[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư chư tôn đức, kính thưa quý vị là lãnh đạo về chính quyền các cấp từ tỉnh, huyện, xã, nhất là anh Long, nhớ anh nhất, rồi anh anh anh Hùng vậy, anh Hùng, anh Hùng trận, những vị thường gắn bó với chùa với hoạt động của tôn giáo. Còn là các anh ở huyện ta
[0:27]à với xã thì giống như trong nhà, việc gì các anh cũng có mặt. Còn anh anh nhìn em mới thấy anh anh bên Mặt trận của của huyện ta đó, anh anh anh mặc áo vàng vàng á? Hùng không? Nhìn mặt anh giống nhớ anh anh chủ tịch Đinh Xuân Quế, chủ tịch huyện ta hồi ha. Giống bước vô cái giật mình nói: "Ủa, sao ổng trẻ lại? Ổng ngồi đây luôn?". Tội nghiệp lúc anh anh anh Quế còn làm chủ tịch việc gì của chùa anh cũng cũng cũng có mặt cũng tham gia cũng hỗ trợ. Rất là cảm ơn các anh. Kính thưa các các thầy, kính thưa quý phật tử. Chúng ta có cái thông lệ Viên Quang thành cái truyền thống, cứ đầu năm chúng ta tổ chức lễ Quốc thái Dân an.
[1:12]Mà lễ Quốc thái Dân an của chúng ta nổi tiếng đến nỗi, thôi con ngồi xuống đi con, con đứng che mặt người ta hoài. Mấy người quay phim á, sửa máy xong ngồi đi con.
[1:27]À thôi đi ra luôn là tốt, ừ được rồi. Nổi tiếng đến nỗi mà năm ngoái nguyên lãnh đạo Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh phải mời chùa ta qua tổ chức cái đại lễ Cầu quốc thái Dân an bên đó, không biết anh Long có nghe cái tin đó không. Toàn bộ lãnh đạo từ trên tỉnh có mặt hết, không có ban ngành nào dám trốn, rất là ấm cúng. Lúc đó lần đầu tiên là hơn khoảng 12.000 người dân được ngồi ở dưới nhìn lên toàn bộ cái lãnh đạo của của tỉnh mình đứng ở trên khán đài nhìn xuống. Hai bên chào nhau trong cái tình đạo, tình quê hương thấm thiết vậy. Cho nên mỗi khi có lễ Cầu quốc thái Dân an thật ra thì chúng ta dâng lòng thành kính lên Tam
[2:09]bảo, chúng ta dâng lòng thành kính lên Quốc Tổ, các vị tổ tiên, các anh hùng, nhưng mà thực sự đây cũng là cái cơ hội cho nhân dân ta được tận mắt tiếp xúc, gặp gỡ, nhìn thấy các vị lãnh đạo của mình bằng xương bằng thịt, thực sự là như vậy. Và cái tình yêu cái tình yêu thương gắn bó giữa người lãnh đạo và nhân dân càng thêm khắng khít, người dân càng có càng thêm niềm tin đối với cái người người lãnh đạo của mình, thấy rất rõ như vậy. Kính thưa quý vị vậy.
[2:49]Ngày Tết thì chúng ta ăn Tết. Ông bà ta dùng cái chữ ăn Tết rồi ta tới bây giờ thì ta vẫn ăn mà không biết ăn cái gì. Giờ cái cái cái nghĩa của chữ "ăn" nó đã thay đổi qua nhiều ngày tháng. Thành thử bây giờ ăn mình không phải là nhai nuốt cái Tết nữa mà nếu nói trong tiếng Anh là enjoy, thụ hưởng, ta hưởng thụ những ngày Tết. Rồi nhưng ông bà mình ngày xưa dường như không có cái từ hưởng thụ nên đã dùng cái chữ "ăn" để thay thế luôn. Đó là cái gì mà ta ta thích nuôi ta sống thì ta ăn, cái đó cái đó là ta ăn. Cho nên vậy ngày từ ngày xưa Tết là cái gì mà nuôi sống tâm hồn dân tộc ta, ta ăn. Bây giờ thì ta enjoy, ta thu hưởng cái Tết, nhưng hồi xưa là ăn. Vì sao vậy?
[3:40]Vì cái ăn cái nghĩa nó nhiều và quan trọng. Ai cũng phải ăn, ai cũng phải ăn, từ cái con vật nhỏ cho tới cái loài giống loài người cấp cao đều phải ăn, nhưng chúng ta ăn để làm gì?
[3:59]Tới chừng té ra vậy, ăn có nhiều cái mục đích. Với những con vật, mục tiêu đầu tiên của nó là ăn để đừng đói. Chứ con vật nó không hiểu là ăn để sống nha, ăn để sống là loài vật tư duy ở cấp cao rồi, chứ còn con vật chỉ để đừng đói thôi là nó phải ăn. Và nó hơi cao hơn một chút nữa thì cái gì ngon thì ăn, hết rồi. Con vật nó chỉ hai cái đó thôi, hễ cái gì ngon là cứ ăn, không cần biết, phi là bả mồi câu gì cứ thấy ngon là ăn, ăn sau đó tới đâu tới. Hoặc là đói thì kiếm cái gì cứ đưa vô trong miệng cho đầy. Đến nỗi ở ngoài biển có khi người ta thấy xác một con cá voi tắp vào bờ biển mổ bụng nó ra, có khoảng mấy tấn cái rác nhựa ở trong không tiêu hóa,
[4:45]cứ thấy là táp vô cho đầy bụng nó thôi, xơi ăn cho đừng đói thôi chứ không cần biết gì nữa, nên thường thường con vật ở cái mức độ tư duy thấp ăn chỉ để là đừng đói, hoặc là hay hơn một chút là ăn ngon miệng rồi là hết. Nhưng khi đến qua con người, chúng ta cũng ăn, chúng ta nói nghĩa đen của nghĩa "ăn" là ăn thực phẩm vào trong người mình. Cái đầu tiên đó là ăn để sống. Cũng đơn giản như vậy, chúng ta ăn sống, chúng ta cũng ăn để đừng đói, chúng ta cũng ăn cho ngon, cái cơ bản mà để ăn để đừng đói rất giống các con vật ở hạ đẳng. Chúng ta ăn để cho ngon cũng rất giống các con vật ở hạ đẳng, nhưng mà chúng ta ăn để sống, bắt đầu là tư duy cấp cao rồi,
[5:28]chúng ta ý thức giữa cái sống và cái chết có sự khác biệt rồi. Nhưng nơi con người, khi con người ta bắt đầu thông minh hơn và đạo đức hơn, cái sống đó không phải chỉ là để sống quay lại ăn nữa. À! Con vật nó ăn rồi để nó sống rồi nó sống để nó ăn, hết chuyện. Nhưng với con người, chúng ta ăn để sống và sống để rất nhiều việc phía sau. Những cái việc chúng ta sống cho có ý nghĩa, sống cho có giá trị ở phía sau mới rất là nhiều. Nên đây là vậy, khi mà các nhà triết học, thậm chí các nhà kinh tế học, thậm chí các nhà chính trị, họ đều có cái suy nghĩ đơn giản thế này: mọi nền văn minh của loài người đều đặt trên lưng của người nông dân.
[6:18]Có nghĩa là có ăn cái đã rồi anh mới có mặc, rồi mới có xây nhà, rồi mới có ca có hát có nghệ thuật, có cơ khí có điện tử, có nền văn minh điện toán, có tất cả, có giáo dục y tế, nghĩa là phải trên cái ăn cái đã, có ăn rồi con người sẽ phát minh chế biến ra mọi thứ. Cho nên cái ăn quan trọng vô cùng, và họ nói vậy: mọi nền văn minh của loài người đặt trên lưng của người nông dân. Nghĩa là cái ăn là quan trọng thực phẩm như vậy. Nhưng không ngờ không phải vậy. Đúng là ăn là cũng quan trọng, nhưng bây giờ nếu đã tính trên cái tỷ trọng hay là tính trên cái tỷ lệ của một nền kinh tế đó thì cái phần mà cung cấp mua bán về thực phẩm để cho con người ăn
[7:02]mà no bụng đừng có đói á chiếm một phần rất thấp, rất ít thôi. Còn cái hệ thống kinh tế mà chạy cho nhiều cho mạnh á lại nằm ở các lĩnh vực khác, không phải là ăn nữa. Bây giờ ví dụ như ví dụ nói ví dụ người ta nhìn trong chi phí một cái ngôi chùa thôi, thì các quý thầy mình lại đều có quản lý tài chính một cách rất minh bạch, ví dụ như chùa Viên Quang ta cũng vậy hoặc là các chùa mà trong hệ thống Phật Quang đều như vậy là thu chi đều có sổ có sách rõ ràng thì mỗi tháng đều báo cáo về trong tổ đình hết. Và cái chi thu thì ta nhìn trên cái bản chi thu đó ta mới phát hiện điều nè: cái chi thu cái cái chi cho việc ăn không bao nhiêu
[7:45]mà chi cho những việc khác mới nhiều, chi cho những việc mà thuộc về tình nghĩa mới nhiều. Cái việc nhiều ờ Chứ chứ còn cái vấn đề ăn không bao nhiêu và nguyên cái hệ thống kinh tế của quốc gia cũng vậy, cái mà chi cho thực phẩm để mà nuôi sống đồng bào tưởng nhiều chứ không nhiều, những cái lĩnh vực khác mới nhiều, những cái mà chạy trên ví dụ như là mua xăng dầu, rồi xây dựng nè, rồi hệ thống cả vũ khí quốc phòng an ninh nè, giáo dục những người chúng ta ngồi ở đây vậy, chúng ta về với đạo Phật hoặc là người Việt Nam chúng ta ở đây, ta về với cái chủ nghĩa xã hội của ta cũng vậy. Ta có con đường của ta, có cái sự phát triển của ta,
[8:28]có ý nghĩa sống của ta, nó khác với những người khác thì mỗi người họ có quyền tự do của họ, ta cũng không có cãi lẫy làm gì. Nhưng bây giờ số phận ta ở đây, tình yêu của ta ở đây, ước mơ của ta ở đây thì ta có hai điều: một, ta có một Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa; hai, ta có một nền Phật pháp sáng sáng sáng tỏ. Đây là hai điều để ta dâng hiến cuộc đời mình, ta đi theo để ta hướng về, để ta phấn đấu để ta thành tựu như ước mơ của mình. Giờ có người nói ví dụ có người nói là rầm về chính trị thì thôi thì ta cũng không bàn nhưng ta cho rằng một điều may mắn khi ta được sống trong một đất nước xã hội chủ nghĩa.
[9:18]Những cái điều đó là nếu cần phân tích thì rất là nhiều vấn đề phía sau, nhưng mà thôi, ta xem như đây là một cái niềm hạnh phúc khi ta được kế thừa cái sự thắng lợi vẻ vang của các bậc lãnh tụ của ta vậy. Nhưng bây giờ nói qua lĩnh vực đạo giáo thì những người ngồi ở đây vậy chúng ta cũng xem như mình là may mắn được là đệ tử của Đức Phật, là chúng ta thụ nhận thừa hưởng một cái nền đạo lý rất thanh cao, rất sáng suốt, rất văn minh, rất trí tuệ. Ờ vì sao vậy? Bởi vì đạo Phật là một điều kỳ lạ. À! Tại sao đạo Phật là một điều kỳ lạ? Bởi vì nếu nói xét trên cái bình diện tôn giáo thì đạo Phật cũng là một tôn giáo như các tôn giáo khác.
[10:09]À và các tôn giáo đều có những điều giống nhau: thần thánh, giáo chủ, tăng lữ, tín đồ, nghi lễ, à sự cầu nguyện, sự tu tập về cái tinh thần, các tôn giáo đều na ná giống nhau như vậy hết và đạo Phật cũng giống như vậy nên đạo Phật cũng là một tôn giáo. Nhưng bên cạnh đó thì
[10:34]cái đạo lý của Phật không chỉ
[10:39]có tính chất tín ngưỡng nữa mà đạo lý của đạo Phật nó mở ra cái chân trời mênh mông. Ví dụ như về văn minh gợi ý cho khoa học, xây dựng hệ thống đạo đức
[10:56]Xây dựng một nền triết học phân tích và đặc biệt là đạo lý của Phật dạy có thể đưa chúng ta thành một giống loài cao hơn loài người. À, chúng ta hay nói về sự tiến hóa của giống loài, nói một cái giống loài này có thể tiến hóa để bước lên một giống loài kia, thì ta hay suy nghĩ rằng cái sự tiến hóa đó nằm ở thay đổi cái gen, cái ADN. Hễ cái ADN bị biến đổi cái là giống này từ từ từ nó thành cái giống kia. Các nhà khoa học mới cho đó là một cái thuyết, đến ngày hôm nay thì vẫn chưa phải là xác định đâu, nhưng mà cái thuyết đó có vẻ được người ta chấp nhận nhiều. Thì bây giờ chờ lâu quá, loài người chúng ta chưa
[11:38]tiến lên loài người mới, dù hoàn cảnh xã hội, nền văn minh, thời hiện đại, phương tiện đã nhiều hơn ngày xưa, nhưng con người vẫn đứng yên, cấu trúc ADN con người vẫn đứng yên, tổ chức não con người vẫn đứng yên, mà tư duy của con người vẫn đứng yên, chỉ có cái mê game hơn, mê điện tử hơn, bấm điện thoại nhiều hơn thôi, còn cái não trạng, tổ chức của ta mọi thứ y chang hết. Rồi ta hiểu một điều thế này: Để cho con người có thể tiến lên một đẳng cấp cao hơn, không phải ADN, không phải kỹ thuật, mà là tinh thần. Tinh thần đi trước thì đẳng cấp ta tiến lên theo. Loài người có thể tiến lên thành một loài cao hơn loài người.
[12:28]Một giống loài cao hơn loài người là loài gì?
[12:34]Có ai đặt tên chưa? Một giống loài cao hơn loài người là loài gì? Có ai đặt tên chưa? Thật ra ta có tên gọi lâu rồi: là thánh. Với người nào mà vượt hơn ta, làm cho ta nể phục hơn, người đó vĩ đại hơn ta, đạo đức hơn ta, năng lực cao hơn ta, ta gọi ông thánh. Ví dụ như ví dụ khi ta thương Bác Hồ quá, ta nể Bác Hồ, ta cũng gọi Bác Hồ là ông thánh, ví dụ. Ngày xưa như Trần Hưng Đạo vậy, cách cư xử của ông trong gia đình, trong vương tộc và tài năng của ông trong cái chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, ta thương quá, ta nể quá, ta cũng gọi là Đức Thánh Trần, ví dụ vậy. Thánh. Cho nên, có một giống loài cao hơn loài người là thánh.
[13:18]Và Đạo Phật cho ta một con đường để chúng ta khai mở tinh thần của mình, khai mở tâm thức của mình lên thành một giống loài cao hơn loài người. Vậy chúng ta may mắn chúng ta là đệ tử của Đức Phật, và Đức Phật mở cho ta con đường Bát Chánh Đạo để đi về, trở thành cái giống loài đó. Nay vậy cứ mỗi năm vậy, đầu năm ta về đây, ta dự lễ quốc thái dân an, cầu quốc thái dân an để nhắc nhau vài điều. Cầu quốc dân, quốc thái dân an, nghĩa là cái trách nhiệm của Phật giáo, của người đệ tử Phật đối với đất nước. Có thể chúng ta chưa làm được gì nhiều, nhưng trước hết bằng cái tấm lòng, bằng trái tim và bằng lời cầu nguyện,
[14:13]ta dành hết tình yêu thương cho Tổ quốc của mình, cho nhân dân mình, cho đồng bào mình. Có thể những người chúng ta ngồi đây, chúng ta không vất vả bằng các anh chị ngồi kia đâu. Ví dụ ngày ta làm 8 tiếng, 10 tiếng gì đó, ta có cái thu nhập của ta, còn những con người ngồi đây nè, làm không tính giờ, nhưng lương bổng rất là thấp, trách nhiệm rất là nặng. Ta ta ta không vất vả bằng những con người đây ngồi ở bên cái hàng mấy hàng ghế đó đâu. Ta ngồi đây chắc ta sướng hơn nhiều. Nhưng ta cũng không ta cũng không có cơ hội để phục vụ bằng các anh chị ở đây, nhưng yêu cầu ta phải có tấm lòng. Và cái tấm lòng đó được xác định, được đúc khuôn
[14:56]bằng cái buổi lễ đầu năm là lễ Cầu quốc thái dân an là nhắc chúng ta cái trách nhiệm đối với Tổ quốc thương thân yêu của mình. Nhớ vậy. Đi đâu mọi phương trời, lúc nào cũng hãy nhớ vậy: Trách nhiệm của chúng ta, của một con người Việt Nam là yêu quý, bảo vệ, dựng xây Tổ quốc của mình. Đó là trách nhiệm thứ nhất. Là một cái giá trị mà ta phải nhớ ngoài cái việc ăn để sống, chúng ta ăn cho những điều cao cả hơn, chúng ta sống cho những điều thiêng liêng hơn là cho Tổ quốc của ta. Cái thứ hai,
[15:37]cho sự giác ngộ mà Đức Phật đã gieo vào lòng ta. Ngày đầu năm ta gặp nhau dưới mái chùa yêu thương này, nhắc nhau một điều vậy: Chúng ta vẫn còn vô minh, chúng sinh vẫn còn v- vô minh, thế giới vẫn còn xung đột, còn bất an, còn khổ đau. Và mỗi một ngày chúng ta vậy, hãy nhớ điều đó để thực hành tu tập Bát Chánh Đạo theo lời Phật dạy. Và mỗi một bước chân ta đi tới trên con đường tu tập, mỗi một lỗi lầm ta gột rửa được, mỗi một công đức ta vun đắp được thì không phải chỉ lợi ích cho riêng ta, mà còn là lợi ích cho rất nhiều người chung quanh mình. Đó là trách nhiệm đối với Phật pháp mà chính chúng ta phải thực hành,
[16:26]vì chúng ta cũng là một chúng sinh vô minh, chúng ta cũng là một chúng sinh đau khổ. Trên con đường mà đi đến sự giác ngộ đó, chúng ta cố gắng tinh tấn, nỗ lực đó, cái sự tu hành của chúng ta cũng chính là lợi ích cho những người chung quanh mình. Cho nên, trong cái ngày đầu năm vậy, chúng ta về đây với nhau dưới mái chùa, chúng ta nhắc hai cái trách nhiệm, hai cái tình yêu thương vậy: Một là tình yêu, trách nhiệm đối với Tổ quốc ta. Thứ hai là trách nhiệm trong cái sự tu hành để cùng nhau mà biến cái tinh cầu này thành một tinh cầu giác ngộ như vậy nha. Xin rất là cảm ơn các các vị lãnh đạo đã về đây,
[17:13]đã động viên, chứng minh cho cái buổi lễ thiêng liêng của chúng tôi. Rất cảm ơn vậy. Xin cảm ơn các vị tôn túc đã về đây chứng minh cho buổi lễ này của chùa Viên Quang chúng con. Sư phụ cảm ơn tất cả những Phật tử của mình cũng bớt thời gian về đây vậy dự lễ. Mỗi người chúng ta đã thành tâm, quý thầy sẽ tiếp tục hướng dẫn chúng ta có cái nghi lễ, nghi lễ tâm linh như vậy nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.