[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay cũng là cái duyên lành, cho nên tụi con đã lên đây để làm cái lễ cưới, dưới cái sự chứng minh, gia hộ, chúc phúc của thầy, của Tăng Ni, cùng cái tâm hộ niệm của quý Phật tử gần xa thân mến. Thì đây là một cái nhân duyên lớn, một ngày trọng đại trong đời của chúng con. Thì hồi nãy thầy có gọi tụi con tới nói chuyện, thì thầy mới được biết thêm một điều mà làm thầy rất là vui, là thầy biết rằng tụi con đã gặp nhau ở trong chùa, vì Thiện Hảo là huynh trưởng của gia đình Phật tử, còn Chức Giải là đoàn sinh của thiếu nữ. Cho nên cái tình yêu của tụi con, cái nhân duyên, cái hôn nhân của tụi con
[1:04]giống như là bắt nguồn từ nơi cái đạo lý, từ nơi Phật pháp, nên thầy nghĩ đó là một điềm lành lớn, lâu dài cho gia đình của tụi con, và cũng là một cái gương mẫu, một cái mẫu mực cho nhiều đôi trẻ sau này khác như thế. Cái chuyện mà tụi con thành vợ thành chồng với nhau như trong kiếp này, trong ngày hôm nay, thì nó không phải là cái điều của một sớm một chiều, mà theo lời Phật dạy, nó đều có cái nhân duyên từ nhiều kiếp xưa trước đó. Ở đây cái duyên vợ chồng thì cũng là cái duyên lớn trong đời một con người. Cho nên chúng con gặp nhau mới có lòng thương mến, chứ nếu mà không có cái nhân duyên xưa thì kiếp này mình
[1:53]gặp nhau thì mình sẽ không có cái lòng thương mến sâu đậm mà để quyết định gắn bó cuộc đời với nhau như vậy. Nên vì vậy, đây là cái nhân quả, mà cũng là cái nghiệp duyên, mà cũng là cái món nợ, ân nghĩa nào đó từ kiếp xưa. Vì vậy, cái vợ chồng mà thầy nói nó là một cái ân nghĩa, cái ân nghĩa kiếp trước á thì chúng ta không đủ đạo nhãn để biết rằng cái món nợ này thuộc về ai hay thuộc về cả hai. Có khi có một người cái mắc nợ nhiều, một người ít; có khi là cả hai đều là trong những kiếp xưa cùng lo lắng cho nhau, cho nên bây giờ cái tình yêu nó gắn chặt. Nên nó nhiều cái nhân duyên ở kiếp xưa như vậy.
[2:38]Mà nếu kiếp xưa tụi con có cái đối xử với nhau tốt đẹp, thân ái thì đời này cái duyên nó bền chặt, lâu dài; còn nếu kiếp xưa mà mình hờ hững thì đời này duyên nó ngắn. Cho nên đây là cái điều mà chúng ta không biết, nó thuộc về quá khứ. Tuy nhiên, bổn phận trước mắt là bây giờ thành vợ thành chồng thì người xưa mới có cái đạo gọi là đạo vợ chồng. Mà đã thành chữ đạo thì khó, không phải dễ. Bởi vợ chồng nó không phải là một cái một cái phương pháp hay một cái nghệ thuật, hay là để tô điểm bên ngoài, để trang trí bên ngoài, hay là nói tệ hơn như là một cái thủ thuật, nó không phải như vậy, mà ông bà ta đã xem vợ chồng là một cái đạo, gọi là đạo vợ chồng.
[3:24]Nghĩa là nếu mà nói là đạo thì nó có nhiều cái vấn đề mà tụi con phải khéo léo giữ gìn, cũng giống như học hỏi suốt cuộc đời. Đây là điều rất khó. Có nhiều đôi trẻ đến với nhau mà không được chuẩn bị trước, không được học hỏi, dạy dỗ trước, đây là một điều thiệt thòi. Nhưng mà chúng con vì tụi con được sinh trong gia đình Phật tử, có những người mẹ, những người cha thật là đáng quý, nên tụi con có cái duyên gắn bó với chùa để học hỏi đạo lý. Bây giờ là ngoài những cái đạo lý về Phật pháp, về đạo đức, về cư xử với con người, thì tụi con vì cái nhân duyên thành vợ chồng nên thành một cái đạo vợ chồng.
[4:05]Giờ thầy nói sơ về cái đạo vợ chồng theo cái nhìn của đạo Phật để cho tụi con gọi là hành trang cho lâu dài về sau vậy. Đây là vài cái điểm. Thứ nhất là tụi con thấy á là ví dụ một cái người bình thường mà sống với nhau lâu dài vẫn sinh ra xích mích, vẫn sinh ra xích mích, nghĩa là không ghét nhau lắm á, vẫn có chuyện này không vừa lòng, chuyện kia không vừa lòng, và có những lúc không có bằng lòng với nhau. Còn vợ chồng, bên cạnh cái tình thương yêu thì nó có sự gắn bó, không có sơ hở, cho nên đã có rất nhiều cặp vợ chồng vì không giữ được cái đạo vợ chồng, sống lâu sinh lờn, đây là một cái sai lầm.
[4:45]Cho nên vì vậy, những triết gia của phương Tây cũng giống như là ông bà mình đã dặn dò là: phu phụ tương kính như tân. Nghĩa là vợ chồng kính trọng với nhau như khách quý. Đây là điều mà người xưa phải nói rất là sáng suốt đã nhìn ra được điều này. Nghĩa là sao? Nghĩa là vì ông bà ta thấy rằng khi thành vợ thành chồng rồi, cái lâu ngày cái sinh lờn, hay là coi thường nhau. Ví dụ lúc đầu đến với nhau mình nói năng nhau ngọt ngào, nhưng lâu dài cái nói năng không đàng hoàng, coi coi lờn. Đây là điều mà ông bà ta không đồng ý, nên phải dặn là: Phu phụ tương kính như tân. Mãi mãi cho đến suốt đời, vợ chồng phải đãi nhau như khách quý.
[5:27]Mà có một vài cặp vợ chồng thầy gặp được trong cuộc đời, đến khi họ già rồi, nghĩa là răng long tóc bạc mà thấy họ đối xử với nhau rất lịch sự, rất đàng hoàng. Đó là những cặp vợ chồng thật là gương mẫu mà thầy có một vài lần thầy gặp như vậy, là họ đã áp dụng được cái đạo lý. Nên đây là điều trước hết đối với nhau vậy, là lâu dài về sau trong cuộc sống, có những khi tụi con sẽ đồng ý với nhau, có những khi tụi con sẽ không đồng ý với nhau trong những vấn đề nào đó về giải quyết chuyện gia đình, chuyện làm ăn, nhưng phải nhớ là vậy, lúc nào cũng nói năng với nhau ngọt ngào, lịch sự như khách quý.
[6:02]Ở đây có một cái điều mà nó ảnh hưởng tới hạnh phúc gia đình, mà không phải là vợ chồng, ngay cả trong gia đình cha mẹ với con cái cũng vậy. Có những đứa trẻ cái nó về nhà nó không thích, nó thích đi chơi với chúng bạn. Tại sao vậy? Tại vì chơi với chúng bạn không bị đụng chạm với những vấn đề thực tế, vui chơi lịch sự cái làm cho chúng thích, còn về cha mẹ có khi bị la rầy chúng không thích. Đây là điểm mà thầy có dặn dò vậy, là cha mẹ phải tạo cái gia đình mình thành một cái mái ấm hạnh phúc để cho thu hút trẻ về với gia đình, nó không có chạy ra ngoài đường thì vợ chồng cũng vậy. Nghĩa là luôn luôn cũng phải tạo ra một cái niềm vui,
[6:41]một cái hạnh phúc để cho cái người bạn đời của mình thấy rằng à về với gia đình là hạnh phúc hơn tất cả nơi nào khác. Vì ví dụ có những người đàn ông, họ trong một lúc nào đó vì vui với bạn bè họ ghé vào một cái quán có nhậu nào đó hơi sang trọng, rồi có những cái cô nữ tiếp viên. Những cô đó vì tiền nên khéo léo chiều chuộng, và có những ông chồng lạc lòng, à thấy tới đây vui hơn về nhà. Đó là lỗi ông chồng, rồi lỗi người vợ là đã gì, đã không tạo được cái không khí vui vẻ, hạnh phúc trong nhà là không giữ được chồng mình. Cho nên ở đây cái lỗi là cả hai người, mà đây thầy muốn nói là cái trách nhiệm của hai vợ chồng vậy.
[7:20]Luôn luôn làm cho cái người bạn của mình thấy về nhà gặp mình thì là chỉ thấy niềm vui, đó là cái khéo léo trong cái đạo vợ chồng. Cái niềm vui tạo cho nhau thì nó nhiều cái, thầy không có tiện kể, cũng giống như là thầy không có nhiều kinh nghiệm lắm, nói không có nhiều, ít cũng không có luôn, xin lỗi! Nhưng có một lần thầy đi về Sài Gòn giảng thì đi trên chiếc xe buýt 50 chỗ, thì họ hay có gắn cái màn truyền hình ca nhạc á, cái thầy ngồi thì có một cái đoạn cái thầy thấy người ta phỏng vấn nhạc sĩ Đức Huy, nhạc sĩ Đức Huy với vợ ông là ca sĩ Thảo My, tụi con có biết hai người đó không? Biết không?
[7:58]Chắc cũng cần. Thầy nhớ là ông nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn, ông làm người dẫn chương trình, bây giờ mình gọi là MC á, thì ông mới hỏi cái niềm vui của hai vợ chồng, thì cô Thảo My đó mới khen về chồng mình là thế này, nói: "Em thích ảnh nhất ở cái điểm, ảnh không biết ảnh tìm ở đâu ra những cái chuyện khôi hài ngắn ngắn, những lúc vợ chồng bên nhau, khi làm lụng, khi làm bếp thì ảnh hay kể những câu chuyện ngắn ngắn làm cho em vui hẳn lên, vui bật cười, cái không khí gia đình nó vui tươi". Thấy thoáng chút mà làm cho thầy nhớ, nên hôm nay thầy cũng vậy, thầy cũng không có kinh nghiệm nhưng mà thầy lấy kinh nghiệm người khác thầy
[8:30]chỉ tụi con, tức là mình tạo một cái gì đó niềm vui để làm cho vợ chồng mình chỉ thấy về tới nhà là có niềm vui, đó cũng là một cái đạo vợ chồng như vậy. Rồi còn cái điều khó nữa là cái cư xử giữa hai bên gia đình, rất là khó. Thì thầy thấy á, có những cặp vợ chồng mà thầy quan sát á, nhiều khi cái người bên vợ lại không bằng lòng cái gia đình bên chồng. Có khi chịu đựng, đè nén và đi nói xấu chỗ khác, nói xấu người mẹ chồng mình, nói xấu chị chồng, em chồng mình. Rồi lâu ngày dẫn tới tan rồi chia rẽ. Hoặc là cái người rể lại không ưa gia đình bên vợ, lại đi nói xấu bà mẹ vợ, rồi gia đình bên vợ.
[9:08]Cái chuyện nó nhiều. Có một cái câu chuyện vui của nước ngoài, có người hỏi người kia, nói: "Cái điều đau khổ nhất của một người đàn ông có nhiều vợ là gì?" Thì có ông kia ông suy nghĩ xong ông trả lời: "Là có nhiều bà mẹ vợ". Tức là họ xem bà mẹ vợ là cái cái nỗi đau khổ ám ảnh thì thì thầy không hiểu điều đó, không hiểu tại sao vậy. Không biết ở đây có ai biết chuyện đó không, chứ thầy thầy vẫn không lý giải được. Thì thầy cũng cái thắc mắc nó rớt trong lòng thầy, cho nên lâu lâu hễ đụng chuyện cái thầy quan sát coi tại sao như vậy. Nhưng mà thầy thấy nó nguyên nhân nó không phải, nguyên nhân chỉ vì người ta không có đạo lý để sống thôi.
[9:43]Nên ở đây thầy lại gặp những cái trường hợp những gia đình khác, là như có cái ông chồng... Ông có một cái điều là ông bất mãn vợ mình, nhưng ông lại rất thương gia đình bên vợ. Cho nên vì thương mẹ, cha mẹ vợ, vì thương gia đình vợ mà không bỏ vợ. Mà trong khi lại bất mãn vợ mình. Thì cũng ngược lại, thầy có gặp một cái người vợ đó, là coi như hoàn toàn không còn chút tình thương gì với ông chồng mình hết, nhưng không bao giờ bỏ ông chồng, tại vì thương bà mẹ chồng. À lạ như vậy, ha. Nghĩa là, ở đây, giống như cả hai vậy đó. Thầy thì mấy chuyện đó thầy cũng hay tò mò, thầy mới hỏi, là "Ủa, vì sao?".
[10:16]Thì cái người vợ mới trả lời là vầy: "Là mẹ của con, tức là bà mẹ chồng á, là bà những điều mà con làm tốt cho bà không bao giờ bà quên từ lúc mà con về làm dâu cái gia đình đó. Nên bà luôn luôn khen con với những người khác, rồi bà luôn luôn nhớ những điều nhỏ nhỏ mà con làm cho bà, nên con con thấy bà rất là tốt, nên con thương bà. Cho nên ông chồng thì hết thương nhưng mà không bao giờ bỏ, vì thương bà mẹ chồng." Nên trong cuộc sống như vậy, nó có những cái khó và những cái khéo. Thì ở đây, mà thầy muốn điều dặn dò là vậy: Khi tụi con đã thành một với nhau, thành thân với nhau, thì mình phải xem cái gia đình bên kia giống như gia đình bên mình.
[10:55]Mà đó là điều quý. Thầy cũng chứng kiến là có những người rể đã xem gia đình vợ như gia đình của mình. Hễ là gia đình bên vợ có chuyện gì thì xốc vác, xăn tay áo bước vào lo lắng như là vậy. Rồi cũng có những người vợ như vậy, gia đình chồng có chuyện gì thì đều lo lắng như chính gia đình mình. Và đó là đạo vợ chồng. Nghĩa là khi mình đã trở thành một rồi, thì mình không còn một gia đình nữa mà mình có cả hai gia đình để cùng cưu mang, cùng gánh vác. Thì đó là cái đạo vợ chồng. Một điều nữa mà thầy muốn dặn tụi con nữa là như một cái triết gia Tây phương có nói, là yêu nhau không phải là ngồi nhìn nhau, mà là cùng nhìn về một hướng.
[11:35]Nghĩa là sao? Cùng nhìn nhau là gì? Là chỉ biết lo cho nhau thôi. Còn cùng nhìn về một hướng là gì? Là cùng nhau lo cho một lý tưởng cao đẹp nào đó. Mà ở đây ông triết gia đó ông có kinh nghiệm, ông nói điều đó rất rõ. Ví dụ yêu nhau mà chỉ lo cho nhau thì cái điểm kết cuộc là làm khổ nhau. Chắc chắn chuyện đó xảy ra, không bao giờ tránh khỏi. Tại sao vậy? Là vì thế này: Ví dụ như cứ chỉ lo cho nhau, bắt đầu từ từ mình đòi hỏi, khi mình thương nhiều người kia nhiều quá và người kia cũng hứa là thương mình nhiều quá, rồi bắt đầu mình canh đó. Có điểm nào đó mà hơi sơ suất chút cái bắt bẻ: "Hôm nay anh không chịu rót nước cho em uống.
[12:14]Em bịnh muốn chết anh không chịu lo cạo gió. Rồi, hôm nay ngày sinh nhật của em mà sao anh quên? Rồi nghỉ chơi. Tôi về nhà tôi ở với mẹ tôi." Nghĩa là vì cái người kia hứa thương mình, mà vì mình cũng thương người kia nhiều quá, cái ngồi cứ canh nhau. Canh hễ nhúc nhích chút xíu cái là đổ, trách "Sao không thương em? Sao không thương anh?". Là gọi là cứ lo nhìn nhau như vậy, rồi sẽ làm khổ nhau. Nhưng mà nếu cùng nhìn về một hướng là cứ chung lo cho Phật pháp, làm những điều thiện gì đó trong xóm trong làng, có những việc từ thiện cùng làm, tự nhiên là mình vui với nhau cái niềm vui lớn mà vượt qua những điểm nhỏ nhặt.
[12:48]Cái điều rất là rõ. Vì thầy nhớ thầy có một cái ông thầy cũng thân với thầy lắm, thì ông cũng soạn cái nghi thức là hôn nhân trong chùa, thì ông mới đưa thầy xem. Khi thầy xem xong, thầy nói: "Thầy mà làm cái nghi thức này thì đôi trẻ nó sẽ bỏ nhau." Ông nói: "Sao vậy?". Tại vì trong cái nghi thức là ông soạn là ông buộc phải thương nhau, thương hết cả tấm lòng, thương tuyệt đối. Thầy nói thương tuyệt đối kiểu này là họ sẽ bỏ nhau liền. "Sao vậy?". Bởi vì tình yêu, ái trong đạo Phật luôn luôn là nguyên nhân của đau khổ, luôn luôn như vậy. Cho nên cái mà thương nhau mà cùng nhìn về một hướng là cái mà giữ gìn tình yêu lâu dài.
[13:25]Chứ còn nếu thương nhau hết lòng hết dạ rồi chỉ chăm lo cho nhau, sẽ làm khổ nhau. Chắc chắn sẽ làm khổ nhau. Cho nên thương nhau cùng nhìn về một hướng thì tình yêu sẽ bền bỉ lâu dài, mà nhất là đó là hướng tốt đẹp trong Phật pháp. Vì vậy, đây là điều mà thầy dặn nữa, là trong cái tình yêu với nhau, trong cái đạo vợ chồng suốt đời với nhau, tụi con phải lấy đạo lý làm cái điểm đồng quy trong tâm hồn của mình. Mà đây là một điều may mắn là tụi con đã có cái điều đó. Nên thầy cũng lấy làm vui mừng, lấy làm hãnh diện, vì lần đầu tiên chùa thầy mới tổ chức một cái lễ cưới mà cô dâu, chú rể là hai Phật tử,
[14:05]là hai người gặp nhau trong chùa, có pháp danh, cùng tham gia gia đình Phật tử. Đây là cái điều mà thầy xem rằng điểm tốt của hôn nhân tụi con, mà cũng là cái điều vui trong lòng của thầy. Và đây cũng là điều để mà thầy mạnh dạn nói, mà thầy không cần phải lo lắng lắm, là tụi con chung nhau một điểm đồng quy trong tâm hồn suốt cuộc đời. Tức là cùng nhìn về một hướng là hướng Phật pháp, hướng đạo lý, hướng thiện lạc đối với chúng sinh là như vậy. Và một điều nữa, thì tụi con là Phật tử, cho nên tụi con biết Phật dạy ái luôn luôn là nguyên nhân của đau khổ, luôn luôn như vậy. Và Đức Phật luôn luôn dạy chúng ta đi tìm sự giải thoát.
[14:46]Tuy nhiên, cái mà việc mà chúng ta dứt khoát gọi là để đi tu như quý thầy, quý cô á, thì trong ngàn người chưa chắc có một người. Cho nên cái chuyện mà lớn lên con người ta phải có vợ có chồng là một chuyện phổ thông hơn, bình thường hơn. Nhưng chúng ta không quên lời Phật dạy, là sao? Là cái lòng từ bi lớn, lòng thương yêu đối với chúng sinh á mới là điểm quan trọng. Vì vậy, lời kế tiếp thầy khuyên tụi con là là như thế này, là tụi con thương yêu nhau, theo thời gian của cuộc sống, theo tuổi đời lớn dần lớn dần, tụi con sẽ tu tập và thăng hoa cái tình yêu đó thành cái lòng từ bi đối với tất cả mọi người.
[15:26]Đó là cái lý tưởng trong cuộc sống. Bây giờ ở cái tuổi trẻ, ở cái mới bước đầu, tụi con phải yêu nhau tha thiết, sâu đậm vì nó là nhân duyên, là bổn phận, là đạo lý. Nhưng lâu ngày, tuổi đời lớn lên dần dần, là tụi con phải thăng hoa cái tình yêu đó thành lòng từ bi cao cả, thành cái lòng thương yêu đối với tất cả mọi người. Đó, tụi con nhớ điều thầy dặn như vậy. Và để như vậy, thì thầy cũng dặn thêm tụi con nữa, mà điều này thầy dặn nhưng thầy không có lo lắng, vì thầy nghĩ là tụi con làm được, là tụi con cùng làm những điều thiện, cùng đi chùa, cùng tu tập. Điều này thì thầy không lo lắng lắm,
[16:07]thầy hy vọng nhiều ở tụi con ở điểm này, là cùng nhau làm điều thiện. Điều thiện nó đem lại cái hôn nhân hai điều lợi. Cái điều lợi thứ nhất là cho tụi con cái phước để cho tụi con sau này càng lớn tuổi cho đến già thì cuộc đời của mình càng dễ dàng, càng thoải mái, nếu thầy không muốn nói là mình sung sướng. Nếu từ lúc trẻ bây giờ mà tụi con biết làm phước thì về già tụi con sẽ sống một đời thoải mái. Nên đó là cái lợi thứ nhất về vật chất. Cái lợi thứ hai của cái việc làm phước á là nó đem lại cái niềm vui tinh thần, nó gắn con người lại với nhau. Giống như vậy, giống như tất cả các Phật tử ở đây
[16:46]khi mà đi đến chùa, rồi cùng làm những điều thiện giống nhau, thì tự nhiên cái tình đạo nó lại gắn bó lên. Rất là lạ. Còn nếu mà quý Phật tử cùng đến chùa lại chỉ biết đi chùa rồi về nhà không có làm điều thiện, thì cái tình đạo với nhau coi vậy chớ nó rời rạc. Còn mà đã trải qua những lúc nào đó làm những việc thiện ở nơi làng, nơi xóm mình, chung lo cho Phật pháp, thì không nói, dù thầy không kêu gọi, cái tình đạo giữa các huynh đệ vẫn gắn nhau lại. Đây là một cái vô hình rất lạ. Thì cũng vậy, trong cái tình vợ chồng của tụi con vậy, khi mà tụi con cùng làm cái điều thiện á, bỗng nhiên cái tình vợ chồng nó lại keo sơn, gắn bó.
[17:26]Đấy, đây là điều tụi con về tụi con làm thử rồi sẽ thấy. Ngoài cái phước về hậu, về già để có một đời sống sung sướng, thì trên cái đường đi trong suốt cuộc đời, cái việc làm phước nó làm cái tình vợ chồng keo sơn, gắn bó hơn, vui hơn. Một điều nữa thầy dặn dò, mà điều này là quan trọng, là luôn luôn sẽ có những người sau này mình gặp trong cuộc đời mình, hay hơn, giỏi hơn, đẹp hơn người bạn đời của mình, luôn luôn có. Vì không ai tuyệt đối hết. Người này hơn, còn có người kia hơn, luôn luôn như vậy. Và cái điều thầy dặn là không "đứng núi này trông núi nọ", luôn luôn bằng lòng, hài lòng, vừa lòng và chấp nhận với cái nhân duyên của mình.
[18:12]Nghĩa là sau này, ví dụ như con gặp một người đàn ông nào đó hơn chồng mình, dứt khoát là không có để bận tâm, dù biết người đó có ưu điểm hơn chồng mình. Nhưng vì đạo lý, vì tình yêu, vì hạnh phúc, vì gia đình, vì con cái, không bận tâm, dù cho người ta có cái mời gọi. Thì người chồng cũng vậy. Sau này trong cuộc đời bôn ba nơi này nơi kia, mình cũng sẽ gặp người phụ nữ nào đó có ưu điểm hơn vợ mình hoặc đẹp hơn vợ mình, nhưng mặc kệ. Vì cái hơn là cái luôn luôn có, không bao giờ tránh khỏi. Nhưng ở đây là đạo lý, là sự chặt lòng, chặt dạ, mình không có có lung lay cái tâm hồn của mình. Thầy dặn như vậy.
[18:50]Đó là đạo vợ chồng. Còn ở trong đạo lý thì nó khác. Ví dụ như ở trong đạo lý, ví dụ như thầy là thầy của các đệ tử của thầy, các Phật tử của thầy, nhưng mà thầy không được cấm điều đó. Trong đạo thầy trò thì thầy không đòi hỏi cái sự trung thành theo cái kiểu đó, vì tình vợ chồng nó khác mà đạo thầy trò nó khác. Nghĩa là một ngày nào đó sau này, ví dụ các đệ tử của thầy hay các Phật tử của thầy gặp một vị thầy nào hơn thầy, đạo đức hơn, trí tuệ hơn, giáo lý hơn, phẩm hạnh hơn, thì thầy tán thán cho đệ tử của thầy hay Phật tử của thầy được về nương tựa học hỏi nơi vị đó liền, để cho họ được lợi ích hơn là cứ mãi nương tựa với thầy, vì cái lợi ích nó đứng lại.
[19:32]Cái đạo thầy trò nó khác, nhưng đạo vợ chồng thì nó khác. Đạo vợ chồng thì sau này dù tụi con có gặp người khác hơn, nhưng dứt khoát chặt lòng chặt dạ là không thay đổi, mặc kệ người ta. Đó là không đứng núi này trông núi nọ. Cái người Việt Nam mình thì nói là không có "đứng núi này trông núi nọ", còn bên Tây phương thì họ cảnh cáo cái câu là: "Cái bãi cỏ ở bên nhà hàng xóm luôn luôn xanh hơn cái bãi cỏ bên nhà mình." Họ nói, cảnh cáo cái tâm lý con người vậy. Ở bên ngoài thì thấy cái người bên kia hơn cái người bạn của mình, nhưng mà đến ở gần thì sẽ biết, sẽ biết rằng mới là cái người bên kia bên
[20:07]ngoài có vậy, chứ khi sống gần thì cũng không bằng cái người bạn của mình. Nên vì vậy là cứ vẫn êm vui với người của mình. Đây là cái đạo lý về sự chung thủy, mà cái chung thủy này nó là do cái quyết tâm chặt lòng chặt dạ. Một điều mà thầy dặn chút nữa mà cũng là phù hợp với cái cái tình hình xã hội, kinh tế, chính trị của cái thế giới hôm nay là đừng có đông con. Hay là nói theo nhà nước gọi là cái gì? Kế hoạch hóa gia đình đó, có ông Mặt Trận biết liền á. Kế hoạch hóa gia đình. Người ta nói vì sao? Vì có hai cái điều mà chúng ta phải đừng đông con. Điều thứ nhất á là khi mà dân số thế giới tăng,
[20:48]nó là một gánh nặng đè lên môi trường thế giới. Thì loài người nó ảnh hưởng hết cuộc sống của cả thế giới. Gánh nặng nó về kinh tế, về xã hội, về an ninh, về chính trị đủ thứ hết trơn, cho nên đừng có đông con. Thứ hai là đối với gia đình, ít con mình nuôi dạy tử tế hơn, tràn đầy cái trách nhiệm hơn. Có người hỏi thầy, nói tại sao là con người nó hỏi "Thầy, sao mà cái tui với chồng tui nhỏ con, mà con tui sao nó bự quá, nó lớn, không biết nó giống ai?" Thì thầy mới trả lời: "Không phải, là vì thế hệ sau này các bạn ít con, cho nên dinh dưỡng con cái đầy đủ. Nó đủ dinh dưỡng nó lớn liền, nó lớn con liền.
[21:27]Cho nên người Việt Nam mình không phải nhỏ con, mà chỉ vì trong nhiều thế hệ nhiều ngàn năm, cái dinh dưỡng người Việt Nam mình bị thiếu, bị suy, cho nên mình bị nhỏ con. Còn nếu mà con cái mình mà nuôi đủ nó sẽ lớn liền, không sao hết." Đó là nuôi và dạy cũng vậy nữa, ít con mình dễ kiểm soát, dễ dạy hơn đông con. Thầy nói điều này hơi mất lòng thế hệ cũ, thế hệ cũ, nhưng mà thôi bị lỡ rồi, có gì làm lại, mốt làm lại tính sau không biết. Còn bây giờ thì thôi đành chịu. Nhưng mà còn cái như tụi con là mới, thì đây cũng là một điều cần quan trọng. Rồi cái điều nữa, đây là một điều lạ, thầy thấy thế này,
[22:03]cái tâm lý á khi mà đôi trẻ kết thành vợ chồng á, thì mình thấy là một hạnh phúc. Nhưng mà tụi con sống với nhau một, hai năm thì mới thấy hạnh phúc nó không phải là đây, mà hạnh phúc nó lại nằm nơi nơi cái niềm hy vọng mà mình đặt vào con cái. Hạnh phúc lại nằm ở chỗ đó. Cái đời mình tự nhiên mình thấy giống như không còn ý nghĩa nhiều nữa, mà con cái mới là cái ý nghĩa, mới là tương lai, là hy vọng của mình. Rất là lạ. Cho nên nhiều người cha mẹ lại hy sinh tận tụy cả đời để lo cho con cái nên người, hạnh phúc của mình lại nằm nơi đó. Mà con cái nên người nghĩa là gì? Tức là trúng thế này, chúng khỏe mạnh nè,
[22:41]chúng học hành tới nơi tới chốn nè, học giỏi nè, chúng có đạo đức và cuối cùng là gì? Chúng có cái sự nghiệp, có tương lai. Thường thường là cái điều mà cha mẹ lo lắng cho con cái là bốn cái điều như vậy. Thì ở đây thì thầy lại chú ý tới cái gọi là cái đạo đức, cái nuôi dạy đạo đức. Chứ còn những cái mà việc học ở trường thì cái đó là thế lo chung. Rồi cái lo sức khỏe thì cái đó tụi con phải lo. Rồi còn cái lo gìn giữ sự nghiệp thì cũng nằm nơi đạo đức, là phải cưỡng bách chúng nó đi theo con đường đạo đức, thầy dùng cái chữ cưỡng bách nha, chứ không có để tự nguyện. Tại vì trẻ không bao giờ biết phải trái đúng sai,
[23:20]giống như đi học phải bắt buộc, phải đánh roi chúng mới chịu tới trường học. Mà tại sao mình cưỡng bách? Vì nếu nó không học, nhỏ không học thì lớn sao? Nhỏ không có làm đại úy được, nhỏ không học lớn không làm đại úy được đâu. Thế mình sợ chúng không có tương lai bắt chúng học, thì đạo đức cũng quan trọng như vậy mà mình lại không bắt buộc. Cho nên tụi con phải nghiêm khắc, phải bắt buộc các con mình nó đi theo con đường đạo đức, là phải tới chùa, phải nghe Pháp, thậm chí bắt nó làm việc thiện luôn nha, tập cho nó, cho nó thành cái thói quen. Khi lớn lên rồi thì nó sẽ tự nguyện tự giác làm điều thiện, đi trong con đường đạo đức.
[23:53]Nhưng lúc nhỏ mình buộc nó đi trong cái hướng chung, đi theo cái nề nếp có sẵn, thì lớn lên mình sẽ nhẹ lòng. Con mà nó ngoan thì đó là hạnh phúc của tuổi già. Con mà không ngoan là nỗi đau khổ của tuổi già. Rất nhiều người cha mẹ tới già đau khổ vì con cái, mà đành chịu bây giờ nói hết nghe rồi, ngoài tầm tay. Cái lỗi là vì lúc trẻ, lúc nó nhỏ mình không cương quyết dạy dỗ. Cho nên ở đây thầy dặn tụi con cũng vậy. Người ta nói "Dạy con từ thuở nào?" "Thuở lên ba", phải không? Người ta nói "Dạy vợ từ thuở mẹ cha mang về". Nhưng bây giờ thì bình đẳng cho nên không có thấy chồng dạy vợ nữa, mà nhiều khi vợ cũng dạy chồng, phải không?
[24:30]Chứ chồng dạy vợ nhiều khi vợ dạy chồng. Thật ra góp ý lẫn nhau đó, chứ không phải vậy, bây giờ thì bình đẳng. Nhưng mà nói rằng "Dạy con từ thuở lên ba" hay "từ thuở còn thơ", nhưng mà không phải. Thầy có một lần nói dạy con từ thuở nào? Ai nhớ? Thuở còn trong bụng mẹ. Nhưng mà còn trong bụng mẹ sao dạy? Vậy mà vẫn có cách dạy đó. Nhưng mà thầy nói vẫn còn trễ. Dạy con từ lúc mà tụi con mới bắt đầu đám cưới ngày hôm nay nè là đã phải chuẩn bị dạy con mình rồi. Mà dạy cách nào? Để từ từ thầy nói chứ thầy cũng chưa nghĩ ra, vì thầy cũng chưa có kinh nghiệm, từ từ. Nhưng mà phải dạy từ bây giờ. Mà dạy từ bây giờ thế nào? Là chính cái tâm nguyện tụi con
[25:07]á, tâm nguyện tụi con hằng đêm khi mà lạy Phật thì con nguyện thế này: "Nếu sau này con có con, xin chư Phật gia hộ cho con đó là một đứa con có đạo đức. Sau này nó làm cái điều nó lợi ích cho chúng sinh. Đứa con con xin nguyện nó là một cái đạo đức cho mọi người, cho chúng sinh." Do cái tâm nguyện ngày hôm nay thì khiến cái người đầu thai vào làm con mình sẽ có cái tâm như thế. Nên chính cái tâm nguyện của cha mẹ làm cho đứa con nó đúng với tâm đó nó đầu thai vào. Nên thầy nói là dạy con là từ cái tâm nguyện của mình, thì sau này đứa con nó sẽ là một người tự nhiên làm điều thiện, hiền lành và làm cha mẹ vui lòng là do cái tâm nguyện đó đó.
[25:44]Nên đây là điều mà nói "Dạy con từ lúc vợ chồng mới cưới nhau" là ý nghĩa này. Còn mà bắt đầu khi có bầu rồi thì hằng ngày, hằng đêm, giờ vậy, lạy Phật cầu nguyện cho con của con sẽ là con người như thế, như thế. Nhưng mà tới lúc có bầu là muộn rồi đó, mà từ bây giờ, lúc chưa có bầu, lúc mới gặp nhau là đã phải cầu nguyện điều đó rồi thì mới có cái nhân quả sẽ có được những đứa con tốt, nó quan trọng như vậy. Thầy dặn thêm chút xíu nữa là để ý vấn đề luyện tập thể chất cho chúng, cho con mình. Luyện tập thể chất là từ nhỏ là phải có cái cách luyện tập thể dục, khí công, nhất là khí công, đi tìm học khí công dạy cho trẻ.
[26:19]Nhưng mẹ con là người chuyên ngành về thể dục thẩm mỹ, cho nên thầy cũng hơi bớt lo, nhưng mà nhớ bổ túc thêm cái khí công cho trẻ. Đời mình không được, mình xây dựng cho con mình thành công. Nhất là vấn đề thể chất quan trọng lắm. Còn lớn lên thì bắt đầu mình trở thành một cái người cố vấn, góp ý về kinh nghiệm cho chúng. Lúc trẻ nhỏ mình bắt buộc, dạy dỗ, lớn lên thì chúng có cái tự chủ, tự lập dần dần thì mình sẽ trở thành cái người cố vấn. Cái điều cuối cùng thầy dặn tụi con nữa là càng lớn tuổi thì tụi con sẽ sắp xếp cái việc tu tập nhiều thêm. Nghĩa là cái lúc mới tụi con còn phải bận rộn,
[26:54]lo toan cho đời sống kinh tế gia đình thì thầy không bắt buộc lắm. Nhưng mà sau này khi tụi con có phước một chút rồi, đời sống thong thả thì sắp xếp cái sự tu tập nhiều hơn. Tu tập như thế nào thì tụi con tới lui chùa, những điều đó tụi con sẽ biết vì tụi con vốn là Phật tử. Còn bây giờ thì nói thì tụi con buồn, nhưng mà thầy dặn về sau. Giờ mới cưới mà bắt đi tu thì hơi kỳ, nhưng mà thầy dặn về lâu về dài. Một lúc nào đó tụi con sắp xếp rồi tâm đạo tăng trưởng rồi đồng ý được với nhau, ví dụ như cái người chồng phát tâm trước thì nói thôi "Em cho phép anh đi tu, giờ anh ngộ đạo." Thì lúc đó hoặc là người vợ ngộ đạo trước thì nói:
[27:29]"Anh cho phép em đi tu." Cái người chồng nói: "Thôi thì em tu đâu cho anh đi tu theo luôn" thì càng tốt, không sao hết, như vậy. Đây là những điều mà thầy dặn dò tụi con, đồng thời thầy cũng chúc lành tụi con. Theo như cái quà thầy tặng có hai câu ngắn, cái câu trên là "Từ ái vị tha", đó là cái tâm mà một người Phật tử lúc nào cũng phải giữ gìn. Và cái kết quả báo của nó là cái câu dưới là "Vô lượng kiết tường". Cái chữ mà người ta hay dùng để chúc cho đôi trẻ lúc thành hôn là "Trăm năm hạnh phúc" thì thầy thấy cái ý nghĩa trăm năm hạnh phúc nó nó nhỏ bé quá, cho nên thầy dùng cái chữ là "Vô lượng kiết tường".
[28:08]Kiết tường là những điều tốt lành, những điều hạnh phúc nó lớn hơn cái chữ hạnh phúc nữa, vì nó mọi mặt trong cuộc sống, mà cái chữ nó là vô lượng là vô lượng kiết tường. Khi mà lòng mình từ ái vị tha thì cái quả báo của mình là vô lượng kiết tường, nên thầy muốn tụi con nhớ điều đó. Hễ này có câu trên thì sẽ có câu dưới, nên hạnh phúc sẽ đến với tụi con một cách vô lượng khi mà tụi con sống được như là lời Phật dạy là một đời từ ái vị tha. Rồi cuối cùng thầy chúc cho tụi con được nhiều sức khỏe, đời sống làm ăn được dễ dàng, thuận tiện, làm tụi con sẽ có những đứa con ngoan. Thầy cũng chúc cho cha mẹ đôi bên tụi con đều được nhiều sức khỏe,
[28:48]được nhiều an vui hạnh phúc, và thầy cũng cầu chúc cho những Phật tử ở đây được nhiều phước lành, được nhiều an vui, hạnh phúc. Và thầy cũng mong cho mọi người có mặt ngày hôm nay, trong cái thành tâm của mình, đều là có cái lòng hộ niệm cho đôi trẻ ngày này. Kìa đôi trẻ thuyền hảo trước giải này, nghĩa là toàn bộ những người ngồi ở đây đều khởi cái tâm lên, phụ với thầy là gia hộ, hộ niệm cho đôi trẻ được sống một đời hôn nhân vừa có hạnh phúc, vừa biết tu tập, vừa thăng tiến được trên đạo lý mọi điều tất cả. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.