[0:19]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nhân cái chuyến đi ưm
[0:26]Phật sự đầu năm thì hôm nay về ghé thăm chùa Bửu Trì, thăm ni sư.
[0:35]Cái ni sư lượn qua lượn lại đâu mất tiêu rồi. Thăm quý Phật tử, có vài cái lời đạo lý dạ. Mời thỉnh ni sư đẹp trai nhất nước về đây ngồi chơi ni sư.
[0:49]Dạ đây là ni sư trụ trì chùa Bửu Trì đó, đẹp trai nhất nước, cho tràng pháo tay đi kìa.
[0:57]Năm nay mừng tự nhiên thấy ni sư trẻ ra hơn mười tuổi. Ngộ vậy, ăn Tết xong trẻ ra hơn mười tuổi, không biết tại sao.
[1:08]Ai muốn hỏi bí quyết lại hỏi ni sư, nhưng lại đây tu với ni sư tự nhiên trẻ ra, thấy không? Đi tu trẻ ra. Hôm nay chúng ta chia sẻ với nhau một bài đạo lý là Thực tiễn và đạo đức.
[1:26]Thực tiễn và đạo đức.
[1:30]Thường thường á thì chúng ta tu hành thì mình tôn trọng cái sự thật. Có cái gì nói nấy, đúng không ạ? Có sao thì sống như vậy. Thì cái người mà tôn trọng sự thật tức là người có đạo đức. Đó là cái căn bản của việc tu hành. Chúng ta cố gắng đừng nói sai sự thật. Đừng có sống quá cái sự thật, đó là căn bản của đạo đức, ban đầu là như vậy. Cho nên người tu ai cũng thật thà. Đó. Cái người mà hiền lành, thật thà đó là người chân tu. Còn cái người mà che đậy, khuất lấp, gian dối, nói không đúng sự thật thì là người không có đạo đức, không phải là người hiền lành, không phải là người chân tu. Đó là cái căn bản mà mà ta biết như vậy.
[2:26]Rồi khi đến với đạo, khi quy y năm giới, ta cũng được dạy là ta phải nói sự thật, nói thật, không có nói dối. Nên mình nhìn thấy cái người tu lâu rồi họ hiền lành, thật thà. Tại vì hiền á, hiền rồi cái không có đầu óc không có tính toán. Tại vì nói dối phải thông minh dữ lắm mới nói dối được, chứ còn mà ngu ngu không nói dối được. Tại sao vậy? Tại vì khi mà muốn nói dối á, đầu ta phải sáng tạo ra một câu chuyện không có, đúng không ạ? Cho nên cái cái năng lực mà sáng tạo ra một câu chuyện để có thể nói dối là cái đầu cực kỳ thông minh, nó vậy. Còn cái người mà nói thật á, hổng cần sáng tạo gì hết,
[3:08]câu chuyện có làm sao nói vậy, cuộc đời làm sao nói vậy, thấy cái gì nói cái nấy, thành thử không cần phải sáng tạo, hổng cần phải thông minh. Nhưng mà tuy nhiên, tuy nhiên là cái người mà cứ sáng tạo ra cái chuyện không có mà nói thành có đó mà ta gọi là thông minh á, tức là tâm nó loạn, tâm nó loạn. Nên cái người đó không nhiếp được vào trong thiền định để đi đến vô ngã. Còn cái người mà chân thật á, họ không cần phải sáng tạo, cũng có nghĩa là không cần phải động não, mà cũng có nghĩa là tâm không loạn, nên họ dễ nhiếp tâm vào trong vào trong thiền định. Nó vậy, dễ tu, dễ nhiếp tâm, giữ được tâm hư vô, tĩnh lặng, đi đến được cái vô ngã.
[3:53]Đó là cái lợi của cái cái cái cái sự chân thật. Mà cái thế giới này tiến bộ cũng là nhờ sự thật, mà ta hay gọi là chân lý, hay gọi là nguyên lý của vũ trụ. Mà tâm ta bình an, hạnh phúc, ta giải được cái nghiệp của mình, ta tiến bộ trên con đường tu tập cũng nhờ sự thật. Người ta nói khoa học là đi tìm sự thật. Xã hội này tiến bộ nhờ khoa học tiến bộ, mà khoa học tiến bộ là nhờ con người đi tìm ra được nhiều sự thật. Đó. Ví dụ như cái mà cái chuyện đơn giản nhất thôi, mắt ta thấy mặt trời mọc phía hướng đông và lặn hướng phía tây, rồi ta nói là mặt trời quay quanh Trái Đất. Nhưng cái ta thấy nó không phải sự thật.
[4:50]Đến khi khoa học vào cuộc, đặt cái viễn vọng kính nhìn lên trời, nghiên cứu đo đạc đếm đong đưa nhìn các sao rồi căn cứ ra, mới phát hiện ra không phải, không phải là mặt trời quay quanh Trái Đất mà là Trái Đất tự quay quanh chính mình. Mặt trời đứng yên vậy đó, Trái Đất quay quanh chính mình, thế là ta có cảm giác như là mặt trời quay quanh Trái Đất, sự thật không phải vậy. Đó, nên cái việc mà phát hiện ra một sự thật là Trái Đất tự quay quanh chính mình thế là ta mở ra cả không biết bao nhiêu là kiến thức khác. Thế là khoa học tiến bộ, nó như vậy. Rồi bây giờ vậy. Ừm hồi đó đó có một cái nghề là gì biết không?
[5:29]Nghề thông tin về thời tiết á. Nói ngày mai có thể trời nắng, mưa lăm râm, mưa dầm vài nơi đồ đó, nói nói chung chung. Nhưng cho đến ngày hôm nay rồi cái thông báo thời tiết là không có trật á. Nói ngày mai mưa là ngày mai mưa, ngày mốt lạnh là ngày mốt lạnh, năm nay hạn hán là năm nay hạn hán. Tức là họ báo chính xác luôn, rất đúng với sự thật luôn. Bão vừa hình thành ở Biển Đông, mình không thấy, nhưng mà trên vệ tinh dòm thấy rồi, là bão nó đang đi theo hướng nào biết trước hết, chuẩn bị phòng chống bão biết hết. Nên cái sự tiến bộ của khoa học nó thay đổi được xã hội, mà cái tiến bộ của khoa học lại đâu?
[6:10]Là nhờ vào sự thật, nhờ vào kỹ thuật, biết cái gì, biết cho đúng, biết cho tới nơi. Là vậy. Dĩ nhiên trong khoa học chưa phải là biết hết, mới biết một hột bụi thôi. Trong vũ trụ này là một đại dương thì những cái khoa học biết chỉ mới là một giọt nước, chưa có nhiều. Vậy mà đã làm xã hội mình tiến bộ như vậy. Còn Chúa Giê-su có nói câu này, "Sự thật giải phóng con người, sự thật giải phóng chúng ta", tức là chân lý đó thì nó là giải phóng chúng ta khỏi những cái mê muội, khỏi cái nô lệ, à khỏi những cái tội lỗi. Nên con người ta phải biết đúng với sự thật, sống cho đúng với sự thật. Cái sự thật mà giải phóng chúng ta khỏi cái sự
[6:58]nô lệ, khỏi cái sự tội lỗi nghĩa là sao? Nó có nhiều cái loại sự thật mà chúng ta bị che đậy, bị không thấy. Mà nếu ta được một bậc đạo sư chỉ bày để ta hiểu được cái chân lý đó, hiểu được đạo lý đó ta sống thì ta vượt lên trên một tầng cấp mới. Nói ví dụ như là đơn giản như là có một cái sự thật che giấu trong vũ trụ đó là luật nhân quả. Có một cái sự thật như vậy. Tại sao người đó giàu? Tại vì đời trước làm phước nhiều. Tại sao nghèo? Tại vì nghèo nhiều nguyên nhân lắm, không phải là tại bỏn xẻn đâu. Có khi đời trước xài tiền bậy, có khi đời trước đem tiền cho chỗ bậy. Tại sao? Ta đem cho mấy ông nhậu tầm bậy tầm bạ, cho nên đời này ta ta phải nghèo.
[7:48]Ý là như vậy. Nên cái nghèo nó có nhiều nguyên nhân. Nhiều khi ta thấy ủa cái người này tâm tốt ghê mà sao nghèo? Thì ra là tốt mà đời trước mà tốt trật chỗ. Giàu cũng vậy, giàu nhiều khi là cũng không phải là người tốt nhưng vô tình người ta cúng dường nhầm một bậc thánh, mà bậc thánh chẳng ai biết cả, ổng cứ sống lầm thầm thầm lặng lặng mà không ngờ ổng thánh, cúng cho ổng, cứ lo cho ổng một, hai năm như vậy. Rồi sau này ổng đi đâu không biết, nhưng mà mình cúng cho ổng một, hai năm, sau này mình giàu sang nó là nó là một, hai chục kiếp á. Nó nó có những cái sự thật mà khi ta biết được nhân quả, đời ta vượt lên một đẳng cấp khác.
[8:26]Nó khác với cái người mà không biết nhân quả. Cái người mà không biết nhân quả thì họ thuộc một cũng là loài người đó nhưng mà đẳng cấp ở dưới, tại vì không biết nó tuột xuống lúc nào, không biết đọa thành chó lúc nào á. Còn cái người biết nhân quả rồi, tin nhân quả rồi thì thường không có tuột xuống, không có đọa, cứ lên dần dần, ta thuộc đẳng cấp ở trên. Giống như có cái ông doanh nhân đó, ổng nói khi mà ổng chọn lựa mà đối tác để làm ăn á thì điều đầu tiên ổng tìm hiểu là cái đối tác của ổng có tin luật nhân quả hay không cái đã. Hễ người đó mà tin luật nhân quả thì ổng mới ký hợp đồng mới làm ăn chung với người đó. Hỏi sao vậy?
[9:05]Tại vì họ tin nhân quả rồi, nếu họ có lừa mình, họ cũng lừa ít ít thôi, không dám lừa nhiều. Nên nên nếu mà nhiều người cùng tin nhân quả thì cái xã hội này nó nó đẹp lên, mà nhân quả là một sự thật. Nên trong cái cuộc sống này vậy, ta cứ đi tìm sự thật thì tâm hồn ta được giải phóng, ta được giải thoát mọi điều tội lỗi, mọi điều đau khổ. Ví dụ như có một cái sự thật mà cái người tu trong đạo Phật buộc phải biết, đó là vô ngã, không có cái ta.
[9:42]Thường cái sự thật này rất khó biết. Mình đang sống sờ sờ vậy mà nói không có mình, đây là điều không ai chấp nhận được, phải không ạ? Vì mình đang sống đây, mình yêu thương, mình hạnh phúc, mình khổ đau, mình dằn vặt, mình lo lắng, mình ước mơ, mình hy vọng, cái gì cũng xoay quanh cái ta này. Vậy mà đạo Phật nói coi vậy chứ không có cái ta. Nghe mình ngỡ ngàng. Nhưng mà người nào mà chấp nhận được điều này, tin được điều này, hiểu được điều này thì người đó là con ruột của Phật. Không, thầy nói thật á. Để hiểu được điều này, để chấp nhận điều này, để tin điều này, để ứng dụng điều này trong tu tập, người này là con ruột của Phật.
[10:26]Còn tất cả những người nào mà dù có quy y, dù có lạy Phật, thậm chí dù có cạo đầu xuất gia, nha, thậm chí đem hết tiền bạc, gia tài mình cúng dường vô trong chùa, nhưng nếu chưa tin là không có cái ta thì người này vẫn là con con ghẻ của Phật.
[10:48]Ghẻ. Nên cái sự thật mà biết về vấn đề vô ngã là một sự thật chấn động, một sự thật cách mạng, một sự thật khủng khiếp, một sự thật rụng rời. Từ cái đang có cái ta để ta yêu thương, ta hy vọng, ta sống,
[11:08]Ta ghét, ta thương, ta cảm xúc, ta hờ hững vân vân, cũng xoay quanh cái ta. Bỗng nhiên ngày hôm nay nó không có cái ta giống như mình trên trời rớt xuống đất cái bịch vậy á. Nhưng mà người nào chấp nhận được cái này, người này bước qua một cái thế giới mới, một đẳng cấp khác, một đẳng cấp khác. Là cái cái người này có con đường để đi lên làm thánh. Vì sao? Vì thánh toàn là những người mà đang diệt trừ bản ngã. Những bậc thánh mà diệt xong bản ngã thì gọi là A La Hán. Còn những người mà đang trên con đường đi diệt trừ bản ngã là những bậc hiền, hay là những bậc thánh thấp hơn A La Hán, nhưng đều là một đẳng cấp khác với con người.
[11:52]Còn chúng ta mà chưa hướng về cái vô ngã thì mình thật sự vẫn là phàm phu, trôi lăn qua lại cho vui thôi à. Giờ nói: "Nói con tu cái pháp này linh lắm", không cần biết. Nói: "Con niệm Phật ngày 5.000 biến", kệ. "Dạ con tụng chú mấy trăm biến Đại Bi", kệ. "Dạ con ngồi thiền ngày được là 10 tiếng đồng hồ", kệ. Nếu không hiểu về vô ngã, không hướng về vô ngã, bởi vì phải định hướng về vô ngã thì đây mới là đúng Bát Chánh Đạo, mới đúng con đường Chánh pháp. Pháp môn nào cũng phải hướng về vô ngã và đây là một sự thật chấn động của loài người. Ta vừa nói một sự thật chấn động của loài người, thú thì bỏ rồi không nói tới.
[12:38]Chỉ khi nào con người này thế gian này hiểu được vô ngã thì thế giới này thành cái thế giới của của thánh. Nhưng mấy người hiểu được?
[12:51]Ở đây ai hiểu được vô ngã? Đây. Thôi bây giờ không cần hiểu nữa, bây giờ thầy cần tin. Quý Phật tử có tin là không có cái ta không? Có tin không? Có không?
[13:08]Chỉ cần gật đầu thôi thì được ghi tên lên sổ vàng ở trên cõi trời. Thầy nói thật á. Chỉ cần tin gật đầu thôi, tin rằng không có cái ta, mặc dầu lờ mờ chả hiểu gì cả, mặc dầu cũng chưa tu chưa chiêm nghiệm được gì, nhưng hôm nay nghe thầy nói ở đây, nghe thầy nói không có cái ta, cũng chẳng hiểu chẳng có cái ta là cái gì, nhưng mà gật đầu thì sổ cái tên mình đã ghi trên sổ ở trên cõi trời để đó rồi đó. Thì đây là một cái một nhân quả khác liền, một nhân quả của một con người bắt đầu tin rằng không có cái ta thì bước sang một cái thế giới khác. Ta gieo một cái nhân lạ lùng mới cho cuộc đời của mình.
[13:53]Ngày nào chứng đạo thì thầy không biết, tại còn tu còn lâu lắm, nhưng mà hôm nay gật đầu tin với thầy rằng: "Dạ, tụi con tin không có cái ta", là quý Phật tử đã được xếp loại khác rồi, tên mình đã ghi trên cõi trời mặc dù chưa hiểu gì cả. Cứ tin cái đã, là một cái nhân mới. Rồi từ cái tin này ta suy nghiệm, ta hiểu dần dần, ta ứng dụng ta tu tập thì mới thấy cái sự vi diệu của nó, mới thấy cái sự vi diệu của nó nha. Bắt đầu nó đi vào cái đạo đức. Nhớ như vậy. Cái người mà tin được vô ngã, hiểu được vô ngã rồi thì cái thời cái giai đoạn phía sau là đạo đức mở ra, nha. Công đức được huân tập, thiền định bắt đầu nhập thâm nhập sâu,
[14:41]rồi cả một thời gian dài dài không biết bao nhiêu mới chứng được đạo quả. Nhưng bắt đầu từ ngày hôm nay từ cái gật đầu, thầy hỏi có tin được vô ngã không, không có cái ta không, gật đầu, đó là bắt đầu đặt một bước chân đầu tiên. Và đó là một sự thật, sự thật nó vượt ngoài con mắt của con người phàm phu, sự thật này nó vượt ngoài cái suy nghĩ của người phàm phu. Tại cái người phàm phu cái gì cũng phải có cái ta, cái tôi là quan trọng. Tôi mặc cái đồ này nó có cá tính không đụng hàng, đi chiếc xe này tôi phải sơn rằn ri về ai nhìn cũng sợ, có cá tính, cái gì cũng thích riêng riêng riêng riêng. Nhưng cái người vô ngã tin một điều không có cái đó.
[15:19]Những cái đó chỉ là thứ tầm phào vô nghĩa. Thì có người nói: "Dạ thầy nói vậy con nói trật á". "Sao trật?" "Vì con thấy có những người có cá tính, họ tìm một con đường riêng họ mới thành công nổi lên". Không phải. Cái mà họ tìm ra một con đường riêng để nổi lên là do phước của họ chứ không phải do họ cá tính. Không phải do họ cá tính. Ví dụ bây giờ thầy nói giống như thầy kinh nghiệm bản thân thầy, rồi ai cũng nói thầy là mở ra một con đường riêng, đúng không ạ? Mở ra con đường riêng trong đạo Phật. Thầy nói thầy chả bao giờ thầy dám mở ra con đường riêng á. Thầy là cái cái cái cái cái cái cái gì mà dám mở con đường riêng?
[16:00]Thầy chỉ là hạt bụi làm gì dám mở con đường riêng? Thầy chỉ gì? Thầy chỉ đi theo Phật thôi. Ráng tìm hiểu Phật dạy cái gì, ráng tu rồi nói lại. Thầy chỉ ráng theo Phật thôi. Mà khi thầy ráng theo Phật, ráng nói cho đúng với lời Phật, vì thầy biết thầy chỉ là một hạt bụi, thì cái người khác lại nhìn vô nói: "Ờ, ổng mở con đường riêng". Nhưng mà bản thân thầy thì thấy thầy chả có mở con đường riêng nào cả, ráng nói cho đúng Phật thôi mà sợ còn nói trật mang tội đọa chết nữa chứ đừng có nói. Cho nên những người khác cũng vậy, ví dụ người đó mở lên một cái ngành mới trong hội họa, mở ra hướng đi trong điêu khắc,
[16:36]mở ra một cái một cái hướng đi trong kinh doanh làm ăn độc đáo vân vân, chả có cái gì là cá tính riêng tư cả, cái phước của họ tạo nên điều đó thôi, chứ không có. Cho nên cái người mà càng vô ngã, càng thấy mình nhỏ bé, càng chỉ muốn hi sinh phụng sự thì cái phước họ họ vượt lên. Nên đây là cái sự vi diệu của cái đạo đức vô ngã. Ta không thấy mình là gì cả. Đó là một sự thật trên cuộc đời này, một sự thật rất khó ai nhìn thấy. Vậy mà ta thấy được, ta tin được là không có cái ta thì điều vi diệu nó mở ra. Mà Đạo Phật là sao? Ta đi đến sự giác ngộ, mà Chúa Giê-su là gì? Là giải phóng được cái tâm hồn của mình.
[17:19]Khi ta hiểu được một sự thật, sự thật động trời không hề có cái ta. Trong khi cái ta, cái bản ngã, cái phiền não nó vẫn ràng buộc ta, nó vẫn chi phối ta hằng ngày, nó buộc ta phải tham, buộc ta phải sân, buộc ta phải si từng ngày trong cuộc sống này. Vậy mà ta vẫn tin không có cái ta, thì người này là một người sao? Cực kỳ trí tuệ. Ta nhìn cuộc đời bằng một cái nhìn khác hẳn, ta sẽ sống một cách sống khác hẳn. Rồi từ đó đạo đức tỏa ra, công đức tỏa ra.
[17:54]Và ta sẽ đi đi theo một cái lộ trình mới vượt thoát lên trên. Nên có những cái sự thật như vậy, có những sự thật đơn giản ta cần phải biết, ta cần phải nói, có những sự thật cực kỳ khó hiểu khó biết, ta cũng cần phải hiểu phải biết để tu tập. Và như vậy, cái căn bản ban đầu của một người tu hành là gì? Là tìm sự thật, biết sự thật để sống cho đúng với đúng với sự thật. Trong cái đúng với sự thật này nó còn có một cái nữa là diệt cho ta cái bệnh khoe khoang. Ừ. Bệnh khoe khoang tại có một số người mắc cái bệnh tâm lý kỳ lạ là thích khoe nhiều hơn cái mình có. À ví dụ như trong trong nhà mình thì mình chỉ
[18:41]vừa đủ ăn, nhưng mà khi ra ngoài bạn bè lúc nào cũng làm vẻ như mình giàu hơn, mình sang hơn. À. Mời người ta đi vào nhà hàng sang trọng, tới cái giờ mà người ta tính tiền thì giả bộ đi ra ngoài hút nói chuyện điện thoại hay mắc đi nhà vệ sinh vân vân vậy. Nhưng mà lúc thì mời đi hoành tráng lắm, nhưng mà đó là những cái nó không đúng sự thật rồi lâu ngày nó cũng lộ ra mà làm mình tổn phước. Nhưng có một số cái vùng miền người ta có cái lối sống nó lây lan với nhau là cứ thích nổ thích khoe nhiều hơn. Và cũng ngược lại có một số vùng miền người ta sống chân chất hơn, có sao nói vậy, có làm sao ăn vậy, đó có những vùng miền như vậy.
[19:18]Thì cái việc mà ta tôn trọng sự thật cũng diệt cho ta cái tâm là khoe quá cái sự thật. Mà ta có sao ta sống vậy thì tâm hồn mình làm sao? Đó, thanh thản hơn phải không? Thanh thản hơn, bình an hơn, hơn là cái người mà cứ phải nổ coi cái lỡ khoe chớ lo, sợ người ta biết sự thật. Cho nên nó cái sợ đó, sợ người ta biết sự thật là mình không giống như cái mình khoe, cũng là một cái gì? Cũng là một nỗi khổ tâm, sống như vậy cũng làm cái bất an. Nên vì vậy, để sống cuộc đời hạnh phúc an vui ta sống đúng với sự thật là là một cái hạnh phúc. Còn không đúng với sự thật coi chớ bất an, bất an. Như bên a công an cũng vậy, họ điều tra một người tội phạm hừm thì
[20:10]cứ một vấn đề họ hỏi đi hỏi lại nhiều lần nhiều lúc khác nhau. Thì trong cái tiềm thức của ta đó, ta cái sự thật nó vẫn chiếm trong lòng ta, còn cái điều gian dối, hỏi bữa đó anh đi đâu? Tối hôm đó đúng giờ 7:00 tối hôm đó, ngày hôm đó anh đi đâu? Nói: "Tôi đi câu cá". "Có ai thấy anh câu cá?" "Tôi đi câu cá có một mình." Nói: "Như vậy không chứng tỏ anh ngoại phạm, trong cái giờ đó cô kia bị giết thì giờ đó anh vắng mặt, mà cả cái xóm này thì đều chứng minh ra được hết, chỉ có anh giờ đó tại sao nói đi câu cá mà không ai thấy? Rồi anh là nghi phạm, giờ anh nói thật đi rồi tôi giảm án." Nhưng mà nói:
[20:52]"Không thiệt, tôi không có, tôi không có giết cô đâu. Tôi thương cổ lắm, chứ không có giết, chuyện nhà hàng xóm nhau không có gì." Nhưng mà anh phải chứng tỏ nói thật đi, anh đừng nói giờ đó anh không đi câu cá. Cái mai mốt rồi cứ nói tôi đi câu cá, mai mốt công an bất ngờ ổng hỏi lại lần nữa, qua hôm sau ổng kêu lại ổng hỏi lần nữa: "Cái cần câu anh để đâu?" Cái ổng nói: "Cần câu gì?" Tự nhiên mình hỏi lại ổng cần câu gì thì là là sao? Lòi chành ra là có câu cá đâu, phải không ạ? Bất ngờ ổng hỏi một cái mình bởi vì mình kiềm giữ lại một cái sự giả dối không được.
[21:26]Còn mà nếu mà mình cứ phải giữ mãi giữ mãi cái là tối qua câu cá, tối qua câu cá, giữ hoài trong đầu mình có khỏe không? Rất là căng thẳng, bất an. Còn cái người mà còn có cái ông vậy cũng đúng cái giờ cô kia chết cũng ổng vắng mặt tìm không ra. Công an cũng kêu hai ông lên hỏi. Nói: "Giờ đó anh đi đâu?" Cái ông kia ổng run bẩy bẩy bẩy bẩy à. Cái nói: "Giờ mặt mà hỏi một cái đúng giờ mà cô kia chết thì ông này mặt ổng xanh như tàu lá chuối hết trơn thì mình nghĩ ổng là sao?" Đúng là thủ phạm. Nhưng mà không phải sự thật. Sự thật là cái gì? Ổng lại thăm vợ bé mà bây giờ khai ra là chết tươi với vợ lớn.
[22:02]Cho nên ổng xanh lẩy bẩy hết trơn nhưng mà không thật ra ổng không phải là sát nhân, nó vậy. Nhưng mà ổng tới gần lúc ổng thấy công an dí quá ổng sợ cái ổng nói thật. Nói thật xong ổng nhẹ người, rồi công an cũng không nỡ là đi về nói với vợ lớn, chỉ nói: "Thôi, ông phải chấm dứt quan hệ này nha không? Chớ không là tôi mách bả à." Rồi cái: "Dạ dạ dạ" là cái mà sau nó thở phào nhẹ mà thoát nạn. Chứ còn mà cứ cứ mà đặt điều nói dối giữ không lâu, kềm không lâu trong đầu mình mà làm bất an. Nên cái căn bản ta tu hành thì ta cần phải có đạo đức, ta cần cái sự bình an và ta cần sự giải phóng tâm hồn thì thường
[22:36]là ta phải sống với sự thật, nói những điều sự thật, đó là vậy.
[22:43]Tuy nhiên, có những sự thật
[22:48]mà nó ngược với đạo đức.
[22:55]Nếu ta là người có đạo đức thì không được nói sự thật. À, kỳ lạ vậy. Ví dụ, ví dụ như vô tình hôm đó cái mình có người quen thân cái mình ở trong cái lực lượng quân đội, cái mình mới nói: "Trời, cái cảnh núi đẹp quá ha! Muốn đây lên đây mà mình xin phép cất cái chùa chắc là mọi người sẽ thích lắm, tăng ni sẽ thích về đây tu, Phật tử sẽ thích về đây lễ bái." Cái cái người mà quen của mình cười cười nói: "Không được đâu anh. Đây coi cái núi này vậy chớ là căn cứ quân sự, nhà nước mình có những cái đấy là căn cứ kho kho kho tàng để bảo vệ đất nước nên cái núi này để hoang thôi, không ai được lên ở đâu." Mới lại ông kia ổng nói thật
[23:49]vì bà con quen ổng nói chút xíu để cho mình đừng có cứ bày đặt mà cứ làm đơn xin đất, làm đơn xin chùa nó phiền, nhà nước không cho rồi mình cứ cự, nói tại sao không cho, tại sao không cho, tại vì có những điều mà không thể cho được. Cái mình biết một sự thật là cái núi đó có căn cứ quân sự, mình về mình nói thật, mình nói: "Vì tôi là người tu theo đạo Phật nên tôi nói sự thật, tôi nói cái núi đó là căn cứ quân sự." Như vậy có đúng với đạo đức không? Có không? Bậy à. Đó là một sự thật nhưng sự thật quốc gia. Và có những sự thật mà nếu giặc biết được thì đất nước ta tan hoang. Cho nên lỡ nghe lọt vào tai rồi thì sống để bụng, chết đem đi, không được nói ra.
[24:32]Đó mới là người có đạo đức. Nhưng mà cái mà biết một bí mật mà giữ luôn trong lòng, bình thản giữ trong lòng tới chết thì người này cực kỳ có bản lĩnh, cực kỳ có đạo đức, cực kỳ có trí tuệ mới làm được một việc là im lặng vĩnh viễn luôn. Phải hiểu như vậy. Còn đa phần chúng sinh ta làm sao? Đa phần chúng sinh ta đều mắc cái bệnh giống nhau là bà tám. Biết rồi nổ liền, biết rồi khoe, biết rồi nói liền. Biết rồi đem bán cái câu chuyện đó ra cho vui liền. Trong lúc trà dư tửu hậu, ngồi nói chuyện là xì ra liền: "Trời ơi, cái núi đó coi đẹp vậy chứ có căn cứ quân sự." Thích ra nơi nói một cái câu gì nghe nó nó đắc
[25:11]đáo cho mọi người họ trầm trồ, họ lắng nghe mình. Lúc đó mình thấy mình khoái chí nhưng đâu ngờ là mình vừa xì ra một bí mật quốc gia rất là nguy hiểm, tổn hại tới lợi ích của quốc gia. Cho nên biết rồi thôi, lỡ lọt vô tai mình rồi là suốt đời không bao giờ mở miệng nói nữa, giấu luôn. Mà nhà nước cũng không bao giờ khen mình vì cái việc mình im lặng, mà đây là lương tâm của mình bắt buộc mình im lặng luôn, không bao giờ nói ra. Cho nên cái mà biết được một bí mật của quốc gia giấu luôn, không bao giờ để lộ ra nữa mà cái đó cũng chẳng ai thưởng công mình, nhưng đó là lương tâm mình thưởng công cho mình.
[25:48]Mà chỉ những người rất có đạo đức, rất có trầm tĩnh, rất vô ngã thì mới không có không có tiết lộ bí mật của quốc gia. Mà không phải quốc gia không, bí mật của người khác cũng vậy. Ví dụ con người ai cũng có những lỗi lầm, đúng không ạ? Con người ai cũng có những lỗi lầm. Có những lỗi nhẹ và có những lỗi cũng nặng, nhưng mà rồi người ta cũng vượt qua lỗi lầm để người ta sống tiếp, chứ không lẽ cứ bới móc cái lỗi lầm đó qua ra hoài, không ai chịu nổi, phải không ạ? Từ từ thời gian vùi lấp đi. Ví dụ như bây giờ có những bà vợ vậy, thời gian sống với chồng cái
[26:27]ông chồng ổng có bồ, ổng có vợ bé. Cái bà vợ cũng khổ sở lắm, vừa phải nuôi con vừa phải chiến đấu năn nỉ ông chồng, lên thuyết phục cái cô tình địch nhân kia rồi cái vượt qua. Cái cuối cùng là thôi, ông chồng ổng cũng nghe lời vợ thương vợ con ổng bỏ nhân tình ổng về sống lại đầm thắm lại. Thì cái chuyện đó bà vợ bả không nói với mấy đứa con biết. Bả muốn bả muốn là để con nó cứ tôn trọng cha nó suốt đời. Cho tới ngày bả chết luôn bả cũng chẳng thèm nói. Giữ luôn, giữ hình ảnh đẹp của cha mình của của chồng mình đối với mấy đứa con luôn. Mấy đứa con nó cứ vậy, nó cứ giữ lòng kính trọng cha mình cho tới khi già, khi chết.
[27:05]Và cái đó là cái tình cảm đẹp mà bả nói: "Thôi, chuyện qua rồi nhắc lại làm chi, nhắc lại làm chi." Nên có những cái sự thật mà nhiều khi không được nói ra mới là đạo đức, mới là đạo đức. Chứ không phải chuyện gì cũng nói ra. Rồi ví dụ như vậy:
[27:26]Có cái cô cô gái hàng xóm như vậy, cổ lớn lên cái cổ yêu, thì người lớn lên hay bày đặt yêu vậy đó. Cái cái cổ lỡ thất thân với cái người yêu, tức là bị cái người kia hứa quá, tin nó, tin nó sẽ cưới, thất thân. Thất thân thì hàng xóm biết. Rồi sau này cái có người sau này cái chuyện tình đi qua rồi người khác tới cưới cổ. Cưới cổ cái mình biết biết chuyện cô này cổ không phải là người còn trong trắng nhưng mà biết rằng cổ có đạo đức, coi vậy chứ cổ là người hiền lành, sẽ là một người vợ tốt. Nhưng mà chỉ vì lúc mới lớn còn còn non nớt nên dễ bị dụ thôi, lúc đó nhẹ dạ mà, mới lớn mà. Thì chuyện nó qua rồi, nhưng mà biết rằng nếu mà
[28:11]cổ có chồng, cổ là một người vợ tốt, cho nên là không bao giờ nói chuyện đó ra. Cho dầu sau này mình quen với chú rể, quen với cái chàng rể sau này, tuyệt đối không bao giờ nói ra để giữ cho gia đình họ hạnh phúc luôn, không bao giờ nói. Cái đó mới là cái cao thượng. Còn có những người biết cứ nói bô bô bô bô làm hạ coi như là chỉ phá vỡ hạnh phúc người ta. Mình thì không thêm được một kilôgam nào, phải không ạ? Mình chẳng béo thêm được một ký nào, mình cũng chẳng có thêm được một đồng nào, nhưng mà hạnh phúc người ta tan nát hết, danh dự người ta tan nát hết thì có lợi gì đâu. Cho nên sống im lặng, giấu luôn.
[28:47]Đó, đó mới là đạo đức. Mà có ai khen mình vì cái sự im lặng của mình không? Có không? Không ai khen, tại có ai biết đâu mà khen. Có ai biết rằng mình đã giữ một cái bí mật, giữ danh dự cho người khác đâu. Không ai biết, không ai khen, nhưng đó là lương tâm, đó là đạo đức mà chư thiên khen mình, Diêm Vương khen mình. Sau này mình chết xuống cái ông Diêm Vương ổng xử tội. Ổng xử tội sau khi mà lật sổ mình ra hết, ghi chép hết, cái ổng nói là: "Trước nè, nhà ngươi đó ha có một lần nhà ngươi nghĩa là cùng với bạn ngươi đi ăn cắp chó người ta đi nấu thịt chó. Cái tội này là đáng lẽ ngươi phải bị nghĩa là giam vào trong ngục mà cưa,
[29:28]cắt ha, bị bị giam vào trong ngục tối này để phải trả cái tội mày đi lén đi ăn cắp chó người ta mà mà mà mà bắt mà làm thịt nè, nè. Nhưng mà trong suốt cuộc đời ngươi, ngươi biết cái chuyện xấu của người khác nhưng mà ngươi đã giữ im lặng suốt cuộc đời. Thôi cái tội này bù lại ta tha cho ngươi, tha thứ hết cho ngươi. Ngươi trở về người, làm người mà sống lại cho đàng hoàng, ráng tu tập, ráng tới chùa Bửu Trì quy y Ni sư Tâm Niệm, nghe không? Thì đó ta tha cho ngươi." Rồi, vậy thôi, sống.
[30:02]Nên có một điều là nhiều khi ta im lặng, ta giữ gìn được bí mật cho quốc gia, ta giữ gìn cái sự riêng tư người khác để ta bảo vệ an toàn quốc gia, ta bảo vệ danh dự cho người khác, được cái phước lớn mà chỉ thần thánh mới biết, chứ loài người không biết. Ta vẫn được phước ở những điều đó rất là rất là nhiều nha. Mà chỉ những con người thầm lặng, bản lĩnh mới có thể là giữ được bí mật cho người khác. Thế còn cái người mà ấy thì thường là nổ ra. Rồi đó một cái, cái thứ ba mà ta biết ta phải im lặng nữa là một cái bí quyết. Cái bí quyết mà cái người chủ của họ không muốn san sẻ thì ta giữ, đừng nói.
[30:48]Ví dụ như cái nhà đó họ có cái bí quyết để họ sản xuất cái món bún rất là ngon, nổi tiếng. Không biết sao vô tình cái đó sao cái mình biết được. Biết rồi thì đừng đem nói ra vì đó là cái gì? Cái tài sản bí mật của người ta, đừng nói ra. Đó, cái đó mình nói ra là
[31:11]mình vi phạm bản quyền và mình ác nữa, cái bí quyết. Hoặc là một môn phái cũng vậy, cái võ phái đó họ có cái bí quyết riêng của họ, họ giữ gìn để giữ cái cái cái cái cái cái đắc nét riêng của cái võ phái. Mình có biết, mình lỡ học hay lỡ tập thì thôi cũng đừng có đem phổ biến vì người ta chưa muốn phổ biến. Cái quyền của cái người chủ người ta chưa muốn phổ biến thì mình đừng có phổ biến, nó như vậy.
[31:41]Đó là ta vừa nói là có những sự thật mà mình không được nói ra thì mới là đạo đức, thì mới có phước, thì mới tu được. À. Còn ở cái mục ban đầu á thì có những sự thật mà ta phải nói đúng sự thật, phải không? Ta sống đúng sự thật. Rồi đó, thì ta có công đức, ta được bình an. Nhưng ở cái mục thứ hai này, có những sự thật mà đừng khờ dại nói ra, nói ra mất phước á. Tại nói ra mình hại người khác nên phải phải không được nói ra. Nên ta thấy giữa đạo đức và thực tiễn bắt đầu có khoảng cách rồi. Lúc đầu á thì ta sống đúng với sự thật thì ta là người đạo đức. Nhưng mà ở cái điều có những điều sâu xa, phức tạp trong cuộc sống thì ta biết được sự
[32:29]thật thì đừng có đụng tới thì mới là đạo đức. Và bây giờ tới mục thứ ba nè: Có những sự thật mà ta phải đi ngược lại thì ta mới là người đạo đức. À, lạ như vậy, có những sự thật ta phải đi ngược lại mới là đạo đức. Ví dụ thế này,
[32:50]ví dụ như mình là người giàu,
[32:54]Mình giàu, chẳng những giàu mà còn rất giàu nữa. Ở đây có ai rất giàu không? Cho thầy địa chỉ.
[33:05]Ví dụ ví dụ như ta giàu mà ta còn rất giàu, cái ta tới chùa. Ví dụ ta tới chùa ta lễ Phật ngày Tết, tới thăm Ni sư trụ trì thì trong đó là ngày rằm nên cũng nhiều người tới lễ chùa, và có những người nghèo và rất nghèo.
[33:28]Thì mình là người giàu, người kia là nghèo.
[33:35]Thì cái người nghèo á luôn luôn họ làm sao? Có một chút gì nó mặc cảm, có một cái gì đó nó rụt rè, có cái gì đó nó rón rén, đúng không ạ? Cái người nghèo tự nhiên như vậy. Tại vì khi phước mình thiếu thì luôn luôn mình có cái gì đó nó rụt rè, nó rón rén, tức là mình không còn tự tin khi mình đã thiếu phước, ý là như vậy. Còn nếu mình là người giàu thì mình làm sao? Mình hiên ngang há, mình tự tin, mình ăn nói rồi nó vững vàng cái gì đó. Đó là cái nhân quả tự nó hiện ra và đó là sự thật. Nhưng mà sự thật này phải cưỡng lại thì mới là đạo đức. Ví dụ bây giờ mình ỷ mình giàu mình vô chùa cái mình ngồi cái Ni sư nói:
[34:20]"Đạo hữu ngồi đây ăn cơm", à mình cũng ngồi vô ăn cơm. Cái mình phát hiện cái bàn cơm mình thiếu cái giấy khăn giấy, cái mình thấy cái người Phật tử nghèo nghèo gần đó mình nói: "Nè nè nè, lấy tui khăn giấy". Cái người kia họ cũng sợ họ đi lấy liền à chứ không phải không. Vì làm sao? Tại vì mình là người giàu sang, mặt mình có tướng đẹp này kia nọ, còn họ nghèo khổ tự nhiên họ họ họ rón rén, họ rụt rè, đó họ co ro. Rồi khi mình kêu đi lấy giùm cái khăn là họ lật đật họ đi lấy liền giống như người ở đợ luôn vậy đó. Và vì nó nhân quả nó như vậy, cái phước đức tự nó hiện ra như vậy, cũng chẳng ai cự mình, thấy mình giàu rồi nhờ người
[34:55]nghèo đi lấy tờ giấy nó là việc bình thường. Thế nên chẳng ai nghĩ gì, nhưng mà đó là một điều ngược với đạo đức. Sự thật thì đúng rồi đó, nhưng về đạo đức thì bắt đầu nó ngược. Bước vào cổng chùa là nơi mà ta phải tu dưỡng đạo đức, và trong cái đạo đức này có những điều ta phải cưỡng ngược với sự thật. Cưỡng ngược với sự thật là sao? Thì khi mình vô chùa thì thay vì mình ỷ mình giàu mình ngồi một chỗ mình kêu người ta lấy này lấy kia, mình đụng ai Phật tử nào chả biết, xa lạ cũng nhờ này nhờ kia, giờ ngược lại mình phải cư xử như một người nghèo. Tới chùa mình lại là người xắn quần xắn tay áo lên mình đi mình
[35:36]phục vụ bưng cơm bưng nước cho huynh đệ cái đã, ngược lại. Ở nhà mình có ô sin hét một tiếng là kêu, nhưng vô tới chùa ngược lại, cưỡng lại điều đó, mình đi phục vụ hầu hạ hết luôn. Nó ngược lại một sự thật mà đó mới là mới là đạo đức, mới là tu hành. Chứ không phải là là là là là mình cứ sống theo đúng sự thật: "Tôi giàu thì tôi phải ngồi đây ăn trên ngồi trước", không, cái đó lại không phải đạo đức, lạ như vậy. Cho nên trên chùa Phật Quang á thầy à mỗi ngày mà mỗi lần mà lễ lớn đông lắm. Đông lắm thì khi mà mọi người đến đông như vậy thì phải có những người đến dự lễ và có những người phục vụ cho những người đến dự lễ.
[36:19]Có người chỉ đến dự lễ thôi không làm gì, tới lúc tụng kinh thì tụng kinh, lúc lễ Phật thì lễ Phật, lúc ngồi thiền thì ngồi thiền, lúc nghe thuyết giảng thì ngồi nghe thuyết giảng, không làm gì cả, chỉ đến dự thôi. Nhưng mà để cho được bao nhiêu ngàn người dự thì cũng phải có bao nhiêu trăm người phục vụ, đúng không ạ? Phải có những người phục vụ thì mới có người bình yên ngồi không mà dự lễ chứ. Thì ở đây cái người mà đi phục vụ á lại thầy toàn kêu những Phật tử gia đình khá giả, giàu có không à. Cho họ phải bưng từng cái hộp cơm đem phát cho Phật tử, đi lượm rác đi, đi dội nước, bưng cơm, sắp xếp, nha.
[36:56]Mà dòm xuống toàn là những người mà thầy biết là gia đình họ khá giả, đi đem từng cái mền cho người ta đắp khi mà nghỉ lại đêm, vậy đó, bưng ly nước cho người ta uống, toàn là người khá giả. Nó là điều ngược với sự thật nhưng nó lại là điều đúng với đạo đức, đó là như vậy.
[37:18]Nên đó là cái sự trong cuộc đời này bất bình đẳng là một sự thật, là một điều hiển nhiên. Nhớ như vậy, trong trong cuộc đời này trong cuộc đời này luôn luôn bất bình đẳng, bởi vì sao? Bởi vì phước chúng sinh khác nhau. Thì trước cái sự thật là con người bất bình đẳng thì thế giới này, xã hội này có hai khuynh hướng để mà xử lý cái sự bất bình đẳng đó.
[37:51]Rồi bây giờ lát nữa thầy đưa ra cái hai option cho mọi người chọn coi mình chọn cái nào. Thầy nhắc lại cái này nghe cho kỹ nha, nghe cho kỹ. Trong cuộc đời này tồn tại một sự thật là bất bình đẳng, phải không ạ? Có người giàu, có người nghèo, có người sang, có người hèn, có người có quyền lực và có người chỉ là người dân, dân đen. Có người có trí thức và có người ít học. Có người rất là khỏe mạnh và có người gầy nhom, ốm tong ốm teo đang ngồi đây nói lải nhải, có như vậy. Thấy không? Trong cuộc đời này nó tồn tại một sự thật là bất bình đẳng. Và nó có hai cái thái độ, quan điểm, chủ trương để đối xử với cái sự bất bình đẳng này.
[38:40]Cái quan điểm thứ nhất, nghe cho rõ nha để mà nghe thầy hỏi trả lời à. Cái quan điểm thứ nhất là phải thuận theo cái sự thật đó mà mà sống. Thuận theo sự thật đó mà sống, tức là người giàu thì cứ phải ăn trên, ngồi trước và được sai bảo. Người mạnh thì được quyền ăn hiếp người người yếu, đó. Cái người có quyền lực thì được quyền sao? Sai sử cái người không có quyền, đó. Cái người thông minh, người có học chứ, người có bằng cấp, có học thì được quyền được quyền gì ta, đeo mắt kiếng hả?
[39:18]Đại đại khái vậy, tức là cứ thuận theo cái sự thật của cuộc đời mà mà sống như vậy, mà ứng xử như vậy, đó là một quan điểm. Quan điểm thứ hai, ngược lại: mặc dù sự thật là như vậy nhưng phải cưỡng lại. Tức là anh giàu nhưng anh đừng có nói những cái lời khinh bỉ người nghèo, mà anh phải biết yêu thương, biết tôn trọng cái người nghèo. Vì người ta lỡ người ta làm cái gì cái người ta tổn phước ở đời trước, còn anh lỡ một cái anh cũng tổn phước bây giờ, mai mốt rớt xuống bây giờ, đúng không ạ? Còn người có quyền lực, nắm quyền của quốc gia thì cũng phải sao? Phải xem mình như đầy tớ, đó. Một người trí thức nhưng mà gặp ai cũng chào khúm núm:
[40:03]"Dạ, chào bác, chào anh", không có được mà ngẩng mặt kênh kênh nhìn đời, không có được như vậy, rồi vẫn phải nép mình lại dù cái ông đó ổng trong làng ổng biết ổng học có lớp năm, ổng ngồi là ổng phủi phẹt phẹt hai cái chân ổng rút hai chân lên cái sàn ổng ngồi liền, còn mình ngồi sang trọng, bệ vệ nhưng gặp cũng phải cúi phải chào. Đó, có hai cái quan điểm nha, thầy nhắc lại: một, thuận theo cái sự thật như thế mà sống, người cao thì cứ cao, người thấp thì cứ cứ thấp. Quan điểm thứ hai: cưỡng lại cái sự thật đó, cao phải làm như thấp, hạ mình xuống với mọi người. Thì như vậy hai cái quan điểm đó nó tạo thành hai
[40:43]cái chủ nghĩa khác nhau trong thế giới này. Một cái chủ nghĩa mà ta gọi là gì? Kinh tế thị trường, nha, mạnh được yếu thua. Và một cái khuynh hướng thứ hai là khuynh hướng xã hội chủ nghĩa, kềm lại, cưỡng lại cái sự bất bình đẳng đó làm sao cho bớt lại. Ví dụ cái người đó họ nghèo quá không nhà ở, phải ráng xây cái nhà tình thương cho họ ở, đừng để họ ở gầm cầu. Cưỡng lại bằng cái công tác từ thiện, kêu gọi, đóng góp, cưỡng lại cưỡng lại cái sự sự bất bình đẳng đó, được gọi là xã hội chủ nghĩa. Giờ trước hai quan điểm đó, ở đây ta chọn quan điểm nào?
[41:24]Ai chọn quan điểm thứ nhất giơ tay lên!
[41:29]Kỳ ta, sao chê vậy ta? Mấy cái người này hổng tôn trọng sự thật, không tôn trọng sự thật gì hết trơn á, nha, sự thật như thế nào mình phải sống như vậy chứ. Bây giờ ai chọn quan điểm thứ hai là cưỡng lại sự thật giơ tay lên!
[41:52]Thầy rất là hoan nghênh, rất là tán thán quý Phật tử đã đưa tay chọn quan điểm thứ hai. Đó là lý do mà cuối cùng nơi đất nước của ta, cái chế độ chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại là vậy. Bởi vì nơi đây còn biết bao nhiêu tấm lòng, biết bao nhiêu tấm lòng, biết bao nhiêu con người lúc nào cũng cưỡng lại cái sự bất bình đẳng nha. Lúc nào cũng mong là mình yêu thương được những người nhỏ bé nhất trên cuộc đời này. Những con người mà không thích mạnh được yếu thua ha, thích là cái người mạnh phải nâng đỡ người, người yếu. Đó là cuộc sống như vậy. "Trên đời có đẹp gì hơn thế, người yêu người sống để yêu nhau", phải không ạ?
[42:34]Cảm ơn.
[42:44]Nó có một cái sự thật,
[42:48]nó có một cái sự thật là mà cái người tu cũng không vượt qua nổi.
[42:56]Cái người tu bây giờ là người đã hiểu vô ngã rồi nha, hiểu nhân quả rồi, hiểu đạo đức rồi, hiểu hết nãy giờ chúng ta nói là hiểu hết rồi đó. Ừ không còn gì chê nữa. Và vì hiểu vô ngã rồi, cho nên người này từ từ mất đi cái sự ích kỷ. Giai đoạn đầu, mất đi sự ích kỷ rồi từ từ bước tới giai đoạn kế tiếp là bắt đầu dấn thân, hy sinh, phụng sự. À để vô chùa thì công quả không tiếc công tiếc sức. Hễ rảnh chút là gọi hỏi ni sư: "Ni sư có chuyện gì sai con, sai con?" ha. Cái ni sư nói: "Cái nhà vệ sinh sao bữa nay nó dơ quá, vô quét giùm tui." Ở nhà mình những chuyện đó mình hét tiếng có người làm nhưng mà ni sư sai thì
[43:43]mình ni sư là bề trên, thế là vô chùa mình dội, mình quét, mình dọn này nọ làm sạch. Đó là hy sinh, phụng sự, dấn thân, công quả, không tiếc công tiếc sức. Cái người như vậy tuyệt vời không ạ? Quá tuyệt vời! Đó là trong chùa, ở ngoài đời cũng vậy. Ngoài đời mà rảnh rảnh chút cái cái lại gặp ủy ban hỏi: "Lúc này mình có công tác từ thiện gì không anh cho tụi em làm với?" Ổng kia ổng nói: "Giờ có cái đoạn có cái đoạn sông của mình nó bị có đoạn rạch của mình ở trong cái phường mình nó có cái đoạn rạch sao nó dơ quá. Bây giờ không biết làm sao bây giờ?" Nói: "Bây giờ thôi anh kêu đi kiếm gì sao cho vét hết mấy cái
[44:24]rác rồi lên đi cho nó khơi thông dòng." Cái nói: "Rồi rồi để tụi em làm." Thế là mình đi, thế là mặc đồ, chống xuồng đi vớt rác. Vớt cũng nhiều ngày lắm mới hết rác. Rồi giăng bảng, rồi đi kêu gọi mọi người đừng có quăng rác xuống sông, vân vân. Tức là người hy sinh, dấn thân, phụng sự. Tuyệt vời không ạ? Tuyệt vời. Dạ, đó là nơi cái xã hội. Rồi trong cơ quan làm việc của mình cũng vậy. Thế là làm chưa hết giờ, ấy chưa hết việc thì ráng làm cho hết việc. Tại vì khi mình cái công việc của mình thông thì bao nhiêu cái ban, cái ngành, cái phòng khác họ thông theo. Còn kẹt chỗ mình cái là bao nhiêu cái phòng khác cũng kẹt theo.
[45:02]Cho nên mình làm không tính thời gian mà cũng chẳng cần phải tính cái giờ thêm, không cần. Miễn làm sao cho công việc được để cho cái công ty, cơ quan mình được việc thuận lợi. Mà cũng không cần khoe, không cần ai biết gì cả. Nhờ mình cứ ráng hy sinh đóng góp vậy, cho nên cái việc chung nó được tốt đẹp hơn. Người như vậy tuyệt vời không ạ? Tuyệt vời. Đó là những người có đạo đức. Nên từ cái hiểu vô ngã ban đầu, từ cái hiểu nhân quả ban đầu, người này từ từ toát ra cái đời sống đạo đức vị tha, không còn cái ích kỷ. Từ từ cái người này cống hiến được nhiều, đóng góp được nhiều cho cho xã hội, cho đất nước, cho con người, cho cộng đồng và cho Phật pháp.
[45:48]Tuyệt vời không ạ? Quá tuyệt vời! Nhưng có một điều không vượt qua được: khi mà sự đóng góp ta nhiều quá rồi, cái tâm chấp công nó từ từ hình thành từ từ. Nó len lỏi ngấm ngầm ngấm ngầm từ từ, thấy mình là người có công, thấy mình là người đã đóng góp được nhiều, dù miệng không bao giờ nói ra. Ai hỏi thì vẫn khiêm tốn: "Dạ, đâu có gì đâu." Không có, chuyện dạ nhờ đức của ni sư mới làm chứ đâu có làm, lúc nào cũng khiêm tốn. Nhưng mà bí mật trong tâm mình vẫn có cái tâm chấp công, vẫn thấy mình đã đóng góp cho chùa này nhiều, vẫn thấy mình là người đã có công dọn sạch cái dòng kinh này cho phường, vẫn thấy là người trong công ty này mà không có mình là chết hết.
[46:36]Mặc dù miệng thì cười cười không nói ra, nói: "Không có đâu, dạ công lao của mọi người chứ em có gì đâu." Nhưng mà thực sự bí mật trong tâm không vượt qua nổi. Chỗ này mới là cái chỗ mà thách thức lớn cho người tu.
[46:52]Tới Bồ Tát còn bị cái điều này.
[46:58]Những vị đại Bồ Tát thì không nói, những vị Bồ Tát lớn thì họ vượt qua được điều này dễ dàng. Tại cái mức độ vô ngã của các vị nó cao rồi. Còn có những vị Bồ Tát mà mới thấp thấp, cũng được gọi là Bồ Tát, cũng có một số thần thông, vượt không nổi điều này. Đó là lý do mà trong Đại Tạng kinh của của Bắc tông Đại thừa có 600 quyển kinh Bát Nhã, nói tới nói lui chỉ mấy chữ không này thôi. Nghĩa là trong cái quyển kinh Bát Nhã mà 600 quyển đó, bộ dày, thường thì cái người mà đọc cái người nào mà có cái duyên để đọc 600 quyển kinh Bát Nhã đó, thì nó xuất hiện hai trạng thái. Một là đọc được vài trang rồi gục ngủ luôn. Mệt quá không hiểu gì hết.
[47:45]Hai đọc xong rồi phát điên luôn, căng thẳng quá tại cũng không hiểu gì hết. Nhưng có một vài người đọc bộ kinh Bát Nhã phát ngộ đạo liền. Như ngài Thái Hư đại sư bên Trung Hoa, ngài đọc từng trang từng trang, ngay đó bừng ngộ luôn, thành thánh luôn. Nha, ít, còn đa phần ta đọc ta chịu không nổi. Tại nói bắt ta phải làm rất nhiều, nhưng mà phải coi như không. Mà nói không có bản kinh nào trong nhà Phật mà dài như bản kinh Bát Nhã này hết. Bởi vì sao? Bởi vì cái chấp công của của con người khủng khiếp, khủng khiếp lắm. Có những người ta sợ chấp công, không dám làm gì hết.
[48:28]Không dám làm gì hết. Thôi thôi thôi, tui làm rồi tui chấp công, tui khoe khoang mệt lắm, không làm. Không làm thì không có không có phước, mà làm thì chấp công.
[48:43]Mà không có phước thì làm Bồ Tát được không? Không. Mà chấp công thì làm Bồ Tát được không? Không. Vậy rồi sao?
[48:53]Đó, cái tu tới chỗ này bắt đầu là cái mắc xích không vượt qua nổi. Mà cái mắc xích này hằng hà sa số kiếp. Mỗi một kiếp là một hột cát. Và cái số kiếp ta phải trải qua là số kiếp là số cát của con sông Hằng. Sợ chứ! Cứ phải mãi mãi hy sinh, phụng sự,
[49:21]dựng xây, giáo hóa, đóng góp. Hết thế giới này qua thế giới khác làm nữa. Hết cõi này lên cõi khác làm nữa mà mãi mãi không được chấp công, mãi mãi phải coi như không. Bồ Tát Đại thừa là chỗ này. Mà con đường này cực kỳ cam go, gian khó. Có những cái thế giới có chúng sinh không giống như chúng ta. Có những thế giới mà chúng sinh giống như chúng ta, cũng đứng bằng hai chân, có hai tay, có mắt, có mũi mà họ đẹp hơn chúng ta nhiều lần. Có những chúng sinh có những cái thế giới mà chúng sinh nó không mang hình hài vật chất, họ chỉ ở dạng plasma thôi, rung rung rung rung thôi, họ như sóng vậy đó, và họ có cái nền văn minh cũng rất là lớn.
[50:07]À có những cái nhiều cái dạng, có những cái thế giới mà chúng sinh thông minh nhất, họ không ở trên bờ mà họ ở dưới nước á. À họ di chuyển dưới nước mà họ là loài thông minh nhất. Có trên cái vũ trụ này có nhiều loại. Mà có những thế giới có những cái biển mà chỉ toàn là axit thôi chứ không phải biển biển muối như mình. Và trong cái biển axit đó có chúng sinh ở trỏng á, họ sống được trong cái môi trường đó, họ một dạng sinh vật khác, nhiều lắm. Và một vị Bồ Tát phải đi qua rất nhiều thế giới như vậy để giáo hóa, để đóng góp, để dựng xây. Cực không? Cực lắm. Bởi vì bất cứ cõi nào có chúng sinh còn vô minh, còn tham, sân, si, ái và còn đố kỵ.
[50:51]Thấy ai hơn mình thì đều khó chịu, đều ghét, đều mưu hại. Đó là quy luật tự nhiên. Nói là tại sao mà nói Đức Phật oai đức như vậy, nhưng mà ngài đời trước ngài mắc cái nghiệp gì mà tại sao khi ngài giáo hóa trong suốt 45 năm gặp phải cái sự chống đối khủng khiếp của ngoại đạo, mưu hại, nói xấu, làm đủ trò? Vì sao? Nói ngài có nghiệp gì, không có nghiệp gì hết á. Mà chỉ vì ngài bước vào một quy luật tự nhiên của cái thế giới con người là đụng phải cái sự đố kỵ của con người một cách tự nhiên. Ai hơn mình thì khó chịu. Ta có hai dạng. Có những người mà ta thấy hơn mình thì mình đầu phục, mình quy ngưỡng, mình theo mình tôn làm thầy.
[51:45]Nhưng có một dạng biết người ta hơn mình thì chống đối. Là hai dạng như vậy. Chúng ta biết tại sao phát sinh hai cái tâm lý đó không? Tại sao biết người đó hơn mình thì mình đến mình tôn làm thầy? Tại sao biết người đó hơn mình thì mình tới mình chống đối? Có biết tại sao không? Bởi vì khi mà biết người đó hơn mình, mình chống đối vì mình thuận theo cái tâm tự nhiên của mình là tâm đố kỵ, ganh tỵ. Còn khi mình biết người đó hơn mình, mình tới mình tôn làm thầy chỉ bởi vì đời trước mình có duyên lành với người đó, vậy thôi.
[52:28]Vì như vậy khi một vị mà nổi trội, xuất sắc hiện lên giữa đời thì vị đó được bao nhiêu người tôn làm thầy và vị đó bị bao nhiêu người chống đối, gièm pha? Tỷ lệ là như thế nào? Cái người mà đến tôn làm thầy với cái người mà gièm pha, đố kỵ, chống đối bên nào nhiều, bên nào ít? Bên nào nhiều, bên nào ít? Không đâu. Bên tôn làm thầy là ít, mà cái số chống đối, đố kỵ mới là nhiều. Vì sao vậy? Vì cái vị đó trong đời trước cũng gieo duyên lành với chúng sinh, nhưng mà không thể gieo được nhiều, không thể gieo được nhiều.
[53:15]Mình đi gieo, mình giúp người này, mình ban ơn người kia, mình phụng sự, dạy dỗ người nọ. Cái phương tiện không có nhiều, đời xưa không có nhiều, nên cái số người mình gieo duyên coi vậy chứ không bao nhiêu. Còn số người chẳng biết gì mình cả mới rất nhiều. Đến khi mình nổi bật lên ở kiếp này thì cái số người mà không biết gì mình cả, tự họ phải sống theo cái bản năng là đố kỵ. Đó, đó là lý do khi ta có một vĩ nhân xuất hiện giữa đời, ta có một thiên tài xuất hiện giữa đời, ta có một bậc thánh xuất hiện giữa đời thì ta phải hiểu rằng cái làn sóng mà gièm pha chống đối là cực lớn, đó là điều tự nhiên.
[53:52]Và một vị thánh xuất hiện giữa đời, một thiên tài, một vĩ nhân xuất hiện giữa đời đều phải giống như Đức Phật, phải than một cái câu: "Như Lai xuất hiện giữa đời như một con con voi chiến giữa trận, phải hứng chịu bao nhiêu là lằn tên mũi đạn". Chính Đức Phật mà còn phải than. Khi chấp nhận xuất hiện giữa đời là một người lỗi lạc xuất thế thì phải chấp nhận hứng chịu biết bao nhiêu sự gièm pha, chống đối, mưu hại. Đó là quy luật tự nhiên mà đủ sức hứng chịu, chấp nhận điều đó thì hãy đầu thai xuống với trần gian này. Còn ngắm mình không chịu nổi thì cứ ở yên trên cõi trời. Nhớ vậy. Cho nên có những cái giai đoạn
[54:38]mà cái cuộc sống xã hội khó khăn, nhiễu nhương, suy sụp, tăm tối đi xuống thì ở trên các vị trên cõi trời, các vị thiên tử, các vị vua cõi trời đều lo lắng cho cõi người và đi tìm một cái vị nào đó xuống đầu thai xuống cõi người để làm lại, dựng lại, xây dựng lại kỷ cương, nề nếp, đạo lý. Nhưng mà không phải dễ chọn một người đầu thai xuống. Tức là cái người mà đầu thai xuống á, trong cái thời giai giai đoạn đó phải có duyên, rồi phải có phước, có bản lĩnh, ờ được bao nhiêu thiên tử ngấm ngầm hỗ trợ. Lúc mình xuống hiện giữa đời mình giáo hóa, coi vậy chứ trên đầu mình bao nhiêu thiên tử ngấm ngầm hỗ trợ.
[55:25]Nhưng còn một điều mà chính người đó phải chịu là cái sự chống đối, mưu hại, gièm pha là tràn ngập. Mà cái sức xuống làm người rồi chịu nổi rồi thì mới cho xuống, còn không là thôi chọn người khác, chứ không phải là dễ. Nên nó có những cái sự thật mà nó cay đắng như vậy. Sự thật là không phải ai giỏi là đều được khen ngợi, được tôn vinh. Có khi giỏi lại là mục tiêu để bị mưu hại, để chống phá.
[55:54]Vì vậy, trong cái cuộc sống này, sự thật là một chuyện, nhưng mà đôi khi đạo đức lại là đi đường khác. Thì cái vị đó vậy, khi mà ta đến với trần gian thì phải nhớ một điều là không được chấp công. Dù đóng góp, dù xây dựng rất nhiều, vẫn thấy mình là là hư vô, không có gì hết. Thì đến khi mà bao nhiêu cái sự gièm pha, chống đối, mưu hại đập vào thì mình đủ bình thản mà ngồi đó chịu đựng, không cần làm gì, ngồi đó lặng lẽ chịu đựng. Mà chịu đựng nổi chỉ bởi vì lúc mình làm, mình vô ngã, không chấp công. Còn nếu đòi phải có sự thật: "À, tôi đóng góp cái này hay, phải khen tôi! Tôi đóng góp cái kia hay, phải khen tôi!" thì đến khi mà người ta chửi
[56:48]bới, người ta gièm pha, mưu hại thì chịu không nổi, sẽ khổ đau liền. Nói: "Tại sao người đời ác độc than?" Không có. Đó là cái, nó là một cái điều tự nhiên giữa cuộc đời. Cho nên, khi một vị Bồ-tát đi vào cuộc đời thì cái điều mà người đó trang bị đầu tiên là cái áo giáp nhẫn nhục. Mà trong Kinh Pháp Hoa vậy, nghĩa là Bồ-tát phải mặc cái áo giáp, giáp nhẫn nhục. Vì sao? Vì sẽ vô số người công kích, chống đối, gièm pha, mưu hại.
[57:24]Mà nếu cái vị đó vượt qua được cái chấp công thì mới đi được trong cuộc đời để mà hoằng hóa đạo mầu, còn không thì thì thôi. Nên có một cái sự thật khủng khiếp nhất là cái vấn đề công lao đó. Nhớ. Một cái thứ hai nữa, mà rất khó vượt qua nữa là cái công phu thiền định tăng tiến.
[57:50]Khi ta nhiếp được tâm, thì theo nguyên tắc, cái bản ngã ta phải nhẹ.
[57:57]Nhưng mà sự thật nó ngược lại, lúc đó bản ngã lại tăng lên. Đây là điều kỳ lạ. Nhìn thì người đó rất thanh thản, phơi phới à, tại tâm bắt đầu thanh tịnh rồi. Bước chân đi nhẹ nhàng với nụ cười nhẹ nhàng, ánh mắt nhìn nhẹ nhàng, lòng rất thanh thản, nhưng bí mật bên trong bản ngã tăng lên. Vì sao? Vì thiền định bắt đầu vượt trội hơn người. Tâm nhiếp được sâu, sức tỉnh giác vằng vặc và nhìn đâu biết đó.
[58:29]Tức là nói như các vị thiền sư là: "Hồ đến hiện hồ, Hán đến hiện Hán". Bản chất người nào bước tới gần mình, đọc hết cuộc đời, đọc hết tâm lý của họ ra liền. Mình thấy sướng không? Thấy sướng. Tâm lúc nào cũng tỉnh giác vằng vặc. Thích không? Thích. Chính cái đó làm bản ngã ta tăng lên một cách bí mật. Dù tâm thanh tịnh là con đường đi đến vô ngã, nhưng những cái kỳ diệu của thiền định lại làm chấp ngã ta tăng lên. Đây là cái điều cực kỳ khó, khó một lần nữa. Cho nên cũng vậy, trong bộ kinh Bát-nhã đó, Đức Phật dạy tới dạy lui là phải dạy cái tâm vô sở đắc. Đừng thấy mình có cái chứng. Nó cưỡng lại một sự thật là cái chứng đang hiện diện trong tâm mình.
[59:19]Tâm sáng tỏ như ánh mặt trời, trí tuệ hiện ra, đức hạnh hiện ra, thần thông hiện ra, nó hiện ra một cách cụ thể, rõ ràng mà cứ phải nói mình không có. Ta cưỡng lại một sự thật mà sự thật nó hiện bày rõ ràng, không cưỡng được. Dễ không? Dễ không? Không dễ chút nào. Hiểu như vậy. Hôm nay, khi mà thầy nói cái điều này ra, những người nào mà ngồi đây được nghe cái điều này, hiểu điều này, chấp nhận điều này, ghi nhớ điều này, là những người cực kỳ có công đức lớn, sẽ giữ được cái cái quan điểm, cái đạo lý này muôn đời cho mình về sau. Sau này khi mà tu đến mức độ này, thì nhớ cái điều ngày hôm nay thầy nói,
[1:00:03]cứ phải cưỡng lại cái sự thật, coi như mình không có chứng gì hết, để mà tiến tu. Nhớ. Hôm nay nghe ai nghe được lời này là công đức rất là lớn, nha. Ai nghe được những điều thầy vừa nói mà hiểu được, ghi nhận được, ghi khắc trong lòng để sau này giữ gìn mà tu, là những người phước rất là lớn. Nhớ như vậy nha. Mà đây là cái đoạn khó lắm, không phải dễ, nhiều người chết vì chỗ này hết. Có những người chẳng những không cưỡng lại, mà còn bày ra thì phát điên sạch. Ví dụ mình tu được một thời gian, tâm lắng được thanh tịnh, ví dụ có những người tu bắt đầu tâm được thanh tịnh, tâm sáng vằng vặc, có thần thông, rồi theo cái sự thật đó bày ra, gặp ai cũng nói chuyện, gặp ai nói:
[1:00:53]"Tu thiền là tâm anh phải thanh tịnh nha, tâm anh phải sáng, trong giấc ngủ anh cũng phải sáng, anh nhìn đâu phải biết đó", nổ nổ nổ nổ vậy, một năm sau nghe ổng vô nhà thương điên rồi. Vì không cưỡng lại được cái cái cái sự thật đó, nên mất đạo đức luôn. Nên ta nhớ đây là một sự thật mà phải cưỡng lại, cưỡng cho bằng được và cưỡng cực kỳ khó khăn. Nên tại sao nói ủa nó tu thiền điên, là không phải tại tu thiền mà tại ổng quên cái việc cưỡng lại một sự thật. Có chứng phải coi như không chứng, mà Phật đã dạy rất kỹ trong kinh là "vô sở đắc". Cưỡng lại. Có đạt được kết quả phải cưỡng lại coi như không có gì hết. Mà khó không?
[1:01:35]Khó lắm chứ không phải dễ. Giống như một người vậy á, một người giàu có,
[1:01:43]Tiền của, người ta kiếm 1 tỷ không ra còn ổng tới mấy ngàn tỷ thì cái chấp đó là sao? Khủng khiếp lắm. Mà phải ráng cưỡng lại nó để coi mình vẫn bằng như mọi người, cái đó dễ không? Không dễ chút nào. Phải cực kỳ trí tuệ, cực kỳ bản lĩnh, cực kỳ đạo đức mới nghĩ như vậy được. Mới coi như cái tài sản mấy ngàn tỷ mình không có gì. Vẫn sống bình yên, thanh thản, khiêm tốn, lễ độ như là mọi người. Thì trí tuệ lớn lắm, bản lĩnh lớn lắm mà phước lớn lắm. Chết phải lên cõi trời. Vì sao vậy? Bởi vì khi lật sổ phước tội ra, thấy cái người này giàu đến mức độ khiếp như vậy mà trong lòng lúc nào cũng cưỡng lại cái cái giàu
[1:02:29]của mình để mà cư xử tử tế, nhã nhặn được với mọi người thì người này chết lên cõi trời cái vèo liền, chư thiên đón liền. Chỉ cái tâm đó thôi đã là công đức vô lượng rồi. Giống như hồi nãy mà thầy nói vậy đó, các vị đó đáng lẽ bị đọa vì cái ăn cắp cháo người ta mình đi làm thực, đáng lẽ là bị đọa nhưng chỉ bởi vì giấu được một sự thật trong lòng, một bí mật của người khác để bảo vệ danh dự người khác thôi mà thoát cái tội kia luôn, bù qua sớt lại thoát cái tội luôn. Thì cũng vậy. Mình rất giàu sang mà cứ nghĩ như mình là nghèo, chỉ cái tâm đó thôi, chết lên cõi trời liền. Đó. Thì chúng ta cũng vậy.
[1:03:11]Ráng mà cưỡng lại những cái sự thật đó thì mới là người biết tu hành, đạo đức. Thầy nói ví dụ đơn giản một cái thôi, chưa cần phải tu chứng gì, mình tới chùa thôi. Mình tới chùa có một người khác cũng tới chùa, hỏi: "A, chị quy y ở đâu?" Nói: "Dạ, em cũng mới biết đạo, chưa quy y." "Thôi mai quy y nha, mai ni sư có lễ quy y, lại quy y." Nói: "Dạ, dạ." Làm điệu: "Nè, tui tu ở đây 10 năm rồi đó nha, mới tu rồi làm em tui à. Rồi từ đây nè, tui sai gì làm nấy." Đó thấy không? Có không? Trúng tim đen chưa? Trúng tróc luôn. Đó là cái chấp á. Thấy không? Mới mười 10 năm, 10 năm phàm phu đặc chứ có gì đâu,
[1:03:52]chưa chứng cái gì cả mà đã thấy hơn người khác rồi, bắt đầu hách lối rồi. Thấy không? Đó, nhiêu đó là thua rồi. Mà đáng lẽ vậy, mình phải cưỡng lại cái 10 năm đó, ví dụ mình có làm đệ tử ni sư 10 năm rồi vẫn cưỡng lại, coi như không là gì. Thấy một người mới đến, giới thiệu cho người ta quy y, vẫn nhã nhặn, vẫn tôn trọng, mặc dù mình hướng dẫn người ta từng chút á, nói là: "Lễ Phật phải lễ vầy nè em à nha. Rảnh tới thôi lại công quét chùa đi nha. Đó, mình gặp quý thầy mình phải chắp tay thế này. Đó, mấy ni sư, bổn sư mình, mình phải nghe lời thế này." Mình hướng dẫn hết nhưng mà vẫn nhã nhặn, vẫn tôn trọng.
[1:04:26]Vẫn cưỡng lại, vẫn nghĩ như mình với họ như nhau thôi. Thì người đó sao? Phước tăng vọt lên liền. Người đó là cái gì? Có phẩm chất làm thánh rồi. Còn mà lấy cái 10 năm ra mình đi khoe mà hù thiên hạ miết thì càng lúc càng mất hết. Mà thầy nói có đơn giản thôi, chỉ là tới chùa trước chút thôi mà đã phách lối rồi. Nhiều chùa, nhiều người bị cái này lắm, đúng không ạ? Đúng không nà? Cho nên từ hôm nay về mà ăn năn sám hối giùm thầy đi nha. Nhớ mấy cái người mà già già đi chùa lâu đó nha. Ăn năn sám hối.
[1:05:05]Rồi có một cái nữa, cái nữa là mấy ông võ sư.
[1:05:11]Ở đây có ai là võ sư không ạ? Võ sư. Võ sư, mà muốn làm võ sư phải tập luyện làm sao? Cực khổ lắm. Không phải dễ đâu, luyện võ cực khổ lắm. Luyện mà lên từng cấp, từng đẳng, lên từ từ, từ từ lên tới cấp đẳng võ sư nha, được có đeo cái đai võ sư vô là hãnh diện lắm. Tức là mà trong cái chiến đấu là luyện để đánh thắng mà. Đánh bao cát hự hự, rồi đánh bể gạch, bể đá đồ ha, bay lên đá bể ván đồ rất là đẹp ha. Tại vì đánh tập để chiến thắng mà, nên cái tâm hiếu thắng nó cứ tồn tại. Tại tập võ là để chiến thắng. Mà dày công quá, luyện võ ít nhất 20 năm rồi thì cái hiếu thắng đó, cái mình phải chiến thắng đó, nó in sâu vào trong lòng, gỡ không ra.
[1:06:02]Nên vì vậy mà các vị võ sư mà danh sư ngày xưa đó, khi họ dạy võ, họ đều dạy luôn cái đạo. Tức là vừa học võ phải vừa tu. Khi công phu nó bắt đầu tới cao siêu rồi thì bản ngã mình cũng mất luôn. Thì mới gọi là võ đạo. Chứ không còn gọi là môn võ bình thường nữa, phải là đạo. Tập võ là để tu, chứ không phải tập võ là để hơn thua, để hiếu thắng. Đó, cái khó là chỗ này. Cái khó là tập luyện rất là lâu mà càng tập thì càng khiêm nhu, hiền lành, kín đáo. Ai đánh, cười cười né rồi chạy thì đó là ông võ sư thứ thiệt. Còn người ta đánh mình, cái chộp tay người ta bắt bẻ gãy cái rắc. Thì đó là cái một loại cái tâm lý cực kỳ phàm phu và tầm thường.
[1:06:53]Đó là lý do mà tại sao võ thuật Đông phương của mình nó nó hay hơn võ Tây phương một bước vậy. Tây phương cứ đánh cho mạnh, cái cú đấm phải đấm cho mạnh vậy đó, hiểm hóc là càng lên, thắng thì há há giơ tay lên rồi khoe khoang. Còn trong mình là cái đòn thế nó có cái gì? Nó có cái nhu nhuyễn, đánh có nhường, có lách, rồi đó, có tính toán cần thắng hay không, chứ không phải đánh là phải thắng, có khi đánh mà không cần thắng. Bởi vì nó có cái đạo ở trong cái võ. Thì đây cũng là một cái đạo đức. Sự thật, công phu mình càng lúc càng mạnh, càng tăng tiến nhưng mà phải cưỡng lại cái sự thật đó là phải thấy mình không là gì.
[1:07:32]Đó cũng là một cái rất là rất là khó. Hoặc là cũng như trong gia đình mình á, gia đình con cái ăn học lên thành tài, ông bố ổng mới nói câu này: "Đó, thì con phải nhớ là ba là cả một đời vất vả nuôi tụi con, đổ mồ hôi, xót con mắt nuôi tụi con mới có ngày hôm nay." Mà đúng như vậy, đó là một sự thật. Đó là sự thật là ba mẹ nuôi mình cực không? Cực lắm chứ không phải. Lúc bệnh, lúc hoạn, lúc đói, lúc kém, lúc ốm đau, lúc học hành lận đận đủ thứ và và cái lo lâu năm đó rồi nó là sao? Thành một cái cái chấp. Thành một cái chấp, ai cũng bị hết. Ai cũng bị và lúc nào cũng muốn con mình phải đền đáp công ơn của mình.
[1:08:20]Đó là cái tâm lý rất bình thường, do đó là lý do mà cha mẹ tới cuối đời ba hết phước á. Chứ còn nếu mình là biết Phật pháp, mình buông, không chấp, nói cũng nợ. Đẻ con ra đúng là mình nợ nó. Thôi thì ráng nuôi nó nên người, ráng dạy cho nên người rồi đem nó cho cuộc đời, cho nó làm tốt cho cuộc đời, nó đóng góp cuộc đời, còn mình thôi già rồi vô chùa bủ trì ở, chẳng sao cả. Cứ vô niệm, cứ nghĩ như vậy, buông như vậy. Vậy mà phước mình còn, con cái cứ càng ngày nó càng kính trọng mình. Còn mình cứ kể công với con: "Tao xót mồ hôi nước tao mới nuôi mày hôm nay." Con vậy chứ cái tình thương nó mất dần, mất dần mình không hay. Nói tại sao?
[1:09:05]Trời ơi nó bạc bẽo quá, sao mà nó không nhớ tui, nó không thương tui? Bởi vì mình cứ nói câu đó hoài. Cứ nói cái câu là là là: "Tao nuôi mày cực khổ, xót mồ hôi con mắt." Còn mình nói: "Thôi, không cần, nợ mà, con là nợ mà vợ là oan gia mà." Không phải vợ là chồng cũng là oan gia, con là nợ, chồng vợ là oan gia. Nói cho đầy đủ là con là nợ, chồng vợ là oan gia nha. Mà như vậy đó, thì cứ nghĩ như vậy rồi thôi cứ ráng nuôi nó lớn, rồi chỉ dặn nó một điều thôi: "Bây giờ ba mẹ đã khổ công nuôi con tới giờ này, ba mẹ chỉ mong con một điều, con sống cho tốt, đóng góp cho cuộc đời, đóng góp cho đất nước, rồi đi chùa đóng góp cho
[1:09:50]Phật pháp, vậy thôi là ba mẹ mãn nguyện, không cần, không đòi hỏi gì hết." Vậy đó mà con nó thương mình hoài, cái lòng thương nó không bao giờ dứt. Nó nghĩ ừ cái lòng thương nó sâu sắc luôn trong tâm nó luôn, vì mình không chấp công. Đó, nên ta thấy cái chấp công, cái chấp sự thành tựu của mình nó khủng khiếp. Đó, nó in đậm, in hằn sâu trong cái cái tâm thức của mình, không gỡ ra được. Mà ta đi vào sự tu tập, phải gỡ ra cho bằng được mấy cái vết hằn đó, mấy cái vết hằn mà chấp công. Tại vì sao? Mình khổ công quá, buộc phải chấp công. Nhớ như vậy. Mình đem hết bao nhiêu tâm trí, bao nhiêu mồ hôi,
[1:10:28]bao nhiêu tiền của làm một cái công đức điều gì lành, buộc phải chấp công. Vậy mà đạo lý buộc mình không được chấp công, phải gỡ ra cho bằng được. Cho nên ta mới thấy cái vĩ đại của đạo Phật là như vậy. Chỉ trong đạo Phật mới có điều này, dạy cho ta cái vô ngã, dạy cho ta đừng chấp công để cho ta thoát ra khỏi cái luân hồi sinh tử. Nên ta thấy như vậy. Có cái mức độ là ta phải sống đúng với sự thật, đúng không ạ? Thì ta là người hiền lành, thật thà, bình an, thanh thản. Đó là cấp độ thứ nhất. Cấp độ thứ hai là có những sự thật đừng bao giờ nói ra, thấy không, để bảo vệ người, bảo vệ Tổ quốc, như vậy.
[1:11:11]Có cái cấp độ thứ ba, có những sự thật mà mình phải cưỡng ngược lại luôn thì mới là đạo đức. Đó nên giữa đạo đức và thực tiễn coi vậy chứ không đơn giản. Ta phải hiểu mọi điều bằng cái trí tuệ của mình. Giờ thầy nói vấn đề số bốn về vấn đề thực tiễn và đạo đức.
[1:11:32]Ta cẩn thận phê phán, bởi vì có những sự thật nó trái nhau, cùng là sự thật mà nó ngược nhau. Ví dụ như cái người đó vậy, họ giàu sang bởi vì cái phước quá khứ họ nhiều, họ nhiều hơn mình, đúng không ạ? Nhưng mà cái đạo đức hiện tại họ kém
[1:11:54]Cái đạo đức hiện tại họ kém, thấy họ người bỏn xẻn, phách lối, một đồng cũng không dám cho ai. Giàu rồi mà còn ki cóp, lấy được đồng nào cứ lấy bỏ thêm đồng đó. Mà rất giàu chứ không phải nghèo đâu. Có trên đời có người đó không ạ? Có, con người kỳ lạ như vậy. Mà sao cứ giàu? Mà mình hiểu nhân quả giàu tức là cái phước quá khứ phải có nhiều, nhưng mà tại sao tệ đến như vậy? Tại sao mà bần tiện đến như vậy? Mình phải dùng chữ bần tiện luôn á. Thì mình phê phán làm sao? Sự thật là gì? Sự thật là họ có phước quá khứ. Sự thật là gì? Sự thật là đạo đức hiện tại rất kém. Có hai cái sự thật nó ngược nhau luôn nơi một con người đó. Thì ta đánh giá làm sao?
[1:12:35]Ta nghĩ làm sao? Rất là khó. Cho nên bây giờ mình thấy cái người đó họ bần tiện quá, thôi cũng không nên phê phán quá. Vì sao? Vì trong quá khứ họ cũng làm cái công đức gì đó, vô tình họ cũng làm được cái công đức gì nên ngày nay họ được giàu sang như vậy. Chứ mình cứ nhìn vào cái mặt trái, cái mặt kém của họ mà mình chửi bới riết á, mình cũng tổn. Phải hiểu rằng nếu có duyên thì họ kêu họ tới chùa tu tập để họ sửa cái đạo đức. Mặc dù rất khó vì họ giàu mà họ ỷ lại, họ nói có ai nói họ nghe đâu, nhưng mà lòng mình cứ cứ mong họ tới chùa tu tập, cứ mong họ như vậy chứ cũng đừng có mà kích bác quá. Vì sao?
[1:13:17]Vì cũng cái công lao gì đó đời trước đó, bây giờ mới giàu như vậy, chứ không phải dễ đâu, nha, hử. Mà bây giờ thế này, có nhiều cái đền, nhiều cái miếu mà dân gian người ta thờ,
[1:13:31]mình hỏi: “Cái này thờ ai vậy?”, nói: “Thờ Bà Mẹ Sanh Mẹ Độ.” Nói: “Mẹ Sanh Mẹ Độ là ai vậy?”, nói: “Cũng không biết nữa, tại ông thầy bói ông nói vậy.” Cái mình nói: “Đồ mê tín, không biết rõ mà thờ.” Đúng không ạ? Không biết gì hết trơn mà thờ đúng là mê tín à. Đó. Cái mình phê bình coi vậy chứ cẩn thận này nha! Cẩn thận tại mình chưa hiểu hết cái thế giới siêu nhiên, cho nên mình cẩn thận. Cẩn thận là làm sao? Cẩn thận ở chỗ này: là cái người thờ đó, nói thật mê tín á, không biết gì hết mà thờ đúng mê tín á, nhưng mà khi họ đã có thờ, tự nhiên có cái vị nào tới đó đứng đó để chứng minh cho cái lòng thành của họ.
[1:14:16]Mặc dầu cái khởi điểm của họ đúng là mê tín, thờ cái vị này có nguồn gốc không, nói: “Tui chả biết nữa, thấy người ta để cái tượng thờ người ta nói vậy, nói cái bà Chúa vậy đó là tui cứ lạy.” Cái mình nói: “Gì? Đồ mê tín.” Thì đúng là mê tín thiệt á, không biết gì hết trơn, không lịch sử, thờ một cái tượng ai nặn ra, ai đặt tên? Hồi xưa ông thầy bói nào ông đặt tên cho một cái bây giờ xúm nhau mà lạy gần chết, em cúng heo, cúng gà tùm lum, đúng là mê tín. Nhưng mà nó có những cái sự thật bí mật ở phía sau là thấy người ta cứ thờ quá thì đúng là có vị thần họ tới đó họ ở thiệt. Mà cái vị thần đó nó không đúng cái tên mà người ta lạy,
[1:14:50]nhưng mà cũng có một vị thần tới đó chứng minh giùm cho người ta. Bị Trời Đất sai xuống liền. Ở trên vua cõi Trời sai xuống rồi nói: “Chỗ đó cái đền đó, ngày xưa là nó thờ tầm bậy, nó đặt bàn thờ bậy nhưng mà nó tới đó nhiều quá rồi. Thôi, tôi cho vị xuống dưới đó để chứng minh cho người ta coi nó cầu nó khấn cái gì nha, chứng minh và nghiên cứu cứu xét cho nó.” Không, thật như vậy đó! Nhiều khi tới đó mình đau khổ, lúc mình chưa quy y Phật mình cũng không biết, mình tới ông Thần mình than, thực sự cũng có một vị nào đó lắng nghe. Cái điều mình than coi nó chính đáng hay không, giúp được chỗ nào và không giúp chỗ nào.
[1:15:22]Cũng có, có chứ không phải không trong cái thế giới đó phức tạp. Cho nên mình thấy người ta thờ kính mình cũng đừng có vội mà phản bác. Đừng vội phản bác, mặc dù cũng mê tín á. Chỉ có cái điều gì mình cố gắng đem Phật pháp tới mình nói với người ta thêm, mình đừng đụng tới cái người ta thờ, mình chỉ nói người ta: “Thôi, bây giờ anh tụng thêm bài Bát Chánh Đạo này nữa thì linh lắm.” Ở đây Ni sư mình có Bát Chánh Đạo chưa kìa? Ni sư có không? Ni sư có. Có kinh Bát Chánh Đạo chưa? Dạ có, Ni sư có đó. Đó mình tới đây mình xin Ni sư về mình cho mấy người đó để bổ sung thêm, điều chỉnh thêm cái tín ngưỡng cho người ta chứ đừng vội phản bác.
[1:15:59]Mặc dầu sự thật đúng là mê tín á, nghe lời ai cái thờ bậy không biết nguồn gốc, còn mình thờ Phật có nguồn gốc, có lịch sử, có đạo lý. Đức Phật có dạy đạo lý này, Đức Phật có nguồn gốc lịch sử thế này nên mình thờ Phật là hoàn toàn là chánh tín, không có mê tín. Còn người ta gặp đền miếu đâu cũng lạy là đúng là mê tín, nhưng coi chừng vậy chứ phía sau của cái mê tín đó vẫn có cái gì? Có cái sự có cái quyền lực siêu nhiên ở trên cõi Trời họ quan sát chứ không phải không. Vậy đó. Chỉ có điều là mình uốn nắn, mình giúp cho họ, mặc dầu mới ban đầu họ thờ cúng không đúng, mình nói nhân quả họ nghe, đưa kinh Bát Chánh Đạo cho họ đọc, rủ họ về chùa thêm.
[1:16:40]Đó, lần lần cái từ cái hiểu sai rồi họ hiểu đúng dần dần, thì như vậy cái vị Thần họ đứng ngự đó họ không có phiền mình. Chớ còn mình tới mình cứ nói câu này: “Trời, cái tượng đất có gì đâu mày đặt thờ, có ai đâu mà thờ, mê tín xạo, đuổi đi” là xúc phạm với vị Thần bí mật ở đó rồi. Mặc dầu là ban đầu không có đâu, nhưng mà thấy lòng người ta cứ kéo tới cúng quá thì ở trên cõi Trời sai một vị xuống đứng ở chứng minh cho người ta, xem xét giùm liền, tại các vị đó họ không bỏ đâu, họ không bỏ chúng sinh. Mình trong mắt phàm mình không hiểu điều đó, chứ sự thật những điều đó vi diệu lắm, vi diệu lắm. Thôi vậy được rồi nha!
[1:17:15]Hôm nay thôi đầu năm thầy chúng ta có bài Pháp ăn Tết ở Cần Thơ vậy. Thầy thầy cũng chúc cho quý Phật tử vậy, cái đường tu á thì muôn ngàn khó khăn phức tạp, từ những điều tinh tế nhỏ nhỏ nhỏ nhỏ nên đừng bao giờ chủ quan là mình đã hiểu hết đạo lý trên cuộc đời. Lúc nào cũng khiêm tốn chờ một cái kẽ hở, còn một chỗ nào ta vẫn vẫn chưa biết, mà sự thật còn nhiều chỗ ta chưa biết lắm, ta cứ khiêm tốn mà mà tu hành, mà phụng sự như vậy. Thôi mong quý Phật tử một năm mới nhiều niềm vui, hạnh phúc và tinh tấn. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.