, được khen thì vui, vui vì mình giàu có, vui mình được khen, vui vì người ta nể trọng, cái vui vui đó là chưa sao. Nhưng đến lúc mà bỗng nhiên tâm mình khởi lên cái tự hào, kiêu mạn thì lúc đó mình hết phước rồi, chuẩn bị sập. Tài sản sắp sửa biến mất, sắp sửa thất bại, mất mát cái gì hay nhà cháy hay gì đó, tiêu hết luôn. Nhớ cái dấu hiệu đó là dấu hiệu báo phước ta đã tới giới hạn rồi. Nhớ. Mà cái này đây là cái bí quyết mà thầy chỉ thôi, chứ còn những bậc mà họ có thần thông đó thì các vị nhìn thì biết ngay. Còn ở đây ta không có thần thông, nhưng mà những điều đó nó báo
[21:50]trong tâm linh của ta là ta có tự hào hay không tự hào. Chúng ta nhớ cái câu chuyện của ngài Ngộ Đạt Quốc Sư
[22:00]là ngài là một người tu hành cực kỳ chân chính và trí tuệ. Mới mười mấy tuổi, mới còn là một chú Sa-di nhỏ, chưa phải là một Tỳ-kheo Sa-môn như thế này, vậy mà đã đăng đàn thuyết pháp, thuyết pháp như mây như mưa mà các vị Sa-môn lớn phải ngồi nghe và kính phục. Con người đặc biệt như vậy, trí tuệ đến như vậy. Đến khi ngài tuổi đạo ngài lớn dần lớn dần, vua nghe tiếng mời về kinh, tôn lên làm quốc sư, thầy của vua.
[22:36]Tôn lên làm quốc sư, thầy của vua, mà đã là thầy của vua thì cả nước này phải kính thờ, cái phước của ngài cực độ. Một hôm, ngài ngồi trên cái cái cái bây giờ ta gọi là cái đi-văng, cái phản á, ừ cái tấm phản. Ngài ngồi đến mà cái phản đó vua làm riêng một cái đặc biệt để cúng dường ngài là làm bằng cái loại gỗ trầm hương gì đó, đặc biệt lắm, loại gỗ đàn hương gì đó mà tự động để trong phòng là nó cứ thoảng mùi thoảng mùi nó bay ra mãi để cho ngài ngồi trên đó. Thì hôm đó ngài ngồi lên đó cái ngài khởi lên cái niệm tự hào, khởi lên một niềm tự hào thì 5 phút sau một cái mụn nhọt nó xuất hiện nơi cái đầu gối ngài.
[23:25]Bây giờ thì ta gọi là u ác tính, thời đó thì không có chữ ung thư, u ác tính. Khởi lên một cái mụn mà cái mụn đó nó có cái mặt hình con người. Cái này ta nghe chưa ạ? Chuyện này nghe rồi phải không? Trong Từ Bi Thủy Sám, câu chuyện này đã được kể lại và các vị Hòa thượng cứ hay kể câu chuyện này để răn nhắc đệ tử mình nên thầy không kể tiếp nữa. Nhưng mà ngài cũng là một trường hợp mà khi cái tự hào khởi lên thì cái phước mình nó vừa tới cái giới hạn. Nên do đó là dù ta được cái ưu điểm gì đó thì nhớ: đến khi mà ta thấy tâm mình tự hào thì biết rằng ưu điểm đó sắp hết. Ví dụ như bây giờ một người cư sĩ đến chùa
[24:09]tinh tấn tu hành, thuần thành, nhiệt thành, cúng dường nhiều cho chùa nên rất có uy tín với chùa và có uy tín với cái đồng đạo cư sĩ của mình. Đến lúc nào đó bỗng nhiên người này cảm thấy tự hào. Tự hào là: "À, mình là một Phật tử đắc lực của thầy, chùa này mà không có mình là không được như ngày nay." Ý nghĩ đó vừa khởi lên một cái thì khoảng một tuần sau, một tháng sau người đó xảy ra chuyện bỏ chùa đi liền, không còn làm Phật sự được nữa. Đó, là cái phước nó tới cái giới hạn luôn. Nên đây là cái dấu hiệu mà nếu nói là: "Thưa thầy dặn con là đừng hưởng hết phước, nhưng mà khi nào thì con biết phước mình đã tới giới hạn?"
[24:50]thì câu trả lời là khi nào mình nhìn trong tâm mình mà thấy có sự kiêu mạn, tự hào thì phước đã đã hết nha. Rồi khi nào thì bắt đầu mình hưởng nhiều quá cái phước của mình? Đó là khi mình phải gắng sức quá đáng. Muốn làm một cái gì mà phải gắng sức quá nhiều thì biết rằng cái phước mình nó chập chững chập chững gần gần đâu đó chứ không có nhiều. Còn cái người mà phước nhiều là mọi chuyện thuận tiện tự nó tìm đến. Còn ta phước chưa đủ phải chạy vạy rất nhiều là cái phước ta không nhiều lắm, biết như vậy mà khiêm tốn. Đó, biết như vậy mà khiêm tốn. Bây giờ câu hỏi này nè: trường hợp thế nào thì gọi là mình cố tình mà
[25:33]hưởng quá cái phước của mình, tức là cố ý á? Biết phước mình chưa đủ mà ráng hưởng cho nhiều hơn cái phước mình có thì chắc chắn là sẽ trả quả báo thôi. Nhưng mà cái người phàm phu thì hay bị cái này. Thì đây chỗ này: khi nào mà ta phải dùng thủ đoạn để ta đạt được mục tiêu thì biết rằng là mình cố tình hưởng quá cái phước của mình, sau này sẽ trả quả báo rất là đau khổ. Rồi khi nào mà ta phải tranh giành với người khác, ta giành giựt của người khác để giành được phần mình thì đó là lúc mà ta đã hưởng quá cái phước của mình, sau này ta sẽ trả quả. Ví dụ tranh giành là sao? Tranh giành trên đời này thì nhiều thứ lắm:
[26:23]tiền bạc, quyền chức, danh dự, tình cảm, quyền lợi, tài sản, rất là nhiều thứ. Ví dụ trong một gia đình khi chia gia tài rồi cái người này muốn phần hơn, người kia muốn phần hơn, kiện tụng, tranh giành, chửi mắng nhau, đó cũng gọi là tranh giành hung dữ và đó là biết là phước mình không có đủ mà mình đang muốn hưởng quá cái phước của mình, sau này đều sẽ trả quả. Hoặc là cái người lừa đảo, thủ đoạn, giả vờ dụ dỗ người khác, nói ngon nói ngọt để cho người ta đưa tiền mình và mình trong lòng mình đã biết chắc rằng không có cái ngày mình trả lại, nhưng vẫn nói ngon nói ngọt, vẫn hứa rất nhiều để lấy được tiền
[27:06]của người khác thì đó là mình đã cố tình hưởng quá cái phước của mình thì những người này sau này buộc phải trả một quả báo rất là rất là đau khổ. Rồi đó những cái tham vọng, những cái thủ đoạn, những cái tranh giành đó đều là điều ta cố tình hưởng quá cái phước của mình. Và đã cố ý hưởng quá cái phước của mình rồi thì chắc chắn cái phước nó sẽ âm trở lại, âm trở lại thì sau này ta sẽ rất là rất là khổ sở.
[27:41]Còn khi nào thì ta vô tình mà hưởng quá cái phước của mình? Hồi nãy là thầy nói cố tình là trong đầu mình có thủ đoạn, có tranh giành, có lừa đảo, rồi thậm chí vay mượn, thế chấp cũng đều là cố tình hưởng quá cái phước của mình và kết quả thường là không tốt đẹp, thường thường là sau đó là sự thất bại, sau đó là quả báo là đau khổ. Rồi khi nào thì ta vô tình ta không biết mà ta lại cũng hưởng quá cái phước của mình? Ví dụ thế này: một người Sa-di đi theo ông thầy mình, thì ông thầy mình ổng là ổng là hàng Thượng tọa, Hòa thượng, khi ổng đến đâu thì ổng được người ta trọng vọng, cung kính, cúng dường.
[28:29]Thì mình làm thị giả, mình là Sa-di mình đi theo hầu. Thì khi mình đi theo hầu như vậy là đương nhiên mình gần như được hưởng mọi cái sự ưu ái gần giống như ông thầy. Thấy ông thầy ổng ăn món gì chắc chắn người ta cũng cúng mình món đó, phải không? Dạ. Ông thầy ổng ở chỗ nào mình cũng phải ở chỗ đó, ông thầy ổng đi xe hơi gì mình cũng phải đi xe hơi đó, vì mình theo hầu mà, đâu tách ra được. Nhưng mà cái phước đó là phước của ai? Phước của ông thầy chứ không phải của đệ tử, đệ tử chỉ hưởng theo thôi. Thì đây cũng là vô tình hưởng quá cái phước của mình, mà không phải cố ý, mình không phải cố ý, cái vô tình.
[29:07]Nên chính vì vậy thì trong trường hợp này, biết là vô tình hưởng quá cái phước thì cái người thị giả đệ tử phải hết sức tinh tấn tu hành, niệm Phật, lễ Phật, hầu thầy mình, tôn trọng mọi người chung quanh để mà tạo được cái phước mà lấp lại cái chỗ mà mình đã hưởng quá cái phước. Chứ còn nếu mà ỷ vào thầy mình, thấy ông thầy mình ổng được tôn trọng, mình đi theo ổng cái được người ta tôn trọng cái mình kênh kiệu, ngạo mạn, xem thường cư sĩ, nghĩ rằng cư sĩ là thấp hơn mình thì hết phước lẹ, hết phước nhanh, coi chừng hoàn tục luôn. Nên đó là trường hợp mà vô tình hưởng quá cái phước của mình. Rồi hoặc là
[29:53]Như cái đà nó còn, ví dụ như là cái người đó là dòng dõi của hoàng tộc. Thì cái người gốc trước là mấy đời bao nhiêu làm vua, thì đời này tới đời con cháu còn lại ờ đời con cháu còn lại thì ai nói cái gì thì mình cũng đưa ra cái lý lịch hoàng tộc của mình. Và tự hào vì cái cái nguồn gốc hoàng tộc đó, nhưng mà thật sự thì phước mình đã hết, nhưng mình ráng gượng để sống kiểu cách, sang trọng để cho gọi là xứng với cái nguồn gốc hoàng tộc của mình. Đó, đây là một loại gọi là cái đà của cái vinh quang cũ, cái đà của cái phước cũ mà làm mình không kịp lui lại. Mình vẫn đi theo cái đà đó và khi đi theo cái đà đó,
[30:41]mình đã vô tình hưởng quá cái phước của mình, thì sau này thì đến đời con cháu mình nó sụp đổ mất luôn, sẽ nghèo mạt luôn. Nên đây là cái khôn ngoan á mà sư tôn đã dạy ta là đừng bao giờ hưởng quá cái phước của mình. Lúc nào mình cũng lui lại, lúc nào cũng nhận là thân phận mình thấp hèn, lúc nào cũng thích là phục vụ cho người. Thì như vậy ta giữ được cái phước mình lâu hơn. Thầy vừa nói là khi nào thầy vô tình hưởng quá cái phước của mình là mình cứ mượn danh của một cái cái nguồn gốc cũ mà ráng sống cho sang trọng cũng là hưởng quá cái phước của mình không nên. Và đó làm cho phước ta sẽ suy tàn nhanh,
[31:24]đời ta sẽ sụp và đến đời con, đời cháu ta thì lại tàn mạt rất là nhanh. Nên do đó là phải khiêm nhu. Nên là nói: "Ủa, anh gốc trước là hoàng tộc hả?" Nói: "Thôi, đời xưa rồi. Bây giờ tôi chỉ là một người rất là tầm thường. À tôi cũng chỉ cố gắng mà sống và làm những điều thiện thôi, chứ chuyện nó xưa rồi." Đó, mình trả lời một câu và thật sự mình sống rất là khiêm nhu, là rất là thanh đạm, sống rất giản dị, thì như vậy ta không bị cái lỗi. Còn mà cứ vịn vào nguồn gốc cũ để sống cho sang là ta hưởng quá cái phước của mình rất là nguy hiểm như vậy. Ở đây cái phước nó có cái loại phước của dòng tộc, phước của gia đình.
[32:07]Ví dụ như tại sao một cái dòng tộc đó cái hay sản sinh ra những người con giỏi giắn và thành đạt to? Mà nguồn gốc ban đầu ông bà thì vừa vừa thôi. Ví dụ ông bà mình ban đầu xưa đó cũng là người nông dân, sau đó làm người buôn bán, rồi làm địa chủ. Rồi tới chừng mà đến đời con cháu tự nhiên có người phát vương phát tướng lên, nắm quyền lừng lừng lẫy luôn. Ví dụ như Lê Lợi vậy. Cha mình là một gia trưởng gia chủ, địa chủ thôi mà đến đời Lê Lợi là lên làm vua luôn. Là phát, tức là những đời sau phát lớn lớn lớn lên khi tới làm vua. Vua được bao nhiêu đời đến khi hết rồi cái bắt đầu xuống xuống xuống lại rồi mất luôn.
[32:52]Ừ như vậy là cái dòng họ cái gia tộc đó nó có một cái phước để phát được bao nhiêu đời. Ví dụ như là đời nhà Lý thì đã được báo trước là chỉ được tám đời vua. Nếu kể thêm Lý Chiêu Hoàng không kể nữa là chín, nhưng mà chính thức là tám đời và chỉ tới tám đời thôi, không hơn được. Như vậy cái phước của ông cha đã quy định như là một cái phương trình đã định sẵn đến lúc nào là tới đỉnh cao và tới lúc nào là đó, nó suy thoái xuống. Lý do vì sao? Thì ở đây nguyên tắc của nó thế này. Ông bà, cha mẹ mà sống có đức thì sinh ra những người con cháu có phước sẽ thành đạt lớn. Nhưng thế nào là ông bà cha mẹ sống có đức
[33:40]khiến cho những người có phước to đầu thai làm con cháu mình? Thì có đức là thế này: trước hết là cái tâm tốt cái đã. Nghĩa là cái người ông bà, cha mẹ đó mỗi khi đi chùa, mỗi khi lễ Phật, mỗi khi thắp nhang thì không bao giờ cầu cái gì cho riêng tư mình, mà thường cầu cho bá gia, bá tánh. Thì cái người này là tâm người này có đức lớn, thì thường những ngôi sao sáng á, những vị thần tiên họ sẽ đầu thai vào trong cái gia đình đó. Khi họ đọc thấy được cái tâm của cái cái người này, nghĩa là cái người này sống tốt, nhẫn nhục, hiền lành, tử tế mọi người. Trong tâm mỗi khi nghĩ cái gì là nghĩ đến chuyện
[34:20]to lớn, chuyện chung, không nghĩ chuyện riêng. Mà nhất là khi đi lạy Phật không lạy không cầu cái gì cho riêng mình, mà cầu lớn lao cho đất nước, cho nhân loại, bá gia, bá tánh, thì thần tiên họ sẽ tìm cách họ đầu thai vào trong cái gia đình đó, vì cái tâm người này có đức. Nên đây là cái quan trọng là cái tâm trước. Hễ người nào có cái tâm như vậy thì yên chí rằng đời này hoặc một, hai thế hệ sau nữa chắc chắn mình sẽ có những người con cháu lỗi lạc, siêu việt. Nên bây giờ ở đây ai muốn mình có con cháu lỗi lạc thì từ bây giờ nhớ sống cho có đức. Mà sống cho có đức tức là gì? Đầu tiên là lạy Phật lúc nào cũng cầu nguyện điều tốt lành
[35:09]cho thế giới, cho đất nước, cho con người, không có cầu cái gì cho riêng mình. Kế tiếp, trong cuộc sống với mọi người biết nhường nhịn, biết tử tế. Đó, mình mà sống được như vậy thì thần tiên ở trên trời sẽ tìm vào đầu thai vào dòng họ của mình. Đầu thai vào dòng họ của mình thì mình thì có khi lại đầu thai qua dòng họ khác cũng không biết chừng. Nhưng mà cái dòng họ đó được vinh quang liền. Vì cái đứa bé nó đầu thai vào, lớn lên nó sẽ nên danh nên phận. Và khi mỗi khi nó cúng bái, ca ngợi, ca ngợi ngược tới mấy đời. À cha của cậu bé như thế, ông nội như thế, mình được thơm lây. Cái thơm lây này là do cái đức của mình và lúc những lúc cái tâm mình đã tốt như vậy.
[35:56]Nhưng mà ví dụ như là à mình có cái đức đó rồi, là được thần tiên đầu thai vào dòng họ mình rồi, nhưng mà được mấy đời thần tiên? Nghĩa là dòng họ mình phát được mấy đời thì hết, bắt đầu suy tàn lại? Chừng nào rồi hết? Là ăn thua cái đức mình lớn hay nhỏ. Hễ cái đức mình lớn á thì tới 10 đời, 20 đời, 30 đời những thần tiên cứ nối tiếp nhau vào dòng họ đó mà đầu thai, cứ sản sinh ra những bậc anh hùng, danh tướng để làm nên những chuyện lừng lẫy, phi thường. Còn nếu cái đức mình nhỏ đó, nhiều khi được ba đời, phát tới ba đời tới đời thứ tư bắt đầu xuống lại. Vậy. Như vậy thế nào là đức lớn? Vậy mình muốn thế nào là đức lớn, thế nào là đức nhỏ?
[36:44]Thì thôi, cái này cũng là do cái công phu tu tập. Nếu mà ta hiểu sâu đạo lý của Phật dạy, ta quyết tâm sửa mình,
[36:56]ta tu thật là tinh tường, thật là sâu sắc. Trong lòng mình dẹp hết những cái ích kỷ, tham sân, mở ra được cái lòng từ bi yêu thương vạn loại chúng sinh. Mà cái tâm từ bi đó mở lớn chừng nào thì cái đức ta lớn chừng nấy. Và cái đức lớn đó nó báo trước là rất nhiều thế hệ con cháu về sau là thành công lớn. Nghĩa là nhiều đời thế hệ về sau đều được những thần tiên trên trời đầu thai xuống làm nên chuyện lẫy lừng. Là ăn thua cái tâm từ bi của ta đó. Nên vì vậy, Phật dạy ta hoài mà tại ta không thực hành cho kỹ, là Phật dạy ta là phải lúc nào phải trải lòng yêu thương vạn loài. Mỗi khi ta lạy Phật, lúc nào cũng nguyện Phật là:
[37:45]"Xin cho con yêu thương được tất cả chúng sinh." Rồi những khi ngồi thiền ta bắt chân lên ngồi, tâm nhiếp trong thanh tịnh mà trước hết ta trải lòng tưởng tượng, tưởng tượng cái tình yêu thương của mình phủ trùm hết vạn loài. Đó, mà nếu ta tu được như vậy là ta đã tạo ra cho mình một cái đức rất là lớn. Và cái đức đó nó tạo thành một cái nhân quả là chắc chắn những đời sau con cháu ta nó đầu thai vào dòng họ của ta làm nên được những chuyện phi thường. Thế còn cái người đi tu, không có con cháu thì sao?
[38:22]Đức lớn rồi ai đầu thai vô? Không có con, lấy gì ai đầu thai vô? Nhưng mà sẽ được đệ tử nha, chắc chắn là cái dòng pháp ta đi về đâu đó sẽ có người nối được cái dòng pháp này để phát huy lớn lên được. Đó là do cái tâm, cái đức của mình như vậy, mà phải hết sức là là thật lòng, hết sức là thật lòng. Chứ còn tu giả dối thì không bao giờ tạo thành cái đức được. Giống như là ta cũng vậy, ví dụ như là ta đi chùa, lễ Phật cầu phước nhưng mà trong tâm mình vẫn ích kỷ và vẫn giả dối, che đậy, làm ra vẻ như là ngoan đạo, là đạo đức, nhưng mà bên trong không phải vậy thì cái đức cũng không có. Cũng giống như một người xuất gia tu hành
[39:06]mà chỉ ráng giữ cái hình tướng để mong cho người ta tôn trọng mình, còn ở bên trong mình không có tốt được như vậy thì cũng không có cái đức. Đó là như vậy, nên vì vậy là phải hết sức là là thật lòng lòng tu hành. Rồi bây giờ cái phước của quốc gia, cái gì tạo thành cái phước của cả một dân tộc, cả một quốc gia? Nó do hai lý do. Cái thứ nhất là cái đức của tổ tiên, là những bậc tổ tiên trước là những người có cái đức lớn. Cái thứ hai cũng là do cái phước của toàn dân hiện nay mà có. Cái đức của tổ tiên ta thì ta tin rằng tổ tiên ta có cái đức lớn từ đời Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Hùng Vương, vân vân nhiều đời anh hùng sau.
[39:58]Nhưng mà cái quan trọng yếu tố thứ hai á là toàn dân ta mỗi người đều phải biết làm phước. Ai cũng làm phước, ai cũng có phước hết thì tự nhiên phước của toàn dân tộc lớn lên và chính cái phước này sẽ đưa dân tộc ta trở thành giàu mạnh trên thế giới, chứ không phải là cái mánh mun, thủ đoạn, tranh giành, ích kỷ mà thành tựu được một quốc gia lớn đâu, mà phải do cái phước của toàn dân. Như bây giờ ta muốn thấy con cháu ta nó được sống trong một đất nước vinh quang, thịnh vượng, giàu mạnh thì bây giờ ta phải dạy con cháu ta biết làm phước từ nhỏ. Là từ khi nó còn bé đã dạy cho nó biết giúp người,
[40:41]thương người, cúng dường Tam Bảo, tập cho nó cho thành thói quen, phải dạy cho nó bỏ đi cái lòng ích kỷ, hơn thua, ganh tị. Là từ nhỏ ta phải nhắc đi nhắc lại hoài điều này để cho nó in sâu vào tâm thức của nó. Lỡ tâm thức của nó từ kiếp trước nó có một chút tâm ích kỷ, nhưng bây giờ nó làm con của mình, làm cháu của mình, mình cứ nói mỗi ngày: "Con đừng sống ích kỷ, là con muốn làm gì con phải nghĩ đến lợi ích người khác, phải tử tế bạn bè, phải giúp đỡ bạn bè." Mình cứ nói mỗi ngày, nói hoài, thế là lời dạy của ta in vào tâm nó, và lời dạy của ta chiến đấu chống lại cái khuynh hướng ích kỷ mà
[41:23]nó có sẵn từ kiếp trước, thế là nó cũng bớt ích kỷ đi. Nhờ vậy nó biết làm phước, mà cứ đứa bé nào nó cũng vậy hết thì tất cả mọi đứa trẻ của Việt Nam mà đều biết làm phước, lớn lên tụi nó thành công hết, có nghĩa là là cả một dân tộc thành công, cả một đất nước thành công. Còn nếu chúng nó không có phước, từ nhỏ nó không biết làm phước, lớn lên nó không thành công, mà rất nhiều đứa trẻ đều không thành công như vậy, có nghĩa là cả một dân tộc thất bại. Do đó, ta muốn cho con cháu ta sau này được sống trong vinh quang, đất nước Việt Nam ta vươn vai lên cùng với bè bạn năm châu thế giới, thậm chí là ta đủ giàu mạnh để giúp các nước nghèo,
[42:12]đóng góp vào hòa bình, thịnh vượng cho thế giới này thì bây giờ ta phải dạy con cháu ta rất là kỹ, quan sát nó trong từng lời ăn tiếng nói, trong từng ánh mắt, không bao giờ cho nó nói hỗn, láo ai một lời, lúc nào bắt buộc nó phải biết lễ phép, kính trọng mọi người, lúc nào cũng nhắc nó sống tử tế, vị tha, không có ích kỷ. Ta phải dạy mãi, dạy mãi như vậy. Và cả một cái đất nước này ai cũng phải biết dạy con cháu như vậy hết. 30 năm sau, tất cả những đứa trẻ đó đều thành công, nghĩa là 30 năm sau đất nước ta là một đất nước thành công, thịnh vượng. Đó sẽ là con đường như vậy nha. Ở đây ví dụ như bây giờ ta là người có phước,
[43:02]ta là người có phước, ta thấy dung mạo ta đẹp, ta thấy làm ra tiền tương đối dễ dàng, đời sống mình thoải mái là biết mình có phước. Thì cái người tốt á, khi mà biết mình có phước á thì lo, sợ cái lúc hết phước. Còn cái người xấu á, biết mình có phước á thì lo hưởng phước. Đó đây là hai hạng người khác nhau. Chúng ta để ý, ví dụ có tiền là mình thích thụ hưởng, thích khoe khoang, thích trưng diện, thích mua sắm là biết rằng mình là thuộc loại người xấu, có phước nhưng mà mình thuộc loại người xấu. Còn nếu mình là người khi mình thấy đời sống mình thoải mái, lúc nào mình cũng lo nay có phước chứ không biết mai còn hay không,
[43:50]nên biết tích lũy làm phước, biết cẩn thận trong từng cái cuộc sống của mình, từng đồng tiền mình chi xài, từng lít xăng mình đi, từng cái bóng đèn mình bật lên, từng miếng cơm mình ăn, làm cái gì cũng sợ hết phước. Xài nước không dám xài nhiều vì biết rằng thế giới này đang đang thiếu nước. Bật điện không dám xài nhiều vì biết rằng đất nước mình đang thiếu điện. Đi xe không dám đi nhiều vì biết rằng cái xăng nó làm cho không khí bị ô nhiễm. Tắm không dám tắm xà bông nhiều, thà dơ dơ chút vậy mà cái nước thải đổ ra sông nó không có giết chết dòng sông. Giặt không dám giặt xà bông nhiều để chi vậy?
[44:31]Nó vừa đủ sạch chút xíu thôi, vậy mà mình bảo vệ được những dòng sông. Còn cứ ham mình sạch, mình tắm xà bông nhiều, giặt xà bông cho nhiều để thân mình thơm, quần áo mình thơm, nhưng cái dòng sông mình ở gần sẽ thối thì như vậy là cái tội. Tất cả những dòng sông đều thối ở Sài Gòn. Vì sao? Vì người Sài Gòn xài xà bông nhiều quá. Mỗi một năm không biết bao nhiêu nghìn tấn tấn tấn xà bông đổ xuống sông, giết sạch tất cả những dòng sông. Cho nên ta gặp người Sài Gòn ta thấy rất sạch, rất thơm, đầu tóc rất óng mượt đúng công thức của Pantene, da rất là sạch, không có bị bết nhờn hay khô vì loại xà
[45:12]bông xà bông gì gì đó thầy không nhớ, đại khái. Quần áo thì láng mướt, ừ, nhưng mà họ đang sống trên những con sông đen, thối. Họ sạch chừng nào thì dòng sông nó lại dơ chừng nấy. Nên vì vậy, ta không mong cho ta sạch mà chỉ mong dòng sông sạch. Vì người tốt sợ mình hết phước. Uống nước, phải ráng uống cho nhiều để ngừa bệnh, nhưng mà tắm, giặt không dám tắm giặt nhiều. Mà tội nhất là mấy người xịt nước mà rửa xe á. Ở sa mạc một ly nước này người ta cứu mạng người ta một ngày, còn mình cứ cầm cái vòi xịt hoài, xe nó có dơ gì đâu mà cứ cầm xịt hoài. Mấy người đó sau này đầu thai vô sa mạc mà sống.
[45:57]Rồi ta xài cái gì ta cũng tiết kiệm, mua sắm gì cũng tiết kiệm mà giúp được ai thì rất là mừng. Mình đối với mình thì mình tiết kiệm mà giúp đỡ được ai được thì rất là mừng, đó là người có phước mà là tâm tốt. Còn cái người mà mình có của dư của để, thích hưởng thụ, ỷ mình có tiền trả tiền điện, xài điện cho thoải mái, ỷ mình có tiền trả tiền nước, nước xài xả láng, ỷ mình có tiền mua xà bông, đổ xà bông giặt rồi cho nó thơm, những người đó giết hết, giành hết sự sống của mọi người, giành hết tiện nghi của xã hội, ỷ mình có tiền trả thì người đó có phước mà đang lo hưởng phước, người đó xấu. Nên vì vậy là Phật tử ta, ta ý thức về nhân quả rất là kỹ.
[46:43]Dù biết mình có phước thì cũng đều hết sức là tiết kiệm, dè dặt, nghĩ đến mọi người chung quanh mình, nghĩ đến dòng nước ở trên nguồn, nghĩ đến con nước ở bên sông, nghĩ đến cái không khí trong lành, nghĩ đến bao nhiêu người còn thiếu nhà, thiếu tiện nghi, thiếu đủ thứ. Vì vậy mình tiết kiệm phần mình để mà có dư được đồng nào mà giúp đỡ người khác thì đó là người tốt là lúc nào cũng sợ mình hết phước. Còn người nào mà đụng chút là hưởng, đụng chút là hưởng thì cuộc đời người đó sẽ sẽ tiêu mà họ kéo theo cả cái cái cái trái đất này tiêu theo họ, giống như mình cứ ráng xài xà bông cho sạch, giết sạch hết dòng sông này, bao nhiêu dòng sông.
[47:30]Còn Bồ Tát thì sao? Bồ Tát thì phước rất nhiều mà cũng không phải lo hết phước tại phước nhiều quá. Các vị Bồ Tát là phước cực kỳ sung mãn, nhưng mà các ngài lo cái gì? Các ngài lo một điều là phước của các ngài chưa đạt được cái vô lượng vô biên.
[47:51]Ví dụ như ta cái tâm ta nhỏ, cái trí ta nhỏ, à ta thấy à 10 năm qua tôi là thường đi đắp đường, bắc cầu, làm từ thiện, rồi thôi đủ rồi. 10 năm làm phước đủ rồi, là do trí ta nhỏ, tâm ta nhỏ nên ta thấy đủ rồi. Còn Bồ Tát, 10 năm chỉ là một hạt bụi thôi. Mà các ngài nguyện sẽ là phụng sự chúng sinh để cúng dường chư Phật không phải 10 năm mà 10 kiếp, 10 triệu kiếp cũng chưa bao giờ ngừng. Cái tâm Bồ Tát là vậy, làm những điều tốt điều thiện cho đến không cùng tận của sự giới hạn mãi mãi, mãi mãi. Vì sao? Vì trí của các ngài là vô biên vô lượng, đức của các ngài, tâm của các ngài là vô biên vô lượng.
[48:44]Còn chúng ta là những phàm phu, tâm mình có giới hạn, trí mình có giới hạn nên mình tự mãn, làm được một vài việc tốt đi kể hoài thì đó là biết ngay là tâm mình rất là bé. Còn các vị Bồ Tát làm được vô số điều lành không bao giờ dám khoe khoang vì biết rằng hãy còn rất là rất là ít. Chỉ khi nào mình làm anh hùng ai mời kể thì kể cho nghe để mong mọi người đều cũng anh hùng cả, hả anh Lương? Không phải.
[49:19]Tuy nhiên, nó có một cái điều thế này: khi mà ta quá sợ tổn phước thì coi chừng ta lại ích kỷ một lần nữa. Ví dụ thế này: hôm đó là cái ngày à ngày giỗ của ông bố mình. Cái có một người bạn quen cái họ biết là đó là ngày giỗ, cái họ đem đến họ mua một món quà tặng à họ mang đến bánh, xôi, thậm chí họ thầy cũng không nghĩ ra, đại khái là cái gì đó. Họ đem đến cái mình sợ tổn phước mình từ chối: "Nói thôi anh đem về đi, tôi không lấy đâu. Thôi thôi, tôi sợ tổn phước cho ba tôi, cho gia đình tôi lắm, tôi không lấy." Thì như vậy, sợ tổn phước đó lại là ích kỷ. Vì mình không đón nhận cái tình yêu thương của người khác,
[50:10]cái lòng quý trọng của người khác, phải không ạ? Trừ trường hợp mình là ông quan, ông cán bộ to mà lợi dụng đám giỗ ông bố mình để họ tới họ họ hối lộ khéo thì cái lúc đó phải từ chối. Vì sự thanh liêm mà phải từ chối thì đó là từ chối đúng. Còn ví dụ trong tình nghĩa với nhau, vô tư, không có mưu tính mà việc mình nhận cái sự tử tế của người khác cũng làm cho người khác vui lòng thì nên nhận. Nên nhận, đừng sợ tổn phước, mấy cái đó phải nhận. Nhưng mà nhận xong rồi làm gì? Mình có hưởng một mình không? Không, mình tìm cách chia sẻ. Ví dụ như bây giờ quý phật tử cúng dường thầy mà thầy sợ tổn phước, thầy không dám nhận,
[50:56]không nhận ai hết, quý phật tử có buồn không? Dám là mừng lắm á! Thầy không nhận đỡ tốn tiền. Mà mà thầy do đó là thầy không phải là loại người ích kỷ, cho nên ai cúng dường thầy thầy đều: "Mô Phật", thì nhận hết.
[51:19]Nhưng mà thầy nhận hết thầy có xài một mình thầy không? Không, đệ tử thầy giữ và chi tiêu bàn với nhau cho kỹ là có người thấy việc này cần, bàn với nhau. Có cái ban quản viện, có người kiểm soát tài chánh, khi làm việc gì đó là bàn với nhau cho kỹ việc nên làm hay không nên làm. Rồi cái việc gì quan trọng hỏi ý kiến thầy, chứ thầy không bận tâm. Và những việc làm như vậy là nó có lợi cho nhiều người. Cho nên nếu mà thầy sợ tổn phước thì lại không làm nên được những việc phật sự. Ví dụ như hôm nay vậy, buổi lễ Phật Đản như thế này hơn mười ngàn người, mười mấy nghìn người có mặt ở đây. Chúng ta cùng ăn, cùng uống, ở với nhau,
[52:03]sống trong cái không khí thiêng liêng đầy cái đạo vị như thế này thì có nhiều người phụ giúp thầy, chứ thầy đâu có làm gì ra tiền. Có người thấy buổi lễ như vậy đã đem đến cúng gạo, có người cúng thức ăn lê-ghim, mỗi người phụ cái này giúp cái kia để làm chi? Để góp thành vào buổi lễ Phật Đản trang nghiêm long trọng thế này, mà ai về đây cũng hưởng được cái không khí thiêng liêng long trọng đó mà đạo tâm được tăng trưởng. Chứ còn nếu mà nói thầy sợ tổn phước, ai cúng gạo nói: "Thôi thôi, tôi không nhận", ai cúng lê-ghim nói: "Thôi thôi, đừng chở tới tôi, tôi không dám nhận, tôi sợ tổn phước", thì thầy và mọi người không có được
[52:39]một ngày Phật Đản đầm ấm như thế này, phải không? Cho nên thầy không có sợ tổn phước, vì thầy biết là cái điều mà mọi người cúng dường nó sẽ trở thành của tất cả mọi người, mà của trở thành của tất cả mọi người cũng không phải của mọi người, mà thành cái gì đó thiêng liêng, ta dâng lên Đức Phật kính yêu của chúng ta. Mỗi một người đặt chân đến đây, mỗi một bàn tay góp vào đây, mỗi một tấm lòng đến đây là ta không sống cho mình nữa, phải không? Mọi người ở đây trong giờ phút này không ai sống cho mình nữa. Vì nếu sống cho mình, về nhà mình sống cho nó sướng. Khi đã đến đây giữa rừng giữa núi, muỗi cắn đủ thứ thế này,
[53:17]ở cực khổ mà đụng ở bên đây, nghiêng bên phải đụng người, nghiêng bên trái đụng người, duỗi chân ra không được, trừ duỗi chân ra mặt thầy thì được thôi, chứ còn những cái kia không được. Thì có gì là tiện nghi? Nhưng mà đến đây ta có cái gì? Ta cùng với nhau có một cái gọi là đạo tâm, là tấm lòng. Trước hết, yêu thương nhau. Từ mọi phương trời không ai biết ai, nhưng đã đặt vào cái đặt chân vào cái chùa này rồi, nhìn thấy mặt nhau rồi trong lòng mình đã hiểu rằng à, đây đều là huynh đệ, bạn đạo nhau cả, đều là đồng đạo cả, cùng là con của Phật cả, nên yêu thương nhau. Và cái tình yêu thương với nhau đó, cái đạo tâm cùng lý tưởng hướng về giác ngộ đó
[53:59]để ngày mai khi bước vào lễ chính ta dâng tất cả lên, cúng dường lên Đức Phật. Ngày mai khi đến cái lễ dâng hoa, mỗi người ta cầm một cành hoa đi đến chánh điện, đến trên bệ Phật và tất cả tấm lòng yêu kính của ta, tất cả mọi ước nguyện cao quý nhất của ta, ta gửi trong cành hoa đó để lên dâng hoa cúng Phật vào sáng ngày mai, phải không? Vì vậy là ta không hưởng hết cái phước của mình, nhưng đừng có sợ tổn phước nữa. Khi mà trong đời đối xử qua lại với nhau bằng cái sự tử tế thì đó cũng là một cái hạnh phúc, chứ đừng có gò bó, khư khư mà sợ tổn phước lại cũng trở thành một cái cái ích kỷ, ha. Chúng ta chỉ cẩn thận khi gì?
[54:49]Khi tiền bạc đến với mình, khi danh dự đến với mình, lời khen đến với mình hoặc quyền chức đến với mình thì chỉ hết sức cẩn thận và chỉ dùng những điều đó để làm điều tốt hơn chứ không để thụ hưởng riêng, chứ không để thụ hưởng riêng. Bây giờ thầy hỏi nè: ví dụ như bây giờ tiền đến với mình, mình cẩn thận không thụ hưởng riêng để mình dùng điều đó làm điều tốt cho mọi người, dễ không? Biết cách không? Biết, phải không? Cứ đem bố thí, cúng dường, giúp người, giúp đời, làm điều đó thì rất là dễ. Kìa ví dụ như quyền chức đến với mình, mình không thụ hưởng riêng mà dùng quyền chức đó để giúp người, giúp đời, được không ạ? Được không? Được, có gì đâu.
[55:34]Được là mình dùng cái quyền đó để lo cho dân, lo cho nước, được thôi có gì đâu. Mà danh dự đến với mình, mình dùng điều đó để làm điều tốt cho đời là làm sao? Ai biết, khen hay.
[55:48]Đố á! Khi danh dự đến, mình vẫn không thụ hưởng mà sẽ dùng cái danh dự đó để làm điều tốt cho đời, làm điều tốt cho người là làm cách nào? Ai biết, khen hay.
[56:04]Thôi thầy không trả lời, ráng về mà tìm câu trả lời. Nhưng mà thế này, bây giờ thầy nói cái phần cuối là chúng ta hồi hướng tất cả về vô thượng bồ đề. Ta biết rằng giỏi gì giỏi, phước gì phước rồi cũng phải luân hồi sinh tử. Có khi phước rất nhiều sinh lên cõi trời làm một vị thiên tử vinh quang, hết phước rồi cũng xuống lại làm người, cũng phải vất vả, bon chen, đấu tranh, kiếm sống. Mà người có biết đạo lý lại tạo phước để lên lại, còn người không biết đạo lý tuột xuống luôn, xuống luôn làm súc sinh luôn, khó có ngày trở lại. Nên cái luân hồi sinh tử thật là đắng cay, thật là mệt nhọc. Và vì vậy, cái nơi mà yên ổn nhất
[56:55]là nơi bến bờ để cho ta dừng chân mãi mãi chính là sự giác ngộ, giải thoát. Và vì vậy, bằng mọi cách chúng ta đều hướng tất cả cái tâm mình về lý tưởng giác ngộ, giải thoát, gọi là phát tâm vô thượng bồ đề. Mà muốn được như vậy thì ta phải dùng tất cả phước mà mình có được, mình tạo được không thụ hưởng, dồn hết vào tâm linh, thiền định tu tập. Như hồi nãy mà thầy Tánh Khoan hướng dẫn cho quý phật tử ngồi thiền là như vậy đó. Thế là thay vì ta dùng cái phước của ta có tiền, có quyền, có danh dự này kia nọ để thụ hưởng, không! Ta sống cần kiệm, giản dị để tiếp tục tử tế với con người và dành những thời gian,
[57:46]dành cái cái sự rảnh thơi đó tập trung vào cái công phu thiền định mỗi ngày. Và mỗi ngày ta cứ bắt chân kiết già, ta ngồi nhiếp tâm mình quan sát, biết rõ toàn thân, thấy thân này vô thường, thấy hơi thở ra, hơi thở vào, lần lần tâm đi vào yên tĩnh, tỉnh giác, sáng, định. Đó là ta đi vào con đường tâm linh, giác ngộ, hướng về giải thoát, gọi là hướng về con đường vô thượng bồ đề. Vì nơi đó mới là bến bờ an ổn thực sự. Còn phước gì phước, danh gì danh cũng đều là sự tạm bợ rồi cái vòng luân hồi sinh tử cuốn trôi tất cả một cách rất là tàn nhẫn. Nên chư tổ dạy ta: "Phước bất khả hưởng tận", là khi thấy mình có phước,
[58:43]đừng dại khờ mà kiêu mạn ở trong cái phước đó, đừng dại khờ hưởng thụ hết cái phước đó, mà biết phải khiêm tốn lại, lui bước lại, chia sẻ cái phước đó với mọi người. Và để làm gì? Để ta tích lũy thêm được phước nữa và dồn tất cả cái phước mà ta có được cùng hướng về giác ngộ, giải thoát.
[59:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay là cái đêm trước lễ chính, à lát nữa ta sẽ đến cái phần văn nghệ mừng Phật Đản. Năm nay thì ta không có tổ chức văn nghệ chuyên nghiệp mà văn nghệ có tính quần chúng, các đạo tràng lên đóng góp văn nghệ, góp vui. Nên cái tính chuyên nghiệp sẽ không cao. Nhưng mà dù cái tính chuyên nghiệp không cao thì thầy mong rằng tất cả quý phật tử đều nhiệt liệt tán thưởng, nha, nhiệt liệt tán thưởng bằng cách gì? Vỗ tay. À vỗ tay, à giơ tay đón chào, vân vân gì đó. Và ta biết rằng có một lần thầy đã nói cái phước của người vỗ tay. Có nghe chưa ạ? Người vỗ tay phước lớn lắm.
[59:59]Người vỗ tay phước lớn là vì sao? Vì ta thế này, ví dụ có một người ca sĩ họ tập luyện vất vả, họ lên họ hát, hát xong không ai vỗ tay hết. Chuyện gì xảy ra sau đó?
[1:00:15]Người đó hả, còn đủ tinh thần để đi hát tiếp không? Không. Nghĩa là cái không vỗ tay của ta, ta đã giết chết cái đời sống nghệ thuật văn hóa của xã hội. Còn nếu chúng ta vỗ tay nhiệt liệt, cái người ca sĩ đó phấn chấn tinh thần để mà phụng sự, cống hiến tiếp trong cái đời sống văn hóa nghệ thuật của cuộc đời này. Mà cái người nghệ sĩ đó họ được tinh thần, họ đóng góp như vậy, cái phước trở lại cho chúng ta. Nghĩa là tự nhiên cái đời sống tinh thần của ta phong phú, ta không làm con người khô cằn, chai lì, cạn cợt, mà ta có sự sâu sắc trong tri thức, trong nghệ thuật. Mà đời sống có cái sâu sắc trong tri thức,
[1:01:01]trong nghệ thuật là một đời sống hạnh phúc, phong phú. Mà chưa kể nhiều cái phước khác nữa, ta sẽ có tài hoa hơn, ta giỏi hơn, kiếp sau ta giỏi hơn, chỉ bằng cái vỗ tay thôi, vậy mà kiếp sau ta giỏi hơn kiếp này. Còn ai hát thì hát, ai nói gì nói, kệ ta, mình ngồi lì không vỗ tay, kiếp sau càng lúc càng ngu, à càng lúc càng ngu. Cho nên cứ vỗ tay, vỗ tay càng nhiều thì kiếp sau ta càng giỏi, nhớ như vậy, đó là chuyện của ngày hôm nay. Sau khi văn nghệ xong thì ta nghỉ ngơi. 5:00 ta sẽ dậy, quý thầy quý cô sẽ hướng dẫn ta ngồi thiền, tập khí công rồi ăn sáng, đúng 8:00 ta bắt đầu làm lễ chính. Trong cái lễ chính đó thì Phật ở trong chánh điện lễ
[1:01:49]lễ, chứ thầy không có trưng cái Phật bên ngoài. Nhưng thầy khi thuyết giảng á thì thầy ra đây, đọc thông điệp của Đức Pháp chủ, rồi thầy thuyết bài pháp ngắn, rồi sau đó chúng ta đều kéo nhau lần lượt vào trong chánh điện để dâng hoa. Và như thầy nói lúc nãy, chúng ta gởi tất cả lòng tôn kính lên Đức Phật trong cái bông hoa đó, chúng ta gởi tất cả những ước nguyện cao quý nhất của đời mình trong bông hoa đó, đem lên cắm trên bàn Phật. Và ta sẽ thành tựu được cái ước nguyện của mình. Thôi thì thầy chúc cho quý Phật tử được thưởng thức, sống được một đêm Phật Đản, một mùa Phật Đản an lành, thăng hoa và tinh tấn.
[1:02:31]Chúng con cũng xin kính chúc chư tôn đức Tăng Ni một mùa Phật Đản này được trang nghiêm, thanh tịnh, tinh tấn để bước vào cái mùa an cư kiết hạ thật là có ý nghĩa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật nhé.