[0:00]Cái người mà khôn á, khi thấy mình nghèo, đi quanh lại, chịu khó làm phước, bố thí, cúng dường. 5 năm sau, 10 năm sau, mình gặp rất nhiều chuyện may để mà thành công phát đạt. Ta muốn đạt được cái gì, ta phải đi vòng để gieo cái nhân.
[0:37]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính cám ơn Thượng tọa.
[0:47]Thực ra thì những vị tăng ni mà về Bình Phước để làm đạo hầu hết là những anh hùng của đạo Phật. Tại vì cái tỉnh Bình Phước rất là khó khăn, xa xôi. Những người về đây làm đạo, giáo hóa, xây chùa, độ chúng, đều phải chịu nhiều cái vất vả, thiệt thòi hơn ở những vùng khác. Cái sự khó khăn ở Bình Phước nó giống như ở Tây Bắc á, ở Tây Nguyên á, thật sự là khó khăn. Nên cái công đức này đầu tiên là chúng ta tán thán lên Hòa thượng Trưởng ban Trị sự Thích Nhuận Thanh. Hòa thượng ngồi trong đây, trụ trì chùa Thanh Long này. Dạ. Cái buổi đầu để mà xây dựng giáo hội, xây dựng Phật pháp ở cái vùng này cực kỳ
[1:48]khổ sở. Chùa không có gì hết, chỉ có cái mái lá. Mưa xuống thì ngồi trong nhà phải che cái dù, hoặc phải mặc áo mưa, không có một cái gì. Nước thì phải xuống dưới làng tự gánh lên mà xài, trên đây không có gì hết. Ngay buổi đầu Hòa thượng về đây mà mà gánh vác, chủ trì, chịu đựng mà tập hợp để làm thành cái giáo hội cho tỉnh Bình Phước á, trải qua mấy mười mấy hai mươi mấy năm như vậy thì hôm nay cái bộ mặt Phật giáo giáo hội của tỉnh Bình Phước đã bắt đầu đi vào nền nếp ổn định. Rồi chư tăng ni ở các nơi cũng về Bình Phước mà dựng lập đạo tràng, xây chùa. Cũng là thứ nhất là ta cũng cám ơn bên chính quyền
[2:33]rất là hỗ trợ cho Phật giáo được phát triển từng bước từng bước. Ta cũng cám ơn các vị lãnh đạo giáo hội từ Trung ương và nhất là Hòa thượng Nhuận Thanh, Trưởng ban của ta, cũng tạo điều kiện cho các tăng ni về đây mà hoạt động, tu tập, giáo hóa. Và nhất là những vị tăng ni mà chịu về đây đã là anh hùng. Nên nhiều khi ta nhìn thấy các vị mặt mày xơ xác à vì quá nghèo ở đây, nhưng mà lòng ai, trái tim ai cũng là một anh hùng mới dám về vùng này. Đi về tới cái vùng cực khổ như vậy mà chiến đấu mà độ chúng sinh. Mà cái chúng sinh ở vùng này không phải là mọi người đều đã biết đạo. Có người có cái tâm mộ đạo nhưng số đó ít,
[3:19]còn đa phần người ta cũng chưa có duyên nhiều. Quý thầy quý cô về đây bắt đầu để gieo cái mầm, gieo cái duyên lại cho cái Phật pháp nảy nở về đây, mà cũng phải bao nhiêu thế hệ sau bắt đầu mới trở thành cái thuần thành mới có trái ngọt. Còn ngày hôm nay là quý thầy quý cô về mới có là những người đi gieo mầm, cho nên quý thầy quý cô gieo nhưng quý thầy quý cô không có hưởng, đời sau mới hưởng. Nguyên tắc là như vậy. Những người trồng cây thì thường ít có được kịp cái hưởng cái trái, thế hệ sau mới hưởng vì cái cây Phật pháp nó giống như cây măng cụt vậy đó, mấy chục năm nó mới ra trái được là vậy.
[3:54]Cho nên quý Phật tử mà nhìn thấy quý thầy quý cô ở Bình Phước thì lòng mình phải thương kính nhiều hơn, nhớ như vậy ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thì nhân hôm nay là do Hòa thượng Trưởng ban
[4:16]thay mặt Thường trực Ban Trị sự sai bảo, cho nên chúng tôi cũng về đây có vài cái lời đạo lý chia sẻ nhân cái mùa hạ này. Thì cái bài pháp hôm nay, một bài pháp vui vui nghe cho đỡ buồn: Đi Vòng Một Khắc, Đi Tắt Một Ngày.
[4:38]Nói lại cái câu một cái câu tục ngữ, ca dao, thành ngữ của ông bà mình. Ông bà mình có rút ra một cái kinh nghiệm thế này: Đi vòng thì một khắc mà đi tắt thì một ngày. Thì vì đây là cái kinh nghiệm cái kinh nghiệm đó nó nó nằm ở trong cả cái đạo lý mà chính đạo lý mới phát hiện ra điều này rõ hơn. Nói chúng ta nói vui, ví dụ thế này: Ví dụ bây giờ ở Đồng Xoài có một người mới hỏi người kia là: "Chùa Thanh Long ở đâu?" Cái ông kia ổng chỉ ổng chỉ hướng là: "Bây giờ đi về cái hướng tây nam, theo cái tay tôi chỉ, chỗ đó là chùa Thanh Long." Thì ông kia ổng bắt đầu ổng mới đứng ổng nhìn ra cái hướng tay chỉ đó ổng đi thẳng,
[5:22]đi thẳng băng từ cái chỗ mà ổng đứng ở giữa cái phố của Đồng Xoài đó ổng nhắm hướng đúng tây nam theo cái bàn tay của ông kia chỉ, ổng đi thẳng như vậy thì chừng nào tới?
[5:37]Từ Đồng Xoài mà đi thẳng đúng hướng tây nam để hướng về cái chùa Thanh Long này thì chừng nào sẽ tới đây ạ? Một tuần sau tới, tại vì bị công an bắt vô đồn hết 7 ngày.
[5:53]Là đi thẳng như vậy là leo qua hàng rào nhà người ta, leo nóc nhà người ta, thấy không, leo qua chuồng gà người ta, thế nào cũng bị người ta bắt đem giao công an thì phải năn nỉ ỉ ôi rồi mới ra khỏi đồn công an rồi mới đi tiếp. Còn một người khác họ đi vòng, khi mà ngó chỉ hướng đó rồi, họ xuống họ dắt xe họ đi theo cái đường lộ á, đi vòng qua vòng lại vòng lại, cái đâu mười mấy phút sau họ tới chùa mất á. Nên họ đi vòng vòng vậy đó, còn cái người mà nhắm thẳng vậy thì leo qua nóc nhà, leo chuồng gà, leo qua hàng rào người ta thì thế nào cũng bị bắt. Cho nên thực sự cái con đường mà gọi là đi thẳng
[6:25]tắt chính là con đường không đi được, còn cái con đường vòng mới là con đường đi đến được. Đó là cái cụ thể, còn mọi điều trong cuộc sống này đều y hệt như vậy. Ví dụ bây giờ ta nói một cái chuyện một cái chuyện thế gian thế này: Có hai người đó họ thương nhau, thương nhau họ cưới nhau, cưới một thời gian họ chán nhau. Chán nhau xong rồi bắt đầu mới đem cái việc này ra mổ xẻ. Nói: "Vợ chồng chúng tôi chán nhau đến cái độ bây giờ chỉ muốn ly dị, gặp mặt không muốn nói chuyện."
[7:02]Đem cho chuyên gia tâm lý chữa trị rồi tư vấn tình cảm đủ thứ khắp nơi, mà nói: "Cũng ráng lắm thấy vì mấy đứa con, lỡ có con rồi, giờ hổng lẽ bỏ nhau, chứ thiệt gặp mặt bả muốn nói chuyện mà bả gặp mặt tôi bả cũng hổng muốn ngó. Hầu nấu cơm tôi ăn ăn, bả cũng hổng cần." Kìa chứ hồi xưa làm sao? Nói: "Hồi xưa thương nhau tha thiết, thề non hẹn biển rồi mới chịu cực mà cưới, mà cưới khổ lắm chứ đâu phải là dễ cưới. Cưới hai bên gia đình đâu có chịu, thành thử là phải làm đủ trò đủ mánh hết rồi gài hai ông bà già hai bên vào cái thế kẹt rồi đành phải cho cưới. Nói giả bộ là gì đó tùm lum đại khái vậy,
[7:39]nhưng bây giờ thì không thương nhau nữa." Thì mọi người mới khuyên: "Thôi bây giờ phải nghĩ tới con, nghĩ tới ngày xưa mà ráng thương nhau đi để xây dựng lại hạnh phúc gia đình." Kết quả là không làm được.
[7:53]Kết quả không làm được, vì sao vậy? Vì họ nói là không có tình thương thì thôi ráng khởi cái tình thương lên. Xin thưa, cái tình thương không có tự khởi lên được. Không nói: "Muốn thương là thương," không có chuyện đó. Trên đời này không có chuyện muốn thương là thương, muốn ghét là ghét, tất cả đều làm sao? Có có cái nguyên nhân ở vòng ở phía sau, nhớ như vậy. Chúng ta trên đời này gặp nhau thương nhau chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì điều gì? Ta có ân nghĩa, ân tình đời trước. Không ai tự nhiên gặp nhau thương nhau cả. Mà đời trước mắc nợ nhau nhiều, có ân nghĩa nhiều thì đời này thương nhiều, còn đời trước cái ân nghĩa ít thì đời này thương ít.
[8:43]Tất cả đều là nhân quả chứ không có cái gì khi không muốn thương là thương. Nói: "Nói như Thầy nói có đúng không chứ con thấy ví dụ như bây giờ thấy có cái cô đó cô đẹp, bao nhiêu anh chàng thương. Thì như vậy là không lẽ là bao nhiêu anh chàng mắc nợ cổ hả?" Cũng có thể là cái thứ nhất. Cái mà bao nhiêu anh chàng mà thương một cái cô gái đẹp ở trong làng á thì thứ nhất là bản năng háo sắc tự nhiên của người đàn ông chứ chẳng phải là duyên nợ, tình nghĩa gì. Cái thích đó chưa được gọi là tình yêu thương đậm đà có thể hy sinh chết sống vì nhau để theo nhau sống một đời, hổng phải. Cho nên ta phân biệt cái háo sắc với tình yêu thương nặng lòng,
[9:28]nhớ nhung, chịu đựng cực khổ khác nhau rồi nha, khác nhau à, hai cái đó khác nhau xa. Chứ không phải thấy người ta thích mình là nói người ta yêu mình, không có. Cái thích đó là cái háo sắc của con người. Nó khác với cái tình yêu thương do duyên nợ đời trước, cái đó khác nhau hẳn. Cho nên bây giờ ấy thầy trò cũng vậy. Ví dụ bây giờ mấy vị về đây làm đạo, xây chùa thì cũng được Phật gia hộ đó, cũng có cái duyên với cái đất này đó, nhưng mà Phật tử có đông không? Phật tử có đông không ạ? Phật tử theo quý thầy quý cô đây có đông không? Đông không? Nếu đông là do cái gì?
[10:13]Đời trước mình đã kết duyên lành với chúng sinh rồi, bây giờ tự người ta kéo tới, người ta thương mến, người ta vâng lời, tu tập, cúng dường, thừa sự, ủng hộ. Còn nếu đời trước mình không có gieo duyên nhiều thì chùa cứ vắng vắng, lạnh lạnh. Nhiều khi cứ muốn cho chùa đông nhưng mà người ta không tới rồi nói: "Ủa tôi đâu có lỗi gì đâu mà sao Phật tử bỏ tôi?" Không phải họ bỏ, cũng không phải họ ghét, nhưng mà họ không nhớ mình, họ không nghĩ tới mình. Mà tại sao họ không nhớ mình, không nghĩ tới mình? Bởi vì đời trước sao? Ít duyên quá. Chỉ là vậy thôi. Nên nó nó là một cái con đường vòng từ đời xưa, còn bây giờ ta có dùng chiêu trò nói:
[11:01]"Thôi bây giờ tôi muốn cho Phật tử đông cái tôi mời gánh hát về hát một bữa đêm cho nó nó vui vẻ để mời dưới làng họ lên họ coi, nhờ vậy cái họ biết tới chùa." thì cứ làm. Thì mời gánh hát về hát ì xèo rôm rả một đêm, mọi người nghe cái gì vui vui đó họ tới, tới được đêm đó, đêm sau họ cũng biến mất không có. Tại vì cái mọi chuyện đều có cái nguyên nhân vòng ở phía sau, chứ không phải là cái trước mắt. Cái trước mắt không bao giờ là sự thật, cái trước mắt không bao giờ là kết quả, cái trước mắt không bao giờ là nguyên nhân, nguyên nhân đều nằm bí ẩn ở phía sau cả, nhất là cái tình yêu thương của con người với nhau.
[11:46]Nên khi ta thấy một cái vị mà bước ra làm đạo mà được đông người ủng hộ thì không bao giờ nói là: "Vị đó ờ vị đó tại vì nó tài giỏi mà được nhiều người ủng hộ", không có. Tất cả đều do duyên đời xưa cả. Duyên đời xưa đã chịu cực chịu khổ mà kết duyên lành với chúng sinh. Nên nhiều khi nói gặp một ông thầy nói tự nhiên: "Phật tử chùa con vắng quá", nói: "Thầy đi ra thầy đắp đường đi". Nói: "Ủa, đắp đường sao?" "Ừ, cứ ra làng á, thầy chịu khó lấy cái cuốc, mấy cái chỗ ổ gà cứ một mình thầy đi thầy lặng lẽ thầy lấp mấy cái hố lại cho người ta đi qua đi lại. Vậy chứ năm năm sau bắt đầu có Phật tử tới chùa, mà phải năm năm.
[12:28]Người ta đi qua đi lại hết những con đường mà mình đã đắp, đi mà đi hết khúc đường này đắp đường, đi qua hết khúc kia đắp đường, năm năm sau bắt đầu chùa mới thịnh lên từ từ, từ từ. Cái con đường nó đi xa như vậy, chứ đừng có làm cái chiêu trò, đừng có lấy lòng, không cần phải chiếm cảm tình, không cần. Mà mình càng lấy lòng Phật tử, mình càng chiếm cảm tình Phật tử, mình càng thấp cái đạo phong mình xuống. Mình chiều người ta, lấy lòng người ta tự nhiên cái vị thế của một ông thầy, một bà sư cô bị giảm đi liền, là giống như phải chiều, phải luồn, phải nịnh, phải cúi, không làm chuyện đó. Mình đi đúng cái con đường của Phật pháp
[13:11]mà đi đúng như ông bà mình nói là đi vòng là đi rất là nhanh, cứ thanh thản gieo duyên đúng trong chánh pháp, làm cho chúng sinh mắc nợ mình, vậy đó, rồi họ tự nhiên họ tới chùa, mà tới chùa trong cái tư thế của một người Phật tử đi tìm đạo đàng hoàng, chứ còn mình không có luồn cúi ai. Tức là phải lấy lòng đó mà để được Phật tử tới chùa thì sao? Chùa mất cái đạo hạnh, ông thầy tu mất cái đạo phong, nên không có chiều. Mà vì sao mà phải cầu lụy nó như vậy? Bởi vì mình không có gieo cái ân nghĩa với Phật tử, cho nên muốn người ta tới phải chiều, phải lụy. Mà chiều lụy bằng cái gì? Bằng những cái phương pháp sai với đạo lý
[13:55]thì mình tổn phước chứ không phải là được phước. Còn mà gieo duyên đàng hoàng cái chùa sẽ thịnh lên từ từ, thịnh lên từ từ mà đúng trong chánh pháp. Cho nên là ví dụ đời xưa mình ít duyên, đời này mình cứ gì, cứ đi đắp đường, bắc cầu cho người ta đi, rồi cứ đi xin tiền ở nơi nào đó không biết về phát quà cho mấy người nghèo, vậy đó. Mỗi lần gặp ai mình nói vài cái câu đạo lý ngắn ngắn, nói nhiều người ta không nghe đâu, chưa nghe. Cứ như vậy, từng chút, từng chút như vậy mà từ từ thành cái duyên. Rồi vậy, ví dụ như chúng tôi vậy, nhiều khi có một cái cơ sở mới, cái kêu đệ tử về đó giữ. Chỗ đó người ta không ai biết đạo hết trơn.
[14:38]Không ai biết đạo người ta chả thèm tới chùa, người ta chẳng quan tâm. Nói: "Mình, người ta không đến với mình thì mình đến với người ta". Cứ vậy đó, cứ làm ít quà, ít bánh, cái xách từng túm từng túm vậy đó đi thăm, đi thăm cả làng, đi thăm hết nhà này tới nhà kia. Cứ tới nhà là chào hỏi, cũng không cần bước vô nhà, chào hỏi người ta, cho người ta một ít bánh, đây bánh chay của chùa làm, mời quý đạo hữu ăn cho vui, đó. Nói: "Thầy ở đâu?" Nói: "Đó đó, chùa thầy đó ngay góc đó đứng dòm thấy". Mình về cất chùa gần đó người ta cũng không thèm tới, người ta không thèm để ý nữa. Đến nghĩa là không có duyên rồi người ta không quan tâm tới nhau.
[15:16]Nhưng người ta không quan tâm mình, mình quan tâm tới người ta. Cứ đến thăm từng nhà, tặng bánh tặng trái, đường xá trong làng hư, cưỡng lại cứ đi đắp. Vậy đó, bắt đầu người ta tới chùa từ từ, tới chùa từ từ. Người ta tới chùa rồi sao? Người ta tới chùa người ta phục vụ ít bữa cái hết duyên người ta bỏ chùa lại, rồi hết nợ rồi, ăn hết mấy cái bánh, ăn mấy cái bánh rồi tới chùa vài bữa, hết bánh rồi cái người ta đi về. Rồi khi người ta tới chùa mình mở cái lớp dạy đạo đức cho trẻ em liền. Mở cái lớp dạy đạo đức cho trẻ em mà cha mẹ nào mà không cần con mình đạo đức, cho nên là cha mẹ đều bắt con phải về chùa để học đạo đức,
[15:57]tại mấy ông thầy mấy mấy bà sư cô đó dạy đạo đức tốt quá. Thế là cái này là nhu cầu của cuộc sống thực tế, họ đến giao cho con em cho chùa để dạy đạo đức, họ mắc nợ chùa thêm một lớp nữa. Cái lớp thứ nhất chỉ là mấy cái bánh thôi, mấy cái bánh ngọt bánh gì chùa nấu bánh chay vậy đó. Quý thầy biết làm bánh không? Quý thầy có biết nấu bánh không? Quý cô chắc nấu bánh ngon nè. Nhưng mà mới đầu chỉ là vài cái bánh gieo duyên, nhưng mà người ta vừa đặt chân tới chùa rồi mình kết một cái duyên đạo sâu hơn là giáo hóa, dạy dỗ mà nhất là dạy giùm con em người ta. Mấy đứa nhỏ nó cứ tới chùa cho nó ăn cơm.
[16:37]Đó, tới chùa là phải ăn, nghĩa là từ miếng cơm, miếng đạo lý, vậy mà duyên với chúng sinh từ từ được phát triển rộng rãi, rồi cái chùa đó sẽ thịnh lên từ từ. Quý thầy nhớ cái cách giáo hóa ban đầu là như vậy. Nhưng mà quan trọng là gì? Quan trọng là chính mấy thầy cô mình phải có đạo hạnh, có đạo lực, phải có chiều sâu tu tập nha. Vì khi mình kết duyên với người ta, đưa người ta về chùa rồi mà đạo hạnh mình không vững, không cứng thì sau này hệ quả xảy ra. Hệ quả xảy ra gì? Lời chê, tiếng khen, đủ thứ chuyện không hay. Cho nên khi người ta tới chùa rồi thì người ta phải chiêm ngưỡng cái cuộc đời của cái ông thầy, bà cô đó là sao?
[17:25]Tràn đầy đạo hạnh để mà cái sự kính ngưỡng nó lâu dài và cái ngôi chùa đó ấm cúng luôn, cái tiếng thơm đồn khắp luôn. Cho nên vậy quý thầy vừa có cái phương pháp để gieo duyên với Phật tử, cho Phật tử nợ chùa mà phải tới chùa, đồng thời song song chính mình phải tu cho cho vững vàng, cho giới hạnh, thiền định, tâm linh thật là chắc chắn. Nên cái mà cái sức hút của cái tâm linh nó mạnh hơn mọi điều trong cuộc sống này. Ví dụ như mà người ta thấy có tiền người ta thích tới, thấy ở đó có trúng số người ta thích tới, thấy có ăn ngon người ta thích tới, chỗ đó vui chơi người ta thích tới, nhiều điều trên cuộc đời này thu hút chúng sinh
[18:11]lắm, nhưng tất cả đều thua cái tâm linh. Nhớ, nếu nơi chùa ta có Phật là đã có tâm linh rồi, ta có kinh tụng là có tâm linh rồi, thì bây giờ ta cần cái đạo hạnh của Tăng Ni là một cái tâm linh cuối cùng thì thu hút được Phật tử về liền. Cho nên Phật là Phật bảo, kinh là Pháp bảo, Tăng Ni là Tăng bảo, ba cái điều đó mà hoàn chỉnh rồi thì Phật tử tự động cuốn về chùa liền, bởi vì ba cái bảo, Tam bảo đó đầy đủ. Mà Phật bảo thì đương nhiên là tuyệt đối rồi, chỉ cần dựng ông Phật lên là ta có Phật bảo, ta thờ kính đàng hoàng là có Phật bảo. Kinh tụng những bài kinh thật hay, bài kinh rõ nghĩa, đừng có tụng những bài kinh mà chẳng chẳng ai hiểu cái cái gì.
[19:00]Nhớ bớt giùm mấy cái mà cái chữ Nho khó hiểu, bớt giùm chú lại. Kinh phải có nghĩa rõ ràng thì như vậy ta có được Pháp bảo tươi sáng. Và cái cuối cùng, cái thứ ba là Tăng bảo, Tăng Ni phải tu hành đạo hạnh thật sự, ta đủ Tam bảo. Mà ta đủ Tam bảo rồi thì cái sức linh thiêng nó hiện ra liền, nó thành cái sức mạnh tâm linh cuốn mọi người về chùa hơn tất cả những trò vui của thế gian. Chúng ta nhớ cái điều đó là như vậy. Cho nên là quý thầy cô mình phải thúc liễm tu hành thật sự, phải thúc liễm tu hành, chứ còn mọi chiêu trò chỉ là tạm bợ mà thôi. Mà cái thúc liễm tu hành là gì? Là chính mình hướng về sự giác ngộ,
[19:47]giải thoát, một lòng hướng về giác ngộ, giải thoát, tâm đi vào trong cái hư vô của cái vô ngã buông xả, vậy đó, mà tự nhiên nó có cái sức mạnh thu hút. Nhớ, ta nhớ như vậy, ta nhớ giống như là một cái hố sâu thì mọi thứ đều trút xuống đó. Ta nhớ là biển cả thấp thì dòng sông các nơi đều đổ về. Ta nhớ cái chỗ trũng thì tất cả mọi thứ đều tuột về đó. Cho nên ta cũng vậy, ta phải là cái chỗ trũng, ta là hư vô thì từ tự nhiên tất cả chúng sinh kéo về. Cái nguyên tắc là như vậy, chứ không phải ta tràn đầy, ta tràn đầy thì mọi người rời xa ta. Nghĩa là sao? Cái bản ngã ta mà tràn đầy, cái tôi mình lớn quá,
[20:41]lúc nào cũng thấy mình là quan trọng thì tự nhiên mọi người xa lánh mình. Còn khi mình thấy mình không là gì cả, mình càng tu thì càng không thấy mình là gì cả, càng tu càng thấy mình là cát bụi, càng tu càng không có thấy mình không là gì trong cuộc đời này, tự nhiên chúng sinh hút về. Đó là nguyên tắc: cái không nó hút cái có. Đó là nguyên tắc: cái thấp nó kéo cái cao đổ xuống dưới thì ta là hư vô, ta là thấp thì tự nhiên chúng sinh kéo về. Đó là nguyên tắc độ sinh đó, muốn giáo hóa độ sinh phải hiểu cái nguyên tắc này. Ta thờ Phật với tất cả lòng tôn kính là ta được Phật bảo, còn thờ Phật mà không có tôn kính là không thành tựu Phật bảo trong chùa nha.
[21:32]Thờ Phật với lòng tôn kính tuyệt đối thì ta thành tựu được Phật bảo trong ngôi chùa. Kinh tụng là những bài kinh rõ nghĩa, ai đọc cũng hiểu, cũng thích thì ta thành tựu được cái Pháp bảo trong chùa. Rồi tăng ni tu tập đạo hạnh sâu dày, ta thành tựu được cái Tăng bảo trong chùa, mà có Tam bảo đủ rồi thì sức mạnh tâm linh của ngôi chùa đó là tràn đầy rực rỡ. Ta nói nói bây giờ khó độ, thôi con nít bây giờ nó nghiện game điện tử, người lớn thì mê nhậu, mê bài, rồi rồi rồi trong ngoài đời nó đủ thứ trò vui, cho nên người ta bỏ chùa. Câu đó đúng chứ không phải sai, nhưng chỉ bởi vì chùa chưa có sức mạnh tâm linh.
[22:17]Còn khi chùa có cái sức mạnh tâm linh rồi thì cái sức hút của tâm linh nó mạnh hơn tất cả những trò vui của thế gian, chúng ta phải tin chắc vào điều đó. Vì vậy mà thờ Phật với lòng tôn kính tuyệt đối, tụng kinh, lễ Phật hằng ngày, ngồi thiền để thành tựu được Pháp bảo và Tăng bảo rồi ta sẽ thấy cái sức hút của ngôi chùa. Mà chúng sinh lúc đó chúng sinh đến với mình sẽ có hai hạng: một hạng là có nợ với mình, có duyên với mình đời trước mà họ đến; hai là cái hạng chưa nợ, chưa duyên gì hết mà bị cái sức hút tâm linh của ngôi chùa mình mà họ kéo đến. Nên ta nhớ điều đó như vậy. Cho nên là có một hạng chúng sinh ta phải kết duyên với họ,
[23:03]nếu đời trước đã có duyên đời này tự họ tìm đến, nếu đời trước chưa kết duyên thì đời này mình phải kết duyên. Và một hạng nữa là khi mình tu tập vững vàng rồi thì tự cái sức hút tâm linh của ngôi chùa kéo mọi người về về chùa mà mà tu tập. Đó ta nhớ. Vừa rồi ta vừa nói với nhau những nguyên tắc để mà một ngôi chùa được hưng thịnh, thu hút được chúng sinh, hóa độ được chúng sinh, mà cái con đường đó là một con đường vòng dài dòng chứ không phải là một cái con đường đi thẳng tắp. Không phải là mình lấy lòng người ta mà người ta tới chùa, không phải, mà mình làm cho người ta mắc nợ người ta mới tới chùa, mà mình làm sao mình làm cho mình
[23:49]trở thành hư vô thì người ta tới chùa, nhớ như vậy. Có hai nguyên tắc để làm người ta tới chùa cho đông: một là làm cho chúng sinh mắc nợ mình, đó thì quý thầy quý cô tự suy nghĩ ra, mình về cái chùa của mình làm sao cho quanh làng mình đó người ta phải mắc nợ ở chùa hết thì người ta sẽ tự tới chùa, là đó nguyên tắc thứ nhất. Nguyên tắc thứ hai, mình làm cho mình trở thành hư vô thì tự nhiên tất cả những cái có kéo về hết, bị hút về hết. Vì mình hư vô là gì? Là mình như cái trũng, mình như một cái hố sâu thì mọi thứ nó tuột về đó hết. Còn nếu mình không hư vô, mình không hút ai được, nhớ như vậy.
[24:31]Mà làm sao để cho mình trở thành hư vô? Thì tâm phải thanh tịnh, phải hướng về vô vô ngã, lúc nào cũng nhớ rằng chẳng có gì là ta. Đó là những nguyên tắc để tu tập đó. Nên càng tu, bản ngã càng nhỏ; càng tu, đạo đức càng sáng. Nhớ ta nhớ một nguyên tắc thế này: cái ngã ta nhỏ lại thì cái đạo đức ta lớn ra, còn cái bản ngã mình lớn ra thì cái đạo đức mình nhỏ lại, đó là nguyên tắc. Mà tu là làm cái gì? Là diệt bản ngã chứ không gì hết trơn á, làm cho bản ngã mình nhỏ dần nhỏ dần lại, mà khi bản ngã nhỏ dần nhỏ dần lại thì cái đạo đức mình sao? Sáng ra, sáng ra. Mà có dễ làm cho bản ngã mình nhỏ lại không?
[25:19]Dễ không ạ? Dễ không? Lấy dao cắt nó không đứt, lấy búa đập nó không vỡ, mà chỉ có dùng trí tuệ, lễ Phật cho nhiều, mài nó từ từ từ từ từ từ. Vậy chớ mà nhiều khi mình có một cái sai nào thầm kín trong tâm, cái bản ngã nó không có chịu mất à, không chịu mòn á. Nói tội mòn như đá mài dao, nói bản ngã mình nó mòn như đá mài dao mới đúng á, nhưng mà phải tu cho đúng đường. Nãy ta ta nói một vài cái nguyên tắc thì để cho mình xây dựng cái ngôi chùa mình được hưng thịnh. Còn mà chùa mà bây giờ như ngày hôm nay ta ngồi đây với nhau hỏi chùa quý vị có đông Phật tử không? Nói: "Đông", tức là đời xưa đã gieo duyên rồi.
[26:09]Bây giờ ta tiếp tục gieo duyên bằng cách giáo hóa chúng sinh, làm cho chúng sinh mắc nợ mình. Bây giờ ta nói vài nguyên tắc về cái mà đi vòng, một khắc mà đi tắt một ngày. Trên đời này ai cũng muốn giàu, như mình nói chuyện với Phật tử nè, trên đời này ai cũng muốn giàu, muốn có tiền. Mà muốn có tiền thì phải làm sao? Phải đi làm ăn, phải cày, cày vất vả thì mới có tiền, phải ráng làm lụng vất vả thì mới có tiền, đó là nguyên tắc. Nhưng mà đó là con đường đi thẳng á, nghĩa là muốn có tiền thì phải đi làm, đó là con đường đi thẳng. Nhưng có rất nhiều người ráng làm mà vẫn không giàu, đúng không ạ?
[26:59]Cũng ráng cày sâu cuốc bẫm, cày dữ lắm, vất vả, ôm chuyện này, bỏ chuyện kia, kéo chuyện nọ, đủ thứ, nhưng mà vẫn không phải là giàu. Vì sao vậy? Bởi vì thiếu thiếu phước của đời xưa. Cho nên cái người mà khôn á, khi thấy mình nghèo thì đừng có dại khờ mà dồn hết sức để đi làm,
[27:27]mà chia cái thời gian ra làm hai phần: một phần đi đi làm để kiếm tiền sống, một phần thời gian để đi làm phước. Vậy đó mà 10 năm sau bắt đầu cái số phận thay đổi, sẽ tự nhiên khá lên, may mắn đến nhiều hơn, cơ hội đến nhiều hơn. Chúng ta nhớ điều này: là cái sự giàu sang là do may mắn là chính, chứ không phải cái giàu sang là do ta cố gắng, nhớ như vậy. Tất cả những điều này, những ai kinh doanh làm giàu đều biết cả. Ví dụ nói: "Ủa, sao anh hay quá, bỗng nhiên anh anh anh vô đó anh anh mở một cái nông trại cả trăm hecta rồi anh trồng rồi tự nhiên bây giờ cái bán được hàng rồi cái giàu lên?" Xin nhớ là không phải là tại vì ổng nỗ lực
[28:22]ổng mở mang, ổng khai khẩn 100 hecta đất, ổng trồng cao su gì rồi giàu lên, không có, nhiều người làm theo chết hết. Mọi người làm giống nhau nhưng một người giàu lên, một người sạt nghiệp luôn. Vì sao vậy? Vì thứ nhất là cả hai đều đi vay tiền ngân hàng giống nhau, đều đem cái nhà mình đi đem vay, khẩn đất, trồng cây. Nhưng một ông á thì có người ta may mắn, người ta cho vay một phần lãi nhẹ, đất lại tốt, năm đó cái trúng lên cái cao su lên giá. Còn một ông thấy vậy bắt chước nhào vô trồng lên xong cao su xuống giá, không có tiền trả ngân hàng, siết mất cái nhà luôn, bay luôn cái miếng rẫy luôn.
[29:05]Tức là có những cái ta không tính trước được trong cuộc đời làm ăn của mình. Rồi thấy người ta vậy, người ta mua đất đem bán, mình cũng nhào vô mua đất bán, người ta giàu lên, mình sạt nghiệp luôn. Tức là làm giống hệt nhau nhưng mà người thành công, người thất bại, cái bí mật nằm ở chỗ cái cái phước ở đời xưa. Cho nên nói rằng: "À, tôi nghèo quá, tôi muốn làm ăn kiếm tiền, tôi ráng làm vất vả, chuyện gì tôi cũng ráng làm, chịu cực chịu khổ đêm hôm cũng ráng làm", nhưng càng làm càng nghèo, chỉ bởi vì thiếu thiếu phước, bởi vì họ đi con đường thẳng. Còn người khôn đi con đường vòng, đi quanh lại, chịu khó làm phước,
[29:45]bố thí, cúng dường, vậy đó, 5 năm sau, 10 năm sau, mình gặp rất nhiều chuyện may để mà thành công phát đạt. Ta nhớ, chuyển một cái số phận bằng nhân quả không đến liền trong một vài tháng, một vài năm, mà phải 5 năm, 10 năm mới có kết quả. Như có những người vậy, có những người mà trong đầu họ muốn cái gì, không nói ra thì cái đó tới liền, đạt được cái như ý liền. Thích có chiếc xe, ít bữa tự nhiên có chiếc xe; thích có cái nhà, ít bữa có cái nhà, mà ở trong đầu họ nghĩ thôi, họ không cần nghĩ nói ra. Vì sao vậy? Bởi vì họ được cái phước, trong kinh Phật gọi là phước như ý. Muốn cái gì thì được cái đó, thì mà họ không cần toan tính gì. Là vì sao?
[30:42]Bởi vì đời xưa họ thấy ai cần cái gì thì họ giúp cái đó. Những kiếp xưa họ đã có cái hạnh đó rồi. Còn ta, ta không được cái phước đó, bởi vì sao? Bởi vì đời xưa ta biết chúng sinh cần, người ta bỏ mặc, ta không cần, ta không nói tới, thì đời đời mình không có cái phước như ý. Nhưng mà bây giờ ta nhìn lại tâm mình xem. Ví dụ ta biết bên hàng xóm đứa nó đi học, nó cần chiếc xe đạp. Nói: "Con đi học ở đâu?", "Dạ con đi học cách đây 10 cây số", xa quá ha, "Đi bằng gì?", "Mỗi ngày con đi bộ, trời ước gì có chiếc xe đạp", "Ờ ha". Mình nghe thấy nó cần, rồi mình bỏ qua, thì đời đời kiếp kiếp mình muốn cái gì cũng không được.
[31:28]Còn ở đây trong cuộc sống hằng ngày, biết người ta thấy một điều rất vụn vặt, ai muốn cái gì thích mình đã để trong bụng rồi, tìm cách cho người ta rồi. Thấy đứa nhỏ đi học thích chiếc xe đạp quá, mình cũng chưa phải có tiền, nhưng mà ghi trong bụng, không hứa, nhưng mà để trong bụng. Để trong bụng cái ít bữa dành giụm thấy có tiền đi mua chiếc xe đạp đem về, "Ờ chú cho con á, cô cho con đi học", nó rất là mừng. Đó là những điều nhỏ nhỏ mà ta phải tích lũy từ kiếp này qua kiếp kia tới kiếp nọ. Cái tâm yêu thương chúng sinh, lúc nào cũng biết chúng sinh cần thích cái gì mình đều đáp ứng, giúp cho người ta, thì sau này cái phước đó là gì?
[32:06]Mình muốn gì khởi trong tâm là mình được cái điều đó. Cho nên cái con đường mà để ta đi tới cái sự giàu sang, thịnh vượng, cái đi đi thẳng tức là ráng cày mà làm không thành công. Mà chính ta đi vòng vòng, bớt thời gian qua làm phước, bố thí, cúng dường, đắp đường vậy đó, mà 5-10 năm sau cái điều may mắn tự nó nó tới rất là nhiều. Ví dụ bây giờ mình muốn khỏe mạnh. Giờ mình nói: "Sao sức khỏe tôi không có khỏe, cứ hay bệnh?" Cái giờ cái con đường mà đi thẳng là đi làm sao? Là uống thuốc cho khỏe, phải không ạ? Uống thuốc bổ cho khỏe, rồi tập luyện, phải không ạ? Đó, mình tập thể dục nè, mình uống thuốc, rồi ăn bồi dưỡng, ăn gì?
[33:00]Ăn ăn cái gì bổ kìa? Thầy cũng không biết nữa. Gì? Ăn thịt phải không à? À, ăn thịt, ăn cá, cái gì bổ bổ nè? Lâu lâu nghe nói giờ quên mất cái gì bổ nè. Tay gấu, à! Cái gì nữa nè?
[33:22]Gì đó, đại khái mình ăn đồ bổ nè, uống thuốc bổ, rồi tập luyện, mình nghĩ như vậy sẽ được sức khỏe không ạ? Xin thưa, những điều đó các ông vua ngày xưa đều làm và ông nào cũng khoảng bốn mấy tuổi chết sạch. Bốn mấy tuổi, năm, ông giỏi lắm được 51, 52 chết hết trơn. Mà ba cái đó là mấy ổng rất là đầy đủ. Thuốc mấy ổng đầy đủ, có ngự y bên cạnh mà, ăn uống thì một bữa ăn khoảng ba bốn chục món ăn, thịt thà gì cũng có hết. Tập luyện thì có chế độ tập luyện, mấy ông nào cũng giỏi võ cả, vua ông nào cũng giỏi võ. Nhưng mà năm mấy tuổi chết. Đó là con đường thẳng á. Còn con đường vòng để tạo nên cái sức khỏe là cái gì?
[34:08]Trồng cây, phóng sinh, đi đắp đường.
[34:15]Cái người mà trồng cây xanh nhiều, người đó sẽ sống lâu, người đó có sức khỏe. Đó. Còn cái người mà hay phóng sinh, thì cái mạng mình nó bền vững. Còn cái người mà hay đi đắp đường, bắc cầu cho người ta đi, thì được cái sức mạnh cơ bắp. Còn cái ba cái mà đi thẳng á: uống thuốc bổ nè, ăn cho bổ nè, tập luyện, ba cái đi thẳng coi vậy chớ không phải là cái gốc. Con đường đi thẳng đó nó không bền. Nó cũng cần, mà nó không bền. Mà khoa học thì chỉ thấy cái đó thôi, thấy cái người đó yếu, ờ yếu thì thôi kê đây là thuốc bổ nè, rồi tập luyện nè, đó. Nhưng mà rồi tới chừng chết, ngã lăn đùng ra chết liền.
[34:59]Thấy mập mạnh vậy chớ tự nhiên nhảy tê tê tê xuống rồi nằm một chỗ rồi ít bữa sùi bọt mép chết luôn. Còn cái người á mà cứ đi trồng cây xanh, trồng rừng, thấy đâu có đất là cứ trồng, trồng đất mình đã rồi qua đất người ta trồng giùm cho người ta, rồi khẩn đất trồng rừng, cái người đó tự nhiên rất bền bỉ, rất là sống lâu. Rồi đi phóng sinh, đó cứ lâu lâu mua cá đem ra sông thả, vậy mà sức khỏe bền bỉ. Mấy người đó vậy chớ sống rất là dai. Đó là con đường đi đi vòng. Dĩ nhiên là nó đi vòng đi tắt gì cũng cần cần cả hai. Rồi bây giờ muốn người muốn đẹp. Muốn đẹp thì làm sao ạ?
[35:44]Muốn đẹp thì vẽ lên mặt phải không ạ? Lấy cái gì bôi bôi lên đó, thấy người vẽ vẽ nè, bôi bôi bôi.
[35:56]Đó là trực tiếp á, làm cái đẹp liền.
[36:01]Rồi kỹ hơn nữa thì làm sao?
[36:06]Đi sửa, phải không? Đi sửa, cắt ra, lột ra, đắp vô rồi may lại rồi làm đủ trò hết trơn. Đó vậy. Nhưng mà nếu có phước á thì sửa xong nó đẹp, mà không có phước á, sửa xong nó thành ma. Nó hư á, xui cái nó sửa thành ma. Còn cái người mà ví dụ như trước khi đi sửa sắc đẹp á, họ có làm được một số việc phước, ví dụ như họ cũng đến chùa, họ cúng dường này kia nọ, thì cái khiến lúc đó họ may mắn họ sửa cái nó đẹp luôn. Còn mà không có làm phước á mà chỉ muốn đẹp bằng cách đi sửa thì thường là nó tệ hại hơn, nó xấu hơn như vậy. Chúng ta đã gặp nhiều người, những người rất là nổi tiếng, rất là xinh đẹp trong cái giới nghệ sĩ ở bên Mỹ cũng như cả Việt Nam.
[36:53]Đó, những người mà họ đã quá nổi tiếng rồi, họ quá giàu cũng đã quá đẹp rồi, mà họ muốn họ đẹp hơn nữa, họ đi sửa, sửa xong rồi thì sao? Rồi bỏ nghề luôn. Còn mà muốn mà đẹp bền vững thì sao? Muốn đẹp bền vững thì sao?
[37:13]Muốn đẹp bền vững kiếp này qua những kiếp sau thì sao? Sống đạo đức, nhớ nha, cái gốc đạo đức tạo ra cái sắc đẹp. Còn những cái ví dụ như ta cúng tượng Phật, ta trang trí hoa tượng Phật, thì cái đẹp đó cũng là cái đẹp bên ngoài. Trên đời này, ví dụ ta nhìn thấy một người đẹp, nhưng mà khi đến gần họ một thời gian ta chán là bởi vì sao? Bởi vì đời xưa họ gieo cái nhân là hình thức. Họ cúng hoa cho tượng Phật, họ cúng dường tượng Phật gì đó, thì đời sau này họ cũng được cái đẹp mà cái họ cũng có cái phước, cái lộc nơi cái đẹp của họ khiến cho nhiều người vì thích cái đẹp của họ mà cũng mời họ làm người mẫu,
[37:57]rồi thích họ, cho họ tiền rồi cũng làm được nghệ sĩ gì đó một thời gian, nhưng mình sống gần mình rất là chán vì không có đạo đức. Còn cái những người mà họ xây dựng cái sắc đẹp bằng xây dựng cái tâm hồn, tâm sinh tướng, xây dựng cái đạo đức trong tâm, xây dựng cái đẹp ở trong tâm, xây dựng cái từ bi, khiêm hạ, yêu thương, trí tuệ, nhân đức, nhẫn nhục, thì khi họ đạt thành cái sắc đẹp đó, cái sắc đẹp từ cái nội tâm đó nó chấn động cả trời đất. Đó là cái sắc đẹp của những vị thánh, sắc đẹp của những thiên nữ ở trên trời. Những cái đẹp đó mà ta càng đến gần, ta càng yêu càng quý, vì cái nó đẹp từ trong nội tâm ra tới bên ngoài.
[38:45]Cho nên chúng ta hay thường nghe các hòa thượng dụ khỉ chúng ta, nói: "Con muốn đẹp không? Con đi cúng hoa chưng Phật", cái mình cũng nghe lời, mình cúng hoa chưng Phật, dọn dẹp bàn Phật, thì đúng là cũng cũng đẹp được chứ không phải không. Nhưng mà nó không giống như Phật nói. Trong kinh Phật vậy đó, Phật mới nói nhân quả của một cái người đẹp hay không xấu là do gì? Do cái đạo đức. Cái người mà thường hay nổi sân thì người đó sẽ xấu, còn người nào từ bi, hiền lành người đó sẽ đẹp. Đức Phật dạy rất rõ trong Tăng Chi Bộ Kinh. Nên nên cái khi mà ta nổi sân thì ta tạo hình cái gương mặt mình sao?
[39:32]Có ai nổi sân mà mặt đẹp không? Khi ta nổi sân, ta thể hiện cái sân cho mọi người biết rằng tôi đang giận, thì ta phải tạo hình cái gương mặt mình sao? Làm sao ạ? Mặt phải nhăn, mắt phải trợn, phải không ạ? Lúc đó tạo hình xấu, mà nó thành cái nhân quả liền. Ý là như vậy. Còn cái ta sống nhân đức, hiền lành, yêu thương, lúc đó ta đang tạo hình gương mặt mình đẹp. Ví dụ như bây giờ, mình ở trong chùa rồi có mấy đứa có cái cây xoài nó ra trái, mấy đứa leo vô cái nó nó nó nó lén nó ăn cắp xoài, cái mình đi ra mình bắt gặp. Lúc đó là lúc mình gieo cái nhân đẹp hay xấu là ngay lúc đó á. Mình mà muốn gieo nhân xấu, lúc đó mình trợn mắt lên:
[40:16]"Tụi bây là đồ quỷ, vô phá chùa!" Đó thì bắt đầu gieo nhân xấu. Còn lúc đó mình cười, mình nói: "Thôi, thôi, thôi, từ từ con, xuống, không để té. Lại đây cô hái cho ăn." Đó, lại đây lấy cây khoèo, "Vô đây ngồi con." Bắt đầu chính mình gọt ra lấy nước tương với đường rồi cho nó ăn, ăn xong cái dụ: "Thôi con tới, tối nay tới tụng kinh nha." Đó, mình tạo hình gương mặt đẹp, mà gieo duyên chúng sinh nó về nó đồn hết khắp xóm luôn. Nói: "Trời, cái sư cô dễ thương quá, con đi ăn cắp xoài cô không la con, mà cô còn kêu con xuống cô gọt xoài cho con ăn." Cả xóm đồn, cả xóm nó đồn nhau là: "Cái sư cô đó đạo đức quá,
[40:52]từ bi quá." Nó có chút xíu đó thôi, chút xíu đó thôi, mình thành đẹp hay thành xấu, mà độ được chúng sinh hay không, nó tạo hình gương mặt ra sao. Cho nên là, mỗi ngày ta nhìn cái gương mình là ta, cái gương á, ta nhìn cái mặt mình là ta biết mình đã tạo hình trong quá khứ như thế nào. Nếu mình nhìn vô cái gương mà thấy mặt mình nó xấu quá, thì biết rằng mình sao? Lòng mình còn nhiều cái sân si, ích kỷ, vậy thôi. Mà nếu nhìn vào gương thấy mình đẹp, thì biết rằng mình, cái tâm mình đã khá tốt. Còn cái loại mà đẹp mà cái vỏ bên ngoài, coi chừng ta cũng bị lầm nhiều lắm á. Cả thế giới này đều bị lầm bởi cái nét đẹp bên ngoài,
[41:34]mà đa phần những cái người mà họ làm trong cái thế giới của cái việc trình diễn á, biểu diễn á, họ cần cái đẹp bên ngoài, mà họ chạy theo cái đẹp bên ngoài, rồi cái đẹp bên ngoài đó không có cái gì là bảo đảm bền lâu, con đường nó đi không bảo đảm, nha. Rồi bây giờ, ví dụ bây giờ ta muốn có quyền, có chức, thì ta làm cái gì? Ta chạy, phải không nè? Chạy chọt, ta vận động ngoại giao, ta hối lộ, ta mua chuộc để ta được lên cái chức. Nhưng mà cái chức đó nó không bền lâu, và nhiều khi thất đức, và nhiều khi phạm, vi phạm pháp luật. Còn cái con đường mà để đạt được cái chức vụ, địa vị, quyền lực trong đời là chính là cái gì?
[42:26]Chính là, thứ nhất là ta phụng sự, cứ cống hiến, phụng sự.
[42:33]Tại vì khi mình cống hiến, phụng sự thì tự nhiên cái địa vị mình, cái nhân quả mình được nâng lên. Cái thứ hai, mình khiêm hạ, mình tôn trọng mọi người thì cái nhân quả gì? Tự nhiên người ta tôn trọng mình, tức là mình ở địa vị cao. Và cái thứ ba là mình tôn kính những bậc đáng kính, thứ nhất là Đức Phật, thứ hai là những bậc Thánh, những bậc trưởng thượng, vậy đó. Có ba cái điều đó thì nhân quả sẽ đưa mình đến cái địa vị, vậy thôi. Đó, thứ nhất là gì? Cứ phụng sự, cứ cống hiến cho cuộc đời, cho đạo Pháp, đừng có tính toán, đừng có tính công. Cái thứ hai là gì? Tâm khiêm hạ, lễ độ, tôn trọng mọi người,
[43:20]lúc nào cũng thấy mình nhỏ, thẳm sâu trong tâm hồn lúc nào cũng thấy mình là nhỏ, khiêm hạ, cho nên nhìn mọi người đều mình yêu kính. Cái thứ ba là lúc nào cũng có cái thái độ tôn trọng, tôn kính đối với người trên, nhất là Đức Phật, Đức Phật là tuyệt đối tôn kính, sau đó là những bậc Thánh, và thứ ba là những bậc trưởng thượng, đó, thì cái người đó thế nào rồi cũng được vào cái địa vị tôn quý.
[43:53]Ví dụ như ta thấy một cái người, nhiều khi đứa học trò, ở sau lưng thầy cô giáo nó nói những điều xấc xược, xúc phạm thầy cô giáo, thì ta yên chí rằng cái thằng này lớn lên không bao giờ thành công được điều gì. Vì sao? Không biết kính trọng bậc trưởng thượng. Hoặc là có nhiều đứa nó hỗn láo với bố mẹ cũng vậy, sau lưng bố mẹ hay trước mặt bố mẹ mà nó vô lễ, không kính trọng bố mẹ, thì biết ngay cuộc đời lớn lên nó cũng chả thành công được, không có địa vị gì vì không kính trọng được các bậc trưởng thượng. Hoặc là mấy đứa nào mà thấy mấy ông già bà cả trong làng, trong xóm mà vô lễ thì đứa đó cũng không thành công gì
[44:35]vì cái nhân quả là nó không biết kính trọng các bậc trưởng thượng, cái đời nó không thành công gì hết. Còn mà mình thấy đứa nào nó cẩn thận lời ăn tiếng nói, thái độ, ánh mắt, nụ cười, đối với ai nó cũng hết sức cẩn thận, bày tỏ cái sự tôn trọng, thì ta yên chí một điều là đứa bé này lớn lên nó thành công, vậy thôi. Còn tăng ni cũng vậy, tăng ni mà muốn chứng Thánh hay không thì cái tâm đầu tiên là có tôn kính Phật tuyệt đối được hay không. Rất nhiều người khi đi tu rồi, chứ mà lòng tôn kính Phật vẫn chưa đủ, vẫn chưa đủ, cho nên cái đời tu mình nó lận đận, cái đạo hạnh không tiến xa. Còn người nào mà có cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối
[45:22]thì dù gì thì dù gian nan, vất vả gì đó, rồi từ từ cứ tiến lên thôi. Vì cái nhân mà tôn kính Phật tuyệt đối là cái chánh nhân rất là vững vàng, đưa ta, đưa ta đi lên. Đó, đó là cái cái con đường đi rất là xa thì lại đi đúng. Còn cái người nào mà muốn đi tắt, đi nhanh, đi thẳng: ví như muốn địa vị thì chạy chọt, muốn đẹp thì mình trang điểm, muốn mạnh khỏe thì uống thuốc bổ, muốn giàu thì ráng cày làm, những con đường đi thẳng đó đều không bền, không bền và nhiều khi không thành công. Còn ta đi vòng, ta sống một đời đạo đức, làm những điều công đức, rất mất thời gian, vậy đó mà thành tựu được, được kết quả tốt lành.
[46:11]Rồi bây giờ cũng vậy, cái người tu mình, cái ước mơ của người tu, công phu của người tu là cái gì? Nhất là người xuất gia,
[46:26]cái công phu chính của người xuất gia, người tu tập mình là cái gì? Là làm sao cho tâm được thanh, thanh tịnh, bớt vọng tưởng, hết vọng tưởng. Đó là ước mơ cả đời, hết đời này tới đời kia cũng chỉ mơ có nhiêu đó, làm sao cho ít vọng tưởng, bớt vọng tưởng, nhẹ vọng tưởng để tâm được thanh tịnh. Đó, mà vì mà nghĩa là: "Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện", tâm mà ổn định rồi thì việc gì cũng thành công được. Cho nên là cái người mà ta có cái chánh kiến á, mình tu học có căn bản thì ai nấy đều mơ ước một điều: giữ tâm được cho thanh tịnh. Ta có niệm Phật hay ngồi thiền gì cũng làm sao chế tâm được vào một chỗ, giữ tâm được thanh tịnh.
[47:18]Mà tâm được thanh tịnh rồi thì đạo lực nó nảy nở phát triển ra. Tâm được thanh tịnh rồi, một lời nói của mình như sấm như sét. Tâm được thanh tịnh rồi thì mỗi một cái lời nguyện của mình động lên trên tới cõi trời liền. Nên tâm được thanh tịnh rồi thì quỷ thần cũng phải kiêng nể. Nên cái người tu là cần cái tâm thanh tịnh ghê lắm. Tâm thanh tịnh rồi ta mới đi sâu vào được cái vô ngã, đi đến con đường giác ngộ được. Còn tâm loạn động rồi mình cứ mãi mãi là, là phàm phu. Có cố gắng thì cố gắng nhưng chưa bao giờ thực sự mình có cái đạo lực cả. Chỉ khi nào tâm ta thanh tịnh thì ta mới có cái đạo lực.
[48:01]Đó, nên người tu cái điều ước mơ tha thiết là tâm được thanh tịnh, bớt vọng tưởng đi, nha. Nhưng bây giờ làm sao bớt vọng tưởng thì cũng vậy, có một con đường đi vòng, con đường đi tắt. Ai thích đi tắt á thì cứ nhìn thẳng vô tâm mình mà hòng diệt trừ cái vọng tưởng. Đó là con đường đi tắt. Thì thành công hay không thì tự tu biết, mình không phê bình. Còn ai đi vòng thì ta đi qua con đường hơi thở, đi qua con đường tu tập hơi thở. Nói ủa, tại sao lại cái tâm là suy nghĩ, còn cái hơi thở là cái nó đi lên đi xuống ở phổi, mà tại sao lại muốn cho cái tâm, cái não nó thanh tịnh thì lại đi con đường hơi thở?
[48:53]Vì đây là cái cấu trúc cực kỳ tinh vi, phức tạp. Ngày xưa vậy, có một lần Đức Phật du hành đến cái xứ mà phía bắc của nước Kosala, Ngài đến cái khu rừng Icchānaṅgala, ở đó Ngài tĩnh tu ba tháng vào mùa đông. Thường thường ta nghe là Phật an cư ba tháng mùa hạ nơi này nơi kia, nhưng lần này Đức Phật lại tĩnh cư ba tháng mùa đông. Sau khi mà Ngài đã an cư ba tháng ở gần cái vùng mà Ngài tu đắc đạo đó, ở gần chỗ cây bồ đề đó, thì Ngài đi lên phía bắc, lên tới gần cái chân núi Hy Mã Lạp Sơn, đến Ngài giáo hóa ở cái xứ Ukkattha, rồi Ngài đi qua cái khu rừng Icchānaṅgala. Ở đó Ngài nhập thất ba tháng, không tiếp ai hết, không giáo hóa, không đi ra ngoài.
[49:44]Và dặn là chỉ những người nào đem cơm thì mới được vào, vào đem cơm rồi đi ra, hoặc lấy quần áo, lấy y phục đi ra giặt, chứ không có ai tiếp xúc, Ngài không nói chuyện với ai. Đó là những tháng mùa đông, à lạ như vậy. Sau ba tháng, Đức Phật xuất thất rồi Ngài mới giảng cái bài pháp cho chư Tăng nghe, mà khi giảng bài pháp đó, Ngài nói về hơi thở. Ngài nói thế này, "Ai an trú được trong hơi thở là người an trú trong sự thanh tịnh, trong sự cao cả và an trú trong pháp của Như Lai, đó là người tịnh trú, phạm trú, Như Lai trú." Nếu mà người nào an trú được trong hơi thở, Đức Phật dạy như vậy. Nên cả đời của Đức Phật dạy về cái tu hơi thở rất là nhiều.
[50:33]Mà sau này thì khoa học họ cũng đi vào họ nghiên cứu. Bên cái tập luyện nội công của Trung Hoa, của Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên cũng phải tập bằng hơi thở. Rồi cái yoga của Ấn Độ tập bằng hơi thở. Rồi cái cái lối mà thần quyền, bùa chú ở miền Khmer họ cũng tập hơi thở, cái hơi thở nó phát sinh ra cái năng lượng. Mà bên khoa học thì họ chỉ thấy thế này: hơi thở chỉ là khí trời, hít vô tới phổi thì nó chỉ là cung cấp oxy, thì cái oxy vừa chừng thì cơ thể khỏe, chứ oxy nhiều quá cơ thể cũng đâu có khỏe, tại vì nếu mà oxy hóa nhanh quá, cơ thể mình rất là mau già. Thì như vậy là nếu mà nói hơi thở thì cũng vừa thôi,
[51:20]chứ cái tác dụng hơi thở đâu phải là quá cao siêu. Nhưng mà trong thực tế, những cái người tu theo đạo Phật mà họ tu hơi thở họ đắc đạo, yoga họ tu hơi thở có thần lực. Những người tập luyện nội công của Trung Quốc, Việt Nam họ luyện hơi thở thôi mà họ thành nội lực, thần lực, đi trên mặt nước, rồi là dao đâm không lủng, vân vân, cũng là cái hơi thở. Vì cái như vậy cái cơ chế cái hơi thở mà khoa học biết được là thiếu. Chứ cái cơ chế của hơi thở nó cao siêu hơn. Khoa học chỉ biết có thế này thôi nè, họ chỉ biết là khi ta chú ý vào hơi thở thì cái thần kinh của ta được thanh tịnh, được thư giãn, bớt hoạt động, cái vỏ não nó bớt hoạt động.
[52:13]Thì cái điều này rất giống với thiền, khi ta chú ý hơi thở thì tâm ta bớt động. Bên khoa học họ cũng thấy điều đó, họ thấy khi một người họ đo trong cái điện não đồ, họ thấy cái người đó mà chú ý hơi thở một cái thì cái điện não đồ nó lắng xuống liền, nó bớt lăng xăng liền. Họ nói cái này có, cái này đúng nè, nhưng mà họ chỉ hiểu là cái cơ chế của thần kinh. Nhưng mà hơi thở nó sâu xa hơn, mầu nhiệm hơn, đó. Thì ở đây Đức Phật dạy chúng ta là muốn tâm thanh tịnh thì phải an trú được trong hơi thở. Đó, biết rõ hơi thở vào, biết rõ hơi thở ra, mà trong khi biết hơi thở vào, biết hơi thở ra, ta cũng biết luôn toàn thân của mình.
[52:57]Cái tu này nhẹ nhàng, không có cái gì phức tạp, ta chỉ ngồi bất động, buông lỏng, biết rõ toàn thân, rồi biết hơi thở vào, biết hơi thở ra, vậy thôi. Vậy đó mà từ từ tâm mình được thanh tịnh. Mà tâm được thanh tịnh rồi, mọi điều tốt đẹp mở ra. Khi tâm ta được thanh tịnh rồi, mọi điều tốt đẹp mở ra, giới ta dễ giữ hơn. Đó, rồi cái sự giáo hóa chúng sinh tự nhiên được dễ dàng hơn. Cái lời kinh mình tụng tự nhiên nó linh hơn. À rồi những cái điều mà mình đi cúng, mình chú nguyện cho chúng sinh nó có kết quả hơn. Cái tâm mình mà thanh tịnh ấy, còn ví dụ như cái người mà họ bị bệnh nặng, họ chưa phải chết, đến mình chú nguyện cho người ta,
[53:49]tự nhiên khiến khiến người ta gặp thầy gặp thuốc người ta hết bệnh người ta sống lại. Đó là những cái điều nó nó mầu nhiệm, kỳ lạ, không giải thích được, đó. Nhưng mà cái quan trọng là gì? Quan trọng là cái đạo lực của mình. Đó, nên cái người tu cái khát khao, cái ao ước của mình là tâm được thanh tịnh, bớt bớt vọng tưởng.
[54:14]Mà muốn tâm được bớt vọng tưởng thì cũng hai con đường, một con đường tắt và một con đường vòng. Con đường tắt là cứ ngồi canh thẳng cái tâm, nhìn vô tâm mà diệt trừ vọng tưởng, thì cái này tu mấy đời mình không biết, mà có khi càng tu càng bệnh. Càng tu càng bệnh là vì sao? Khi mình nhìn vô tâm mà tâm mình lại ở trên trên đầu, mình cứ canh cái đầu mình để mà diệt vọng tưởng thì cái lực, cái nội lực ở dưới bụng của mình từ từ nó bốc lên dần dần, bốc lên dần dần trên đầu. Khi mà nó trống cái lực ở dưới bụng rồi, người mình đổ bệnh ra, bắt đầu thận suy, gan suy, rồi tim suy. Đó là nguyên tắc. Cho nên nhiều người nói sao càng tu càng đổ bệnh,
[55:00]mất ngủ, người yếu, sỏi thận, tim yếu, huyết áp, rồi tiểu đường, chỉ bởi vì sao? Ta mất cái chân âm ở dưới bụng. Vì cái nội lực của con người nó nằm cái gốc, nó giấu ở dưới bụng á. Rồi nếu mà ta cứ để ý ở trên đầu thì lực bí mật, cái chân âm bí mật nó chạy từ từ từ từ từ từ lên đầu, thì đầu rất là căng mà nội lực mất, thì lúc đó tất cả bệnh tật từ từ đổ ra hết. Ta thấy cái người già nào cũng bị nè: thận suy nè, gan yếu nè, tim hư nè, mỡ cao nè, huyết áp nè, tiểu đường, rồi chấm dứt bằng một cơn gì? Bằng một cơn đột quỵ nằm luôn. Đó là cái tiến trình ai cũng đi tới hết trơn, nếu không bị ung thư.
[55:50]Còn bị ung thư thì rất là may mắn, mình chết trước rồi, còn nếu không bị ung thư thì cái tiến trình mọi người đều phải đi tới: thận suy, gan yếu, tim yếu, rồi mỡ máu cao, huyết áp, tim mạch, tiểu đường.
[56:07]Tất cả mọi người đều có một cái quy trình, rồi một hôm nào đẹp trời, đột quỵ, gục xuống nằm, xong. Ai cũng giống nhau hết trơn á, tất cả mọi người giống nhau có con đường đó hết. Hỏi một lớn tuổi rồi, hỏi những bệnh đó tất cả đều giống hệt nhau hết, nam cũng như nữ. Mà vì sao vậy? Bởi vì cái lực ở dưới bụng chúng ta bị mất, mất đi đâu? Chạy lên đầu. Thì nên vì vậy là là khi mà ta chú ý ở trên đầu thì ta đang tự sát, ta đang rút ngắn cái tuổi thọ của mình lại. Đấy có những đứa nhỏ nó chơi game nó đột quỵ nó chết ngay trong quán game luôn là vì sao? Vì tập trung trên đầu, cái tất cả mắt, tai của nó để mà nó nhìn cái màn hình, nó nhìn chăm chăm cái đôi mắt nó,
[56:55]lực nó lên tới cái nhìn màn hình và nó điều khiển. Lực cứ chạy lên chạy lên chạy lên, và nó tập trung luôn liên tiếp tám, chín tiếng đồng hồ rồi thì chân âm nó cạn, tất cả lực chạy hết lên đầu, đứt thở chết liền. Và cái việc mà chơi game nửa chừng chết trên thế giới ghi nhận rất nhiều. Rồi mấy đứa nhỏ khác cũng vậy, mê cái Facebook hay là mê điện thoại cứ nhìn vô đó bấm bấm bấm riết rồi khủng hoảng thần kinh. Những tình trạng bệnh do cứ chăm chăm nhìn màn hình đã xảy ra rất nhiều trên thế giới. Cho nên ta cứ chú ý lên đầu thì bệnh càng lúc càng mau xảy ra. Nên ở đây, khi ta tu tập thì ta làm sao?
[57:42]Bỏ cái đầu đi mà làm sao? Để tâm xuống dưới bụng. Đây là sự khôn ngoan, mà Đức Phật dạy ta làm sao? Biết rõ toàn thân, cảm giác toàn thân. Mà nội công của Trung Quốc, Việt Nam dạy ta cái gì? Để tâm ở dưới bụng, dưới đan điền, giữ cái nguồn sống nằm dưới đó lại, thì bắt đầu ta chống lại với tử thần, chống lại với cái sức mạnh của thời gian vô thường mà nó phá đi cái cơ thể của ta. Nên khi nào người nào khôn ngoan, lúc nào cũng để tâm ở dưới bụng thì cái nội lực nó phát sinh, cái nguồn sống nó được duy trì. Còn người nào quên cái bụng mà cứ để ý trên đầu, mắt cứ chạy theo cảnh, tai cứ nghe theo tiếng rất mau chết, vì sao?
[58:31]Vì lực ở dưới nó chạy, chạy lên trên đầu, mà nó chạy hết cái bụng rồi thì ngã quỵ chết liền. Còn mà nó không hết, nó còn ít thì thận suy, gan hư, tim hư, tim mạch, tiểu đường, máu cao, mỡ, huyết áp, rồi đột quỵ cũng chết, nhớ nhưng nó chậm hơn chút. Có một cái ông tài xế ở bên Nhật á, ông chỉ làm nghề lái xe tải thôi. Nhưng mà ổng được một ông võ sư mới nói thế này, võ sư nói: "Thôi anh đi lái đường hoài như vậy không có thời gian mà tập luyện thì tôi chỉ chỉ anh một cái: Lúc nào anh cũng để tâm dưới bụng, mắt thì dòm đường nhưng mà cứ để ý dưới bụng thôi." Thì ổng cũng nghe lời, cứ ngồi lái xe đường dài mà thời
[59:16]xưa nó không có bong bóng, nó không có túi khí, không có dây chuyền, không có cái đai kéo, hồi xưa sáu bảy chục năm trước á mà. Ổng cứ lái, lái nhưng mà không biết làm gì thì nghe lời cái ông võ sư cứ tâm để dưới bụng. Một lần đó cái xe tải của ổng tông nhằm một chiếc xe khác, tông trực diện. Tông một cái rầm! Ông tài xế bên kia chết liền. Chết là vì sao? Vì cái cái cái lực mạnh đập qua cái đập vô cái vô lăng, thì cái vô lăng nó đánh bể ngực chết liền. Tất cả tài xế đều bị chết là chết do bể ngực hết, là do cái vô lăng tay lái đánh vô đây. Ổng không chết. Ổng không chết thì người ta mới khi mà điều tra thì hai chiếc xe thì nó bẹp dúm cái đầu.
[1:00:00]Ông kia bể ngực gục xuống, máu lênh láng. Ổng không sao hết. Người ta nhìn lại sao thì thấy cái cái vô lăng của ổng á nó bẻ gập xuống, nó bẻ cong xuống. Tức là cái lực va đập rất là mạnh nó bẻ cong cái vô lăng xuống luôn. Nhưng mà nó không cái tay ổng vẫn chịu được. Tay ổng nó không bị thụng vô, còn ông kia nó thụng vô một cái nó đánh vô ngực, còn ổng ghìm được cái tay ổng, vẫn kềm được và kềm đến nỗi nó gãy vô lăng cong xuống nên cái vô lăng không đánh vô ngực ổng. Đó tay ổng chịu được. Nhưng mà hỏi ổng: "Tại sao cái lực đánh mạnh như vậy mà hai cái tay ổng kềm được cái vô lăng, mà cái vô lăng bằng sắt mà nó cong luôn mà tay vẫn ghìm được?" Ổng nói:
[1:00:36]"Ổng cũng không biết nữa." Hỏi ổng: "Sao ổng mạnh khủng khiếp như vậy?" Ổng nói: "Ổng không biết." Thì cuối cùng mới nhớ ra là cái ông võ sư dạy mình một cái chiêu bí mật của nội công: Để tâm dưới bụng. Vậy mà hễ đụng chuyện một cái, một cái nội lực bí mật nó tuôn ra hai cánh tay, nó kềm cái vô lăng lại, vô lăng bẻ gãy gập vô luôn, cái tay ổng không sao, tay ổng vẫn cứng ngắc, kềm được cái vô lăng, không bị bể ngực, thoát chết. Nên cái đó, nên mọi cái cái cái cái nguồn lực của người ta nằm ở dưới bụng á. Nên khi mình mà tu tập mà mình để thân ở dưới người, để thân ở dưới bụng, mình đẩy cái tuổi thọ mình xa ra dần xa ra dần.
[1:01:18]Đó là cái phương pháp, trừ trường hợp cái người bị định nghiệp, bị một cái tai nạn hay bị cái nghiệp phải bị chết thảm thì thôi. Còn nếu không phải bị định nghiệp mà mình để tâm được ở dưới bụng thì mình duy trì được cái sức khỏe và và cái tuổi thọ lâu dài. Đó là cái con đường khôn ngoan của cái người đi vòng. Muốn cái đầu thanh tịnh thì lại để tâm ở dưới dưới bụng nha. Còn cái người đi thẳng á, muốn cái đầu thanh tịnh thì để tâm canh cái đầu, thì cái người đó rất mau chết, mau bệnh, tim hư, gan nóng liền. Đó, đây là một cái phương pháp mà ngày xưa Đức Phật đã nói. Mình muốn tâm thanh tịnh cứ canh cái đầu.
[1:01:57]Đức Phật không, tâm thanh tịnh thì canh cái hơi thở. Nên cái người tu mình phải biết cái này. Cái người nhất là người xuất gia phải giỏi về hơi thở. Giỏi hơi thở là sao? Thứ nhất, nhiếp được tâm, mà nhiếp được tâm thanh tịnh đó là đạo lực, công phu, sự nghiệp của đời mình. Thứ hai, an trú trong hơi thở giữ gìn được sức khỏe. Mà có cái sức khỏe rồi thì mình mới làm được các Phật sự, mới tu hành được, chứ còn người yếu đuối rồi tu cũng không tu nổi, chứ đừng có nói mà đi hóa độ chúng sinh, đừng nói mà xây chùa hay đi thăm người này hay làm Phật sự kia. Nên cái hơi thở rất là rất là quan trọng như vậy.
[1:02:43]Hồi xưa vậy, lúc mà chúng tôi còn nhỏ, cái học cái bài về Tứ Diệu Đế. Học rồi cứ thắc mắc hoài.
[1:02:56]Tứ Diệu Đế cái Đế thứ nhất là gì?
[1:03:01]Cái Đế thứ nhất là gì? Giờ mà quên nữa là tự giận á.
[1:03:12]Cái cô ôm cái y kìa, Tứ Diệu Đế cái Đế thứ nhất là gì?
[1:03:19]Hờ, may quá, chứ cổ mà nói trật cái là thầy tự giận thầy chết liền á. Đế thứ hai?
[1:03:29]Hơ? Đế thứ hai? Đế thứ ba? Đế thứ tư? À rồi, thôi giỏi, cảm ơn sư cô nha. Mời ngồi xuống. Thì cái Tứ Diệu Đế, Khổ - Tập - Diệt - Đạo, này là mình có chết chứ cũng không được quên, vì đây là cái tuyên ngôn của ba đời mười phương chư Phật. Mà nếu Phật không nói ra, vĩnh viễn trên thế gian này không ai đủ trí tuệ để nhìn thấy nói ra Tứ Diệu Đế. Hồi xưa mình học nè, lúc còn nhỏ học mà không hiểu. Nói Khổ Đế cuộc đời là khổ, thôi đồng ý đi ha. Phật nói đời là khổ thì mình cũng chưa hiểu hết, thấy nhiều khi nó cũng vui, mà sao Phật nói gì cũng khổ, rồi cũng không hiểu hết nhưng mà thôi vì tin Phật mình chấp nhận.
[1:04:21]Chứ sau này tu lớn tuổi rồi thì mới thấy rằng đúng là Phật nói đúng, không có gì mà không khổ cả. Rồi cái nguyên nhân của khổ là cái Tập Đế đó, nguyên nhân của khổ là do cái gì? Do cái gì? Vô minh, chấp ngã, ái nhiễm, phải không ạ? Đó là cái nguyên nhân của khổ. Rồi bắt đầu mới nói tới Diệt Đế là cái cảnh giới mà không còn đau khổ là Niết Bàn, thôi đúng rồi đi. Thì vì tu để chứng Niết Bàn thì đúng rồi, nhưng mà để mà đạt được cái Niết Bàn á thì lại đưa ra Bát Chánh Đạo.
[1:05:01]Nói là Phật nói rất là lòng vòng. Hồi đó học sao nói: "Phật nói lòng vòng quá." Vì ngay cái đầu mà Khổ Đế thì cái kê ngay đó mà diệt cái là hết khổ chứ có gì đâu mà nói tới tới bốn cái phần sau nữa. À nói khổ, đây là nguyên nhân của khổ, rồi đây là diệt, rồi đây là nguyên nhân con đường đưa đến diệt. Phật nói vòng vòng quá đi. Nhưng mà rồi càng tu lớn rồi mới thấy cái chân lý chính là ở chỗ đó. Còn cái hồi nhỏ mình nói: "Trời khổ thì cứ ngay khổ mà diệt mau nó hết khổ chứ có gì đâu mà nói tới Bốn Đế. Rồi chỉ cần cái Khổ Đế rồi cái mình diệt sạch cái khổ rồi xong chứ có gì đâu mà nói tới Tứ Diệu Đế." Mà lớn rồi mới thấy cái con đường
[1:05:38]lòng vòng của Phật mới là chân lý, còn cái mà mình muốn đi thẳng đi tắt đi nhanh là cái tầm bậy của phàm phu ngu si. Nên tất cả chúng ta cũng vậy, hễ là đệ tử Phật ai cũng ao ước cái gì? Dứt trừ được vô minh, chấp ngã để đạt sự sự giác ngộ, Niết Bàn, ai cũng mơ ước điều đó. Nhưng mà mà nói là nguyên nhân của cái cái đau khổ là gì? Ngã, ái, phải không ạ? Nguyên nhân của đau khổ là vô minh, là ái, là ngã thì cứ kê ngay cái vô minh, ái, ngã đó mà diệt đi. Nhưng mà không! Rõ ràng Phật nói là Khổ, Tập, nguyên nhân của khổ là ái, ngã, vô minh thì cứ kê ngay vô minh, ái, ngã mà diệt, mà sao Phật không đụng tới nó hả nha.
[1:06:28]Tới chừng tu lại đưa ra cái gì? Bát Chánh Đạo. Trong cái Bát Chánh Đạo đó, từ cái Chánh Kiến, Chánh Tư Duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định, không nói một chữ gì tới cái là vô minh, chấp ngã, ái nhiễm cả, không nói tới. Mà trong khi ngay cái Đế thứ hai thì nêu đó là thủ phạm gây ra bao nhiêu đau khổ cho chúng sinh, nhưng mà tới cái tu không đụng tới nó nữa, nói tới Bát Chánh Đạo, tám cái con đường không đụng tới gì tới cái vô minh chấp ngã hết. Tại sao vậy? Đó! Mình thấy là à Phật nêu ra rồi đây là khổ, đây là nguyên nhân của khổ là vô minh, ái nhiễm thì cứ kê ngay vô minh,
[1:07:08]ái nhiễm mà diệt đi, mắc mớ chi nói lòng vòng nhiều quá. Không ngờ là Phật lại nói tới cái Bát Chánh Đạo, nói con đường đi rất là vòng, rất là xa. Mà khi mình lớn tuổi một chút xíu, chững chạc chút xíu, có tu chút xíu rồi mới đúng nói cái con đường lòng vòng mà Phật nói qua Bát Chánh Đạo mới là chân lý. Còn cái mà ta hấp tấp ờ nói: "Vô minh thì diệt vô minh đi, ngã diệt ngã đi, ái diệt ái đi", không bao giờ diệt nổi! Không bao giờ diệt nổi, không bao giờ có con đường thẳng tắt để diệt sạch cái ái nhiễm, vô minh, chấp ngã cả. Mà muốn diệt vô minh, chấp ngã, ái nhiễm thì phải đi con đường Bát Chánh Đạo.
[1:07:49]Không còn con đường nào khác nữa, đó là nguyên tắc và đó là con đường lòng vòng. Mà con đường lòng vòng đó là sao? Mới là chân lý. Cho nên vì vậy, một người đệ tử Phật bất luận là xuất gia hay là tại gia đều phải giỏi tu tập Bát Chánh Đạo. Mà mình hiểu thật kỹ Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo rồi mình mới có chánh kiến để tu suốt cuộc đời, hết đời này qua tới những đời khác. Vì đó nó có cái logic chặt chẽ, cái này thứ tự này tới cái kia, không có sai, không có lộn được. Phải kỹ lắm á! Bởi vì học thiên kinh vạn quyển, rút lại cái Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo phải nắm cho thật chắc. Và nắm thật chắc rồi sao?
[1:08:34]Ứng dụng. Ứng dụng. Bữa nay là không biết nếu mà có thời giờ sẽ kiểm tra lại hết thiệt. Ví dụ bây giờ nói là: "Chánh Kiến là gì?", hỏi cho ra; "Chánh Niệm là gì? Chánh Tinh Tấn là gì? Chánh Mạng là gì?", hỏi từng điều phải hiểu thật kỹ. Vì sao vậy? Vì mình còn dạy người ta nữa. Còn dạy người ta nữa. Như cái chữ Chánh Tinh Tấn là hầu hết mọi người đều hiểu sai. Hầu hết mọi người đều hiểu sai về chữ Chánh Tinh Tấn cả. Hỏi: "Chánh Tinh Tấn là gì?", nói: "Dạ, cố gắng", đó là sai. Chánh tinh tấn chỉ có một nghĩa thôi. Cố gắng tu thiền khi mà chưa có kết quả gì hết. Chỉ có nghĩa đó thôi. Còn cái mà cố gắng trong mọi điều thì không
[1:09:22]có dùng chữ tinh tấn mà gọi là chánh cần. Chánh cần, tứ chánh cần. Ví dụ ta cố gắng làm điều thiện thì cố gắng này kia gọi là cần, siêng năng. Còn chỉ chữ tinh tấn chỉ duy nhất dùng cho thiền định thôi. Mà lúc đó chưa có kết quả. Là vì sao chưa có kết quả gọi là chánh tinh tấn? Vì chưa có kết quả mà ngồi thiền khổ khổ khổ khủng khiếp lắm. Cực khổ vô cùng. Tâm thì loạn, thân thì đau mà không được bỏ, phải ráng dụng công. Cho nên cái đó nó đòi hỏi cái ý chí khủng khiếp, Phật mới gài cái chữ chánh tinh tấn vô. Mà ồ bao lâu thì xong cái chánh tinh tấn? 30 kiếp. 30 kiếp ngồi thiền không kết quả. Mà phải đi qua 30 kiếp như vậy,
[1:10:12]đi mới xong được cái chánh tinh tấn, bắt đầu mới tới cái chánh niệm. Tới chánh niệm là bắt đầu có kết quả. Có kết quả thiền định rồi thì không cần tinh tấn nữa. Là vì sao vậy? Vì lúc đó ngồi nó ghiền rồi, ngồi nó là hạnh phúc. Lúc đó giờ ngồi thiền là một cái giờ hạnh phúc, giờ người ta có giết mình mình cũng trốn đi ngồi thiền vì nó quá sung sướng. Lúc không cần cố gắng. Còn cái lúc mà chưa có kết quả đó, tâm thì loạn mà thân thì đau á, chân thì mỏi á, tê đó, khổ đủ thứ hết mà không được bỏ, nên mới dùng chữ chánh tinh tấn. Nên chánh tinh tấn chỉ dùng cho ngồi thiền mà thôi. Nên để hiểu được cái Bát chánh đạo này là đòi hỏi chúng
[1:10:53]ta sao, phải tu tập tư duy sâu xa lắm, phải được dạy dỗ đàng hoàng lắm mới hiểu được Bát chánh đạo. Còn không, hiểu sai, hiểu lộn mà không nhớ luôn là chết. Mà người tu mình mấy cái này là mấy cái hết sức căn bản, nha.
[1:11:12]Rồi bây giờ vậy, nói cái ước mơ của người tu là gì? Là hoằng truyền chánh pháp, giáo hóa chúng sinh. Thì thôi đúng rồi chứ. Lý tưởng như vậy là đúng rồi. Nhận mình cái nhiệm vụ, sứ mạng như vậy là hết sức là đúng đắn. Người tu thì phải có trách nhiệm là hoằng hóa chúng sinh. Một đời xuất gia của mình, ít nhất mình cũng phải quy y cho được bao nhiêu Phật tử?
[1:11:43]Thầy, như Thầy Thầy định một đời của Thầy Thầy sẽ quy y cho được bao nhiêu người Phật tử? Quy y năm giới thôi, chưa nói người xuất gia.
[1:11:56]Bốn năm mà quy y được 500 người thì cái con số mà Thầy làm được á, nó hơn cái câu tôi tính trả lời, thì tôi cho rằng là Thầy là giỏi. Bốn năm mà được 500 người Phật tử quy y là một thầy tu xuất sắc, cái này phải được khen thưởng của Giáo hội rồi nha.
[1:12:20]Có lần tôi cũng nói với mấy thầy, nói mấy thầy phải kiểm tra từng chùa, xem cái số Phật tử quy y mỗi năm lên bao nhiêu. Mà nếu con số nó lên như đều như vậy thì cái cái vị trụ trì chùa đó giáo hóa tốt, Giáo hội phải khen thưởng, đưa lên thành tích. Bốn năm mà được 500 người, đây là một thành tích xuất sắc. Giáo hội phải khen, hả?
[1:12:48]Nhưng đến chùa rất là ít, tức là quy y xong trốn luôn phải không? Cái đó là chuyện khác nữa. Chùa nào cũng bị vậy. Chùa nào thì cũng bị như vậy thôi. Đó, nhưng mà đấy, thì lát nữa tôi sẽ đề nghị Hòa thượng Trưởng ban là cấp giấy khen thưởng cho Thầy. Còn Sư cô đây. Sư cô dòm lên nè, đừng có dòm cúi xuống. Quy y được mấy người rồi? Chưa quy y ai. Đây mới là đặc biệt luôn đó. Ta thấy đó không đơn giản, không đơn giản đâu. Đó. Còn như Thầy ở chùa nào?
[1:13:32]Bao nhiêu người quy y rồi?
[1:13:38]À, chưa quy y tại đang còn nương hả, chưa phải trụ trì phải không?
[1:13:47]Bây giờ nói thế này thôi nè. Một đời đi tu, ít nhất quy y được 200 người. Nguyên một đời á, chứ đừng có không quy y người nào là bậy á. Xuất gia được bao nhiêu vị? Thí dụ như ba đệ tử, năm đệ tử nha, để cho có người nối truyền, coi như một đời tu mình tạm thành công, không quá sai. Còn cái người nào mà ví dụ như một đời mình đi tu, mình độ cho quy y được 1000 người là người giỏi rồi đó. Nhưng ông Thầy này 4 năm mà 500 người là thuộc loại xuất sắc. Đấy, từ đây tới trỏng còn sống rất là dai, dòm cái tướng đẹp trai mập mạp này sống còn rất là lâu, nếu không bị tiểu đường tim mạch, sống rất lâu. Thì cái con số mà ổng quy y sẽ còn nhiều,
[1:14:31]còn nhiều triển vọng thì đây là cái cái thành tích rất là cao. Thì cái mơ ước của người xuất gia là gì? Là hoằng truyền chánh pháp, giáo hóa chúng sinh. Mà hoằng truyền chánh pháp, giáo hóa chúng sinh nó phải ra con số, chứ không có được nói nói là: "À, dạ con hôm nay đi giảng chùa này, mai đi giảng chùa kia", mà quy y được mấy người? Nói: "Dạ không có ai", là bậy. Cuối cùng nó phải ra con số cụ thể, như ông Thầy này con số 500. Thầy tính nói gì? Đưa micro cho Thầy.
[1:15:05]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con nay nói thật trước cái lòng của con. Mơ ước của người xuất gia riêng con á, là không mơ ước là dám là hoằng hóa chúng sanh, nhưng một mơ ước của con là được thỉnh Thượng tọa về chùa con giảng một lần.
[1:15:26]Thì thì con nghĩ mà Thượng tọa con mà thỉnh được Thượng tọa mà hứa khả được hôm nay, thì ngoài 4 năm 500 đó mà Thượng tọa về một lần là có lẽ lên vài ngàn quy y á.
[1:15:40]Này, này đổ thừa hay quá à! Thôi được rồi, cảm ơn Thầy nha. Để để để lát Thầy sắp xếp, Thầy làm việc giùm với ông thầy thị giả đó. Tại vì ông thầy thị giả ổng sắp lịch, tôi tôi cũng không biết nữa. Sắp lịch nơi này mời, nơi kia mời đó. Nhiều khi đụng qua chồng lại. Nhiều nơi cũng không có nhận lời được. Nó như ngoài Bắc á, không có đâu có đi lang thang ngoài đó được hoài. Mỗi tháng ra giảng một lần thôi rồi chạy về lại trong Nam. Mà nói cái số lượng chùa mà phải từ chối người ta đó, nói thiệt trốn luôn á, tại vì người ta cứ nói mình chảnh á, mà không đáp ứng nổi vì thời gian nó cứ đụng đụng đụng đụng,
[1:16:12]rồi còn phải về chùa với đệ tử, dạy đệ tử chùa nữa. Thôi cảm ơn Thầy nha, đã có lời mời. Vậy là hôm nay Thượng tọa đã hứa khả rồi ạ, dạ. Con sẽ... Lấy micro giùm... Cảm ơn Thầy. Đó, cái ước mơ của chúng ta là hoằng truyền chánh pháp, giáo hóa độ sinh. Mà hoằng truyền chánh pháp, giáo hóa độ sinh nó phải ra con số á, chứ không có nói lơ mơ. Mà muốn cho coi là cái đông hay ít á, thì bắt đầu chúng ta cách nào? Chúng ta cứ nói là à muốn đến chùa đông thì phải mời, phải không ạ? Tức là hôm nay gửi, nay kỳ này gửi một ngàn cái thư mời, mời đi rải rải rải rải rải rải hết, mà người ta có đến một ngàn người đến chùa không? Kinh nghiệm:
[1:17:01]không. Dù nói là: "Kỳ này con gửi con gửi tới mười ngàn cái thư mời đó Thầy", người ta tới được vài trăm. Đó là con số thực tế đau lòng. Vì sao vậy? Vì ta đi con đường thẳng. Đường thẳng nó không có tới. Là muốn hôm đó chùa đông, gửi thư mời, người ta không tới. Là vì đi con đường thẳng. Phải đi con đường vòng. Con đường vòng là gì? Gieo duyên. Chính mình phải có cái sức mạnh tâm linh. Mà nhiều khi giống như bất cần vậy đó. Chính mình phải có sức mạnh tâm linh. Rất từ bi, rất yêu thương chúng sinh, mà lại có vẻ giống như bất cần. Đó là cái thái độ của người chân tu á. Chứ không có chìu lụy, không có chiếm cảm tình,
[1:17:48]không có lấy lòng, giống như bất cần nhưng rất yêu thương chúng sinh. Đó là con đường vòng. Rồi cái nữa là gì? Gieo duyên giúp đỡ người ta, thăm hỏi người ta. Coi vậy chớ những Thầy, những Cô mà hay đi tụng đám á là cái con đường hoằng pháp rất hay.
[1:18:09]Ví dụ người ta hữu sự, người ta chẳng biết đạo gì, nhưng mà hễ có người chết mà không có thầy chùa lại tụng kinh là cái đám đó là cái đám bất hiếu. Cho nên phải tới chùa, rồi mình tới nhà mình làm lễ những bài kinh tụng. Người chết nghe hiểu đã đành, người sống nghe cũng phải hiểu. Mình lợi dụng lúc đó dùng cái bài kinh để độ cả cái gia đình đó, rồi khuyên cái gia đình đó làm phước mà hồi hướng cho người mất, rồi mà phải thờ Phật để cho người mất được nương nhờ, nhờ cả nhà phải quy y. Cho nên xong một cái đám tang rồi mình lượm về được bảy tám Phật tử quy y. Rất là lợi nha. Một người chết là mình độ được cho được bảy tám người sống.
[1:18:56]Rồi ví dụ như người ta bệnh cầu an, những cái đó đều là những cơ hội để gieo duyên đó. Rồi trong làng trong xá có người nghèo người khổ mình đi vận động để giúp người ta. Đường hư mình vận động cùng nhau đắp lại. Rồi nhà tình nghĩa, nhà tình thương, vân vân. Những cái chuyện gì của địa phương chính quyền mà họ cần, mình đều hỗ trợ tối đa. Đó cái con đường vòng đó, cái con đường vòng. Chính những cái con đường mà gieo duyên giúp đỡ đó, mình tuân thủ luật pháp Nhà nước nè, ủng hộ chính sách của địa phương nè, rồi tụng niệm, cầu kinh rồi giúp đỡ Phật tử nè, vân vân, những chuyện từ thiện xã hội. Đó là những chuyện vòng vòng á.
[1:19:35]Vậy mà cuối cùng sao? Cuối cùng mọi người về chùa sẽ rất là đông. Như chúng tôi vậy, có ông sư đệ, ổng cũng
[1:19:45]sống cũng rất là chân chính, ngây thơ mà thẳng tính mà nói năng không có hay.
[1:19:54]Nhưng mà hễ chùa ổng cần bao nhiêu người là có bấy nhiêu người, Phật tử ủng hộ rất mạnh. Mặc dù ổng chả khéo léo gì cả, chỉ lý do một điều duy nhất là ổng đi vòng vòng làm từ thiện quanh hết làng xóm đó thôi. Cái có cái con sông đó thiếu cái cầu người ta qua lại quá vất vả, ổng đi vận động khắp nơi xây được cái cầu. Trời ơi cả chính quyền cũng mừng luôn, chính quyền rất là ủng hộ. Rồi nhà tình nghĩa tình thương, ổng đi vòng vòng ổng độ thôi, về chùa cực kỳ đông, người ta cứ về chùa. Cho nên bây giờ mà nói cái chùa đó mà cần bao nhiêu trẻ em là ổng mấy trăm là có, mấy trăm Phật tử là cần là có, cần là có liền. Vì sao?
[1:20:30]Phật tử ủng hộ rất là mạnh. Chỉ vì sao? Vì ổng đi con đường vòng, cứ đi gieo duyên hết cả làng cả xóm. Chứ không phải là mình lấy lòng, mình chìu lòng người ta. Cho nên cái gieo duyên, đi con đường vòng mới là con đường mà hoằng truyền chánh pháp. Nhưng rồi cuối cùng người ta về chùa để làm cái gì? Người ta nương tựa vào cái sức mạnh tâm linh của ngôi chùa, nương tựa Tam bảo. Về đó người ta được dạy cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Mình nói gì đó không biết, giảng gì đó không biết, tạo cho người ta lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Về đó người ta được học kinh, học pháp, được tụng kinh, được lễ Phật, được ngồi thiền. Đó là chánh pháp.
[1:21:09]Về đó người ta được thân cận một bậc minh sư, tức là một cái ông thầy trụ trì, sư cô trụ trì. Mà cái ông thầy, bà cô đó có nội lực tu hành, có cái chiều sâu tâm linh thật sự. Cho nên cái sức mạnh tâm linh của ông thầy, bà cô đó nó làm cái sức hút rất là mạnh, mạnh hơn mọi điều ở ngoài đời. Cho nên đó là để hoằng truyền chánh pháp, chúng ta nhớ thu hút chúng sinh đi con đường vòng vậy mà thành công. Rồi bây giờ ta hỏi một câu này: Muốn bảo vệ chánh pháp làm cách nào? Đây là bắt đầu tới cái phần quan trọng nhất của cái bài này. Muốn bảo vệ chánh pháp,
[1:21:54]nhiều nơi đạo Phật vắng bóng vì những cái thủ đoạn người ta chống phá. Nước mình cũng vậy, nó đủ cái âm mưu để mà nó chống phá, xóa đạo Phật. Nó dựng lên một cái đạo mới na ná đạo Phật để nó thu hút người về. Vô đó rồi bắt đầu nó đổi qua đạo khác. Hiện nay rất nhiều cái đạo lạ đến dụ người ta. Còn cái đạo Phật chân chính mình là đây nè, mình là một cái Giáo hội Phật giáo Việt Nam có chân chính, có cái quản lý từ trên xuống dưới đây nè. Đây là con đường đàng hoàng. Nhưng mà sao các đạo khác nó cứ xỉa ngang nó lấy người, nó dụ người. Mà bây giờ ta muốn bảo vệ đạo pháp thì ta làm gì? Ví dụ bây giờ nó đem đến cái xóm của mình, mình đang trụ trì cái chùa ở làng đó
[1:22:37]đây, cái nó tới ngay làng đó cái nó nói xấu đạo Phật thì giờ mình làm cái gì? Mình không thể nào dùng vũ lực mà trực tiếp mình đánh với nó. Trong trường hợp mà nó dùng vũ lực, nó tấn công thì lúc đó ta được quyền tự vệ theo pháp luật. Nhưng mà biết nó phá đạo đó, cũng không thể nào tới đó mà dùng đánh đấm gì mà đánh nó được hết. Vậy làm cách nào để bảo vệ đạo pháp? Hôm nay nguyên cái bài giảng này là tới khúc này là quan trọng nhất nè. Tôi xin phép Hòa thượng nói thêm chút nữa.
[1:23:13]Cái sức mạnh vũ lực nằm ở chỗ nào? Nằm ở quốc gia, ở Nhà nước á, ở quân đội, ở công an á. Nhà nước mới sở hữu cái sức mạnh vũ lực, chứ không phải chùa. Cho nên muốn bảo vệ đạo pháp thì ta phải nhờ, nhờ ai? Nhờ ai? Nhờ Nhà nước nha. Nhớ câu đó, mình không có đấm đánh ai được hết á. Chỉ Nhà nước mới làm được thôi, Nhà nước có luật pháp, Nhà nước có vũ lực, còn chùa không có. Cho nên muốn bảo vệ đạo pháp, sự thực là phải nhờ Nhà nước. Không còn cách nào khác, từ ngàn xưa cho tới bây giờ. Từ thời Đức Phật cũng vậy, khi Đức Phật xuất hiện vậy, Ngài độ mấy ông vua trước, chính mấy ông vua bảo vệ Phật pháp. Đó là cái gì?
[1:24:05]Đó là nhân quả. Mà muốn cho Nhà nước bảo vệ đạo Phật giùm mình thì mình phải có cái gì? Có cái trao đổi. Trao đổi làm sao? Là mình ủng hộ Nhà nước. Có nhân có quả. Mình ủng hộ Nhà nước thì Nhà nước ủng hộ mình, đúng không ạ? Cho nên mình muốn bảo vệ Phật pháp, mình ủng hộ Nhà nước trước thì Nhà nước thấy rõ ràng, ờ đây là một cái tôn giáo có lợi cho xã hội, đem lại cái ổn định, yên bình cho đất nước này. Cho nên Nhà nước cần đạo Phật. Nhà nước mới thấy cần một cái tôn giáo này. Và khi Nhà nước cảm thấy, ờ đây là một tôn giáo có lợi cho quốc gia thì Nhà nước phải có bổn phận bảo, bảo vệ. Mình khỏi nhờ, Nhà nước cũng phải tự bảo vệ cho mình.
[1:24:53]Nhưng cái điều quan trọng là gì? Những cái điều mình làm nó phải chân chính, đúng chánh pháp, tuân thủ luật pháp quốc gia và cái ý thức chính trị của mình, mình ủng hộ Nhà nước. Đó là nhân quả. Mà hễ mình ủng hộ Nhà nước thì Nhà nước buộc phải ủng hộ mình. Đó là nhân quả. Mà đây mới là cái phương pháp mà bảo vệ chánh pháp chân chính nhất. Chứ mình không ai được trực tiếp mà đi đấm đánh mà mà để bảo vệ chánh pháp được đâu, không bao giờ. Ta chỉ nhờ tới luật pháp, mà luật pháp, vũ lực là của Nhà nước quản lý. Nên vì vậy, nhất là ở tăng ni ở vùng sâu vùng xa như thế này, trong đây với Bình Phước ta nằm ở cái vùng ven biên
[1:25:33]giới có những cái điều phức tạp riêng của nó. Và vì vậy, chúng ta cái ý thức mà hộ pháp á, ý thức hộ đạo, ý thức bảo vệ chánh pháp phải cao hơn ở những nơi khác. Mà nhớ một điều là chúng ta không có cái vũ lực để tự bảo vệ mình. Đạo Phật từ xưa tới giờ bị yếu điều này. Mà bây giờ chúng ta không thể nhanh chóng có được một cái hệ thống vũ lực để tự bảo vệ mình. Do đó, ta chỉ nhờ gì? Nhờ luật pháp, nhờ Nhà nước. Mà muốn Nhà nước dốc lòng bảo vệ Phật pháp thì mình phải làm sao? Phải bảo vệ Nhà nước, ủng hộ Nhà nước thì Nhà nước bảo vệ mình, đó là nhân quả. Cái này nó không có nói nịnh ai hết trơn á.
[1:26:21]Cái này nó không có nói là không phải là thủ đoạn, cũng không phải là nịnh hót, mà cái này là nhân quả, mà cái này là điều chân chánh, một lẽ phải. Mình ở trong quốc gia nào, mình tuân thủ quốc gia đó, mình ủng hộ chính quyền đó thì tự nhiên chính quyền đó phải ủng hộ mình. Giống như thời Đức Phật vậy, vua Bình Sa Vương, vua Ba Tư Nặc đều là đệ tử của Đức Phật. Và cái sự hiện diện của Đức Phật trong cái đất nước đó làm cho đất nước đó bình yên, nên các vua đó phải làm sao? Phải đều bảo vệ cái Tăng đoàn cả. Cái đó là cái công thức từ xưa tới bây giờ, cả bên Trung Quốc cũng vậy. Cả bên Trung Quốc vào những cái thời mà có những vị Quốc sư
[1:27:04]là cái đất nước đó, đạo Phật đó đem lại cái yên bình cho quốc gia thì những vị quốc vương họ đều phải bảo vệ Phật pháp cả. Vào cái thời nhà Nguyễn cũng vậy, cái dòng Lâm Tế chúng ta, dòng Lâm Tế gia phổ ta có bài kệ đó: "Chúc Thánh thượng thiên trường địa cửu". Cái bài kệ đó trở thành gì? Cái tên đặt cho tông môn, các đệ tử truyền đời luôn: "Chúc Thánh thượng thiên trường địa cửu", tức là chúc ông vua đó, bền lâu. Thì rõ ràng là cái quan điểm của đạo Phật lúc đó là quan điểm hộ quốc. Vì đạo Phật hộ quốc cho nên quốc vương phải hộ đạo. Nên thời đó đạo Phật rất là hưng thịnh, bởi vì quốc vương hộ đạo.
[1:27:48]Mà vì sao quốc vương hộ đạo? Bởi vì tăng ni hộ quốc, nhớ như vậy. Nên hôm nay vậy, ta nói là cái bài pháp hôm nay nay ta lấy lại một cái câu của tổ nhân, như của tổ tiên ta, ông bà ta bằng cái trí tuệ khôn ngoan của mình dạy con cháu một câu: Đi vòng thì một khắc mà đi tắt một ngày. Ta đem cái câu của ông bà mình, cái trí tuệ của tổ tiên mình á ứng dụng vào trong Phật pháp thấy hoàn toàn phù hợp. Ta muốn đạt được cái gì, ta phải đi vòng để gieo cái nhân. Ta muốn đạt được cái thiền định, ta cũng phải đi con đường vòng mà biết nhiếp tâm. Ta muốn đạt được sự giác ngộ, ta phải thành thạo Bát Chánh Đạo.
[1:28:29]Và cũng vậy, ta muốn bảo vệ đạo pháp, ta cũng phải đi một con đường vòng là chính ta phải hộ quốc an dân thì tự nhiên quốc dân hộ lại đạo của ta. Nhớ như vậy. Cho nên sự xuất hiện của đạo Phật là một cái điều ích lợi cho đất nước thì buộc đất nước phải làm sao? Phải quay lại mà hộ trì Tam bảo. Đó là cái con đường vòng có đi có lại, có tương quan, có trao đổi, có hỗ trợ với nhau như vậy nha. Kính chúc cho quý vị chư tăng ni tinh tấn tu hành, làm chỗ nương tựa cho chúng sinh. Dạ, Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.