[0:20]Chúng ta đang đi tiếp về cái loạt bài về cấu trúc năm ấm ha, là cấu trúc của thân và tâm theo cái nhìn của Đạo Phật. Hôm nay chúng ta đi tới cái phần là ký ức, tức là trí nhớ.
[0:36]Hôm trước là phần gì?
[0:39]Hôm trước là bài gì?
[0:43]Cái chú ý nha. Hôm nay là cái trí nhớ, lần sau sẽ là cái phần tình cảm. Phần tình cảm thì để xem biết học một lần có đủ hay không. Rồi sau đó chúng ta đi về cái cái biết là cái thức ấm. Rồi sau đó những loạt bài rất dài về những quy luật tâm lý. Cho nên ta học qua năm ấm này rồi giống như ta học qua một cái đại học về tâm lý học vậy mà của Phật. Cho nên nó sâu sắc hơn rất là nhiều, thấu đáo hơn rất là nhiều.
[1:19]Hôm nay là cái trí nhớ. Trí nhớ là cái gì? Trí nhớ là cái gì mình nhớ đó.
[1:31]Ta sẽ không bao giờ có cái hoạt động của tâm thức nếu ta không có trí nhớ, mình phải nhớ như vậy. Giống như một cái máy tính, nếu không có cái bộ nhớ thì máy tính không hoạt động được. Vì muốn hoạt động ta phải có cái dữ liệu, không có dữ liệu ta không có xử lý, không làm gì được hết. Nên ví dụ như ta ngồi đây, mình cứ tưởng là mình không cần gì nhớ, nhưng sự thực ta đang thiết lập cuộc sống này đều bằng trí nhớ cả. Cái nhớ đầu tiên là ta nhớ điều gì? Ta nhớ mình là là ai. Rồi khi mình gặp một người thì mình phải nhớ lại người đó là ai đối với mình, mình là ai đối với người đó. Rồi khi mình qua gặp người khác cái bắt đầu phải lặp
[2:27]lại người đó là ai đối với mình, mình là ai đối với người đó thì mới có sự giao tiếp, phải không ạ? Thế nên vậy, trong cuộc sống này mọi điều đều phải dựa vào trí nhớ. Không có trí nhớ, ta không có mọi hoạt động của con người, của cuộc sống.
[2:46]Rồi ví dụ như ta muốn ngồi thiền thì ta phải làm sao? Phải nhớ, không nhớ không ngồi thiền được. Nhớ cái gì? Nhớ gì? Thân này vô thường. Nhớ gì? Hơi thở. Nha, nếu không nhớ cũng không tu được. Rồi khi ta phải làm việc mưu sinh, ta cũng phải phải nhớ. Nhớ cái món này bán bao nhiêu tiền, món kia bán bao mua bao nhiêu tiền chứ, chứ không nếu mà không không nhớ cái món mình mua bao nhiêu tiền thì mình làm sao mình bán có lãi được, phải không ạ? Nó nó lộn tùng phèo hết mọi điều trong cuộc đời, nên tất cả mọi việc ta phải, công việc ta phải làm, con người ta phải giao dịch đối tiếp, cái điều ta phải nghiên cứu học hỏi,
[3:35]những điều ta phải sáng tạo mở mang đều cần phải có gì? Có trí nhớ, tức là có dữ liệu được khơi lại, được đối chiếu, được so sánh, được tổng hợp, được phân tích thì mới có công việc, có con người, có thế giới này. Còn nếu không có trí nhớ, tất cả đều vô nghĩa hết. Cho nên trí nhớ là thuộc về quá khứ. Cho nên nếu không có cái trí nhớ của quá khứ, nếu không có cái dữ liệu của quá khứ, ta không có gì? Không có hiện tại, không có tương lai. Tất cả chỉ là sự hỗn độn, hỗn loạn và không đâu ra đâu cả. Cho nên chính vì có trí nhớ, có ký ức, có quá khứ, có sự sắp đặt, cho nên ta có cái thiết lập cuộc sống trong hiện tại và có những dự định cho cho tương lai.
[4:28]Ký trí nhớ là ký ức, dữ liệu của quá khứ là cực kỳ quan trọng. Ta thấy những người lớn tuổi mà bị mất trí nhớ thì ta nói thế này: họ còn sống nhưng họ không còn tồn tại giữa cuộc đời, tại vì họ không thiết lập được quan hệ với ai nữa. Những người còn trí nhớ thì biết họ là ai: à đây là ông bố mình, đây là ông nội mình, biết để mà cố gắng đối xử, còn riêng cái ông đó thì ổng không còn biết ai nữa. Không biết cái tủ để làm gì, không biết muốn mở cái tủ để làm gì, ở trong đó mình có cất cái gì quên mất rồi. Thậm chí cái người mà thân yêu nhất trên đời là bà vợ ổng ổng bắt đầu ổng quên luôn, ổng quên.
[5:12]Còn mấy đứa con là khỏi nói: "Ủa, mấy người vô nhà tui làm gì?", rồi vân vân, không biết. Như bà nọ bả bị mất trí nhớ cái thì ông con trai rất là thương mẹ tại mẹ già rồi, cái nhiều khi tới thăm mẹ thì cái giường rất rộng, nhiều khi leo lên nằm bên cạnh mẹ để cho vui, cái ông nói: "Trời ơi, sao ông là đàn ông mà ông leo lên giường tui?", mẹ rồi trong khi đó là người con trai rất là thương mẹ vậy. Rồi ví dụ như cô con dâu tới để mà chăm sóc thì bà nói: "Ủa, cô vô nhà tôi làm gì? Đừng lấy đồ tui nha.", tức là sống theo một cái cái cái thói quen, một khuynh hướng nào xưa vậy thôi, nha, không còn không còn cái cái cái thiết lập được
[5:57]cái giao tiếp đúng đắn với mọi người nữa. Cái trí nhớ như vậy. Cho nên để ta có thể bước vào tương lai, tiến xa vào tương lai thì sự thực ta lại dựa vào quá khứ rất là nhiều, mà quá khứ dựa vào là đâu? Chính là chính là ký ức, là trí nhớ, cho nên trí nhớ quan trọng. Mà một trong cái năng lực thần thông của một bậc A La Hán là cái gì? Là gì? Là nhớ, nhớ nhớ khủng khiếp, nhớ luôn vô lượng kiếp xưa luôn, mỗi kiếp trôi qua mình là ai, sinh vào đâu, nhớ hết, nhớ nhớ những nghiệp mình đã làm, tới lui vô tận vô tận trong cái vô lượng kiếp, vô lượng kiếp như vậy. Cho nên là cái trí nhớ là một điều rất là quan trọng.
[6:46]Mà một trong những cái mà mà gọi là thất bại của con người là ta hay quên. Cái quên nó là một điều khủng khiếp lắm. Tại có những điều quên làm ta giết người luôn chứ không không phải là bình thường. Ví dụ như tới giờ đó phải cho ông bố uống thuốc, tại ổng bị đường á, phải cho ổng uống một viên insulin, quên. Mà ổng thì cũng già rồi ổng cũng không nhớ. Lát sau là ổng lên cơn ổng hạ đường, bây giờ tăng đường huyết gì ổng bị sốc cái gì ổng chết mất tiêu. Là như vậy. Cho nên ví dụ như là có cái chuyện người ta nói ơ ông ông bạn ổng đến thăm ông bạn này, hai ông bạn nói chuyện nhau xong rồi cái thôi rủ nhau đi chơi.
[7:29]Khi rủ nhau đi chơi rồi cái ổng ở trên chung cư cái tòa nhà nó tới bốn ba, bốn chục tầng. Cái đi ra thì phát hiện là là hôm đó cái thang máy bị hư. Thế là hai ông bạn nói: "Thôi, mình đi xuống nó cũng không đến nỗi cực, ta cứ từ từ đi xuống cũng xem như là mình tập thể dục." Thế là hai người đi dần dần dần dần xuống ra tới cái bãi đậu xe, tới bãi đậu xe rồi ông bạn này ổng mới nói ông bạn kia: "Tôi báo anh tin buồn, tôi để quên cái chìa khóa trên nhà, trên phòng." Thì quên đó, quên nó nhiều cái tai họa khủng khiếp lắm. Rồi nhiều khi mình mình gặp người ta mà mình không nhớ rằng mình đã từng quen biết người ta, cái thì sao?
[8:14]Nó là sự tổn thương về tình cảm. Cũng là cái mất tình cảm. Mà những cái nhà ngoại giao họ phải học làm sao họ gặp ai trong đời rồi họ không được quên nữa, để như vậy mới giữ được cái tình cảm. Có một cái ông bên Mỹ có một cái ông tổng thống ổng có cái người trợ lý ổng trong cuộc bầu cử mà ông này ổng có khả năng nhớ mười ngàn gương mặt con người với tên và số điện thoại. Ổng ổng trợ lý như vậy thì mới làm tìm cách để mà chiếm cảm tình mọi người mà mới đưa cho cái ông tổng thống đó đắc cử được, đó vậy. Cho nên những người mà có trí nhớ họ có lợi thế lớn trong cuộc sống này, họ có lợi thế lớn. Rồi có nhiều người họ có trí nhớ rất là đặc biệt.
[8:56]Cái gì đã xảy ra trong đời vào lúc nào không bao giờ quên nữa. Và có những người khủng khiếp nữa, cái gì đã học qua rồi không bao giờ quên nữa. Rồi những người đó họ có lợi thế, tự nhiên họ nổi tiếng đều là hầu hết được gọi là những người tài giỏi vì chỉ cần có trí nhớ thôi. Nhưng mà nhiều khi nó cũng chưa đủ, vì để trở thành người tài giỏi còn phải có cái sáng tạo, cái cái thông minh, cái suy luận, cái tổng hợp chứ không phải chỉ là trí nhớ chỉ là trí nhớ không. Nhưng mà nhìn thấy người đó họ nhớ khủng khiếp quá ai cũng nghĩ rằng họ siêu việt, thông minh, chứ sự thực là nó cũng chưa đủ. Tuy nhiên là cái mà nhớ giỏi cũng là một cái đặc biệt của con người,
[9:36]mà cái hay quên, ít nhớ là một cái thiệt thòi của con người. Chúng ta đi học cũng vậy. Cái người học sinh nào mà dễ thuộc bài là một lợi thế, phải không? Để đầu tiên là cái gì? Khả năng của học sinh chỉ là làm ơn nhớ bài, thuộc bài cái đã, chưa cần phải là làm toán giỏi. Mà cái kỹ năng thuộc bài là kỹ năng đầu tiên phải có của một người học sinh: những bài học thuộc lòng phải thuộc, vân vân, rồi từ từ mới làm toán rồi mới viết văn, mới sáng tạo. Cho nên cái trí nhớ vẫn là cái kỹ năng căn bản của khả năng căn bản của cái cái tinh thần con người. Cái trong cái khả năng của con người, trong cái khả năng tinh thần của con người
[10:22]thì coi vậy chớ cái trí nhớ là một kỹ năng đầu tiên quan trọng, vậy. Vậy trí nhớ là gì?
[10:33]Chúng ta có cái ngộ thế này: bên hàng xóm đây họ ăn cơm gì mình biết á, ha. Rồi cái ông đó ổng có mấy vợ mình biết, rồi thậm chí có cái người đó họ làm ăn phát đạt ra sao mình biết, nhưng mà chính mình mình lại không biết gì cả. Con người mình, chính mình mình không biết gì cả. Cũng như ngày hôm nay vậy, nói ta bắt đầu biết về vũ trụ rất là nhiều, về các thiên hà, các tinh vân. Nhưng bây giờ mới phát hiện ra một điều là đại dương của Trái Đất này chứa đựng rất nhiều điều kỳ lạ ta vẫn chưa hề biết hết, hử, chưa hề biết. Nhiều điều rất là lạ. Có những thành phố còn nằm nguyên dưới đáy biển, có những kim tự tháp nằm im dưới đáy biển.
[11:23]Vừa rồi họ mới phát hiện một cái bức tường thành chạy gần 16.000 km thẳng băng nằm dưới biển, mà ta cũng chưa biết đâu ra. Đại dương còn chứa nhiều điều bí ẩn. Lâu lâu bắt được xác một cái con sinh vật nằm dưới lòng dưới biển sâu, sinh vật cực kỳ lạ lùng, ta cũng chưa bao giờ biết hết. Cũng vậy, ta biết hết mọi chuyện của thiên hạ, chớ chính tâm hồn mình mình không biết gì nhiều, phải không? Giờ như bây giờ thầy hỏi: Trí nhớ là gì? Ai biết được khen hay. Ai biết được cho leo lên đây ngồi làm giảng sư luôn.
[12:05]Ta cứ phải nhớ, phải không ạ? Mỗi ngày ta cứ phải nhớ, lúc nào cũng phải nhớ. Bước vào thiền đường là trí nhớ phải được sử dụng. À, ta phải làm gì, phải không? Ta phải trải tọa cụ, ngồi lên cái tọa cụ như thế nào, rồi chắp tay làm sao, tụng bài kinh gì, tất cả đều phải trí nhớ cả. Không có trí nhớ là mình bước đi lang thang lang thang giống như người điên liền. Cho nên, mọi người ổn định bởi vì ta nhớ, ta nhớ những điều ta đã được dặn dò từ những khóa thiền trước, vân vân, như vậy. Vậy trí nhớ là gì mà ta đang sử dụng từng giây, từng giây? Không biết. Cho nên, tâm hồn ta là cái gì ta vẫn chưa hiểu về nó lắm.
[12:48]Lần sau ta học về tình cảm là ta còn mới sợ nữa. Ồ, nó muốn yêu nó ghét tùm lum trong tâm này, không biết đường đâu mà rờ, không biết đường đâu mà kiểm soát.
[13:01]Trí nhớ là gì? Trí nhớ gồm hai phần, nhớ giùm. Một là những dữ liệu mà ta lưu trữ lại được. Ta tiếp nhận rồi ta lưu trữ lại được ở đâu đó ở trong tâm mình. Đó là một. Hai, khả năng truy xuất lấy nó ra lại liền lập tức. Nó gồm hai điều đó. Nhớ một cái trí nhớ tốt là một trí nhớ gì? Chứa được nhiều những dữ liệu mà ta đã tiếp nhận được trong quá khứ. Ta nghe, ta nhìn, đó, thậm chí ta suy tưởng, ta xúc chạm, vân vân, ta học hỏi, đó là những dữ liệu mà ta tiếp nhận được trong quá khứ. Nhưng mà nó chưa đủ, bởi vì tiếp nhận xong để đó rồi lấy không ra thì ta gọi là gì? Quên. Nên cái quan trọng của ký ức là gì?
[14:00]Là lấy ra lại được tức khắc. Gặp chuyện lấy ra liền, trong chớp mắt lấy ra liền, nhớ lại liền. Nên cái khả năng mà truy xuất á, khả năng truy tìm ký ức, lấy lại ký ức ra để sử dụng liền, khả năng đó cũng rất là quan trọng. Cái đó cũng được gọi là ký ức, cái khả năng mà lấy ra lại dữ liệu cực nhanh. Ví dụ như ta gặp người cái ta mới nói: "Ờ tôi nhớ hình như tôi có gặp anh ở đâu nè. Có không ạ?" Đó, tức là mình có gặp rồi, nhưng mà sao? Lấy không ra. Vì nó nằm đâu sâu quá, ta không bao giờ lục đi lục lại cho nên nó chìm dần chìm dần, ta bới không ra, moi không ra. Mãi một lúc sau mới sực: "A, tôi nhớ rồi, tôi nhớ rồi, tôi nhớ rồi." Nhớ làm sao? Nói:
[14:44]"Lúc đó là lúc mà ngồi ở quán cà phê, ừ tôi uống cà phê tôi dòm qua thấy anh anh anh để quên cái cái cái ví tiền, tôi chạy lại tôi gọi anh tôi nói anh vừa rớt cái ví tiền trả anh lại. Chúng ta gặp nhau cách đây đâu cũng khoảng bảy tám năm rồi." Đó là mãi một lúc sau ta mới lục ra lại được cái ký ức. Mà tại sao ta lục chậm? Nó có hai lý do, bởi vì khả năng lục của ta kém. Hai, cái việc đó chìm sâu ta không bao giờ nhắc tới nữa, nó quên luôn. Bây giờ bới ra lại rất là khó. Ừ, cho nên là để một cái ký ức giỏi, ta phải có hai thành phần. Một là ta tiếp nhận lưu trữ giỏi, hai là ta truy xuất rất là giỏi, rất là nhanh.
[15:31]Mà hai cái này phải giỏi đồng thì mới gọi là một cái trí nhớ tốt. Còn hai cái mà một cái giỏi, còn một cái dở vẫn gọi là ký ức ta kém. Ví dụ như bây giờ ta truy xuất rất là nhanh, có cần nhớ gì ta nhớ liền, nhưng mà trong bộ nhớ ta rất ít, không có gì nhiều trong đó, ta không lưu giữ được. Nè, ta gặp ta xóa, gặp xóa, bộ nhớ ta trong đó nó ít lắm, kém, không có nhiều dữ liệu trong đó, mặc dù ta khả năng ta nhớ rất là nhanh nhưng mà trong bộ nhớ ta không còn bao nhiêu thì cũng gọi là một ký ức kém. Hoặc ngược lại, ta có khả năng lưu rất nhiều, lưu rất nhiều điều trong bộ não của mình, trong ký ức của mình, nhưng mà ta truy xuất không
[16:15]ra, gặp rồi quên, học rồi quên thì cũng gọi là gì? Ký ức kém, đều không có lợi cả. Nên cả hai điều đó một cái dở thì cũng gọi là ký ức kém. Nên cái hay của ta làm sao mà ta nhớ lưu trữ dữ liệu được nhiều và truy xuất thật nhanh mới gọi là một ký ức mạnh. Trong đạo Phật ta có một nhân vật được gọi là siêu cường ký là ai? Ngài A Nan nha. Ngài A Nan ngài có cái đặc biệt là cái gì nghe qua tai rồi, chứng kiến rồi, không quên chữ nào, rất là lạ. Khi ta đọc truyện về ngài ta ngạc nhiên, ta hỏi về nhân vật này có thật không? Có phải là đạo Phật đã cường điệu hóa một cái nhân vật như vậy hay không?
[17:09]Nhưng mà thực sự trên thế giới ngày nay những con người như ngài A Nan không ít, nhiều lắm á chứ không ít, không ít tí nào cả. Ví dụ trong đạo Phật mình giờ ít nhất cũng có ba người. Trong đạo Phật như là thầy Lê Mạnh Thát cũng vậy. Đọc sách qua là nhớ, học là nhớ, một ngôn ngữ mới học đâu nửa tháng là xong một cái ngôn ngữ. Ổng ổng đi qua Mỹ ổng học ba cái cái tiến sĩ ba ngành học khác nhau. Và lần đó thầy gặp ổng nói là: "Tôi cũng là một người mà đặt cái nền tảng để chế tạo cái computer là cái máy tính." Vậy. Ba, rồi ổng có tới ba bằng tiến sĩ mà ba ba cái ngành khác nhau, trong đó có ngành y khoa nữa, rất là quái lạ, chả hiểu.
[17:54]Rồi một người nữa là thầy Tuệ Sỹ, và một người hiện nay nữa là Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Hòa thượng Thiện Nhơn, ổng cũng nhớ kinh hồn. Mở miệng ổng nói ổng dẫn lại với một bài kinh trong trang nào, trong tập nào, nhớ vanh vách luôn. Ồ, lạ như vậy. Còn như thầy hồi đó hồi còn nhỏ, thầy cũng nhớ tốt, nghe một bài giảng rồi cũng nhớ lại viết lại được. Nhưng bây giờ bỗng nhiên già rồi cái bộ não thì nó kém, nay đã 70 rồi, cho nên bộ não thì kém bắt đầu hết nhớ, như vậy.
[18:26]Ta thấy cái trí nhớ nó rất là quan trọng. Và trong cuộc sống, trong giao tiếp, trong đạo đức, trong sự nghiệp, trong tài năng, trong việc làm ăn đều phải cần trí nhớ. Và bây giờ ta bước vào đạo, ta cũng phải làm sao? Rất là cần cái trí nhớ. Tại nếu không có trí nhớ, học đâu quên đó, học đâu quên đó thì sao? Mình không tu được, không tu được. Mình ví dụ bây giờ nói bây
[18:58]giờ mình nghe mình mình mình mình mình nói mình mình đi ngang cái mình thấy có cái người bị bị có tật ở chân, họ phải chống gậy hay chống cái nạng, họ đi cà nhắc cà nhắc, rất là tội. thì mọi người nhìn cái đó họ đều hiểu là cái gì? Nhân quả phải không ạ? Mình đã học rồi mình nhớ liền, à người này nhân quả. Chắc cũng có gieo cái nhân gì đó cũng tội nghiệp. Phải biết sám hối cho hết tội. Mà mình mình gặp trường hợp đó cái mình quên mất nhân quả, mình không nhớ. Mình không nhớ nên cái cái cái cái tác ý của mình nó không có chuẩn. À mình nói cái ông này tại sao ta? Chắc ổng đi đường không cẩn thận bị xe tông hay gì.
[19:40]Mình lý luận tào lao tầm bậy tầm bạ cái tâm mình nó loạn. Tại vì mình không có nhớ được cái đạo lý trong trong cuộc sống này, vậy. Hoặc là khi người ta xúc phạm mình, người ta chửi mắng mình, à Đi vào trong cái đạo tràng đầy yêu thương như thế này, cái mình yên tâm, mình yên tâm mình sống rất là hạnh phúc trong đạo tràng trong huynh đệ. Bỗng nhiên một hôm có một người nào đó họ mắng mình, có một điều rất là lạ. Họ mắng mình, ờ họ nói: "Ê, ừ sao mà đi ừ lúc mà tu không thấy mặt, mà lúc ăn thì thấy?" Sự thật là lúc mình tu mình cũng có, mình cũng ngồi nghiêm túc lắm, nhưng mà tại cái bà đó bà không thấy.
[20:21]Nhưng mà lúc mà tới giờ ăn thì bả lại ngồi gần mình. Thì bả mới ngồi gặp cái bà cũng khó chịu, bả nói: "Lúc tu không thấy cô đâu mà sao lúc ăn thì lúc nào cũng thấy mặt cô là sao?" Tức là cái lời nói sao nó xúc phạm. Nó không phải nói đùa, nói đùa mình không giận, nhưng mà cái tâm người ta người ta coi thường mình thật thì mình giận liền. Chứ còn ví dụ hai người bạn nói đùa với nhau mình biết ý họ là đùa thì tự nhiên mình vui. Nhưng mà cái bà này bả cau mặt thiệt, thật á. Nói: "Ủa, mấy bữa nay không thấy đi đâu hết mà tới giờ ăn có mặt ở đâu ở đâu tới?" Ví dụ mình xúc phạm bị xúc phạm liền. Lúc đó mình sao? Mình giận, đúng không ạ?
[20:56]Mình thấy tự ái. Vì sao vậy? Vì sao lúc đó bị người ta xúc phạm, người ta hiểu lầm, người ta nói oan nhưng mình thấy tự ái? Vì sao vậy? Vì mình quên. Quên cái gì? Quên cái đạo lý. Cái đạo lý gì? Đạo lý của sự nhẫn, nhẫn nhục. Đó, nghĩa là người trong đạo Phật ta phải nhẫn nhục, ta kiềm chế, bình tĩnh, bình thản, tha thứ khi mà gặp những điều trái ý, nghịch lòng, những sự xúc phạm, vu oan như vậy. Nhưng lúc đó ta quên liền, ta quên liền nên cái bị xúc phạm cái ta giận lên liền. Nên ta thấy rõ ràng là để có thể tu tập được ta vẫn phải có gì? Trí, trí nhớ, ứng dụng được đạo lý thường xuyên thường xuyên như vậy.
[21:44]Còn ta quên đạo lý một cái, ta ứng xử tầm bậy liền. Nên trong cái sự tu tập cũng vậy, cái trí nhớ hết sức là là cần thiết. À như vậy ta thấy rõ ràng trí nhớ nó quan trọng như vậy, nó cần thiết như vậy thì cái người mà có trí nhớ kém và người có trí nhớ tốt lệ thuộc vào điều gì?
[22:06]Lệ thuộc vào điều gì? Rõ ràng lệ thuộc vào phước của ta. Cái người có phước cũng sẽ là người có có trí nhớ tốt, còn người mà kém phước cũng sẽ là người có trí nhớ kém, cũng lệ thuộc, cuối cùng cũng đều lệ thuộc về nhân quả cả. Nhớ như vậy. Hồi nãy ta nói ký ức là gồm hai phần. Nhớ chưa? Quên rồi. Ký ức gồm hai phần là gì? Một là dữ liệu được ghi nhận. Hai là truy xuất thật nhanh, lấy ra lại liền. Hai phần như vậy. Vì phần thứ nhất ta nói là lưu trữ dữ liệu, à lưu trữ dữ liệu. Lưu trữ dữ liệu tức là nó gồm gồm hai phần, gọi là hai phần. Một là ta lấy từ bên ngoài vào. Hai, ta lấy từ chính nội tâm mình tạo ra.
[23:08]Có người ta gọi thành, ví dụ như là có người hỏi: "À tôi tính nói chị cái gì sao tôi quên rồi?" Có không ạ? Có không? Tức là trong đầu mình vừa nghĩ ra một điều mình tính nói với người ta một điều gì đó cái bỗng nhiên có ai xen vào cái mình cái dữ liệu đó bị xóa mất cái mình lục không ra. Thì nó ở trong đầu mình thôi nhưng mà nó cũng quên mất luôn, nghĩa là ngay từ bên trong tâm mình mà lại không lưu được. Còn cái ở bên ngoài là ví dụ như ta học, ừ ta nghe một bài giảng, ta nghe một bài kinh, ta nghe bằng tai, ta nhìn bằng mắt. Rồi những dữ liệu đó được ghi lại trong trong tâm ta. Thầy dùng chữ tâm chứ thầy không dùng chữ não.
[23:54]Mặc dù nhiều người vẫn nghĩ rằng ký ức được lưu trong não bộ. Nhưng mà não bộ là một phần thôi chứ không phải. Thầy hay dùng chữ tâm, nói chung chung như vậy. Đó là ở bên ngoài ta tiếp nhận vào hoặc là từ ở trong ta tạo ra rồi ta cũng ghi nhớ lại, ta ghi nhớ lại. Cái ở trong mà tạo ra dữ liệu để rồi được ghi nhớ ví dụ như là cái gì?
[24:21]Ví dụ như là cái gì? Ví dụ như một ý tưởng ha. Nói: "Tôi tính nói anh cái gì tôi quên rồi", tức là một ý tưởng được tạo ra đáng lẽ phải được lưu lại bỗng nhiên nó đi đâu mất tiêu, nó trôi lạc tìm không ra. Hay là cái gì? Ví dụ như bây giờ là một nhạc sĩ. Một nhạc sĩ cái trong cái lúc mà có cái sự tình gì đó cái ổng tạo ra một điệu nhạc ở trong tâm. Rồi lúc đó ổng không có cái viết để ghi lại, không có cái đàn để đánh lại. Tới chừng về nhà ổng ổng ổng mới nhớ là hồi sáng mình có tìm một điệu nhạc rất là hay. Bây giờ tìm lại không ra nữa, quên. Đó là cái ở trong tâm mình khởi lên, đáng lẽ được lưu lại mà cũng không lưu lại được.
[25:04]Hồi đó cũng lâu rồi thầy gặp cái ca sĩ Sĩ Luân. Sĩ Luân có cái điện thoại to to. Mới nói lúc nào thầy nhớ cầm cái điện thoại này. Chi vậy? Mỗi khi thầy có cái điệu nhạc thầy hát nó vô, bấm máy thu liền chứ không để quên. Thì nói sau này nói ờ thật là đúng. Tại vì nhiều khi có những lúc trong cuộc sống cái thầy cũng tìm một điệu nhạc rất là hay. Rồi quên. Cái mình tạo ra trong tâm rồi không biết sao nó không lưu được. Nên sau này thầy cũng cũng bắt chước như vậy. Mỗi khi tạo ra một điệu nhạc hay cái nhiều khi đang ngồi trên xe cái đệ tử thầy lấy cái điện thoại thấy thầy cầm cái điện thoại bấm bấm bấm cái thầy hát ờ ớ ớ ờ
[25:41]gì đó, bấm thu vào để về rảnh rảnh mở ra coi lại coi sử dụng được hay không. Nếu hay thì phát triển tiếp, còn nếu không thôi bỏ, đại khái như vậy. Nhưng mà hầu hết là bỏ vì nó dở. Thấy nó hay vậy thôi chứ mai mốt đánh lại cái nó dở ẹc à. Rồi nhiều khi thấy ví dụ thấy hay nữa cái thầy lên cây đàn thầy đánh, đánh thấy có lý cái thầy mở cái máy điện thoại bấm ra cái thầy đánh một đoạn thầy thu thu lại. Thu lại để dành. Như vậy có vậy chứ mà nhiều lúc đã tạo ra được những bài nhạc rất là hay. Về chùa nghe em, mai sau có ai nuôi mơ ước dài. Đó cái bài đó cũng là nhờ tạo ra bất chợt, rồi thầy lưu lại trong cây đàn, rồi khi mà rảnh rảnh á lúc
[26:24]rảnh rỗi công việc rồi mở lên nghe lại, thấy cái điệu này có lý à. Thôi bắt đầu phát triển tiếp, thành được nguyên cái bài Về Chùa Nghe Em là vậy. Đó là cái ở trong mình tạo ra. Rồi cái gì ở trong mình tạo ra? Ví dụ một tình cảm, một tình cảm. À ví dụ như lúc nào đó mình có khởi lên cái tâm yêu thương ai. Đó là một cái tình cảm nó khởi lên, nó đâu phải bên ngoài vào. Khởi một cái tâm bên trong yêu thương ai. Và cái tình yêu thương đó được ghi nhớ lại. Rồi một đoạn đời có khi sau này đi qua bao nhiêu năm mình gặp lại người đó, mình nhớ à hồi xưa mình đã từng có yêu thương cái con người này. Nhưng mà sao?
[27:07]Vì cái con người này họ không thương mình. Vậy thì thôi, vậy. Mới cười hôm rồi thầy gặp một ông thầy, thầy cũng làm chức lớn ở trong giáo hội. Cái lúc mà ngồi ăn cơm cái thầy đó với thầy ngồi đây với một cái cái cái cô Phật tử ngồi nói chuyện. Thì hai người đó nói chuyện qua chuyện lại cái họ biết lẫn nhau gì đâu hồi xưa đó, trong cái trường gì đó. Lúc ông thầy cũng vui miệng, không biết ổng nói có thật hay không, nói: "Trong lớp đó có cái cô đó cô đẹp lắm. Ngày xưa bởi vì thầy tán cô đó không đổ nên thầy phải đi tu." Không biết ổng nói thật hay nói giả không biết. Thầy quay ra thầy nhìn ổng. Thầy nhìn không biết nói thật,
[27:39]rồi ổng cười cười không biết ổng nói thật hay nói giả chả hiểu nữa. Nhưng mà cái tình cảm nó khởi lên trong tâm ta cũng là một gì? Một cái một dữ liệu và phải được ghi nhớ lại, vậy. Một ý tưởng a một đạn một điệu nhạc, một bức phác họa, ý tưởng về kiến trúc, một cái tình cảm, vân vân, cũng là những dữ liệu tự bên trong mình tạo ra rồi được lưu lại, như vậy. Còn đa phần người ta hiểu rằng cái dữ liệu mà được ghi lại là lấy từ bên ngoài vào. Đa phần là như vậy. Nghĩa là cái lượng mà kiến thức rất lớn của cuộc sống này ta lấy từ từ bên ngoài vào, vậy. Rồi ví dụ như bây giờ như thầy đi giảng, nghe thầy giảng rất là nhiều điều
[28:31]và nhiều người mới nghĩ rằng à thầy nghiên cứu nhiều quá. Nghĩa là sao? Nghĩa là cái họ hiểu là như thế nào? Họ hiểu rằng là thầy, thầy lấy dữ liệu từ, từ bên ngoài, thầy lưu trữ lại trong tâm thầy. Và khi thầy đi giảng thì, thì lấy ra để mà dẫn chứng, là lý luận. Họ, họ hiểu là như vậy. Nhưng mà sự thật không phải. Ví dụ thầy chứ thầy là ít có thời gian nghiên cứu. Bây giờ già rồi, 70 rồi nên không còn có thời gian mà đọc sách, đọc báo nhiều. Chỉ mỗi sáng đọc lướt lướt qua các tiêu, tiêu đề báo, xem cái tiêu đề nào mà mình thấy cần quan tâm thì mới đọc vào cái bài, còn không thì thôi chỉ đọc cái tiêu đề rồi lướt bỏ qua.
[29:11]Nó không có thời gian. Nên còn những cái, những cái cuốn sách mà dày dày cỡ này là bây giờ hết rồi. Tới tuổi này là chấm dứt rồi. Nhiều khi biết cái tác phẩm đó cũng hay đó mà không có thời gian để đọc nữa. Nghĩa là trước đây thời trẻ mà đọc được cái gì thì thôi là được may mắn, chứ tới cái tuổi này hết rồi. Chuyện đó là chuyện xa xỉ. Thì bây giờ không còn thời gian mà cầm một cái cuốn sách to về đọc nữa, hết là chuyện của quá khứ. Cái người già rồi nó khổ như vậy đó, dạ hết. Cho nên là, nhiều điều mà thầy giảng là ở đâu ra?
[29:46]Ở trong. Ở trong nó tự nó tạo ra dữ liệu, nó tự nó sáng tạo, nó nhận xét, nó tìm tòi, vậy. Chứ không phải từ bên ngoài vào. Hoặc là nhiều khi nó là một cái câu kinh của Phật mình học ở đâu lâu quá rồi mình quên mất, mình không còn nhớ đó là của Phật nữa, mà nó đã trở thành máu của mình, rồi mình tưởng là của mình. Chứ sự thực đó là nhiều khi đó là của Phật. Ví dụ như sau này thầy hay nói về cái lòng biết ơn, và thầy xem đó là một đạo đức quan trọng. Tại vì đây là cái tiêu chuẩn đạo đức của ngàn xưa và ngày hôm nay, ai có lương tâm, ai có đạo đức đều phải có cái lòng biết ơn, sống có nghĩa tình.
[30:28]Và thầy cũng không bao giờ nhớ nó nằm ở trong câu kinh nào của Phật cả, và thầy cứ nghĩ rằng là do Phật cho thầy cái đạo đức căn bản thì thầy hiểu rằng mà có đạo đức rồi thì phải biết ơn, thì cái biết ơn đó là ai cũng tìm ra, và thầy cũng nói, cho nên nó bình thường thôi. Nhưng có một lần vô tình lúc rảnh rỗi giở kinh Phật ra xem, thì không ngờ Phật cũng nói về lòng biết ơn rất là lâu rồi, trong các kinh đàng hoàng, trong Tăng Chi Bộ kinh. Và mình ngồi mới nhớ lại, có khi ngày xưa mình đã đọc rồi, và mình đã ghi nhận vào lòng mình rồi, và mình đã ứng dụng rồi nhưng mình quên mất cái nguồn. Cái sự thật là cái lòng biết ơn này lấy từ nơi
[31:10]Phật mà ra, chứ không phải tự mình nghĩ ra. Nhưng mà nhiều khi cái nguồn mình quên, do kinh Phật, lời dạy của Phật nó biến thành cái sự sống của mình, sự ứng dụng của mình nên mình quên, chứ sự thực cũng có khi là từ kinh Phật mà ra. Thì đa phần cái ký ức mà ta ghi nhận lại là từ bên ngoài vào, hoặc là từ ở trong tâm mình tạo ra, đó là phần dữ liệu. Nhưng mà có những dữ liệu ta nhớ rất là lâu, mà có những dữ liệu ta quên cũng rất là mau. Lý do tại sao? Ví dụ người ta gặp một người, gặp cái ta nhớ liền. À nhớ, "Ờ anh tên đó phải không?" Cái người kia nhìn mình nói, "Ủa, sao anh biết tôi?" Ồ bởi vì cái lần mà hồi trước tôi gặp anh,
[32:00]anh đã để lại lòng tôi một cái ấn tượng rất là sâu sắc. Nhớ cái chữ ấn tượng.
[32:07]Ấn tượng sâu sắc nói, "Ấn tượng gì?" Ờ tại lúc đó trong một cái đâu khoảng 10 người cùng gặp nhau, anh là người có gương mặt rất là khờ khờ, ngu ngu nên dễ nhớ, để tôi ấn tượng. Tức là cái người nào mà có cái gì gọi là cho ta cái ấn tượng, trong cái dữ liệu đó có cái gì nó ấn tượng thì ta ta nhớ nhiều hơn. Như vậy cái ấn tượng là gì mà làm cho ta nhớ dai? Tức là nó làm cho ta chú ý nhiều hơn, đúng không ạ? Khi ta chú ý nhiều hơn thì nó có cái sức mạnh để nó ghi vào bộ nhớ của ta, nó ghi nổi bật trong đó lên. Đó mà cái gì làm ta chú ý mà ta dùng cái chữ ấn tượng á trong đó thường hay kèm theo một loại tình cảm, nhớ như vậy.
[32:58]Cái gì mà nó gói theo cái tình cảm thì ta nhớ rất là dai. Ví dụ như cái gì gọi là có cái tình cảm kèm theo? Ta coi phim ta có nhớ không? "Thù này không bao giờ quên." Phải không? Thì có cái chữ thù ở trỏng. Là sao vậy? Tại nghĩa là trước bao nhiêu con người ha, nghĩa là anh đã hạ nhục tôi, nghĩa là anh đánh tôi đau đớn như vậy, "Thù này không bao giờ quên." Nên cái thù là một loại tình cảm, nó gắn vào cái là ta nhớ kẻ thù suốt đời. Ăn cũng nhớ nó, ngủ cũng nhớ nó, phải tập luyện võ công đêm ngày để mà mà rửa hận, vân vân. Thì tức là cái thù lại có cái tình cảm nó nó nó nó nó gửi theo. Rồi ví dụ như trong bữa trong một cái bước nhà hàng,
[33:45]tức là một cái cô đó cổ dắt theo hai đứa con vào để ngồi ăn, thì tự nhiên có một cái ông thực khách bước sang chào, chào nói đúng tên, đúng vách hết luôn. Cái cô mới ngẩng lên cô nhìn ngạc nhiên, nói, "Ủa, sao anh biết tôi?" Nói, "Tôi tôi không bao giờ quên cô." Cổ nói, "Ủa sao vậy?" "Vì ngày đó cô ở cái phố đó đúng không ạ? Số nhà đó, cô là con đó, cô học trường đó phải không ạ?" Nói, "Ủa, sao anh biết rõ vậy?" "Bởi vì cô đã theo tôi hơn 10 năm qua trong cuộc đời tôi, trong trái tim tôi." Rằng là "Ủa, là sao?" "Là nhà tôi ở ngõ cái đối diện nhà cô, nghĩa là cô ở trong giấc mơ của tôi, trong cuộc đời tôi.
[34:26]Mà đến giờ này tôi cũng chưa yêu ai được là tại vì cô." Đó là cũng nhớ quá thì vì sao? Tại vì có cái tình cảm tương tư, yêu đơn phương, nó gắn ở trong đó rồi nên là thế là ổng nhớ luôn. Nhớ mà nhớ cực kỳ nhớ mạnh luôn đó, nhớ mà không lấy vợ được luôn, rồi đành chịu. Rồi hỏi, "Giờ là chồng cô đâu rồi?" Nói, "Ly dị rồi." "Ô!" ổng nhảy lên ổng mừng. Đại khái là như vậy. Rồi còn ví dụ như tại sao ta hay quên Phật? Mà tại sao ta hay nhớ Phật?
[35:04]Vì nó là cái gì? Cái tình cảm đi theo đó ghi vào dữ liệu của ta đó có hay không? Và ta cần cái tình cảm gì để mà nhớ Phật không bao giờ quên?
[35:19]Tôn kính Phật, đúng như vậy. Ví dụ một cái người nào đó cũng học về Phật, cũng nghe nói kể cuộc đời về Đức Phật ừ xuất gia, tu hành, đắc đạo, giáo hóa như vậy, nghe mà họ không hiểu sâu và không tạo nên một cảm xúc tôn kính Phật, thì khi buông cuốn tập đó ra họ đi ra ngoài quên liền, bắt đầu họ sống trở lại cuộc đời bình thường, cũng hơn thua, giận hờn, đủ thứ chuyện, thương ghét. Nhưng cái người nào mà khi đọc cái cuốn sách về Phật, họ hiểu được, họ có cảm xúc, họ khởi lên được cái tâm tôn kính Phật, cái họ đi đến chùa họ lạy Phật thì sao? Bắt đầu họ đem Phật đi đi vào cuộc đời. Làm gì cũng nhớ tới Phật.
[35:58]Làm gì cũng nhớ à Phật dạy nhân quả này nha, Phật dạy vô ngã nà, Phật dạy mình phải giữ tâm bình an, Phật dạy mình phải biết bố thí, biết yêu thương, từ bi. Thế họ đem Phật vào cuộc đời. Và nhờ họ đem Phật vào cuộc đời như vậy bởi cái lòng tôn kính Phật nó ghi đậm mạnh quá, thế là họ cư xử, họ làm cái gì cũng sao? Cũng đúng với với đạo lý, thế là công đức họ vượt lên trên. Đó, thấy không? Đó là mình tôn kính Phật thì mình nhớ hoài, còn cái ông thần kia thì sao? Ổng mang cái cô đó đi vào trong cuộc đời rồi nó lỡ dở cuộc đời hết. Đó, thường thường là nếu mà mình thương một người nào mà nói như ông thầy kia tán không đổ mà cô ta lấy chồng thì mình phải làm sao?
[36:40]Mình phải đi đi tu, chứ mắc gì ngồi đó mà chờ. Nè, có nhiều ông thầy đó hay nói là vì tán cô đó không đổ nên hôm nay thầy đi tu, nói rất là là là hùng dũng, hiên ngang. Không biết có thật không? Hay nói đùa hay nói thật. Lúc đó ổng nói xong thầy quay sang thầy nhìn ổng lom lom lom lom, mà không biết, thấy mặt ổng rất tỉnh, không biết ổng nói thật hay nói đùa, không biết. Vậy. Nên là khi mà cái gì làm cho ta chú ý, ấn tượng có gửi gắm theo, gói theo cái tình cảm, thì nó in vào tâm thức ta cũng rất là kỹ, rất là mạnh, rất là đậm sâu, làm ta khó quên. Sau này khi ta truy xuất lại cũng rất là rất là nhanh. Ở chỗ này vậy.
[37:24]Chỗ này khi mà đi vào học tập ta mới than phiền có những đứa bé sao mà nó học nó nó không không nhớ bài? Hỏi ra tại sao không nhớ bài? Chỉ bởi vì nó gì? Chỉ bởi vì nó gì? Không tập trung, đúng không ạ? Tức là thầy cô giáo giảng bài nó không theo dõi được từng chữ từng chữ. Nó lơ đãng, mắt nó mở dòm mỏng nhưng mà sự thật nó đang tưởng tượng đi chơi đâu á. Đi coi hát rồi đi ăn kem ở đâu, đi đá bóng ở đâu. Nè thì thì nó không nhớ. Thế là tới chừng hỏi bài nó không hiểu, không có dữ liệu thì lấy gì mà suy luận mà hiểu bài. Cho nên không ghi nhớ tức là không hiểu bài. Nhớ rồi mới có thể hiểu. Nhớ chưa chắc đã hiểu, còn không nhớ thì đừng hòng hiểu bài. Đó là nguyên tắc vậy.
[38:15]Cho nên thầy có một cái ấn tượng rất là lớn, năm đó thầy học lớp 6. Lúc lớp 6 thì mình chuyển từ cái trường tiểu học lên trường trung học. Cái trường trung học nó đẹp quá, cái sân nó rộng mênh mông. Rồi ở ngoài kia là mênh mông ngoài kia là mấy đứa nó đá banh, thầy lại ngồi ngay cửa sổ, ông thầy ổng giảng gì đó cái thầy cứ quay mặt thầy dòm tụi nó, không nhớ. Cho tới khi mà ổng nắm cái tai thầy ổng kéo lên, ổng nói, "Thầy đang đứng ở đây hay đứng ngoài kia?" Thầy mới sực nhớ ổng. Cũng không nhớ ổng dạy cái gì nữa, không nhớ nữa, mắc mải mê coi cái đá bóng ngoài đó. Ờ mà ổng dạy gì thì không nhớ, nhưng cái ổng nắm lỗ tai mình kéo
[38:50]đứng lên thì nhớ suốt đời, tới giờ vẫn chưa quên vì nó đau quá.
[38:57]Mà khi mà mình à học mà tập trung á thì nhớ. Ví dụ như đến ơ lúc ơ gia đình thầy cũng lận đận cho nên năm lớp 6 thầy chuyển qua tới sáu trường. Và thầy không nhớ là mình học cái gì. Quên hết sạch, tại vì đổi đi đổi lại chương trình nó các lấn cấn lấn cấn. Cái lên năm lớp 7 mới học một trường ổn định. Thì năm lớp 7 a bắt đầu học về cái toán á, toán hình học, nó là một khái niệm rất là lạ. Nhưng mà ông thầy ổng giảng thầy cứ ngồi thầy chăm chú, không bỏ sót một từ nào. Và cho tới ngày hôm nay, từ cái năm lớp 7 là thầy mười mấy tuổi cho tới năm nay là 70 tuổi, thầy chưa quên một định lý toán học nào.
[39:41]Đến bây giờ thầy vẫn giải toán được.
[39:46]Đến bây giờ mà đưa một bài toán của cấp hai ra thì vẫn giải được bình thường, nhớ hết không sót một định lý nào. Vì lúc đó rất là chăm chú, tập trung, nhớ hết, không về nhà không học bài. Học ở lớp xong rồi thuộc luôn rồi làm toán giải luôn. Mà làm toán thích thú rồi, nhớ luôn, nhớ còn kỹ hơn nữa, như vậy. Giống như môn Đại số cũng vậy, Đại số mà mà bài tập quá chừng, ông thầy ổng cho là không sót một bài nào. Chứ thường thường nhiều ông thầy giáo viên cho bây giờ trong cái bài tập của nó là có 40 bài tập thì ông thầy ổng lấy ra chừng năm bảy bài cho làm thôi, chứ còn 40 bài thì không cho. Có ông thầy đó ổng ác ổng cho sạch 40 bài.
[40:26]Thế về là thầy phải bỏ bớt những cuộc đi chơi của thầy. Hồi nhỏ thì hay không có vụ bây giờ đi học thêm này đâu, đi chơi rồi đi tập võ, rồi đi Hướng đạo rồi mới tò mò nghiên cứu điêu khắc rồi chơi chơi thôi à. Học, vừa học vừa chơi không à. Nhưng mà riêng cái môn Đại số đó là phải chăm chú làm cho hết với ổng là 40 bài, còn không vô ổng đánh tàn sát cả lớp. Cả lớp ổng đánh không sót đứa nào, từ trai tới gái, trừ một con người không bị đánh roi nào, đó là con người đang ngồi đây, tại vì thầy mê làm toán, ngồi làm toán không sót bài nào. Và nhớ hết luôn, nhớ hết không sót một chi tiết nào hết là do gì? Do thích.
[41:03]Bắt đầu mình học được rồi cái mình có cái cái thích. Cái thích rồi, đó là một tình cảm. Tình cảm nó gắn vô cái nó làm cho mình chú ý. Khi chú ý rồi dữ liệu nó không quên, nhớ là như vậy. Nên đây là cái cách mà các thầy giáo phải biết mà khơi gợi cái sự chú ý của trẻ, tại vì có những đứa trẻ nó tự giác nó tập trung, có những đứa trẻ nó không tự giác tập trung. Nên chính thầy cô giáo phải chủ động tạo nên cho nó sự chú sự chú ý, phải tạo ra cho nó cái sự chú ý thì nó mới ghi nhớ được dữ liệu, còn không thì nó sẽ quên. Mà cái cách mà tạo ra sự chú ý thì bằng điều gì? Ví dụ bây giờ như thầy hỏi, thầy đang giảng đây mọi người có chú ý không ạ? Có.
[41:47]Lý do? Lý do tại sao thầy giảng mọi người chú ý? Nói đúng khen hay, nói đúng cho lên làm giảng sư liền. Tại vì sao? Tại giờ thầy cũng chưa biết tại sao luôn á. Mới ban đầu á thầy cứ tưởng là ai giảng cũng được, nên thầy gặp các các thầy á thầy mới khuyến khích, mấy thầy trẻ trẻ á nói: "Thầy phải tập giảng đi, mỗi lần mà sám hối ở chùa phải giảng cho Phật tử nghe, chứ cứ lên tụng kinh rồi đi về vậy cái uổng phí cái việc mà Phật tử người ta bỏ thời gian người ta đến chùa." Đó, nhưng mà thầy mới phát hiện ra là không phải ai cũng thành công. Cái sau đó thầy mới quan sát, thầy mới quan sát các giảng sư giảng,
[42:34]ờ người này giảng, người giảng sư kia giảng thì mới phát hiện ra một điều là có những giảng sư họ vừa xuất hiện cái cái là mọi người chú ý, nhưng có những giảng sư họ xuất hiện mọi người không chú ý. Thầy cũng chưa biết tại sao điều này. Thầy chưa biết tại sao. Mọi người đoán coi tại sao?
[42:57]Bây giờ ví dụ như bây giờ như bây giờ thầy hỏi nè: Quý Phật tử cũng đã từng nghe các thầy khác giảng rồi phải không ạ? Có không? Có. Mà có thấy cái sự mình cũng chú ý nhiều không? Có không? Không chú ý nhiều phải không ạ? Tại sao?
[43:22]Thì coi như là giảng hay. Giảng hay là một yếu tố rồi ha. Mà hay là cái gì mới gọi là hay? Cái cách mà người ta tạo nên làm cho mình phải chú ý trong cái lời lẽ người ta, đó là một, gọi là giảng hay, nhưng còn cái nữa. Còn cái nữa.
[43:41]Còn cái nữa, cái đó đó nó không biết là cái gì mà ổng đứng lên cái là mình phải chăm chăm mình dòm. Đúng không ạ? Cái này là lý do vô hình, không giải thích được, đúng không ạ? Mà ví dụ như mình có duyên với ông thầy đó, mặc dầu ổng ốm, ổng xấu mà ổng đứng lên cái mình chú ý liền. Mà có nhiều khi có cái người đẹp trai hơn ổng nhưng mình lại không để ý. Đó là cái gì? Không giải thích được, thầy giờ thầy cũng không hiểu luôn, không hiểu được, không hiểu được. Và cuối cùng thầy đành đổ thừa cho cái gì? Nhân nhân quả gì đó. Và bây giờ nhân quả ví dụ như thầy vậy thì mới nghiệm lại cái nhân quả của thầy,
[44:18]trừ có cái lần mà ông thầy ổng giảng mình dòm ra coi đá banh thôi, còn ra tất cả mọi lần thì thầy cô giáo mà giảng là thầy hết sức là chăm chú. Mà thầy chăm chú là không phải vì thầy mê bài mà bởi vì cái gì? Thầy muốn đem niềm vui cho thầy cô giáo. Bởi vì cái hạnh phúc của một thầy cô giáo là gì? Khi mình giảng bài được học sinh chăm chú lắng nghe, đó là niềm vui. Và thầy đem cái niềm vui đó thầy đền ơn thầy cô giáo bằng cái tâm lý đó.
[44:52]Chứ còn bài, thầy nói thật, thầy hiểu rồi, thầy đã học trước ở nhà xong hết rồi. Khi thầy đến lớp, bài đó thầy đã đọc rồi, thầy học xong rồi, có bao nhiêu bài tập thầy đã giải hết rồi, thầy không cần tới lớp. Nhưng mà thầy tới lớp thầy ngồi nghe rất chăm chú vì thầy biết rằng cái chăm chú của người học trò làm cho thầy cô giáo vui. Và chính vì cái ý thầy muốn làm cho thầy cô giáo vui cho nên thầy được phước. Và khi mà thầy được cái phước đó thì sau này khi thầy giảng dạy thì làm sao? Được mọi người chăm chú lại. Rồi những người mà chăm chú thầy thì họ làm sao? Mai mốt họ cũng được phước nha. Mai mốt mà đi giảng dạy cũng được người ta chú ý lại, nó là như vậy.
[45:42]Nhân quả nó cứ dây chuyền như vậy.
[45:48]Nên ta nói là cái trong cái ghi ghi dữ liệu mà để ghi cho nó rõ, nó chắc thì nó cần sự chú chú ý. Mà có khi cái chú ý đó là cái tâm tự nguyện của cái người học, ha. Người học người ta có ý thức, có đạo đức nên người ta tập trung là tự người ta, hoặc là do cái người người dạy khéo léo nha, dẫn dắt để cho mọi người được tập trung. Nên bây giờ nhiều khi người ta thêm những công cụ hỗ trợ trong cái việc giáo dục là bằng cái gì? Đúng rồi, máy chiếu, màn hình, những chương trình PowerPoint, hình ảnh đồ, chạy chữ chạy đồ vậy. Thì bây giờ dòm mặt ông thầy riết nó chán quá đi thì có tạo ra những hình ảnh hỗ trợ cái người ta chú ý vào bài học.
[46:34]Thì người ta có thể quên mất cái người dạy nhưng mà những ý tưởng được đưa ra trong cái bài học đó thì người ta nhớ mãi. Đó là cái cách dạy để thu hút sự chú ý. Còn một phần không lớn thì những người tự nguyện họ tập trung chú ý khi khi họ học, đó là người có đạo đức, có tinh thần tự giác cao, những người đó thường là thành công lớn. Vì họ không cần cái sự mà mời gọi hay dẫn dụ của người dạy, tự họ bắt họ phải chú ý thì đó là những con người đặc biệt, người có đạo đức, người có bản lĩnh, vậy thôi. Đó là cái ghi nhận dữ liệu ta nhớ như vậy, nó cần sự tập trung là vậy, chú ý. Nên thiền cũng là cái cách hỗ trợ để ta học giỏi.
[47:16]Khi mà đứa trẻ nó có biết thiền thì nó bớt xao lãng, nó bớt vọng tưởng. Khi bước vào lớp học thì chỉ còn có lời của ông thầy, nó không bị vọng tưởng, nhớ hết. Nên ta cho con cháu mình mà học thiền thì cái kết quả thường là sao? Cái việc học nó tăng lên, kết quả học tập nó tăng cao là do nó nhớ, nó không bị xao lãng, nó dễ tập trung, nó học giỏi lên, thì đó. Ở đây chúng thanh niên tụi con mà đang còn đi học, tụi con có thấy rằng khi mà tụi con ngồi thiền thì học khá hơn trước không? Có thấy cái đó không ạ? Hỏi mấy đứa thanh niên không hỏi, hỏi bà già rồi bà già gật đầu. Hả, thanh niên? Có thấy không?
[48:06]Nếu giờ cái đó phải phải kiểm tra lại, kiểm tra cái cái cái cái cái cái kết quả đó lại nha, xem các bạn coi. Các em á coi rồi từ khi học thiền có rõ ràng là cái kết quả học tập nó khá hơn hay không nha, ghi nhận. Bởi vì trong nguyên lý của ta đây là một cái nguyên lý của tâm. Khi ta ngồi thiền, tâm bớt loạn động buộc lòng học phải giỏi lên vì ta ghi nhận bài học nó dễ hơn. Vậy thôi, đó là nguyên tắc, nguyên lý. Ngồi thiền thì học phải giỏi lên, đó là chỗ này, vì lý do chỗ này. Đó là ta nói ta ghi nhận dữ liệu. Bây giờ ta nói ta giữ gìn dữ liệu. Ta giữ gìn dữ liệu tức là những cái gì mà ta đã tiếp nhận
[48:48]ta giữ lại được trong bộ não, trong ký ức rất là trong cái kho chứa rất là tốt. Khi sau này cần truy xuất thì nó vẫn còn đó để mà lấy ra. Đó là là ta giữ gìn. Mà giữ gìn nó rồi nó cất ở đâu? Ta phải biết nó cất ở đâu ta mới giữ chứ, phải không ạ? Ta phải biết nó cất ở đâu thì nó cất ở đâu? Thường thường ta nghĩ rằng nó cất ở não, não bộ trong bộ óc của ta. Trong bộ óc của ta những rất nhiều cái tế bào não thì dữ liệu nó nằm đâu trong đó đó. Cho nên có những trường hợp mà khi ta bị đánh trúng đầu hoặc là người bị tai nạn xe rồi sao họ bị quên. Quên là vì bị tổn thương não bộ, tổn thương não bộ rồi nó đánh vào cái kho
[49:34]ký ức khiến cho họ mất hết dữ liệu bây giờ quên, quên trước quên sau. Đúng không ạ? Coi chừng không phải. Là vì lý do thế này, ta nhớ ký ức là gồm hai phần: một là dữ liệu, hai là truy xuất. Cho nên khi mà họ bị tai nạn đánh vào đầu họ thì cái mất trí thì ta tưởng là họ bị tổn thương dữ liệu, nhưng coi thường coi chừng họ bị tổn thương cái gì? Khả năng truy xuất chứ không phải là dữ liệu. Đó là lý do có những người mà mất trí nhớ bỗng nhiên mấy tháng sau nhớ lại. Như vậy dữ liệu có bị mất không? Không. Vậy lúc họ quên là cái gì? Khả năng truy xuất bị đánh vỡ. Sau này khả năng đó phục hồi rồi thì dữ liệu còn nguyên họ lấy ra lại.
[50:25]Ta có coi mấy cái phim mà những người bị mất trí nhớ rồi một thời gian sau nhớ lại không? Có. Ví dụ như phim gì?
[50:33]Có bộ phim của Hàn Quốc "Xin lỗi, anh chỉ là một sát thủ", nghĩa là cái tay đó là một tay sát thủ đi giết người, rồi sau bị cái tai nạn gì đó cái khi tỉnh lại không nhớ mình là ai, mà bị cái thằng nào đó nó tráo một cái cái giấy tờ tùy thân khác thì chỉ căn cứ cái giấy tờ tùy thân đó mà nghĩ, "À, trước khi mất trí nhớ thì chắc mình là người này", thì ảnh mới men men tìm lại cái theo cái giấy tờ đó để coi cái thân phận mình trước kia là ai. Thì ảnh truy tìm cái thân phận cũ tìm không ra, nó không có một cái gợi nhớ gì hết, cái lang thang khổ sở mới xin vô làm trong cái tiệm phở, tiệm bánh, tiệm thịt gì đó.
[51:15]Nhưng mà khả năng ảnh cắt thịt là siêu đẳng, chặt chém đồ làm rất là đẹp vì cái bản lĩnh của một sát thủ mà chuyên sử dụng vũ khí rất là nhiều. Còn cái thằng mà nó lấy cái giấy tờ của ảnh nó tráo á thì nó coi cái giấy tờ đó xong, "Ừ, thì ra là anh này cũng có thêm cái nghề nữa là cascadeur đóng phim", tài khả năng rất là giỏi, cái men men tới phim trường cái ảnh đưa giấy ra ảnh xin đóng phim, đại khái. Cái bộ phim cũng rất là vui, thực ra rất hay. Nhưng đến một ngày đâu mấy tháng sau bắt đầu ảnh phục hồi trí nhớ lại, do chấn động của chiếc xe cái ảnh nhớ lại, sực nhớ lại mình chỉ là sát thủ. Mà còn cái cô cô con gái ở trong cái tiệm mà thịt mà ảnh ảnh làm bắt
[51:51]đầu yêu ảnh, rồi ảnh bây giờ ảnh nhớ lại ảnh sợ nói mình là thân phận sát thủ mà lại nếu mà có người yêu thì sẽ dây dưa liên lụy với người ta nên ảnh mới, "Xin lỗi, xin lỗi, anh chỉ là một sát thủ". Cái dữ liệu được ghi ở đâu? Ta biết ta phải giữ thì thôi ta tạm thời ta nói rằng nó lưu trong não bộ, phải không ạ? Nhưng mà nó còn cái này nữa: Vậy những người chết não bộ mất rồi thì người đó có còn trí nhớ không?
[52:25]Còn không? Rõ ràng ma hiện về đòi tiền mà.
[52:31]Rõ ràng ma hiện về nói, "Trời ơi, trước nè, chị mượn của em 3 triệu tới ngày em chết rồi chị cũng chưa trả, không đem tiền lại phúng điếu, chị tính là không ai biết hả? Làm ơn mai đem qua nhà đưa cho con em 3 triệu nha." Như vậy ma có nhớ không? Ký ức nó nằm đâu? Nó mất não bộ rồi. Vậy rõ ràng là cái dữ liệu nó được lưu vào một cái nơi tinh vi hơn, không phải chỉ là não bộ đâu nha, không phải là chỉ não. Nó là một cái cấu trúc là năm uẩn, nhưng mà cái năm uẩn này ở cái thế giới siêu hình nhiều khi người ta hay gọi là plasma, nhưng mà nó là một cái thế giới trong linh hồn, và trong cái linh hồn đó nó vẫn có cái chỗ để chứa những dữ liệu.
[53:21]Và như vậy những dữ liệu đó nó trừu tượng hơn là vật chất, tại vì nếu là dữ liệu đó là vật chất thì nó được sẽ ghi trên não bộ vì não bộ cũng là cũng là vật chất, thì vật chất nó ghi được vật chất, nhưng rõ ràng cái ký ức, trí nhớ này nó không phải vật chất, cho nên thậm chí người đã chết, não bộ hư rồi nó vẫn lưu lại được trong linh hồn. Nên hiểu cái điều này rồi ta thấy sự tình bắt đầu sao? Phức tạp lên nhiều, phải không ạ? Không còn đơn giản nữa đâu. Nên nếu ta chỉ nghĩ rằng, "À, những gì tôi đã học hỏi giữ trong não bộ này", sai! Cái trí, cái nhớ, cái ký ức, cái dữ liệu của tư duy nó trừu tượng hơn, và cái đĩa mà để ghi nó,
[54:09]cái ổ cứng mà để ghi nhớ lại nó cũng là một cái gì? Cũng là một cái ổ cứng siêu hình chứ không phải là cái não bộ này đâu. Nói vậy, nếu như vậy cần chi não bộ? Cũng cần, bởi vì sao? Bởi vì khi ta chưa thoát khỏi cuộc sống của cái thân này thì cái não bộ là nơi trung gian của thế giới vật chất và linh hồn. Cái não bộ mà bị tổn hại thì linh hồn cũng bị sao? Cũng điên đảo theo. Cho nên đánh vô đầu ta có thể chết, đánh vô đầu ta có thể điên, đánh vô đầu ta có thể mất trí nhớ, như vậy. Cho nên cái não bộ và cái linh hồn vẫn có cái tương quan với nhau. Cái não bộ là một cơ cấu mềm, nó không cứng như cơ bắp.
[55:00]Cái bộ não nó như cái tàu hũ non đó, nó mềm và nó là nơi trung gian giao tiếp giữa vật chất và thế giới tâm linh, vậy đó nha, như vậy. Rồi đó là cái lưu, muốn lưu trữ dữ liệu, muốn bảo vệ dữ liệu trước nhất ta phải bảo vệ cái gì? Bộ não nha, bảo vệ bộ não. Và bảo vệ cái gì nữa? Tại vì bộ não vẫn chưa phải, bộ não vẫn chỉ là hồi nãy ta phân tích ra rõ ràng nó không phải là nơi duy nhất mà lưu trữ cái ký ức, còn cái gì nữa? Một cái cấu trúc linh hồn gì rất là lạ, phải không ạ? Trừu tượng, mà khi ta bỏ cái thân này rồi ta vẫn còn nhớ mà. Cho nên nó còn cấu trúc nữa nên ta phải bảo vệ cả hai: vừa bảo vệ cái bộ não mà vừa bảo vệ cái cấu trúc
[55:44]gì đó, linh hồn gì đó nha, cả hai cái. Muốn bảo vệ cái bộ não vật chất này thì ta làm gì?
[55:53]Tập âm dương khí công, ăn uống những thức ăn thích hợp, dùng một ít địa long,
[56:02]đại khái ăn cỏ, ăn rau, đừng có để bị chất béo nó xâm nhập lên lên não nhiều, ha? Thì bảo vệ bộ não cho tốt bằng phương pháp tập luyện. Rồi khi ta ngồi thiền thì ta cũng bảo vệ cái trí nhớ đó là bảo vệ cái gì? Cái cấu trúc siêu nhiên của cái ký ức nha, cấu trúc siêu nhiên mà nó giữ gìn cái ký ức đó. Nên khi ta ngồi thiền tâm thanh tịnh thì ta bảo vệ cái đó. Còn khi ta tập khí công, ta ăn uống, ta rèn luyện là ta bảo vệ bộ bộ não vật chất này. Đó là cái cách mà để bảo vệ cái kho lưu trữ dữ liệu. Ví dụ như ngày nay trên thế giới họ có những cái những cái nhà mà những cái nhà mạng, những cái trung tâm những công ty về mạng cực lớn,
[56:49]ví dụ như Google ha, hay Facebook, là họ phải lưu trữ khủng khiếp lắm kìa, những cái dữ liệu của cả cái thế giới này. Và những cái nhà kho của họ lớn mênh mông, trong đó toàn là ổ cứng, ổ cứng, điện chạy tốn hao tốn khủng khiếp và cái việc mà giải nhiệt cũng là một vấn đề, cho nên thường họ phải đặt cái kho ở vùng gần Bắc Cực, ở Greenland, gần Bắc Cực nơi tuyết phủ để lấy cái nhiệt độ đó mà giải nhiệt cho cái hệ thống máy lưu trữ của họ. Họ phải bảo vệ nó và đề phòng chiến tranh, lỡ có chiến tranh nữa rồi cả cái thế giới này sụp đổ à vì mất hết dữ liệu, nên phải xây dưới hầm ngầm, lỡ bom nổ không sao, và dẫn cái nhiệt độ
[57:31]ở bên ngoài trời là nhiệt độ lạnh có sẵn ở vùng Bắc Cực á đi vào trong trong cái nhà máy cho nó mát máy, quạt, trời ơi những cái ổ cứng quá chừng đầy như vậy. Đó là cách mà họ bảo vệ cái bộ nhớ của thế giới này. Còn ta cũng bảo vệ bộ nhớ của ta bằng cách sống lành lành mạnh nha, thanh thản, tốt bụng. Nhớ cái điều này nữa là những việc thiện, những ý nghĩ thiện cũng góp phần bảo vệ bộ bộ não ta. Còn nếu ta có những ý nghĩ sai thì bộ não ta cũng sẽ hư hư hao, trí nhớ ta sẽ bị mất. Thời gian gần đây ta nghe báo liên tục đưa ra những vụ án ở Việt Nam là những ông già lớn tuổi mà xâm phạm tình dục những đứa bé rất là rất là nhỏ.
[58:24]Và nó có nguyên nhân của nó. Nguyên nhân nằm ở chỗ nào? Nguyên nhân tại sao mà tới già bỗng nhiên họ hư đốn như vậy? Cái tuổi làm ông làm làm ông rồi có con cháu hết rồi, bỗng nhiên làm cái chuyện mà đưa lên báo một cái rồi làm sao? Thiếu điều cả con cháu là bỏ làng mà đi luôn, phải không ạ? Khổ sở lắm. Nhưng mà tại sao họ làm tới cái mức độ như vậy? Chỉ bởi vì lúc trẻ họ suy nghĩ hoặc họ nói những điều xúc phạm tới thần thánh.
[58:56]Nhớ như vậy. Có những giai đoạn người ta dễ nói những lời xúc phạm tới thần thánh mà không có cơ hội để hối hối hận. Ví dụ trước đây họ lỡ họ xúc phạm Đức Phật mà sau này họ không được gặp Phật pháp để sám hối thì ta yên trí rằng sẽ có ngày họ làm chuyện bậy bạ. Còn nếu cái người nào trước đây có lỡ xúc phạm nhưng mà rồi sau đó họ gặp Phật pháp, họ lạy Phật họ sám hối thì họ ngưng lại, không làm chuyện bậy nữa. Còn những người mà cứ tiếp tục giữ cái quan điểm xúc phạm thần thánh thì ta yên trí đâu, hết ông già này tới ông già kia sẽ lên báo và đi tù.
[59:36]Vì khi ta xúc phạm thần thánh rồi thì ta bị rơi vào cái quả báo là gì? Toàn bộ cấu trúc não của ta nó đảo lộn hết, nó sinh bậy ở trong đó. Trong cái sinh bậy đó nó có một cái là những cái ham muốn ham muốn thấp hèn, bậy bạ. Cũng vậy, những cái ý nghĩ mà sai của ta nó đánh phá vào cái bộ nhớ của ta, làm cho ta cũng mau quên. Cho nên thầy có nói câu này: Đừng có nói rằng tại vì tuổi già mà ta mất trí nhớ, mà chỉ bởi vì ta suy nghĩ sai nên ta mất trí nhớ. Người nào mà nuôi dưỡng những tư tưởng thiện thì thầy xin bảo đảm, thầy bảo hành suốt đời trí nhớ cho tới khi chết vẫn còn rất là tốt, rất là minh mẫn, thầy bảo đảm điều đó.
[1:00:26]Nha, hôm nay thầy long trọng thầy bảo đảm. Cái người nào tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, thường suy nghĩ những điều thiện, làm những điều thiện, thầy bảo đảm tới ngày chết vẫn còn nhớ hết tất cả. Còn cái người nào mà nói làm đúng như vậy mà tới già bắt đầu quên thì tới đây thầy sẽ bồi thường. Nếu còn nhớ thầy là ai, tới đây thầy sẽ bồi thường.
[1:00:57]Cho nên khi mà tới mà đòi thầy bồi thường, thầy hỏi, "Tại sao ông tới bồi thường tôi?" Thầy nói là, "Tại vì trước đây thầy có bảo đảm." Nói, "Ủa, vậy ông còn nhớ hả? Nếu còn nhớ thì đâu có đâu có kém đâu mà đòi bồi thường, phải không ạ? Bồi thường khi nào ông không còn nhớ tôi là ai thì tôi mới bồi thường, mà đã không còn nhớ tôi là ai thì làm sao tới đây bồi thường tôi làm chi nữa?"
[1:01:24]Đó là cái mà ta ta bảo vệ cái dữ liệu bằng những đời sống lành mạnh, những tư tưởng tốt lành, như vậy. Bây giờ ta nói tới cái truy xuất dữ liệu. Cái công cụ truy xuất dữ liệu, lấy dữ liệu ra thật nhanh, nó thuộc về hành uẩn. Mà ta trước đã học về hành uẩn rồi, cách đây năm năm. Ta đã học về hành uẩn rồi, còn nhớ không ạ? Còn nhớ không? Nếu không nhớ thì ta thuộc loại ký ức kém. Nên ta phải tìm nghe lại cái bài đó nha. Hành uẩn là những hoạt động, là những hành động, suy luận, sáng tạo, truy xuất, trí nhớ đủ thứ mà cực kỳ nhanh. Nhanh lắm, nhanh trong một phần ngàn giây là đã làm việc xong rồi.
[1:02:11]Như vậy nên nó rất là nhanh. Ví dụ như bây giờ ta xem hai võ sĩ họ đánh nhau thì ta thấy họ đánh bập bập bập bập bập, họ có suy nghĩ không? Vì cái gì điều khiển tay chân họ? Hành uẩn. Chứ còn cái tưởng uẩn nó chậm. Tự nhiên họ thấy nó dọng vào mặt mình một cái, cái mình mới suy nghĩ, à nó dọng như vậy thì mình phải gạt như thế này, mình đánh thế này thì nó đá thêm ba cái nữa văng xuống đài luôn. Nên lúc đó không có thời gian suy nghĩ, phải không ạ? Nó tự động hết. Thì cái tự động đó chính là gì? Hành uẩn. Hành uẩn nhanh. Thì cũng vậy, cái truy xuất ký ức này, cái công cụ truy xuất ký ức này là của hành uẩn.
[1:02:48]Khi ta vừa gặp một người, ta vừa mới nhìn họ một cái thì hành uẩn lôi ra ký ức này: à, đây là bà này tên là Nguyễn Thị Đào. Đó, cách đây ba năm mình ngồi ăn bên cạnh bà, nha, mình vừa quay sang nói chuyện người kia, quay trở lại mất tiêu cái bánh bên cạnh mình. Mình đã sang nhìn bả và bả tỉnh queo. Mình nhớ bả suốt đời, thù này không bao giờ quên, nhớ mẹ. Làm nhớ liền trong tích tắc, nhớ ra liền. Nên cái gọi là cái công cụ truy xuất lấy ra trí nhớ là của hành uẩn và nếu mà người nào có cái công cụ này giỏi thì người này nhớ rất là nhanh. Thì ta cứ tưởng, ta cứ nói chung chung là: "Ồ! Ông này ổng có trí nhớ tốt quá ha.
[1:03:28]Trí nhớ tốt quá." Sự thực không phải, mà cái công cụ truy xuất của ông này rất là giỏi, vậy thôi. Tức là ví dụ ông này, trời sao ổng sáng tạo quá! Cái sáng tạo thuộc về hành uẩn. Ông này sao ổng tính toán nhanh quá! Cái tính toán thuộc về về hành uẩn. Vậy. Giống như có em đó nói: "Sao con từ lúc con tu thiền với sư phụ, con phát hiện ra con có một khả năng rất là lạ. Mỗi khi rớt rớt cái món đồ là tay con tự động chụp nó lại mà trước đây không bao giờ con có." Nói: "Con nói đúng hoàn toàn." Khi cái người ngồi thiền, tâm bắt đầu có cái yên tĩnh thì hành uẩn bắt đầu nó mạnh. Nên trước đây mình không bao giờ tập nhưng bây giờ là ví dụ như là mình cầm
[1:04:09]cái gì lỡ tay rớt là tay kia mình chụp liền, không cho rớt xuống đất. Mình cũng không biết khả năng nó từ đâu ra. Nó thuộc về hành uẩn. Xử lý rất nhanh, điều khiển tay chân rất là nhanh. Thì cũng vậy, lục tìm ký ức rất là nhanh mà ký ức dữ liệu của ta nó nằm trong nhiều kho, nhiều nhiều lớp, nhiều dãy, nhiều tầng, chồng chồng chồng chồng chồng, nhưng mà cái hành uẩn nó quơ quơ quơ đi tìm lôi ra liền. Nó đưa ra ngoài ý thức là cái ta hiểu à, con người này là là ai, rồi có cái quan hệ gì với mình, mình đã gặp người này trong trong trường hợp nào, vậy. Đó là cái gọi là cái truy xuất giỏi. Còn những trường hợp mà nó có gắn theo tình cảm thì truy xuất còn lẹ nữa.
[1:04:51]Mà có những trường hợp mà ta cái trường hợp ta đã nhớ đi nhớ lại nhiều lần rồi thì truy xuất chớp nhoáng luôn. Ví dụ cái người nào đó 10 năm ta mới gặp lại, ta phải mất một khoảng thời gian ta mới nhớ người đó là ai. Còn người này mới tháng trước gặp, mới tháng vừa rồi gặp, mỗi tháng mỗi gặp thì sao? Sao? Thì nó nằm kề rồi, cái công cụ truy xuất nó lấy bực, lấy ra liền, thì nhớ liền cái người đó liền. Tức cười hôm qua thầy đi gặp một ông thầy thầy nhớ mang máng, cái hỏi ổng nói: "Thưa à, sống bên Lào, bữa qua Lào thì có tới chùa ổng." Nhưng mà thầy cũng không nhớ ổng luôn, tại mấy năm rồi cũng không
[1:05:22]để tâm, không nhớ tới, nên không truy xuất nữa. Không truy xuất, cái công cụ tức là cái công cụ truy xuất của một ông già 70 tuổi đã bắt đầu kém rồi, nhớ như vậy. Bây
[1:05:36]giờ ta nói qua cái phần mà linh hồn ghi nhớ dữ liệu. Như hồi nãy ta nói vậy, nó cũng là một cái cấu trúc siêu nhiên. Mà trong cái cấu trúc siêu nhiên đó dữ liệu vẫn được ghi lại. Cho đến khi nào thì dữ liệu đó mới xóa? Đầu thai. Đúng, giỏi, luật sư nói giỏi. Khi ta đầu thai thì cái linh hồn nó biến mất mà cái đời sống mới nó mới hình thành trong một cái phôi thai nhỏ. Nên không có chỗ nào chứa dữ liệu cả. Lúc còn linh hồn thì linh hồn nó có cấu trúc nó lưu trữ dữ liệu, nhưng khi đầu thai linh hồn mất, bộ nhớ bị xóa mà cũng không nhập vô nơi cái cái bào thai mới nữa. Vì bào thai mới não nó cũng chưa hình thành,
[1:06:27]nó mới là một cái phôi, một vài tế bào rất là bé, chưa có chỗ để ghi dữ liệu. Cho nên linh hồn ghi dữ liệu thì đã mất, cái bào thai mới thì không có chỗ ghi dữ liệu. Cuối cùng đứa trẻ sinh ra không nhớ gì hết mà ông bà mình gọi là đi qua cái cầu gì đó bị ăn cháo, cháo lú, đúng vậy, giỏi, vậy trước đây có ăn cháo lú rồi nè, nhớ cháo lú. Mà là ta quên, nhưng nó thực cái công cái cơ chế của nó là như vậy. Thì ta sinh ra đời ta không nhớ gì hết. Thế tại sao có những đứa trẻ sinh ra nhớ tiền kiếp? Như nổi tiếng nhất là đứa bé Thổ Nhĩ Kỳ á. Nó kể về kiếp trước nó bị ai giết, cha mẹ dắt lại chỉ ngay cái ông đó, mà giết tại đâu, đào lên, còn bộ xương.
[1:07:17]Cái búa chôn ở đâu, chỉ ra, đào lên, ông kia nhận tội bị bắt luôn. Đây là một trường hợp đặc biệt của thế giới, là một vụ án được phá bởi nạn nhân đầu thai và nhớ lại kiếp trước, quay lại tố giác thủ phạm giết mình. Và nhiêu đó chứng tỏ rằng điều gì? Hiện tượng đầu thai là có thật. Mà nếu dựa vào những điều đó để chứng tỏ rằng đầu thai là có thật thì ta cần phải chứng minh là luân hồi là gì nữa không? Không. Vì sao? Vì nó là cơ bản của chân lý. Ta nhớ điều này. Chân lý nó có những dạng cơ bản, rất cơ bản và có những dạng phức tạp, rất phức tạp, đúng không ạ? Ví dụ như bây giờ, một với một là hai, nó phải chân lý không? Phải không?
[1:08:10]Là chân lý, nhưng mà chân lý đó hết sức là cơ bản. Ta cần phải chứng minh không? Không. Nhưng bây giờ nếu ta lập ra một con số phức tạp hơn: 5 lũy thừa 7 cộng 2 lũy thừa 18 và nó bằng cái gì đó, thì ta phải sao? Phải chứng, chứng minh. Vì nó cũng là chân lý nhưng mà phức tạp thì ta phải chứng minh, mà chứng minh bằng cái gì? Bằng cái chân lý cơ cơ bản, lấy cái chân lý cơ bản để chứng minh cho cái chân lý phức tạp. Đó là nguyên tắc của khoa học. Thì cũng vậy, từ một với một là hai, ta sẽ chứng minh rằng: a bình phương cộng b bình phương bằng c bình phương và cái góc đó là góc vuông, một tam giác vuông.
[1:09:03]Ta ta sẽ chứng minh điều đó là từ cái chân lý cơ bản để chứng minh chân lý phức tạp. Và cái việc mà đứa nhỏ đó tái sinh nó nhớ lại được tiền kiếp, nhớ được thủ phạm, tất cả đều được tìm ra hợp lý hết. Thì như vậy ta phải xem việc đầu thai là một chân lý cơ cơ bản, không cần phải chứng minh nữa. Mà chỉ có sau này bắt đầu phức tạp lên thì ta phải chứng minh. Chứng minh là ờ, nếu đầu thai là hiện tượng có thật, là chân lý cơ bản không cần phải chứng minh, thì bây giờ tại sao cái người này đầu thai vào gia đình người kia? Tại sao họ đầu thai nhanh, tại sao họ đầu thai chậm? Thì cái đó là chân lý phức phức tạp, bắt đầu phải cần phải chứng minh.
[1:09:47]Ví dụ như vừa rồi ở Phúc An Viên, ở trong Sài Gòn, quận 9, thầy có nói có ba cái trường hợp đầu thai. Một là chết rồi nhưng mà thai chưa có, phải chờ. Cái duyên mà để hình thành một cái thai chưa có nên cái vong hồn nó cứ đi đâu đi đâu chơi, lẩn quẩn, cho tới khi bắt đầu hình thành cái thai thì mới nhập vào. Đó là trường hợp thứ nhất. Trường hợp thứ hai là chết một cái thì ngay thời điểm đó cái thai cũng vừa hình thành luôn. Tinh trùng của cha vừa nhập vào noãn sào của mẹ là thành cái thai. Trường hợp thứ ba này mới khó giải thích nè. Thai đã có rồi mà người bên kia chưa chết.
[1:10:34]Thai được 7 tháng rồi, ông bên kia vẫn còn sống. Cho tới khi tới tháng thứ tám rồi ông đây mới chết, thì cái thai này mới là của ông. Đây mới là một cái rất là khó giải thích, mà tới ba trường hợp của đầu thai như vậy. Thì trong ba trường hợp như vậy nó là cái chân lý gì? Phức phức tạp, cần phải chứng minh. Còn cái chân lý cơ bản là gì? Đầu thai, tái sinh là có thật. Đó là chân lý cơ bản, không cần phải chứng minh nữa. Hiểu chưa? Đồng ý chưa? Đó, nhớ như vậy.
[1:11:14]Ừm. Cho nên là khi mà cái linh hồn nó có cái cơ chế siêu nhiên của nó để nó ghi lại cái dữ liệu và ta mới thấy rằng đây là cái yếu tố của thần thông. Thần thông. Cái những bậc thánh mà họ nhớ siêu việt thì không phải là họ nhớ bằng cái trí nhớ bình thường của con người, mà nhớ bằng thần thông. Họ truy xuất bằng cái gì? Thần thông. Còn ta truy xuất bằng cái gì? Ta truy xuất bằng công cụ gì? Hành ấm. Còn các bậc thánh thì truy xuất dữ liệu bằng cái gì? Thần thông. Nhớ giùm thầy. Mà hành ấm và thần thông là sao? Là một. Ừm. Khi ta còn phàm phu thì cái năng lực đó ta gọi là hành ấm. Khi ta là bậc thánh cao siêu, năng lực đó gọi là thần thông.
[1:12:19]Ví dụ như bây giờ ta có thể điều khiển cái thân ta nhảy lên một cái độ cao nào đó, ví dụ cái bàn này, từ từ đây tới lên được mấy tấc, thì cái khả năng mà điều khiển người mình nhảy lên cái bàn này gọi là gì? Hành ấm. Nhưng một bậc thánh họ nhảy cái lên nóc nhà, họ nhảy lên mấy tầng lầu là thần thông. Hai cái nhảy giống nhau. Nên hành ấm và thần thông thực sự chỉ là một bản chất. Nhưng nơi con người thì cái khả năng đó rất là thấp, ta gọi là hành ấm. Nơi bậc thánh, cái khả năng đó rất là cao, ta gọi là thần thông. Thuộc chưa? Hiểu rõ chưa?
[1:13:08]Ta học cái bài này thấy lợi không? Hiểu rất nhiều phải không? Hiểu nhiều điều rất là sâu, cho nên ai học được những cái bài năm ấm như vậy, nói về kiến thức về Phật học, về tâm linh, về siêu nhiên ta vượt bực hẳn lên so với người không được học. Đây là cơ duyên rất là may mắn, nên ai mà ngồi trong lớp này mà học chăm chú, đừng lơ đãng, đừng mơ màng là có phước lớn lắm chứ không phải không. Ừm.
[1:13:35]Ở với người phàm phu, ta truy sức cái dữ liệu bằng hành ấm. Nơi một bậc thánh truy xuất dữ liệu bằng thần thông. Cho nên mà đã thần thông rồi thì nó siêu việt không giới hạn, và một vị thánh đó có thể nhớ lại những dữ liệu của những kiếp trước. Hừm, nên ở đây nè, ta vừa nói thế này, khi một người đầu thai thì linh hồn biến mất.
[1:14:00]Nơi cái thai thì bộ não chưa hình thành, không có chỗ nào để ghi dữ liệu, cho nên ta gọi là ký ức đã bị xóa, đứa bé sinh ra không còn nhớ gì. Vậy dựa vào đâu một bậc thánh nhớ lại những tiền kiếp
[1:14:20]trong khi dữ liệu đã bị xóa? Đi thi mà gặp mấy câu này hơi mệt rồi nha, ha.
[1:14:28]Vậy bậc thánh lấy dữ liệu ở đâu để nhớ trong khi dữ liệu bị xóa, linh hồn đã mất, não bộ thì không có thành lập? Hừm.
[1:14:44]Trường tuyệt đối, khủng khiếp vậy?
[1:14:51]Nghe những điều này trừu tượng không ạ? Quá trừu tượng. Cho nên nãy giờ mà ai chăm chú theo dõi được là người có có trí tuệ nha, chứ người không có trí tuệ nghe nãy giờ mệt rồi, bắt đầu chán rồi. Nãy giờ mà ta vẫn chăm chú chăm chú được là mình đang có căn cơ đấy, có trí tuệ đấy. Như vậy. Vậy thầy hỏi lại: Linh hồn đã mất, cơ sở dữ liệu đã biến mất, bộ não mới chưa hình thành, không có cái sự lưu trữ dữ liệu, vậy bậc thánh dựa vào đâu để nhớ lại những kiếp trước? Nhớ kiếp trước đó ta cha đó, mẹ đó, ta tên đó, ta đã làm những hành nghiệp đó. Rồi kiếp xa hơn là ta lại đầu thai trong gia đình đó, cha tên đó, mẹ tên đó, ta tên đó,
[1:15:37]ta đã làm những hành nghiệp thiện ác như thế, như thế. Dựa vào đâu?
[1:15:45]Câu này hay lắm, hay lắm á chứ không phải thường. Mà mà nói ra cái là hết hay.
[1:15:59]Ở đây cũng là cái túc mạng của thánh, túc mạng của thánh đấy. Các vị đã nhớ lại vô lượng kiếp là vậy đó, trong khi ta hiểu rằng vì quá lâu như vậy thì dữ liệu mất hết rồi nha, đi qua nhiều kiếp nhiều kiếp, dữ liệu mất sạch hết rồi. Đầu thai qua nhiều lần nhiều lần, không có não bộ nào ghi lại được. Não bộ vật chất không thể nào ghi lại được vô lượng kiếp, mà những linh hồn đã mất, mất hết, kiếp này kiếp kia mất hết rồi, thì cũng không có nơi để lưu trữ dữ liệu. Vậy mà một bậc thánh có thể nhớ lại vô lượng kiếp. Ta vừa nói tới những người siêu ký ức. Những người siêu ký ức là những người họ ghi nhớ tốt là đã đành,
[1:16:35]nhưng mà họ có công cụ truy xuất rất là rất là nhanh. Họ hơn ta ở chỗ là họ lục tìm, lật tung lên hết. Ta cũng giống họ là ký ức được lưu trữ hết nhưng mà ta bới không ra, ta bới không lên. Còn họ moi ra hết mà rất là nhanh, nên ta gọi là những người siêu ký ức. Hôm nay học bài này rồi ta mới thấy rõ là thế này: Hồi trước đây nghe nói cái người mà nhớ nhiều là ta tưởng rằng người đó cái bộ nhớ lưu trữ họ tốt. Hôm nay học bài này rồi mới biết rằng không phải, mà cái người có trí nhớ tốt chính là người cái công cụ truy xuất họ giỏi, chứ không phải là cái bộ nhớ họ hơn mình. Bộ nhớ họ y như mình, dữ liệu họ lưu vào y như mình.
[1:17:19]Nhưng mà cái công cụ của hành ấm của họ đó, cái truy xuất của họ giỏi hơn mình gấp trăm lần. Lục tìm ra liền, lấy hết, còn mình bị khựng khựng khựng khựng lại lấy không ra. Cho nên hôm nay học bài này rồi ta mới thấy rất là rõ cái vấn đề nha, không phải là người có trí nhớ tốt là người lưu hết lại, không phải, chính là người truy xuất giỏi, nhớ như vậy. Còn hiện tượng mất trí nhớ thì cũng nghĩa là gì?
[1:17:51]Ta cũng nói rằng là một là do dữ liệu bị xóa, hai là do khả năng truy xuất bị bị kém. Mà trong hai cái này thì cái nào mới là chính? Cuối cùng là khả năng truy xuất nha, khả năng truy xuất kém chứ không phải là bộ dữ liệu bị xóa. Hôm nay học bài này ta thấy vấn đề nó nó rõ ra, đúng như vậy nha.
[1:18:22]Tại sao hỏi là bây giờ tại sao thiền nó hỗ trợ cho cái việc mà lưu dữ liệu và truy xuất dữ liệu cho nhanh? Tại sao? Tại sao thiền nó hỗ trợ việc ghi nhớ dữ liệu và truy xuất dữ liệu? Tại sao?
[1:18:41]Vì thứ nhất, thiền nó làm cho ta không bị xao lãng. Cho nên khi mà ta tiếp nhận vấn đề thành ra ta gọi là chú, ta có sức chú ý, là hễ cái gì chú ý thì nó được ghi nhớ kỹ, đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai là khi cái người thiền mà tâm thanh tịnh thì sao? Hành ấm bắt đầu tăng khả năng lên. Mà hành ấm nó gồm rất nhiều cái công cụ trong đó. Trong nhiều cái công cụ của hành ấm có một công cụ là truy xuất ký ức. Cho nên khi mà ta thiền định, tâm ta thanh tịnh, hành ấm tăng năng lực lên thì trong đó cái khả năng truy xuất ký ký ức cũng tăng theo, làm cho ta dễ nhớ được vấn đề. Đó, vì vậy người mà học thiền, tự nhiên ta thấy họ có trí
[1:19:31]nhớ rất tốt là không phải họ mở rộng cái cái cái cái cái không gian lưu trữ, mà chính là vì khả năng truy xuất. Đó, hôm nay ta học mọi điều nó vỡ ra hết là như vậy. Rồi cái mà để cuối cùng, hồi nãy như từ ban đầu ta nói, cái người mà có cái cái ký ức tốt và ký ức kém, cuối cùng vẫn là do cái gì? Do phước, nhớ như vậy. Nên vì vậy, ta có tu tập, ta sống một đời thiện lành, những suy nghĩ tốt từng chút thì trí nhớ ta ta tốt. Ta ngừa được cái bệnh gì? Hay hay quên lúc tuổi già. Đó. Trong trong nhiều bệnh của người già, có một bệnh làm cho người già rất là khổ là quên, làm bỗng nhiên mình bị cắt đứt với cái mối liên mối liên hệ với người thân của mình.
[1:20:31]Người thân biết mình nhưng mình không còn biết họ nữa. Đó là một cái đau khổ của con người. Mà nguyên nhân là người ta mất trí nhớ thì nó có nguyên nhân là những suy nghĩ sai của ta được tích lũy qua nhiều ngày tháng. Bây giờ mình biết tu tập, lúc nào cũng giữ gìn những cái suy nghĩ đúng thì tự nhiên cái ký ức nói chung đó, hay là khả năng truy xuất nói riêng giữ được cái cái năng lực của nó bình thường, khiến cho ta về già không bị mất trí nhớ. Như vậy cũng là một cái hạnh phúc của cuộc sống này. Nên vì vậy, gặp được Phật pháp, gặp được huynh đệ, có được cái môi trường đạo tràng, đây thực sự là cái hạnh phúc trong cuộc đời của chúng ta.
[1:21:25]Đã được như vậy rồi, ta đừng có mà phụ bạc cái nhân duyên này nha, cố gắng tinh tấn tu tập. Mà nhớ rằng, đừng
[1:21:37]có tu một một mình. Phải nhớ, mình giúp thêm một người nào biết tu thì nó bảo đảm cái nhân duyên Phật pháp của mình ở đời sau được bền vững. Còn mình tu một mình thì không bảo đảm cái nhân duyên Phật pháp ở đời sau. Là vì sao vậy? Vì đó là nhân quả. Mình cứ đem đạo lý đến cho nhiều người thì tự nhiên cái nhân quả bảo vệ lại cái đạo lý cho mình ở nhiều kiếp sau. Còn nếu mình chỉ tu một mình, kiếp sau mình gặp lại Phật pháp hay không, không biết chắc à. Nhưng mà nếu mình đem Phật pháp đến cho nhiều người thì một điều hết sức là bảo đảm là kiếp sau ta gặp lại Phật pháp rất là sớm. Cho nên ta tu thì đừng có tu một mình.
[1:22:28]Đi đâu thì có thể một mình. Đi chùa thì phải mấy trăm mình cùng cùng đi, nhớ như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.