Lời giảng: Tinh Tấn

[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:45]Hôm nay chúng ta học bài thứ 12 là bài Tinh tấn. Hôm trước á, chúng ta học cái bài Nhẫn nhục là để mình biết chịu đựng cái nghịch cảnh, phải không? Là để đối diện với quá khứ. Trong những kiếp xưa mình đã từng tạo những cái nghiệp xấu, bây giờ mình gặp lại những điều không hay và do đó, mình phải có cái sức chịu đựng rất là cao để trả, để đối diện lại với những cái quả báo xấu đó cho nó sạch, cho nó nhẹ. Đó là bài Nhẫn nhục. Hôm nay mình học bài Tinh tấn là để đối diện với tương lai. Tinh tấn nghĩa là nỗ lực mà tạo ra điều thiện, nghĩa là như vậy. Cái có xấu xa của quá khứ, chúng ta chịu đựng để trả cho hết.

[1:39]Và bây giờ từ cái không có gì ở tương lai, chúng ta tạo những cái nhân lành để nó xuất hiện những cái điều tốt đẹp đó, là như vậy. Mà tinh tấn là sự cố gắng để thực hiện cái thiện pháp cho vị lai. Mà thiện pháp thì có hai loại, hai loại chính. Nhiều lắm, nhưng mà mình xếp lại thành hai cái loại chính. Một á là tạo công đức để làm lợi ích cho chúng sinh. Hai là nhiếp tâm trong thiền định. Đó là hai cái chính của cái cái tinh tấn, cái nỗ lực cố gắng: một là làm lợi ích chúng sinh, hai là để nhiếp tâm trong thiền định. Mà cái nghĩa chính của tinh tấn á là nhiếp tâm trong thiền định. Còn cái mà tạo công đức làm lợi ích chúng sinh thì coi vậy chứ chưa gọi là tinh.

[2:33]Vì chữ "tinh" này có nghĩa là tinh tế, tinh xảo, tinh vi. Còn những cái mà mình cố gắng nỗ lực làm việc này việc kia, tuy là rất là đẹp đó, rất là tốt á, vẫn chưa gọi là tinh, vẫn chỉ mới thô thôi. Còn cái mà thực sự gọi là tinh vi, tinh tế phải là cái nỗ lực nhiếp tâm trong thiền định. Nên cái ý nghĩa chính của tinh tấn vẫn là để tu tập thiền định. Nhưng mà chúng ta vẫn nói rộng ra cả những cái nỗ lực cố gắng trong những cái thiện pháp khác, cũng như trong việc mà làm lợi ích cho chúng sinh như vậy. Đó là hai nghĩa chính. Còn nghĩa thứ ba hay nghĩa thứ tư, những nghĩa phụ, ví dụ như là chúng ta cố gắng học hỏi giáo

[3:15]pháp thì đó cũng là một cái gọi là cố gắng, mình cứ tạm cho là tinh tấn. Như là chúng ta phải ráng học để biết đường đi mà mình tu tập, cũng như mình làm lợi ích chúng sinh. Ngày xưa thời Đức Phật vậy, Ngài ca ngợi những người gọi là đa văn, vì cái từ ngày xưa thì nó dùng khác bây giờ. Cái chữ "đa văn" nghĩa là nghe nhiều, bây giờ mình phải gọi là hiếu học, những người hiếu học, những người học nhiều, ham học. Hồi xưa cái từ gọi là đa văn là nghe chứ không có chưa có từ học. Lúc đó bên Ấn Độ chưa có cái từ học mà chỉ là nghe, nghe có nghĩa là học. Bây giờ thì cái từ "học" của mình nó hàm cả cái nghĩa là nghe giảng,

[3:57]xem sách, nghiền ngẫm, suy luận, vân vân, nó nhiều nghĩa hơn. Hoặc kể cả xem băng video về những tư liệu học tập thì cũng đều gọi là học hết. Hồi xưa chỉ học có nghĩa là nghe, nghe người kia nói thôi, gọi là văn. Nên chúng ta học, mà có cái khó trong việc học là nhiều khi chúng ta học sai, không đúng đường khiến cho mình càng học lại càng không biết cái gì để tu. Hoặc là chúng ta học rồi mình hiểu bậy, hoặc là mình nghe dạy sai, mình thực hành bậy bạ khiến cho cái việc tu hành của mình nó không có tăng trưởng được lợi ích, đó là nguy hiểm. Thật ra thì cái chân lý nó chỉ có một khung cửa hẹp lách qua à, rất là khó.

[4:43]Việc mà nhận định cho đúng chân lý rất là khó, một lát chúng ta sẽ nói. Nên chúng ta cần phải học cho thật kỹ mà thật khéo. Nhưng khó cái này là làm sao chúng ta biết người nào dạy đúng, người nào dạy dở để chúng ta theo học? Vì nếu mà mình biết nhận định được cái ông thầy đó ổng dạy đúng thì mình cũng gần bằng ổng mất rồi, phải không? Biết ông này đúng, mày sai, mày hay chỗ này, mày dở chỗ nọ thì mình cũng bằng ổng mất rồi. Đây mình từ chỗ mình chưa biết ai hay ai dở hết mà vẫn phải học, vẫn phải ráng học. Ở đây thì có nói nho nhỏ một chút là mình phải cầu nguyện Tam Bảo. Lúc nào mình cũng cầu nguyện Tam Bảo gia hộ cho mình gặp được

[5:22]minh sư thiện tri thức để được nghe những giáo pháp chân chính mà mình tu tập được đúng đường, là cái thứ ba. Cái thiện pháp thứ tư là cái công hạnh lễ Phật. Nó nhiều công hạnh lắm, nhưng mà tại sao tôi chỉ lấy cái công hạnh lễ Phật? Vì cái công hạnh lễ Phật là cái công hạnh căn bản để tạo ra những công hạnh khác. Cái công hạnh lễ Phật là một công hạnh rất là căn bản và rất là quan trọng. Hôm trước chúng ta đã nói rồi, hôm nay tôi nói lại sơ sơ thôi. Nó là một sự tinh tấn, một sự nỗ lực mà chúng ta không được quyền buông bỏ cho đến suốt cuộc đời của mình, cho tới lúc mình sức tàn lực kiệt phải chết thì thôi.

[6:01]Chứ hễ còn khỏe được phải ráng lễ Phật một cách siêng năng. Hôm giờ quý thầy có lễ Phật không? Nghe được tôi rất là mừng. Lễ Phật siêng, lễ Phật cá nhân tự do đó chứ đừng có lễ theo thời khóa. Đấy. Đó là những cái thiện pháp như vậy. Bây giờ chúng ta trở lại, chúng ta nói cái tinh tấn là mình định nghĩa xa, bây giờ định nghĩa gần lại là cái sự nỗ lực cố gắng. Bây giờ ở đây ai định nghĩa được cái cố gắng là gì? Quang Ngôn định nghĩa thử coi. Lớn lớn lên. Nhanh đi, mất thời giờ. Minh Trí chuẩn bị. - Mô Phật, kính bạch Thầy và toàn thể đại chúng. Thưa Thầy, theo con nghĩ, khi mà mình làm việc gì thì mình phải đặt mình vào mục tiêu đó

[6:55]và cố gắng siêng năng, phấn đấu để đạt được mục tiêu đó. - Cảm ơn. Minh Trí. - Kính bạch Thầy cùng toàn thể đại chúng. Theo con nghĩ, cái nghĩa cố gắng trong hạnh tinh tấn nghĩa là những việc chẳng hạn như chúng ta nói mỗi ngày chúng ta lễ Phật, nhưng mà hôm nay vì công việc gì khó khăn, chúng ta không chắc không thể lễ Phật được, nhưng mà chúng ta cố gắng vượt, cố gắng ta lễ Phật cho được cũng như là công việc khác thì con nghĩ cố gắng là mình cố gắng vượt qua mọi khó khăn để đạt được cái mục tiêu của mình thì mới hoàn thành được tinh tấn. - Cảm ơn. Thắng Tấn là ai?

[7:35]Thắng Tấn trả lời coi tinh tấn là gì nè. - Kính thưa Thầy và đại chúng, cố gắng theo con hiểu nghĩa là mình làm một việc gì đó nó quá cái khả năng của mình, nhưng mà mình phải cố gắng vượt qua để cho nó được hoàn thành viên mãn. - Ba người nãy có ai định nghĩa cố gắng gì được chưa? Hay người thứ tư tên luôn đi. Thầy tên gì? - Quán Thành. - Quán Thành hả? - Kính bạch Thầy cùng toàn thể đại chúng. Theo ý kiến của Quán Thành, cố gắng có nghĩa là trong giờ khắc bây giờ phải hơn giờ khắc hồi nãy và trong tương lai phải hơn bây giờ và lấy chân lý làm đích. - Thấy cao siêu quá, tôi hiểu không nổi.

[8:24]Nói chung nãy giờ chưa có ai định nghĩa được cố gắng là gì hết, phải không? Nói nãy giờ không ai cố gắng, chỉ là nói phải cố gắng, phải cố gắng, phải cố gắng để làm gì đó thôi, chứ còn cái cố gắng là gì thì trong bốn người vừa rồi chưa ai định nghĩa được hết. Mà không phải bốn người vừa rồi, bốn ngàn người nữa cũng không ai định nghĩa được. Cả bốn triệu người nữa cũng không ai định nghĩa được hết. Hễ ai định nghĩa được là trật. Cái đó không nói được, không định nghĩa được. Mà có ai làm thì biết thôi. Cho nên quý thầy có thể là mình đã từng có kinh nghiệm về sự cố gắng, nhưng mà hễ nói cố gắng là gì, không biết.

[8:57]Cũng giống như hôm trước mà học cái bài tâm từ mà tôi nói về tình thương yêu đó. Tình thương yêu là gì không ai định nghĩa được. Tôi nói vĩnh viễn không ai định nghĩa được đâu, chỉ có thương yêu thì biết à mình thương thì như vậy thôi, chứ không định nghĩa được. Nó giống như bây giờ mình nói với cái người mù màu đỏ là gì vậy? Mình thấy rồi mình nói ờ nó chói chang, nó đỏ thì giống như cái hoa hồng. Rồi chịu thua. Chỉ khi mà người mù mở mắt thì thấy liền. Thì cái sự cố gắng cũng vậy. Mình có dùng bao nhiêu lời thì cũng không hiểu được, không diễn tả được nó. Nhưng mà chỉ có lần nào mình ráng làm cái gì đó trong cái khó khăn

[9:32]mình ráng làm thì chừng đó à cái ráng đó là nó là cố gắng đó. Còn dùng lời để diễn tả nó là A là B là C thì không dùng lời diễn tả được. Nên nãy giờ quý thầy nói, nói chung là ai cũng có cái kinh nghiệm để ráng cố gắng cái gì đó. Nhưng mà cũng không ai định nghĩa được và điều đó rất là đúng, chứ định nghĩa được là trật. Có điều là hồi sáng tôi giảng bên Thiên Phước, tôi hỏi thì mấy cô hình như là cả đời sống sung sướng làm sao á, không biết cố gắng là cái gì. Hỏi có bao giờ làm ruộng cực khổ hay gì, không biết gì hết, ngơ ngơ ngơ, cho nên cũng khó nói. Tôi nói thôi để lát qua giảng quý thầy chắc quý thầy rành hơn.

[10:07]Thì quý thầy nhiều khi làm những công việc nặng nhọc á, chính những lúc mà mình cố gắng để chịu cực chịu khổ mình làm cái gì đó thì mình hiểu được cái ý chí, cái sự ráng sức á. Cái sự ráng sức, nhưng mà cái cố gắng đó là cái tâm chứ không phải là cái thể chất. Nó là tinh thần chứ không phải là thể chất, nên chỗ này có thể là quý thầy cũng có thể bị lầm nè. Bây giờ có bao giờ quý thầy lại đẩy xe kéo chưa? Chất đồ lên xe có hai cái càng á, rồi người đi trước cầm càng, mấy người sau đẩy đồ đó, có chưa? Đó, thấy không? Quý thầy hỏi là có, quý cô ngơ ngơ không biết. Rồi có những lúc rất là cực đi qua hố, qua ổ gà đồ có chưa?

[10:44]Phải ráng mà đẩy, nậy cho nó qua phải không? Rồi lúc đó mình ráng sức. Nhưng mà ở đây quý thầy coi chừng nè, cái lực mình gồng nó là thuộc về thể chất, cái ráng là cái trong đầu, nó không có gồng, nhưng mà nó làm tạo thành cái sức mạnh nơi cái bắp thịt của mình. Hai cái đó khác nhau, phân biệt cho ra nha. Chứ tưởng cái ráng là gồng là chết á, lát tu thiền trật á. Nhớ lại cái đó. Cái mà nó tạo nên cái cơ bắp để mình gồng rồi mình kéo chiếc xe qua thì cái gồng đó là thể chất, nhưng mà cái lịnh của nó buộc nó phải gồng lên là cái nó thuộc về tinh thần, tách nó ra. Quý thầy nhìn được chưa? Ví dụ thế này, như có cái người đó họ phát nguyện đốt một ngón tay cúng

[11:25]dường Phật, họ mặc y mặc áo, chuông để cái đèn cầy lên, đảnh lễ Phật xong cái đưa ngón tay vào trong ngọn đèn ngồi đó niệm Phật luôn. Thì rất là nóng, phải không? Nóng lắm. Nhưng mà họ chịu đau, họ dùng cái cố gắng họ chịu đau. Cái đau là cái thuộc về thể chất, còn quyết định chịu của họ là thuộc về tinh thần. Mà trong đó không có gồng gì hết trơn nha, ngồi đó mà chịu bình thường vậy thôi. Nên có những lúc như vậy. Đó là, ví dụ như quý thầy ngồi thiền, quý thầy ngồi thiền ở đây thường ngồi được bao lâu? Khoảng nửa tiếng, nửa tiếng thì nó cũng chưa đau lắm, nó mới tê thôi. Có đau không? Thường thường nó phải trên tiếng nó mới bắt đầu đau,

[12:06]chứ còn từ nửa tiếng tới 45 nó mới tê và 45 thì nó qua hết cái tê thôi. Nó đau tùy theo mức độ của mình mà mình cảm nhận cái đau nó ghê gớm như thế nào. Lúc đau đó mình có ngồi mình gồng mình chịu không? Không có được gồng, phải không? Đâu có gồng, nó chỉ chịu thôi chứ không có gồng được. Thì cái chịu đó nó gần giống như cái nhẫn nhục á, nhưng mà mình cũng có thể gọi là cái tinh tấn. Đó, nó ra lệnh cho cơ thể phải tiếp tục làm việc nhưng mà không có gồng, không có bắp thịt nào gồng hết, nhưng mà nó vẫn có cái tín hiệu của sự cố gắng phát ra. Đúng không? Thì như vậy cái tín hiệu đó nó thuộc về tinh thần,

[12:42]nó không có cái lực ở trong, nhưng mà nó tạo cho cơ thể mình chịu đựng được nè, gồng lên được nè, ráng sức nè, vượt qua những cái khổ nhọc, cái khó khăn được. Bây giờ mình phân tích này không thấy, như bây giờ hai huynh đệ đi, mình đi cuốc ruộng, ở đây có ai cuốc ruộng không ta? Nghe thoáng... cũng có luôn hả? Mình cuốc bằng gì? Bằng cuốc hả? Hay bằng... À, cuốc. Rồi tới lúc mệt quá, cái mệt đó là các cơ bắp mình nó bị những phản ứng hóa học á, nó làm cho mình có cảm giác mệt mỏi. Thì một người bỏ cuốc xuống vào bóng mát ngồi nghỉ, một người vẫn ráng cuốc mặc dù hai người cùng mệt giống nhau. Thì cái người mà ráng á thì đó người đó đã sử dụng đến

[13:25]đến ý chí, đến cái cố gắng á, là xuất hiện được cái nội lực trong tâm mình. Còn cái người mà bỏ cuộc đi lui vào thì không có xuất hiện được cái ý chí, không khởi lên được. Nên đó là cái tâm lý như vậy. Nên hỏi cái cố gắng nó là gì, cái ý chí nó là gì, mình không thể trả lời được. Nhưng mà chỉ có những ai đã những lần cố gắng thì sẽ biết cố gắng là gì. Và phải rèn luyện, và rèn luyện từ nhỏ. Cái người mà lớn tuổi rồi thì không rèn luyện được nữa. Thường á, cái người mà đến khoảng trên 40 rồi, bắt họ phải rèn luyện một việc gì họ chưa quen, họ không rèn luyện được nữa, mất luôn, là người đó sống cuộc đời còn lại là coi như bạc nhược á, sống bạc nhược luôn.

[14:07]Lúc trẻ đó mà có được những cảnh khổ để mình rèn luyện thì đó là một cái diễm phúc của cuộc đời. Còn nếu mà lúc trẻ mình sống sung sướng là một điều bất hạnh, vì khoảng lớn tuổi rồi mình không rèn luyện được nữa. Tôi gặp một vài người vậy, họ sống sung sướng từ thuở bé, mọi chuyện thuận tiện, sinh trong gia đình giàu, cha mẹ anh em cưng chiều, lớn lên mọi việc công danh đồ gì nó thuận tiện. Rồi lập gia đình, gia đình thì vợ cũng giỏi giắn lo hết. Đến chừng qua 40 cái gia đình có những cái chuyện khó khăn thì họ không đủ sức phấn đấu làm một cái gì nữa hết. Mặc dù cũng có bằng cấp, có khả năng mà không ráng được chuyện

[14:45]gì nữa hết, trong khó khăn là chịu thua buông xuôi luôn à. Là như vậy, vì đến qua cái tuổi đó rồi mà nếu cái ý chí đã chưa từng được rèn luyện thì nó không khởi được nữa. Nên quý thầy đang còn trẻ phải cố gắng dấn thân vào những điều cực khổ để rèn luyện ý chí, nhớ điều đó. Chứ lớn tuổi một chút nữa là rèn luyện không được nữa. Ở đây mình lớn tuổi nhất là bao nhiêu tuổi trong lớp mình? Cái gì? Ba mấy chứ hả? Tự nhiên nghe nói năm mấy. Ủa, có ông cụ nào ở dưới kìa? Sáu mấy? Cho nên phải từ bây giờ là ráng rèn luyện. Cái rèn luyện nó có nhiều cái, từ thô đến tế. Ví dụ những cái thô như là những công việc thuộc về lao động tay

[15:29]chân thì quý thầy cũng phải tập cho nó để mình hiểu được. Cái đó là cái dễ tập á. Ví dụ mình ráng sức làm, ví dụ như xây chùa đi, cái mình ráng phụ khiêng đá, khiêng cát, trời nắng nực mình cảm nghe mệt rồi mà vẫn ráng thêm, ráng thêm chút nữa thì đó là cái mình rèn luyện ý chí đó. Rồi đến lúc khác, có những lúc như ngồi thiền đau thì không phải dùng sức nữa mà chỉ dùng cái ý chí một cách vô hình, không có lực để mà chịu đựng cái đau, những lúc đó phải ráng. Hoặc là những lúc lễ Phật mệt mỏi, hoặc là đôi khi những lúc làm bài, nhiều khi quý thầy phải thức đêm thức hôm mà làm bài một cách cực khổ

[16:02]mà mình cảm thấy còn làm được, mình ráng làm thì cái đó nó không phải là dùng sức nhưng mà nó lại đi qua bên tinh thần thì những cái đó nó đều rất là tốt hết. Nên quý thầy cố gắng trong giai đoạn này, mọi việc tu, học, làm việc, công quả đồ ráng. Mà tuổi mình còn nhỏ mà mình khởi được thì nó tồn tại suốt đời luôn. Sau này mình lớn tuổi đến lúc mình cần phải sử dụng cái cố gắng thì mình có liền. Còn mình để nó không rèn luyện thì lớn lên không khởi được nữa, mình sẽ trở thành người bạc nhược, nó là như vậy. Mình phải phân biệt coi chừng nó lầm lẫn với cái bướng bỉnh. Cái người mà bướng bỉnh á, lì lợm á, cũng là người cố gắng á,

[16:42]cũng là người tinh tấn, nhưng mà không gọi là tinh tấn bởi vì họ đã làm một cái gì sai, họ cố chấp một ý kiến sai, một việc làm sai. Dù nhiều người đã ngăn cản mà vẫn cố gắng giữ cái ý của mình, cố gắng làm tiếp cái việc làm của mình thì người đó không gọi là tinh tấn nữa, mà gọi là lì lợm. Như vậy cái phân biệt giữa cái tinh tấn và cái bướng bỉnh là cái chỗ nào? Là chỗ nào? Cái việc làm đúng hay sai. Nhưng mà làm sao để mình chọn cái đúng mình làm, nó là công việc của cái gì? Của trí tuệ. Của trí tuệ. Cho nên trước khi mà mình dồn lực để mình làm một việc gì thì mình phải phán xét trước, phán xét coi việc đó đúng hay sai rồi mới làm.

[17:29]Ví dụ như tôi nói à như quý huynh đệ cảm thấy là trong chùa mình nó cần mở một con đường đi qua chỗ đó, quý huynh đệ mình sẵn có cái ý chí, cái xúm nhau người dọn cỏ, người nhổ gốc cây, người ban, người dọn, người bưng đất, gánh đất đắp thì những cái cố gắng đó gọi là gọi là cố gắng tinh tấn phải không? Đó. Nhưng lúc nào đó cái các quý thầy ở trong ban giám hiệu nhìn thấy rằng mở con đường này nó sẽ có một số tai hại, tai hại sao sao đó, cái quý thầy quyết định là không nên thì ngay đó mình rút lui bỏ liền. Bỏ liền, không cố gắng tới nữa. Chứ không phải lúc mình lỡ làm được nửa con đường quý thầy

[18:06]cản cái vẫn quyết làm cho xong thì cái đó không gọi là tinh tấn mà gọi là con người cố chấp, bướng bỉnh, lì lợm. Bởi vì cái việc đó nó không có lợi, việc không phải là việc tốt đẹp mà vẫn ráng làm, bươn tới để cố chấp ý kiến của mình, giữ cái tự ái của mình thì không gọi là tinh tấn nữa mà gọi là bướng bỉnh, lì lợm. Mặc dầu cái ý chí khởi lên rất giống nhau. Là nếu cũng là đắp con đường mà nếu là con đường cần, tốt mà ráng làm thì người này gọi là tinh tấn, cố gắng nỗ lực. Còn trong khi người ta cản vì nó sai mà vẫn ráng làm vì lỡ cái ý mình từ ban đầu đã khởi lên rồi, giữ nó cho bằng được là cái tự ái thì cái đó gọi là bướng bỉnh.

[18:45]Đây là cái điều chúng ta phân biệt. Đó là chúng ta phải dùng trí tuệ để nhận định sự việc, mà nếu nó sai thì bỏ liền, không được cố chấp nữa, mà nếu nó đúng rồi thì dù chết cũng phải làm nếu thấy nó đã là việc đúng. Cái đó là tinh tấn, đó là nỗ lực. Trong cái việc ngồi thiền cũng vậy. Ví dụ như ngồi thiền bị hôn trầm, ở đây quý thầy có ngồi thiền đã bị buồn ngủ chưa? Thường á mà ngồi thiền điều thân đúng á thì nó ít có bị buồn ngủ, do mình mở mắt rõ và biết rõ toàn thân. Còn nếu mà quý thầy không biết rõ toàn thân thì cái buồn ngủ nó sẽ xâm nhập tới, đó là phương pháp. Tuy nhiên, nó có trường hợp hôn trầm vì nghiệp

[19:27]và có những trường hợp hôn trầm vì sai phương pháp, hôn trầm vì mình làm việc nặng nhọc. Mỗi cái hôn trầm nó khác nhau và tùy theo nó mà mình sẽ nhận định một cách xử lý khác nhau. Như nếu hôm đó mình ngồi thiền mình cảm thấy buồn ngủ, mình phải phán xét lại coi cái nguyên nhân buồn ngủ này tại sao. Nếu mình thấy trong ngày mình đã làm việc rất là nặng nhọc, là mấy ngày hôm qua thức quá chừng, thì cái buồn ngủ này là cái giấc ngủ sinh lý tự nhiên thì thôi xả thiền đi ngủ. Nghe nói vậy mừng lắm hả? Nhưng mà còn trường hợp mà mình xét lại, mình thấy là cả ngày cũng không làm việc gì nặng, mấy đêm qua cũng ngủ đủ, không phải là vì cơ thể thì cái hôn trầm này mà

[20:11]mình thấy hôn trầm nó kỳ lắm, nó mê mê kỳ lắm, là biết cái này là do nghiệp. Thì sống chết phải chiến đấu với nó, không có được mà xả bỏ. Lúc đó ngồi phải mở mắt ra mà ráng hít thở mạnh lên để chống lại cái hôn trầm. Mà nó buồn ngủ nữa thì nhéo mình, nhéo cái đùi cho đau, nó buồn ngủ nữa tát mặt mình bốp bốp mấy cái, mà nó buồn ngủ nữa thì đứng lên đi kinh hành. Mà xin thưa chưa hết đâu. Có thể vừa đi vừa buồn ngủ đó, vừa đi vừa ngủ đó rồi đâm đầu vô tường á, vì tôi đã từng bị như vậy. Như cái lần tôi nhập thất, tôi thì ít có bị hôn trầm, mà một lần đó tôi nhập thất cái tự nhiên có cơn hôn trầm nó kéo tới khủng khiếp.

[20:52]Thế là ngồi không làm cách nào mà vượt qua được, cái tôi phải đứng lên đi kinh hành. Đi trong cái cốc mình thì nhỏ, đi mà buồn ngủ lảo đảo té đập đầu vô tường, xô tường đứng ra đi tiếp mà quyết không để thua. Phải như vậy. Bởi vì biết cái hôn trầm này là do ác nghiệp nó ngăn trở nên phải dùng ý chí để chiến thắng nó. Thì trong trường hợp này là sống chết phải đem hết ý chí ra mà thắng. Còn có những trường hợp mệt mệt là đi ngủ. Như có lần tôi ở trong chúng, cả ngày tôi làm việc quá nặng nhọc. Mà tới giờ ngồi thiền thì đâu có bỏ được vì nó là cái giờ quy định rồi, không thể bỏ, bỏ là tới kỳ phải lên sám hối mất công.

[21:30]Mệt quá rồi ngồi cũng không nổi, thôi gõ chuông lên ngồi thiền cũng lên bắt chân ngồi ngay ngắn rồi, cho ngồi nghiêm chỉnh ngủ luôn, ngủ một giấc đã đời, tới chừng gõ chuông xả thiền rồi buông chân ra chạy vô giường ngủ luôn. Không có ngồi nhiếp tâm nữa, không có ngồi mà dụng công cho đúng pháp để mà được tịnh tĩnh gì hết, ngồi nhắm mắt nghiêm chỉnh ngồi không nhúc nhích ngủ luôn một giấc luôn. Vì mình biết là mệt quá rồi, ngồi mà không có dùng cái ý chí để cưỡng lại, nó vậy. Và vì vậy chúng ta nhận định cái tinh tấn là phải có trí tuệ soi sáng chứ không phải là làm càn, làm bướng. Đây là cái điểm mà cẩn thận á.

[22:07]Nhiều người không có nhận định, thích làm càn, làm bướng rồi thành ra cố chấp mà người tu mình thì không được phép điều đó. Mình làm việc gì phải có trí tuệ dẫn đạo, chỉ đường, rồi sau đó cái ý chí nó thúc đẩy để thực hiện cái công việc như vậy. Còn bây giờ cái câu chuyện này quý thầy nghe coi nó như thế nào. Trong Góp nhặt cát đá quý thầy nhận định coi. Hòa thượng Kosen lúc mà xây chùa ổng mới viết ba cái chữ để mà khắc lên trên trước cổng chùa. Thì viết trên giấy trước, viết cái chữ giấy cho to. Thì người thợ hồ, thợ chạm họ mới lấy tờ giấy đó lên họ đưa lên trên rồi họ họ khắc ở trên cổng. Ổng viết trên giấy thì người đệ tử mới ngồi mài mực Tàu cho ổng viết.

[22:46]Ổng viết ba cái chữ là Thắng Nghĩa Đế. Viết xong cái chú đệ tử mài mực nói không đẹp. Ổng nói đem lại ngay cái cổng chùa mà có người chê là không khá rồi. Bỏ tờ giấy đó, lấy tờ giấy khác. Chú đệ tử mài mực viết tiếp Thắng Nghĩa Đế. Chú nhìn nhìn nói không đẹp, bỏ. Ngồi mà cứ mài mà viết, mà viết chữ to không biết bao nhiêu giấy, tới 80 tờ giấy luôn mà chú cứ ngồi chú lắc đầu, ổng không được. Thì bị cả buổi sáng rồi đó cho nên chú cũng có cái nhu cầu của cơ thể cái gì đó, cái chú phải bỏ đi ra ngoài chút. Thì lúc đó ổng mới Cái thằng này nó nhìn mình riết mình cũng phát mệt với nó. Cái canh mà không có chú ra ngoài cái ổng lấy mực

[23:26]còn ổng viết nhanh ào ào ào Thắng Nghĩa Đế. Chú bước vô, chú reo lên, "Tuyệt vời!" Đến bây giờ đó là một ngôi chùa nổi tiếng bên Nhật, ai tới mà nhìn ba chữ đó ai cũng ca ngợi hết, đẹp vô cùng đẹp luôn, là để đời luôn thành một cái tuyệt phẩm cho muôn đời về sau luôn. Đó. Thì quý thầy nhận định coi, ổng viết chữ đẹp đó là do đâu? Ba chữ mà được đẹp là do đâu? Hử? Đứng lên nói đi. Tắc Nguyện là ai? Thiện Đạo?

[23:59]Thầy nghĩ coi ba cái chữ đó mà viết được đẹp vậy là do cái gì?

[24:06]Nhỏ, nói lớn lên. Cố gắng. Dạ, cảm ơn thầy. Thầy? Thầy nghĩ coi ba cái chữ được viết đẹp là do đâu?

[24:32]Cảm ơn thầy.

[24:41]Mình để ý cái chi tiết nữa, cái chi tiết là người đệ tử lúc đó bỏ ra đó. Bỏ ra bên ngoài cái ổng cảm thấy ổng tự nhiên. Ổng viết một hơi luôn, không suy nghĩ nữa thì nó thành đẹp. Đây là cái chỗ mà nhiều khi mình nhìn không hết. Ở bên nhà Thiền á thì cứ lấy cái phần sau mà ca ngợi thôi. Là nếu người ta viết chữ với cái tâm không sợ hãi bởi cái sự rình mò của người khác, bởi cái tâm tự nhiên thong dong thì chữ sẽ đẹp. Cái bên Thiền tông thì cứ ngắt phía sau mà ca ngợi thôi. Nhưng mà sự thực nó đều nhờ cả hai cái. Chính cái cả buổi sáng viết 80 lần thấy không, 80 lần một cách chú tâm mà bị người ta rình rập theo dõi như vậy,

[25:16]cho đến khi mà buông cái đó ra, tâm bung ra một cái là nó thành tựu luôn. Giống như khi mình đến một thiền sư, ổng nói cho một câu cái mình bừng ngộ, thì không phải là nhờ câu nói đó, mà cũng phải là cả một quá trình trước kia phải tu tập ngồi thiền không biết bao nhiêu ngày, bao nhiêu tháng rồi, thì đến đây gặp một câu nói mới ngộ đạo được, phải không? Cái giá trị của sự cố gắng là vậy. Nên chúng ta cũng phải nhìn trước và nhìn sau, đừng có nghĩ là cái kết quả cuối cùng là do cái nhân duyên gần đó mà cho nó là cái nhân, không phải đâu. Cái nhân nó là sự cố gắng rất là lâu. Còn cái cuối cùng mà thành tựu chỉ là một cái

[25:48]khoèo giật cái trái xoài rớt xuống thôi. Giống như trường hợp mà cái chú bé đó bỏ đi ra ngoài á, trong tích tắc đó ổng thành tựu. Nhưng mà nếu cả buổi sáng mà không mài mực, không viết thì không thành. Cũng giống như mình không ngồi thiền mà chết lên chết xuống năm này qua năm kia thì đến lúc gặp ông thiền sư, ổng nói một câu không thể ngộ được. Nó là như vậy. Nên cái giá trị của sự tinh tấn là vậy. Nó là sự tiềm tàng, sự tích lũy, sự tôi luyện mà đến khi thành công thì giống như không phải nhờ nó, giống như không phải nhờ nó. Giống như vậy, muốn có trái xoài thì ra lấy cây vịnh cái ăn chứ gì, phải không?

[26:22]Mình đâu có ngờ là phải bao nhiêu năm mình từng trồng cái hột xuống, bón phân, làm cỏ, giữ gìn, rượt hàng xóm dữ không cho nó vô hái bậy, không cho nó vô bẻ cành rồi này kia, biết bao nhiêu chuyện xảy trước đó, rồi mới có ngày hôm nay lấy cái sào khoèo cái rớt có miếng trái. Nên nhiều khi cái thành quả cuối cùng nếu mà nhìn không kỹ mình phủ nhận cả một cái sự nỗ lực lâu dài. Cái tinh tấn là như vậy, cố gắng là vậy, mà nhiều khi mình không thấy được cái sự cố gắng của nó. Như nãy chúng ta nói, nó có hai cái loại thiện pháp chính mà để gọi là mình tinh tấn nỗ lực thực hiện, một là làm lợi ích chúng sinh, hai là thiền định.

[27:00]Bây giờ mình nói cái làm lợi ích chúng sinh trước. Tại sao làm lợi ích chúng sinh mà cần phải có tinh tấn nỗ lực? Ừm mình nói hễ nỗ lực tức là việc nó không phải dễ dàng, việc đó khó khăn. Vì việc đó khó khăn mình mới có cố gắng chứ nếu việc đó dễ thì mình không cần phải cố gắng, phải không? Giống như có cái người đó tội lắm, nói thiết tha cúng chùa lắm, phát tâm cúng chùa bằng cách là, "Ước gì trúng được vé số cúng chùa cái thoải mái, cúng chùa cho đã." Tức là muốn làm một việc thiện với một cái nỗ lực rất là nhẹ nhàng, chuyện đó không bao giờ có, không bao giờ có. Nghĩa là muốn làm một phước, chúng ta phải ráng sức rất nhiều, vì sao?

[27:39]Vì những lý do sau đây. Thứ nhất là cái việc thiện nó đi ngược lại cái khuynh hướng vị kỷ của mình. Cái vị kỷ, vị tha thì chúng ta nói nhiều rồi, hôm nay mình nói lại một chút xíu, gọi là cái khó để mình phải nỗ lực vượt qua. Chúng ta mỗi người đều có cái bản năng chấp ngã, từ cái bản năng chấp ngã này nó xuất hiện thành cái khuynh hướng vị kỷ. Nơi cái khuynh hướng vị kỷ này, chúng ta chỉ muốn làm điều gì có lợi cho mình mà thôi, còn điều gì có lợi cho người khác mình không màng đến, mình không màng. Mà ở đây mình phá cái bản năng, cái khuynh hướng vị kỷ đó để mình làm lợi ích cho người khác thì nó là một cái khó khăn,

[28:16]không phải dễ dàng, không có dễ thực hiện được điều đó. Nó giống như là lội ngược dòng nước vậy. Mà ban đầu á mình quen làm lợi cho mình, bây giờ phải làm lợi cho người khác, mình chiến đấu giằng co nhiều lắm. Tôi nói ví dụ mình có ba bộ đồ để mặc thì cũng vừa đủ thôi, vừa đủ mặc, không gọi là dư. Rồi chợt mình thấy người huynh đệ của mình ổng có một bộ một à, quá thiếu không? Ổng lơ ngơ ở đâu ổng tới chùa ổng ở, ổng có một bộ duy nhất à. Nghĩa là nếu mà ổng đi tắm mà phơi đồ thì không thể bước ra khỏi nhà tắm, ví dụ vậy. Thì bây giờ mình cảm thấy vậy mình muốn cho, muốn cho mà nghĩ mình cho rồi mình

[28:59]cũng chỉ còn có hai bộ, rất là khó khăn, thấy khó khăn cho sinh hoạt của mình. Mà không cho thì ổng phải ở trong buồng tắm để đợi tới khi đồ khô thì thấy cũng tội, mà cho thì mình mất hết một bộ đồ thấy cũng uổng. Nó là cái giằng co nên gọi là khó là vậy, khó. Nên cái nỗ lực đó nó không phải là ráng sức, nó không phải giống như mình kéo một chiếc xe nặng mà gồng cái bắp thịt lên, mà nó là sự chiến đấu với bản năng vị kỷ của mình. Là đó. Mà thường thường quý thầy thấy trong trường hợp đó thì cái nào thắng? Nơi quý thầy đó. Hả? Thôi kệ cứ để cho ổng ở trong buồng tắm rồi từ từ đồ khô rồi ra cho nó khỏe, đúng không?

[29:36]Hay sao? Có ai vậy chưa? Lúc đó là mình không phải làm phước mà mình làm lơ. Đó là cái khó thứ nhất. Còn những cái mà nói dễ là ví dụ vầy nè, ví dụ một con người đó họ đem đến chùa cúng 1 triệu mà cảm thấy dễ, cúng dễ dàng lắm, không cảm thấy khó khăn, vì sao? Vì họ có cái tâm niệm cầu phước ở trỏng. Đó là việc làm vị kỷ, bỏ 1 triệu nhưng mà hy vọng sau này được 10 triệu tại mình biết luật nhân quả mà nó sinh lợi. Cho nên làm rất dễ dàng, vì nó là việc mà làm lợi cho mình, tuy là đem cho chùa đó, cho mấy ông thầy không biết làm gì trỏng kệ ổng, nhưng mình chắc chắn sau này mình sẽ được phước rất lớn, chết thì dám được Phật rước này kia nọ,

[30:17]rồi để đức lại cho con cháu rồi nữa, tức là cái gì cũng có lợi cho mình không, nên làm dễ dàng. Còn mà nếu làm một việc thiện mà hoàn toàn không nghĩ gì cho mình mai sau hết, không cầu phước, rất là khó. Nên mình thấy người ta đi cúng chùa cầu phước á, cúng chùa làm phước coi chừng, chưa chắc là phải là làm việc thiện cách là đúng nghĩa là tinh tấn đâu, có khi vì họ cầu phước nên họ làm cũng dễ dàng. Rồi, còn trường hợp mà những người mà làm phước một cách dễ dàng, hễ giúp ai gì cũng giúp rất là dễ, là vị tha đó, không có cầu phước á, thì đó là tại sao vậy? Là tại vì người này đã thuần thục, thuần thục từ nhiều đời cái tâm niệm vị tha, cho nên họ làm dễ dàng.

[30:57]Mà đây là chỗ mà người tu chúng ta phải phấn đấu, phải dứt, phải bất cứ việc gì giúp được là giúp, không có từ chối. Cái này chúng ta nói lần trước rồi. Mà người nào mà làm được như vậy thì sẽ ghiền, cảm nhận được cái hạnh phúc không từng có được về cái việc từ thiện. Mới làm một hai lần đầu mình đã thấy vui vui rồi, mà làm càng nhiều nữa thì sẽ càng thấy hạnh phúc ghê gớm lắm. Đây là cái điểm mà mâu thuẫn nè. Có người nghĩ rằng mình tu tập á là phải quay vào cái chỗ mà tránh duyên tránh cảnh để tu, còn cái việc làm từ thiện giúp người này giúp người kia là việc quay ra bên ngoài, nó không đưa đến cái sự giải thoát thanh tịnh.

[31:34]Nhiều người đã nói như vậy. Nhưng mà tôi tôi nói rằng chính cái cuộc sống vị tha đó nó hỗ trợ cho thiền định rất là lớn. Thử làm đi rồi biết, thử hy sinh cả cuộc đời mình sống cho người khác đi rồi biết. Sẽ thấy rằng mỗi cái việc làm thiện của mình nó làm cho trong tâm mình xuất hiện cái trạng thái khinh an, hỷ lạc. Mà cái trạng thái khinh an hỷ lạc đó nó là một chi trong thất giác chi, tức là thất bồ đề phần á, là bảy yếu tố đưa đến giác ngộ có cái khinh an ở trỏng. Mà cái người hy sinh vị tha làm lợi ích cho người khác nó xuất hiện được cái khinh an đó của cái thất giác chi. Mà chính cái phước đó nó hỗ trợ cho việc nhiếp tâm trong thiền định.

[32:14]Người tu mình là như vậy, chứ không được mà cứ quay lưng sống một cách vị kỷ chỉ lo nhiếp tâm thì không bao giờ nhiếp tâm được. Chỉ có những người hy sinh mới nhiếp tâm được. Rồi cái khó nữa là vì mình không có phước, chưa có phước nên mình không có đủ khả năng để giúp người khác. Như bây giờ đây mình nhìn thấy chúng sinh khổ, thấy trong làng ở bên kia có mấy người họ nghèo, mình nhìn thôi đành chịu không đủ gạo, mình không có gạo vác mà sang cho họ, vì mình không đủ phước. Hoặc là ví dụ như tôi nói tôi thấy quý thầy ở đây đây tu học là rất là tốt. Trong tâm tôi nhiều khi tôi muốn tôi ước ao có tiền tôi

[32:56]bao hết cho quý thầy học mấy năm liền vậy, nhưng mà ước ao thôi chứ không làm nổi vì tôi không tôi phước. Đó là một cái khó. Nó nhiều việc lắm, ví dụ như mình muốn đi rao giảng đạo đức. Ví dụ bây giờ mình thấy cái tình trạng đạo đức của xã hội nó suy đồi, cái người đời thiếu đạo đức mà người tu cũng thiếu đạo đức, mình muốn đem cái đạo đức truyền bá rộng rãi. Nhưng mà khổ một cái là mình không đủ trí tuệ, rồi mình không đủ biện tài để nói người ta nghe, nên vẫn chưa làm được việc đó. Rồi ví dụ như tôi nói mình thấy cái làng đó họ nghèo, trẻ em thất học, mình muốn mở một cái lớp học tình thương

[33:36]nhưng mình không có tiền, đó là một cái khó. Tuy nhiên, không được bỏ. Hễ khởi được cái tâm thiện rồi là không được thối tâm. Dù chưa làm được vẫn phải nuôi dưỡng thì sẽ có ngày làm được. Nhưng bây giờ tôi nói như mình muốn mở lớp học tình thương, mình không có tiền phải làm sao? Thì mình phải nuôi, nuôi heo. Nuôi heo ống á chứ không phải. Rồi từ từ sẽ có người phụ với mình do cái tâm thiện của mình nó chiêu cảm. Thí dụ bây giờ quý thầy đi, quý thầy thấy à Tăng Ni bây giờ học nhiều nhưng mà cái tu ít. Quý thầy muốn mở một cái trường, một cái tu viện cho Tăng Ni sau khi học ở các trường cơ bản cao cấp xong

[34:17]về đó chuyên tu cho nó có đạo lực rồi mới ra làm việc đạo. Nhưng mà không có tiền. Nhưng mà cứ nuôi dưỡng cái mơ ước đó. Bằng bản thân mình mình cứ để dành, nay để năm trăm, mai để ngàn, hai ngàn bỏ ống heo. Đến một lúc nào đó, cái tâm của mình nó quá thiết tha đi, nó chiêu cảm liền. Chiêu cảm chư thiên hộ pháp gia hộ cho những người đồng chí hướng với mình họ đến họ ủng hộ mình, sẽ từ từ làm được điều đó, chứ không được bỏ. Hễ cái việc thiện đã khởi lên rồi thì không được bỏ, vì nó đòi hỏi cái sự nỗ lực. Cái khó nó cần cái sự cố gắng. Còn nếu mà mình không cố gắng thì cái chí nguyện của mình không thành tựu.

[34:55]Mình đã thiếu phước rồi mà không cố gắng nữa thì không thành tựu được, nó vậy. Rồi cái khó thứ hai nữa là cái người không đủ phước nên mình giúp cũng không được nữa. Nó như vậy, người ta không đủ phước mà mình giúp không được. Như tôi nhớ có một lần vậy, có một lần tôi gặp cái cô bé đó ở một cái chùa đó, cổ cũng vừa công quả mà vừa chữa bệnh, cổ bị cái ung thư sau lưng, cũng khổ sở lắm, nhà thì nghèo, thấy gia đình thì cũng Phật tử thuần thành. Sau đó thì tôi đi tôi tôi nhập thất. Trong thời gian tôi nhập thất thì chợt tôi nhận được bức thư của cô ta, cô ta nói con vừa mới mổ cái bướu nhưng mà không có tiền để uống

[35:37]thuốc trị những cơn đau hậu phẫu, nên thầy có tiền thì cho con. Thật ra mà người ta dám gửi thư xin tiền cho mình thì người ta cũng tin nơi cái lòng tốt của mình. Và cũng may mắn là ngay lúc đó, cũng vừa mới ngày hôm đó có người vừa mới cúng tôi một trăm ngàn. Một trăm ngàn lúc đó lớn lắm, chứ không như bây giờ đâu. Tôi mới gói một trăm ngàn đó cộng với sách vở, gói lại nhờ một sư cô đem về cái chùa đó cho cái cô đó để cổ uống thuốc chữa bệnh. Một tháng sau sư cô trở lại báo tôi biết là cái số tiền không đến được, vì khi cổ ghé một cái chùa ở thành phố thì bị lấy cắp mất. Không biết sao ở trong chùa bị ăn cắp, không biết nữa, kỳ ghê.

[36:16]Đem để ở đó quay vô ra trong phòng mất liền, nên cô ta không có thuốc để uống. Lòng tôi cũng thở dài, thấy rất là đáng thương mà không biết làm sao, đúng là người ta không có phước rồi mình cũng không giúp được. Cái lần khác tôi lại để dành giụm tiền, lúc hôm đó tôi có việc ra thất được, tôi đi tôi chia cái số tiền của tôi ra làm hai cho cái người cũng là cũng hoàn cảnh khó khăn như vậy, mình cũng ráng hết sức mình để làm thôi, chứ không phải là dễ làm. Nhưng chúng ta nhớ cái câu chuyện mà ngài Xá Lợi Phất giúp cho ngài Lô Xa Ca Tích Sa ăn bữa ăn cuối cùng, quý thầy đã nghe cái câu chuyện Lô Xa Ca Tích Sa chưa?

[36:50]Câu chuyện đó dài lắm, tôi không có kể hết được, quá dài, tôi kể cái đoạn cuối thôi. Là Trưởng lão Lô Xa Ca Tích Sa là người chứng A La Hán, nhưng mà ngài bị đói từ nhỏ tới lớn, không bao giờ có đủ ăn. Cái ác nghiệp của ngài thế nào nó thê thảm lắm. Ngài sinh ra, nghĩa là vừa biết đi lẫm chẫm là mẹ ngài bỏ ngài liền, không nuôi nữa, nên ngài cứ đi xin ăn vất vả, vượm lượm cơm rớt ở mấy cái sàn nước mà ăn, đói khổ ghê. Đến hôm gặp ngài Xá Lợi Phất, ngài thấy hoàn cảnh thương tâm ngài độ cho xuất gia, tu lần lần lớn lên cũng chứng A La Hán, nhưng mà không bao giờ đủ ăn, lúc nào cũng đói. Một đoàn Tỳ kheo đi khất thực vậy đó,

[37:26]cũng cầm cái bát đi đến chủ nhà người ta sớt vô. Nhưng mà khi ngài đi tới người ta tính sớt vô, người ta thấy cái bát nó đầy vun lên không thể sớt được, hễ sớt vô nó đổ cái người ta rút lui lại, người ta mời ngài bước qua rồi người ta mới sớt cho người kế tiếp. Mà trong khi bát ngài thật sự là trống không, thế là phải nhịn đói, cứ như vậy đó. Do ăn uống ít quá cho nên cái thân xác ngài tiều tụy, và đến lúc thọ mạng chấm dứt. Thọ mạng chấm dứt thì ngài Xá Lợi Phất biết. Ngài mới muốn cho người đệ tử của mình được bữa ăn no đủ cuối cùng, cái ngài mới đến ngài rủ người đệ tử cùng đi với ngài vào thành khất thực.

[37:58]Hy vọng rằng có ngài Xá Lợi Phất đi một bên người ta biết á, người Phật tử người ta biết người ta sẽ cúng. Nhưng mà khổ cái không biết làm sao bữa đó đi người ta không thèm chào ngài Xá Lợi Phất luôn, lơ luôn. Và dĩ nhiên hai thầy trò không ai được miếng gì cúng hết. Ngài Xá Lợi Phất mới thấy vậy mới nói: "Thôi bây giờ hiền giả hãy trở về tịnh xá ngồi chờ, tôi sẽ đi xin mà gửi về." Ông kia vừa đi ra khỏi ngài cái đây, thôi người ta tấp nập người ta cúng ngài quá chừng ăn không hết. Cái ngài mới sớt ra thành một cái bát nữa, ngài mới nhờ một vị Tỳ kheo đem về tịnh xá gửi cho Trưởng lão Lô Xa Ca Tích Sa.

[38:32]Ông kia ổng bưng đi nửa đường cái ổng gặp cái chuyện gì không biết, ổng ổng lo cái chuyện đó luôn, ổng quên luôn. Cái ngài Xá Lợi Phất sau khi ăn uống thọ thực, tọa thiền xong, chiều về hỏi thì nói bát cơm chưa tới, mà mặt trời đã nghiêng bóng rồi, đâu có được đi khất thực lần nữa, ông kia vẫn đang nhịn đói ngồi đó. Mà trong chiều nay, ngài biết ổng nhập Niết Bàn. Cái ngài mới biến mất ở ngay tịnh xá, ngài hiện vào trong cung vua. Cung vua Ba Tư Nặc liền. Ngài đích thân xin vua cho những cái thức ăn, những cái loại bánh mà Phật cho phép ăn phi thời. Thì vua cho ngài rất là nhiều, ngài biến mất ở đó ngài hiện trở

[39:04]về tịnh xá liền, ngài đưa cho ổng ăn, ngài cầm bát đưa ổng ăn. Ổng đón cái bát, ngài mới cản, không. Nói: "Nếu mà tôi không có cầm cái bát này, bát bánh sẽ biến mất hết liền." Thế là ngài cứ đứng ngài cầm bát mà ngài Lô Xa Ca Tích Sa ngồi xuống lặng lẽ lấy từng bánh trong cái bát đó ăn. Chứ mà đưa qua tay không có ngài Xá Lợi Phất dùng cái phước và thần lực của mình giữ thì bánh biến mất liền. Đó là lần duy nhất trong đời ngài được ăn no đủ, và chiều đó ngài nhập diệt luôn. Mà chúng ta thấy ở đây ngài Xá Lợi Phất cái sự cố gắng giúp người khác khi người ta không đủ phước, người ta khó nhận được sự giúp đỡ của mình thì mình vẫn

[39:39]phải hết sức cố gắng, chứ không có được vì vậy mà bỏ lơ. Ví dụ giúp được thôi bỏ kệ nó, nghiệp nó nặng quá thôi bỏ, cái đó cũng là là không cố gắng, là thiếu từ bi. Là điều chúng ta để ý. Rồi một cái khó nữa, cái khó thứ tư nữa là cái ác nghiệp quá khứ của mình còn, nên những việc mình làm phước bị ngăn ngại. Như mình muốn làm mà những cái ác nghiệp của mình nó ngăn cản. Ví dụ như là quý thầy thấy con đường trong làng nó hư, cái ngày mai mình định là đi đắp, mà xui cái chiều nay mò mò đi ra ngoài mình giặt đồ cái lộn cổ té cầu ao cái trặc cái chân luôn, thế là mai không làm được nữa. Đó, cái việc làm thiện mình muốn làm mà ác nghiệp nó ngăn cản cũng không làm được.

[40:31]Hoặc là ví dụ như bây giờ mình muốn đi giảng Pháp cho người ta nghe, mà bị mình mắc cái bệnh nói cà lăm á, nói lắp, nên nói rồi không nói được. Đó cũng là cái ác nghiệp nó ngăn cản, nhưng mà vẫn có thể chữa hết chứ không phải không, cái bệnh đó vẫn chữa hết được, như ông Đê-mốt-xten ông vẫn chữa hết. Nhưng mà nếu có như vậy, biết là ác nghiệp mình nó ngăn cản. Ví dụ như tôi vậy, tôi bệnh hoạn, ốm yếu, mặc dầu trong tâm tôi thì nhiều cái điều tôi muốn làm cho Phật pháp lắm, nhưng mà sức mình làm không có hết được, nó cũng là cái ác nghiệp quá khứ nó ngăn cản như vậy. Nhưng mà dù ngăn cản gì thì ngăn, mình không được thối tâm,

[41:11]vẫn phải ráng hết sức là cố gắng, không được thối tâm. Chúng ta đều nghe cái câu chuyện ngài Huyền Trang hay ngài Pháp Hiển đi thỉnh kinh, phải không? Có nghe chứ hả? Ngài Huyền Trang, Ngài vượt sa mạc, Ngài đi sang Ấn Độ để tìm kinh Phật, thì đoạn đường nó quá gian khổ, nhiều người chết. Chính bản thân Ngài đã từng suýt bị chết, lúc đó Ngài đi đến sa mạc không còn nước uống, không còn thức ăn. Ngài kiệt sức và lịm vào hôn mê. Thì thông thường là khi người ta hôn mê bắt đầu người ta chết. Nhưng mà do cái phước Ngài lớn cho nên trong cơn hôn mê á, Ngài thấy hình ảnh Bồ Tát Quan Âm hiện ra, rảy nước cam lồ xuống thân Ngài.

[41:49]Thế là Ngài cảm thấy khỏe khoắn, tỉnh táo trở lại và tiếp tục cất bước mà ra đi. Đây là điều không giải thích được, khoa học không giải thích được. Chứ cái người mà không ăn không uống mà đến rơi vào hôn mê thì phải chết. Vậy mà trong cơn hôn mê đó bỗng nhiên Ngài tỉnh lại mà đi tiếp được. Đây là điều phi thường, mà đó là sự thật Ngài kể lại trong cái cuốn Đại đường Tây Vực ký của Ngài, rất là cảm động. Trên đường đi thì nó nhiều chuyện nữa, nhưng mà mình không có thì giờ để kể. Những cái đó là những cái tấm gương về sự nỗ lực, sự tinh tấn để đối diện với cái khó khăn, với cái ác nghiệp quá khứ mà làm cho bằng được những cái

[42:23]việc thiện, những việc lợi ích trong Phật Pháp cho chúng sinh. Thường thường á, buổi đầu mình tạo phước thì rất là khó. Vì sao? Vì mình chưa có phước. Kiếp trước mình cũng đã cúng hết 100 ngàn, bây giờ mình mới hiện được 1 triệu, thì kiếp này mình mới cúng 1 triệu. Thì cúng 1 triệu, mai mốt mình có 10 triệu thì mình lấy 10 triệu mình mới cúng nữa. Giống như mình gieo lúa vậy đó. Phải có cái nấm lúa mình mới gieo được những số cây lúa ban đầu, và phải có một dạ lúa mình mới gieo được thành một... một dạ mình gieo được bao nhiêu đất ha, quên mất, trồng được bao nhiêu? Có công rồi hả? Ờ, có dạ gieo được một công. Vậy đó.

[42:59]Rồi một công mình gieo được... mình thu hoạch mình không ăn, không hưởng thì mình gieo ra được mấy mẫu gì đó phải không? Đó, thì phải có phước rồi mới làm phước được, nên cái bước đầu làm phước rất là khó khăn. Nhưng bây giờ, quý thầy đọc chuyện Thất Chân Nhân Quả chưa? Chuyện này là chuyện của mấy ông tiên, tu tiên, mà thường là người ta cho đó là chuyện bịa. Nhưng mà khi tôi đọc thì tôi ngạc nhiên là cái tính hợp lý của nó. Kể cả những cái đạo đức, những cái nhân quả trong đó rất hợp lý, và kể cả cái phương pháp tu tập thiền định rất hợp lý. Nên tôi ngạc nhiên. Tôi nói nếu mà đây là chuyện bịa thì cái người viết

[43:36]này cũng phải đắc đạo mới viết được, phải không? Phải có kinh nghiệm ghê lắm mới viết được. Tại những điều trong đó, những chi tiết rất nhỏ đều rất là hợp lý. Những cái đạo đức này nọ từng chút từng chút rất là sâu sắc. Như có trường hợp một lần một cái vị tiên á, tức là một ông đệ tử của ông Vương Trùng Dương, tên gì tôi lâu quá tôi quên rồi. Ông mới gặp một cái người tu sĩ khác, cũng một đạo sĩ khác, thì mới tranh hơn nhau về cái sự tu hành. Ông kia mới thách ngồi thiền, thì Ngài cũng ngồi thiền. Ngài ngồi qua một đêm ngồi được luôn. Còn ông kia ngồi có chút phải ra đi tiểu, uống nước rồi vô ngồi tiếp một chút này, nên coi như thua.

[44:11]Thì ngồi thắng như vậy, nhưng mà Ngài về Ngài mới kể với bạn mình, nói là nhờ hư không gia hộ nên Ngài đã ngồi được như vậy, chứ không phải là tự sức mình. Cái đó cũng hết sức là đúng đắn luôn. Nghĩa là làm một việc được thành công mà vẫn không nghĩ là sức mình, mà vẫn nghĩ nhờ sự gia hộ của ơn trên, cũng là một quan điểm hết sức là đúng chứ không phải là sai. Nên đây là điều tôi ngạc nhiên cái cuốn Thách Chơn Nhân Quả, không biết ai viết mà rất là đúng. Trong đó có câu chuyện nổi bật là ông Khưu Trường Xuân, khi ông đến học với ngài Vương Trùng Dương. Không biết làm sao mà cho trên nó bớt làm.

[44:45]Ông học với Vương Trùng Dương, việc này nặng, cho nên bị ông Vương Trùng Dương rầy la quở mắng, đày đọa, hành hạ dữ lắm. Sau này thì ông ngộ đạo nên ông hiểu được cái thiếu phước của mình và ông mới làm cái công quả. Vì không có tiền, ông có sức khỏe thôi. Lúc đó có cái dòng sông nước cạn, nói là cạn chứ cũng phải ngập người. Thường người ta phải cởi quần áo ra, cầm lên đưa lên vậy nè, lội qua rồi leo lên kiếm bờ cái bụi mặt vô rồi mới đi tiếp. Khổ như vậy. Thì ổng đến đó, ổng tình nguyện ổng cõng người ta qua sông. Thì chuyện không nghe kể là có cõng phụ nữ hay không, tôi nghĩ là chắc là không, phụ nữ thì đành chịu thua,

[45:21]tức là chỉ cõng những người nam thôi. Một thời gian dài như vậy, bao nhiêu năm ông làm như vậy, và phước từ từ tăng trưởng lên, và ổng siêng làm phước lắm. Trong truyện nói rằng sau này ông làm tới thầy của vua là được vua tôn làm thầy. Thì chuyện bịa thật mình không biết, nhưng mà nếu theo nhân quả điều đó hợp lý. Và khi mà người ta cố gắng trong cái rất khó khăn mà vẫn cố gắng làm phước thì phước sẽ rất là lớn. Như chúng ta bây giờ cũng vậy, như quý thầy vậy. Vì mình ở đây trong chúng với nhau, mình cũng không có tiền gì để giúp huynh đệ, mà bây giờ cũng không có sông để mà mình cõng huynh đệ đi qua lại đi học, phải không?

[45:58]Vậy thì giờ làm gì dợ? Giờ làm phước cái gì giờ?

[46:06]Giờ làm phước làm sao đi? Thì mình... mình phải kiếm mấy cái bài mà của mấy người mà làm bài có điểm cao đó. Mình lén mình canh họ không có ở trong phòng á, mình mới lấy cái bài đó ra, mình đưa cho mấy người làm bài dở họ coi. Coi xong rồi cái lấy cái mình giấu lại trong kia vậy ha. Nhờ vậy cũng mình làm phước được cho người ta biết làm bài. Ở đây quý thầy có nghe chuyện những mafia của Ý không? Bên Ý nó có cái tổ chức tội phạm, người ta hay gọi là mafia. Cái này nó có 3 cái nguyên tắc. Một là nó buôn là kinh doanh bất hợp pháp, buôn lậu, buôn ma túy này nọ, sòng bạc, chứa gái đồ. Thứ hai là nó sẵn sàng dùng bạo lực để giết người, là khủng bố.

[46:49]Và thứ ba là nó cấu kết với những viên chức nhà nước bị hủ hóa. Do đó rất khó chống. Muốn bắt nó là có người trong nhà nước báo nó trốn hết rồi. Mà lạng quạng là nó giết lại liền, giết lại cả cảnh sát, cả những quan tòa nó bắn luôn, không chừa ai hết. Nên chống lại nó là điều rất khó. Nhưng mà bên nước Ý cuối cùng người ta đã phải chống lại vì thế giới lên án quá. Có những quan tòa chống lại nó và bị tụi nó giết, như ông Phan Công vậy. Ổng phải điều tra và bắt tụi nó triệt để. Rồi một lần nó không biết sao nó tìm được, không biết tin tức đâu xì ra, nó biết cái đường đi của ổng từ phi trường về, nó đặt một cái bom nửa tấn bên lề đường.

[47:27]Chờ xe đi ngang, nó bấm nút một cái nổ bay cái xe luôn, nó tan tành, nó chết luôn. Nhưng mà rồi một cái bà quan tòa mà kế tục ổng vẫn tiếp tục làm công việc nó, tiếp tục truy lùng, bắt cho được hết mafia, không chịu thua tụi nó. Thì những cái đó là những cái cố gắng, cũng là những cái nỗ lực để mà thực hiện những cái thiện pháp trong cái khó khăn, trong nguy hiểm mà vẫn cố gắng được. Con người ta mà sống trong cảnh thuận tiện quá, nó mất hết ý chí, mất hết cái tinh tấn. Như ví dụ như một người sinh ra trong gia đình giàu, cha mẹ cưng chiều vậy, lớn lên là mọi điều được thuận tiện, thì người này sẽ rất khó tu.

[48:02]Vì cái nỗ lực, cái ý chí nó là một cái công hạnh quan trọng để chúng ta nhiếp tâm. Nếu không có cố gắng, chúng ta không nhiếp tâm vào định được. Vào định coi nó mềm mềm vậy chứ nó đòi hỏi cái sự cố gắng khủng khiếp lắm. Mà cái cố gắng nó phải được rèn luyện bằng những cái công việc thô trước. Nó chưa tinh nhưng nó phải thô trước, là những cái làm phước giúp người này, làm phước giúp người kia, rồi cuối cùng nó mới thành được cái tinh, rồi là cái tinh tấn trong cái tu tập thiền định. Bây giờ chúng ta nói về cái tu tập thiền định. Đây là cái chính. Cái ý nghĩa tinh tấn là cái chánh đạo thứ 6 trong Bát Chánh Đạo.

[48:38]Trước khi mình tu tập chánh niệm, chánh định thì mình có cái chánh tinh tấn trước là mình chuẩn bị tư tưởng về cái chánh tinh tấn trước, mình mới có thể đi vào thiền định được. Vì nếu mà mình không có tinh tấn, không nhiếp tâm được, khó ghê lắm. Trước hết là chúng ta phải có một pháp môn để dụng công, pháp môn bất kỳ, hoặc là niệm Phật, hoặc là hơi thở, hoặc trì chú thoại đầu gì đó, tri vọng bát nhã gì đó. Tất cả pháp môn đều tốt hết. Mà thường á, là mỗi vị tông sư hay ca ngợi riêng cái pháp môn mà mình đã thành công, độc tôn quá nên gây chia rẽ. Ngày nay chúng ta phải nhìn lại, chúng ta biết điều đó.

[49:17]Chúng ta biết các pháp môn đều bình đẳng, không pháp môn nào hơn pháp môn nào. Mà cái gốc của pháp môn nằm ở đâu? Cái gốc nằm ở đâu? Có đọc bài khái niệm chưa thực tập thiền quán? Đọc rồi mà quên rồi, phải không? Quên rồi. Điều rất là quan trọng. Này trong mấy bài khái niệm của tâm lý đạo đức tôi cũng nói rồi. Các pháp môn chỉ là cành nhánh thôi. Mà cái gốc, cái thân là gì? Bộ rễ là... đạo đức, cái thân là...

[49:56]Phước, phước mình tích lũy được đó là chúng ta phải rèn luyện được đạo đức, tích lũy được cái phước rồi mới bắt đầu chọn một pháp môn để tu hành. Pháp môn đó tùy cái duyên của mình mà chọn, mà đừng bao giờ nghĩ pháp môn mình hay hơn pháp môn người khác, pháp môn nào cũng tốt hết. Niệm Phật cũng được, hơi thở cũng được, tất cả chỉ là phương tiện thôi. Thì khi có một pháp môn rồi á thì không để mất cái sự dụng công trong pháp môn đó, tinh tấn từng giờ từng phút, đó gọi là tinh tấn, mới chánh tinh tấn là nó. Ví dụ như mình niệm Phật thì không bao giờ để mất cái câu niệm Phật, lúc nào cũng giữ câu niệm Phật,

[50:36]trừ những lúc đi vào nhà vệ sinh thì không được niệm Phật. Trì chú cũng vậy, không được vào nhà vệ sinh mà trì chú. Còn hơi thở hay là mình tri vọng hay quán Bát Nhã thì mình tu bất cứ ở đâu cũng được, mà không bao giờ mình để mất cái công phu đó, đó gọi là chánh tinh tấn. Mà trước khi đi vào pháp môn thì mình phải tập được cái hơi thở bụng để củng cố cái âm lực. Quý thầy đã đọc cái bài hơi thở Xả thiền chưa? Đọc chưa? Tháng sau tôi cho kiểm tra bài đó lại nha. Quý thầy lo thực hành lần lần đi. Tức là đã thời gian qua điều thân, bắt đầu đang cho hơi thở đi vào từ từ từ từ đi để kiểm tra lấy kinh nghiệm, đối chiếu với cái bài đó có kinh nghiệm và hỏi tôi.

[51:18]Một lần nào đó tôi sẽ ở lại trễ để cho quý thầy hỏi thêm về kinh nghiệm, vì hơi thở rất là khó, hơi thở không có dễ tu. Thì trước khi đi vào pháp môn phải tập được cái hơi thở bụng cho nó thuần thục. Hơi thở bụng thì nó sâu xa, nó nhiều vấn đề lắm. Tôi viết trong đó là viết rất đơn sơ, nhưng quý thầy phải thực hành để lấy kinh nghiệm thêm. Thứ hai nữa là thanh lọc tâm, gạn lọc tâm mình giữa thiện và ác, những tư tưởng đúng và những tư tưởng sai gạn cho sạch, chỉ còn những cái thuần thiện thôi, đó. Còn những cái khó khăn trong việc nhiếp tâm là vì gì mà gọi là khó khăn? Vì những lý do như thế này mà gọi là khó khăn:

[51:56]Thứ nhất, tâm là cái trừu tượng khó nắm bắt, cho nên việc mình dụng tâm, nhiếp tâm là một chuyện rất khó. Mình nắm phía trước nó chạy phía sau, mình chụp bên phải nó chạy qua bên trái, không nắm được tâm. Đó, tâm nó là cái mơ hồ trừu tượng nên được gọi là khó. Nếu mình không có một lý tưởng sâu xa thì mình không thể nhiếp được tâm vào trong thanh tịnh được, vì tâm nó quá trừu tượng. Mình cảm thấy bây giờ bắt mình đi bổ củi cả ngày cực khổ mình làm được, phải không? Bắt nấu cơm cả ngày cực khổ làm được, bắt tụng kinh cả ngày có khi mình còn ráng được, nhưng mà bắt nhiếp tâm cả ngày mình làm không nổi

[52:37]vì chụp đầu này nó vuột, chụp đầu kia nó vuột. Cái khó là như vậy. Phải là người có lý tưởng rất là lớn, quyết tâm rất là cao mới ráng dụng công, vì buổi đầu ai dụng công cũng khó hết. Không phải là hễ biết tu thiền rồi là cái tâm mình nhiếp vào trong an định, biết tu thiền rồi đó mà tâm vẫn chạy đầu này vẫn chạy đầu kia, đó, nên là cái khó thứ nhất. Cái khó thứ hai là tâm mình thích suy nghĩ mông lung. Tâm mình có cái thói quen là thích suy nghĩ mông lung. Như ông Krishnamurti ông nói câu này, quý thầy biết ông Krishnamurti không? Ông là một bậc đạo sư của thời đại đó, ông người Ấn Độ nhưng mà sau này ông đi giảng khắp thế giới,

[53:18]người ta tôn xưng ông là bậc đạo sư của thời đại, một bậc giác ngộ của thời đại. Nhiều người đã ca ngợi ông là hiện hóa thân của Bồ tát Di Lặc này nọ vân vân, nhiều điều, nhưng mà phải nói rằng ông có một cái sức ngộ rất là cao và đã dạy dỗ làm lợi ích được rất nhiều người. Ông có viết nhiều sách nữa, trong đó ông có nói câu này: "Trên thế gian này người thông minh cũng như người ngu dốt đều mắc chung một cái bệnh, là gì?

[53:49]Là hay suy nghĩ." Quý thầy để ý tâm mình có hay suy nghĩ không? Phải không? Nó nghĩ hết chuyện này nó nghĩ sang chuyện kia, phải không? Có thấy vậy không? Có ai ngừng được suy nghĩ tự nhiên không? Dường như không. Đó, đây là cái điểm mà tất cả mọi người đều giống nhau, mà lý do tại sao? Lý do tại vì... tại vì cái sự kích ứng rung động của tế bào não á. Chúng ta biết một tế bào não mà nó bị rung động cái nó kích ứng qua những cái tế bào não khác, nó làm lan truyền cái sóng nó đi. Cái tế bào não thì nó hình như thế này: nó có những cái râu tua tủa ra, một cái nhân như vậy, nhân tế bào, những cái râu tua tủa, trong đây nó có cái nhân,

[54:32]mà đầu mỗi cái này nó có những cái gọi là người ta gọi là cái synap. Cái synap này nó mới nối qua cái tế bào não khác. Nên khi từ tế bào não này mà nó rung động một cái nó truyền cái tín hiệu qua đầu synap, đầu synap này nó bị kích ứng cái nó chạy qua cái tế bào não này. Tế bào não này bị kích ứng cái nó lan qua những cái cái synap đi nữa. Cứ vậy mà nó lan vô tận, làm cho hễ tâm mình mà động nhẹ một cái là cái ý tưởng tiếp tục nó trôi mãi trôi mãi, không có dừng được. Ví dụ, có thể là ở đây nó dừng rồi nè, nhưng mà nó lỡ nó lan đi rồi thì những cái khác lại bị kích động tiếp tục lan truyền lan truyền.

[55:05]Mà hình dáng của tế bào não thì người ta nói này: cái nhân này thì nó bằng trái banh tennis, mà cái râu ria mà thả xuống cái sàn thì nó đầy cả mấy sàn nếu mà so sánh cái kích thước mà phóng nó to ra để mà hình dung cái tế bào não chứ cái này nó không có lớn, này nhỏ xíu à, nhưng cái bộ râu nó đưa đi rất là dài nên nó gắn với các tế bào não khác. Một cái động cái là nó lan tỏa qua các tế bào não khác, do đó mình hễ từ cái niệm ban đầu mà xuất hiện rồi thế là nó cứ lan suốt cuộc đời của mình như vậy, nó lan suốt cuộc đời mình, cứ cái này nó kéo qua kia, kia nó kéo qua cái nọ. Trong một sát-na như vậy thì không phải là mình chỉ có một tư tưởng

[55:43]để suy nghĩ mà mình mấy ngàn tư tưởng cùng xuất hiện một lúc. Tôi dùng cái chữ mấy ngàn là dùng khiêm tốn chứ nó nhiều hơn nữa, tại mình tới mười tỉ cái nơ-ron tế bào lận mà, cho nên các tế bào nó cứ lăn tăn hoạt động lăn tăn hoạt động, cái thì mạnh lên cái thì yếu đi cái mạnh lên, nó từng chập. Có một chập thì cái lúc tế bào này nó hoạt động yếu hơn, lúc thì nó lại mạnh hơn, nó cứ lan đi, cái này nó lan qua kia lan lại, cái này lan qua kia lan lại. Nhưng mà mình thấy ở trong tâm mình nó chỉ có một hai dòng tư tưởng đang diễn tiến thôi, chứ bên trong nó hoạt động phức tạp lắm, rất là phức tạp.

[56:15]Và như vậy, do cái cơ cấu vật lý như vậy cho nên tâm mình rất khó yên tĩnh được, khó nhiếp trở lại cho yên tĩnh, đó là cũng là một lý do mà thuộc về vật lý, cơ thể vật chất sinh lý đó, sinh lý học cũng là một cái khó.

[56:31]Rồi cái khó nữa là sống trong cuộc đời này, chúng ta bị ràng buộc bởi những cái bổn phận cho nên mình phải bận tâm mà suy tư, phải bị bận tâm. Như những người trong thế gian vậy, họ phải sống, phải nuôi gia đình họ, phải tìm ra miếng cơm manh áo để nuôi vợ nuôi con cho nên bị ràng buộc phải suy nghĩ. Và cái bức bách của người tại gia rất là nặng. Người xuất gia coi vậy chứ liều mạng lắm, mình đi tu là chả thèm làm kinh tế, đó là sống hoàn toàn nhờ sự giúp đỡ của Phật tử. Phật tử thì làm rất là khổ để giúp mình, mình liều chẳng cần lo nữa, cứ lo tu thôi. Đó, đó là cái liều của mình, nhờ nhờ vậy mình cũng về cái phần sinh kế

[57:14]coi vậy chứ mình ít lo, nhưng mà người thế gian thì lo rất là nhiều. Còn chúng ta thì lo những cái khác: mình phải lo học, lo làm bài rồi ráng mà lo rèn luyện đạo đức, rồi lo những công việc ở trong chùa. Ví dụ như được giao, quý thầy giao cho mình hôm nay là phải dở cái mái tôn ra chuẩn bị lợp lại, thế là mình phải sắp xếp. Nào là ai phụ với mình? Thấy dụng cụ nào để mở? Rồi từ trên đưa xuống là mấy người? Rồi đem đồ xuống rồi những tôn cũ cất vào đâu? Vân vân. Tức là một loạt những điều mình phải sắp xếp, phải tính toán hết. Đó là do cái trách nhiệm, cái bổn phận nó ràng buộc, tâm mình không thể nào mà yên được.

[57:54]Tuy nhiên, cái điều này tôi có lần cũng đã nói là với những cái bận tâm vì bổn phận đó, nếu mình có cái tác ý vị tha thì cái suy nghĩ đó nó tạo thành cái phước làm cho mình nhiếp tâm được về sau. Còn chỉ trường hợp mà những cái suy nghĩ đó nó là những cái suy nghĩ vị kỷ thì sau này nó phá tan cái sức định của mình luôn. Ví dụ như là huynh đệ mình khi mà ngồi thiền thì bị nực, trời nóng nực quá, ngồi tập trung ngồi chánh điện trời nóng nực quá mồ hôi nhiều. Cái mình tìm cách mình xin tiền ở đâu người thân của mình á, mình đi ra mua mấy cái quạt máy về cái mình gắn lên tường để cho tới giờ ngồi thiền cho huynh đệ mình đỡ nực.

[58:35]Thì cái bận tâm xin xỏ này cái nọ rồi về để lắp gắn rồi, đó là một cái bận tâm. Nhưng mà cái bận tâm đó là vị tha, vì đại chúng, vì sự tu hành của đại chúng thì những cái đó về sau giúp cho mình vào định được rất là tốt, giúp mình vào được định. Còn chỉ khi nào mà mình suy nghĩ cho mình á, ví dụ mình ngồi mình suy nghĩ: "Bây giờ làm sao mình kiếm tiền mua chiếc xe? À bây giờ phải mua chiếc xe đạp tốt tốt để đi, rồi mai mốt mình kiếm chiếc xe gắn máy, xe Cup, xe Dream gì đó để mình đi học đi đồ cho nó tiện." Những cái mình nghĩ lo cho mình thì nó phá mất cái sức định về sau của mình. Nên ở đây có một cái kẽ, có một chỗ để mình có thể an ủi được

[59:16]là bổn phận làm mình bận tâm, nhưng mình cố gắng chọn những cái bổn phận vì mọi người, chứ không chọn những công việc cho mình, thì tuy bận tâm nhưng nó cũng là một cái nhân lành để sau này chúng ta có thể đạt được sự giác ngộ, đó như vậy. Rồi một cái điều khó nữa là những cám dỗ làm cho tâm mình bị xao lãng. Đây là cái khủng khiếp nè, những cám dỗ làm cho tâm mình bị xao lãng. Cám dỗ thì nó nhiều cái, từ tế tới thô, từ yếu cho tới mạnh. Tôi nói đơn giản ví dụ như bây giờ mình chùa mình thì đây ở xa làng xa xóm, chứ những cái chùa mà họ gần xóm làng á, nhà hàng xóm mở nhạc cái bên đây nhiều khi mình cũng bị lắng nghe.

[1:00:04]Đó là cái tâm mình chạy ra bên ngoài cũng là cái mà làm cho tâm mình xao lãng. Cái nhà bên đó nó có mở nhạc không? Có không? Bên đây có hả? Nghe lớn không? Bởi vậy hèn chi quý thầy thích ở đây cũng phải. Mấy chùa ở Sài Gòn đó, ví dụ có một lần tôi lên cái chùa vì chùa cũng tận dụng hết đất mà xây lầu lên á, thì lên tới cái phòng của thầy trên lầu thì sau cửa sổ nhìn qua bên kia lầu lại là những cái nhà lầu của những người khác. Mà bên đó họ mở nhạc, mở nhạc mà những nhạc rất là hay, nên mình cảm thấy là mình dễ bị hướng tâm về để nghe, lắng nghe cái tiếng nhạc đó. Mà nghe riết rồi mấy thầy cũng phát thuộc luôn.

[1:00:42]Gì mà không biết bài gì mà bây giờ nghe hay hát, sao giờ tự nhiên tôi quên rồi. Đi đâu cũng nghe, đi đâu cũng nghe hết. À Trái tim mùa đông, Trái tim ngục tù gì đó. Yêu em đến nghìn thu gì đó, đại khái nghe cũng hấp dẫn lắm. Đó là những cái cám dỗ, ví dụ âm nhạc. Rồi ví dụ như là mình nói chuyện với một người Phật tử, à người ta khéo nói, người ta khen mình, cũng làm cho mình thích thú chạy theo cái tiếng khen của người ta, đó cũng là một cái cám dỗ làm cho tâm mình bất an, xao động. Rồi trường hợp như cái người cư sĩ hay bị, quý thầy mình thì ít bị, đó là việc mà xem TV, xem truyền hình nữa. Mà mấy cái đó xem là tâm chạy hết ra ngoài,

[1:01:22]bị nó hấp dẫn ghê lắm, tâm chạy hết ra ngoài. Những cái phim truyện truyền hình dài tập làm cho mình cứ phải theo dõi, chú ý, hoặc là những cái phim video nhiều tập mà người ta cho mướn bên ngoài đi ngang mấy tiệm video mình thấy đó: Mộc Quế Anh Chinh Tây rồi gì đó, Nghĩa Bất Dung Tình rồi gì đó, tùm lum ngoài video á. Hỏi mấy cô Phật tử ngồi dưới thì chắc rành, không rành. Những cái đó là cái mà làm cho tâm mình nó chạy ra bên ngoài rất là mạnh. Có nhiều chùa bây giờ cũng có sắm video coi, nhưng mà nếu mình coi phim tư liệu Phật giáo để sau đó là mình có cái xúc động, mình quyết tâm tu thì đó là những cái phim tốt.

[1:01:58]Nhưng mà chỉ sợ là những cái phim mất thì giờ làm cho mình hấp dẫn rồi quên đi, để mất để giết thì giờ, đó là điều rất là mang tội. Mang tội vì sao mình ăn cơm đàn na tín thí mà không để dành từng giờ từng phút nhiếp tâm, mà để tâm chạy ra bên ngoài nó rất là uổng, rất là uổng. Cái cám dỗ nào là đáng sợ nhất? Quý thầy nói thiệt nghe. Hử? Cái cám dỗ nào đáng sợ nhất? Là sắc dục, là ái dục, phải không? Tôi sẽ giảng một bài về ái dục, nên lần đó tôi sẽ giảng, tôi sẽ nói kỹ. Hôm nay thì chỉ nói sơ sơ chứ không nói kỹ. Đây là điều mà chúng ta phải chiến đấu suốt cuộc đời của mình nếu mình muốn được làm một người tu vững

[1:02:46]chắc, chiến đấu suốt một cuộc đời của mình. Cái bài ái dục đó nó khó nói là vì thế này: Nếu mà tôi soạn một đề tài, tôi phải dạy cả hai bên, cả bên Tăng và bên Ni, thì cái khó của tôi thứ nhất là đối với bên Ni, cơ cấu tâm sinh lý thì tôi không rành, vì mình là người nam, cho nên mình khó nói, những cái tâm tình của người ta mình không hiểu hết được. Cái thứ hai nữa là khi nói tới ái dục, nó sẽ liên quan tới vấn đề giới tính, tính dục, hay là tình dục. Thì điều này trong giới của người tu mình có nói, nhưng mà nói một cách phớt và tổng quát, chứ mình không phân tích sâu kỹ để mình có được cái phương pháp mà mình vượt qua cái bản năng đó như thế nào.

[1:03:25]Nên khi mà tôi nói về điều đó, tôi sẽ cố gắng à phân tích một cách kỹ lưỡng để cho chúng ta có thể nắm được cái con đường như thế nào, để góp ý thêm được một phần nào. Vì từ lâu cũng có nhiều thầy cũng nghĩ rằng cũng đem nên cần đem vấn đề đó mổ xẻ ra cho Tăng, Ni nghe để mà hiểu cho sâu. Nhưng mà có nhiều vị lớn thì lại ngại, nói đó là vấn đề tế nhị quá, nói ra thì nghe nó kỳ, cho nên rồi vấn đề đó bị bỏ qua, không nói tới. Nhưng mà riêng tôi thì tôi cũng sẽ nói cho quý thầy nghe. Đừng có nôn.

[1:04:04]Mình phân tích ra cho kỹ rồi mình sẽ thấy có con đường đó để vượt qua, và tại sao người ta vấp ngã và tại sao người ta vượt qua, ta hiểu cho rõ. Mà đó là cái làm mình bận tâm ghê gớm lắm, đó là cái làm mình bận tâm dữ. Một cái điều khó nữa là những ác nghiệp quá khứ làm cho tâm bị xao động, bất an. Cái ác nghiệp quá khứ này đáng sợ lắm. Khi quý thầy tu như vậy, khi mà ngồi thiền như vậy, quý thầy có bị vọng tưởng khởi lên không? Có những khi ví dụ như mình đang điều thân, phải không? Đang biết rõ toàn thân, chợt có khi quên thân mình suy nghĩ cái chuyện gì đó. Có không? Hoặc là có khi mình niệm Phật rồi mà niệm một lúc cái mình

[1:04:48]lại quên câu niệm Phật mà mải mê nghĩ chuyện gì khác. Có không? Ví dụ như là mình "Nam Mô A Di Đà Phật" đi. Mình "Nam Mô A Di Đà Phật", bộ đồ trời mưa chưa ai lấy, "Nam Mô A Di Đà Phật", thì còn miếng bánh để trong rương coi là để quên, lạng quạng "Nam Mô A Di Đà Phật" coi chừng có đứa nào vô lấy mất tiêu rồi, "Nam Mô A Di Đà Phật", ví dụ vậy. Cũng niệm nhưng mà những cái vọng tưởng đó cứ xen kẽ đánh mình và mình không chú ý trọn vẹn vào câu niệm Phật. Và do những vọng tưởng nó làm mình phân tán cái sự chú ý và có những lúc nó kéo quá mạnh, nó đưa mình đi luôn những vấn đề rất là xa luôn. Đó, và người ta mới nói là vậy là pháp môn này không

[1:05:26]hay để chọn pháp môn khác nhiếp tâm được không. Đây là một cái quan niệm sai lầm của nhiều người, cứ nghĩ là à pháp môn này mình tu không có nhiếp tâm được, mình sẽ chọn pháp môn khác nó hay hơn. Và có người như vậy đó, khi họ niệm Phật một thời gian thấy không nhiếp tâm, họ qua hơi thở nhiếp tâm được liền, cái họ nói như vậy tu thiền chỉ có hơi thở mới hay, niệm Phật không hay. Hoặc là có người quán Bát Nhã một thời gian thấy không nhiếp tâm được mà qua niệm Phật cái nhiếp tâm được, cái nói niệm Phật mới hay chứ quán Bát Nhã không hay. Nó là như vậy đó, và đây là chỉ là sự hiểu lầm thôi. Tất cả pháp môn chỉ là cành nhánh thôi, mà cái gốc làm cho mình nhiếp

[1:06:01]tâm được, giữ được chánh niệm không bị vọng tưởng lôi kéo là là gì? Phước! Phước! Nhớ điều đó. Không phải hay mà là hên. Không phải là do cái tài của mình mà phải là do cái công đức mình đã tích lũy. Nên cái người tu tập á mà khi ngồi thiền mình cảm thấy tâm mình nhiếp một cách khó khăn thì phải biết rằng nghiệp mình còn, phước chưa đủ, thì lúc đó lo làm cái gì? Tạo phước nè, lạy Phật. Đó, chính những cái đó làm cho mình sẽ nhiếp tâm được tốt hơn, chứ không phải là cứ càng tinh tấn khi mà chưa đủ phước càng tinh tấn càng không đi tới đâu, mà nhất là dằn ép lại là sai lầm nữa. Vì cái tinh tấn trong thiền định nó là một cái tinh tấn rất nhẹ nhàng,

[1:06:51]tuy rất kỹ lưỡng, rất miên mật, nhưng mà lại nhẹ như mây như gió. Đó là dụng công trong thiền á. Khi mà mình cố gắng á, mình làm việc thiện á nhiều khi mình phải gồng cái bắp thịt mình lên, giống như mình phải cuốc đất, mình kéo nước giếng, bửa củi, mình kéo xe, phải gồng bắp thịt mình lên. Còn cái tinh tấn ở trong thiền định á thì tuy rất cố gắng mà phải mềm mại như hư như vô. Đây là điều quý thầy phải nhớ. Nhiều người không có biết, cái nhiếp tâm rồi cái ngồi rồi bắt đầu gồng, gồng mình thấy hai cái gân cổ nó nổi lên vậy đó, tức là gồng cái đầu mình lại, mình nghĩ rằng mình gồng kềm như vậy tức là buộc được cái vọng tưởng nó đứng lại, nhưng không phải.

[1:07:31]Ráng gồng như vậy chừng một tháng thì người này sẽ nhảy lên nóc nhà ngồi cười. Đó. Nó nguy hiểm nó hư cái bộ não liền, bộ não mà gồng là sẽ bị hư liền. Cho nên hễ đụng gì tới cái não là phải sử dụng nó hết sức là nhẹ nhàng, êm ái. Đây là chỗ phải cẩn thận. Không có được. Cái tinh tấn của cái việc làm từ thiện khác, mà cái tinh tấn của ngồi thiền nó khác. Cho nên mới gọi là tinh là vậy đó, là vì nó quá tinh vi, nó nhẹ nhàng, mà vẫn phải hết sức cố gắng. Đây là cái điểm khó nè, điểm khó. Do cái ác nghiệp quá khứ nó làm tâm mình bị bất an, bị thất niệm, thì mình phải tạo phước, chứ không có được cố gắng.

[1:08:09]Có nhiều người cứ tu rồi thích nhập thất trong khi phước chưa đủ, vô đó không có kết quả. Phải tạo phước trước, giúp mọi người, phải lễ Phật. Chúng ta thấy á, chính vì những cái lý do như vậy, những cái khó trong việc tu tập thiền định như vậy, cho nên người mà không có quyết tâm cao thì không có theo đuổi lâu dài cái việc tu tập thiền định được. Họ tu một thời gian họ chán à. Tu ít bữa sao thấy tu hoài tâm mình không nhiếp được, ngồi thiền thì đau chân, mỏi chân, cái thích thôi đi học để cho nó khuây khỏa. Thích thôi mình học hết khóa này, ra trường rồi cái kiếm ghi danh chỗ khác học nữa, ra trường ghi danh chỗ khác học nữa.

[1:08:43]Rồi ai rủ làm việc gì thì cứ làm việc cho nó quên đi, chứ nắm được tâm mình không nắm được. Đó đây là chỗ như vậy, vì tâm quá khó nắm đi, quá khó nhiếp. Mà làm như vậy mình uổng, tuy xuất gia mà không hưởng được cái đạo vị của Phật pháp. Do đó chúng ta phải nguyện với lòng mình: quyết tâm tu tập thiền định, nhiếp tâm cho bằng được. Quý thầy phải ráng cái điều này, đừng có nghĩ là cứ đi học hoài. Vừa học vừa tu, đến lúc nào đó bỏ học để chuyên tu, đó là cái lý tưởng, là cái hướng đi của mình. Vừa làm phước nè, vừa học nè, vừa tu, từ từ dồn qua cho cái việc tu. Khi mình tu có kinh nghiệm rồi mình sẽ giúp đỡ được nhiều người khác nữa.

[1:09:23]Tâm thì khó nắm bắt nhưng quyết tâm nắm cho bằng được nó, là như vậy. Rồi một cái khó nữa là khi mà tâm mình nhiếp được rồi, an ổn nhẹ nhàng rồi, có khi mình mất ý chí luôn. Đây là có người bị nè. Có hai trường hợp, có người mà an trụ tâm được rồi á thì họ lại say sưa, thích trụ ở trong định là người này có cái phước lớn nè nên không mất cái ý chí, không mất cái tinh tấn. Còn có cái người phước ít á, tâm nhiếp được rồi cái tự nhiên cái thích sống nhàn nhàn, sống nhàn nhàn thích làm thơ, thích đi coi cây, coi cảnh đồ vậy, tâm mình ung dung nhẹ nhàng thấy mình không việc gì để làm. Đó đó, đó cũng là một cái trở ngại,

[1:10:05]một chướng ngại, nhưng mà tại sao mình bị rơi vào tình trạng đó? Là do phước cũng ít. Chứ nó có cái hiện tượng này nữa, sau này khi tôi viết trong tài liệu thiền định thì tôi sẽ nói, nhưng hôm nay thì tôi nói trước một chút. Là khi mình tu á, mình dụng công theo một cái pháp môn nào đó thì cái pháp môn này nó là cái nhân. Thì nhờ cái pháp môn này, mình có được cái định nè, cái hỷ lạc nè, cái khinh an. Đây là những cái cảm giác, những trạng thái nó xuất hiện sau khi một thời gian mà mình dụng công theo cái pháp môn của mình, hoặc là hơi thở hoặc là niệm Phật, trì chú gì đó. Thì cái bên đây nó thuộc về quả.

[1:10:45]Nó nhờ cái nhân này nên có cái quả này. Mà đây là cái chỗ mà người tu dễ bị và dễ thối, dễ mất. Mình đang niệm Phật, cái bắt đầu nó xuất hiện cái trạng thái này. Khi mình thấy tâm mình có trạng thái này rồi cái mình buông lơi cái câu niệm Phật, để mình lo chiêm ngưỡng cái trạng thái này. Mình gọi là sống với ông chủ đó. Mình chiêm ngưỡng mình thưởng thức cái trạng thái hỷ lạc, cái định và cái khinh an, cái rỗng rang. Thì như vậy một thời gian nó làm sao? Hết phước. Vì cái nhân gieo ra quả mà. Mình ngồi đó mình cứ lấy quả mình nhai riết mình nuốt miết thì từ từ nó hết. Thối tâm trở lại. Loạn lên trở lại rồi mất cái định liền.

[1:11:24]Đây là rất nhiều người tu thiền bị cái trường hợp này. Quý thầy phải nhớ cái này cho kỹ suốt cuộc đời tu hành của mình. Nên trong trường hợp mà mình dụng công mà nó xuất hiện những trạng thái này thì phải làm sao? Không được để ý tới nó, mà cứ tiếp tục nắm chặt cái pháp môn này mà dụng công. Quý thầy nhớ nha. Nhớ cái điều này. Ví dụ mình niệm Phật một thời gian mà nó xuất hiện cái trạng thái định, hỷ lạc, khinh an, biết nó là có rồi đó, đừng để ý, cứ tiếp tục nắm chặt, nhiếp kỹ vào trong câu niệm Phật nữa không được buông ra. Không được lơi câu niệm Phật để mà chiêm ngưỡng cái trạng thái định của mình.

[1:11:59]Không được bỏ câu niệm Phật để mà chiêm ngưỡng cái trạng thái khinh an, rỗng rang của mình. Thì đó là mình bỏ cái nhân mà đi hưởng cái quả. Thì lúc cái quả mà hưởng hết được rồi thì được một tháng, hai tháng là loạn trở lại liền. Đó là tại sao nhiều người tu nói sao? Tu con được định rồi con lại loạn, định rồi loạn là do hễ được định cái là hưởng, hễ được định là hưởng. Chớ không có biết hễ mình được định rồi thì càng nắm chặt cái pháp môn mình không để sơ hở mà tu tiếp. Đó đây là cái chỗ gọi là tinh tấn. Tinh tấn tức là nắm chặt cái pháp môn mình khi mình có định, không để buông lơi ra. Khi mình chưa định á thì ráng hết sức

[1:12:34]giữ tâm để được định, nắm chặt cái pháp môn mình để được. Nói nắm chặt chứ không có gồng nha. Nói nắm chặt là lối nói thôi, chớ không có được chặt, không có được nóng, không gồng gì trỏng hết á. Nó kỹ lưỡng, chuyên chú, tinh tế thôi. Rồi khi bắt đầu có định, có định mà xuất hiện được cái trạng thái rỗng rang khinh an rồi thì càng phải nắm chặt cái pháp môn mình không để sơ hở, lơi lỏng. Vì lúc đó mà mình lơi ra cái là mình đi lạc ra ngoài. Từ từ hết phước nó đọa trở lại. Đó cũng là cái tinh tấn mà quý thầy để ý chỗ đó. Bây giờ chúng ta nói qua vấn đề nhập thất. Người tu á tinh tấn cái chủ yếu của tinh tấn ở chỗ là từng giây từng

[1:13:11]phút trong cuộc sống không bao giờ để mất cái pháp môn mình tu. Đó thực sự là tinh tấn, là đại tinh tấn. Lúc nào không để mất. Dù lúc ăn cơm, uống nước, đi đại tiện, đi tiểu tiện, ngay cả lúc nói chuyện với nhau như vậy vẫn không để mất cái pháp môn tu hành trong tâm mình. Đó mới thực sự là tinh tấn. Nhưng vì có nhiều người cảm thấy rằng trong đời sống mình nhiều cái chuyện phải bận tâm nên mơ ước là được vào trong thất, tránh duyên để mà có thể không bị bận tâm nữa, chuyên chú giữ tâm cho thanh tịnh, nên đạo Phật mình có cái hình thức tu tập gọi là nhập thất á. Nhập thất có nghĩa là mình vào một cái nhà nhỏ mình ở,

[1:13:52]sống đơn giản lại và tránh duyên, không tiếp xúc với ai hết. Mình sẽ nhờ một người nào đó hộ thất, tới giờ họ mang cơm mang nước vào. Và khi mang cơm vào cũng không được nói chuyện, chỉ ra dấu thôi. Khi cần thì mình ghi vài chữ nhờ họ việc gì đó thôi. Do không phải bận tâm điều gì hết, cho nên lúc nào cũng giữ tâm cho thanh tịnh. Khi thì ngồi thiền, khi thì lễ Phật, khi đi kinh hành, khi thì ngồi trên ghế dựa nghỉ, nhưng lúc nào cũng kiểm soát tâm mình, giữ chặt cái pháp môn mình đang dụng công hết. Không cho cái vọng tưởng nó kéo ra bên ngoài. Thì cái hình thức mà nhập thất chuyên chú như vậy nó là một hình thức rất tinh

[1:14:29]tấn trong đạo Phật, mà người tu nào cũng phải nên trải qua cho biết hết. Mà không phải là nên trải qua mà bắt buộc phải trải qua, mà không phải đơn giản như vậy, mà phải thực hành rất là nhiều năm nhiều tháng. Quý thầy có vậy phải có cái ước nguyện một ngày nào đó mình cũng sẽ nhập thất như vậy, không biết bao nhiêu năm, mình sẽ lánh mình vào trong cái thanh vắng, cô độc để mà thực hiện cái con đường tâm linh của mình. Quý thầy phải có cái lý tưởng đó, có cái ước mơ đó, có cái mục đích đó trong cái sự tu hành của mình như vậy. Thì nhập thất được như vậy nó là hình thức tu rất là cao, sự tinh tấn rất là triệt để.

[1:15:10]Nhiều người nhập thất đã có cái kết quả rất là tốt. Như nhiều vị, như hiện nay ở trên Trúc Lâm có Hoà thượng Thanh Từ, hoặc như là Hoà thượng Thông Lạc ở Trảng Bàng cũng là người từng nhập thất mà cũng có được cái kết quả. Như Hoà thượng Thanh Từ cũng là người nhiều lần nhập thất và cũng đã có những kết quả. Đệ tử của Hoà thượng, rồi những cái vị nơi khác, nhiều vị mình không nổi danh nhưng mà có nhiều vị cũng tu có kết quả rất là tốt cũng đều do nhập thất hết. Đó, cho nên người tu của mình thì phải có cái ước mơ là mình cũng sẽ được nhập thất mà dụng công để mà khai mở cái tâm linh của mình như vậy.

[1:15:44]Chứ còn con đường đi học, nó chỉ là con đường của ý thức thôi, tạm thời để biết đường đi thôi, chứ không bao giờ được xem con đường đi học lấy bằng cấp là cứu cánh, mà phải xem cái việc khai mở tâm linh là cứu cánh. Mà trong việc khai mở tâm linh đó thì cái tinh tấn mà nhiếp tâm từng giờ từng phút nó là điều bắt buộc phải thực hành. Cái tinh tấn nó quan trọng. Thì khi mà mình nhập thất thì mình phải để ý vài điều. Thứ nhất là mình phải chuẩn bị cái tâm vị tha để tránh bị cái tâm vị kỷ nó phát triển. Do ở trong thất rồi mình không còn phải lo cho ai nữa, chỉ còn lo cho việc tu của mình, cho nên trong cái tiềm tàng tiềm tàng cái tâm vị kỷ nó lớn dần lớn dần.

[1:16:21]Nên trước khi vào nhập thất mình phải sống một đời sống hết sức vị tha ở bên ngoài. Lo lắng cho người này, lo người kia tới quên mình, mình cảm thấy đủ rồi mới được nhập thất, chứ không thì đừng có nhập thất. Thứ hai nữa là coi chừng cái tâm kiêu mạn. Vì ở trong thất, mình không còn phải nhường nhịn với ai, không còn phải tôn trọng với ai nữa, chỉ có mình với mình. Nên có thể là mình sẽ cảm thấy mình quan trọng lên, mình hay hơn, làm cho kiêu mạn nó phát triển. Đây là điều mà mình cẩn thận chút. Rồi một điều mình phải nhận định lại nữa là cái phước mình đã đủ chưa. Mọi điều mình nhận định về duyên, về này việc kia việc nọ,

[1:16:57]mình cảm thấy mọi điều mình muốn trong cuộc sống nó thuận tiện hết chưa? Mình có tự mình cảm nhận lấy rồi mới quyết định nhập thất, nếu chưa đủ đừng nhập thất. Vì không đủ mà nhập thất thì mình tổn phước dữ lắm. Nhập thất lâu ngày lâu tháng phước nó hết á. Rồi phải biết một số quy luật cần tuân thủ khi nhập thất. Thời khoá phải như thế nào, dụng công phải như thế nào, đụng chuyện mình phải hỏi thầy mình như thế nào, thì cũng phải nắm cho vững trước khi nhập thất. Đó là vấn đề nhập thất. Hôm nay chúng ta học cái bài tinh tấn, thì chúng ta nhận định về cái giá trị tinh thần của cái gọi là tinh tấn cố gắng nó không phải thuộc

[1:17:30]về thể chất, nhưng nó buộc thể chất phải làm theo nó được. Và tinh tấn nó có hai mặt, là một là nỗ lực thực hành cái công đức làm lợi cho mọi người, và thứ hai là nỗ lực nhiếp tâm trong thiền định. Đó là như vậy. Và chúng ta cũng biết rằng những cái cảnh khổ, cảnh khó là sự cần thiết để tạo nên ý chí. Do đó người tu mình phải biết dấn thân vào trong những nơi khó khăn, những nơi nghịch cảnh chứ không có sợ hãi. Như chúng ta nhận định lại cái chuyện mà Mạt Ba thử thách Milarepa, quý thầy đã đọc câu chuyện này chưa? Đó là ông Milarepa trước khi đi theo Phật giáo, ông là một người tu theo bùa và ông có thần thông sai khiến được

[1:18:14]mưa đá xuống giết người ta, phá hoại mùa màng, hoa màu người khác. Như do đó đến khi gặp Mạt Ba, theo Mạt Ba đày đoạ ông đủ các thứ để trả nghiệp. Vừa đánh, vừa chửi, vừa mắng, rồi bắt làm lụng những công việc nặng nhọc. Khiêng đá cất cái nhà này xong nửa chừng bắt tháo dỡ khiêng qua cất chỗ khác vân vân, đày đoạ như vậy. Và đến khi ông được truyền trao những cái giáo pháp gì đó, ông vào núi ông tu, tu trên đỉnh núi tuyết cũng rất là kham khổ. Ăn chỉ ăn rau thôi, nên người ổng xanh lên, vì không có cơm để ăn, mà hoàn toàn không có quần áo để mặc. Hoàn toàn nha, không có 1 cm² vải nào để che thân hết.

[1:18:54]Nên sau này mà gặp em ông trở lại, em ông mới đi xin cho ông được ít vải để che những cái chỗ cần phải che. Nhưng đến khi mà ông lớn lên ông đắc đạo rồi thì cái phước rất là lớn. Mà lúc tu cũng vất vả lắm, do cái ác nghiệp nhưng mà cái tâm linh ông rất là mạnh. Thì cái hành hạ, cái đày đoạ của ông thầy cũng là một cái để trả nghiệp, vừa cũng là để rèn luyện ý chí. Tuy nhiên thì chúng ta không nên bắt chước cái đó một cách triệt để, vì sao? Vì nếu sau này quý thầy có đệ tử của mình mà nghĩ rằng đệ tử mình nặng nghiệp và thiếu ý chí đó, thì mình buộc phải làm những cái việc công đức. Thì khi buộc làm những việc công đức nó có hai cái lợi.

[1:19:32]Một là trong cái khó khăn làm, ráng làm sẽ rèn luyện được cái ý chí. Thứ hai là làm được cái công đức lợi cho mọi người thì nó tăng cái phước để sau này dễ tu. Đó. Cả bản thân mình cũng phải như vậy mà đệ tử của mình sau này cũng vậy. Quý thầy cứ ráng siêng năng làm các việc từ thiện, công đức rèn luyện cho mình. Hoặc trường hợp như ngài Hư Vân mà ngài đi triều sơn đến núi Ngũ Đài Sơn để lễ Bồ-tát Văn Thù vậy, ngài đi qua mùa đông tuyết phủ lạnh lẽo, tuyết phủ dày hết, bệnh gần chết. Bồ-tát Văn Thù hiện ra làm một ông già tên là Văn Cát, bảo ngài thôi đừng lễ nữa. Tại vì ngài cũng cảm động rồi, ngài Văn Thù cũng thấy

[1:20:11]cái việc làm lễ mình như vậy cũng tốt, ngài mới cản. Nhưng mà ngài Hư Vân nói ngài đã phát nguyện rồi thì dù chết trên đường chứ không thể dừng lại. Không có ý nghĩ dừng lại cái việc làm của mình khi mà chưa làm xong. Thà là chết khi chưa làm xong chứ không được bỏ khi chưa làm xong. Cái chí nguyện của ngài như vậy, cái ý chí ngất trời như vậy, chúng ta phải noi đó làm gương cho mình. Trong cái việc sử dụng ý chí thì chúng ta dùng trí tuệ để nhận định đúng sai. Hễ mình đang cố gắng làm mà biết là sai bỏ liền, không cố chấp. Mà đã biết nó đúng rồi thì dù bỏ thân mạng này vẫn không lui bước. Đó là cái ý chí của người tu hành.

[1:20:46]Suốt cuộc đời chúng ta phải tạo cho mình được một cái ý chí như vậy. Như một thiền sư nói: "Nam nhi tự hữu xung thiên chí." Là cái người chúng ta tự mình có cái chí ngất trời. Tự mình có cái ý chí đó phải rèn luyện, phải tôi luyện để cho nó thành một ý chí gọi là ý chí ngất trời xanh đó. Là bất cứ việc khổ, việc khó gì, việc tu hành như thế nào hễ thấy đó lợi ích cho Phật pháp thì mình dù bỏ thân mạng này chứ không lui bước. Quý thầy có hỏi gì không? Nhớ là tháng sau kiểm tra bài hơi thở và toạ thiền nha. Thôi nghỉ.