[0:09]Hôm qua về quý Phật tử có ngồi thiền không? Hôm qua tập thiền xong thầy có hỏi, hỏi ngồi có thích không? Nhiều người nói thích, mà không biết thích thật không. Thật ra á, có một bề dày khoảng mấy trăm năm gần đây, đạo Phật tự nhiên bị chuyển qua Tịnh độ. Các nghi thức tụng niệm, tu tập đều là theo Tịnh độ. Thì cái nghi thức Tịnh độ là cứ đi vào niềm tin, những cái kinh cổ, rồi niệm Phật Di Đà, cầu chết để được vãng sinh.
[0:51]Nhưng qua tới cái thời đại ngày hôm nay, khi mà cái nền khoa học kỹ thuật nó tiên tiến, cái lớp trẻ văn minh nó tiến bộ, cái tự nhiên cái cái pháp môn Tịnh độ giống như là không đáp ứng được cái tâm tình của những lớp trẻ tri thức, rồi các chùa không còn những người trẻ đến chùa nữa. Hầu hết các chùa chỉ là phụ nữ và người già. Quý Phật tử có thấy đúng như vậy không ạ? Vì vậy, khi mà như thầy vậy, thầy tu tập thiền định, rồi đi hướng dẫn về thiền định, thì cái lớp trẻ rất là thích. Lớp sinh viên, tri thức trẻ rất là thích. Nhưng mà, đi đây đi kia, thầy cứ hay đụng phải một cái bức tường kiên cố của các chùa không dám thay đổi.
[1:54]Không dám thay đổi, không dám thay đổi kinh tụng, không dám thay đổi đường lối tu tập, mà chùa thì cứ càng lúc càng vắng. Cái người trẻ bỏ chùa từ từ. Mà quý thầy cũng chưa thức tỉnh. Như hôm qua, rầm, có Thượng tọa ở đây thầy nói về thiền, Thượng tọa đồng ý cho chư Tăng ngồi nhưng chỉ được vài người. Ngồi ép lắm mới được sáu ông thầy ngồi. Đó là những điều mà thật là đáng lo lắng. Trong khi á, như hôm nay thầy ở cái khách sạn, gần cái khách sạn có cái nhà thờ, sáng dậy nghe mở nhạc ầm ĩ, mà những cái nhạc rất hiện đại. Có một bài nhạc rap luôn nữa. Nhạc rap là nhạc cực kỳ mới, cực kỳ trẻ. Chúa Kitô, Thiên Chúa rồi nhảy ì xèo hết.
[2:48]Mà nhìn qua thấy cái buổi sáng sớm rồi một lớp trẻ nó đến nhà thờ rất là đông để nó sinh hoạt cái kiểu vui chơi, ca hát. Rồi qua những bài nhạc mà nó tiếp nhận, nó làm nó tăng thêm cái niềm tin đối với đạo. Trong khi thì đạo Phật ta cứ tiếp tục bảo thủ, tiếp tục cố chấp,
[3:11]tiếp tục giữ cái đường lối mà không ai muốn theo nữa. Chỉ còn những người già an phận, tu để chờ chết.
[3:22]Nếu như vậy rồi đạo Phật ta sẽ đi về đâu? Mà hôm qua là ta thấy Thượng tọa Tâm Định là ông cởi mở đó, cũng muốn có cải cách để có thể thay đổi. Tuy nhiên là phải sáng suốt và phải mạnh mẽ lắm. Còn nếu cứ đi theo đường lối cũ rồi đạo Phật tiêu hết. Sẵn cái dịp mùa hạ này thầy cũng muốn nói chuyện nhiều với quý thầy, nhưng mà thầy cũng không hiểu cái tổ chức hạ đây làm sao. Như sáng nay không thấy bóng người nào, không thấy ông thầy nào. Thượng tọa Tâm Định đi đâu cũng không thấy, bước vào cũng không thấy. Quý thầy được gọi là học hạ cũng không thấy. Mà chủ yếu á là mùa hạ này là tập trung là sự tu học
[4:11]cho quý thầy, và quý Phật tử chỉ học theo thôi.
[4:17]Nhưng thầy cũng không hiểu là cái tinh thần tu học ở đây ra sao. Chớ đúng là mùa hạ, cái tu cái học là của quý thầy là chính chứ không phải Phật tử. Phật tử chỉ đi theo. Vì cái giáo lý dành cho Phật tử khác, mà đào tạo quý thầy nó khác. Trong ba tháng hạ này phải tăng cái tâm đạo, tăng cái bản lĩnh của quý thầy lên nhiều lắm. Thầy cũng không hiểu trường hạ đây ta tu học sao.
[4:48]Phải sắp xếp cái việc để tu học là chính. Tại vì ba tháng thúc liễm là để tu, là cả năm ta đã lo việc rồi, rồi khi mùa an cư là lo tu, lo học, để tăng cái đạo lực lên.
[5:03]Khi ta bước vào một cái trường hạ để học thì không thấy quý thầy, chỉ thấy cư sĩ không, thầy rất là lo lắng á. Rồi quý lại tiếp tục để lo việc.
[5:16]Nhìn cái Phật giáo Thanh Hóa ta còn rất là điều hiu. Nhìn các nhà thờ rồi thấy sợ. Mà ta biết rằng đạo Phật ta là đạo đồng hành với dân tộc. Khi mà Phật pháp suy yếu thì sức mạnh của dân tộc cũng suy yếu.
[5:39]Hồi đó, khi mà luận bàn lại cái thời điểm mà ta bị Pháp đánh chiếm, lúc đó thầy có hỏi mọi người: "Đố biết tại sao mà ta bị Pháp chiếm?" Thì mỗi người nói lý do này, lý do kia. Thầy nói không, thầy nói tại mấy ông sư. Ta mất nước thời đó tại mấy ông sư. Mọi người nói: "Ủa! Sao mất nước tại mấy ông sư?" Nói tại mấy ông sư không chịu tu hành và truyền bá. Cả một đất nước này có rất nhiều người không biết đạo Phật, mà thời đó thì là đạo Phật như là quốc đạo.
[6:20]Nên Pháp họ đến họ truyền đạo trước, truyền đạo Thiên Chúa, thì cái người Việt Nam nhưng mà linh hồn là của Pháp. Nên cái quân Pháp đem qua đây đâu bao nhiêu người, nhưng mà nó lấy người bản địa để làm tay sai và nó chiếm luôn cái nước Việt Nam mình, chỉ vì lý do tôn giáo.
[6:44]Nên cái tôn giáo quan trọng lắm. Sau này, ba của Bác Hồ là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc nhìn ra được điểm này, thì khi mà cụ ở trong miền Nam á, cụ mới gặp gỡ các cái vị chí sĩ,
[7:02]mới nói rằng muốn đánh đuổi Pháp thì phải gồm ba yếu tố: Một là khơi dậy tình yêu nước, hai là dựng lại đạo Phật, và ba là tập hợp được nông dân vì lúc đó nước ta chưa có công nghiệp. Là cụ thấy được là phải dựng lại đạo Phật rồi mới giành lại được độc lập. Mà cái nhìn của cụ, cả một trăm năm sau mọi người mới thấy được điều đó. Lúc đó không chẳng ai tin cụ. Việc mà cụ nói là dùng đạo Phật để mà giành lại độc lập đất nước, không ai thấy. Một trăm năm sau mới thấy cái nhìn sáng suốt của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc quan trọng đến dường nào. Một trăm năm sau ta mới thấy cái lỗi của các nhà sư không chịu tu hành và giáo hóa nên ta mới mất nước vào tay Pháp.
[7:49]Mà cái lỗi không phải lỗi của nhà sư nhiều mà lỗi của các triều đại từ thời nhà Lê. Khi nhà Lê nắm quyền cai trị đất nước, nhà Lê đã hạ đạo Phật xuống, để nâng cái đạo Nho lên. Nhưng mà cái đạo Nho không đủ tâm linh để giữ nước như đạo Phật. Một cái người mà theo đạo Nho, họ vẫn dễ dàng theo đạo Thiên Chúa. Nhưng một người theo đạo Phật thuần thành rồi thì rất khó theo các đạo khác á. Cái tầm nhìn đó không ai thấy, không ai thấy cái yếu tố tôn giáo nó quan trọng với vận mệnh của đất nước như vậy. Rồi cái ảnh hưởng kéo dài từ đời nhà Lê cho tới ngày hôm nay, Phật giáo Thanh Hóa đìu hiu luôn. Kéo tới Nghệ An 300 cái nhà thờ, không có cái ngôi chùa nào.
[8:45]Cái nguy cơ mất nước luôn. Không phải là không có tiềm năng,
[8:53]mà nhiều khi quý thầy chưa thấy hết cái trách nhiệm của mình. Mà nhiều khi có thấy rồi cũng bị cố chấp cái đường lối cũ, không biết sáng tạo, cải cách để cho cái việc tu của mình tốt hơn, mà để cho cái việc phát triển Đạo Phật hiệu quả hơn. Thứ nhất là việc tu của mình phải tốt hơn. Thứ hai, việc phát triển của Đạo Phật hiệu quả hơn. Thế nào là việc tu của mình tốt hơn? Tức là mình phải đi tới mục tiêu vô ngã mà Phật dạy, không còn thấy cái gì của ta. Đạo đức mỗi ngày một hoàn thiện hơn, tâm linh mỗi ngày một thăng tiến hơn, trí tuệ nhiều hơn, lòng từ bi nhiều hơn, sự can đảm dấn thân, buông xả, vị tha nhiều hơn.
[9:50]Phải có cái đường lối để tu như vậy. Nhưng mà nhiều khi ta bị mất không hay. Ta bị mất không hay là tại sao? Tại vì những cái cách tu của ta chỉ là hô khẩu hiệu, hô khẩu hiệu cho hay, không đi vào thực hành được.
[10:12]Nhớ như vậy, hiện nay các nghi thức tụng niệm của ta, thầy nói thẳng một câu, chỉ là hô khẩu hiệu cho hay mà không chuyển hóa được tâm hồn. Thầy nói ra thì mất lòng. Rồi quý thầy cũng đem cái những điều đó dạy cho Phật tử. Phật tử cứ nối bước nhau đi vào chùa chỉ hô khẩu hiệu cho hay. Có một lần thầy giảng ở một một cái trường hạ ở Bình Phước, thầy mới nói: "Quý thầy, có một khoảng cách rất lớn giữa lý tưởng và hiện thực." Là sao? Những bài kinh quý thầy tụng, những lời kệ quý thầy đọc, những cái câu phục nguyện cao siêu trên mây xanh làm cho quý thầy thỏa mãn rồi. Gấp cuốn kinh lại, quý thầy đi nghỉ, không làm gì nữa.
[11:06]Trong cái câu kinh thì ghi là: "Nguyện độ tất cả chúng sinh." Có không ạ? Câu kinh nào cũng nguyện độ. Nhưng tụng câu đó rồi làm cái gì? Gấp cuốn kinh đó lại làm cái gì? Đi ngủ. Giữa lý tưởng thì trên mây xanh và hiện thực là con số không, không có gì hết, không độ ai hết. Kinh thì tụng cho đã miệng, còn hành động để chuyển hóa nội tâm mình và hành động để độ chúng sinh là con số không, vô nghĩa.
[11:45]Thậm chí có những cái nhà sát chùa là kẻ thù của chùa. Có không ạ? Chùa toàn gây lộn với cái cái cái nhà kế bên chùa không, không độ được người ta. Người ta ở sát bên chùa mà không độ người ta cảm động để trở thành một Phật tử, còn gây lộn nữa. Tu kiểu gì? Mà kinh tụng thì bữa nào cũng nói: "Nguyện độ chúng sinh." Rồi thỏa mãn trong cái câu nói đó thôi, chỉ là hô khẩu hiệu, không làm gì hết.
[12:20]Nên đã tới lúc quý thầy phải cải cách nha.
[12:25]Ta nói hai điều: Một là quý thầy phải cải cách làm sao tu cho tốt lên. Hai là phải cải cách làm sao để tín đồ Phật tử đông lên, Đạo Phật được phát triển mạnh hơn.
[12:45]Cả hai cái lỗi đó các chùa đều bị thiếu. Và thầy nói lại một lần nữa: những bài kinh tụng chỉ là hô khẩu hiệu, hô cho hay,
[12:58]tụng kinh cho giỏi rồi không làm gì cả. Rồi thậm chí thỏa mãn nói tụng kinh này có phước lắm. Tự lừa dối bản thân mình thôi. Rồi dắt Phật tử đi cũng như vậy, cứ tụng kinh cho nhiều, thậm chí niệm Phật cho nhiều tưởng mình có phước rồi, tự mãn rồi, thỏa mãn với điều đó rồi, đi về không làm gì nữa. Thậm chí trong nhà mình có bao nhiêu người chưa theo Đạo Phật mình cũng không độ được. Mình đi chùa, ông chồng mình ổng chống mình cũng không độ được, không có cách thuyết phục. Đúng không ạ? Nên nhiều cái xót xa, đau lòng.
[13:40]Mà để chuyển hóa, cải cách Đạo Phật này thì phải cần có những người lãnh đạo hết sức sáng suốt. Còn ở đây, cứ xưa bày nay bắt chước, có lối mòn đã đi rồi cứ lầm lũi cúi đầu mà đi theo, không biết cái lối mòn này nó đi về đâu. Trước mắt thì chỉ thấy Đạo Phật úa tàn.
[14:07]Vì hết tỉnh Thanh Hóa này được bao nhiêu người theo Đạo Phật, chúng ta biết không? Bao nhiêu người quy y? Lỗi của ai? Trước hết lỗi quý thầy, thứ hai là lỗi của Phật tử. Phật tử nói: "Dạ, tại quý thầy dạy sao con làm vậy, quý thầy đâu có kêu con làm gì đâu. Quý thầy kêu con tới chùa tụng kinh thôi thì con chỉ vậy thôi, rồi có tiền thì đem cúng rồi vậy thôi." Đúng không ạ?
[14:38]Quý thầy không dạy con cách để con độ người khác. Con không biết nói chuyện với người khác cách nào để đưa người ta về với Đạo. Đâu trách con được, tại quý thầy. Mà chính quý thầy cũng không biết làm gì. Nếu tu theo lối cũ, quý thầy cũng không biết làm gì. Một vài thầy trẻ có tâm huyết muốn cải cách, muốn thay đổi nhưng không biết làm gì. Hôm qua, thầy có nói: "Cái sức hấp dẫn của cái chùa nằm ở đâu? Nằm ở trong tâm linh sâu thẳm của quý thầy."
[15:16]Nếu quý thầy có cái công phu tu tập sâu xa,
[15:22]có cái tâm linh dồi dào, mạnh mẽ thì tự quý thầy có sức hút Phật tử về với chùa.
[15:32]Nhưng mà nếu quý thầy không có cái tâm linh đó, quý thầy cũng tu phều phều ở bên ngoài, quý thầy cũng chỉ tụng kinh mà vậy thôi, phều phều bên ngoài, thì chùa không có sức hút Phật tử tới.
[15:50]Nên trước hết, quý thầy phải có cái con đường để tu tập tâm linh mình cho cao siêu lên. Mà hôm qua, Thầy Tâm Định khá đó, thầy mới kêu ngồi thiền cũng chịu ngồi xuống ngồi đó, có lẽ lần đầu tiên trong đời thầy ngồi thiền. Thầy nhìn cái tướng ngồi thầy biết á. Rồi có mấy thầy cũng thôi cũng chịu khó ngồi. Mà nếu mấy thầy mà chịu khó ngồi hết ngày này qua ngày kia thì tâm linh mới chuyển biến được. Tại ngồi nó cực, mà cái con đường cực khổ đó nó mới cày xới cái tâm linh ta lên được. Nó giống như có một lúc Đức Phật ôm cái bát đi khất thực, lần đó Ngài đi một mình, không cho đệ tử đi theo, Ngài lang thang ôm bát đi một mình.
[16:39]Lúc đó, có một cái ông ông địa chủ, ông điền chủ, buổi sáng sớm ổng ổng ổng ổng vỡ đất để trồng dưa, trồng đậu.
[16:52]Thì những cái người nông dân làm cho ổng mới xếp hàng để lấy cơm ăn rồi mới đi ra ruộng làm, chính tay ổng múc bới cho từng người. Và Đức Phật cũng lặng lẽ xếp hàng. Đức Phật rất là văn minh. Từ thời xưa mà Đức Phật đã văn minh mà xếp hàng. Cái ổng mới xúc cho người này tới người kia, cái tới phiên Đức Phật, cái ổng thấy Đức Phật, cái ổng dừng lại, ổng không múc. Tại ổng thấy Đức Phật không phải là người làm thuê cho ổng, ổng dừng lại, ổng mới nói câu mỉa mai. Ổng nói: "Này ông Sa Môn! Ông muốn ăn, ông hãy cày ruộng mà ăn. Như chúng tôi vậy, chúng tôi cày ruộng trồng trọt chúng tôi mới có ăn, thì ông cũng cày rồi có ăn." Nè không có
[17:34]cúng dường, mà còn mỉa mai là người tu là ăn bám.
[17:40]Mà sự thật Đức Phật đến đó xin là không phải để xin, mà Đức Phật đã thấy cái duyên tới lúc để độ cho ông điền chủ đó. Ngài mới đến tạo cái tình huống đó. Thì Đức Phật mới nói: "Này điền chủ! Như Lai cũng cày ruộng và Như Lai có ăn." Ngài nói ngài cày ruộng mà tôi đâu thấy ruộng ngài đâu. Cũng không thấy con trâu, không thấy cái ách, cái roi, không thấy lưỡi cày. Ngài nói ngài cày ruộng rồi có ăn là sao? Nói: "Như Lai có cái miếng đất là miếng đất tâm hồn.
[18:18]Như Lai có cái lưỡi cày trí tuệ để xới tung miếng đất đó lên, lật hết những cỏ dại lên, những sâu bọ lên, xới tung miếng đất, những miếng đất cứng là phá cho nó mềm ra hết. Như Lai có cái con trâu là cái sức mạnh tinh tấn kéo cái lưỡi cày trí tuệ đó đi.
[18:40]Ngài Như Lai có cái ngọn roi giới luật, không có làm điều gì sai. Như Lai có cái luống cày chánh đạo đi thẳng tăm tắp. Và Như Lai đã cày cái miếng ruộng đó lên để đạt được cái gì? Đạt được cái cái quả bất tử." Mà cái ông điền chủ này cũng là người có thiện căn, nên khi nghe những lời đó, ông cũng bừng tỉnh, ông quỳ xuống, lễ Phật xin sám hối, rồi xin quy y và xin cúng dường. Đức Phật từ chối lấy tay đậy cái bát lại không cho múc cơm vào. Đức Phật nói rằng: "Truyền thống của chư Phật là không có cái chuyện giảng xong rồi lấy đồ ăn, vì cái đó giống bán, giống mua bán. Là ai có niềm tin thì cứ cúng trước, rồi Phật giảng cho nghe sau,
[19:35]chứ không có giảng rồi mới lấy cơm ăn là giống như là là đem Pháp ra bán mà lấy tiền." Nhưng bây giờ thì mình cũng không cố chấp lắm. Bây giờ Phật tử không hiểu cái đó. Bây giờ mà thầy cứ ngồi im lặng đợi người ta cúng xong thầy mới lên giảng thì chắc thầy cũng đói luôn. Cho nên thôi tới giờ giảng là thầy cứ giảng, rồi chừng nào ai cúng thì cúng. Chứ còn nếu mà kỹ như Đức Phật thời xưa thì sau khi giảng rồi ai cúng không nhận nữa. Đó là thời Đức Phật kỹ như vậy. Nhưng mà thời nay đúng là mình cũng hạ thấp cái nhân phẩm của thầy tu xuống một bậc. Nên nhiều khi giảng rồi, rồi Phật tử mới mới cúng sau, rồi thôi thầy cũng đành phải nhận
[20:19]để đón nhận tấm lòng của Phật tử, rồi cũng lấy lấy tiền đó về để mà nuôi nuôi đệ tử mình trong chùa. Thì cái cái câu chuyện của Phật đó, những lời nói ngắn ngủi của Phật đó lay động tâm hồn của ông điền chủ đó, là cái cảm xúc muôn đời cho ta ngày hôm nay. Là quý thầy mình cũng vậy, phải có cái lưỡi cày trí tuệ cày bật cái miếng đất tâm hồn mình lên, chứ đừng để nó ngủ yên, thấy nó đẹp đẹp nhìn xa xa thấy xanh xanh, trong toàn cỏ dại không.
[20:55]Mà thế nào là lưỡi cày trí tuệ? Chỉ có thiền định mới là lưỡi cày trí tuệ. Những lúc đó ta ngồi bắt chân kiết già bất động, theo dõi thân, theo dõi tâm mình, thấy được những cái lỗi của lòng mình mà cày xới nó tung lên bằng cái phương pháp an trú toàn thân, quán thân vô thường, quán niệm hơi thở, là cái lưỡi cày trí tuệ ta xới tung cái miếng đất tâm hồn ta lên. Còn nếu không có thiền định, ta cứ tụng oan bài kinh rồi tưởng mình tu rồi, giống như vậy đó, trên miếng đất đầy cỏ gai, ta cứ lấy nhiều cái bức tranh, nhiều cái mảng vẽ đè lên cho nó đẹp đừng ai thấy cỏ gai trong đó nữa. Rồi tưởng là ồ miếng đất đó đẹp lắm,
[21:48]miếng đất đó đẹp lắm, nhưng mà giở những cái bề ngoài ra ở trong vẫn đầy cỏ gai. Còn tu thiền là ta gỡ hết những cái che đậy bên ngoài, dùng lưỡi cày cày xới tung miếng đất đó lên. Thì bởi vậy thầy nói quý thầy mình phải cải cách dữ lắm để làm chi? Để thăng tiến tâm linh mình lên. Mà muốn thăng tiến tâm linh lên phải thiền định chứ không có con đường khác. Vì đó là con đường mà ngày xưa Đức Phật đã đi, Đức Phật đã dạy, đừng bao giờ chế cái gì khác. Còn có cái gì khác chỉ là cái tạm thời. Ví dụ như có một thời gian bỗng nhiên cái Tịnh Độ xuất hiện cứ niệm Phật cầu vãng sanh. Cái cách mà niệm Phật cầu vãng sanh nó không phải cách Đức Phật dạy hồi xưa.
[22:40]Mà sau Phật nhập Niết bàn 1000 năm sau mới xuất hiện cái pháp môn đó. Mà xuất hiện pháp môn để làm gì? Dành cho những người không còn đủ khả năng ngồi thiền, không còn đủ khả năng mà dùng cái lưỡi cày trí tuệ để xới tung miếng đất tâm hồn mình lên nữa thì thôi đậy cái miếng đất đó lên bằng những câu niệm Phật. Tạm yên. Những người đã yếu sức, những người không đủ dũng mãnh để đối diện với lỗi lầm của tâm hồn mình thì thôi đậy tâm hồn mình lên bằng những câu niệm Phật. Vậy mà còn theo Phật được, cũng còn tin Phật mà tu để cái duyên cho đời sau tu tiếp. Nhưng mà ta được cái lời hứa chết về cõi Phật,
[23:27]còn một cái cái mục tiêu đó để bám vào. Nhưng đó không phải là con đường chính của đạo Phật. Cái Tịnh Độ nó chỉ giữ đạo Phật đi qua những giai đoạn mà đạo Phật đã suy tàn. Giữ lết lết lết đi qua những giai đoạn suy tàn để đừng mất đạo Phật thôi, chứ không phát triển đạo Phật lên nổi. Chỉ những khi mà cái phương pháp thiền định, cái pháp môn thiền định được tuyên dạy, có những con người đầy trí tuệ bước vào đó tu tập thì cái sức mạnh đạo Phật nó mới được bùng lên. Mà cái người mà họ dám bắt chân ngồi thiền, chịu đau, chịu tê, chịu cày xới tâm hồn mình lên thì họ cũng là người có sức mạnh để truyền bá đạo Pháp qua cho người khác.
[24:24]Mà truyền bá cho ai? Cho những người có trí thức của thời đại. Cho nên ví dụ như với cái người mà họ thích những cái gì thần bí, làm ít hưởng nhiều thì đem Mật tông ra cho họ: "À, thầy có câu thần chú này linh lắm. Tụng thần chú này cái hết bệnh, được may mắn." Đó là một cái lối đối phó tạm bợ cho những cái người thầy nói thẳng mê tín, không thích làm phước nhiều mà thích hưởng nhiều thì có Mật tông. Rồi gặp những người cũng muốn tu cho tâm yên mà không đủ sức mạnh, không đủ trí tuệ để có thể thiền định, muốn nắm một cái gì đấy để gọi là Phật thì cho cái câu niệm Phật để nắm đi qua cuộc đời
[25:16]mệt mỏi, úa tàn của mình. Nhưng còn đối với những người có trí thức, có trí tuệ, có sức mạnh, có dũng lực thì phải dạy họ đúng cái con đường mà Đức Phật đã dạy ngày xưa là thiền định, để họ phải chịu đau, chịu cực, chịu tê, đó, nhìn thấy lỗi lầm mình, vượt qua lỗi lầm mình. Thì những người đó mới có cái sức mạnh mà tu hành và giáo hóa. Những người Phật tử cũng vậy, người Phật tử mà đã mỗi ngày đều tinh tấn bắt chân lên ngồi thiền được thì người đó cũng có cái sức mạnh của tâm linh để có thể chia sẻ đạo lý cho người khác, có thể phụ tiếp với quý thầy mình trong cái việc phát triển đạo Pháp. Cho nên ngày hôm nay, đạo Phật cần cải cách rất mạnh để phát triển.
[26:15]Nhưng mà quý thầy mình không biết làm gì để cải cách. Cứ những bài kinh cổ không ai hiểu đó, cứ tụng tới tụng lui mà tưởng đó là hay. Cứ tưởng mình tụng Phật tử không hiểu, tức là mình giỏi hơn Phật tử. Đâu có biết rằng Phật tử không hiểu, Phật tử quay lưng với chùa bỏ đi hết. Mà hôm qua thầy có nói, thầy nói quý thầy tu làm sao Phật tử phải tu theo được như vậy. Đó là "Vui thay tứ chúng đồng tu", phải không ạ? Còn ở đây quý thầy tu mình, mình tụng mình, mình tụng chữ Nho chữ gì đâu ai hiểu thì đâu phải là vui thay tứ chúng đồng tu. Chúng ta có cái câu khẩu hiệu: "Vui thay..." gì? Câu thứ nhất là gì?
[27:04]"Vui thay Đức Phật ra đời. Vui thay giáo pháp xướng minh. Vui thay Tăng-già hòa hợp. Vui thay tứ chúng đồng tu." Tứ chúng là gồm gì? Tăng, Ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ. Tứ chúng đồng tu, tu như nhau. Nhưng mà người xuất gia thì nghiêm túc hơn, giới luật hơn, nhưng mà người xuất gia tu cái gì, cư sĩ cũng phải tu được như vậy. Cho nên nhiều khi một cái lễ đàn thầy nói chưa tu thôi, chỉ nói cái lễ nghi thức thôi. Thì quý thầy đứng trên tụng ê a chuyên nghiệp, quý Phật tử cứ đứng chắp tay nghe chẳng hiểu gì. Rồi từ từ người ta bỏ chùa hết. Vì người ta không hòa theo cái nghi thức đó được, mà thầy nói chỉ mới nghi thức thôi là đã Phật tử đã chán chùa rồi.
[28:02]Chớ chưa nói cái tu. Phải làm sao quý thầy tu cái gì, Phật tử cũng tu được như vậy, quý thầy tụng cái gì, Phật tử cũng phải tụng cái đó. Thì mới gọi là: "Vui thay tứ chúng đồng tu". Phải không ạ? Quý Phật tử nhớ giùm thầy bốn câu này để mình đi nói chuyện với quý thầy nha. Thứ nhất là: "Vui thay Đức Phật ra đời. Thứ hai: Vui thay giáo pháp xương minh. Thứ ba: Vui thay Tăng già hòa hợp. Thứ tư: Vui thay tứ chúng đồng tu." Bây giờ thầy nói mọi người cùng nói theo nha, để cho thuộc. Thứ nhất nè: "Vui thay Đức Phật ra đời.
[28:50]Vui thay giáo pháp xương minh.
[28:55]Vui thay Tăng già hòa hợp.
[29:00]Vui thay tứ chúng đồng tu." Đó. Thì từ trong nghi lễ tới trong cái sự tu tập, quý thầy tu sao, Phật tử cũng phải tu được như vậy mới gọi là tứ chúng đồng tu. Như ngày hôm qua vậy, quý thầy ngồi thiền được, quý Phật tử phải ngồi được. Mà Phật tử ngồi, quý thầy cũng phải ngồi. Giống như hôm nay quý Phật tử học, quý thầy trốn đâu mất không biết nữa. Đó. Rồi nhiều khi đi qua những cái nghi lễ của cái chùa, thấy quý thầy đứng lễ đài tụng những bài cực kỳ chuyên nghiệp, Phật tử không biết đâu tụng theo. Nội cái nghi lễ là đã không đồng tu. Có một lần ở chùa Phật Quang thầy thầy cho tổ chức làm lễ đàn chẩn tế.
[29:50]Lễ đàn chẩn tế tức là cúng cô hồn mà cúng lớn đó, cúng có thể là cho vài chục ngàn, vài trăm ngàn cái vong linh về ăn á thì mời một ban kinh sư. Thì khi mời ban kinh sư lên thì thầy mới thấy rằng những cái bài mà kinh sư tụng thì Phật tử không có tụng theo được. Thầy nói: "Thầy cho một cái nghi thức gì mà có một đoạn Phật tử phải tụng theo hết." Thì ông thầy ông chủ sám đó ông đề nghị lấy bài cầu siêu chúng sinh ở địa ngục. Thế là in ra hết cho Phật tử đọc, cầm hết. Rồi đến khi mà tụng quý thầy tụng cái chuyên nghiệp của quý thầy tới một cái đoạn đó cái ông thầy ổng tung cái bài sám địa ngục lên.
[30:28]Thế là đại chúng quý Phật tử tụng theo hết và Phật tử cảm thấy làm sao? Rất là rất là phấn khởi, rất là có cảm xúc.
[30:38]Phải là tứ chúng đồng tu, cái đó mới là nghi lễ. Rồi một lần vậy, thầy ra ngoài miền Trung trong một cái lễ giỗ, lúc mà bàn với quý thầy thì quý thầy như vậy, hễ quý thầy tụng rồi quý Phật tử đừng có hòng tụng xen vô vì nó là chuyên nghiệp. Quý thầy phải tập cái đó là ba năm trời mới tụng được, thì quý Phật tử thời giờ đâu mà tụng, biết đâu tụng. Thầy mới nói: "Không." Thầy mới soạn ra một bài sám để tưởng niệm tôn sư, in ra cho mỗi người cầm tay hết. Tới giờ đó tất cả đại chúng cùng tụng được hết. Người ta mới cảm thấy phấn khởi và và có cảm xúc. Mới gọi là vui thay tứ chúng đồng tu. Đó là mới nghi thức thôi.
[31:19]Rồi bây giờ bắt đầu đi vào tu tập, thiền định cũng vậy, quý thầy tu được quý Phật tử phải phải tu được. Mà đúng như vậy, ở những cái đạo tràng mà thiền định mà được hướng dẫn đúng lối, Phật tử họ theo về rất là đông. Nên á để cho đạo Phật phát triển thì phải có cái lối tu tâm linh cao siêu làm cái nền trước. Mà cái lối tu tâm linh cao siêu làm cái nền đó là pháp môn nào? Pháp môn nào? Phải là thiền định, không có con đường khác. Không phải tụng kinh bộ mà đạo Phật phát triển, mà tâm linh phát triển. Thầy nói thẳng luôn cũng không phải niệm Phật đè cái tâm lại mà đạo Phật phát triển. Mà phải là thiền định.
[32:09]Cày xới hết tâm hồn mình lên, rồi mới giữ tâm mình thanh tịnh, hư vô, thì mới là nâng cái tâm linh cao siêu lên được. Đó là cái cái căn bản, cái nền mới xây dựng lại đạo pháp được.
[32:27]Nên hôm qua thầy ép quý thầy phải tu tập thiền định. Hôm nay thầy vô đây thầy định gặp quý thầy để bàn thêm cái thời khóa tu hành trong hạ với Thượng tọa Tâm Định để cho chúng phải tinh tấn thiền định hơn. Nhưng vô đây thì hương tàn khói lạnh, không thấy bóng ai cả. Thầy hết sức là thất vọng. Thầy có hỏi chú điệu. Rồi kế nữa là ta phải có sự cải cách để mà đạo Phật được phát triển trên nhiều phương diện. Ví dụ như bây giờ một người đến chùa quy y thì quý thầy mình phải
[33:13]biết luôn cái người Phật tử đó gia đình như thế nào, còn bao nhiêu người, bao nhiêu lứa tuổi, tâm tính ra sao, ai làm nghề gì, phải biết hết. Tức là phải quản lý cái người Phật tử mình gần giống như là là công an quản lý vậy. Để chi? Đừng sẩy một người nào ra khỏi cái lưới lưới Đế Châu. Lưới Đế Châu ví đạo tràng. Tức là một người theo đạo Phật thì đó là đầu mối để ta giáo hóa cả cái gia đình đó luôn. Phải không ạ? Mỗi một người mà lọt vào đạo Phật là một cơ hội, một đầu mối để cả cái gia đình, cả cái dòng họ đó phải theo Phật. Nhưng quý thầy mình nhiều khi không có phương pháp. Thấy một người theo biết người đó thôi.
[34:00]Chứ không có hỗ trợ người đó để người đó có thể về độ lại gia đình mình. Rồi cái người đó họ tu một mình họ èo èo uột uột được nhiêu thì được. Đó cũng là điều đáng tiếc. Rồi ví dụ như là cái lối tu mỗi lứa tuổi nó khác nhau. Quý thầy phải độ Phật tử từ lúc cho tới mới sinh ra cho tới khi nhắm mắt qua đời chết là quý thầy phải độ hết. Nói: "Mới sinh ra làm sao?" Mới sinh ra tới làm lễ chúc phúc liền, cầu phúc cho bé liền. Chết thì sao? Tới làm lễ cầu siêu liền. Cái làm lễ cầu siêu thì quý thầy mình sao? Cực kỳ chuyên nghiệp. Tức là đợi người ta chết rồi, người ta hết cãi hết lẫy rồi, hết biết tu tập gì rồi thì tới cầu siêu, rất giỏi.
[34:53]Nhưng lúc người ta sống á độ cho người ta tu, hướng dẫn người ta để người ta phụ quý thầy truyền bá đạo pháp thì quý thầy trống bốc không có. Đạo Phật chỉ giỏi cái đợi người ta chết rồi lại tụng kinh cầu siêu. Nghe buồn không ạ? Mà thầy nói như vậy có đúng không? Rất là đúng. Đó là điều buồn trong đạo Phật. Rồi lúc đứa trẻ nó mới đẻ ra, quý thầy có quan tâm không? Có không? Hầu như không. Ta chưa bao giờ quan tâm lúc này, ta chỉ canh đợi họ chết mà thôi, tới tụng kinh. Mà tới họ chết rồi thì họ cũng hết cãi được, hết học hỏi gì được. Còn đứa trẻ mới đẻ ra không quan tâm. Đúng ra là quý thầy mình, quý cô mình
[35:40]trong làng trong xóm đứa nhỏ nào mới đẻ ra là đã phải quan tâm. Còn như thầy, thầy quan tâm đứa trẻ khi nó còn ở trong bụng mẹ á. Thầy nói như vậy có ai nói thầy nói dối không? Hễ mà thầy thấy Phật tử mà có cái bụng bầu lè thè ra là thầy tới. Thầy kêu ngồi xuống á thầy chúc nguyện. Thầy đặt tay lên đầu thầy chúc nguyện. Thầy chúc nguyện thứ nhất cho mẹ tròn con vuông, cái việc sinh nở được dễ dàng, đừng có khó khăn, cho bào thai phát triển tốt. Đó là cái chúc nguyện đầu tiên. Sau đó thầy chúc nguyện kế tiếp theo, nguyện cho đứa bé này mang theo cái hạt giống Phật pháp trong tâm hồn của mình. Tức là nó chưa đẻ ra là thầy đã quan tâm rồi.
[36:28]Nhưng mà nhiều khi thầy cũng không yêu cầu cao, thầy đòi hỏi quý thầy mình hễ nhà Phật tử mà có một đứa trẻ sơ sinh là phải tới cầu phúc cho nó. Rồi sau khi đứa trẻ nó lớn lên tới đâu thì quý thầy mình sao? Phải dìu dắt nó, dạy nó từ từ từng bước từng bước theo mỗi cái tuổi nó lớn. Và có cái lớp giáo lý tu tập kèm theo. Và dặn cha mẹ nó, ông bà nó cứ mỗi tuần phải đem nó tới chùa cho quý thầy dạy dỗ. Nhá. Quý thầy phải cất công, phải chịu cực dạy dỗ mấy đứa trẻ từ khi còn ấu thơ.
[37:05]Như hồi xưa trong chùa Phật Quang thầy ở trên núi, nghèo khổ. Bây giờ cũng còn nghèo. Chứ đừng nói hồi xưa thầy nghèo giờ chắc thầy giàu, không, thầy vẫn còn tiếp tục nghèo dài dài. Mỗi khi ai giới thiệu thầy Phó ban Kinh tế Tài chánh, thầy mắc cỡ lắm. Thầy nói thầy trên răng dưới dép mà tài chánh gì. Hồi xưa á vậy, cái cứ mùa hè bố mẹ đi làm con cái không biết đi đâu, quăng lên chùa gửi, nhờ quý thầy cô trông giùm. Thành thử tự nhiên chùa biến thành nhà trẻ miễn phí. Rồi thầy bắt quý thầy cô đi ra dạy cho mấy đứa nhỏ học. Ừ thì quý thầy cô tu sao cứ cho nó tu theo vậy. Tới giờ tụng kinh tụng kinh, tới giờ ngồi thiền ngồi
[37:50]thiền, ban ngày thì thôi kêu nó ra cho học chữ.
[37:55]Cho đến khi nó đông quá sáu bảy chục đứa rồi thì bắt đầu thầy phải mở thành cái khóa chuyên môn, có chương trình hẳn hoi và nó kéo dài tới bây giờ. Rồi cái việc này cái được đưa lên truyền hình. Không biết sao có đài VTV gì đó nó vô tới nó phỏng vấn xong nó đưa lên truyền hình, từ đó các chùa nở rộ ra đều bắt chước làm. Cũng bắt đầu từ chùa Phật Quang. Bắt đầu từ cái chùa mình là gì? Mình yêu thương trẻ nhỏ, quan tâm tới trẻ nhỏ từ lúc còn bé. Giờ những cái khóa tu học mùa hè vẫn duy trì đều đều mà Phật tử rất là tin tưởng. Vì thấy nhỏ nó vô chùa mấy tháng về, hơn một tháng nó về là thấy nó có chuyển biến, nó có khá hơn.
[38:40]Thì các chùa đều phải như vậy, quý thầy đều phải quan tâm tới trẻ em từ nhỏ, kèm lên từ từ, từ từ, từ từ. Rồi bắt đầu tới cái lớp thanh niên là khác nữa, phải cho nó tu và nó dấn thân, nó rèn luyện, nó phải vất vả. Vì sao vậy? Vì đó là tuổi bắt đầu phải làm phước, làm phước đủ để phước để sống cả một đời này và đủ phước để sống qua tới đời sau. Cho nên cái lớp thanh niên là thầy đày đọa cái thanh niên dữ lắm. Thầy hành hạ cái lớp thanh niên. Cái chuyện gì cực khổ của các chùa là bắt thanh niên phải đi làm. Để chi vậy? Cho các em nó có phước. Đó, tuổi nào thì được cưng chứ riêng tuổi thanh niên là phải dấn thân, phải cực khổ.
[39:19]Vì đó là tuổi đang có sức mà, đang có tri thức thì phải làm rất nhiều, mà đủ phước để đến khi về già, về hưu rồi, phước vẫn còn tràn đầy mà sống. Tới khi chết rồi, qua kiếp sau, phước vẫn còn tràn đầy để sinh vào gia đình giàu sang mà sống. Cho nên cái tuổi thanh niên là thầy bắt làm dữ lắm. Cho nên phải có một cái Chúng thanh niên riêng để tu tập, để dấn thân, để làm việc, để công quả, để chấp tác. Làm mọi việc và học mọi điều và phải học võ. Phải học võ, phải học ngoại ngữ, phải âm nhạc. Phải giỏi đủ thứ hết thì mới có thể công quả được rồi mới phụ với quý thầy mà dẫn dắt mấy em thiếu nhi, phụ với quý thầy mà lo các cụ già,
[40:00]phụ với quý thầy mà lo bao nhiêu cái lễ hội, lo bao nhiêu việc truyền bá. Đó là cái lớp thanh niên. Rồi còn tới mà bắt đầu có gia đình đi làm việc rồi thì thời gian bắt đầu dấn thân tu tập không nhiều, nhưng phải có cái lớp tu dành cho cái người lớn tuổi, tu ổn định mãi để để tăng trưởng cái tâm linh của mình lên. Đó là cái người lớn tuổi rồi bắt đầu phải đi sâu vào tâm linh vì đạo Phật của ta là đi sâu vào tâm linh. Phải tu tâm linh, khai mở tâm linh để mang cái hành trang nó đi qua nhiều kiếp sau. Mà muốn đi sinh lên cõi trời, đi sinh lên những cõi cao siêu thì từ bây giờ lúc làm người tâm linh phải mở ra cái đã.
[40:41]Phải chứng một cái gì của thiền định cái đã, rồi mới bước lên cõi khác được. Nhớ nha, tâm ta nó tương ứng với các cõi. Tâm ta nó loạn cõi người thì ta sinh về cõi người. Tâm ta nó ngu si, lì lợm thì ta sinh ra làm thú. Còn tâm ta lười nhác, hưởng thụ cho hết phước thì sinh vào cõi ma đói. Còn tâm ta đầy sự ác độc thì sinh xuống địa ngục. Còn khi tâm ta chứng một cảnh giới tỉnh giác, vừa có đạo đức vừa khai mở tâm linh rộng rang thì phải lên cõi trời. Nhớ cái tâm nó tương ứng. Còn mà cái tâm chỉ nhiệt tình làm việc xã hội thì sinh lên cõi thần cõi, làm một ông thần gọi là A Tu La, là cõi thần linh.
[41:30]Còn để về cõi trời thì tâm phải mở ra giống như cõi trời, phải chứng được thiền định. Đó, hễ tâm ta sao thì ta đi về cõi đó, nhớ. Cái người ác, làm khổ người khác mà không bao giờ biết lỗi thì phải xuống địa ngục. Còn cái người mà ngày nào cũng phải ăn cơm, ngày nào cũng phải tắm rửa, ngày nào cũng phải hưởng một cái gì trong đời mà không đóng góp gì cho đời, hết phước sạch rồi, sinh vào cõi ma đói, không có gì để ăn. Còn cái người cứ lì lì, ngang ngang, bướng bướng, là không làm điều ác lắm, nhưng mà cứ ngang ngang bướng bướng thì làm súc sinh. Ở đây có ai ngang ngang, bướng bướng, lì lì không?
[42:16]Có không? Có đó, nha. Thấy cái người mà ngang ngang, bướng bướng, lì lì ai nói gì cũng không nghe, cứ chấp ý mình thì người đó sẽ làm súc sinh, không chạy đường nào hết. Thấy mấy con chó thấy thương vậy, vuốt ve nó vậy chứ thực sự mình nếu mình biết kiếp trước nó là gì mình cũng chán ngán. Rồi thấy con mèo mình thấy mình ôm, mình nựng nịu chứ nếu mình biết kiếp trước nó là người như thế nào mình cũng chán, không hết muốn ôm nó, hết muốn nựng nó. Rồi thấy mấy con bò gặm cỏ hiền lành, nếu mình biết kiếp trước nó là gì mình cũng chán nó luôn, mình cũng đá nó một cái rồi bỏ đi luôn, tao cũng chán mày quá, đời xưa mày cũng lì quá,
[42:51]bướng quá, hư quá, đó, cứ cãi lẫy hoài, ích kỷ. Nhưng mà vì thôi mình không biết thì thôi mình cứ thương nó. Thấy con chó tội nghiệp lại vẫy đuôi thì mình cũng ôm vào lòng mình vuốt ve. Đó, thôi bỏ cái quá khứ qua ha, để mình tha thứ mà thương yêu, chứ nếu biết kiếp trước tại sao nó làm chó thì mình cũng chán ngán. Rồi cái làm người thì cứ thiện ác lẫn lộn, loạn động như vậy, động tâm thì trở lại cõi người. Cho nên bây giờ ta trở lại cõi người mà được gặp Phật pháp thì đây là cơ hội tu. Nên ráng tinh tấn mà tu để sinh về cái nơi cao thượng hơn, về nơi cái cõi bớt khổ hơn. Chứ còn cõi người này coi vậy chứ cũng vất vả lắm, vất vả lắm.
[43:35]Thì cái việc mà để vừa tu tập, vừa làm bao nhiêu điều công đức mà để vượt lên trên thì sao? Chỉ có nơi Phật pháp, với nơi chùa thôi. Mà ta phát triển được Phật pháp cho thế gian này là ta làm được cái điều công đức lớn. Từ nơi mình mà khiến cho bao nhiêu người biết đạo thì đó chính là cái công đức thật sự của ta, ta đem đi qua những cái cõi khác. Còn nếu cả một đời mình mà mình không độ được một người nào biết đạo thì thôi mình trở lại cõi người vất vả tu tiếp.
[44:16]Nên thầy nói lại đó, cái gọi là công đức của một đời tu hành là đo ở chỗ nào?
[44:27]Nó đo ở cái chỗ gì? Nói: "Dạ, con cúng tiền con xây chùa, con túng hết 3 tỷ, cái con số phước của con là 3 tỷ". Đúng không ạ? Đúng không? Thấy có con số cụ thể đó. Nói: "Dạ, cái phước của con là con bỏ qua là 600 ngày công để con đi đắp con đường đó, để con phụ cất bao nhiêu cái nhà tình thương đó, con phụ cái chùa đó, tính ra là con 600 ngày công, và cái công đức của con là 600 ngày công". Có con số cụ thể. Người kia thì nói: "Dạ, con 3 tỷ", người nọ nói: "Con 600 ngày công". Có con số, đúng không ạ? Đúng không? Không. Đây cái con số thật sự là thế này: bao nhiêu người biết được Phật pháp? Bao nhiêu người biết được Phật pháp?
[45:19]Cái con số đó mới là con số thật của công đức ta. Nói vậy: "Ủa, vậy cái 3 tỷ con cúng chùa thầy sao thầy không kê vô?" 3 tỷ cúng chùa, cúng tăng
[45:33]chưa thành con số công đức vì chưa biết cái chùa đó độ được cho bao nhiêu người về quy y, xuất gia. Phải không ạ? Phải cuối cùng là cái con số bao nhiêu người về chùa đó quy y xuất gia thì cái 3 tỷ này mới được tính thành công đức. Còn nếu xây cái chùa bỏ hoang, xây cái chùa lèo tèo cái ông thầy, bà cô tu mình rồi chỉ thỉnh thoảng có vài người tới thắp nhang thì 3 tỷ đó cũng theo khói nhang mà bay luôn. 3 tỷ đó thành công đức khi nào mà ông thầy, bà cô ở chùa đó độ được rất nhiều người thì tức là giống như mình độ được nhiều người qua 3 tỷ đồng đó thì mới thành công đức được. Chứ đừng có nói 3 tỷ đó mà tính công. Cũng nói:
[46:18]"Dạ, còn cái 600 ngày công của con thì sao?" Làm cái gì? Nói: "Đắp đường". "Đường đó ai đi?" "Dạ, thì người dân đi qua đi lại." "Họ đi đâu?" "Họ đi đủ thứ chuyện trên đời." "Chuyện gì?" "Họ đi kiếm nhau họ gây lộn, họ đi kiếm nhau họ ăn nhậu, kiếm nhau họ đi chơi bời." Thì như vậy cái con đường có phước không ạ? Không. Nếu con đường đó họ đi tới chùa thì tính ra phước ạ. Bao nhiêu lượt người nhờ cái con đường mình đắp rồi mà họ đi chùa, họ đi làm những điều công đức cho đời thì tính ra cái phước của mình. Còn họ đi chơi bời bậy bạ cũng không thành phước rõ ràng đâu, không chắc đâu. Còn nói: "Dạ, con xây mấy nhà tình thương." "Trong nhà tình thương họ làm gì trong trỏng?"
[46:56]"Dạ, thì họ cũng ăn rồi chơi trong trỏng." Liệu có thành phước không? Không chắc thành phước đâu. Nếu trong cái nhà tình thương mà trong đó họ tu theo đạo Phật á thì ta thành phước á, tính ra thành công đức. Còn vô trong nhà đó họ sống một đời tầm thường, hơn thua, tham sân si, ích kỷ thì cái việc nhà tình thương ta xây họ cũng vô nghĩa. Đúng không ạ? Cho nên tất cả mọi công đức phải quy thành cái số người mà họ biết đạo tu tập thì mới tính thành cái công đức của ta. Cho nên tất cả chúng ta đều cần phước để đem đi về cõi khác. Ta cần phước để khai mở tâm linh ta mà đắc đạo. Mà cái phước đó đo thành cái con số nào?
[47:44]Thì đúng là nhiều cách lắm: từ cái miệng ta nói chuyện, từ cái tâm hồn của ta nghĩ những điều tốt, từ cái số tiền ta bỏ ra để cúng dường, bố thí, từ cái công lao, bắp thịt của ta để lao động chấp tác, nhiều nguồn. Nhưng mà rồi cuối cùng nó quy về cái con số người, số người mà ta độ được theo Phật pháp. Nhớ giùm thầy cái đó nha. Nên cái bài toán này là bài toán khó chứ không phải là bài toán dễ tính đâu. Chứ không phải nói rằng à, "Trong đời của bà con à, cháu à, bà bà cúng chùa hết cả hơn một tỷ đồng tiền dành dụm đó, phước bà lớn á." Chưa chắc, chưa chắc á. Nói: "Rồi bao nhiêu nhà trong xóm này là là là bố là
[48:30]ông này hủ xây là công đức á", chưa chắc á. Phải nó không tới được thành cái số người mà theo Phật pháp. Quý thầy cũng vậy. Tính công đức của quý thầy trong một đời tu hành cũng vậy. Công đức của quý thầy tu hành là trong một đời đó quý thầy độ được bao nhiêu người biết Phật pháp. Mới biết thôi thì cũng đã có công đức, còn nếu độ cho người ta đi sâu vào tâm linh chứng ngộ luôn thì phước của quý thầy đó mới lớn. Cho nên trong một đời xuất gia để đến khi mình nhắm mắt về với Phật, phải đếm coi mình độ được bao nhiêu người theo Phật. Mà cái con số của quý thầy thì nó cao hơn của quý Phật tử, yêu cầu nó cao hơn là vì sao vậy?
[49:20]Vì nó phải tính choàng qua giùm cho Phật tử. Ví dụ như hỏi ông thầy nói, "Thầy độ được bao nhiêu người biết Phật pháp?" Nói: "Dạ, tôi độ được 200 người trong một đời của tôi." Nhưng mà sự thực trong 200 người này á tính ra phước của thầy không có nhiều, là không không có đúng 200 người. Vì sao vậy? Vì trong 200 người mà thầy độ á chia ra là 10 người này của ông nọ, năm người này của bà kia đem tới, đúng không ạ? 20 người được của cái cô đó dắt về thì bao nhiêu người phụ vậy á thầy mới đếm mới tính ra được cái con số 200 người của thầy. Cho nên tuy con số của thầy lớn nhưng mà phước thiện không phải
[50:02]là nhiều, vì chia hết cho những người công lao của Phật tử. Còn Phật tử dắt về chùa 10 người là bảo đảm đúng 10 người đếm số luôn, nữa trên cõi trời ổng đếm đủ 10 người không sệt người nào. Còn ông thầy ổng tuyên bố ổng 300 người thì lên trên cõi trời Phật trừ đi xắn lại hết. Giảm bớt bao nhiêu phần trăm hết trơn, chiết khấu hao đồ tùm lum ha. Hông cái là khuyến mãi rồi chặn bớt hết hổng còn bao nhiêu, mấy phần trăm, tính ra lại nói 300 người trừ đi cấn lại ông thầy này còn 10%. Còn Phật tử mà dắt 30 người về là đếm đủ 30 người, không xót người nào.
[50:40]Trong cái Quy Sơn Cảnh Sách ngài Thiền sư Quy Sơn có nói câu này:
[50:47]"Các ông á là cái người giống như cái dây đằng, cái dây leo. Tự một mình các ông á không bao giờ vươn lên trời xanh được, mà các ông phải quấn vào cái gì? Một cội cây to thì các ông mới lên trên trời xanh được."
[51:06]Tức là ngài quở những người xuất gia: "Các ông không phải là người thượng căn, cao siêu, không phải là Bồ Tát tái lai. Tự một mình mình không thể chứng đạo mà độ sanh to tát được. Cho nên phải nương với gì? Nương với một bậc Đạo sư cao siêu. Thì c- cây, dây mình mới leo leo leo lên tới tuốt trên cợt trời xanh được." Thì cũng vậy, ví dụ như chúng ta tự một mình mình độ được không? Tự một mình mình đi giáo hoá chúng sinh được không? Có không? Không. Mà mình phải nương vào ai mới làm được công đức này? Nương vào ai? Nương vào Phật. Nương vào giáo pháp của Phật, nương vào chư Tăng và gần nhất là nương vào ông Bổn sư mình. Phải không à?
[51:59]Đó, nương tựa vào thầy mình thì mình mới lấy cái danh nghĩa đó, lấy cái giáo lý đó mình tu hành và chia sẻ với mọi người. Rồi dắt mọi người về đâu? Cũng về nộp cho chùa mình, nộp cho thầy mình và nó tính thành con số công đức của mình. Và ông thầy mình, ví dụ ông ông tuyên bố, "Ồ cuộc đời tôi, tôi có 1.000 đệ tử." Thực ra mình dắt về cho ổng hết bao nhiêu rồi. Cho nên ổng nói 1.000 chứ ông Phật không tính hết cho ông thầy đó 1.000 đâu. Mà trong đó bị có công mình trong đó hết cả 50 người rồi. Đúng không à? Mà mình 50 người dắt về là tính đủ công đức của mình. Mà đây nên trong đạo Phật ư cũng gọi là bán hàng đa cấp.
[52:44]Mà gọi là giáo hoá đa cấp. Ông thầy ổng độ xuống Phật mình, mình độ xuống bao nhiêu người, cái người đó độ xuống bao nhiêu người đó thì dắt dắt lùa lùa lùa hết về cho ông thầy mình. Cho nên cái ông thầy đó nói 1.000 người hay 3.000 người đệ tử, sự thật nó là gì? Nó là giáo hoá đa cấp. Và tính lãi ai tính? Thì từng người được tính hết. Mà cái người mà đầu tiên độ cái người chưa biết đạo á là người công đức lớn nhất. Còn người ta đã biết ai độ rồi, mình tới mình nói thêm vài câu đưa về chùa coi phước không nhiều lắm vì mình có có chia ra. Còn cái người họ chưa biết gì hết tấm lòng họ như giấy trắng,
[53:24]ta bắt đầu nói cho họ về cái nhân quả từ buổi đầu, rồi làm cho họ tin Phật pháp, đưa về chùa là phước ta trọn vẹn, phước ta trọn vẹn. Nên ở đây để cho đạo Phật được phát triển thì ta bắt đầu từ đâu ạ? Nãy giờ thầy nói nãy giờ vậy ai tổng kết lại giùm thầy? Ta bắt đầu từ đâu để xây dựng Phật pháp được hưng thịnh phát triển?
[53:57]Ta bắt đầu chỗ nào? Để cho Phật pháp được hưng thịnh, phát triển ta bắt đầu từ chỗ nào? Nãy giờ nghe coi nắm ý chưa? Ai giơ tay lên? Có người giơ tay đây. Dạ A Di Đà Phật, con xin được nói thưa thầy. Thưa thầy trước tiên là phải bắt đầu từ Tăng đoàn, từ các thầy tăng thầy và tăng ni. Sau đấy là từ các các thầy thì sẽ truyền bá Phật pháp và sẽ chỉ đúng từ các thầy nếu như các thầy không tốt. Dạ A Di Đà Phật. Có ai có câu trả lời bổ sung thêm? Để phát triển Phật pháp bắt đầu từ đâu? Ai giơ tay lên? Ai muốn nói thì giơ tay.
[54:49]Nam Mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ thưa thầy là từ cái trí tuệ của mình ạ. Từ cái trí tuệ của mình. Cũng gần tới rồi đó, rồi cảm ơn thầy một cái. Ai có câu trả lời? Có cái bà cụ dưới kia. À hà, cứ nói đi nói đi. A Di Đà Phật, con xin chào thầy ạ. Muốn mà có được Phật pháp phát triển là từ chỗ giáo lý của các thầy ạ. Giáo lý của các thầy. Rồi, cảm ơn. Bà cụ dưới kia giơ tay lên lại. Đứng lên giơ tay lên đó cho người ta thấy. Dạ, con xin bạch thầy ạ. Muốn tu để cho Phật pháp được trưởng thành thì con xin bạch thầy là cách tu thiền định ạ. Thì lúc đấy giáo hóa được Phật pháp được tiến lên và phát triển ạ. A Di Đà Phật.
[55:42]Bà cụ này thì nói sát nhất nhưng mà cách dùng chữ thì nó hơi ấy thôi. Thôi ta cho tràng pháo tay cho tất cả những người đã giơ tay trả lời. Bắt đầu cái sự phát triển của đạo Phật bằng cái tâm linh tu hành. Thì bà cụ kia nói: "Thiền định." Thiền định là một yếu tố quan trọng của tâm linh. Tâm linh thì nhiều điều lắm, cái đạo đức, thiền định biết không, hai cái đó cộng lại thành cái tâm linh. Thì cái người mà có đạo đức và có thiền định tự nội tâm họ có cái sức mạnh dồi dào, phong phú, lúc nào nó toả ra ảnh hưởng tới mọi người. Nhớ như vậy. Và có cái sức mạnh tâm linh đó rồi ta mới đặt vấn đề là có
[56:29]quý thầy để phát triển, có trí tuệ như ông thầy đó nói, rồi có cái tăng đoàn như em bé đó nói, rồi có cái giáo lý. Nhưng mà gốc nằm ở chỗ thực sự tu tập để có cái tâm linh cái đã.
[56:44]Cho nên ta phải cải cách cái việc này trước, là muốn đạo Phật phát triển phải cải cách cái tu lại, để tạo thành một cái tâm linh sung mãn cho từng người, cho cả tứ chúng, cả tăng ni và Phật tử. Còn nếu ta không cải cách được cái sự tu hành để làm phát triển cái tâm linh của mọi người thì đạo Phật mãi mãi chìm. Bây giờ có khuấy động phong trào, có hô hào, có kêu gọi cũng chỉ là bề mặt rồi chỉ tạm bợ chứ không có bền. Đúng không ạ? Không có bền. Còn nếu mà ta xây dựng được một cái tâm linh phong phú, dồi dào là sung mãn
[57:26]của cái thiền định, của đạo đức, của trí tuệ thì nó tạo thành cái nguồn vô tận, nó thúc đẩy, cuốn hút mới thành cái sức mạnh mà xây dựng Phật pháp được. Cho nên nãy giờ, từ sáng giờ mà thầy nói tới lui thầy than thở đủ thứ chuyện hết là vì cái này đầu tiên. Phải cải cách cái sự tu hành để mà cái tâm linh được thăng hoa, thiền định được thăng hoa, đạo đức được hoàn thiện, tất cả đều nhắm về mục tiêu vô ngã, không có cái ta. Nên hôm qua trong cái bài kệ vào thiền ta có đọc cái câu đó đó. Thân này không phải ta, tâm này không phải ta, chẳng có gì là ta. Mỗi ngày phải đọc cái câu này mấy lần để thấm nhuần cái tư tưởng,
[58:14]cái mục tiêu vô ngã mà mới mới hoàn thiện được cái đạo đức của mình. Đó là cái bước đầu, cái cái m- đầu mối của tất cả mọi sự phát triển trong đạo Phật. Phải cải cách cho được cái này. Còn nếu không cải cách được cái này thì đạo Phật tiếp tục chìm lặng, rất là đáng thương, đáng xót. Phải cải cách, phải cải cách cho được cái này. Cải cách được cái này rồi bao nhiêu chuyện khác phải cải cách theo. Câu kinh, tiếng tụng, nghi thức phải đổi hết, làm sao cho mọi người cùng hiểu và hiểu sâu. Hiểu rồi, đứng lên thực hành. Nhớ một điều thế này: cái bài kinh tụng mà hay đó, khi người ta xếp quyển kinh lại thì người ta bắt tay vào người ta làm việc.
[59:02]Xếp quyển kinh lại, bắt đầu người ta cày xới tâm hồn mình. Xếp quyển kinh lại, bắt đầu lên đường đi giáo hoá chúng sinh. Đó là bài kinh hay. Còn bài kinh không hay á, tụng nghe trên mây xanh, xếp cuốn kinh lại đi ngủ. Cái lời trong cái kinh tụng nó không thúc đẩy người ta hành động, chỉ là hô khẩu hiệu cho vui thôi. Mà đây là điều một cái tệ trong đạo Phật ta từ lâu đã bị vướng phải. Xếp quyển kinh lại, đi ngủ. Rồi đã tu rồi, nói là có công phu rồi. Nên bây giờ đặt vấn đề lại, nếu thực sự ta có một nguồn tâm linh thiền định dồi dào, ta tụng bài kinh gì, xếp quyển kinh đó lại xong bắt đầu đứng lên đi hành động.
[59:51]Kinh tụng vừa thôi, cái quan trọng là cày xới nội tâm mình, cái quan trọng là chia sẻ, truyền bá được cho mọi người. Thì cái bài kinh đó mới là bài kinh hay. Còn xếp kinh lại đi ngủ là bài kinh đó coi lại á, chưa phải bài kinh hay. Vậy nào giờ quý Phật tử tụng bài kinh xếp kinh lại rồi làm gì? Làm gì? Đi ngủ, phải không à? Nói: "Dạ, con tu xong rồi, con tụng thời công phu rồi." Chưa, kinh xếp xong không làm gì nữa là bài kinh đó dở. Bài kinh hay là bài kinh xếp lại rồi ta bừng bừng cái nhiệt thành để hành động, đó mới là bài kinh hay. Từ cái nội tâm phong phú bắt đầu ta thay đổi cái nghi thức của đạo Phật lại.
[1:00:41]Mà mỗi nghi thức từng câu từng chữ đều hướng dẫn sự tu hành, thúc đẩy sự tu hành, và vạch cái lối để truyền bá Phật Pháp. Đó mới là bài kinh tụng hay. Còn tụng xong rồi đi ngủ á, bài kinh đó chưa chắc là hay đâu. Đừng tưởng là mình tụng bài kinh đó có phước, vì bài kinh đó không thúc đẩy hành động, không thúc đẩy tu hành, không thúc đẩy cày xới nội tâm mình lên. Và trường hợp tệ nhất là không có tứ chúng đồng tu, quý thầy tụng mình không biết gì hết. Nên ta đầu tiên là phải biết thiền định, thứ hai đổi qua cái nghi thức, phải cải cách về cái nghi thức lại. Ta cải cách đường lối tu xong, cải cách tới nghi thức,
[1:01:21]bắt đầu tới cải cách cái việc mà truyền bá, tiếp xúc với con người, hóa độ mọi người theo từng lứa tuổi, từng thành phần. Đứa nhỏ mới đẻ ra là quý thầy mình đã tới nơi để cầu phúc rồi. Đừng có đợi tới nó chết rồi bắt đầu mới đem đi mà cầu siêu. Rồi theo lứa tuổi nào, quý thầy mình đều có cái cách thức, có phương pháp để hóa độ hết. Nhỏ dạy nó cách nào, lớn chút xíu dạy cách nào, lớn nữa dạy cách nào, rồi có gia đình, trưởng thành rồi dạy cách nào, tới già yếu rồi dạy cách nào, tới chết rồi mới là cầu siêu. Cả một cái kế hoạch lớn để độ con người như vậy ta phải vạch ra. Rồi quý thầy, quý cô, quý Phật tử chung tay nhau mà làm điều này.
[1:02:10]Này ta có chưa ạ? Các chùa có chưa? Có chưa? Chưa! Chính là đây là một điểm cái đạo Phật suy tàn, suy yếu này. Nên bây giờ quý thầy chưa có thì ta làm gì? Quý thầy chưa có, các chùa chưa có cái kế hoạch độ sinh từ lúc mới đẻ cho tới già tới chết, tới bao nhiêu lứa tuổi quý thầy chưa có, thì ta làm gì? Hử? Ta chờ à? Nếu ta chờ thì ta không có điểm công đức để đem đi về trình với Phật sau khi chết, đúng không ạ? Mà cái điểm để đem đi về trình với Phật là cái gì? Con số gì? Con số gì? Số gì? Số tiền, phải không ạ?
[1:03:06]Số ngày công, phải không ạ? Số gì? Số người nha, mà ta độ được, đem về với Phật Pháp. Nhưng nếu ta cứ chờ đợi quý thầy mà quý thầy chưa làm gì hết thì ta đợi đến bao giờ?
[1:03:24]Ta đợi đến bao giờ? "Em vẫn đứng chờ, cành hoa kia vẫn nở, ngoài trời mưa rơi, xinh đẹp bao mùa nắng." Đứng chờ hả? Hát cái bài "Chờ anh".
[1:03:45]Thầy nói lại, nếu ta chờ mà quý thầy không có gì hết thì ta lấy công đức ở đâu? Trong khi ta phải như một cái dây leo phải không ạ, quấn theo cái cội cây mà vươn lên trời xanh. Ta phải nương với quý thầy để mà làm công tác giáo hóa độ sinh, phải không ạ? Ta biết tu rồi ta phải chia sẻ đạo lý cho người khác thì mới tính ra điểm, mới tính công đức được. Mà trong cái việc giáo hóa độ sinh đó ta tựa vào Tam Bảo, tựa vào Giáo Hội, tựa vào Tăng Đoàn, không tự mình làm được. Nhưng quý thầy không làm, chưa làm, chưa có kế hoạch thì ta làm sao? Trả lời câu này đi. Đó, bây giờ ta muốn độ sanh, ta muốn nương tựa với quý thầy để độ
[1:04:26]sanh, đưa người về với Phật Pháp từ nhỏ cho tới lớn mà quý thầy chưa có kế hoạch, chùa chưa có kế hoạch gì cả, ta làm gì?
[1:04:36]À, có thể là mạnh dạn trao đổi với các thầy để đề nghị với các thầy thực hiện. Bà già này trả lời câu xuất sắc, chính xác luôn! Cho tràng pháo tay. Đúng rồi, ta phải trao đổi với thầy, đề nghị với thầy. Nha, lần này chính ta là người gợi ý, đề nghị, bắt quý thầy phải hành động. Được không ạ? Nói con sợ quá, không dám. Có sợ không? Có sợ không? Không nha! Sao nhiều người vẫn chưa dám trả lời? Có sợ không? Giỏi, không sợ! Đến đề nghị với quý thầy, trao đổi với quý thầy. Nói con xin quý thầy cho con một kế hoạch, hướng dẫn cho con để mà độ người chưa biết đạo về với đạo từ khi mới đẻ ra cho tới từng lứa tuổi.
[1:05:34]Xin cho thầy cho con kế hoạch và phân công cho tụi con làm. Thì như vậy là sao? Ta là người cái dây, ta nương vào vào cội cây to để ta leo lên, và ta bắt quý thầy phải là cội cây to. Quý thầy phải có kế hoạch. Em bé mới sinh ra quý thầy tính cái gì? Nó được ba tuổi quý thầy tính gì, nó năm tuổi thầy nó mười tuổi quý thầy tính cái gì, độ nó như thế nào? Nó 15 tuổi bây giờ bắt đầu nó mê chơi game, bắt đầu nó có bồ bịch rồi quý thầy độ như thế nào? Rồi bây giờ lớn lên nó dựng vợ gả chồng rồi quý thầy có kế hoạch độ nó thế nào? Rồi vừa rồi nó mới ly dị thì độ nó làm sao? Ha! Rồi bây giờ cái người lớn tuổi thì độ làm sao?
[1:06:10]Xin thầy cho con kế hoạch, hướng dẫn con để con đi độ giúp cho quý thầy. Mình bán hàng đa cấp, quý thầy cứ nói con con đi độ tiếp đem về con giao cho quý thầy, cho con kế hoạch. Mình phải đến gặp quý thầy mà đề nghị, mà trao đổi. Bà già này ngon nè. Già nhớ muốn đi tu phải không? Kiếp sau đi tu phải không?
[1:06:31]Chính xác là như vậy, nha! Có những lúc chính ta phải đánh thức quý thầy lên. Mà khi Phật tử đồng lòng như vậy, tự nhiên quý thầy thấy là việc này là được cái sự đồng lòng của Phật tử, quý thầy mới mạnh dạn bắt đầu làm. Chứ còn không quý thầy nhiều khi cũng nhát. Nói ông thầy tôi không cho, cái ông Ban Trị sự ông không cho. Nhưng mà bây giờ có Phật tử đồng lòng, tự nhiên quý thầy dám làm. Và quý thầy dám làm thì mình mới nương tựa quý thầy, thì như vậy đạo Phật mới phát triển được. Nha! Cho nên đây là sức mạnh của quần chúng. Cũng giống như nhà nước mình vậy đó, nói là: "Dễ trăm lần" thì sao? "Không dân cũng chịu.
[1:07:17]Khó vạn lần" gì nữa? "Dân liệu cũng xong." Thì chính chúng ta là những người quần chúng nha. Thì hôm nay ta ray rứt về cái sự phát triển của đạo Phật mà ta thấy rõ là muốn phát triển đạo Phật phải bắt đầu từ cái nội tâm tu hành thiền định nha, rồi tới cái nghi thức tụng niệm phải cải cách nha, rồi tới cái kế hoạch mà giáo hóa độ sinh đều phải mở ra, phát triển hết. Nó có ba việc như vậy. Và chúng ta đem ba việc đó ta đặt vấn đề với quý thầy. Xin quý thầy dạy con thiền, hướng về vô ngã. Rồi thầy trả lời: Thầy không biết. Thì ta nói làm sao? Vậy nói: Thưa thầy, bây giờ con biết rằng muốn có sức mạnh tâm linh phải thiền định.
[1:08:03]Lâu rồi con tụng kinh niệm Phật lâu rồi, và con cứ lặng lẽ chờ chết, giờ con không muốn chờ chết nữa, con muốn chờ sống. Con muốn có thiền định để nội tâm phong phú mà độ người, xin thầy dạy cho con cái thiền định đi về vô ngã. Thầy trả lời: Thầy chưa biết. Thì ta nói sao tiếp? Ai có câu trả lời, giơ tay lên.
[1:08:27]Nếu mình xin thầy dạy thiền định mà thầy trả lời: Thầy chưa biết, thì ta nói làm sao? A Di Đà Phật! Bạch thầy, con xin được trả lời ạ. Nếu mà ở chùa chưa có đường hướng ấy thì là
[1:08:42]quý Phật tử sẽ đề nghị là tu tập theo cái giáo lý của chùa Phật Quang, theo đường lối của thầy vạch ra ạ. Các Phật tử ở đây có đồng ý là tu tập theo giáo lý của thầy không ạ? Thầy hết sức cám ơn con. Con làm cho thầy rụng rời tay chân. Con nói cũng gần đúng. Giờ ta trả lời thế này, ví dụ ta đến gặp thầy, nói: Thưa thầy, thầy dạy cho con thiền định vô ngã. Thầy nói: Thầy chưa biết. Thì ta nói thế này: Con sẽ chờ thầy đi học thiền về dạy cho con. Tức mình không nói: Thầy không biết thôi con bỏ thầy con đi chỗ khác. Cái câu đó nó bạc bẽo mà nó không phải đạo Phật. Đạo Phật mình là đạo tình nghĩa.
[1:09:26]Nên đúng là thầy chưa biết nhưng mình không bỏ thầy, mình nói: Dạ, vậy thầy hoan hỷ cố gắng đi học rồi dạy cho con. Thầy mới nói: Thầy cũng không biết học ở đâu nữa. Thì bắt đầu mới tới câu của con: Dạ, đó con biết có cái ông thầy gầy gầy, ốm ốm, xấu xấu ở Phật Quang, thầy tới đó thầy học thử. Nghe cũng bộ hay. Cái câu đó. Thì mình không bỏ thầy, phải không ạ? Nhưng mà mình đợi thầy đi trước, vì thầy là xuất gia, thầy có thời gian tinh tấn, thầy học đi về dạy cho con. Đó là cái câu thứ nhất. Cái câu thứ hai, mình nói: Thưa thầy, những cái nghi thức này tụi con không hiểu và tụng tụi con không có cảm xúc.
[1:10:06]Và vì mỗi khi tụng kinh thì quý thầy hiểu gì thì quý thầy thì con không biết, tại quý thầy đã xuất gia rồi buộc quý thầy cũng phải tụng. Nhưng con không phải người xuất gia, con thích con mới tụng, con không thích con không tụng. Con cái con, bạn bè con, nó thích tụng, không thích nó không tụng, và hầu như những kinh cổ này nó không thích. Con muốn thầy cải cách. Chọn lựa những bài kinh có đạo lý, đưa đến hành động, đưa đến sự tu hành, ai cũng hiểu, tụng vô ai cũng cảm xúc. Thầy trả lời, thầy nói: Nào giờ thầy tổ dạy thầy bao nhiêu đây, thầy không dám thay đổi. Thì ta nói làm sao? Ai có câu trả lời, giơ tay lên.
[1:10:50]Như mình đề nghị thầy cải cách về nghi thức để cho mọi người cùng được tụng, cùng có cảm xúc, nhưng những bài đó là phải thúc đẩy được hành động, thúc đẩy được tu hành, chứ không phải bài kinh hô khẩu hiệu, nói cho cao siêu rồi không làm gì cả. Mà thầy nói thầy không dám đổi tại vì nào giờ thầy tổ dạy vậy. Giờ ta trả lời sao? A Di Đà Phật. Bạch thầy là theo suy nghĩ của con thì là à phải mạnh dạn nói với thầy là à độ sinh thì phải hợp duyên và thay đổi theo thời. Chứ không thể nhất nhất là coi như là à... Vì thời này là thời của phần lớn là các cụ già thì có thể là theo cái niệm Phật được, nhưng mà bây giờ để cho Phật pháp
[1:11:38]trường tồn lâu dài thì phải nhìn vào cái tầng lớp trẻ. Mà tầng lớp trẻ thì phải tìm đến những cái gì để mà khơi động được à trong tâm hồn của lớp trẻ. Như thầy đã nói, trước là phải vào à thiền định, rồi phải với à... Bà già này số một. Đúng không ạ? Cảm ơn. Đó. Tuổi rất lớn phải không ạ, nhưng mà tư tưởng rất tiến bộ, không có cố chấp, lạc hậu phải không ạ? Nhìn rất là đúng. Bà già ngon lành nha. Nhớ chết kiếp sau đầu thai lại đi tu nha! Nha. Chứ hồi lúc còn trẻ có hứa với ổng kiếp sau không? Bây giờ nói: "Phật ơi, con hồi trước con khờ, lúc còn trẻ con yêu ổng con có hứa hẹn kiếp sau gặp lại ổng, giờ con xin giải lời thề đó nha, để kiếp sau con tu nha.
[1:12:21]Kiếp sau con về Khải Nam rồi con xuất gia nha." Nha, nhớ vậy. Không, bà già ngon lành đấy! Đúng như vậy. Ví dụ như khi mà mình nói là là là nghi thức cần thay đổi để mọi người cùng tụng cùng hiểu và có cảm xúc, thúc đẩy được hành động và lớp trẻ nó thích, chấp nhận. Kể cả đưa vào âm nhạc hiện đại, thay vì tụng, ta hát bài nhạc hiện đại luôn. Thì thầy nói thầy không dám thay đổi vì thầy tổ đã dạy. Thì đúng là bà già nói đúng. "Con khẩn khoản, tha thiết xin thầy. Vì vận mệnh của Phật pháp tương lai, vì cái lòng từ bi đối với bao nhiêu lớp trẻ khát khao Phật pháp, xin thầy mạnh dạn mà cải cách nghi thức." Thầy nói:
[1:13:06]"Thầy cũng không biết cái nghi thức nào." Thì ta trả lời làm sao? Mấy bẻ nè: "Dạ, có cái ông thầy ốm ốm có cái nghi thức mới ở Phật Quang."
[1:13:22]Mới vừa rồi á, Thượng tọa Đức Thiện là Tổng Thư ký của Giáo hội mới nhờ chùa mình ra Bảng Giốc làm cái Lễ Phật Đản. Thì khi ra á, vì thầy Đức Thiện thầy cũng hay lắm, thầy nói: "Thôi cứ theo nghi thức của Thượng tọa, tức là của thầy á." Thì thầy vạch ra hết kế hoạch, thầy cắt gọn đồ bớt hết, thầy in sẵn ra cái tập nghi thức hết, in ra. Bất ngờ ra cái cái buổi tối hôm trước cái ông Bí thư Tỉnh, ông nói ông lịch họp ông dày đặc ông không về dự Lễ Phật Đản được cho nên ông tranh thủ trong buổi tối hôm trước lễ ông đến viếng chùa và ông nhờ làm một cái lễ Cầu quốc thái dân an. Thế là thầy phải bổ sung một cái lễ Cầu quốc thái dân an đó.
[1:14:03]Ông ông vào ông lạy Phật, ông lạy Quốc Tổ rất là thành kính, là ông Bí thư Tỉnh Cao Bằng, ông Hoàng Anh, rất là hay, nhìn ông cảm động lắm. Thì cho sau đó khuya rồi ông về, rồi sáng hôm sau mới làm Lễ Phật Đản. Thì khi làm Lễ Phật Đản á thì có một đệ tử của thầy Đức Thiện đến trình cái nghi thức cũ. Thầy Đức Thiện gạt ra, nói: "Không, Thượng tọa Chân Quang có rồi." Thế là nguyên hôm đó là thầy đưa cái nghi thức mới ra, rồi yêu cầu thầy Đức Thiện làm phần này, phần này, đại chúng hát rồi tụng bài này. Mà trong đó có cái bài Niệm Hương Phật Đản thì Thượng tọa Đức Thiện ông khiêm tốn, ổng mới kêu thầy, nói:
[1:14:45]"Thôi Thượng tọa cứ niệm." Nhưng mà thầy biết là thầy Đức Thiện ổng mới là trụ trì mà ở trong chức sắc của Giáo hội thì ổng là Tổng Thư ký thì cái niệm hương chính nên để cho ổng. Nên thầy quyết không, thầy nói: "Không." Thầy nói: "Thầy phải niệm hương." Thế là ổng dù sao ổng cũng vai em của thầy mà, tuổi đạo ổng nhỏ nên ổng vâng lời. Bất ngờ ổng niệm hay quá! Ổng niệm hay, cảm động quá, cảm xúc quá! Rồi sau đó nguyên cái nghi thức toàn là mới, hát nhạc hiện đại, có một bài sám là bài sám tụng theo điệu cổ nhưng mà ngôn từ của thời hiện đại hết. Mọi người rất cảm xúc. Cái khi xong cái Lễ Phật Đản rồi, cái thầy mới khen thầy Đức Thiện, thầy nói:
[1:15:28]"May quá! Nếu hồi sáng mà Chân Quang niệm hương thì sẽ không cảm xúc được như vậy. Thầy có cái giọng niệm hương hay quá!" Thế ông cũng rất vui và ông nói ông xin phép ông lấy bưng hết nghi thức đó về Bắc Ninh ở chùa Phật Tích ông làm nữa, ra Điện Biên làm nữa, mọi người rất thích. Có những người cán bộ chưa bao giờ biết đạo Phật, chưa bao giờ dự cái Lễ Phật Đản, lần đầu tiên dự một cái Lễ Phật Đản với nghi thức hiện đại ai cũng phấn khởi, vui mừng. Chứ còn nếu tụng cổ mà cứ Đại Bi, Bát Nhã rồi đi xuống rồi là người ta không hiểu đạo Phật là cái gì. Còn đây nghi thức hiện đại hết, nhạc tưng bừng vui lên, bài sám ngôn từ được hiện
[1:16:03]đại, tụng bài sám cổ, gõ mõ mà thầy cho đệm piano với đệm violon. Nghe lạ tai vô cùng mà cũng đã tai vô cùng. Mà đó là vậy nên ai cũng thích. Mà thầy Đức Thiện là Tổng Thư ký, thầy có trí tuệ, thầy chấp nhận liền và thầy đem đi dùng thêm những nơi khác nữa. Cho nên nếu mà ta nói với một vị thầy của ta là cần phải cải cách nghi thức mà nếu quý thầy đó ngại ngùng thì ta hãy dẫn cái tấm gương của Thượng tọa Đức Thiện ra. Thầy Tổng Thư ký của Giáo hội, Tổng Thư ký của Trung ương Giáo hội đã cởi mở đón nhận cái nghi thức mới để chi? Để đáp ứng được lòng người. Đó là cái thứ hai. Nha. Bây giờ tới cái thứ ba là kế hoạch truyền bá.
[1:16:54]Hồi nãy thầy nói cái đề nghị thầy mình thứ nhất là về gì? Thiền định, phải không ạ? Kêu thầy đi học thiền định về dạy: "Con chờ thầy. Bao nhiêu năm con cũng lặng lẽ chờ thầy đem thiền định về dạy cho con." Nói: "Thầy, sao thầy đi học lâu, học lâu rồi mới về dạy?" Nói trong Nam có cái câu ca dao: "Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đỏ, đèn Mỹ Tho ngọn tỏ ngọn lu. Anh về anh cứ học chữ nhu (tức là chữ Nho, chữ Hán á), chín trăng em đợi, mười thu em chờ."
[1:17:33]Cho nên bây giờ mình cũng dẫn cái câu đó ra, mình nói với thầy như vậy: "Con kính yêu thầy, nha, cho nên con thích học thiền định và Phật giáo hiện đại cần thiền định. Giờ thầy hãy đi học thiền định về dạy cho con, con chờ thầy với lòng chung thủy sắt son của một người đệ tử. Vì sao? Vì: Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đỏ, đèn Mỹ Tho ngọn tỏ ngọn lu. Thầy đi học thiền định công phu, chín trăng con đợi, mười thu con chờ."
[1:18:12]Là cái thứ nhất. Cái thứ hai về nghi thức, phải không ạ? Về nghi thức thì ta vừa dẫn cái tấm gương của thầy Đức Thiện ra. Một người có trí tuệ, phóng khoáng, đón nhận cái mới miễn làm sao đẹp lòng người và Phật pháp được phát huy. Cái thứ hai. Cái thứ ba, như nãy ta nói, bây giờ con xin thầy một cái kế hoạch độ sinh từ lúc mới lọt lòng cho tới khi chết, qua từng lứa tuổi, xin thầy cho con kế hoạch để con phụ tiếp với thầy. Thầy mới nói rằng: "Thầy làm không nổi, chuyện này lớn quá!" Thì ta trả lời làm sao?
[1:18:48]Vâng, lại báo cáo với thầy là các con muốn rằng là để cho mọi người trong tỉnh nói chung là Phật giáo Trung ương nói riêng, nhưng mà riêng tỉnh Thanh Hóa, nguyện vọng của các con là muốn để thu hút được nhiều người đi vào con đường đạo Phật chính nghĩa thì các con có muốn rằng đề nghị các thầy có đề nghị Phật giáo tỉnh Thanh Hóa nên có cái chương trình mở rộng về giáo lý về đạo Phật về từng huyện hoặc là về xã thì không có điều kiện nhưng mà báo cáo thầy là về từng huyện để cho các con được tham gia và các cháu cái tuổi đang ấu nhi để lấy cái nguyện vọng là để tiếp thu được. Vào con đường đó thì con xin Nam Mô A Di Đà Phật, kính thưa thầy!
[1:19:41]Cho một tràng pháo tay với bà già răng đen. Nãy giờ là một bà răng sún, bà răng đen mà chưa có người răng trắng nào nữa nha. Về khi mà ta đề nghị như vậy á, quý thầy nói chuyện lớn quá, quý thầy không biết cách làm, vậy ta nói làm sao? Dạ, con xin kính bạch Hòa thượng là các con phải cố gắng cùng chung sức với Hòa thượng, các thầy học hỏi các thầy để cố gắng để phát tâm những học hỏi những điều tốt hay hơn thì mới tu tập thì mới đạt ạ. Vậy hả? Thôi được, cảm ơn. Đó là khuyến khích động viên thôi, chứ chưa làm cho quý thầy hết sợ. Quý thầy cứ sợ là chuyện đó lớn lao, không làm nổi. Vạch ra một kế hoạch để độ Phật tử từ cái người mới sinh
[1:20:29]cho tới khi mất đi qua từng lứa tuổi, chùa ta làm gì. Phải quý thầy vạch ra rồi con mới vâng lời, con đi theo quý thầy con làm được. Quý thầy không chủ trương, không phát động, con một mình con không làm được vì chúng con là dây leo mà quý thầy là cội cây. Cái cội cây phải to tụi con mới leo cao được, còn quý thầy cái cây cứ lùn lùn làm sao mà tụi con leo được, phải không ạ? Cho nên vì con ép quý thầy phải thành cái cây cao, quý thầy phải có kế hoạch lớn độ sinh cùng khắp để con leo theo mà con làm việc công đức. Để khi con chết con mới đếm được bao nhiêu người con độ đem về chứ, chứ còn không tới chết rồi mà không độ được người nào đó là không có điểm.
[1:21:04]Nha, nguy hiểm vô cùng! Bây giờ quý thầy nói quý thầy không biết, lớn quá làm không nổi thì ta trả lời làm sao? Ai có câu trả lời? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con xin phép được trả lời câu hỏi của Sư phụ ạ. Thứ nhất là nếu như mà quý thầy trả lời như thế á thì con sẽ bạch với quý thầy rằng con có một cái kinh nghiệm mà con đã được biết và được học đấy là ở chùa Phật Quang ạ, có cái giáo lý rất là hay đối với mọi lứa tuổi ạ đều có thể tham gia thực hành được ạ. Và nếu như mà con trả lời như thế mà thầy vẫn thầy vẫn bảo là ở đấy xa quá rồi thầy chưa có điều kiện thì con bảo là: "Thầy ơi, thế thì con sẽ kêu gọi Phật tử mua vé máy bay cho thầy bay vào."
[1:21:58]Thật ra cái gì cũng nêu cái tên chùa Phật Quang ra đó, cũng dễ làm quý thầy tự ái. Cho nên ta tế nhị đừng nói về chùa Phật Quang nhiều, mà chỉ nói thế này, chỉ nói thế này là: "Xin thầy cho Phật tử chúng con ngồi lại với nhau cùng với thầy, cứ cho mọi người đưa ra ý kiến và thầy là người tổng kết lại, tự nhiên ta sẽ vỡ ra, con đường nó mở ra, bỗng nhiên có cách, phải không ạ?" Còn bây giờ con bất ngờ con hỏi thầy, thầy sẽ nghĩ, nói rằng thầy chưa có cách gì hết, chưa có kế hoạch. Nhưng nếu mà năm mười người Phật tử mà có lòng, có trí tuệ ngồi lại với thầy, bắt đầu ta nêu ra từng điểm từ từ, bắt đầu con đường nó sẽ vỡ ra, phải không ạ?
[1:22:40]Bây giờ ta nghe tin một Phật tử vừa mới sinh con mà người đó chưa phải là là là đạo Phật nữa, thì chúng con sẽ đến gặp người đó nói rằng là: "Thầy có phát tâm đến để cầu phúc cho bé, cho bé được bình an." Và nói cho gia đình, người ta sẽ gia đình người ta sẽ hỏi là: "Con tôi mới đẻ mắc mớ gì quý thầy tới cầu phúc?" Mình sẽ giải thích thêm: một đứa bé mới đẻ ra vong nó đến quấy rất là nhiều. Bé ban đêm hay khóc thét lên có không? Nói có, ma lại nó phá đó. Mà nếu người nhà không biết giải ma vong đi, nó cứ nói chuyện với ma riết nó lớn lên nó bệnh tự kỷ, nó không nói được, nó câm luôn đó. Tại vì nó nói chuyện với ma nó không thèm nói chuyện với người.
[1:23:16]Mà có quý thầy lại quý thầy cầu phúc cho nó để cho trên chư Phật, chư thiên bảo vệ nó thì nó được bình an. Nghe vậy gia đình đồng ý không? Bắt đầu là thấy chịu rồi phải không? Thế là ta dắt quý thầy tới cầu phúc cho bé. Đó là đầu tiên. Đó, bắt đầu có kế hoạch mở ra liền phải không ạ? Bắt đầu vỡ ra từ từ, thầy bắt đầu thấy: "À, có lý à!" Cứ từ từ, bây giờ đứa bé này nó lên tới ba tuổi, bốn tuổi bắt đầu nó hay bệnh, rồi cũng đi bác sĩ này này kia, nhưng mà nói là: "Đi bác sĩ cũng là một việc thôi, nhưng mà nếu nó được cái tâm linh phù hộ, trên chư Phật gia hộ nó sẽ bớt bệnh tật, bớt èo uột hơn." Cái gia đình ta sẽ nghi nghi, mình nói:
[1:23:53]"Cứ làm thử, không mất đồng nào. Tại quý thầy không lấy đồng nào, cứ làm thử, nếu nó bớt thì may." thì họ sẽ đồng ý, phải không ạ? Mà thực sự là đều có kết quả. Rất nhiều đứa trẻ lên chùa Phật Quang trước đó là èo uột, khóc, không ăn, lên thầy chú nguyện cho về bắt đầu khỏe mạnh ăn uống luôn. Mấy năm sau dắt nó đi lên chùa, nó đi xổng xổng xổng mà thầy đâu có nhớ đâu. Hồi đó nó bé xíu bồng tay. Nói nè: "Đứa này hồi trước thầy nuôi, trước thầy chú nguyện, bây giờ nó khỏe luôn từ ngày đó." Thì nói Phật pháp rất mầu nhiệm. Nha. Bắt đầu nó tới ba tuổi vậy, rồi khi nó tới năm tuổi, rồi mười tuổi, bắt đầu rớt, "Thầy ơi, nay nó mười lăm tuổi,
[1:24:28]bày đặt nó có bồ, nó chơi game nữa, con không biết sao khổ quá." Phải không? Rồi đấy, đem về chùa tu học với quý thầy trong những ngày rảnh. Những ngày thứ Bảy, Chủ nhật thầy có mở cái lớp đạo đức cho trẻ dạy đó. Nói thầy, nói: "Thầy không biết dạy." Nói: "Tụi con phụ làm giáo thọ dạy cho thầy. Cư sĩ tụi con sẽ đứng lớp phụ với thầy dạy, không sao cả. Thầy cứ mở lớp đạo đức, Phật tử tụi con vô phụ dạy." Được không ạ? Thấy không? Bàn với nhau xong là chùa có nguyên kế hoạch để độ sinh liền, từ từ từ từ từ từ. Rồi tới cái việc cái bà già bả lụm cụm bả quên trước quên sau, bây giờ kêu bảo về chùa tu tập bả không biết, nói:
[1:25:04]"Không cần về chùa, mình tới độ cho bả, tới nhà bả. Mỗi ngày phân công nhau tới viếng bà, nói cho bà nghe Phật pháp, nhân quả, hướng dẫn cho bà cách niệm Phật, niệm Quán Âm, niệm Thích Ca, niệm Di Đà..." vân ha để cho bà được nhiếp tâm tuổi già, tức là ta có kế hoạch hết, độ từ lúc mới lọt lòng cho tới khi mà qua đời luôn. Thì thầy bắt đầu thầy thấy vỡ ra là có, phải không? Mình cùng với thầy vạch ra chương trình, vạch ra kế hoạch để cho chùa làm việc, thì như vậy không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên, có gì đâu. Nên ta vừa nói ba điểm trong ngày hôm nay quý thầy và quý
[1:25:45]Phật tử mình cùng làm để mà phát triển Phật pháp. Điểm thứ nhất là gì, nhắc lại coi? Nhất là gì? Cải cách sự tu hành nha, phải đưa thiền định vào để cày xới tâm hồn lên, tâm linh mới phát triển được. Điểm thứ hai là gì để cải cách? Nghi thức nha, tụng niệm. Điểm thứ ba là gì? Kế hoạch độ sinh nha, ta đến với mọi người hết. Ta đi đến từng nhà, từng nhà để độ hết, gom hết lại. Vậy cái bài nói chuyện hôm nay là vậy, là bài "Tứ Chúng Đồng Tu" nha. Vui thay... Phật ra đời. Thầy nói hai chữ đầu, mọi người phải nói bốn chữ sau. Vui thay... Vui thay... Vui thay...
[1:26:38]Vui thay... Tứ chúng đồng tu, đúng như vậy. Mà để có thể được bốn cái điều vui lớn đó, để có thể là tứ chúng đồng tu thì ta phải cải cách nha, để đạo Phật vượt lên. Và cải cách trên ba điểm đó mà trong cái sự cải cách này cái trở ngại của ta là gì? Thực sự chính nơi quý thầy không dám làm. Và và sao? Chính Phật tử ta phải phải đề xuất, yêu cầu, kêu gọi, năn nỉ quý thầy nha, để quý thầy mạnh dạn mà cải cách vì vận mệnh của Phật pháp, vì tương lai của Phật pháp, cũng là gì? Cũng là vì sức mạnh tâm linh của dân tộc ta nha. Hôm nay nghe như vậy được chưa ạ? Thôi, bây giờ chào để thầy về Nghệ An, chúc cho quý Phật tử được an vui nha.
[1:27:31]Nhớ về cho thầy gửi lời thăm lại quý thầy ở đây và đến nói chuyện với quý thầy những điều hôm nay ta đã bàn với nhau nha. Đi các chùa vậy, rồi ta hồi hướng đi. Phật tử chúng ta đồng chắp tay để hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về
[1:27:55]khắp tất cả, đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.