Lời giảng: Giải Đáp Thắc Mắc - Phật Tử Hải Phòng

[0:08]cây này to, rồi sau đó tự nó sẽ đơm hoa kết trái. Nó là như vậy. Và khi có trái có hoa thì mình cứ tiếp tục tưới dưới gốc á thì cây sẽ không bao giờ tàn. Lần lần chúng ta sẽ cảm thấy là mình xác định được cái lập trường. Khi mình mà có được ba cái tâm hạnh căn bản là tôn kính Phật nè, tâm từ bi thương yêu chúng sinh nè và tâm khiêm hạ, bỗng nhiên lòng mình rất là vững. Ai nói gì nói không lung lay nữa. Còn nếu mình chưa có cái đó vững rồi bỗng nhiên mình cứ hoang mang. Nay nghe nói thế này, mai nghe nói thế kia rồi mình cứ không biết đường mà đi. Rồi khi vào chùa, ở ngoài đời mình kiêu ngạo đã đành,

[0:43]vô tới chùa cũng kiêu ngạo, cũng giành giật cũng hơn thua. Ai đứng gần tượng Phật, ai đứng xa tượng Phật. Ai theo thầy, hầu thầy thường, ai không theo hầu thầy, vân vân, đó là là rắc rối. Cho nên mình biết tu rồi mình chỉ khiêm hạ và xin làm đất thôi. Ai làm cao mà đưa lên, mình đứng dưới chót thôi. Không có việc gì làm, vô dội cầu tiêu. Còn ai thích hầu thầy, ai thích lau tượng Phật thì cứ tốt, mình hoan hỷ hết. Nhưng còn mình, công việc gì hèn mọn nhất mình chấp nhận làm. Đó. Thì như vậy đó mà an vui, mà đi đúng đường. Nhưng mà thấy mình dội cầu tiêu một thời gian rồi cái, tự nhiên, bỗng nhiên cái phước nó tăng người

[1:15]ta đưa mình lên làm những việc quan trọng hơn. Chúng ta chấp nhận những cái gì cao hay nhường lại cho huynh đệ mình hết, phần mình là chấp nhận làm những điều gì hèn mọn nhất và đó là tu nha. Đi tham quan lễ đại đệ tử xuất chúng của ngài và nguyện được như các ngài. Được được, à nghĩa là khi thấy một vị đó là trí tuệ thì mình cầu mình sẽ được trí tuệ như ngài, lời nguyện đó là cái nhân lành đó, không có sai đâu. Nhưng mà không biết kiếp nào thôi, hơi lâu thôi chứ được. Người đời thường nói một nghề thì sống, đống nghề thì chết. Có người thì nói là nhất nghệ tinh nhất thân vinh á. Một nghề thì mình có thể mình chuyên sâu, còn nhiều nghề thì mình không chuyên sâu.

[1:54]Nhưng mà đó duyên phúc thôi. Có người trong cuộc đời họ họ phải đi qua 10 nghề rồi bắt đầu mới làm giàu được, chứ không phải là cứ một nghề bám hoài. Vì nó tùy duyên, tùy phúc của mình đó, nên nhân quả không có cố định. Có người đi học cái ngành y rồi thành công suốt đời ở cái ngành y thôi, là rất là tinh xảo, nổi tiếng. Nhưng có người đi qua rất nhiều nghề rồi làm giàu nhờ cái nghề cuối cùng, chứ còn những cái nghề đầu mặc dầu giỏi cũng không thành. Nên không có, đây chỉ là một cái quan sát trong một khía cạnh chứ không phải là quan sát toàn bộ, cho nên chúng ta không có phải chấp vào đây. Mình cố gắng làm phúc, thì lúc nào cái phúc nó đủ rồi,

[2:27]thì mình chụp một cái nghề nào thích hợp là đều thành công. Như có người xuất thân từ cái nghề làm thợ mộc, nhưng mà làm thợ mộc hoài không thành công. Nhưng mà cái phước của người đó đời xưa á, là chuyên là lấy xe chở quý thầy đi, lấy xe chở những người bệnh đi, thì cái người đó làm thợ mộc không thành công, cho tới cái ngày mà làm lái xe thì bắt đầu cái công việc ổn định, mà để dành dụm được rồi mua xe rồi mở luôn hãng xe luôn. À bởi vì cái duyên đời trước thành công là ăn thua theo cái phúc của mình đã làm, cái nhân của mình thuộc về chuyên chở, thì tới chừng cái chuyên chở mới thành cái phúc.

[3:03]Còn ví dụ mình học cái nghề thợ mộc nhưng mà không phải nhân duyên của mình thì học rồi từ từ cũng bỏ. Nó lệ thuộc vào phúc. Tụng kinh Bát Nhã, Phật soi năm uẩn đều không, thì tại sao tụng các kinh lại phải đi Bát Nhã? Trong khóa tụng cúng và đốt sớ, câu này thầy không hiểu nói. Trong đây có nhiều người hay hỏi về cái bài kinh Bát Nhã lắm. Hỏi bài kinh Bát Nhã là nói là bài kinh Bát Nhã nó ngược với kinh A Di Đà, cho nên là tụng kinh này thì không tụng kinh kia được, hoặc là nói là tụng cả hai đều được, thì ý thì như thế nào? Thì chúng ta hiểu thế này: Sở dĩ chúng ta có thời khóa tụng ngày hôm nay

[3:37]là do cách đây khoảng hai thế kỷ hơn, ngài Mật Lâm quốc sư ở bên Trung Hoa á, ổng làm thầy của vua, cho nên ổng mới soạn một cái khóa tụng thiên vị về Mật tông tụng chú nhiều. Nên bắt tăng chúng phải tụng năm đệ Lăng Nghiêm là thần chú không đọc không hiểu gì hết. Rồi Đại Bi, thập chú, toàn là những cái lời chú mà đọc, chính người tụng cũng không hiểu luôn. Nhưng mà bên Mật tông thì tin vào linh thiêng, nên chỉ là niềm tin. Vì ông đi theo Mật tông, mà ông là quốc sư, nên ông ép là cả nước phải theo cái thời khóa do ông soạn và thiên vị Mật tông. Tuy nhiên, ông sợ mất lòng vì lúc đó là cái giới mà đồng

[4:15]bào Phật tử người ta tu Niệm Phật cũng rất là đông. Nên ông để lấy lòng đó, ông gài một cái thời khóa tụng Tịnh Độ buổi chiều là vào phải tụng Đại Bi, sau đó tụng thời A Di Đà. Và cũng sợ mất lòng bên Thiền tông là thích cái bài kinh Bát Nhã Tâm Kinh, nên ông để bài kinh đó cuối cùng. Nghĩa là hai thời khóa tụng thì nó đều có đủ ba cái tông phái để tránh mất lòng lẫn nhau: là Mật tông, Tịnh Độ tông và Thiền tông. Trong đó, Mật tông là được thiên vị nhiều nhất và Thiền tông là bị kém ưu thế nhất. Đó vậy, đó là do cái ý kiến chủ quan của ngài Mật Lâm quốc sư. Nên sau này, thì khi mà nhiều vị tăng ni sinh người ta được học kỹ lưỡng về lịch

[4:54]sử, người ta biết hết nguồn gốc rồi, người ta bắt đầu người ta cải cách lại. Giống như bên các sư Nam tông thì đâu có tụng những kinh đó. Các ngài tụng theo những kinh Nikaya thì cũng rất là có công đức, không sao hết. Nên đây chỉ là một giai đoạn, lúc nào đó chúng ta xem bài kinh nào mà hợp với ý Phật, tăng trưởng được đạo đức của mình thì tụng đâu hiểu đó, và từng ứng dụng được vào trong đời sống thì đó là những bài kinh thật lý tưởng. Còn tụng mà không hiểu gì hết, thì nên xét lại. Bởi vì Phật dạy chúng ta phải xét lại tất cả mọi điều. Phật dặn rằng: "Đừng bao giờ tin điều gì vì điều đó là được truyền lại rất lâu.

[5:28]Đừng tin điều gì vì điều đó là được một vị thầy khả kính nói ra. Đừng tin điều gì vì mình nghĩ cho nó là đúng, tức là biết hoài nghi luôn cả chính mình. Mà chúng ta chỉ tin điều gì khi chúng ta xét tới xét lui kỹ lưỡng, thực hành tới lui thật nhiều và thấy nó có kết quả đúng." Thì cũng vậy, chúng ta cứ tin mà tụng kinh này kinh kia, nhưng mà nhiều năm nhiều tháng mình không tăng trưởng được đạo đức, không tăng trưởng được lòng từ, phúc không tăng thì phải xét lại những bài kinh của mình tụng. Phải luôn luôn như vậy, phải có cái hoài nghi. Có người thì nói rằng đạo Phật rất hay, nhưng mà tại sao đạo Phật không có được truyền bá rộng rãi?

[6:05]Để để cho mọi người sống thương yêu nhau, tốt đẹp với nhau, để cho người ta đừng có làm khổ nhau, vân vân. Thì chúng con xin hỏi một vài điều như sau: "Làm thế nào để truyền bá rộng rãi đạo Phật trong nhân dân?" Thì câu trả lời là làm sao?

[6:20]Mỗi người, ai đã là đệ tử Phật, ai đã nhận được cái chân lý tuyệt vời của đạo Phật thì phải biến mình trở thành một sứ giả, chứ không có đợi chờ ai được nữa. Không bao giờ chúng ta đứng đó, chúng ta đợi chờ ai để làm cái điều gì đó cho Phật pháp được truyền bá rộng rãi, mà chính mỗi người chúng ta. Và công đức nằm ở chỗ này rất là lớn. Chúng tôi tạm phân biệt ba loại công đức á: Ví dụ bây giờ mình có một triệu đồng, mình thấy cái người đó họ đói, mình cho họ một triệu thì họ sống được bao lâu? Theo giá cả ở đây, ở Hải Phòng của ta thì sống được bao lâu? Người một tháng, người thì ba tháng. Như vậy có người xài sang và có người tiết kiệm nha. Thôi coi như là cho ba tháng đi.

[7:07]Được rồi. À nhưng bây giờ có một người họ muốn học nghề mà họ thiếu một triệu đóng tiền học nghề, mình cho họ một triệu thì mình giúp họ bao lâu? Một đời. Và bây giờ có một người họ không hiểu đạo lý, mình đem một triệu đó mình mua sách, mua băng giảng cho họ nghe, và họ bừng vỡ được đạo lý, từ đó họ sống rất là tốt, họ thương yêu được mọi người, họ không làm khổ ai nữa và chỉ đem lợi ích cho con người thì mình cứu họ được bao lâu? Vô lượng kiếp. Đúng như vậy. Và như vậy cũng một triệu thôi, nhưng mà tùy lúc chúng ta làm nó tạo ra được cái phước khác nhau hẳn luôn. Và cũng như vậy, cho nên cái người mà có công

[7:44]đức truyền bá Phật pháp, phước rất là lớn. Ta nói cái ngày chúng ta chết đó, chúng ta không đem được cái thứ gì theo hết: quyền uy, chức tước bỏ lại; tiền bạc bỏ lại; bà con, gia đình, thân quyến gì nhà cửa bỏ lại hết; chỉ đem theo được cái tội và phúc mà thôi. Mà trong cái tội phúc đó, thì chúng ta phân biệt ba loại phúc, thì cái phúc nào là ngon lành nhất? Chính cái phúc mà giúp người biết được đạo lý, để người ta trở nên người tốt. Đó là phúc lớn nhất. Và chúng ta chết xuống dưới âm phủ á, thì Vua Diêm Vương có xét tội phúc mình cũng xét trên cái đó trước. Ví dụ có người nói chết xuống gặp Vua Diêm Vương, cái Vua Diêm Vương mới hỏi:

[8:21]"Này thiện nữ kia, bao lâu nay ngươi đi chùa ngươi làm được công đức gì nói ta nghe? Chứ còn cái tội của ngươi thì ta có sổ hết ở đây. Hồi trước là gian tham, lừa gạt hay dữ lắm là ta nạp sổ, sổ đen nằm đây hết. Bây giờ ta chờ cái công đức để ta trừ bớt cái tội." Thì người kia nói: "Dạ, con mỗi rằm con đều đi cúng chùa một nải chuối." "Cái tội ngươi nhiều quá mà ngươi cúng chùa có nải chuối thì không bù lại được. Thôi ta cho ngươi tạm thời làm con khỉ ăn chuối bù lại." Có người nói: "Dạ, con hễ thấy đường hư thì con đắp, thấy người nghèo thì con cứu giúp." Cái Vua Diêm Vương nói: "Được, cái này là biết thương người giúp người,

[8:56]thì ta cho ngươi đầu thai lên làm người làm một người giàu sang sung sướng, muốn gì được nấy, muốn xe có xe, muốn nhà có nhà, rồi không cho ở lâu dưới này nữa, đi đầu thai gấp." Nhưng mà có người á thì nói là: "Con sống là con độ được 100 người biết Phật pháp, giúp cho họ hiểu Phật pháp thuần thành." Thì Vua Diêm Vương nói: "Cái phước ngươi quá lớn, cho nên là ta cho ngươi lên cõi trời ở 1000 năm. Sau đó trở xuống đây làm người giàu sang sung sướng." Nên chúng ta hiểu là cái phước mà giúp người mà hiểu đạo phước rất là lớn. Và chính mỗi người chúng ta phải làm, không có đợi ai hết. Mà mình phải quy định, đặt chỉ tiêu.

[9:32]Nếu mà mình là người ăn hay nói giỏi, thì mình quy định một năm mình dụ được 12 người, tháng người thôi. Còn nếu mình hơi lù khù một chút, thì năm mình cù rủ năm người cũng được. Còn người nào siêu đẳng thì có thể một năm họ giúp cho được cả hai ba mươi người biết đạo. Cho tới khi mình chết mình có cái vốn dày dày rồi đó, là có thể nói chuyện được một cách hãnh diện với Vua Diêm Vương. Tại sao đạo Phật không được giảng dạy một cách tỉ mỉ, chi tiết trong thanh thiếu niên các trường phổ thông cơ sở và phổ thông trung học để các cháu khi lớn lên, khi đã là công dân, là cán bộ công nhân viên nhà nước

[10:03]không làm điều xấu, các tệ nạn xã hội sẽ ít đỡ đi? Cái người nào hỏi câu này đó, thì đừng hỏi thầy. Tại vì thầy không có cái quyền can thiệp vào trong trường học, mà cái quyền này thuộc về nhà nước. Chúng ta mong rằng một ngày nào, nhà nước ta à sau khi xem xét về giáo lý đạo Phật cũng như xem xét về cái quá trình đạo Phật đã gắn bó với dân tộc, thì sẽ có cái hướng đem những cái giáo lý hay của đạo Phật vào dạy hẳn trong trường học, mà nhất là nhân quả nghiệp báo. Bởi vì chúng ta muốn cho một người biết đạo đức, có đạo đức á thì phải làm cho họ tin nhân quả. Nếu một người chưa tin nhân quả, không bao giờ họ có đạo đức được hết.

[10:45]Mà tại sao vậy? Bởi vì nhân quả là sự công bằng. Là chúng ta tin rằng cái điều dữ là phải gặp lại cái quả báo xấu, chúng ta tin rằng chúng ta làm điều lành thì chúng ta sẽ gặp được quả báo an vui, hạnh phúc. Chỉ vì tin chắc điều đó nên mình mới có sức mạnh để chúng ta không làm điều xấu và luôn luôn làm điều tốt, phải không? Còn nếu không tin nhân quả thì dù có nói đạo đức gì thì nói, rồi chúng ta vẫn hoài nghi, vẫn do dự và không có động lực. Nên chính cái cái sự tin và hiểu về luật nhân quả cho chúng ta cái động lực để chúng ta sống đạo đức. Nên vì vậy ngày nào mà nếu đất nước ta mà môn nhân quả học

[11:25]được đưa vào nhà trường thì nước ta là số một thế giới. Bởi vì thế giới chưa ai đem được điều này. Thế giới có đem thiền vào trong trường học. Có một số quốc gia: Ấn Độ nè, Úc, Mỹ nè, một vài trường của Nga có thử nghiệm, Pháp, Thụy Sĩ có thử nghiệm, Tây Ban Nha có thử nghiệm nè. Nhưng mà chưa cùng khắp mà chỉ đem thiền, chứ chưa ai dám đem môn nhân quả học hết. Mà nếu nước ta mà đem môn nhân quả học vào dạy cho học sinh thì đất nước này thay đổi liền. Thành đất nước khác hẳn và sẽ trở thành thầy của thế giới liền. Chúng ta mong ngày đó xảy ra. Nhưng cũng phải chờ đợi những vị mà họ có trách nhiệm họ xem xét.

[12:02]Mối liên quan giữa người cõi dương và người cõi âm? Việc đốt vàng mã, mua áo, đồ xe, nhà lầu, xe hơi, liệu người cõi âm có nhận và sử dụng được hay không? Nếu không, là hủ tục thì tại sao lại tiếp tục ngày càng tồn tại và ngày nay có xu hướng thái quá, làm thế nào để xóa bỏ? À đây cũng là một điều rất là tế nhị. Là đầu tiên á cũng chỉ là vì cái lòng thương thôi. Ví dụ như là khi mình có ba mẹ mất, thì cái người con hồi lúc mà sống mình phụng dưỡng cha mẹ, nhưng mà cảm thấy chưa đủ. Tức là chưa báo hết được lòng hiếu mà cha mẹ đã mất. Và khi cha mẹ mất rồi thì lòng thương tưởng tràn đầy, cũng muốn làm cái gì đó tiếp tục để cho gọi là báo

[12:41]hiếu là phụng dưỡng cha mẹ ở cái cõi bên kia. Thì người đó không biết cách nào, thì lúc đó ở bên Trung Hoa có một cái tín ngưỡng xuất phát từ cái những số vị thầy pháp của đạo Tiên chứ không phải đạo Phật. Từ cái đạo Tiên thì những thầy phù thủy và pháp sư đó mới bày là muốn cho người dưới âm có áo mặc thì cắt cái giấy thành thành áo rồi đốt, hóa đi. Hay là muốn người có ai nhà ở thì đốt làm cái nhà rồi đốt đi. Do đó cái điều đó không xuất phát từ đạo Phật. Và điều đó tồn tại là do cái lòng thương của người sống đối với người chết. Và chúng ta không phê bình nha, chúng ta không phê bình điều đó tốt hay xấu, hết lòng.

[13:21]Mà chúng ta chỉ bảo rằng điều đó không phải trong đạo Phật, mà từ cái ý niệm tốt là muốn tiếp tục phụng dưỡng cái người đã mất vậy thôi. Còn đạo Phật chúng ta thì như thế này mới chuẩn nè. Ví dụ như là chúng ta lo rằng cái người thân của mình mất mà không có quần áo ấm áp thì chúng ta đi mua quần áo ấm về, nhiều càng tốt, chúng ta đem bố thí cho người nghèo. Sau khi bố thí người nghèo xong, chúng ta đứng trước bàn Phật, chúng ta nói: "Con hồi hướng công đức này cho cha mẹ con, tên đó họ đó, được đầy đủ y phục ấm áp ở cõi âm", thì ngay tức khắc cha mẹ được liền. Đó là nhân quả. Hoặc là mình muốn cho cha mẹ mình có nhà ở,

[14:04]thì mình có thể là đến với địa phương, mình nói là bây giờ địa phương năm nay chỉ tiêu có xây nhà tình thương tình nghĩa đâu không, cho tôi xin đóng góp. Thì địa phương chắc là có, với những người nghèo đó, mình muốn sửa nhà lại thì nói là có cái nhà tình nghĩa ví dụ như 5 triệu, 10 triệu thì mình tùy sức mình. Ví dụ mình đủ thì mình cất luôn, ủng hộ luôn cho địa phương mình năm ba cái nhà tình nghĩa nếu mình giàu. Còn nếu mình không đủ thì mình cúng một phần, tức là: "Thôi tôi xin góp vào quỹ cất nhà tình thương tình nghĩa một triệu, hai triệu", rồi cho những người không có nhà. Rồi sau đó mình đứng trước bàn Phật mình cũng nguyện:

[14:36]"Con xin hồi hướng công đức này cho ba mẹ con ở cõi âm được có nơi ăn chốn ở ấm áp", thì ngay tức khắc vị đó có chỗ ở liền. Tức là đây là chỉ dùng công đức để hồi hướng và đó mới đúng với Phật pháp. Chứ còn bây giờ ví dụ mình làm một chiếc xe, mình mướn một chiếc xe rồi mình đốt xuống dưới nhưng mình không có đưa xăng xuống dưới làm sao mà chạy, phải không? Chiếc xe không ngồi đẩy vịn hoài. Mà bây giờ muốn đưa xăng xuống dưới thì sao? Tiền xăng giấy cũng khó, rồi phải có cái bồn đổ xăng giấy rồi phải đốt luôn cái người bán xăng chừa hoài cũng tội nghiệp người ta. Có nhiều người đốt luôn cái ti vi,

[15:09]mà ti vi mà không đốt phim xuống dưới thì lấy gì mà coi, để ngó màn hình hoài. Thôi hay nhất là cứ làm phước hồi hướng, đó là chân chính nhất nha. Việc xây lăng tẩm ở nghĩa địa? Thật ra thì thế này, nó cũng có cái giá trị phần nào chứ không phải không. Bởi vì người chết á họ có ba cái điểm mà họ quyến luyến, nếu họ chưa đi đầu thai thì có ba cái điểm họ hay quyến luyến. Thứ nhất là chỗ họ thường ở, cái nhà họ thường ở là hay quyến luyến về đó. Thứ hai là cái chỗ mà bị chết á, ví dụ cái người bị đụng xe là họ hay đi lẩn quẩn ngay chỗ đó. Và thứ ba là chỗ chôn cái xác của họ. Thì chỗ cái mồ mả họ hay về đó mà nếu mà xây ấm cúng thì

[15:47]họ cũng cảm thấy ấm cúng chứ không phải là không. Tuy nhiên là nước ta thì đất chật người đông dần dần, vì vậy cái chủ trương mà cứ lấy nhiều đất để xây mộ dần dần cũng là không được khuyến khích. Chúng ta chỉ mong rằng cha mẹ chúng ta được phước mà không cần phải về ở nơi nghĩa địa mà sẽ về ở nơi cái chùa để được tu, hoặc là về ở một cõi thần linh cao hơn, một cõi trời cao hơn, thì hạnh phúc hơn là cứ ở ngoài nghĩa địa. Nên vì vậy, là vừa để mà tránh cái tốn đất mà vừa để cha mẹ có một cái nơi ăn chốn ở đàng hoàng ở cõi âm, chúng ta hãy làm phước hồi hướng cho cha mẹ mình như chúng ta vừa nói như vậy.

[16:24]Làm những điều giúp người, giúp đời, giúp cho Phật pháp, rồi hồi hướng công đức cho cha mẹ thì cha mẹ được ấm êm an lành mà không cần nhất thiết phải ở nghĩa địa để mình cứ phải xây lăng hoài. Mộ địa táng là quan trọng, nếu phá làm bậy bạ thì người dương bị hại. Nếu người đó đã siêu thoát đầu thai ở kiếp sau thì mộ đó có còn quan trọng và linh thiêng hay không? Ở nước Trung Hoa với nước ta nó có cái môn rất là đặc biệt là phong thủy. Tức là cái tin rằng nếu cái mộ của ông bà đặt vào một nơi tốt thì con cháu sẽ làm ăn phát đạt, mà nếu đặt vào nơi không tốt thì con cháu làm ăn kẹt, và bị không có may mắn.

[16:59]Thì cái niềm tin đó rất là sâu dày và chúng ta không dám phê phán. Không bao giờ chúng ta dám phê phán là điều đó có hay không có hết. Vì chúng ta không đủ con mắt để nhìn. Mà ông bà ta ngày xưa là rất là chú ý môn này. Những cái gì ông bà chúng ta xem xét thì chúng ta cũng luôn trân trọng nên không phê bình. Tuy nhiên chúng ta biết một điều này là tất cả đều lệ thuộc vào nhân quả. Nếu cái người đó có đức thì sau này tự nhiên khiến con cháu sẽ có phước. Mà nếu người đó có đức tự nhiên khiến mả của người đó sẽ đặt vào một nơi rất tốt. Và con cháu sẽ theo đó mà phát. Cho đến khi cái đức dòng họ đã hết,

[17:36]rồi con cháu đã làm tội, thì tự nhiên cái mả của ông bà bị xâm hại. Tự nhiên ai lại đó phóng uế, hay đóng cái cây để cây đâm vào là con cháu bị khốn triệt. Thì cái đó không phải là nguyên nhân đầu tiên là do cái mộ, mà nguyên nhân đầu tiên là do cái gia đình đó đã bắt đầu tạo tội. Vì vậy, là chúng ta cứ giữ đức hạnh cho chặt thì tự nhiên cái mồ mả của ông bà mình là được bảo vệ mãi mãi. Cho nên chúng ta bảo vệ ông bà mình, cái mồ mả ông bà mình, thì không phải là bằng cách là rào giậu kỹ lưỡng, mà chính là chúng ta sống cho xứng đáng, chúng ta sống cho tốt với mọi người, thì tự nhiên mồ mả của ông bà mình sẽ luôn luôn được được an toàn, ha.

[18:13]Có phải người chết được đầu thai ngay là do hướng tâm kiếp trước hay là linh tính như nào ở trong Phật pháp? Cái đầu thai lâu hay nhanh á là còn tùy theo cái nhiều duyên, không hẳn. Ví dụ như một người có phước quá thì cũng không đầu thai liền, buộc phải lên cõi trời ở để sung sướng. Hoặc là có người có phước nhưng mà cái duyên cha mẹ chưa đến. Ví dụ thế này, cái người đó đời trước họ biết tu theo Phật pháp, hay thương người, hay giúp người, lúc nào nhẫn nhục, hiền lành mà nhân quả quy định rằng cái người đó đó thì phải đầu thai vào con của cái mà mẹ là một người đẹp nhất nước nè, bố là người quyền uy nhất nước.

[18:50]Cái quy định như vậy để được sinh ra được cái gen là cực kỳ đẹp, cực kỳ giỏi, cực kỳ sung sướng, mọi điều muốn đều được. Tức là nhân quả đã quy định ở đó rồi. Nhưng mà cái duyên chưa tới. Cái duyên mà cái người mà tương lai sẽ làm thủ tướng đầu tiên lấy nhằm người vợ đẹp thì duyên đó chưa xảy ra. Có cái ông làm thủ tướng thiệt nhưng mà cái duyên là ổng lấy vợ xấu thì cái người này không đầu thai vô nhà đó, chờ. Hoặc có cái người cực kỳ đẹp nè nhưng mà lấy phải một cái ông thì ổng chỉ làm đạp xích lô thì cái duyên không đầu thai được, cứ phải chờ. Chờ đúng một ngày đẹp trời nào đó có hai người đó thương yêu nhau,

[19:24]người nam thì rất là giỏi, người nữ thì rất là đẹp, mà hai người đều có phúc. Vào đến cái ngày đó họ lấy nhau mà tương lai người nam sẽ lên làm thủ tướng, thì đúng duyên đúng số rồi, có khi phải 50 năm, 70 năm sau thì cái người kia mới đầu thai vào để đúng cái số mình, chứ người ta không ở một căn nhà tầm bậy do phước quá nhiều. Nên là cũng phải đợi. Còn trường hợp mà người mà đầu thai nhanh, chết đầu thai nhanh là thế này: là bởi vì cái người đó có cái phước là lúc họ sống họ thương yêu quá nhiều người, nên bây giờ là ai cũng thương họ và họ đầu thai nhà nào cũng được hết. Chúng ta mà chết khó đầu thai là cũng do là không ai thương mình hết.

[20:05]Không ai thương mình hết, cho nên mình không có chỗ để đi đầu thai. Bởi vì sao? Bởi vì một người mà đầu thai vào gia đình để làm con cái gia đình đó thì phải được cha mẹ rất là rất là thương. Cha mẹ thương thì mình mới làm con, nhưng mà mình không có cái số để được người đó thương thì đâu có vào nhà người đó được? Phải kiếm nhà người khác, ai thương mình mình mới vào được. Nhưng mà tiếc rằng lúc mình sống mình hình như mình cà chớn quá, đụng ai mình cũng quậy, mình chẳng thương ai hết, nên không ai thương mình. Và thế là lúc chết rồi đi tìm cái người nào có thể thương mình để đầu thai vào tìm không ra, thế là cứ làm ma lang thang vất vơ vất vưởng.

[20:41]Nên vì vậy, chúng ta sống trên đời chúng ta hãy thương yêu mọi người, hãy gieo rắc tình thương yêu, hãy kêu mọi người thương yêu nhau. Tới chừng mình chết mà quá nhiều người than khóc thương tiếc, mình rất dễ đầu thai, vào nhà nào cũng được. Xin vào nhà nào ai cũng thương yêu mình hết. Còn không là cứ vất vơ vất vưởng nha, xong không có chỗ không có nơi đói rách đói rét khổ lắm. "Người có tuổi thọ cao có phải là người đó có sống nhân đức làm việc thiện hay còn do yếu tố nào khác?" Chúng ta không nói do gen di truyền hay do lối sống hay do môi trường sống gì hết, chúng ta nói trên nhân quả, là cái người thọ mà phải thọ mà khỏe mạnh nè, thăng?

[21:18]Thọ mà không bệnh nè, thọ mà con cháu tôn trọng nè, thọ mà chung quanh ai cũng kính ngưỡng nè, thì thọ đó đúng là thọ có phước. Còn thọ đó mà con cháu ai hắt hủi không nuôi, phải lê lết ngoài đường mà kiếm ăn một mình, bệnh lên bệnh xuống chết chết không được, thì cái thọ đó không phải nhân đức. Cái đó gọi là đa thọ đa nhục, càng thọ càng nhục. Còn có người càng thọ thì càng có phúc, thì đó là do mình có sống nhân đức thật. Nha, không quyết định nha, không quyết định là sống thọ là tốt hay không tốt, mà quyết định là ở chỗ chúng ta sống thọ mà sống như thế nào. "Người chết đã siêu thoát, đầu thai thì khi gọi... gọi dí...

[21:56]dí là gì?" - Dạ thưa thầy đó là gọi hồn đấy ạ! - Gọi hồn hả? À à. "đánh đồng thiếp có về không? Nếu chết lâu gọi dí vẫn về thì đã đầu thai chưa?"

[22:09]Thật ra đó, là nếu mà về mà đúng người đó thì người đó chưa đầu thai. Còn có khi chết lâu quá rồi gọi về vẫn về được, coi chừng cái người đánh đồng là giả, giả mạo nha, đừng có tin hết. Vì đôi khi mình tin quá rồi người ta nói gì mình cũng tưởng là đúng, chứ sự thực là lúc đó người đánh đồng đang giả á. Có rất nhiều trường hợp người đánh đồng giả làm cái dí gì đó về, nha, nên bớt tin mấy chuyện đó. "Người đầu thai kiếp sau có thay đổi giới tính không? Nam thành nữ, nữ thành nam?" Có, thường xuyên, đó là chuyện thường ngày ở huyện nha. Có những người mà thấy đang là nữ nhiều khi đời trước là nam,

[22:45]thấy nam đời trước là nữ, không chắc gì hết, hoàn toàn không chắc. Mà tại sao mà người đó thành nam hay thành nữ? Là do có nhiều cái nhân duyên, nhiều cái nguyên nhân. Có khi người đó là người nam thành nữ nhưng mà thành nữ là thành công chúa, phải không? Có khi người nữ thành nam mà thành nam thành thằng ăn mày thì cũng làm nam chả sướng ích gì, phải không? Nhưng mà do cái nhân duyên gì đó rất nhiều yếu tố bí mật và tế nhị rất là khó nói. Thí dụ trong trường hợp có một cái người, ông này ổng thuộc Hồi giáo, vì Hồi giáo cho phép là mấy vợ? - Bốn vợ. - Bốn vợ. Và ông rất thích đàn ông phải bốn vợ thì mới mới thoải mái, ví dụ vậy.

[23:23]Thì nên ông ao ước ông được sinh qua bên cái đất nước của Hồi giáo, thì đúng là ông được như nguyện, kiếp sau ông sinh qua được đất nước Hồi giáo nhưng làm phụ nữ. Thế ông làm một trong bốn bà vợ của ông nào đó, con thần nào đó. Ông Ali Muhammad, Ahmed gì đó không biết. Ali Baba gì đó. "Người dương làm thế nào để tiếp xúc với người âm? Phương pháp?" Chúng ta chỉ được quyền tiếp xúc với người âm khi nào chúng ta có duyên và xứng đáng. Chứ còn nếu tất cả chúng ta đều tiếp xúc được với người âm hết thì cõi đời này loạn cào cào lên hết. Cho nên người chết rồi xin hãy yên ổn, và cần thiết như vậy để tái sinh luân hồi.

[24:05]Chứ nếu chết rồi vẫn tò tò giống như người sống trong nhà mình chịu không nổi đâu, thử tưởng tượng đi. Phải không? Thử tưởng tượng là ví dụ như bố mẹ mình chết rồi, chôn rồi, nhưng mà đi ra đi vào đều thấy ổng ngồi trong nhà, cũng ngồi uống trà nữa, chịu nổi không? Không, chịu không nổi, không biết xử làm sao nữa. Cho nên thôi, chết thì hãy chết, chết luôn. Và chúng ta hãy theo nhân quả hồi hướng công đức thôi, nha. Còn trường hợp mà tiếp xúc là khi nào có cái duyên rất đặc biệt của người đó, hoặc là người đó là một vị thánh đắc đạo tiếp xúc mà họ không có tiết lộ bí mật, họ tiếp xúc mà họ giấu để cho cuộc đời vẫn tiếp tục ổn định vậy.

[24:41]Nên có lần có người hỏi chúng tôi nói: "Tại sao trời Phật không cho con người nhớ lại kiếp trước kiếp sau để họ sống hiền lành? Tại họ biết có kiếp trước kiếp sau thì họ sẽ sống hiền lành, chứ cứ quên hoài cái người ta không biết có luân hồi nhân quả và người ta cứ sống ác độc." Thì chúng tôi mới trả lời: "Nếu mà cho mà mọi người nhớ được kiếp trước kiếp sau á, chúng ta sẽ thấy cuộc đời này nó loạn tung phèo lên, lộn tung phèo lên hết, không còn cái thứ gì được nữa hết. Tại vì sao? Bởi vì bà già đó bả có ông chồng bả chết trước bả, thì bả chưa kịp chết, thằng bé đầu thai lên năm tuổi, nó gặp bả nó chạy lại:

[25:11]"Em, anh đây!" Thì chúng ta thử tưởng tượng cái cuộc sống lúc đó như thế nào? Bả chịu không nổi: "Thôi ông chết rồi tôi cũng muốn quên, ông đừng nhớ gì hết. Và tôi chỉ tưởng nhớ ông trong kỷ niệm, ngày xưa ta đã yêu nhau anh đã tặng tôi cái bông bụt gì đó gì đó vân vân gì đó, thôi đủ rồi."

[25:30]"Làm cỗ bàn hoa quả xôi chè rượu... thường thịt... để cúng bái người âm có về ăn uống không? Nếu có sau khi cúng người dương ăn có ảnh hưởng đến sức khỏe không?" Có đấy, nếu khi mình cúng thức ăn người âm có về hưởng đấy, và cúng xong thì đừng có dùng lại. Chỉ có một cái thức ăn mà chúng ta cúng chúng ta càng ăn càng tốt là cúng Phật thôi. Thì khi chúng ta ăn thức ăn đó chúng ta hưởng được cái ân điển của Phật. Tại vì Phật không có dùng, nhưng mà Phật ban cái điển lành vào trong cái thức ăn, thức ăn rất là tốt. Còn cái người âm thì họ ăn thật sự, họ lấy hết những cái tinh chất trong đó, mình ăn chỉ còn cái bã vật chất không còn cái tâm linh trong thức ăn.

[26:09]Vật chất đều có hai mặt là cả tâm linh và vật chất, khi mình cúng thì người âm họ lấy hết phần tâm linh, còn cái bã vật chất mà mình sử dụng thì lâu ngày cái đầu mình bỗng nhiên bị suy nhược thần kinh, mình mất cái minh mẫn đi, nó vậy thôi chứ không ảnh hưởng gì cái khác. Nhưng mà sống mà mất minh mẫn thì thôi cũng là một cái không hay. Rồi nhưng mà cúng Phật á, nhớ là đừng có cúng đồ mặn nha, đừng có cúng gà, đừng có cúng thịt. Tại vì những điều đó những thứ đó không tinh khiết. Chúng ta chỉ nên cúng hoa quả trái cây, và cúng xong rồi á thì đừng có ngồi chờ nhang tàn rồi bưng đi về nhà mình hết thì coi như mình đâu có cúng cho Tăng phải không?

[26:45]Cúng đến chùa là cúng Phật, Pháp, Tăng. Cứ ai cũng bưng bao nhiêu đến cúng rồi bưng về sạch bấy nhiêu cái thầy trụ trì mình đói meo, không được. Nếu mà mình cúng là thôi lần lúc khác, ví dụ cái phần mình cúng á thì mình để luôn mình cúng hẳn không nói tới nữa. Hôm khác mình đến chùa đó, của ai cúng á thì mình xin thầy, thầy cho con một chút lộc, trái nho nhỏ thôi. Chứ không phải là mình cúng một mâm cái bưng về một mâm là thôi đâu có phước gì đâu phải không? Rồi mấy lần sau là sẽ không được ân điển gì hết. Trước khi mình cúng thì hoàn toàn buông hẳn, chấm dứt, đứt hẳn không có đòi lại. Không có ai cho mà đòi lại hết,

[27:18]cúng Phật không đòi lại, mâm đó phải để tại chùa luôn, không bưng về. Còn mình muốn xin cái lộc, cái điển lành của Phật á thì đến những buổi khác chỉ xin miếng nước hoặc một trái nhỏ vậy đủ rồi, vậy là lòng thành. Chứ còn cho rồi đòi lại cái vết đó còn tội nặng nữa. Mà hình như mình hơi bị hơi nhiều nha, hơi cho rồi đòi lại á, cúng rồi bưng về á, không được. "Lại có ý kiến cho là sau khi cúng xá tội vong nhân..." "Thưa thầy, khi người chết đem thiêu có ảnh hưởng? Không, thiêu tốt hay chôn tốt? Con nghe nói là thiêu thì không về được." Không có đâu! Nó không ảnh hưởng gì đến cái linh hồn người đó hết,

[27:53]chỉ có lúc mình thiêu người đó hơi bị nóng một chút, vậy thôi, chứ vẫn bình thường. Còn nó siêu hay không siêu, đầu thai không đầu thai là do nghiệp của người đó chứ không phải là do thiêu hay chôn. Chỉ có điều lúc thiêu thì người đó cảm thấy nóng bức chút xíu, vậy thôi, ảnh hưởng vào linh hồn. "Tại sao xưa nay các chùa đều không tổ chức các buổi giảng về Phật pháp như hôm nay chẳng hạn? Để Phật tử đến chùa hay làm việc thiện mà không phải là tự phát mà là tự giác có tốt hay không? Luật sư Bùi Khiêm Nhượng." Tại sao xưa nay hầu hết các chùa đều không tổ chức? Thì xin hỏi các chùa, xin hỏi thầy trụ trì, nha.

[28:30]Còn như như thầy đây, như thầy là hay giảng về Phật pháp mà ở trong Nam nên ít có khi ra ngoài miền Bắc. Ở trong Nam cũng vậy, ai mời thì mình giảng, còn ai không mời thì đành không giảng, mà ai chê thì thôi nín luôn. Thấy chưa chê thì còn nói, mà lát nữa mà nghe Phật tử chê là thôi trốn luôn, không ở đây nữa, không đi tới đây nữa. Ai khen thì còn quay lại Hải Phòng, ha, ai mà chê là thôi nghỉ chơi Hải Phòng luôn.

[29:01]Con xin hỏi Thầy con người Việt Nam với Đức Phật. Thật ra Đạo Phật chúng ta không có biên giới, nha, không có đất nước, không có biên giới ranh giới. Tuy nhiên Đạo Phật có cái hay là Đạo Phật không có một cái tổ chức quốc tế cho nên khi Đạo Phật đến với đất nước nào thì Đạo Phật chỉ lo phụng sự cho lợi ích của đất nước đó. Còn các tôn giáo khác họ có một cái tổ chức quốc tế cho nên khi họ đến cái nước này nhưng họ lại phục vụ cho cái hệ thống quốc tế của họ. Nên vì vậy là ở các đạo khác ít có khuyến khích lòng yêu nước nhưng riêng trong Đạo Phật lại khuyến khích lòng yêu nước là vì vậy. Bởi vì Đạo Phật đến đâu là trở thành của đất nước đó chứ không còn của Ấn Độ nữa.

[29:39]Và Đạo Phật dạy những điều mà ai cũng có thể áp dụng được: luật nhân quả, lòng từ bi, lòng khiêm hạ, đạo lý vô ngã, sự thiền định, vân vân, tất cả các bác dùng được. Và người ở nước nào thì đem những đạo lý đó để lo cho đất nước của mình. Đạo Phật là như vậy, nha. Kính bạch Thầy, con có giúp một người thời gian thờ Phật và dạy họ niệm Phật để tiêu trừ nghiệp chướng. Nay bà mẹ chồng làm thầy cúng lại bảo không được thờ Phật nữa, thờ Phật chỉ được thờ trên chùa thôi. Nhưng họ lại sợ hỏi lại con, con bảo phải tin tuyệt, tin Phật lòng tin tuyệt đối không được thay đổi như thế có đúng không? Thì đúng quá rồi chứ. Chúng ta phải thờ Phật và tin tuyệt đối,

[30:14]không bao giờ lung lay vì bất cứ một cái ý kiến của ai hết, nha. Chúng ta có thể chết nhưng mà lòng tôn kính Phật không bao giờ thay đổi, hãy nhớ điều đó. Vừa qua con được nghe một bài giảng về đất, con thấy nó quá siêu hài hoà. Thấy linh hồn của đất rất là vi diệu, hài hoà bao nhiêu nhìn lại mình thấy quá nhỏ bé, ích kỷ đã tạo ra lỗi lầm với đất. Muốn giữ được cái tâm bình lặng, thanh cao khi đối với trần cảnh thì phải làm thế nào tránh bị lạc trước trần cảnh mà tạo ra oan nghiệp vô tình? Để mà đừng lầm lỗi, người ta phải mất 30 năm cuộc đời với tất cả quyết tâm và trí tuệ của mình. Cho nên cái câu hỏi này không phải đơn giản trả lời, phải không?

[30:52]Nghĩa là để cho mình suốt một đời không làm lầm lỗi nữa nhiều khi quý Thầy suốt một đời vẫn chưa chắc là mình không còn lầm lỗi, phải không? Cho nên điều này không đơn giản. Cái câu hỏi này rất là hay. Câu hỏi này rất chí tình, rất là thiết tha, rất là sâu sắc. Nhưng mà để thực hiện được điều này cực kỳ khó. Chúng ta phải tu đúng theo Bát Chánh Đạo của Phật. Từ cái chánh kiến là hiểu cho đúng đạo lý ở đời, rồi từ cái chánh tư duy là thanh lọc nội tâm mình không còn tư tưởng xấu, đến cái chánh ngữ là không bao giờ nói một điều sai lầm, bắt đầu mới bước qua chánh nghiệp là tạo vô số điều phúc, rồi mới đi đến cái chánh mạng là chúng ta có một cái nghề để nuôi

[31:28]thân mình rất là hợp lý, rồi mới tới chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Và cái quan trọng nhất cái việc tu là chỗ này, nói thì mênh mông, là lúc nào cũng ước ao để thấy được lỗi của mình thì người đó sẽ lần lần bớt đi lỗi lầm. Nhớ như vậy. Đầu tiên á khi mình tu thì mình không biết mình có lỗi đâu và mình càng tu thì càng thấy được lỗi lầm của mình. Người nào mà thấy được lỗi của mình tức là người đó đã biết tu. Và càng thấy lỗi mình nhiều thì người đó tu đang tiến bộ, trí tuệ đang tăng trưởng. Và người nào mà lại khát khao để luôn luôn thấy được lỗi của mình, người đó sẽ làm thánh. Bởi vì chỉ có vị thánh mới thích thấy được lỗi của

[32:10]mình, còn cái người phàm thì thích cái điều gì? Thích thấy lỗi của của hàng xóm.

[32:18]Chỉ có bậc làm thánh mới thích thấy lỗi của mình. Nên vì vậy, chúng ta phải 30 năm tu hành nhưng mà buổi ban đầu chúng ta hãy xác lập một cái ước mơ, mình xin với Phật là: "Xin Phật gia hộ cho con luôn luôn thấy được lỗi của mình từ trong thầm kín nhất. Có những điều khó thấy nhất nhưng mà xin cho con đủ tinh tế để phát hiện được cái lỗi của mình". Khi mình cứ cầu nguyện mãi như vậy thì bỗng nhiên mình nhanh chóng thấy được lỗi. Và khi nhanh chóng thấy được lỗi thì sao? Thì mình sẽ sẽ không lầm lỗi nữa. Đó, đó là cái bước tiến như vậy. Nhưng mà hãy đợi đấy, 30 năm sau. Mà 30 năm sau như vậy á đến cái ngày mình chết mình

[32:58]sẽ rất an lành, sinh về một cõi rất là an vui. Bởi vì người đó không có lỗi, rất là hay. Bao lâu nay con rất phân vân hiện tượng... À, cũng hỏi về cái việc mà tụng kinh Di Đà với Bát Nhã hồi nãy chúng ta trả lời rồi nha. Cho nên là chúng ta hãy tụng cái bài kinh gì là chúng ta không phê bình mà bài kinh đó làm chúng ta hiểu được đạo lý, hiểu một cách rõ ràng để ứng dụng được trong cuộc sống. Thì bây giờ không có nói kinh này hay kinh kia dở nữa, không nói nữa. Con đang tập ngồi thiền, con cứ ngồi là có nhiều cái hiện lên đầu con mặc dù con không muốn nghĩ đến nó. Vậy nên Thầy dạy con niệm Phật hay đếm hơi thở ra từ 1 đến 10?

[33:36]Con không có thời gian tụng kinh niệm Phật ở nhà nhưng mỗi khi con đi tập thể dục con lại ngửa mặt lên trời niệm Nam Mô A Di Đà Phật, vậy thấy Chư Phật, Chư Thánh có chứng cho con không? Chứng thôi đâu có sao, đừng lo nha. Ngồi trong nhà niệm cũng chứng luôn, bất cứ nơi nào, nha. Phật là mọi lúc mọi nơi. Di động còn mất sóng chứ Phật không bao giờ mất sóng. Cho nên là mọi lúc mọi nơi, lúc nào lòng chúng ta tưởng đến Phật là Phật đã đến rồi, nha, đều chứng cho lòng thành của chúng ta hết, không sợ. Còn đang tập ngồi thiền mà hay còn bị vọng tưởng thì chúng ta nên hiểu rằng để thắng được vọng tưởng,

[34:07]thắng được vọng tưởng là mình đã thành thánh rồi đấy. Cho nên vì vậy con đường không đơn giản, tuy nó là một điều gần gũi, lúc nào chúng ta cũng suy nghĩ trong đầu của mình nhưng mình muốn dừng, nghĩ là của mình mình muốn dừng á, không ngờ mình không dừng được vì dường như nó không phải của mình. Thì có rất nhiều cái phương pháp để mà dừng được cái vọng tưởng lại để cho tâm đi vào vắng lặng. Thì ở đây chúng ta không đủ thời gian để trình bày. Xin mời quý Phật tử nghiên cứu thêm những tài liệu mà chúng tôi có viết, có nói về thiền. Còn hiện nay tạm thời trong lúc gấp rút quá chúng tôi chỉ đề xuất như thế này:

[34:45]Đối với người mà hay niệm Phật là chúng ta ngồi nghiêm chỉnh kiết già đúng tư thế, thẳng lưng, toàn thân đúng đẹp, đúng đẹp thế nào phải có người hỏi để chỉ nha chứ không có nói được. Chúng ta hít vào niệm một câu niệm Phật, thở ra niệm một câu niệm Phật. Theo hơi thở mà niệm Phật và lâu ngày tâm sẽ an ổn. Mà khi thở vào đó, chúng ta sẽ thở toàn thân mình chứ không phải thở trên ngực. Hít vào: Nam Mô A Di Đà Phật, thở ra: Nam Mô A Di Đà Phật. Cứ biết rõ hơi thở để đặt câu niệm Phật cho chính xác. Đó, chúng tôi đề xuất tạm, chứ còn rất nhiều phương pháp kỹ lưỡng, chi ly, chi tiết từng chút, từng chút, nha.

[35:23]Khi nào có dịp chúng ta trao đổi thêm, hoặc là quý Phật tử nghiên cứu các tài liệu của chúng tôi, nha. Phật tử con không có điều kiện đến chùa mà tụng kinh ở tại gia: Kinh Lương Hoàng Sám, Kinh Kim Cang, Kinh Sám Nguyện có bị lỗi không ạ? Tốt thôi đâu có sao đâu. Phật mọi lúc mọi nơi mà, nha. Còn khi mình có điều kiện mình đến chùa mình tụng chung với huynh đệ, cái không khí mà đông người như vậy á nó tăng thêm cái sức mạnh lẫn nhau thì rất là hay. Phật tử chúng con đến gia đình nhà hiếu tụng kinh cầu siêu thất thất lai tuần có lỗi phải không ạ? Được, phải hộ niệm cho nhau, nha. Ví dụ như có quý Thầy hướng dẫn thì đó là điều rất là hay,

[35:58]mình cũng theo quý Thầy mình tụng hộ niệm giùm cho huynh đệ của mình. Còn trường hợp nhiều khi những nơi không có Thầy thì Phật tử mình vẫn phải tự mà hộ niệm giùm cho nhau, điều đó rất là hay, không có lỗi gì hết mà càng có phước nữa. Con bạch Thầy, khi vào khoá lễ Phật thì nên ngửa bàn tay hay úp bàn tay giống tay xuống con xin Thầy chỉ bảo? Thì có hai cái cách giải thích. Có người đó khi mình lễ Phật á, tay mình để ngửa và đầu mình đặt lên, trán mình đặt lên cái bàn tay để ngửa đó với ý nghĩa là giống như mình nâng chân của Đức Phật và mình gối cái đầu mình lên chân Đức Phật. Vì ngày xưa bên Ấn Độ có cái tập tục là khi kính

[36:33]trọng ai quá thì hôn cái bàn chân của vị đó. Đến gần đây vẫn còn cái tập tục đó, như thánh Gandhi vậy, những người Ấn Độ họ thương ông quá đến gặp ông là quỳ xuống hôn bàn chân ông cái đã, đấy. Nhưng ngày nay thì bởi vì chúng ta sợ sida, sợ siêu vi B, rồi phong đòn gánh rồi vân vân cho nên chúng ta không có làm vậy nữa. Nhưng mà đó là ý nghĩa tượng trưng. Còn một cái phương pháp là chúng ta úp tay xuống và đầu, cái trán đặt xuống đất thì không đặt lên bàn tay mà đặt thẳng xuống đất luôn là với ý nghĩa rằng là đứng trước Phật chúng ta chỉ là cát bụi thôi. Bởi vì khi mà tôn kính Phật quá sức rồi thì

[37:11]mình thấy mình chỉ thật là một hạt bụi. Thì ý nghĩa này cũng rất là hay, ha. Đấy. Riêng chúng tôi thì chúng tôi theo cái cách lễ Phật là tay úp xuống và đầu đặt lên đất luôn, là cách của chúng tôi. Còn người khác có thể cách khác thì mình không có can thiệp, cả hai đều có ý nghĩa. Mỗi khi con ngồi thiền đều thấy các đầu ngón tay nằng nặng, tê tê đó là sao vậy? Nằng nặng, tê tê thì nó nhiều trường hợp. Nếu mà tâm mình yên mà nằng nặng, tê tê đó là cái nhân điện bỗng nhiên nó bùng phát thì đây là tốt. Còn nếu mà mình tâm mình chưa yên mà tay mình nằng nặng, tê tê là có thể là do cái mạch máu mình chảy chưa đều,

[37:47]rồi mình có dấu hiệu bệnh nó hiện ra, tức là chúng ta có dấu hiệu bệnh tim. Nên khi mình ngồi thiền cái bệnh nó hiện ra thì phải chữa trị nhẹ khéo léo. Mỗi khi con ngồi thiền có lúc mặt như có nhiều dòng điện tác dụng giống như cảm giác một khi bị điện châm, làm sao để hết hiện tượng đó? Nếu mà nó châm quá mạnh á, nó có ngứa mà cảm giác khó chịu á là do trong tâm chúng ta tích lũy nhiều tư tưởng xấu thì nó làm cái ngứa cái châm nó khó chịu. Còn nếu cái ngứa cái châm đó mà dễ chịu thì đó là điện phát sinh do tâm mình có yên, nhân điện phát sinh khi tâm mình được thanh tịnh, vắng lặng. Thì đó là tùy coi khó chịu hay không khó chịu để mình biết là tốt hay xấu.

[38:24]Nhưng mà trường hợp mà nếu nó bị khó chịu, ngứa ngáy thì đừng gãi, mà chỉ biết là mình có lỗi trong tâm niệm và cứ sám hối thôi, ráng tu sám hối một thời gian bỗng nhiên sẽ hết. Tức là khi tâm mình thánh thiện, cao đẹp rồi không nghĩ bậy nữa rồi thì tự nhiên hết những cái cái ngứa ngứa trên mặt nha. "Làm cách nào để vô thức tốt khi ngồi thiền?" Tức là tâm vắng lặng đó, thì câu này cũng là một cái câu hỏi rất là phức tạp như nãy giờ chúng ta nói, đòi hỏi chúng ta phải đúng phương pháp và có công đức, giúp người an vui rất là nhiều thì chúng ta mới, tâm mới bắt đầu có thể yên dần yên dần được. "Vợ chồng con có trì được Lăng Nghiêm không ạ?"

[39:02]Trì Lăng Nghiêm năm hội, năm đệ có hiểu không? Có hiểu gì không? Thầy không hiểu. Nếu người nào mà tụng kinh Lăng Nghiêm năm đệ mà hiểu thì giỏi hơn thầy. Và cũng chính vì lý do đó, có lẽ do căn cơ của thầy thấp cho nên thầy không hề khuyến khích tụng kinh Lăng Nghiêm. Không hề khuyến khích tụng năm chú Lăng Nghiêm, mà chỉ tụng những đạo lý nào đọc vào phải hiểu rõ ràng bằng tiếng Việt Nam. Và những đạo lý đọc rồi phải áp dụng được trong đời sống. Còn để tin rằng tụng một đoạn kinh mà không hiểu gì hết mà cao siêu và linh thiêng thì thầy xin phép chưa tin, chưa tin, không tin, khoan tin, chờ hay để đấy.

[39:39]Còn bây giờ thầy chỉ tụng những điều gì mà thầy hiểu rõ ràng, làm tâm hồn an ổn và cuộc sống mình thăng hoa thật sự. Thầy không trả lời nên hay không nên nha, tùy mọi người. "Khi người ốm chết thì tâm linh xuất ra từ từ, còn người chết đột ngột ở đường trong khi tai nạn thì tâm linh xuất ra như người ốm không?" Ai nói người ốm thì cái hồn nó xuất ra từ từ? Ai biết điều này giỏi vậy? Ngay cái tiền đề bắt đầu là đã sai rồi. Không có chuyện là xuất ra từ từ. Nó chỉ thế này thôi nè: mê, ví dụ cái người bệnh đó rồi mê, không tỉnh nữa, và trong cái mê đó rồi có khi họ lịm rồi họ chết luôn, thì làm cho người nhà không xác định

[40:17]được thật sự là lúc họ mê và tới lúc họ chết hoàn toàn, bởi vì nó giống quá, cứ mê mê mê mê rồi lúc họ lặn ngắt không hay, rồi tưởng là xuất ra từ từ, không phải. Có một lúc họ đã mê và có một khoảnh khắc họ chết thật sự, chứ không có xuất ra từ từ, vậy thôi nha. Và trong cơn mê đó họ thấy nhiều cảnh lắm. Họ thấy gặp cái này gặp cái kia nhưng chưa chết cho đến khi mà não tắt hẳn, chết hẳn não, lúc đó họ mới chết thật sự. Nhiều khi tim vẫn còn ấm mà não đã chết rồi là coi như đã chết thật và đều là chết một lúc, tức khắc liền. "Xin thầy hoan hỷ giải đáp cho con, tại lý do gì mà con là người ba phải, không có ý chí nhất quán,

[40:56]hay thay đổi, lúc thế này cũng được, lúc thế khác cũng được?"

[41:05]Chúng ta gọi là tự nhận mình ba phải cũng là người giỏi rồi đó. Ba phải nghĩa là gì? Ba phải nghĩa là ai nói gì mình cũng chấp nhận, thấy không? Có khi cái người bạn bên đây nói: "Anh phải đánh răng ngày ba lần mới đúng", cái mình "Ờ, được được." Có người kia nói: "Anh đánh nhiều anh gãy răng, anh đánh răng một ngày nửa lần thôi", chớ không đánh. Cái mình: "Ờ, có lý." Tức là ai nói gì mình cũng chấp nhận liền, bởi vì mình thiếu cái gì? Thiếu cái khả năng nhận định đúng sai, phải không? Hễ có ai mà nói, xúi là làm, là tin, vì mình không có cái nhận định được đúng sai. Mà tại sao mình không có khả năng nhận định đúng sai?

[41:40]Bởi vì mình không có không có trí tuệ. Mà tại sao mình không có trí tuệ? Bởi vì? Bởi vì đời trước mình thiếu làm phước. Nhớ trí tuệ là do phước tạo ra. Cái người như vậy bây giờ hãy siêng làm phước đi. Hãy ráng giúp người. À, bây giờ ai xúi mình ba phải cũng được, nhưng hễ chỉ chấp nhận điều thiện thì mình ba phải, còn xúi điều quấy thì không ba phải nữa. Bắt đầu từ đây cương quyết cái đó giùm chút nha. Rồi khi mà bắt đầu làm được nhiều việc thiện, từng lần lần cái trí tuệ mình tăng lên rồi mình nhận định thế này là đúng, thế kia là sai. Cái người mà trước xúi mình làm gì mình cũng làm, bây giờ bỗng nhiên có lúc mình bắt đầu thấy họ sai,

[42:18]chứ không phải luôn luôn là đúng, có lúc họ đúng có lúc họ sai và mình thấy rất rõ, bởi vì nhờ cái phước là mình luôn chọn việc thiện để làm, không làm việc ác nữa, lần lần cái hết ba phải liền, như thế nhá. "Thưa thầy, giữ thanh tịnh, công phu niệm Phật, chay trường, tịnh khẩu, ăn chay trường có thật cần thiết không?" Mỗi cái đều có cái giá trị. Ví dụ như cái tịnh khẩu ít nói hoặc là cấm bặt không nói là cần thiết trong một giai đoạn nào đó chứ không phải luôn luôn. Mình có cái miệng để mình đem Phật pháp đến với mọi người mà mình không xài thì kiếp sau mình sao? Mình sẽ sinh được vào cái loài không có miệng nữa, nhân quả là thế, hoặc là câm.

[42:57]Tuy vì phải dùng cái miệng để nói lên điều tốt đẹp cho cuộc đời này mà không chịu nói, tịnh khẩu thì kiếp sau cho mày tịnh khẩu luôn. Ông Diêm Vương nói: "Rồi, đáng lẽ chú mày phải biết dùng cái miệng để nói Phật pháp cho mọi người, mà chú mày cứ chấp cái tịnh khẩu. Tịnh khẩu là chỉ một lúc thôi, để chuyên chú là đừng có giao tiếp mà đi chuyên sâu vào nội định tâm một lúc thôi, xong rồi phải trở ra, thế còn cứ lúc nào cũng tịnh khẩu mà chủ trương cho đó là hay thì kiếp sau không có miệng để nói nữa đấy." Ăn chay trường, chay trường thì trước hết là tốt, bởi vì chúng ta không có góp vào việc sát sinh.

[43:37]Nếu mà đông người không có ăn mặn, ăn sát sinh nữa thì Trái Đất này rất là thanh bình, vì nghiệp sát con người sẽ rất là nhẹ. Mà nhiều người ăn mặn, sát sinh quá thì cái nghiệp sát của Trái Đất này rất là nặng và Trái Đất cứ chiến tranh liên miên hoài, không dứt được là do nghiệp sát sinh đó, nên ăn chay tốt. Nhưng ban đầu chúng ta không có ép là phải ăn chay trường liền, cân nhắc sức khỏe và sự tập luyện của mình và công việc của mình nữa ha. Còn cái người tu mà ăn chay trường là phải chấp nhận để được cái sự thanh khiết thì phải chấp nhận sức khỏe kém, đó luôn luôn như vậy. Không có được cả hai:

[44:14]"Tôi vừa được thanh khiết mà vừa mạnh khỏe", không bao giờ có chuyện đó. Chỉ có một vài người cơ thể rất đặc biệt thì ăn chay mà vẫn mạnh thì đó là trường hợp riêng của người đó thôi, còn đa phần trên tổng quát thì ăn chay phải luôn luôn yếu sức hơn người ăn mặn. Nhưng khi mình đã chấp nhận bớt tạo tội, được thanh khiết thì phải chấp nhận yếu sức khỏe, đó là cái giá phải đánh đổi ha. Còn mình niệm Phật để giữ tâm thanh tịnh, niệm Phật để tưởng nhớ lòng kính Phật rồi từ đó, từ cái niệm Phật này mà vô số đạo đức tăng trưởng như tâm từ bi tăng trưởng, trí tuệ tăng trưởng thì niệm Phật này rất là hay, không có gì đâu, phải không?

[44:51]Chúng tôi vừa mới giảng cái bài Tiến trình niệm Phật ở chùa Đình Quán ở Hà Nội, chúng tôi có phân tích điều này rất là rõ, mà niệm Phật sao cho đúng nè, chứ niệm Phật lâu rồi mà không thương yêu ai là niệm Phật sai. Phải niệm Phật lâu rồi bỗng nhiên mình thấy lòng mình thương yêu con người tràn đầy. Cái trước những cái người mình ghét sau này hết ghét, mình thương luôn. Những con vật mà mình không để ý bây giờ nhìn một cánh chim bay qua bầu trời mình vẫn thương, nhìn một con chó lạ của ai nó chạy lại trước nhà mình mà nó tè bậy mình cũng thương luôn, không có cầm đá đi chọi nó nữa như lúc trước nữa.

[45:22]Và thương yêu cả từng cái cọng lá, từng cái nhánh cây, và niệm Phật đúng là phải vậy đó. Hôm nay chúng ta không phân tích bởi vì chúng tôi đã giảng rồi. Đó như vậy nha, mỗi cái đều có cái tốt, chúng ta phải biết cho rõ thì đều có cái cần thiết lúc nào đó. "Xin thầy cho con biết rằng khi chết thì linh hồn của con người đi về đâu và làm gì ạ?" Thì chúng ta có nói với nhau rồi phải không? Nói rất nhiều lần, đạo Phật có nói về ba cõi sáu đường, tức là những người mà nghiệp nặng thì chết sẽ đọa địa ngục, ở đó bị trừng phạt tiếp, bởi vì người này làm tội mà ở trên trần gian luật pháp không có tìm thấy, không có xét xử hết.

[45:57]Là người này có còn cái phước chút xíu gì đó, quá gian ác mà lại lọt qua được cái lưới của luật pháp hay luật pháp xử chưa hết. Ví dụ như cái người này giết người, à họ vào cái nhà đó họ khảo của ai rồi họ giết cái người cha, sau khi giết người cha thì gia đình đó rơi vào túng thiếu luôn, tại vì đó là trụ cột của gia đình thì người vợ rồi con đau khổ khóc lóc bao nhiêu năm trời chưa hết rồi bắt đầu kinh tế suy sụp luôn, đói lên đói xuống, con cái thất học luôn, mà luật pháp chỉ xử cái tội giết một mạng người thôi chứ không có xử cái hậu quả phía sau và cả một gia đình kia thê thảm, luật pháp không xử.

[46:31]Nhưng mà luật nhân quả xử: xuống địa ngục, xuống âm phủ Diêm Vương xử. Thế là ở trên trần gian nói: "Thưa ngài, lúc sống là tôi đã bị ở tù 20 năm là vì cái tội giết người này rồi, bây giờ xuống đây sao mà phạt tôi nữa?" Thì vua Diêm Vương sẽ nói: "Luật pháp ở trần gian xử rất là nương tay là một mạng người đáng lẽ phải đổi một mạng người, nhưng mà xử 20 năm là chưa công bằng nhá. Rồi sau khi cái người cha chết cả gia đình họ rơi vào túng thiếu, khổ sở, họ khổ biết bao nhiêu cả một cuộc đời còn lại, cho nên cái khổ này thì luật pháp chưa xử nên bây giờ ta xử tiếp cho công bằng. Quỷ sứ đâu, lôi hắn xuống địa ngục đày đọa vài trăm năm cho ta." Không phải đơn giản.

[47:11]Đó là người nặng tội. Rồi kế đó cái người nhẹ tội hơn chút thì chết làm hồn ma bóng quế vất va vất vưởng không ai cho ăn, đói lên đói xuống. Hoặc là một tội khác thì đầu thai làm súc sinh như làm chó, làm heo, gà, vịt. Rồi còn cái người mà tội và phước đan xen không rõ ràng thì trở lại làm người, một người bình thường, bình thường không giàu không nghèo. Còn người làm phước nhiều trở lại làm người quyền quý, vinh hiển. Còn người đời sống quá thánh thiện thì lên cõi trời hưởng phước. Còn một người có công rất nhiều với đất nước thì sinh làm vị thần. Là như vậy nhá, có những chỗ ta phải đi. "kinh Pháp Hoa là mẹ của chư Phật." Cái này

[47:49]là do kinh Pháp Hoa tự nói chính mình nha. Bây giờ ví dụ như thầy nói câu này quý Phật tử tin không nha: "Tôi là ngon nhất của mấy ông thầy tu." Nói vậy nghe có lý không? Thì mình đánh giá này sao? Nói cái ông thầy này kiêu căng, khoác lác. Bởi vì sao? Bởi vì cái người mà đúng á thì lúc nào hỏi á thì hỏi: "À thầy có duyên ra miền Bắc giảng như vậy thì trong miền Nam được bao nhiêu người giảng hay như thầy?" Thì thầy phải trả lời như thế này: "Này thầy là người giảng dở nhất miền Nam. Trong miền Nam còn vô số người giảng hay hơn thầy nhiều. Mà khi nào Phật tử đủ phước sẽ được nghe những vị đó giảng.

[48:26]Còn bây giờ tạm thời thôi nghe thầy giảng đỡ để cho dễ ngủ thôi nha." Đấy. Phải nói như vậy. Cho nên tự trong kinh tự mình là "mẹ của chư Phật" thì mình hãy xét lại. Không có cái lời nói nào như vậy mà hợp lý đâu. "Cầu siêu thì vong linh có siêu thoát không?" Đây cái câu này hay đây. Tức là khi một người chết thì gia đình luôn luôn tổ chức thỉnh quý thầy hoặc là nhờ Phật tử về hộ niệm cầu siêu thì ý nghĩa cầu siêu nó như thế nào? Trên căn bản nhân quả thì ai gieo nhân người đó chịu tội, phải không, chịu phước. Không ai làm thế. Giờ ví dụ như cha mẹ ta lúc sống có làm phước như thế, làm tội như thế thì chết phải gánh lấy mà mà chịu.

[49:07]Mình nói vậy là con cái không có gánh được giùm nhưng thật ra không phải vậy đâu, vẫn có liên quan. Liên quan thế này: giờ ví dụ như cái người cha mẹ đó lúc trước nuôi con cái á bằng cái tiền hối lộ thì con cái khi mà nhờ cái tiền đó mà lớn lên thì bảo đảm là đứa con dễ hư và sau này đứa con sẽ tan hoang. Hoặc là cái cha mẹ tần tảo làm cái nghề lương thiện nuôi con thì đồng tiền đó đứa con sẽ được may mắn hưởng phước và càng ngày nó càng phát triển, tương quan. Cho nên vì vậy cái tội cái phước mà cha mẹ làm á liên quan tới con cái, con cái có gánh một phần trách nhiệm trong đó vì mình được nuôi lớn lên từ cái đồng tiền đó mà,

[49:46]phải không, từ công sức đó mà nên đâu có phải là không liên quan. Nên khi cha mẹ chết, may mắn là được cái người con biết Phật pháp. Thế là người con mới cầu phước cho cha mẹ. Mà để làm cái việc phước cho cha mẹ thì phải nhiều năm nhiều tháng làm hết chuyện này tới chuyện kia. Nhưng mà gấp rút trước mắt là cầu siêu cái đã. Mà cầu siêu là thế nào? Tức là mình thỉnh quý thầy quý cô mà những người có cái đạo đức sâu dày, chân chính, à mình nhờ quý thầy quý cô nhờ quý thầy cầu siêu giùm cho ba mẹ con tên này tên này. À quý thầy cô sẽ tụng kinh và và đọc cái tên lên giống như là gửi gắm vậy. À chúng ta dùng cái từ "gửi gắm" là thích hợp, ừ gửi gắm.

[50:26]Bởi vì cái vị thầy, vị cô đó là người tu hành chân chính cho nên được thần thánh lúc nào cũng che chở và lắng nghe. Nên nhớ nha, cái người mà tu hành chân chính thì lời nói của mình luôn được thần thánh lắng nghe. Còn cái người mà xà bạt thì thôi, nói chẳng ai nghe. Cho nên mình lựa một vị tu hành chân chính rồi mình nhờ vị đó gửi gắm cha mẹ mình, chữ đó mình gọi là cầu siêu. Thì ừm khi mà vị thầy chân chính đó nói một câu như vậy thì cha mẹ mình đúng là người có tội, đáng lẽ phải đọa. Thì do cái lời gửi gắm của vị thầy cô đó thế là các thần thánh xét lại. Thay vì đem cha mẹ mình phải giam trong địa ngục,

[51:04]nhưng mà do có lời gửi gắm của cái vị thầy cô đó cho nên thôi xét đến cái công đức nhiều cái liên quan như vậy thì thôi thay vì để cho người này phải đọa làm nghề khổ sở thì bắt người này phải về chùa để đoái công chuộc tội, tức là ở chùa giữ chùa, làm những việc phước âm thầm trong bóng tối tại vì chỉ là hồn ma thôi mà. Nhưng ở chùa làm hộ pháp, chăm sóc không cho ai vào chùa ăn cắp thế này thế kia, giữ gìn chùa. Thì thời gian kéo dài cũng bao nhiêu chục năm á, tội nhẹ rồi mới tính cái chuyện đi đầu thai. Đó là cái sự gửi gắm của quý thầy quý cô là như vậy. Nhưng mà người con phải tiếp tục làm phước,

[51:38]cầu siêu là trước mắt thôi, chứ lâu dài phải bỏ tiền ra làm bao nhiêu việc phước để hồi hướng cho cha mẹ thì cha mẹ mới nhanh hết tội. Còn nếu cha mẹ mình là người đã có phước rồi thì mình gửi thêm tiếng thì cũng chẳng hại gì nhưng mà cũng không phải là cần thiết lắm. Vì cha mẹ mình đã biết tu rồi thì không cần. Nó cũng giống như ngoài đời vậy á, cái nhân quả y chang vậy á. Nhiều khi một đứa nào nó chạy lạng lách cái bị công an tóm vô vô đồn. Bỗng nhiên có cú phone xuống: "Cháu tôi đấy nhá, thôi các ông nương tay cho nó, rầy sơ sơ thả về." Thế nể cái ông lớn thôi mới thả về. Đó, vậy thôi à, cũng giống y.

[52:13]Nhưng mà trong đạo Phật thì nói theo đạo đức, còn ở thế gian thì nói theo quyền thế. Nó vậy, nó khác nhau chút. Thì cũng cái gửi gắm giống y như vậy. "Con ốm đau bệnh tật mãi, mong thầy bố thí cho con một lời chỉ dạy tại nghiệp gì gây nên nên con phải làm gì?" Giống thầy quá ta. Thầy cũng bệnh tật ha. Nghiệp bệnh á rất nhiều nguyên nhân, nên không thể nào mà chúng ta nói một lời được. Mỗi một cái bệnh đều có cái nhân của nó hết mà nhân đó rất là khác biệt nhau. Nên mình nói bậy nói bạ là không có chính xác. Thường hay nói là mình sát sanh là căn bản, ví dụ như mình là người phụ nữ trong nhà mà mình cứ phải

[52:47]đập đầu cá, cắt cổ gà để nấu ăn thì sau này mình thấy bệnh hoạn rồi cái người nhà mình phải chạy thuốc chữa cho mình. Bởi vì mình nấu cho họ ăn chứ không phải mình ăn một mình. Mình ăn một mình thì mình chết lẹ, nhưng vì mình nấu cho người nhà mình ăn nên người nhà mình phải chạy tiền thuốc ráng mà chữa cho mình. Đó, nhân quả không à. Và còn nhiều, còn nhiều nguyên nhân khác lắm, không thể tưởng tượng được. "Chúng con muốn thờ Phật tại gia, thờ chung với gia tiên và thổ đất có được hay không?" Không được nha! Phật luôn luôn ở ngôi cao nhất. Còn muốn thờ ai là phải thờ bên cạnh nhìn lại thôi, quay lại nhìn về phía Phật, chầu về Phật.

[53:22]Thì như vậy cái nhà đó sẽ được hưởng phước. Còn nếu mình thờ ai chung với Phật thì gia đình cứ lộn xộn hoài vì thờ sai, gia đình cứ rối đủ thứ chuyện xảy ra. Còn mình thờ đúng, Phật ngôi cao nhất ngay chính giữa ngay cái phòng thờ mình á, còn cha mẹ hay gì chầu về quay lại chầu về phía bàn Phật, gia đình nó từ từ êm ấm. "Bạch thầy, con rùa phải chịu để ông chim cưỡi lên mình, vậy ông rùa nghiệp duyên gì?" "Ông rùa." "Chim rùa á thầy." "Con rùa hả?" "Dạ." À, lâu lâu mình thấy có cái chân đèn phải không? Ở dưới là con rùa, ở trên là con chim hạc phải không? Vậy đừng hỏi thầy, phải hỏi cái ông mà điêu khắc ông tạo tượng đó.

[54:01]Tại cái ông ổng ổng nghĩ ra như vậy cho đẹp á, ổng nghĩ cho đẹp, không biết ổng nghĩ gì trong đầu ổng. Chứ còn chính mắt thầy thì chưa bao giờ thầy thấy mà có cái ông rùa nào mà cứ để cho con chim cỡi lên hoài, chưa bao giờ thấy nha, thì làm sao thầy trả lời được? Thì thấy trong mấy cái tượng chân đèn thì cái đó là phải hỏi ông điêu khắc. "Làm thế nào để mở rộng trái tim?" Thứ nhất là có thể giải phẫu cũng được.

[54:25]Còn sau đó mà nếu cảm thấy giải phẫu đau quá thì thôi, mình phải nguyện mỗi ngày là mình thương yêu tất cả mọi người. Những người mà mình không thể thương bây giờ phải tập thương hết, đó là mở rộng trái tim. Những người mà nào giờ mình thờ ơ, mình nhìn ai cũng như ai thì bây giờ phải tập, phải tự nhủ lòng mình: "Con xin thương yêu những người này, con xin thương yêu những người này." Cứ như vậy là trái tim sẽ được mở rộng mà không cần phải phải mổ ha. "Là phụ nữ có gia đình và bận rộn công việc cơ quan cũng như gia đình một lòng khát ngưỡng Phật đạo mong thầy chỉ giúp cho pháp môn tu hành phù hợp

[54:54]với hoàn cảnh của con." Chúng ta trước hết phải hiểu giáo lý nha. Hiểu giáo lý rồi tự nhiên mình sẽ biết là cái hoàn cảnh của mình mình sẽ tu cái điều gì là thích hợp nhất. Nhưng mà lúc đó tự nhiên mình sẽ biết là phải làm phước nhiều, à phải biết giữ giới, rồi có những khi mình phải dẫn dụ gia đình họ hàng mình cùng về với Phật pháp rồi tin nhân quả. Hoặc là có khi mà mình đi ngăn cản những cái em mà nó lạc lỏng ở ngoài đường, đưa nó về một cái nơi ở đàng hoàng để nó không có hư hỏng tiếp. Tức là tùy cái duyên mình. Hoặc là mình là người làm việc cơ quan thì mình tận tụy với công việc cơ quan của mình.

[55:32]Thay vì lúc trước mình chỉ ngóng ngóng là hết giờ là đâm đầu chạy vù, bây giờ mình cảm thấy cần là phải làm hết việc hơn. Vì làm ở cơ quan là thường mình có cái cơ hội để phục vụ cho dân, cho nước, thế mình ráng làm và cái phước nằm ở ngay đó, không cần phải đi tìm đâu xa. Chính ngay 8 giờ vàng ngọc là 8 giờ chúng ta tạo phước. Rồi sau ngoài 8 giờ vàng ngọc để tạo phước đó, chúng ta kiếm thêm mấy món nữa, kiếm thêm vài giờ nữa, tức là đem kinh sách hay đến đàm đạo nói chuyện với huynh đệ để làm cho người ta tăng trưởng đạo tâm thì đó ngoài 8 giờ mình làm thêm được 1, 2 tiếng ngoài giờ nữa thì phước càng càng lớn, có gì đâu, ha.

[56:06]Khi phước lớn rồi bỗng nhiên mình biết con đường đi rất là dễ nha. Làm phước trước, muốn tu gì phải làm phước trước. "Kinh Di Đà không phải Phật thuyết, vậy kinh Pháp Hoa phải Phật thuyết không ạ?" Toàn bộ hệ thống kinh Đại thừa thì không phải Phật thuyết, toàn bộ như vậy. Đó là lịch sử đã chứng minh rất là rõ ràng, giờ thế giới ai cũng biết. Phật chỉ giảng bộ kinh Nikaya. Tuy nhiên là những điều trong kinh Đại thừa có nhiều điều rất là hay, phù hợp trong những giai đoạn mà đạo Phật phát triển. Cho nên vì vậy, tuy không phải Phật thuyết nhưng mà bởi vì có những điều rất hay nên Phật vẫn gia hộ bộ kinh đó.

[56:39]Đó là lý do vì sao chúng ta thờ bộ kinh nào vẫn thấy linh là vậy. Bởi vì trong ý tứ trong đó có nhiều điều cao siêu mầu nhiệm là Phật chấp nhận. Dù tuy không phải Phật nói ra nhưng mà điều đó đúng với lẽ phải thì Phật vẫn gia hộ, vẫn hộ niệm. Cũng giống như một người mà không phải đạo Phật, không phải là Phật tử nhưng mà người này có lòng thương người, hay giúp người khác, làm trong cơ quan thì tận tụy, sống tốt mà bản chất không khác gì người Phật tử thì cái người đó tuy chưa quy y Đức Phật nhưng bỗng một hôm đi trên thuyền, sóng to gió lớn lật cái thuyền, chìm. Thì người đó cuống quýt quá không biết làm gì, cứ nói:

[57:18]"Có ai linh không, cứu con giùm!" Tại không không biết Phật là ai nên cứ la lên một câu: "Trời, có ai linh không, có ai linh thiêng cứu giùm con!" thì Phật cứu liền. Dù người đó không phải đệ tử Phật. Chúng ta nhớ cái chân lý, cái điều đúng á nó không có biên giới. Nó không phải là à phải thứ này là đạo Phật, thứ kia không phải đạo Phật, phải phân biệt, không có. Cái điều đúng nó vượt qua mọi biên giới hết và đều khiến cho thần thánh thương yêu. Có khi chúng ta không phải là Phật tử, nhưng chúng ta sống tốt thì Phật cũng thương chúng ta như thường. Và đụng chuyện cầu nguyện: "Có ai linh không cứu tôi!" vẫn được cứu như thường.

[57:51]Phật vẫn giúp ta như thường. Nhớ như vậy nha. A Di Đà Phật, kính bạch Thầy, Đức Phật nào lớn nhất trong tam giới? Tất cả Phật đều bằng nhau nha. Một Phật là tất cả Phật. Tên thì gọi khác thôi, nhưng một Phật là tất cả Phật. Có bức thư rất dài của một vị tỳ-kheo, một vị tăng sinh. Vị tăng sinh này bức thư rất là dài, chúng tôi không có tiện nói ra hết. Vì trong đó vị này có tâm huyết với đạo Phật, và bức xúc trước việc có một số tăng ni là không có cái đạo hạnh vẹn toàn, cho nên rất là bức xúc. Và mong rằng là chúng ta có một cái định hướng gì đó để cải cách lại điều này để làm sao cho chúng ta được

[58:35]nhiều người xuất gia chân chính tu hành hơn. Là vị này có cái tâm huyết như thế. Thì trước hết là chúng tôi tán thán cái tâm huyết của vị này. Tôi rất là tán thán. Người như vậy là cũng là chỗ dựa cho Phật pháp sau này. Tuy nhiên, để làm thế nào cải cách được khi mà những cái điều xấu nó lan rộng nhiều quá, thì chúng ta đừng có dùng đến một cái cơ chế tổ chức, mà hãy dùng đến cái sự giáo dục trong quần chúng tốt. Thế là bây giờ, chúng ta đưa ra cái giáo lý đúng trước cái đã, để cho nhiều người hiểu trước cái đã. Mà trước hết là Phật tử. Khi người Phật tử hiểu nhiều quá rồi, thì tự nhiên nó tạo thành cái áp lực buộc quý thầy quý cô phải, phải giữ lấy mình.

[59:19]Bởi vì người Phật tử họ quá hiểu chứ không ngây thơ là quý thầy nói gì họ cũng nghe, quý thầy sống sao họ cũng chấp nhận, không có. Bây giờ quý Phật tử biết xét nét, vì Phật tử rất hiểu giáo lý. Cho nên là tạo thành cái áp lực mạnh lên toàn thể tăng ni là người ta không dám sống bừa bãi nữa. Đó là cái thứ hai. Lần lần cho đến khi mà tăng ni họ nhận ra được cái giáo lý đó, rồi họ cũng tự nỗ lực họ phát triển tốt, thì bắt đầu họ sẽ ảnh hưởng dần lên những vị tôn túc lớn. Và những vị tôn túc lớn tới lúc phải xét lại đường lối, phải có một cái chủ trương thích hợp, cần thiết để mà thay đổi cả Phật.

[59:53]Nhưng con đường chúng ta đi sẽ hơi lâu. Và bắt đầu từ cái quần chúng cư sĩ Phật tử trước. Như vậy chúng ta phải kiên nhẫn chứ không có cách khác đâu, chúng ta không thể nóng ruột mà phải kiên nhẫn từng con người, từng con người. Có nhiều người quan niệm nếu vợ chồng còn trẻ có thờ Phật được không? Có lỗi không vì họ vì vợ chồng trẻ? À thì cái gian thờ Phật phải là một nơi riêng biệt, nha. Là lúc mà vợ chồng hay con cái đến lên lễ Phật thì đó là một nơi rất là thiêng liêng, cao nhất trong nhà, thì không có lỗi. Chứ đừng có thờ bừa bãi trong cái chỗ mình sinh hoạt, tiếp khách, nhậu nhẹt, ăn uống thì không nên.

[1:00:30]Thầy, từ lúc con sinh ra, sao trí tuệ của con rất kém, dù Thầy có giảng đến đâu con cũng không hiểu lắm, vì sao vậy con bạch Thầy? Không, có khi tại Thầy giảng dở không chừng. Biết sao giờ. Nhiều khi Thầy giảng dở giảng hoài người ta không hiểu, tức chết à. Thôi bây giờ thế này, bây giờ có khi mình chưa hiểu nhưng mình cứ đem điều đó đến cho người khác nghe tiếp ha. Mình chưa hiểu nhưng mà người khác hiểu. Thì khi người khác hiểu rồi, nhân quả trở lại đến mình, 10 năm sau bỗng nhiên người nghe đâu hiểu đó và có thể giảng lại vanh vách được. Nên giúp cho người trước. Điều mình mong muốn mình phải giúp cho người trước nha.

[1:01:04]Ở trần gian giết chúng sinh có tội lỗi gì không? Quá đi ha. Làm ta đau khổ mà mất sinh mạng sống mà sao không có tội lỗi được. Nhưng mà trường hợp nó nó du di không đơn giản như vậy. ví dụ thế này: Ví dụ như người chiến sĩ chiến đấu ở biên giới, phải giết giặc để bảo vệ đất nước thì có tội lỗi không? Nếu mà không giết giặc buông nó tràn nó giết sạch hết bà con thân nhân của mình ở hậu phương sao? Trẻ em không còn đến trường, người già không còn giấc ngủ yên, bởi vì đất nước bị xâm chiếm. Nên do đó là giết giặc để giữ nước người ta lại tôn vinh làm thần nữa. Tùy trường hợp. Hoặc là có một tay cướp khét tiếng, nó gây biết bao nhiêu là nợ máu.

[1:01:46]Bắt hoài không được nhưng một hôm là phát hiện ra nó, thế là những anh công an đuổi theo, bắn nhau giữa đường phố và một anh bắn trúng ngay tim nó rớt xuống nó chết liền. Sau khi cái tên đó chết rồi thì người dân thở phào, an vui, nhảy nhót, reo mừng dưới đường phố thì anh công an có tội không? Không. Trời, đem lại hạnh phúc bao nhiêu người. Cái tội sát sinh nó nhiều. Còn trường hợp, ví dụ cái người đó là một người nhà giáo tận tụy, thương yêu học sinh, mẫu phạm trong làng xóm, một cái tên cà trớn nào vô gây lộn đâm ổng một dao ổng chết, cũng không còn đồng nào trong túi. Thì tay đó đúng là đọa không biết bao nhiêu kiếp.

[1:02:20]Giết nhầm cái người tốt thì thôi đọa, đọa nặng lắm. Thì chúng ta xét nhiều mặt lắm chứ không đơn giản là hễ giết là có tội hay không có tội, nha. Nhân quả rất là chi ly và công bằng, xét trên nhiều mặt. Con ngồi thiền mà tụng chú Mật tông có được không? Không! Ngồi thiền là tự mình làm chủ để làm cho tâm yên lặng, vắng lặng, không suy nghĩ. Còn tụng chú mình không hiểu gì hết thì không thể gọi là thiền, mà đó là thiền Mật tông, tu theo Mật tông không phải tu thiền. Gần đây con có tranh cãi với một người gần chỗ con, cô hàng xóm có nói với con rằng là bề trên đày cô ấy. Con hỏi ai đày cô? Cô ấy nói rằng Phật đày cô ấy.

[1:02:55]Con có nói với cô ấy rằng Phật rất từ bi cứu độ chúng sinh, từ bi chứ không có đày ai hết, Thầy giúp cho con. Mà sao cô này cô biết là ở trên đày cô? Cái mà biết ở trên đày cô đó thì nó là ba trường hợp: Trường hợp thứ nhất, đây là một người nói, nói dóc cho vui, làm ra vẻ mình như thần thánh để người khác kính nể, thì người này không có gì để tin. Trường hợp người thứ hai là một người thấy cuộc đời mình có nhiều bất hạnh, mặc dầu trong tâm mình mình vẫn thương yêu con người, vẫn hay giúp đỡ người, nhưng mà cuộc đời mình gặp nhiều bất hạnh nên mới suy luận rằng mình là tiên trên trời, vị tiên rất là tốt nhưng mà xuống đây khổ quá thì chắc là tiên bị đọa.

[1:03:32]Nên đoán như thế mà nói như thế thì câu nói này không có lỗi. Còn trường hợp người thứ ba là một người có khi họ biết được thật sự. Họ có cái giao tiếp mà nhớ lại được quá khứ và họ biết rằng họ bị đọa trên xuống. Nhưng mà người như vậy họ không có nói bừa bãi, kín đáo lắm, họ không có nói. Còn nói ra tùm lum thì coi chừng là là không phải sự thật. Coi chừng là hiểu biết nha. Kính thưa Thầy, chúng con có nghe cây bồ đề có hạt bồ đề xâu thành chuỗi để niệm Phật. Thưa Thầy có không ạ? Thầy không nghe có hạt. Mà cái hạt bồ đề họ làm từ một cái cây khác, từ những loại gỗ khác nha, từ nhiều cái vật liệu khác.

[1:04:06]Mục đích của cái xâu chuỗi bồ đề là để, thế này thực ra đó là một mớ ăn gian. Vì sao vậy? Hồi xưa chư tổ mới kêu đệ tử: "À con ráng niệm Phật nha, con niệm Phật thì tâm sẽ yên lặng". Thì cái người đệ tử mới nói: "Thưa thầy, con ráng niệm Phật mà sao tâm không yên, vừa niệm mà cứ vừa suy nghĩ". Thì ông thầy ổng ngồi bóp trán ổng suy nghĩ một lát, ổng mới nói: "Bây giờ thế này, con vừa niệm mà con vừa đếm đủ cho thầy 108 lần". Thế là người đệ tử mới niệm mà vừa niệm mà vừa đếm cho đủ 108 lần. Vậy là tâm có tập trung căng thẳng không? Tập trung rất căng thẳng chứ sao nữa. Vừa niệm mà phải vừa lo đếm cho đủ 108, sợ trật.

[1:04:43]Hễ trật, ông thầy ổng bắt đếm lại. Bỏ, làm lại từ đầu. Thì niệm như vậy cái đầu rất là tập trung, phải không? Thì cái cách đó là cái mánh, một cái thủ thuật của ông thầy để buộc đệ tử phải tập trung cao hơn trong câu niệm Phật, và bằng cách là vừa niệm và vừa đếm. Thì cái người đệ tử đó thấy niệm một thời gian, thấy đếm cái tâm yên được. Cái vô trình với thầy: "Dạ, con niệm mà con vừa đếm thì con rất là, tâm rất là yên, dạ ráng sức tập trung". Thì sau đó, sau này khi cái người đệ tử đó mới dạy cho mọi người, nên mọi người khi niệm phải nhớ là niệm cho đủ 108, tám biến, tám lần mới có công đức mới thanh tịnh.

[1:05:20]Và nhiều người nghe cái câu đó rồi bắt đầu về cũng tập niệm cho đủ 108, nhưng mà hay quên, không nhớ. Hay quên rồi mới có một cái cách là để không quên là bằng cách làm xâu chuỗi 100, 108 hạt. Hễ lần một xâu một cái là niệm một câu, lần một cái là niệm một câu, thì tới chừng nào gặp lại cái chốt là biết mình đủ 108. Thì như vậy có cần phải tập trung căng thẳng đầu không? Không, phải không? Như vậy có nhiếp tâm được không? Không tập trung lấy gì nhiếp. Cho nên đó là một mớ ăn gian.

[1:05:54]À nhưng mà có cái là thôi nhìn coi cũng đạo mạo, nha. Mình vừa niệm Phật vừa lần xâu chuỗi thì coi cũng rất là đạo mạo. Và cái chuyện đó nó xảy ra nhiều cả ngàn năm rồi, cái bỗng nhiên chúng ta thấy thành bình thường. Làm thấy à hễ niệm Phật thì phải lần xâu chuỗi mới đúng nghi thức, chứ còn hồi xa xưa xa xưa thì không phải vậy. Hồi xa xưa là phải tự đếm chứ không có được nhờ xâu chuỗi đếm giùm. À như vậy đó. Còn bây giờ thì thôi ai thích lần chuỗi thì cứ lần, mà ai thử sức mình thì cứ thử sức là không cần xâu chuỗi mà vừa niệm vừa đếm thử xem, nha, vậy. Do diện tích nhà có hạn nên chúng con thờ một cái bàn Phật trên,

[1:06:30]dưới bàn Phật là bàn gia tiên, như vậy có được không? Và có gia đình đặt bát hương Phật cao hơn tất cả các bát hương khác có được không ạ? À không được nha. Không bao giờ được thờ gia tiên chung với Phật. Nếu mình mình cảm thấy phải thờ gia tiên không thể bỏ được thì đừng thờ Phật, khoan, đợi sau này nhà lớn lên chút. Còn mỗi khi muốn lễ Phật đến chùa lễ. Còn nếu mà cảm thấy buộc phải thờ Phật, thì phải để Phật ngay chính giữa, cao và gia tiên qua một bên quay lại. Bắt buộc, đó là chúng ta phải chọn thôi. Nên bát hương cũng rời ra nhau, không cần phải thắc mắc. Phật dạy không được sát sinh nhưng nhiều chuột muỗi quá, nếu giết có tội không?

[1:07:09]Thật ra đó, những chúng sinh nhỏ mà có hại quá đáng thì chúng ta cũng phải diệt bớt để bảo vệ môi trường. Vì nếu mà sợ tội sát sinh thì làm cho cái môi trường của chúng ta trở nên độc hại, làm cho nhiều người khác bị ảnh hưởng, nên cũng phải diệt bớt. Nhưng mà nếu mà tự tay mình giết nhiều quá thì cũng không nỡ, nên chúng ta chờ khoa học họ chế ra một loại thuốc thế là làm cho muỗi không sinh nở nữa. Chế ra một cái thức ăn gì rải ra muỗi đó thì khi muỗi nó ăn phải thức ăn đó hoặc là phun cái thuốc dính vào người nó thì nó không chết, nhưng mà từ đây nó không đẻ nữa. Mà nó không đẻ nữa thì sao?

[1:07:44]Từ từ nó sẽ tuyệt chủng và mình không mắc tội sát sinh. Nhưng mà ngày đó chưa thấy tới, nên ở đây ai làm nhà khoa học thì nghiên cứu đó giùm, nha. Còn chuột á thì đúng là con chuột bị cái thân nó to đó, mình giết nó nó đau nên mình bị tội nặng, nên giết chết chuột thì đúng là không nên. Tuy nhiên mà để hoài nó sinh sôi nảy nở, mà chuột sinh rất khủng khiếp. Chúng ta cũng phải mong làm sao các nhà khoa học có chế được cái loại thuốc là khi mà bỏ vào thức ăn, ăn rồi nó không đẻ nữa. Nhưng mà nghe nói thuốc Trung Quốc này ăn vào đẻ nhiều lắm nha, coi chừng. Thuốc chuột Trung Quốc ăn vào chuột không chết mà đẻ đẻ mắn hơn nữa.

[1:08:20]Ở gần nhà con có một cô gái còn rất trẻ, trong một lần ra nghĩa trang thắp nhang mộ thì về bị ma nhập. Trường hợp đó có không và phải làm sao? Có đấy. Có trường hợp ma nhập đấy chứ không phải không đâu. Nhưng mà nó có nguyên nhân. Nó có nguyên nhân là mình mắc nợ gì với cái vong đó. Đời xưa mình có cái liên quan gì, mình vay mình mượn người ta gì không trả, bây giờ người ta vay mượn lại của mình, có cái nhân duyên. Và một cái nguyên nhân nữa là do mình tự cao, nên khiến cái thần kinh mình nó bị để một cái cửa nhỏ hở ra thế là ma nhập vào được. Còn cái người khiêm tốn thì cửa đóng kín lại, ma không nhập vào được.

[1:08:54]Còn người lúc nào cũng kiêu kỳ cho mình là hay là giỏi thì tự nhiên có một cánh cửa bí mật mở ra, hồn ma nhập vào được. Nó có nhiều nguyên nhân như vậy, nha. Thì khi mà bị như vậy rồi thì cả nhà phải sám hối dữ lắm mới được. Phải bố thí, làm phúc, sám hối, đắp đường nhiều mới gỡ được chứ không có dễ. Thì sợ là như nghiệp xưa nhiều quá. Tại sao nhà Trần lại chủ trương tam giáo đồng nguyên? Tam giáo là gồm đạo Phật, đạo Khổng và đạo Lão. Thì vào thời đó, ba cái tôn giáo đó đều có mặt, phát triển ở đất nước ta cũng như Trung Hoa. Mà trong ba tôn giáo đó thì lấy đạo Phật làm gốc thì rất là hay rồi,

[1:09:29]nhưng mà trong đạo Khổng cũng có nhiều tư tưởng rất là lợi ích cho cuộc sống. Trong đạo Lão cũng có những cái đạo đức tiêu sái, thong dong, rất có lợi cho cuộc sống. Và các nhà sư của ta, các vị vua của ta đã độ lượng, bao dung được ba tôn giáo. Ở đây nói lên được cái tinh thần độ lượng, bao dung của, của đạo Phật mà các tôn giáo khác không có đâu. Các tôn giáo khác trên thế giới đó là chỉ có đạo mình độc tôn thôi. Có những cái đạo mà ai khác đạo họ giết được á, họ có quyền giết không có tội, khủng khiếp như vậy. Và người đạo khác đạo họ kỳ thị. Chỉ riêng trong đạo Phật, biết khác đạo đó nhưng mà lắng nghe,

[1:10:06]cái giáo lý nào xài được thì vẫn xài để mà đoàn kết con người lại. Nên cái chủ trương tam giáo đồng nguyên là từ cái từ bi của đạo Phật và cũng cái chủ trương là cố gắng dung hội và sử dụng được điều tốt của người khác. Nhiều người đến với đạo Phật với những cách nhìn nhận khác nhau: có người cho đạo Phật là tôn giáo thuần túy với nghi thức cúng bái và cầu xin, thì người thứ nhất này không hiểu gì về đạo Phật; có người cho đạo Phật là triết học thể hiện sự thăng hoa trí tuệ và khát khao, ước vọng, đúng một phần; có người cho đạo Phật là những quy ước về đạo đức, đúng thêm một phần nữa. Chỉ có hai người sau này đúng thôi, và cũng chỉ đúng một phần,

[1:10:41]chứ còn đạo Phật vĩ đại hơn nhiều, trùm phủ hơn nhiều, không có bất cứ điều gì trong cuộc sống này mà đạo Phật không lý giải được. Nhớ như vậy. Bất cứ chuyện gì. Chúng ta không hỏi thôi, hễ hỏi tới đều có thể đem giáo lý đạo Phật ra lý giải hết toàn bộ, bất cứ điều gì. Ví dụ có một lần, sau này hay có cái màn mà nhân bản vô tính đó, sinh sản vô tính á, tức là thay vì cha mẹ gần nhau, có noãn, có tinh, rồi sinh ra con theo con đường giới tính đàng hoàng. Bây giờ người ta lấy một cái noãn của người phụ nữ, người ta rút bỏ cái gen ra, rồi người ta lấy cái gen của một người khác, nguyên một cái bộ gen khác cấy vào trong

[1:11:19]cái noãn đó, đem đặt vào trong cái dạ con của người phụ nữ, thế là nó nảy nở phát triển thành bào thai liền và nó sinh ra một con người giống hệt như cái người mà đã lấy gen. Gọi là nhân bản vô tính, không cần hai cái gen của cha mẹ cộng lại nữa. Và nhiều người hỏi, "Ủa, như vậy thì cái luân hồi của đạo Phật sẽ nằm ở chỗ nào? Và cái nhân quả đây ra sao?" thì đạo Phật vẫn trả lời luôn, không có gì lạ hết. Đạo Phật trả lời thế này: tại sao có người bị sinh bằng con đường sinh sản vô tính và có người không bị? Nguyên nhân tại sao? Nguyên nhân là thế này: cái người nào mà tối ngày cứ suy nghĩ về sinh sản vô tính,

[1:11:56]cứ mong ước thực hiện được sinh sản vô tính, thì và thất bại tới lui hoài cho đến cái ngày mà người đó chết thì người khác sẽ thành công và cái người đó chết đầu thai vô đó. Thành công trong cái sinh sản vô tính. Bởi vì mình muốn con đường đó, nhân quả sẽ đưa mình về con đường đó. Còn khi chưa có ai đi con đường đó hết thì mình làm không thành công. Nên biết bao nhiêu cái nhân bản vô tính trên thế giới không thành công. Chừng nào có người có bị cái nhân đó thì mới có một cái phôi thành công. Nên mấy ngàn cái phôi vẫn không được cái phôi nào là vậy đó. Nhưng mà sau này sẽ có nhiều. Vì sao vậy? Vì bí mật nhiều nơi trên thế giới có nhiều phòng thí nghiệm

[1:12:32]họ cứ ước ao tạo ra được cái sinh sản vô tính. Thì những con người mà suy nghĩ điều đó đó là vô số những nhà khoa học chuẩn bị sau này sẽ được sinh ra bằng con đường sinh sản vô tính. Có nhân phải có quả. Nên chúng ta biết rằng đạo Phật lý giải được tất cả mọi điều trên cuộc đời này. Tại chúng ta chưa hỏi tới thôi, chưa thắc mắc tới thôi. Thắc mắc tới là đạo Phật lý giải sạch, không sót điểm nào hết. Khi đản sinh, Đức Phật đi bảy bước, tay chỉ trời, tay chỉ đất và cất tiếng rống con sư tử "thiên thượng thiên hạ duy ngã độc tôn", phải chăng đây là hình thức phô trương bản ngã? Thưa không phải. Đức Phật không hề nói câu đó.

[1:13:05]Mà câu đó là sau này của ai đặt ra để gán cho Đức Phật. Chứ còn Đức Phật lúc sinh ra đó thì Ngài rất phi thường. Ngài thoát ra khỏi cái hông hữu của mẹ như một thần thông. Và bước xuống thì những cánh sen trời nở ra đỡ chân liền. Và lúc đó thì Ngài có nói một cái điều gì đó, người ta không nghe rõ. Đó là dấu hiệu của những vĩ nhân khi sinh ra đời đều có cái dấu hiệu đặc biệt hết. Có những người, chúng ta biết bây giờ có nhiều đứa trẻ sinh ra không khóc, sinh ra cười. Có đứa sinh ra mở mắt nhìn liền. Những đứa đó sau này dường như là phi thường, thiên tài lắm. Thì Đức Phật là một vĩ nhân của tất cả mọi vĩ nhân,

[1:13:41]thiên tài của tất cả mọi thiên tài, vị thánh trên tất cả các vị thánh. Cho nên khi Ngài sinh ra, Ngài có dấu hiệu rất đặc biệt. Và Ngài đã nói lên cái điều gì đó mà mọi người chung quanh không nghe kịp và không nghe rõ. Rồi sau này để lấp vào cái khoảng đó, người sau đã đặt ra mấy cái câu mà oan cho Đức Phật. Trong kinh Khởi Thế Nhân Bổn có đề cập đến nguồn gốc loài người xuất phát từ cõi trời Quang Âm, ban đầu họ đến trái đất với thân hình tỏa sáng, tâm thức bay phiêu tự tại. Sau thời gian, do tham ăn những thức ăn trên trái đất này rồi biến thành loài người. Và nói rằng cái thuyết này không giải quyết triệt để nguồn gốc con người.

[1:14:15]Tại sao con người xuất hiện trên trái đất này? Tại sao có sự sống bắt đầu xuất hiện trên trái đất này? Đây là một câu trả lời rất là dài và cần thêm rất nhiều kiến thức của khoa học vì kiến thức khoa học ngày nay chưa đủ. Ví như là chúng ta là muốn chứng minh một bài toán, chúng ta phải có đủ giả thiết, một bài toán hình học phải đủ giả thiết chúng ta mới có thể kết luận, chứng minh được. Còn đủ giả thiết rồi mà không chứng minh được thì đó là vì chúng ta dở toán. Còn nếu đủ giả thiết thì với một người giỏi toán sẽ luôn luôn chứng minh được, tìm ra được kết luận. Bây giờ muốn chứng minh là hai tam giác nó đồng dạng thì phải có bao

[1:14:53]nhiêu giả thiết, tìm ra được rồi thì chứng minh ra được liền. Thì cũng vậy, để biết tại sao từ cái sự sống đơn sơ nhất, từ cái meo, cái nấm bỗng nhiên bắt đầu xuất hiện trên trái đất này thì chúng ta phải có nhiều cái giả thiết hơn mà kiến thức khoa học ngày nay chưa đủ. Cũng giống như là tại sao loài người xuất hiện? Ví dụ như bây giờ thôi mình chấp nhận phía trước có khỉ, có voi, có sư tử gì đó. Thôi á, mấy cái đó mình không thèm đi tìm cái nguồn gốc. Mình chỉ cần đi tìm nguồn gốc con người thôi. Thì con người từ đâu mà có? Thì câu này đạo Phật cũng trả lời được rồi. Tuy nhiên là đòi hỏi thêm rất nhiều kiến thức.

[1:15:29]Chúng ta phải biết về khoa học, đồng thời phải hiểu biết về tâm linh. Vì để cho loài người xuất hiện mà cũng giống như là Darwin nói là đột biến gen á, từ khỉ thành người á, chứ sự thực cũng chưa chắc là đột biến gen đâu. Nó đòi hỏi nhiều điều kiện. Một điều kiện là cái môi trường trên trái đất phải thích hợp với con người, môi trường sống là phải có lương thực, có hoa quả, có điều kiện để cho con người xuất hiện. Thứ hai là trong cái cõi tâm linh, tức là những ở người cõi trời đó, bỗng nhiên lúc đó họ hết phước và họ muốn, họ muốn tồn tại trên một cái cõi, một cái trái đất mà có nhiều núi, nhiều sông, nhiều biển, cây xanh, cỏ lạ, bỗng nhiên họ yêu thích cái trái đất này.

[1:16:07]À họ trên trời, nhưng mà lúc cái phước hết, bỗng nhiên họ nhìn xuống trái đất, lúc đó chưa bị tàn phá như ngày nay, rừng rất là xanh, biển sóng dạt dào và thú thì tung tăng bay nhảy, họ thấy trái đất đẹp quá, một cái cõi cũng không thua gì cõi thiên đường của họ và họ khát khao được sinh xuống. Thì đó, phải có một cái chúng sinh có cái tâm linh như thế, kết hợp với cái môi trường trái đất đã thống nhất rồi thì do cái chúng sinh nó bị nghiệp, mà đây là nghiệp thúc đẩy. Nghiệp mới thúc đẩy gen đột biến ra. Chứ còn nếu không có đủ điều kiện, gen vĩnh viễn không bao giờ đột biến. Nên chúng ta nói cái sự xuất hiện của loài người cũng

[1:16:43]theo nhân quả, không ngoài thuyết nhân quả. Và cái việc mà nói những vị trên cõi trời Quang Âm đi xuống ăn trái đất là cũng ám chỉ ý đó chứ không phải là không, không sai đâu nhe. Tại chúng ta chưa hiểu tới thôi chứ không có sai. Phúc đức tỷ lệ với tâm chứng, phúc đức vô hạn, hành giả mới có tâm chứng tuyệt đối. Nhưng mà tại sao lại nói rằng là công đức một vị A-la-hán thì không thể viên mãn bằng một vị Phật? Như vậy có mâu thuẫn không? Nó không mâu thuẫn thế này: là về cái sự giải thoát thì một vị A-la-hán bằng Phật và công đức đều vô lượng như nhau. Nhưng mà để tiến lên tới cái công đức mà gieo duyên cùng khắp chúng sinh,

[1:17:21]mở ra một mối đạo giáo hóa khắp cả trời người thì chỉ có Phật. Hai cái đó khác nhau. Phước để chứng đạo và phước để giáo hóa chúng sinh là hai phước khác nhau. Phước để chứng đạo thì vị A-la-hán đủ bằng Phật. Nhưng phước để giáo hóa chúng sinh, trở thành một vị giáo chủ xuất sắc, vị thầy của trời người thì vị A-la-hán không thể nào so bằng với Đức Phật hết nha. Hai cái nhân quả khác nhau. Có người nói thế kỷ 21 là thế kỷ của tôn giáo và Phật giáo sẽ là tôn giáo của kỷ nguyên hiện đại. Là Phật tử, chúng con vô cùng khát khao, ước vọng điều tiên liệu trên là đúng. Để câu nói trên trở thành hiện thực, phải chăng đạo Phật cần một cuộc cải cách mới?

[1:17:57]Chính xác. Đạo Phật cần một cuộc cải cách mới, rất đúng với đạo Phật từ nguồn gốc ban đầu và phù hợp với thời đại hiện tại và dọn đường được cho tương lai. Đó là đạo Phật cải cách. Chúng ta nói lại: đạo Phật cải cách phù hợp, thứ nhất: hoàn toàn chính xác đúng với lời Phật dạy từ thuở ban đầu hai ngàn năm trăm năm trước; phù hợp với cái tâm tình, hoàn cảnh hiện đại của thế giới ngày hôm nay; và đạo Phật đó cũng dọn đường được cho những thế kỷ sau tiếp nối không có sai lầm. Thì hiện nay chúng ta đều đang đi tìm cái đạo Phật như thế. Nhé, chúng ta đang đi tìm. Và hy vọng rằng ngày nào đó chúng ta sẽ thấy điều đó là hiện thực.

[1:18:39]Điều gì sẽ là chất dinh dưỡng, động lực vô hình tiềm ẩn thúc đẩy Phật giáo vượt mọi biên giới chủng tộc, sắc tộc, tín ngưỡng để thành tôn giáo chung của nhân loại trong thế kỷ 21? Là lẽ phải. Là lẽ phải. Cái đúng, cái chân lý, cái lẽ phải, cái hợp lý trong đạo Phật sẽ là một sự thuyết phục mạnh nhất vượt hết mọi biên giới. Chúng ta yên tâm như thế. Chứ chúng ta không thể tranh thủ được cái trái tim của con người, không thể thuyết phục con người bằng những cái mờ ám, mưu đồ hay là lừa dối, thời gian người ta biết liền. Nhưng mà chỉ bởi cái gì hợp lý nhất, chân chính nhất, lẽ phải nhất, đúng nhất, rồi những cái đầu óc sáng suốt trên nhân loại sẽ từ từ chấp nhận.

[1:19:17]Và như vậy, chúng ta là người đệ tử Phật, từ bây giờ nơi mỗi con người chúng ta phải đi tìm một đạo Phật như thế: một đạo Phật cực kỳ hợp lý, một người rất trí thức vẫn phải chấp nhận và một người nhà quê ít học vẫn thấy lợi ích. Chúng ta phải đi tìm một đạo Phật như thế. Và một đạo Phật mà hợp lý như thế, rộng rãi như thế sẽ vượt mọi biên giới để mà đến với mọi người trong những thế kỷ tới. Mà nếu người Việt Nam chúng ta làm được điều này thì chúng ta sẽ là có một cái vinh dự là từ nơi thế kỷ 21 này, đạo Phật ở Việt Nam có một sự cải cách vượt bậc để trở thành một cái đạo Phật mới, vừa đúng với Đức Phật mà vừa phù hợp và lan tràn để cho thế giới học hỏi.

[1:20:01]Nên nếu chúng ta muốn có cái vinh dự đó thì ngày hôm nay mỗi người chúng ta phải cố gắng tu học chân chính, cùng nhau tìm cho ra một đạo Phật như thế. Và nếu chưa tìm được, hãy quỳ xuống Phật cầu nguyện: "Xin Phật gia hộ cho con tìm được cái nguồn giáo lý nào mà đúng với ý Phật, phù hợp với thời đại, dọn đường được cho tương lai." Cầu nguyện riết thì thế nào sẽ có ngày chúng ta gặp được cái nguồn giáo lý như thế nha. Câu cuối là câu chúc là con thành kính chúc Thầy sang xuân mới thân tâm thường lạc, bồ đề tăng trưởng, tâm hoa khai phóng, đạo quả khả thành. Cái câu chúc thật là thật là văn văn chương chữ nghĩa mà rất là hay.

[1:20:39]Và như vậy, chúng tôi không nỡ hưởng một mình, cho nên chúng tôi xin đem cái câu chúc đó, là thân tâm thường lạc, bồ đề tăng trưởng, tâm hoa khai phóng, đạo quả khả thành, tặng lại cho hết tất cả các Phật tử ở đây nha. Mong cho mọi người một năm mới là khỏe mạnh, an vui, gia đình thì khang ninh phát đạt, đạo tâm được tăng trưởng, làm được nhiều việc phúc và cùng nhau đem Phật pháp trở thành đạo hưng thịnh nha. Thì còn vài câu hỏi. Tính hồi nãy nghỉ mà lại... Nghi thức quỳ lạy Phật có sắp xếp quỳ ngửa ngón chân chấm đất hay bàn chân để đứng hay là có mu bàn chân xuống đất? Người này hỏi cái nghi thức mà lạy Phật á thì cái bàn chân như thế nào.

[1:21:20]Thì có hai trường hợp: một là duỗi bàn chân ra luôn, áp cái lưng bàn chân xuống đất luôn, hoặc là mình lạy nhiều quá thì mình chống năm ngón chân cong lên, chống đất bằng cái ức bàn chân cũng được hết. Nhưng mà đừng để ý bàn chân nhiều, bởi vì lúc đó mình phải để ý cái tâm mình tôn kính Phật nha, chứ còn lạy mà cứ để ý chân biết sao cái thành ra sai.

[1:21:40]Kinh Đại thừa như Vạn Phật, Bát Nhã mang về nhà tụng có được không? Hãy hiểu rồi sẽ tụng. Ở đâu tụng cũng tốt nha, nhưng phải hiểu cái đã. Thầy, trong trường hợp chúng con đang thờ Phật, chúng con thờ cao hơn, còn một bên chúng con thờ Thổ thần, Long mạch, một bên thờ gia tiên, xin nhờ Thầy dạy chúng con sửa chúng con phải thay đổi thế nào cho hợp? Thực ra ví dụ thờ Phật chính giữa rồi hai bên thờ gì đó, gia tiên hay là vị thần nào đó cùng nhìn về một hướng, thì cũng tạm được chứ không hay, mà mình phải quay lại 90 độ để những cái bàn thờ kia chầu về Phật, thì gia đình mình sẽ được an ổn nha.