[0:09]Kính thưa toàn thể đạo tràng chùa Đại Giác. Kính bạch Thượng tọa, giờ đây đạo tràng đã trang nghiêm thanh tịnh, toàn thể chúng con đang lắng lòng chờ nghe những pháp âm vi diệu. Trước khi vào buổi giảng, chúng con thành tâm kính thỉnh Thượng tọa cùng toàn thể đạo tràng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư
[0:41]Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:15]Kính cung thỉnh Thượng tọa cùng toàn thể đạo tràng đồng an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta lại gặp lại nhau sau một năm. Một năm trên cuộc đời này cũng nhiều ý nghĩa lắm. Chúng ta làm được nhiều điều tốt hơn nếu mình biết tu. Và nếu mình không biết tu thì một năm qua mình gây cũng nhiều tội lắm. Tuổi trẻ thì lớn thêm được vài kí lô, người già thì nét mặt nhăn thêm vài nếp. Nhưng mà cái quan trọng khi chúng ta hiểu cái nghĩa vô thường để rồi chúng ta cố gắng.
[1:55]Thực ra, có một lần chúng tôi đọc báo, báo Công an thì khi mà những cái người nhân viên công an họ tìm hiểu cái tâm lý của tội phạm thì họ đều bắt gặp được một cái quan niệm giống nhau là người tội phạm thường hay nghĩ thế này: "Đời không có bao lâu, cho nên phải ráng sống hưởng thụ." Nên cái tâm lý mà ráng sống hưởng thụ đó thì đã khiến cho những tên đó trở thành kẻ tội phạm. Thêm chút xíu, còn chúng ta thì hiểu ngược lại, vì đời không có bao lâu, thời gian rất là hiếm nên chúng ta cố gắng tu hành. Một năm trôi qua, chúng tôi cũng hy vọng là quý thầy, quý cô, quý Phật tử ở đây cũng đã làm được nhiều công đức lành
[2:45]làm nên cái hành trang trên bước đường tu tập của mình. Hôm nay gặp lại nhau, chúng tôi xin được trình bày đề tài là Tứ nhiếp pháp. Nhiếp đây là nhiếp hóa, Tứ nhiếp pháp tức là bốn cái cách của một vị Bồ Tát mà nhiếp hóa chúng sinh. Nhiếp có nghĩa là nắm, nhiếp là nắm mà hóa là giáo hóa. Vậy người xưa dùng cái chữ nhiếp hóa chúng sinh có nghĩa là muốn dạy được chúng sinh thì phải nắm chúng sinh được. Nắm chúng sinh mới dạy được. Nên nếu mà bàn tay mình mà không nắm cổ được ai thì mình không dạy được ai. Cho nên có bốn cách để gọi là mình mình nắm chúng sinh. Thì cái chữ nhiếp là cầm, là nắm, là giữ.
[3:35]Nhưng mà mình xin hiểu nghĩa trừu tượng, chứ đừng có hiểu nghĩa nắm cổ áo người ta mà dạy người ta. Có ai nắm cổ áo dạy người ta chưa? Có không? Có, có chứ. Tức là có những trường hợp mà vì mình không nắm được cái tâm hồn của người ta, không nắm được cái tình cảm của người ta là mình đã nắm cổ áo người ta lại để giảng cho người ta nghe, vì buông ra người ta đâm đầu người ta chạy liền. Có chưa? Có, có, chúng tôi có gặp rồi, có gặp trường hợp. Nhưng có lần chúng tôi gặp trường hợp đó nên cũng nhớ suốt đời luôn, ừ. Gặp trường hợp là có một vị thầy là mỗi khi mà gặp Phật tử vì vì thầy đó rất là nhiệt tình giáo hóa, cho nên hễ gặp Phật tử nào là nắm
[4:20]đứng lại, giữ lại, bắt ngồi đó để nghe thầy giảng hai ba tiếng đồng hồ. Cho nên các Phật tử về sau mỗi lần đi trên con đường á là thấy cái cốc của thầy đó là tránh đi vòng qua, không dám đi ngay, mà đi giữa đường mà thấy vị thầy đó xa xa là vọt qua khác, tránh quay lưng khác. Đây gọi là nắm cổ áo chúng sinh mà giáo hóa đó là vậy. Thì ở đây Đức Phật sợ chúng ta cũng vậy, sợ chúng ta là cũng nắm cổ áo chúng sinh mà nói pháp á, rồi sau đó chúng sinh trốn mất luôn. Vì vậy, Ngài mới dạy bốn phương pháp để chúng ta nắm được tâm hồn của con người, nắm được tình cảm, sự thương yêu, sự quý trọng, sự quyến luyến của con người để rồi lúc đó mới ân
[5:00]cần, thỏ thẻ, nhỏ nhẹ mà nói cho nhau nghe những cái lời đạo lý quý giá. Cuối cùng á vẫn là cái sự giáo dục, vẫn là đạo lý để giúp con người ta mở cuộc đời ra đi về cái hướng thanh cao, tốt đẹp, vẫn là sự giáo dục. Nhưng mà không phải không phải là cái lời đạo lý quý giá đó đem nói người ta đều nghe, đây là điều rất là lạ. Cái rất là lạ thế này, cái đạo lý á chỉ người nào biết mới thấy nó quý, còn người không biết không thấy nó quý. Khác với tiền, tiền hầu hết chúng ta đều biết là nó quý. Ví dụ thế này, là bởi vì đa số chúng ta từ nhỏ lớn chúng ta đều có sử dụng tiền bạc. Cho nên bây giờ mà thấy cái tờ tiền của ai rớt xuống đường mình biết
[5:47]đó là cái quý rồi, dòm trước dòm sau cúi xuống lượm bỏ túi liền. Nhưng mà nếu chúng ta đi lạc vào một cái xứ của cái người sống đời hoang dã, họ chưa bao giờ trao đổi với nhau bằng tiền bạc, họ chỉ trao đổi trực tiếp: "Lấy con gà này đem lại đổi mấy cái cái nải chuối đem cái quày chuối đem về", họ không cần tiền. Thì bây giờ có rớt xuống một xấp tiền họ nhìn những tờ giấy đó, họ nhìn đẹp đẹp rồi họ quăng mất. Nên không biết nó quý cho nên họ không có xài, không sử dụng. Thì đạo lý Phật giáo cũng vậy, rất là quý, vô cùng quý, quý hơn tất cả mọi điều trên thế gian này. Vậy mà cái người không biết quý không chịu nghe, không chịu sử dụng.
[6:30]Nên do đó mà khi một vị Bồ Tát ở trong đạo Phật muốn đem cái đạo lý quý giá đó đến với tâm hồn của vô số con người cũng không phải dễ dàng. Vì trước hết người ta không biết điều mà mình nói là quý, người ta thờ ơ, dửng dưng, lạnh nhạt, hoặc là nếu người ta không có thờ ơ, dửng dưng, lạnh nhạt thì người ta người ta ngủ. Nên vì vậy là phải làm cho người ta thương mình, quý mến mình, rồi lúc đó những điều mình nói người ta mới bắt đầu lắng tâm người ta nghe. Tâm lý con người là vậy, mình thương ai thì trái ấu cũng cũng tròn, ghét ai thì trái bồ hòn cũng cũng vuông. Thấy không? Nên vì vậy ví dụ như khi mình thương một người đó,
[7:18]tự nhiên người đó nói cái gì mình cũng lắng lòng mình nghe, nói bậy mình cũng nghe luôn, thấy nó cũng có lý. Nên cái khác chỗ này là có những cái người xấu mà họ chiếm được cảm tình của nhiều người, nên khi họ nói bậy, nhiều người vẫn ráng nghe theo. Đó là lý do mà chúng ta thấy có những trường hợp, có những cái tà đạo nổi lên, có những người tự xưng thần xưng thánh, xưng giáo chủ, họ nói bậy nói bạ chả đúng gì Phật pháp, nói nhiều khi nói những điều vi phạm cả những cái pháp luật của thế gian, của quốc gia nữa. Vậy mà cũng có người nghe, là vì sao vậy? Bởi vì không hiểu vì một lý do bí mật gì từ những kiếp trước mà
[7:56]quần chúng tự nhiên thương cái ông đó khiến nghe lời ông đó nói chuyện. Thì biết cái lý, biết cái yếu tố quan trọng đó nên Đức Phật đã dạy chúng ta Tứ nhiếp pháp là bốn cách để một vị Bồ Tát chiếm được cảm tình của chúng sinh rồi sẽ nói cái đạo lý quý giá, vô thượng, tuyệt vời này cho chúng sinh nghe. Nên Tứ nhiếp pháp chúng ta phải hiểu thế này, đó là cái phương pháp làm việc của Bồ Tát chứ không phải của người thường. Là cái Tứ nhiếp pháp là để dành để dạy cho những người nặng lòng với chúng sinh chứ không phải là dành cho những người mà thờ ơ với chúng sinh. Trong tất cả chúng ta ngồi đây thì không phải ai cũng
[8:39]là Bồ Tát, mà riêng bài này thì lại dạy cho Bồ Tát. Thì vì vậy, nó sẽ có một số vấn đề thế này: là khi nghe bài này là có thể chúng ta cảm thấy không hứng thú, không hứng thú. Bởi vì sao? Là bởi vì bài này Phật dạy cho hàng Bồ Tát. Còn nếu nghe bài này mà chúng ta thấy hứng thú, coi chừng trong tâm mình có cái tâm hồn, có cái khuynh hướng, có cái dấu ấn của Bồ Tát ở trỏng. Còn nếu nghe bài này mà mình thấy nhạt nhẽo, à không thích, không ưa thì đúng là mình chưa bước vào cái dấu vết của Bồ Tát đạo. Nên chúng ta dùng cái bài này và trong những ngày sắp tới, hôm nay chúng tôi mới triển khai một phần về Tứ nhiếp pháp.
[9:26]Cố gắng trong ba kỳ của mùa hạ này nói hết bốn Tứ nhiếp pháp thử xem sao. Mà cũng là cái thước để đo tâm hồn của người nghe. Nếu mình nghe mình thấy hứng thú, tức là trong tâm mình có dấu vết của Bồ Tát đạo, còn nếu nghe mà mình không thích thì giờ hôm nay đổ thừa người nghe là tại vì người giảng quá dở, đổ thừa là vậy là xong. Còn nếu mà nghe hay thì là tại mình là Bồ Tát, còn nếu mà nghe dở là tại người giảng dở ha, như vậy là xong chuyện.
[10:00]Đây là những cái phương pháp, Tứ nhiếp pháp tức là bốn cái cách, chúng ta nghe Phật, Đức Phật liệt kê thế này: là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự. Cái này quý thầy quý cô chắc biết hết rồi phải không á? Cái này chắc nói... Bố thí là gì? Là có bao nhiêu tiền cứ đem đem cho, à. Nhất là người nào mà mà nghèo khổ, nghe chừng đó. Ái ngữ là gì? Ái ngữ là lời nói khả ái, lời nói dễ thương, bây giờ mình gọi là lời nói khéo léo, lịch sự á. Lợi hành là gì? Lợi hành là mình giúp đỡ bằng cái cái công sức, à công sức. Còn à đồng sự là gì? Đồng sự là sinh hoạt chung, chan hòa, hòa đồng, không có tạo ra cái sự cách biệt.
[10:53]Bốn cái cách mà khiến cho chúng sinh có thiện cảm với một vị Bồ Tát. Khi khi chúng ta thấy Đức Phật đưa ra bốn cái phương pháp để cho một Bồ Tát chiếm được cảm tình của chúng sinh, chúng ta nghe kỹ nha, chỗ này quan trọng: bố thí là mình hiến tặng hết nè, ái ngữ là nói cái lời khả ái, dễ thương, khéo léo, lợi hành là thường làm việc giúp đỡ chúng sinh, đồng sự là sống chan hòa với chúng sinh, không có cách biệt, bốn cách. Chúng ta nghe chúng ta thấy điều gì? Chúng ta có nhận ra cái điều gì, có nhận xét gì?
[11:36]Chúng ta sẽ nhận xét một điều là Bồ Tát thường có thần thông, có phép, mà chúng sinh thì rất thích người có phép, phải không? Nghe nói ông thầy đó mà ổng bay được, hoặc là nghe nói ông thầy đó ổng nhìn ổng biết suốt quá khứ, vị lai của mình, ổng biết tâm mình nghĩ cái gì, ổng có thể ổng cho mình cái phép làm ăn buôn bán được, cái đó mình đó là khỏi nói cảm tình, cái là cõng ổng trên đầu đi luôn nghĩa là mười ngày cũng làm nữa, phải không? Tức là cái mà thần thông có phép á, là cái mà chinh phục người ta lẹ làng. Mà tại sao Phật không liệt kê cái đó vào? Nếu mà nói a để mà chinh phục cái thiện cảm của chúng sinh á,
[12:19]nếu mà theo cái suy nghĩ của chúng ta đó, thì ta nên nói là Ngũ nhiếp pháp, tức là năm cái phép là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, thêm cái thần thông. Vậy mà Đức Phật đã loại bỏ cái thần thông ra. Chúng ta hãy suy nghĩ điều này. À đây là con đường của đạo Phật, con đường chân chính của đạo Phật, là không dùng thần thông để chiếm cảm tình của chúng sinh, mà dùng bốn cái cách thuộc về đạo đức để chiếm cảm tình của chúng sinh. À đây là điều rất là lạ, làm cho chúng ta suy nghĩ. Chứ thông thường chúng ta thấy là đừng có nói tới một vị Bồ Tát mà đầy thần thông phép lạ, chỉ cần một người thầy bói thôi,
[13:04]bói đâu đúng đó thôi, là tiền bạc vô như nước, nhà cao cửa rộng, xe đầy, sống muốn gì có nấy, đúng không? Ở đây ai hay đi coi bói giơ tay lên đi? Ai ai hay đi? Có không? Có phải không? Ơ nói vậy đó. Là cũng thấy mà cái mình rất là nể những cái người mà coi bói đúng, đó. Huống hồ mình gặp một vị Bồ Tát mà cái thần thông phép lạ gấp trăm gấp ngàn lần ông thầy bói nữa, thì thôi mình nhiêu tiền mình cho hết cũng được, cõng trên vai mà đi mười ngày mười đêm, năm này tháng kia đều được hết, thương còn tới nghĩa là nứt trời nứt mây hết, phải không? Huống hồ vậy. Như vậy cái thần thông là một cái gì nó dễ chinh phục con người ta vô cùng.
[13:50]Và chính vì vậy mà nhiều người đã giả mạo thần thông. Giả mạo thần thông là sao? Ví dụ như có thể họ tu có chút thần thông là họ cường điệu thêm, hoặc là hoàn toàn không có thần thông mà giả vờ mình có thần thông nói bậy nói bạ. Thậm chí khi mình đến, ổng lấy ly nước trên bàn thờ xuống cho uống, ổng nói nước này là ổng làm phép, ổng uống uống vô hết liền. Mình tin quá, cái mình uống mình hết bệnh thiệt, cái tin rằng ông có phép, nhưng sự thật là ổng đưa ổng cũng liều đại thôi. Cái việc mà đưa liều đó giống như có câu chuyện, có một câu chuyện có một cái ông đó ổng cũng hay giỏi lừa bịp, mà ổng ổng xạo, nói dối, nói trên trời dưới mây nên làm nhiều người tưởng thiệt.
[14:31]À một lần đó ổng đang ở nhà thì có người ta tới quỳ xuống, tức là thấy những người mà tới là thỉnh ổng đi về để chữa bệnh. Ổng chưa kịp từ chối thì bưng ổng quăng lên kiệu chạy luôn, tại vì người ta gấp quá, ở nhà người ta có bệnh nhân gần chết á người ta sợ quá, mà ổng chuyên môn nói dối chả làm được chuyện gì hết, nói dối nhiều chuyện. Mà trong đó có lần ổng vô tình ổng nói dối ổng chữa được bệnh, chữa như thần, nên người ta đã bưng ổng về nhà chữa bệnh. Thì trên đường đi ngồi trên kiệu ổng run quá, ổng run quá mà ổng cứ ngồi bóp trán, bóp mình, bóp mẩy mà cũng may là nhờ ổng ở dơ, tháng qua ổng chưa tắm nên bóp lát ra được cục đất.
[15:09]Thì khi tới nơi ổng quýnh quá không biết cái gì, ổng nói ổng có đem theo cục thuốc cho người ta uống. Thì trong khi đó cái người nhà uống thì ổng lặng lẽ ổng ổng chuồn, ổng giả bộ ổng nói đi vệ sinh, xong xách gói ngó ngó sau ổng trốn mất tiêu. Ổng đi giữa đường thì ổng nhìn ra đằng sau thấy cái người nhà đó rượt theo, ổng nói thôi rồi, tiêu, người ta rượt theo người ta bắt ổng lại, chắc là cái uống cái cục đất của ổng người ta đã chết rồi. Ổng đâm đầu ổng chạy, thậm chí người ta kêu ới ới, chạy lên kêu thầy ơi thầy ơi, đâm đầu rượt. Và ổng thì ổng do nào giờ cũng thiếu gạo ăn á cho nên chạy không được nhiều, chạy lát té ruộng.
[15:38]Thì người ta bắt lại bưng về nhà trở lại lần nữa, ổng nói phen này chắc chết, mà không biết sao cục đất của ổng người ta uống vô người ta hết bệnh, sống dậy. Cái rượt theo để tạ ơn, nói thầy quá tốt, chữa bệnh cho con lành mà thầy không ở lại để cho con tạ ơn mà thầy lặng lẽ ra đi, con người thiệt là cao thượng, đâu có ngờ là ổng không còn một chút hồn chút vía nào nữa. Cái câu chuyện cái như vậy có lẽ là chuyện đùa chứ thôi đừng có thí nghiệm nha. Xin vui lòng mình đừng có thí nghiệm ngồi bóp bóp ra cục đất mà uống rồi đổ thừa. Thì có khi người ta niềm tin quá cái người ta cũng hết nữa. Thì có nhiều vị giáo chủ cũng biết là cái tâm lý của
[16:11]chúng sinh là thích thần thông phép lạ, cho nên giả vờ hay khoe khoang hay nổ, giả vờ nói mình có phép, có thần thông để chinh phục cảm tình con người, thì cái con đường đó con đường Phật không chấp nhận. Đây chúng ta được hiểu điều này. Tức là trong những tiêu chuẩn mà để chứng thánh trong đạo Phật là phải có thần thông, tức là phải có lục thông, Đức Phật định nghĩa rõ ràng. Khi một người được gọi là giải thoát trong đạo Phật là phải đủ tam minh lục thông. Cái điều đó Đức Phật nhắc đi nhắc lại trong kinh điển, một điều không thể thiếu. Một người chưa có thần thông thì chưa chứng đạo, câu nói thẳng thừng vậy, phải không?
[16:48]Nhưng để chiếm được cảm tình chúng sinh, để nhiếp hóa chúng sinh thì Đức Phật lại gạt cái yếu tố thần thông ra ngoài mà chỉ dùng tới bốn cái phương tiện thuộc về đạo đức là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự. Nên chính điều này cho chúng ta một cái suy nghĩ sâu sắc là từ đây về sau là quý Phật tử hãy dựa trên quan điểm đạo đức để đánh giá một vị thầy đó là đi chuẩn con đường của Phật pháp hay không, chứ đừng bao giờ dựa vào thần thông. Sau này là trong suốt cuộc đời của mình mình tu tập, mình vừa tu theo Phật pháp, mình vừa giúp đỡ mọi người tu theo Phật pháp là mình có thể gặp nhiều vị thầy đặc biệt.
[17:31]Trong những vị thầy đó, mà người nào sống một đời đạo đức, đề cao đạo đức thì có thể đó là người mình nương tựa, còn người nào mà hay khoe khoang về thần thông phép lạ thì mình phải tránh xa, bởi vì coi chừng đi theo ông đó mình sẽ uống được một cục đất, nhớ nghe. Nghĩa là cái phương tiện Tứ nhiếp pháp là bốn phương tiện để Bồ Tát kết thiện duyên với chúng sinh rồi mới có thể giáo hóa. Nghĩa là chúng ta nhớ thế này: là nhớ là kết thiện duyên là kết duyên lành, là khiến cho chúng sinh có thiện cảm với mình chứ không phải làm cho chúng sinh ghét mình, nhớ điều này. Có một lần chúng tôi đọc trong cuốn sách của một vị tự xưng là một thiền sư đắc
[18:20]đạo thì vị đó cũng giảng về cái kết duyên với chúng sinh, là vị đó nói rằng: Sau khi tu đắc đạo xong thì phải đi gieo duyên với chúng sinh. Ví dụ: Đi ra ngoài đường gặp cái cô đó, đứng chọc cho cổ giận cổ chửi mình một tiếng là cũng có cái duyên rồi sau này có thể giáo hóa được. Thì khi đọc tới tới cái đoạn của một vị đó, à chúng tôi hơi ngần ngừ vì chúng tôi thấy là điều này nó ngược với Tứ nhiếp pháp của Phật. Vì vì trong Tứ nhiếp pháp của Phật là chỉ dùng phương tiện để tạo nên cái thiện cảm, kết cái duyên lành chứ không phải kết cái duyên dữ, nên Bồ Tát không chọc giận chúng sinh, không có làm chúng sinh ghét mình, có thể.
[19:02]À đây là cái yếu tố. Còn do đó, khi chúng tôi đọc cái sách đó đến cái đoạn cái vị thiền sư mà viết như vậy, à thì chúng tôi phải xét lại. Đây cũng thêm một điều để chúng ta hiểu là đừng tưởng bất cứ sách gì viết cũng hay, cũng đúng, đừng tưởng bất cứ vị nào mà tự xưng là đắc đạo, giác ngộ, kiến tánh viết ra nói lên đều đúng với Phật. Chúng ta luôn luôn phải nắm vững cái lời dạy của Phật làm căn bản. Ai nói đúng với Phật mà triển khai sâu hơn, chúng ta chấp nhận. Ai nói hay nói trăng nói gió gì mà trên căn bản sai với lời dạy của Phật, chúng ta phải để qua một bên, từ từ xét lại. Nên do đó, là khi người học đạo, dù là tăng ni hay cư sĩ,
[19:50]chúng ta phải học cái lời dạy gốc của Phật trước khi chúng ta đi sâu vào những cái lời dạy ngọn ngành của những vị gọi là thánh, hay vị giáo chủ, hay những vị đại sư sau này, chúng ta để ý điều đó như vậy. Chúng ta nhìn lại ở trong thế gian cũng vậy, có nhiều người nổi tiếng được quần chúng ủng hộ đều là những người có thiện duyên với chúng sinh trong quá khứ. Ví dụ như là, ví dụ như ai? Ví dụ như ai nổi tiếng được quần chúng yêu mến? Ai? Ai? Ai? Ca sĩ, những người ca sĩ. À, có những người ca sĩ, rồi có những người diễn viên điện ảnh hoặc là có những nhạc sĩ soạn nhạc, thậm chí có những nhà chính trị lỗi lạc cũng được quần chúng yêu mến.
[20:45]Tu sĩ cũng có, ví dụ như là những ni sư ở chùa Đại Giác đây vậy. Rồi từ từ quý thầy, quý cô vậy, ngày nào đó mình cũng được quần chúng yêu mến, ủng hộ. Thì khi mà mình được quần chúng yêu mến ủng hộ, thì phải biết rằng là mình có cái thiện duyên với nhiều chúng sinh trong quá khứ thì tự nhiên được quần chúng yêu mến ủng hộ. Đó là nhân quả. Có nhiều người không hiểu điều này cho nên muốn nổi tiếng bằng một cách khác. Mà đây là một điều mà có một bài báo đăng nói về cái kỹ thuật để tạo thành ngôi sao. Ừ. Có những người những ông bầu thì ông muốn cho cái người ca sĩ của mình nổi tiếng, nên họ dùng nhiều cái phương pháp gây ấn tượng
[21:31]đối với quần chúng, gây sự chú ý đối với quần chúng. Mà có khi người ca sĩ đó hát cũng không phải hay lắm. Nhưng mà cái ông bầu biết cách là đưa người đó ra trước quần chúng trình diễn trong cái kỹ thuật à có những cái múa minh họa nhảy nhót tùm lum, rồi quảng cáo, đăng báo, vận động đưa lên đài truyền hình hát, à trình diễn nơi này nơi kia, tổ chức những cái show nhạc sống vân vân, để làm cho quần chúng chú ý cái tên cứ đập vào mắt mình hoài, cái tiếng hát cứ nghe vào tai mình hoài, cái lần lần cứ nghĩ rằng à đây là một ca sĩ hát hay hát giỏi. Rồi khi đi hát ở một cái màn trình diễn nào mà không có ca sĩ đó cảm thấy
[22:09]như thiếu thiếu, thế là người ca sĩ đó đã thành đã thành ngôi sao. Và khi đã thành ngôi sao rồi, thì tự nhiên cái tiền cát sê, cái tiền thù lao ca hát rất là lớn, mà khi lớn như vậy ông bầu cũng được chia phần ở trong, bầu được chia phần. Mà chính ổng đã có công lao làm cho người đó được nổi tiếng. Được nổi tiếng chúng ta đừng có hiểu là chỉ nhiều người biết tiếng, mà có nghĩa là được quần chúng yêu mến, ủng hộ đòi hỏi phải có mặt cái người ca sĩ đó trong các màn trình diễn. Nếu mà màn trình diễn hôm đó không có người ca sĩ đó thì quần chúng không thích, không thèm mua vé coi, như vậy là người đó đã thành ngôi sao.
[22:46]Đã thành ngôi sao. Ở Sóc Trăng mình có những ngôi sao về đây hát chưa ta? Có chưa? Có chưa quý thầy? Ha, quý thầy không biết. Đó là những người tu hành chân chính, không hề biết chuyện gì hết. Quý Phật tử có thấy có thấy ngôi sao nào về đây hát chưa? Có rồi phải không? Đó, đó là những cư sĩ chân chính có đi nghe nhạc bình thường đều đặn ha.
[23:10]Nhưng mà rồi có những người vậy cũng biết hát và muốn mình trở thành ngôi sao, cũng đã vận dụng những kỹ thuật như vậy. Thậm chí có những người họ bỏ ra hết 900 triệu đồng tiền của cá nhân gia đình mình và vay mượn thêm để quảng cáo, tổ chức những cái show nhạc sống rầm rộ như vậy để muốn trở thành ngôi sao, muốn gây ấn tượng với quần chúng nhưng rồi chìm vào quên lãng luôn, không ai chú ý nữa. Mặc dù cả hai giọng hát đều tương đương nhau, nhưng một người tự nhiên biến thành ngôi sao, quần chúng chấp nhận, yêu mến, đòi hỏi sự có mặt và có người thì quần chúng quên bẵng luôn, không chú ý tới nữa.
[23:47]Lý do tại sao? Mặc dù cái kỹ thuật quảng cáo giống nhau, nhưng một người cuối cùng được quần chúng chấp nhận để trở thành ngôi sao, một người không chấp nhận. Lý do?
[24:03]Lý do thế này, thuộc về quá khứ kiếp trước.
[24:08]Chỉ vì trong kiếp trước, cái người mà thành ngôi sao á có đi làm phước, có đi làm từ thiện, à đi bố thí giúp đỡ người nghèo, thiên tai, lũ lụt khắp nơi, gieo cái duyên lành với chúng sinh, à hoặc là người đó từng là một cái ông quan mà sống tốt vân vân. Thành thử cái gieo được thiện duyên với chúng sinh, kiếp này gặp lại tự nhiên chúng sinh yêu mến, yêu mến và phải trả nợ bằng cách là hễ ở đâu có người đó hát là bỏ tiền ra đi mua vé mà coi. Cái bỏ tiền đi mua vé là cái trả nợ kiếp trước. Nên mình thương mình bỏ tiền mua vé là như vậy. Nên do đó, hiểu điều này thì chúng ta biết ngay cái người nào
[24:47]mà có tham vọng trở thành người nổi tiếng để thu hút quần chúng mà không có cái căn bản của những kiếp trước là hay làm từ thiện, giúp đỡ, yêu mến chúng sinh, thì chúng ta biết đó là xây lâu đài trên cát sẽ không thành công. Sẽ không thành công. Do đó, kiếp này nó là chuyện đã an bài. Nếu mà chúng ta muốn nổi tiếng á, à muốn được quần chúng yêu mến, thì hãy hẹn kiếp sau. Hẹn kiếp sau. Là kiếp này bây giờ chịu khó làm gì? Làm gì? Đi làm phước, làm từ thiện, giúp đỡ cho nhiều người với tất cả lòng thương yêu chân thật, thì kiếp sau gặp lại tự nhiên mọi người sẽ yêu mến. Nhớ nguyên tắc, đó là nguyên tắc vàng.
[25:28]Thế còn ngay kiếp này, mà nếu mình có được nổi tiếng thì nó thuộc về kiếp trước thôi. Chứ còn nếu kiếp trước không có, bây giờ mình có tham vọng muốn được quần chúng yêu mến, muốn được nổi tiếng cũng sẽ không thành công. Sẽ không thành công. Như vậy do đó, cái việc mà chúng ta ganh tị với một người nổi tiếng, vô ích! Vô ích! Là vì sao vậy? Là bởi vì nó là định mệnh, nó là số mệnh, là nhân quả của kiếp trước rồi, chứ không phải kiếp này. Đó, cái vấn đề mà nổi tiếng hay không là như vậy. Thì đôi khi những cái nhà chính trị đó, những người nhạc sĩ, những diễn viên, những ca sĩ đó cũng có sai lầm chứ không phải là không.
[26:06]Nhưng mà vì họ đã gieo duyên lành với chúng sinh trong quá khứ, cho nên kiếp này quần chúng vẫn ủng hộ. Vẫn ủng hộ, vẫn yêu mến. Chúng ta đọc báo chúng ta thấy ở nhiều quốc gia mà chia ra ba bốn phe phái chính trị, thì có cái người đó là hai phần ba cái đất nước là muốn lật đổ, nhưng một phần ba vẫn ủng hộ. Ừ vậy vì sao vậy? Là bởi vì một cái phần ba kia vẫn còn đang chịu ơn, cho nên vẫn còn ủng hộ. Còn hai phần ba kia họ không có thiện duyên, không kết duyên lành nên họ chống đối. Mà có khi là mình đứng khách quan thì thấy nhà chính trị đó sai lầm, nhưng mà vẫn có người ủng hộ bởi vì cái duyên trong quá khứ nó còn.
[26:47]Do đó chúng ta hiểu thêm một điều nữa, khi một người được nhiều người ủng hộ, cũng đừng nghĩ rằng người đó đúng. Cũng đừng nghĩ rằng người đó đúng. Khi thấy một người được nhiều người ủng hộ thì chúng ta biết chắc một điều thế này không sai thôi, là người này có duyên lành với chúng sinh trong quá khứ, chúng ta kết luận như vậy là không sai lầm. Chứ còn thấy người đó được nhiều người ủng hộ, chúng ta kết luận như vậy là có thể sai nè. Nói nói, "À, khi mà được ủng hộ nhiều, chắc là người đó là chân lý". Khoan! Đừng vội, đừng kết luận như vậy. Đừng kết luận như vậy. Kết luận như vậy không đúng với nhân quả.
[27:21]Đó, chúng ta để ý điều đó. Chúng ta so sánh giữa một người phàm phu và một vị Bồ Tát khi được quần chúng yêu mến như hai thái độ khác nhau như thế này. Đối với một người phàm phu mà họ cố gắng rất nhiều để được nổi tiếng, được quần chúng yêu mến, thì mục tiêu cuối cùng của họ là hưởng thụ cái vinh quang đó. Hưởng thụ cái vinh quang đó, hưởng thụ cái sự ái mộ đó để có vinh quang và có tiền bạc. Đó, chúng ta nhớ vậy. Phàm phu hưởng thụ cái sự ái mộ của quần chúng để có vinh quang và tiền bạc. Còn Bồ Tát thì đón nhận cái sự ái mộ của quần chúng để để làm gì? Để làm gì? Đúng! Ai nói câu đó vậy? Giỏi!
[28:18]Cho mười điểm. Đó, những người như vậy có thể đã có dấu vết Bồ Tát đạo trong tâm hồn của mình. Là khi mà một vị Bồ Tát nhận được cái sự ái mộ của quần chúng thì họ lập tức sử dụng cái điều đó để đem đạo lý đến cho chúng sinh, chứ không có hưởng thụ cái sự ái mộ đó để tìm thấy cái vinh quang hay tiền bạc cho mình. Đó là hai cái thái độ khác nhau giữa phàm phu và Bồ Tát. Rồi căn cứ đánh giá vào chỗ này để chúng ta biết rằng à, đó là một người phàm phu có duyên với chúng sinh hay đó là một vị Bồ Tát thị hiện xuất hiện giữa cuộc đời để đem đạo lý đến với chúng sinh. Đây là điều chúng ta thấy. Chúng ta nghĩ nha, có khi thầy tu vẫn là phàm phu
[29:06]nha, mà có khi người mặc áo đời vẫn là Bồ Tát. Thế nào? Là nếu một vị tu sĩ ngay cả khi có một vị gọi là tu sĩ mặc áo đạo rồi do cái duyên lành gì đó, được nổi tiếng, rồi mình nhìn cái vị tu sĩ đó khi họ được quần chúng, Phật tử ái mộ rồi họ sống một đời sống hưởng thụ, sung sướng, mình biết ngay tuy là tu sĩ nhưng vẫn là một phàm phu, bởi vì rơi đúng vào cái tâm lý của quy luật là một phàm phu thì hưởng thụ sự ái mộ đó cho cái sự vinh quang cá nhân mình, mặc dù người đó mặc áo đạo. Còn ví dụ như một người cư sĩ họ mặc áo đời nhưng mà khi họ được mến mộ, được thương quý, thì lập tức họ đem cái giáo
[29:52]lý, đem đạo lý, đem đạo đức truyền bá mọi người liền, thì coi chừng người đó là Bồ Tát. Nên ở đây, chúng ta không đánh giá là khi một người hai người cùng nổi tiếng, à khi những người nổi tiếng được mọi người yêu mến là Bồ Tát hay phàm phu căn cứ trên màu áo, không căn cứ trên màu áo, mà căn cứ trên cái thái độ của người đó khi người đó được nổi tiếng. Có thể người đó mặc đồ tu, có thể người đó không mặc đồ tu, nhưng mà nếu người đó sử dụng cái sự ái mộ của quần chúng đi vào cái hướng giáo hóa, thì có thể coi chừng vị này là Bồ Tát. Vậy thôi. Còn nếu mà sử dụng cho cá nhân mình thì lập tức là phàm phu dù mặc áo đạo, nhớ như vậy.
[30:38]Bây giờ chúng ta đi vào cái phương pháp thứ nhất mà Đức Phật dạy là muốn nhiếp hóa chúng sinh phải biết bố thí. Bố thí là gì?
[30:52]Bố thí nghĩa là...
[30:56]bố thí nghĩa là san sẻ tài sản của mình, tài vật của mình, tiền bạc của mình, vật chất của mình cho cái người khó khăn hơn mình. Đây là định nghĩa, chúng ta nhớ định nghĩa, là san sẻ cái phần tài sản vật chất chứ chúng ta không nói tinh thần nha, không nói cái những cái khác. Bố thí là nói hẳn vật chất: tiền bạc, cơm gạo gì đó, quần áo gì đó, vật dụng gì đó thuộc về vật chất rõ ràng, chứ chúng ta không nói tinh thần. Ở đây đừng nói bố thí tài, bố thí pháp, bố thí vô úy gì hết, không có nói. Nói bố thí nghĩa đơn giản nhất, căn bản nhất là san sẻ vật chất mà cho cái người, cái người đó, cái đối tượng đó, chúng sinh đó khó khăn hơn mình.
[31:42]Đó là định nghĩa bố thí. Như vậy chúng ta phân biệt nè, là bố thí khác với cúng dường. Cúng dường cũng là san sẻ vật chất mà cho những người... người đó là người nào? Những người nào? Những người mà mình quý trọng, phải không? Những người mình quý trọng để những người đó họ làm được những việc cao thượng trên cuộc đời này thì cái đó gọi là cúng dường. À. Có khi nhà mình nghèo hơn cái chùa nữa. Ví dụ như là ở chúng ta đây, ví dụ như có người ở Sóc Trăng đây, có cái ai mà có cái nhà lớn bằng chùa Đại Giác này không? Ở đây có ai có chùa lớn bằng chùa Đại Giác không? Giơ tay lên coi thầy tới thăm. Không, phải không? Không, đó.
[32:36]Như vậy là mình nghèo hơn hay mình giàu hơn cái chùa Đại Giác này? Nghèo hơn, phải không? Nhưng mà mình vẫn cúng dường, phải không? Bởi vì cúng dường, bố thí khác nhau. Bố thí là mình san sẻ cho người kém hơn mình, còn cúng dường á thì không có tiêu chuẩn là giàu hơn hay nghèo hơn, mà mình dâng cái phẩm vật lên cho cái người mình quý trọng vì mình biết cái người đó sẽ dùng cái tài vật này để làm được những điều cao thượng trên cuộc đời. Cho nên dù mình biết cái nhà mình nhỏ hơn nhà của Ni sư trụ trì ở đây, nhỏ hơn cái chùa, mà có khi mình biết rằng tiền trong túi mình dám ít hơn tiền của Ni sư lắm á, dám lắm.
[33:15]Nhưng mình biết một điều là hễ mình có tiền mình xài cho mình, còn Ni sư có tiền là Ni sư lo cho... lo cho... lo cho Phật pháp, lo cho Tăng Ni, làm những điều cao thượng. Vì vậy, dù nghèo hơn Ni sư, dù cái nhà mình nhỏ hơn Ni sư, mà vẫn phải cúng dường Ni sư là như vậy. Đây là chúng ta phân biệt điều đó. Nghĩa là cái bố thí là giúp cho cái người... đó, chúng ta phân tích lại như vậy. Để mà mình, khi bố thí á là mình giúp cho cái người khó khăn hơn mình, còn khi cúng dường á là mình giúp cho, dâng tặng cho cái người đáng kính hơn mình để làm được những cái điều cao thượng hơn mình trong cái cuộc đời này.
[33:58]Đó là điều mà chúng ta phân biệt rất là rõ. Còn ví dụ, ví dụ đây là một trường hợp ngoài, ngoài cái bố thí, ngoài cái cúng dường, còn có trường hợp thứ ba mà mình vẫn san sẻ vật chất là ví dụ như là mình tặng, biếu quà. Ví dụ như cho một à... Ví dụ bây giờ mình có quen với một cái ông giám đốc, một ông giám đốc công ty thì ổng là người giàu có, phải không? Giám đốc công ty thì chắc là giàu có. Rồi ví dụ mình đi đâu xa về, mình có một cái hộp sâm quý, cái mình đem đến mình biếu cái ông giám đốc đó. Thì cái biếu này đó, nó không phải là bố thí, phải không? Bởi vì ổng đâu có nghèo hơn mình. Cũng không phải cúng dường, tại vì ổng đâu có làm
[34:41]việc đạo, đâu có làm điều cao thượng gì đâu. Thì như vậy nó thuộc về cái gì? Cái biếu cho một cái người mà giàu sang như vậy thì nó thuộc về cái phạm trù nào? Nó thuộc về cái ngoại giao, phải không? Để chiếm cảm tình, để làm ăn mua bán gì đó thôi, nên nó không phải bố thí, cũng không phải cúng dường, mà thuộc là cái xã giao, giao tiếp, đó, khác nhau như vậy. Tuy nhiên nó vẫn gần gần với bố thí. Còn ở đây, một vị Bồ tát mà khi giáo hóa chúng sinh thì dùng cái nghĩa bố thí là gieo cảm tình bằng cách san sẻ vật chất. Cái nguyên tắc là như vậy. Mà tại sao là bố thí mà chiếm cảm tình nhanh như vậy?
[35:28]Ông bà mình nói câu này là: "Đồng tiền liền khúc ruột". Đây mình có nghe câu đó chưa? Không biết câu này của miền nào. Vì chúng tôi là sống lai ba bốn miền á, nên nhiều khi nói ra cái câu không biết của miền nào. Đồng tiền liền khúc ruột là miền nào ta? Phải miền Trung hay miền Nam? Chắc miền Nam quá hả? Miền Nam ha, rồi vậy là của miền Nam, ừ.
[35:54]Cho nên đó là lý do tại sao mà tiền nó để trong túi mình nó không dính gì với cái ruột mình hết, mà khi mình móc ra mình đưa người khác cái tự nhiên ruột nó đau. Hà. Vì ông bà mình nói đồng tiền nó liền khúc ruột, phải không? Đó, khi móc ra nó đau, đau ruột ngộ vậy. Vì vậy mà phải rất thương yêu, à rất có lý tưởng, rất là có thiện chí, chúng ta mới dứt cái đồng tiền trong túi mình mà đưa cho người khác được, vì lúc đó ruột cũng đang đau á. Chúng ta hãy nhớ mà người khác mà đưa tiền mình cũng vậy, là người ta cũng đang đau ruột. Cho nên nhiều khi mà có nhiều Phật tử mà đưa bao thơ cúng dường chúng tôi đó, chúng tôi cũng ngại lấy là vậy đó.
[36:32]Thì tôi nhìn cái mặt kỹ coi không biết cái ruột có đau hay không, kiểu như thế. Nói đưa hai tay cúng dường thầy mà không biết có rứt rứt lại không á là nhiều khi vậy. Nếu người ta đưa mà không thẳng tay là nhiều khi ruột đang đau đau, cái thôi mình từ chối nữa vậy. Mà cũng vì lý do cái tài vật nó gắn với cuộc sống con người mạnh như vậy, mà khi san sẻ khó khăn như vậy, thì khi mà mình cho người khác, cái bố thí nó khó khăn như vậy cho nên cái người mà thọ thí á, cái người mà nhận tài vật cũng bị xúc động như vậy. À. Khi mà chúng ta dứt cái đồng tiền trong túi mình ra mình đưa mình đau bên đây, thì bên kia trong tim họ cũng cũng thổn thức,
[37:09]cũng se thắt chứ không phải không, mà cũng cảm động như vậy. Đó, cái đau bên đây nó đổi bằng cái cảm động bên kia, đó, đó là lý do là cái sự bố thí chiếm cảm tình của người ta rất là nhanh, rất là lẹ. Không tin quý Phật tử một lát quý Phật tử lên đây đưa tiền thử coi. Sẽ thấy chúng tôi cũng sẽ rất là thương quý Phật tử, cảm động như vậy. Thôi vậy đi. Có nhiều tôn giáo họ không có đạo lý gì cao siêu, nghĩa là họ... cái đạo lý của họ nhiều khi rất là lạc hậu so với cái sự tiến bộ của khoa học thời nay, thì giáo lý của họ có thể gọi là sai lầm nữa. Vậy mà chỉ cần họ đem tiền, đem gạo đến họ cho người
[37:50]nghèo mà người ta cũng đổ xô theo cái đạo đó. Có không? Dưới này có chưa? Có không? Có phải không? Đó. Ở những cái vùng miền Trung, miền Tây Nguyên, miền Bắc thì chuyện này xảy ra rất nhiều là có những cái đạo mà rất là xa lạ với truyền thống của dân tộc ta, cái giáo lý họ cạn cợt, sai lầm và phản khoa học, vậy mà họ đến với người nghèo mà những người nghèo đó cũng ít có cái nhận thức cao, họ chỉ đem một gia đình vài triệu, cho vài bao gạo, thế là người ta theo đạo đó liền. Đây là cái lý do rất là đau lòng, đây là một cái sự kiện rất là đau lòng, là có nhiều người vì một ít tiền, ít gạo mà chúng ta chấp nhận một cái giáo
[38:36]lý không có không có phù hợp, không có tiến bộ, không có chuẩn xác. Ứ. Nên chính vì lý do này mà người đạo Phật chúng ta, tất cả Tăng Ni cũng như Phật tử, chúng ta phải biết áp dụng lời dạy của Phật trong cái Tứ nhiếp pháp. Chúng ta phải mạnh dạn làm cái công hạnh bố thí, là chúng ta san sẻ tài vật, giúp cho những người nghèo ở chung quanh mình, trong cái địa phương, tỉnh của mình để cho những người đó họ nhanh chóng ổn định, tìm thấy được cái chỗ dựa tinh thần. Còn nếu mà chúng ta không có làm cái hạnh bố thí giúp đỡ người nghèo này thì có những cái tôn giáo nào xa lạ, là không phải truyền thống,
[39:19]mà đôi khi không yêu nước, họ đem ít bố thí đến, họ lấy hết quần chúng đi. Đây là một điều chúng ta có tội đối với Phật pháp, chúng ta cũng có tội đối với dân tộc. Đây là điều chúng tôi chúng tôi nói vậy là có tội. Là ví dụ như là Tăng Ni, Phật tử chúng ta ở đây, ở cái vùng này, trong tỉnh mình còn bao nhiêu người nghèo khổ, à mình phải biết đến nơi, kết hợp với chính quyền địa phương, Chữ thập đỏ địa phương vậy, mình giúp đỡ người ta. Giúp mà không cần không cần họ phải theo đạo Phật, không cần. Chỉ cần giúp thôi là tự nhiên họ đã có cảm tình với đạo Phật, vì đó là đúng nhân đúng quả. Khi bố thí thì tự nhiên người ta được cảm tình.
[40:02]Dù chúng ta không cần kêu gọi họ phải theo đạo Phật nhưng họ vẫn có thiện cảm và giữ được họ lại với đất nước, với dân tộc, với đạo pháp. Còn nếu mà chúng ta tu hành, chúng ta không chịu cực, không chịu thực hành Tứ nhiếp pháp, không làm cái hạnh bố thí thì một ngày nào đó là không còn ai đến với Phật pháp nữa, thì một ngày nào đó những tôn giáo xa lạ họ đã về đây họ lấy hết quần chúng Phật tử rồi thì lỗi đó chúng ta gánh rất là nặng, như vậy. Một lý do nữa là sở dĩ mà bố thí có cái giá trị bởi vì sao? Bởi vì căn bản của sự sống là vật chất. Nghĩa là dù chúng ta có nói chuyện cao siêu gì không biết,
[40:47]nhưng mà hễ sống thì chúng ta phải có cơm ăn, có không khí để thở, có quần áo để mặc, có nhà cửa, có xe cộ, phải sống với xương, với thịt, với máu này, chứ không thể là sống với cái trí tưởng tượng được. Đó. Căn bản của sự sống vẫn là vật chất. Nên do đó, cái tài sản căn bản con người cũng là vật chất, là tiền bạc, là nhà cửa, là ruộng đất. Nghĩa là cái tài sản căn bản của con người cũng là vật chất. Còn những cái tài sản mà tinh thần... Tài sản tinh thần ví dụ như là kiến thức nè, sự khôn ngoan, nghệ thuật, tình cảm, vân vân, thì nó là cái thượng tầng kiến trúc, nó là tài sản ở cấp cao. Nhưng mà muốn có cái cấp cao thì phải có cấp thấp.
[41:39]Giống như là muốn có cái lầu thì phải có cái cái móng. Ừ phải có cái tầng trệt, phải có cái móng rồi mới có cái lầu. Như vậy, cái sự sống chúng ta gồm hai phần là tinh thần và vật chất, thì ở trong đó vật chất luôn luôn là căn bản, à tinh thần tính sau. Nên do đó, trên nhân quả, khi mà chúng ta giúp đỡ ai về vật chất, tự nhiên là cái duyên nợ nó ràng buộc rất chặt, rất có ý nghĩa. À đó, cái duyên nợ nó ràng buộc rất chặt, rất có ý nghĩa khi mà chúng ta giúp đỡ ai về vật chất. Ví dụ bây giờ mình đến mình giúp ai về tinh thần, mình à khi người ta buồn, cái mình đến mình mình an ủi, mình nói: "Thôi, đừng buồn nữa, đời là thế, thế nhân là thế." Nha.
[42:29]Biết bài đó không mà cười? Nó bài Buồn ơi, ta xin chào mi đó, "khi người yêu đã bỏ ta đi" ha, "Buồn ơi, sao ta lẻ loi" ha. Thì à ví dụ mình thấy một người buồn vậy mình đến mình an ủi, thì người ta có thể bớt buồn, đó là mình giúp đỡ về tinh thần. Nhưng mà cái nhân quả ràng buộc không chặt, không chặt bằng lúc người ta khó khăn mình đến cho người ta một triệu. Nó cụ thể, rõ như vậy, tự nhiên duyên nợ ràng buộc rất là chặt, rất có ý nghĩa. Có những trường hợp có một cái cặp vợ chồng đó, cái người chồng yêu vợ tha thiết, mà người vợ thì không yêu chồng lắm. Ừ, lấy ông chồng giống như lấy đòi nợ vậy đó,
[43:10]lấy để cho ông chồng ổng cung phụng á, rồi cái cuối cùng nản, cái thương người khác. Mặc dầu là ông chồng ổng ổng đàng hoàng, tử tế, chiều chuộng rất mực, vậy mà người vợ cũng không thương. Nguyên nhân được tìm thấy là thế này, nguyên nhân được tìm thấy là vào một đời xưa, vào một kiếp xưa lắm, cái người chồng này đó là một người tội phạm gì đó, tội phạm chính trị của triều đình, bị bắt giam, chờ đem ra chém đầu. Cái người vợ này là một cái quận chúa quyền quý, là thấy người thanh niên này thấy tội, cái nửa đêm lén đi vào nhà giam mở trói cứu cho người này chạy trốn, cứu mạng luôn, tức là cứu mạng.
[43:59]Là chỉ có cái duyên nợ cứu mạng mà nhiều đời cái người này phải theo trả nợ, thương tha thiết trả nợ. Còn cái người mà cứu người ta rồi mình đâu có mắc nợ người ta đâu, cho nên lòng cứ hờ hững không biết tại sao. Như vậy, cái người mà được cứu á thì cái lòng cứ mang cái món nợ tại vì người ta cứu mình cả cái cuộc sống mà, cái món nợ về vật chất rất là nặng. Còn cái người giải cứu á thì lòng bị nhẹ, lòng nhẹ. À đây, đây là một điều mà trên nhân quả chúng ta cũng để ý là nếu trong suốt cái cuộc sống này chúng ta hay giúp đỡ người khác, chúng ta hay giải cứu người khác, thì lòng chúng ta sẽ rất là nhẹ.
[44:39]Còn nếu trong cuộc sống này mà chúng ta hay nhận được sự cứu giúp của người khác, thì chúng ta cũng nặng cái tâm hồn mình lắm, ừ tâm hồn mình cũng trĩu nặng vì ân nghĩa, trĩu nặng vì ân nghĩa. Kể cả một người tu sĩ mà nhận sự cúng dường của Phật tử cũng vậy, coi vậy chứ nó cũng thành cái ân nghĩa về vật chất, cũng thành cái ân nghĩa vật chất. Nên do đó, mà Phật dạy cho người tu sĩ là có cái thái độ thờ ơ đối với sự cúng dường là vì vậy đó. Là đừng có tham vật chất, nếu được Phật tử cúng dường thì phải biết sử dụng cái đồng tiền đó vào những việc có ý nghĩa cho đạo thì lòng mình sẽ nhẹ, còn nếu mình sử dụng đồng tiền đó
[45:26]vào trong sự hưởng thụ thì lòng mình cũng sẽ nặng nề. Đó, đó là cái nhân quả ràng buộc như vậy. Đó là lý do tại sao mà một vị Bồ Tát trong đạo Phật thường sử dụng cái hạnh bố thí để chiếm cảm tình của người khác. Mặc dù chúng ta biết rằng đồng tiền liền khúc ruột, là bố thí đem tài sản cho người khác khó lắm, không phải dễ, nhưng phải ráng làm. Phải ráng làm, đó là cũng giải thoát chính cuộc đời của mình mà cũng là gieo duyên, giáo hóa với chúng sinh. Mà nếu đời sau chưa giáo hóa chúng sinh được thì tự nhiên mình cũng, mà nếu đời sau chưa giáo hóa chúng sinh được thì tự nhiên mình cũng là một người nổi tiếng, được nhiều người ái mộ.
[46:07]Đây cũng là cái nhân quả quy định như vậy. Mục đích tối hậu của Bồ Tát là? Mục đích cuối cùng của Bồ Tát là gì? Là gì? Là là giáo hóa chúng sinh, giáo hóa đạo lý. Chúng ta nhớ đó, mục đích tối hậu. Nếu chúng ta nói rằng cái mục đích tối hậu của Bồ Tát là thành Phật, cái câu trả lời đó cũng chưa có chỉnh nữa. Là vì sao vậy? Là Bồ Tát thật sự không có cầu chứng đắc, à Bồ Tát không cầu chứng đắc đâu, nhưng mà bởi vì nhu cầu phải giáo hóa chúng sinh cho nên Bồ Tát phải tu cho chứng. Đó, cho nên cái mà chứng đạo của Bồ Tát nó là một cái mắt xích, một phương tiện để giáo hóa chúng sinh, chứ cái chứng đắc không phải là mục tiêu cá nhân, mục tiêu cuối cùng của Bồ Tát.
[46:59]À nhớ như vậy. Do đó, mà Bồ Tát khi giáo hóa khác với phàm phu. Bồ Tát khi bố thí, à khi dâng tặng khác với phàm phu là bởi vì cái mục tiêu khác nhau. Chúng ta sẽ thấy là chúng ta sẽ nhận định một vài cái thái độ trong cái việc bố thí để biết đây là cái bố thí đúng cái hạnh Bồ Tát hay là bố thí một cách bình thường của một người phàm phu nha. Là "thi ân nhi bất túng", cái câu nói của Khổng Tử, là giúp người, bố thí mà không phung phí. Đây là cái câu nói của Khổng Tử trong đạo Nho mà trong Bồ Tát đạo cũng giống như vậy, là bố thí mà không phung phí. Nghĩa là làm sao? Bố thí đúng người, đúng việc, đúng số tiền.
[47:54]Là trong trường hợp gặp người đó là phải bố thí, người đó trong cái hoàn cảnh đó mình phải bố thí, và trong trường hợp đó bố thí chừng bao nhiêu đây tiền là đủ. Đó, vừa đúng như vậy chứ không có phung phí. Đó, Bồ Tát là như vậy. Nên ví dụ như bây giờ mình gặp một người đang trong hoàn cảnh cần phải giúp đỡ, họ đang khó khăn, đang nghèo, đang gì đó, giúp đỡ mà rất là chính đáng vì người này biết làm ăn, mang chí thú không có bài bạc, không có nhậu nhẹt, người chính đáng. Phải giúp đỡ là cái yếu tố thứ nhất. Cái thứ hai là người này đang trong lúc kẹt, cần, là điều kiện thứ hai là hoàn cảnh cần giúp đỡ.
[48:32]Và thứ ba là trong hoàn cảnh đó, mình thấy người này chỉ cần hai triệu, vừa chừng thích hợp, thì ngang cái số tiền đó thôi, không hơn không ít hơn. Hoặc mình không đủ khả năng thì thôi tùy mình không nói, nhưng mà dù đủ khả năng, dù dư dả, vẫn vừa đủ thôi, không có dư không phung phí, đó là trí tuệ của Bồ Tát. Nó khác với phàm phu. Bây giờ chúng ta vào một cái nhà hàng sang trọng ở trong nước Việt Nam mình bây giờ hoặc là nước ngoài, hồi xưa thì không có đâu nhưng bây giờ bắt đầu có rồi, vào một cái nhà hàng sang trọng, vào một cái khách sạn sang trọng là nhiều khi một cái người nhân viên phục vụ của cái khách sạn đó hay cái nhà hàng đó chỉ việc
[49:15]bước ra mở cái cửa xe hơi à cho một cái người giàu họ bước xuống để họ đi vào nhà hàng thôi là họ cũng được móc ra cái tiền boa là cho một trăm ngàn đồng liền, cho một trăm ngàn đồng liền. Thì cái đó là phải Bồ Tát không? Cái đó bố thí của phàm phu, khoe mẽ, để chứng tỏ mình là một người giàu sang chứ không phải là bố thí đúng nghĩa Bồ Tát, bởi vì bố thí đúng nghĩa của Bồ Tát là không phung phí. Nên cái người mà cho ai một cách phung phí là mình biết ngay người này không phải Bồ Tát. Có một lần có cái phim, phim hoang dã tưởng của Mỹ, The Mask là cái mặt nạ. Ở trong đó anh này ảnh nhặt được cái mặt nạ
[49:58]vào cái thời xưa của một vị thần mà là vị thần ban đêm. Cái vị thần này hễ mà đêm tới là ổng bắt đầu ổng quậy, ổng đi chơi tùm lum hết, và qua mấy chục ngàn năm rồi ổng để cái mặt nạ này nó trôi trên sông rồi anh chàng này vô tình nhặt được. Hễ đêm đến mà mang cái mặt nạ đó vào thì bỗng nhiên có phép liền. Ảnh làm bất cứ điều gì ảnh muốn, ảnh bay ảnh nhảy, biến hóa gì cũng được hết. Mà ánh mặt trời lên thì mất hết, thần thông phép lạ mất hết. Gỡ cái mặt nạ ra cất, ổng bình thường không có gì hết, mà đêm đến thì muốn làm gì cũng được. Và khi ảnh khám phá điều đó thì có trong một đêm đó ảnh đi vào
[50:30]ảnh ăn cướp nhà băng mà bằng cái phép, bằng thần thông nên không ai cản được, rồi sau đó đi vào nhà hàng ảnh chơi. Thì việc đầu tiên là với những cái người nhân viên phục vụ ảnh cầm một xấp đô la ảnh tung lên trời, bay tá lả hết cho người ta nhặt. Thì cái đó là khoe mẽ, không phải là Bồ Tát, bố thí phung phí. Chúng ta nhớ như vậy, nên Bồ Tát cho cái gì cho đúng mức, đúng người, đúng việc. "Thi ân nhi bất túng", nó là như vậy. Rồi một cái thái độ nữa của Bồ Tát là bố thí mà không kiêu căng. Cái điều này khó. Thông thường, chúng ta cho ai tiền, chúng ta luôn luôn có cảm giác là mình hơn người đó.
[51:12]Mình luôn luôn có cái thái độ đối xử hơi trịch thượng với người đó vì người đó chịu ơn của mình, có không? Vậy cái người nào mà tới mình cho tiền hoài thì sao? Tự nhiên mình hơi kẻ cả với người ta một chút, mình đối xử hơi cao kỳ hơn liền, đúng không? Đúng không? Cái người mình cho tiền hoài phải không, cái tâm lý như vậy? Thì Bồ Tát không như vậy. Bồ Tát ví dụ có thể cho người ta nhưng mà trong lòng vẫn khiêm tốn, vẫn không cảm thấy rằng mình hơn người, đó là cái thái độ Bồ Tát. Cái kế nữa là Bồ Tát bố thí mà không kể công, không khoe khoang. Cái người phàm phu á ví dụ mình cho ai á thì thường là sau đó mình thế
[51:57]nào cũng kể cho người khác biết để cho người khác nể mình, khen mình. Nhưng Bồ Tát thì không như vậy. Khi mà chúng ta tặng biếu ai điều gì thì chúng ta luôn luôn cảm thấy mình hay, nên chúng ta hay kể công, hay kể công. Bồ Tát không như vậy, Bồ Tát bố thí âm thầm. Thì có một lần chúng tôi đọc trong cái Phúc Âm của bên Thiên Chúa giáo nói một câu, chúng tôi thấy đúng nhân quả. Có một lần đó, Chúa Giê-su mới rầy mấy cái người mà họ đem cúng hoặc là đem bố thí mà khoe. Thì Chúa Giê-su mới nói câu này: "Khi mà ngươi cúng, ngươi thí, ngươi đem khoe thì ngươi đã hưởng nó hết rồi, hưởng cái danh hết rồi,
[52:44]là không còn cái được cái phước lành, giống như không được còn được ông trời", vì bên đó họ hay dùng cái khái niệm là Thượng đế, "không còn được Đức Chúa Trời gọi là ban thưởng về sau nữa, bởi vì khi mình khoe thì điều đó đã hết, không còn ý nghĩa nữa. Chỉ người nào khi bố thí mà giấu kín thì người đó mới được Chúa Trời khen thưởng về sau". Thì chúng ta nói theo nhân quả thì hơi khác, vì vì bên đó bên đạo Thiên Chúa nên họ dùng khái niệm Đức Chúa Trời, còn bên đạo Phật thì chúng ta theo nhân quả. Là khi chúng ta bố thí mà chúng ta khoe thì chúng ta hưởng cái phước quá nhanh, hưởng qua cái danh, phải không?
[53:23]Hưởng qua cái danh. Thì về sau mình không còn được cái phước giàu sang hay là được cái thiện cảm để mình giáo hóa đạo lý nữa, mà mình đã hưởng cái danh ngay đó rồi. Ví dụ bây giờ, mình đến chùa Đại Giác à mình cúng dường 1 triệu, rồi sau đó mình đi cùng làng khắp xóm, gặp ai mình cũng nói là: "Tôi mới cúng chùa Đại Giác 1 triệu". Thì khi mình nói tới 10 người thì cái phước cúng 1 triệu đó hết sạch, không còn nữa, hết rồi. Mà nếu mình nói tới người thứ hai chục thì bắt đầu mình lỗ nha, bắt đầu mình mắc nợ. Bắt đầu coi như là mình bị tổn phước giống như mình mắc nợ chùa Đại Giác mười triệu, 1 triệu vậy.
[54:03]Thế là 1 triệu mình cúng, mình chỉ được kể một người thì mất 100.000, mà kể đủ 10 người coi như cái phước mà mình cúng 1 triệu đó hết sạch. Mà nếu mình kể tới người thứ 11 là mình mắc nợ chùa Đại Giác 100.000, mà kể thêm 10 người nữa thì mắc nợ chùa Đại Giác 1 triệu, phải đem lại trả cho bù lại. À, là nên cái việc mà bố thí mà khoe khoang làm cho chúng ta hao tổn cái phước lành của mình, nên Bồ Tát không như vậy. Bồ Tát khi bố thí, khi giúp đỡ rất là lặng lẽ, rất là âm thầm, kín đáo. Nhờ vậy cái duyên lành với chúng sinh được giữ gìn lâu dài, không có bị hao tổn.
[54:45]Một cái thái độ nữa là bố thí, Bồ Tát bố thí mà không mong cầu phước báu dù đương nhiên phước báu phải có. Khi Bồ Tát bố thí thì Bồ Tát biết rằng theo nhân quả thì đương nhiên là quả báo nó phải tới, nhưng mà khác với người phàm phu. Người phàm phu á, ngày đêm mong cho quả báo đó tới để cuộc đời mình được may mắn, giàu có, sang trọng. Còn Bồ Tát á, khi bố thí á không mong mình được giàu có, mà chỉ mong rằng cái chúng sinh đó thương mình để cho mình nói đạo lý họ nghe. À, đây là cái khác nhau, cái tâm trạng khác nhau. Bây giờ chúng ta hãy nhìn vào tâm mình để biết rằng trong tâm mình có dấu vết của Bồ Tát đạo hay không.
[55:33]Ví dụ khi chúng ta đem tiền đem gạo đến cho người nghèo, chúng ta bố thí giúp đỡ, chúng ta đắp đường cho họ đi, chúng ta bắc cầu qua sông cho họ qua, à chúng ta đem quần áo cho họ mặc, mà trong lòng mình lúc đó đang nghĩ gì? Nếu trong lòng mình nghĩ rằng: "À nhờ cái phước này sau này tôi, con tôi sẽ được đời đời sung sướng" thì mình chỉ là một người phàm phu như bao nhiêu phàm phu khác. Còn nếu sau khi làm những việc đó mà trong đầu mình nghĩ rằng là: "Những chúng sinh ở đây sẽ thương mình và một ngày nào đó mình sẽ đến mình giảng đạo cho người ta nghe" thì đó là coi chừng mình có dấu vết của Bồ Tát đạo.
[56:09]Đó, chỉ cần cái đó thước đo tự mình đánh giá lấy mình chứ không cần ai biết mình hết, à biết mình có cái tâm Bồ Tát hay không, có phát nguyện Bồ Tát hay không. Rồi một điều nữa là Bồ Tát bố thí mà không phải vô tư, á! Đừng tưởng! Đừng tưởng Bồ Tát là bố thí nói là "tam luân không tịch" là không có người bố thí, không có người thọ thí, không có cái vật thí thì đó mới là bố thí Ba-la-mật, không phải nha. Bồ Tát bố thí không hề vô tư tí nào. Bồ Tát bố thí có tính toán, có tính toán, có mưu đồ hết. Bồ Tát bố thí là thấy nhân thấy quả mà có sắp đặt cho nhân quả nó đi tới hết, chứ không có bố thí mà bố thí một cách vô tư.
[56:58]Ví dụ bây giờ mình chúng ta đánh giá là ba cái tâm trạng để chúng ta biết là phải Bồ Tát hay không. Giờ một người thứ nhất đi ngang qua đường gặp người nghèo, móc tiền ví dụ thấy người này nghèo quá, túi mình thì móc 50.000 mình cho với cái tâm: "À mình cho người này mình cầu phước cho gia đình mình" thì đó là thuộc loại người nào? Thuộc loại người nào? Phàm phu, bình thường, làm phước cầu phước. Rồi người thứ hai đi ngang qua đường gặp người nghèo, thấy nghèo quá móc tờ 50.000 cho, không nghĩ gì hết, đi luôn, không nghĩ gì hết. Là người đó thuộc loại người nào? Người nào? Không phải Bồ Tát nha!
[57:38]Vô tư như vậy không hề là Bồ Tát, bởi vì chúng tôi xin thưa Bồ Tát không hề vô tư. Đó! Người thứ ba mới Bồ Tát nè: người thứ ba đi tới gặp người nghèo quá, móc tờ 50.000 tặng một cách gọi là ân cần và trong đầu đã tính toán: "50.000 này cầu mai mốt người này gặp lại mình, mình sẽ nói Phật pháp cho họ nghe, nói về nhân quả, đạo đức cho họ nghe", có ý niệm rõ ràng. Người thứ ba này mới là Bồ Tát. Cái người thứ hai là một người đỡ hơn phàm phu thôi. Có vẻ cũng cao thượng, phải không? Làm vô tư không tính toán gì hết, có vẻ cũng rộng rãi, cũng cao thượng đó nhưng chưa phải Bồ Tát, bởi vì Bồ Tát không vô tư.
[58:20]Cho nên ai nói mà bố thí Ba-la-mật là tam luân không tịch, không thấy có người thí, vật thí, người thọ thí, không phải, cái đó không phải Bồ Tát. Cái đó bố thí vô tư làm cho mình nhẹ lòng không kiêu căng thôi, không chấp công thôi, chứ chưa phải Bồ Tát. Còn Bồ Tát bố thí là thấy nhân, thấy quả và có hướng cái nhân quả vào cái kết quả mục đích rõ ràng là khiến cho cái người thọ thí mình một ngày nào đó gặp lại mình trong cái sự thương yêu, vui vẻ và mình sẽ ngồi mình trao đổi đạo lý với người đó, giúp cho người đó hiểu sâu thêm thêm đạo lý, có thêm đạo đức, tin vào nhân quả và tự người đó phải làm
[58:55]được những điều phước để thoát ra cái cảnh khổ của họ, lớn như vậy. Bây giờ một người phàm phu chúng ta thì sao? Bây giờ nói à nói nãy giờ thầy nói là à Tứ Nhiếp Pháp là cái hạnh của Bồ Tát, giờ tụi tui tui không phải Bồ Tát, giờ thôi tui khỏi bố thí, được không?
[59:15]Bố thí là hạnh Bồ Tát, đúng rồi, nhưng bố thí cũng là cái hạnh của một người không phải Bồ Tát luôn nữa. Ví dụ bây giờ mình nhận mình không phải Bồ Tát thì xin thưa còn phải bố thí nhiều hơn Bồ Tát nữa. Sao vậy? Bởi vì thứ nhất là dù mình chưa phải Bồ Tát, mình chưa giàu có luôn thì mình càng phải tu hạnh bố thí để chi? Để phá vỡ cái tâm hẹp hòi, ích kỷ của chính mình. Phải không? Nếu mình không giàu thì bảo đảm là đời trước mình sao? Ít có làm, ít có làm phước, nghĩa là tâm hồn mình không có rộng rãi, mình hơi hẹp hòi, bảo đảm điều đó như vậy. Vì vậy là cái tâm hẹp hòi đó chúng ta sẽ mang tới đời này, nên người nghèo thường hẹp hòi.
[1:00:02]Câu nói này chúng tôi nói ra có thể mích lòng nhiều người đang ngồi đây, nhưng mà vì đạo lý chúng ta phải nói thẳng, phải nhìn thẳng vấn đề này: Người nghèo thường có cái hẹp hòi âm thầm bên trong, vẫn tồn tại. Và đó là lý do mà nghèo chừng nào càng phải ráng bố thí nhiều chừng nấy để phá vỡ cái tâm hẹp hòi ích kỷ từ nhiều kiếp của mình đi, thì mình mới vươn lên được, đạo đức mới tăng trưởng mà phước lành mới tăng trưởng thì chúng ta mới thoát khỏi cái kiếp nghèo khó của mình. Cho nên càng nghèo càng phải quyết tâm bố thí. Mà bố thí cách nào thì từ từ chúng ta bàn với nhau, nhưng cũng phải bố thí, người nghèo phải bố thí.
[1:00:42]Ví dụ bây giờ chúng ta nghèo, chúng ta lại càng phải bố thí để phá vỡ cái hoàn cảnh bế tắc của mình trước. Hồi nãy chúng ta nói đó, thứ nhất chúng ta phải bố thí để phá vỡ cái tâm hẹp hòi ích kỷ của mình là lý do thứ nhất mà chúng ta phải bố thí. Lý do thứ hai chúng ta phải bố thí là chúng ta phá vỡ cái hoàn cảnh bế tắc của mình, mình đang nghèo tức là hoàn cảnh đang bế tắc, giờ cũng phải dùng cái hạnh bố thí để phá vỡ chứ không có con đường nào khác. Nên có rất nhiều người giỏi, nghèo và dùng cái tài của mình loay hoay để phá vỡ cái nghèo của mình, phá không nổi, vẫn nghèo đói tiếp tục. Vì sao vậy?
[1:01:19]Vì không có phước. Cho nên chúng ta biết nhân quả, biết đạo lý, chúng ta khôn ngoan dùng hạnh bố thí để phá vỡ cái bế tắc này trước, cái bế tắc về nghèo khó này trước mà lúc đó chúng ta bố thí thứ nhất là vẫn bằng lòng thương yêu với cái người mà mình bố thí và thứ hai, chúng ta có cái định hướng rất rõ trong đầu là xin cho con thoát cái cảnh bế tắc nghèo khó này. Đây là cái thực tế, cái thực tế. Cái người Bồ Tát á khi họ bố thí họ có định hướng trong đầu, họ định hướng trong đầu là sau này gặp lại cái người kia giáo hóa đạo lý, còn người nghèo chúng ta bố thí á thì mình cũng phải thương yêu cái người mà mình bố thí.
[1:01:58]Nhưng trong tâm mình vẫn phải có cái mong mỏi, có cái định hướng cho nhân quả là mình thoát khỏi cái nghèo khó hiện tại trước cái đã, cứu chính mình cái đã rồi điều đó sẽ xảy ra. Nếu chúng ta nghèo mà chúng ta siêng năng bố thí từng chút từng chút thì 3 năm sau, 5 năm sau, 5 năm sau tự nhiên mình thoát khỏi bế tắc nghèo khó liền, cuộc sống mình bắt đầu có may mắn tới dần dần. Đó, đừng có tưởng chúng ta mới làm phước 6 tháng đòi giàu nha, đòi hết nghèo không có đâu. 3 năm, 5 năm, 7 năm bắt đầu cái may mắn mới tới, mà trong 3 năm, 5 năm, 7 năm đó chúng ta rất siêng làm phước mà làm phước với tất cả lòng thương yêu của mình đối với mọi người
[1:02:39]thì cũng phải 5 năm, 7 năm sau cái hoàn cảnh nghèo khó mới bị phá vỡ ra. Nhớ như vậy, là chúng ta cứu chúng ta trước. Và càng nghèo thì bố thí thì phải suy xét tối đa, phải bảo đảm là mỗi đồng tiền mình á đưa ra đều tạo nên công đức chứ không có bố thí bừa bãi. Cái người giàu á họ bố thí bừa bãi được bởi vì họ giàu. Ví dụ như họ đưa ra 5 đồng có khi 5 đồng đó thành cái phước, có khi 5 đồng đó chả thành phước, nhưng không sao vì họ giàu, họ có phước rồi, phước nhiều phước ít gì cũng được hết trơn. Nhưng mà mình nghèo á, mình đưa ra 5 đồng mình phải bảo đảm là lấy lại được cái phước của mình chứ không có đưa
[1:03:20]ra ẩu, phải đúng người, đúng việc, đúng trường hợp, có ý nghĩa mình mới móc 5 đồng đưa ra, chứ không có dễ. Còn người nghèo ví dụ họ bố thí 2 5.000, 50.000 gì thoải mái, nhằm cái chỗ không ra gì họ cũng cho được, không sao hết. Tại vì họ lúc đó cũng không cầu cầu phước lắm, nhưng mình nghèo mình đang cầu phước thì mình bố thí rất kỹ. Đúng người mới đưa, chứ không gặp ai cũng đưa. Ví dụ cái người mà họ xin tiền về đi nhậu dứt khoát không đưa. Mà cái người họ nghèo hơn mình, họ đói hơn mình á thì mình san sẻ cái lon gạo mình có cho liền. À, mà nhất là cái này, những người mà ít tiền á mà muốn bố thí có nhiều
[1:03:57]phước thì đây là cách hay nhất, là biến cái đồng tiền ít ỏi của mình thành đạo lý để cứu tâm hồn của mọi người thì đó phước lớn nhất. Ví dụ bây giờ mình trong túi mình mình có thể bố thí được 20.000, số tiền mình để dành dụm một tuần này mình chỉ bố thí được 20.000 thôi. Tại vì nếu 20.000 đó mình mua gạo, 20.000 giờ mua được mấy lít gạo ta? Thầy lâu quá không mua không biết nữa. Thấy gạo ai cho ăn không giờ cũng không biết nhiêu tiền lít nữa. 20.000 mua được mấy lít gạo ta? Sóc Trăng mình á? 5 kg hả? Rồi, 5 kg. Thế là mình mua được 5 kg gạo, mình đi tìm năm người nghèo hơn mình nữa, mình cho người 1 kg, có phước không? Có không? Có, phải không?
[1:04:47]Vì người khổ hơn mình mà. Nên mình chia ra như vậy thì mình vẫn có phước. Nhưng mà nếu mình không cho, mấy người đó không chết, mà mình lấy 20.000 đó, mình tới chùa Đại Giác mình thỉnh, không biết được mấy cuốn băng ta? Không biết nữa. Lâu quá thầy không mua băng cũng không biết, 20.000 được mấy cuốn băng? Hai cuốn phải không? Được rồi, hai cuốn. Mình đem hai cuốn đó, mình cho người ta mượn, mượn rồi lấy về đưa người khác mượn, lấy về đưa người khác mượn thì được 200 người, cuốn băng nhão hết nghe luôn. Thì mình có thể làm cho 200 người có đạo lý trong tâm hồn của họ, thì 20.000 này cái phước nó thành ra gấp bội lần hơn là cho năm người 5 kg gạo.
[1:05:26]Đó, vì mình quá nghèo cho nên khi mình làm phước mình phải tính dữ lắm. Chứ còn khi mình khá một chút rồi thôi, gạo ai xin gạo cũng cho, ai xin băng cũng cho, phải không? Ai xin kinh cho, ai xin sách cũng cho, ai xin gì cũng cho được, mình khỏe rồi, nhưng mình đang nghèo, tính toán. Bảo đảm sao cầm 20.000 mình đi tới đi lui bóp tét bóp ra luôn, nhưng đừng đừng bóp ra cái cục gì nha. Đây, 20.000 đi tới đi lui, tính toán làm sao phải bảo đảm đem về cái phước nhiều nhất để phá vỡ cái nghèo của mình trước, bởi vì mình nghèo. Nên cái người chúng ta nghèo bố thí là phải tính toán như vậy. Cho nên dùng số tiền nhỏ mà mà đổi lấy được cái đạo
[1:06:01]lý trong tâm hồn con người là cái phước rất lớn. Đó, và cũng phải một thời gian dài thì mới thành tựu được cái phước cho mình. Mà đây là cái quan trọng của chúng ta nè, bố thí là để phát triển từ bi. Chúng ta vì từ bi nên chúng ta bố thí, phải không? Tức là vì thương cái người khốn khó nên chúng ta bố thí, nhưng mà ngược lại cũng vậy, bố thí nó cũng làm phát triển được cái tâm từ bi trong lòng mình. À, nó tương tác hai chiều. Khi chúng ta thương người chúng ta mới giúp, nhưng mà ngược lại khi chúng ta giúp, tự nhiên cái lòng thương yêu nó cũng lớn lên thêm. Do đó, cái hành vi bố thí nó làm tăng trưởng được cái thiện
[1:06:45]pháp trong lòng của mình, trong tâm hồn mình, đó. Những người mà mới học đạo á, đôi khi chúng ta có suy nghĩ về đạo lý từ bi, chúng ta có suy nghĩ về cái hành vi bố thí, nhưng mà vẫn do dự khi bố thí, thế là móc tiền ra không khỏi túi, đúng không? Đúng không? Ví dụ cái người mới đi chùa ha, mới nghe pháp, có nghe Phật dạy là nói cái gì từ bi thương yêu chúng sinh á, rồi nghe Phật nói về bố thí nhào á, mình có nghe, có nghĩ tới. Rồi có lúc nào thấy người nghèo cũng thò tay vô túi, nhưng nhón lên một cái cái thấy nghe dù ruột đau đau cái thôi buông ra, rút ra tay không, rồi đi luôn. Đó là mình mới học.
[1:07:24]Nên vì vậy là chúng ta phải ráng, phải ráng. Phải ráng là khi chúng ta thấy cái người nghèo, mình thò tay vô túi, nắm đồng tiền rút ra, ruột đau, nghiến răng, kéo cho nó ra khỏi cái túi, đưa cho người ta, rồi quay lưng đi, đâm đầu chạy, đừng có tiếc nữa, hiểu chưa? Phải tập bố thí, nha quý vị. Bởi vì phải bố thí chúng ta mới phá vỡ được cái tâm bỏn xẻn từ nhiều kiếp của mình và tâm từ bi mới phát triển. Đó, có ai nào giờ móc tiền ra khỏi túi mà nghiến răng, nghiến lợi chưa? Có chưa? Đó vì quá đau khổ. Xót, đó, thấy không? Và khi chúng ta bố thí á, nhiều cái tâm hạnh khác cũng phát triển theo. Ví dụ như là can đảm.
[1:08:05]Cái người nào mà mình hay nhát gan, làm gì cũng sợ, cũng nhát, cứ đi bố thí thời gian tự nhiên gan lên liền, tự nhiên anh hùng liền, hổng tin cứ làm thử coi. Hổng tin làm thử. Ví dụ nào giờ mình ở trong nhà mà nghe nói rục rịch có ai bò nóc nhà ăn trộm, thế là thôi chui tuốt gầm giường trùm mền luôn. Đó là mình nhát, đó là mình không can đảm. Bây giờ cứ đi bố thí, xách tiền, xách gạo đi bố thí, một thời gian sau mà khi mình nghe có ăn trộm bò vô nhà, bỗng nhiên mình đứng lên chống nạnh hai tay ra liền. Thử coi, nếu mà không đúng như vậy là tới đây mắng vốn, bắt đền sư cô ni sư trụ trì ở đây. Đền tiền. Nói thiệt á. Thử coi, đúng như vậy. Mà khi chúng ta bố thí nhiều,
[1:08:40]tự nhiên lòng mình cũng kiên nhẫn hơn, bình tĩnh hơn nữa. Ví dụ trước đây á mình hay nóng nảy, hay vội vã, hấp tấp, mà khi mình bố thí được nhiều rồi bỗng nhiên mình bình tĩnh, kiên nhẫn lắm, gặp việc không hấp tấp, từ từ giải quyết, kiên nhẫn theo đuổi tới cùng, mình có cái sức mạnh của tinh thần hơn. Nên khi bố thí tài vật, tự nhiên tinh thần mình mạnh hơn. Ừ, vậy. Bây giờ chúng ta nói về cái quả báo của bố thí. Ví dụ chúng ta đưa ra 1 triệu đồng thì cái phước lấy lại là bao nhiêu, ai biết?
[1:09:14]Đưa ra 1 triệu đồng thì sau này chúng ta nhận được cái phước lại mấy triệu? Ai biết? Đây là cái công thức toán học, nghĩa là cái phước báo bố thí á nó thế này, nó bằng cái giá trị tài vật nhân cho thời gian, nhân cho tình thương, nhân cho lợi ích và chia cho cái sự khoe khoang và kiêu căng. Nghĩa là sao? Cứ chuyền chuyền nhau mà xem nha, đưa cao cao lên đó, đừng có đưa thấp dưới. Cái phần mà dòng ở trên á là thế này, nó là tỷ lệ thuận với phước báo. Cái giá trị tài vật nghĩa là cái số tiền mà mình bố thí lớn chừng nào thì cái phước mình lớn chừng nấy. Này dễ hiểu phải không? Nghĩa là cái người bố thí 1 triệu thì đương nhiên được cái
[1:09:54]phước nhiều hơn cái người bố thí 500.000, đúng không? Đó là bình thường, công bằng phải không? Rồi mình thấy cái thứ hai nữa, là thời gian mà kéo dài lâu chừng nào á thì phước mình lớn chừng nấy. Ví dụ bây giờ mình cúng dường chùa Đại Giác 1 triệu đi, mà nhờ cái phước đó qua ngày hôm sau mình lượm được 1 triệu rưỡi, thì bởi vì có một ngày cho nên mình lời có 500.000. Nhưng mà nếu để qua năm kiếp, để qua năm kiếp, thì xin thưa 1 triệu đó nó đổi lại thành 5 tỷ liền. Lạ lùng như vậy, nghĩa là thời gian càng dài thì cái quả báo càng lớn. Cho nên trong cái công thức đó là có nhân cho thời gian, tỷ lệ thuận với thời gian.
[1:10:35]Cái thứ ba nữa là tỷ lệ thuận với cái tình thương. Nghĩa là khi mình đem cái số tiền đó mình cho ai mà mình với cái lòng thương yêu nhiều chừng nào thì cái phước lớn chừng nấy. Ví dụ như cũng là mình đem cho 1 triệu, à mình đem cái người nghèo mình cho 1 triệu, mà mình cho mà với cái tâm hờ hững thì phước báo không nhiều. Nhưng mà mình cũng 1 triệu đó thôi mà lòng mình rất thương, rất thương cái người đó thì phước rất lớn. Nghĩa là tình thương nhiều chừng nào thì phước lớn chừng đó. Và cái thứ tư là cái lợi ích mà người đó nhận được, lợi ích mà người đó nhận được. Ví dụ như cũng mình cho cái người đó
[1:11:12]à 1 triệu đồng, nhưng mà người đó ổng đi ngồi ổng uống cà phê, ổng ăn bữa ăn hết trơn hết 1 triệu đồng, tức là cái lợi ích cũng 1 triệu đồng mà lợi ích người đó nhận quá ít thì phước mình không nhiều. Nhưng mà nếu 1 triệu đồng người đó họ bỏ ra 500.000 họ mua gạo đem về nhà, họ lấy 500.000 họ mua băng, mua sách về họ nghe họ tu, thì cũng 1 triệu mà cái lợi ích người đó nhận được rất lớn thì cái phước của mình cũng rất là lớn. Cho nên chúng ta thấy có bốn cái điều mà nó tỷ lệ thuận với cái phước báo là số tiền mình bố thí nhiều chừng nào thì phước lớn chừng nấy, cái thứ nhất. Cái thứ hai là thời gian kéo dài nhiều chừng nào
[1:11:50]thì phước mình lớn chừng nấy, đừng có mong hưởng quả báo liền. Cái thứ ba là khi mình cho như vậy cái tình thương mình lớn chừng nào thì cái phước mình lớn chừng nấy. Và cái thứ tư là cái người kia họ sử dụng cái đồng tiền đó một cách lợi ích nhiều chừng nào thì cái phước của mình nhiều chừng nấy. Đó là bốn cái tỷ lệ thuận. Và có hai cái tỷ lệ nghịch là khi mình bố thí như vậy mà mình kiêu căng nhiều chừng nào thì cái phước càng nhỏ chừng nấy. Khi mình bố thí như vậy mà mình khoe khoang nhiều chừng nào thì cái phước mình càng càng nhỏ chừng nấy. Giống như hồi nãy chúng ta nói đó, mình đem 1 triệu mình cúng chùa
[1:12:27]Đại Giác mà mình khoe tới 10 người là hết triệu mất, bởi vì khoe khoang phước mất tiêu, nó tỷ lệ nghịch với cái phước. Mà mình khoe tới 20 người là mình lỗ, mắc nợ chùa Đại Giác 1 triệu phải đem vô bù lại. Nên hôm giờ có ai cúng chùa mà đi khoe thì phải đem cúng lại thêm nha để bù lại cái mình khoe. Còn ai mà nín không khoe thì người đó kiếp sau sẽ hưởng phước rất là nhiều. Đó cái công thức là như vậy. Hiểu không quý phật tử cái công thức? Đây là lần đầu tiên mà luật nhân quả được trình bày với một cái dạng toán học, dạng toán học. Ví dụ thế này, chúng ta nói về cái lợi ích là được nhiều chừng nào thì phước mình lớn nhiều chừng nấy.
[1:13:07]Ví dụ như là mình cho người ta 100.000 ha, cái người đó họ họ đem 100.000 đó về họ mua một cái gói thuốc để họ hút ha, họ mua một bịch cà phê để họ uống, à họ mua một vài lít gạo đem về nhà, rồi họ mua luôn 10 tờ vé số, trật, vé số không có trúng gì hết. Thì như vậy 100.000 đó có lợi ích nhiều không? Không, nên cái người bố thí phước không nhiều. Nhưng mà nếu cái người đó đem 100.000 về mua gạo nhiều, mua một ít vở viết cho con đi học, thì cái lợi ích họ nhận được rất nhiều từ 100.000 đó thì cái người bố thí phước rất là lớn. Hoặc là họ mua thuốc để họ uống trị bệnh, hoặc là mua băng giảng giáo lý để họ nghe, thì phước họ rất là lớn.
[1:13:50]À đó là như vậy á, cho nên cái lợi ích là nghĩa là vậy. Cho nên mình đừng có tưởng là hễ mình bố thí ngang số tiền nào đó thì phước như nhau, không có. Nó còn tùy thuộc người ta xài cái đồng tiền đó như thế nào. Nếu người ta xài đồng tiền đó một cách chính đáng thì phước mình rất là lớn, không sao hết. Có những trường hợp hưởng phước như thế này, cái người mà phước bố thí sung mãn á, cho nên là cái may mắn nó đến cộng với một ít công sức của mình. Ví dụ khi mình làm ăn mình cũng chịu khó làm ăn, cũng chí thú, cũng tính toán, sắp đặt kế hoạch công việc, rồi thêm cái may mắn nó kéo tới cái mình giàu lên luôn.
[1:14:26]Đó là người có phước sung mãn. Còn cái người phước không sung mãn á thì phải mánh mun, phải thủ đoạn, phải hơi lừa đảo chút xíu rồi mới rồi mới thành công thì người đó phước ít, phước không nhiều. Mà cái khác nhau tại sao là cái người mà làm ăn chịu khó, cần cù, chân chính thì giàu và cái người phải hơi mánh mun, thủ đoạn mới giàu? Cả hai đều giàu, nhưng một người giàu do làm ăn chân chính, một người giàu do làm ăn thủ đoạn. Là vì sao vậy? Là bởi vì đời trước lúc bố thí cái tâm khác nhau. Nghĩa là cái người mà lúc bố thí với cái tâm thương yêu thì kiếp sau sẽ làm ăn chân chính mà giàu có. Còn người nào đời trước bố thí với cái tâm
[1:15:13]cầu phước, khoe khoang, kiêu căng thì đời sau sẽ thủ đoạn mà giàu có. Để ý như vậy, phải không? Một điều nữa là bố thí luôn luôn là phẩm chất của một vị thánh. À không có một vị thánh nào mà không biết bố thí. Người nào mà hẹp hòi, không bao giờ là một vị thánh. Nên Đức Phật định nghĩa rất rõ trong cái đạo quả Tu-đà-hoàn, tức là người chứng cái tầng thánh thứ nhất trong đạo Phật, thì một trong những dấu hiệu của họ là luôn luôn rộng rãi bố thí. Chúng ta nhớ như vậy, là người đó là người chứng Tu-đà-hoàn trong đạo Phật. Dĩ nhiên nó nhiều yếu tố khác nữa, nhưng buộc phải có một yếu tố là bố thí rộng rãi.
[1:15:56]Nên người nào mà không bố thí mà dù có nói đạo lý hay cách mấy, dù có nói có phép, chúng ta hãy nhớ rằng người đó không phải là một vị thánh trong đạo Phật. Đó là cái căn bản phải là bố thí. Nên có những vị từ cõi trời đầu thai xuống cõi này tiếp tục tu. Vì thứ nhất là do cái phước cõi trời đã hết. Thứ hai là họ do phát nguyện họ sinh xuống cõi người để họ làm thêm những công hạnh cho tốt, cho chín muồi. Thì chúng ta sẽ thấy có một cái điều này là họ cái công hạnh về bố thí rất là tốt. Không bao giờ tham lam, không bao giờ muốn tìm tích lũy nhiều cho mình và chỉ muốn bố thí thôi. Thì coi chừng người đó là cõi trời xuống và có cái gốc
[1:16:37]của cái quả thánh Tu-đà-hoàn trong tâm của họ, họ sống rất là là rộng rãi ha. Mà trong cái phẩm chất về cái hạnh bố thí các vị thánh á, chúng ta sẽ gặp có vị phát nguyện bố thí sạch, không giữ gì hết, tùy duyên bố thí hết. Thường là các vị này rơi vào những người xuất gia, là những người xuất gia họ ít có thích nắm giữ tài sản cho nên họ dễ là người bố thí sạch. Chỉ có khi nào có người có trách nhiệm họ mới giữ lại, thế còn không họ dễ cho hết. Rồi có vị thì phát nguyện là bố thí một cách cân đối, thích hợp như nãy chúng ta nói. Và một điều nữa, trong cái kinh mà Phổ Hiền Hạnh Nguyện thì Bồ tát Phổ Hiền có nói câu này,
[1:17:20]có nói rằng ngài xem cái hạnh mà bố thí đối với chúng sinh, ngài xem đó như là một món quà để dâng lên cúng dường chư Phật. Một cái hình ảnh rất là đẹp. Trong các điều, các phẩm vật mà chúng ta dâng lên cúng dường Phật, thì thường thường có những cái gì?
[1:17:42]Chúng ta có cúng gì? Hương, phải không? Tức thắp nhang cúng Phật. Ừm, là hương thơm. Hai là hoa, à đèn, trái cây, nước. Mà có cái câu tụng chúng tôi không biết của một vị thánh nào đặt ra, là: "Giới hương, định hương, dữ huệ hương, giải thoát, giải thoát tri kiến hương, quang minh vân đài biến pháp giới, cúng dường thập phương tam bảo tiền." Cái câu đầu thôi: cái hương thơm của giới, cái hương thơm của định, cái hương thơm của tuệ, ba cái hương đó đem cúng Phật. Tức là cúng Phật bằng cái phẩm chất tu hành của chính mình, và đó là sự cúng dường cao thượng nhất. À, tôi nghĩ là người nào... xin đừng hút thuốc!
[1:18:35]Xin đừng... Chúng tôi nghĩ rằng cái người nào mà đặt ra được cái bài tụng đó cũng phải là một vị thánh. Giống như ngài Bồ Tát Phổ Hiền đã nói là ngài xem cái việc mà ngài hy sinh cả cuộc đời của ngài để giúp đỡ chúng sinh, bố thí chúng sinh, ngài đem cái hành vi đó để cúng dường lên chư Phật. Ý nghĩa của Bồ Tát là như vậy, một hình ảnh rất là đẹp. Mà chúng ta dâng hương dâng hoa lên Phật coi coi bình thường, mà ngày hôm đó chúng ta làm được những việc thiện, có ý nghĩa, chúng ta tinh tấn toạ thiền, chúng ta giữ được cái giới điều, chúng ta giúp cho ai đó biết được đạo lý thì những cái điều đó chúng ta tối ta quỳ xuống
[1:19:13]dâng hết những công hạnh đó cúng dường Phật. Điều đó làm Phật vui hơn tất cả. Chứ còn ví dụ như chúng ta trang hoàng bàn Phật cho thật lộng lẫy cũng chỉ là một khía cạnh thôi, chứ chưa phải hoàn toàn điều mà Phật mong mỏi nơi chúng ta. Chúng ta trở lại chút xíu, trong cái Tứ Nhiếp Pháp, hôm nay chúng ta mới nói phần bố thí, qua lần sau chúng ta sẽ nói về ái ngữ, lợi hành, đồng sự cho hết mùa hạ này cho xong. Thì cái cách quan trọng nhất để chiếm được thiện cảm của con người là bố thí vật chất. À. Và một vị Bồ Tát thì sẽ sử dụng cái thiện cảm mà chiếm được đó để giáo hoá đạo lý, chứ không có hưởng
[1:19:56]cái thiện cảm của người khác để tìm cái vinh quang và tiền bạc cho mình. Nhớ đó là giữa phàm phu và Bồ Tát. Thì Bồ Tát luôn luôn bố thí như vậy để giáo hoá, còn người phàm phu chúng ta cũng phải luôn luôn bố thí để cứu chính mình. Vừa để thương yêu giúp đỡ mọi người chung quanh mình, mà cũng vừa cứu chính cuộc đời của mình, cứu cái tâm hồn của mình, cho nên ai cũng phải bố thí hết nếu chúng ta là đệ tử Phật. Đây là những điều nho nhỏ chúng ta nói thêm. Ví dụ như là chúng ta lẽ ra chúng ta phải mất số tiền lớn đến 2 triệu, ví dụ tuần tới mình mất 2 triệu, nhưng mà tuần này mình bố thí 500 ngàn thì qua tuần sau mình mất 500 ngàn,
[1:20:38]thay vì phải mất đúng 2 triệu thì do mình tuần trước mình đã bố thí 500 ngàn nên tuần sau mình đúng vào thời điểm đó mình mất 500 ngàn nữa thôi, là chỉ 1 triệu tất cả, giải luôn cái nghiệp mất luôn. Cho nên có nhiều trường hợp có người làm phước mà tự nhiên mình thấy là bị mất trộm, chúng ta phải hiểu thế này: cái số tiền họ mất đáng lẽ nhiều hơn, nhưng mà vì họ bố thí nhiều quá nên chỉ mất chừng đó. Nhớ, trong nhân quả có điều đó. Như vậy, ừm. Mà được lời cái gì? Ví dụ khi đáng lẽ mất 2 triệu, mà tuần này mình bố thí 500 tuần sau mất thêm 500 nữa là nghiệp mất 2 triệu giải xong hết luôn, nhưng mà được lời thêm cái gì?
[1:21:15]Được lời thêm là một chút đạo đức, một chút từ bi xuất hiện trong tâm mình. Và lời thêm gì nữa? Lời thêm là được thiện cảm với người mà mình đã đã giúp đỡ, phải không? Do đó chúng ta hãy siêng làm hạnh bố thí là vậy. Toàn có những cái nội thân, không phải là tiền bạc, tiền bạc coi vậy chứ nó vẫn là cái vật ngoại thân. Ví dụ nằm trong túi mình, khi mình lấy ra nó đau ruột thiệt, nhưng nó vẫn là vật ngoại thân, còn mình lấy cái ruột mình bố thí kìa, cái đó mới là vật nội thân. Vật nội thân là ví dụ như là máu, nên có những người mà hiến máu nhân đạo để cho người khác cứu sống cái cứu mạng sống người khác,
[1:21:52]hoặc có người bố thí thận, hoặc khi chết mình chấp nhận bố thí tim thì vân vân. Thì đó gọi là bố thí nội thân, nội tài, nội thân. Thì cái người bố thí như vậy, đời đời được cái phước là sức khoẻ rất đặc biệt, sức khoẻ mạnh lắm. Nó thấy như vậy. Rồi bố thí mà có thêm cái mục đích đặc biệt: như khi mình mua cái con vật mình phóng sinh, thì khi mua như vậy là mình tốn tiền, nhưng mà khi mua cái vật mà để phóng sinh như vậy đó thì mình được hai cái phước lớn về sau. Một là cái mạng mình lớn, ít có chết bậy chết bạ, ít có tai nạn bậy bạ. Và thứ hai là thoát cái nghiệp tù tội. Đáng lẽ mình có cái nghiệp phải bị ở tù, nhưng mà mình hay mua chim mua
[1:22:34]cá phóng sanh thì mình thoát luôn cái nghiệp ở tù, không bị nữa. Mà mạng lớn, ít có bị tai nạn tầm bậy tầm bạ. Ví dụ như người ở đời xưa, họ có cái vài cái bố thí, ví dụ như là chuộc phụ nữ từ cái nhà chứa. Như cái người con gái họ bị bắt vào nhà thổ, rồi có người nhà giàu đến mua cái người phụ nữ ra để giải phóng cho họ thì người này được cái phước là đời đời cái phẩm hạnh rất là thanh cao. Ngoài cái phước giàu có rồi còn được cái phước là phẩm hạnh thanh cao, bởi vì cứu người ta thoát khỏi cái chỗ mà ô uế. Bố thí cái phương tiện học hành thì mình được học giỏi. Ví dụ như mình hiến đất để cất nhà trường, tặng sách vở.
[1:23:10]Bố thí đèn thì mình được cái phước là sáng mắt. Bố thí những cái nạn nhân mà bị thiên tai, thảm hoạ thì mình được cái phước làm sao? Là mình thoát tai hoạ, hoặc là mình không bị những tai hoạ đó, và vân vân. Là hôm nay chúng ta nói với nhau về Tứ Nhiếp Pháp là bốn cái phương tiện để Bồ Tát chiếm cảm tình và giáo hoá chúng sinh. Những ngày sau chúng ta còn nói nữa, nhưng mà thời gian đã hết. Thì chúng tôi có duyên với chùa ở đây, với Ni sư ở đây và quý Tăng Ni Phật tử ở đây, cho nên cầu mong rằng quý thầy quý cô và quý Phật tử ở nơi cái vùng quê hương Sóc Trăng mến yêu này, chúng ta cùng nhau tu hành, cùng nhau chia sẻ đạo
[1:23:48]lý, cùng nhau làm được những việc mà gọi là tốt đời đẹp đạo để cho quê hương Sóc Trăng chúng ta sẽ trở thành một cái xứ Phật nho nhỏ, để làm sao cho sau này mỗi ai tới Sóc Trăng đều nhận được cái đạo lý, cái tình thương yêu ở cái quê hương này. Xin chúc cho mọi người đều được an vui, được sức khoẻ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:24:13]Kính bạch Thượng toạ, bài pháp ngày hôm nay của Thượng toạ cũng giống như một trận mưa pháp. Chúng con như những nhánh cây lớn, nhỏ tùy hạn thường chung hạ khác nhau. Đấy là lời dạy của Thượng toạ trong chiều nay. Về phần kỹ thuật có hơi trục trặc nhưng Thượng toạ đã cố gắng truyền đạt những lời dạy chân thật, quý báu, chúng con nguyện y giáo phụng hành và thành tâm lãnh thọ. Chúng con rất là xúc động, tuy biết rằng Thượng toạ mặc dù Phật sự đa đoan, đường sá xa xôi, xức nhọc nhưng Ngài vẫn cố gắng để đến đây với chúng con. Ban Tổ chức chúng con xin thay mặt cho toàn thể đạo tràng hạp kính đảnh lễ và tri ân công đức của Thượng toạ.
[1:24:55]Giờ đây, đàn tràng đã viên mãn, chúng con xin hạp kính cung thỉnh Thượng toạ cùng toàn
[1:25:11]thể đạo tràng hồi hướng. Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ.
[1:25:25]Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn. Pháp môn vô lượng thệ nguyện học. Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành.