[0:00]Giờ thì Sư phụ nhớ Huế mới nói: "Thôi thầy cô sắp xếp rồi bữa ở lại Huế một ngày thăm Huế chút rồi ngày mai đi ra Bắc rồi giảng ngoài Bắc." Thì thôi đi sáng thì đi vào Đại Nội, chiều ghé trong Thuyền Tôn. Thuyền Tôn là nơi của Tổ Liễu Quán, thì thăm lại đó chút xíu, thầy cũng hai mươi năm trước, hai mốt năm trước Sư phụ có ghé thăm đó. Về lại gặp mà Tân Trụ trì... Chiều nay thôi để về cái thiền đường của mình thăm quý Phật tử một chút. Thì rất là vui, bất ngờ là có Thầy Tâm Ân, thầy bên Thiên Trúc. Khi mà quẹo cái ngõ vào thấy đề bảng Chùa Thiên Trúc, mới nói: "Ủa, mình đi vào chùa này à?" Nhưng mà thật ra mừng hụt không
[0:47]phải vào chùa, không ai cho vào, phải rẽ phải để vô đây. Thấy cái Chùa Thiên Trúc rất là lớn, cho nên cũng ước mong ví dụ như thầy tạo duyên đó thì khi đông quá mình về bên đó mình tu nhờ. Tu nhờ thì cũng thoải mái hơn bên đây, bên đây hơi chật, ngồi đầy sân như thế này. Nhưng mà thấy thầy có tấm lòng Bồ tát, cho nên ta cũng mong là thầy thương yêu, che chở cho Phật tử mình có được cái nơi tu hành chút thì rất là hay. Có phải không Phật tử?
[1:23]À, Sư phụ cũng giới thiệu Sư cô Từ Phổ đó là Chúng trưởng bên Ni của mình, đó là Tổng đạo tràng của toàn quốc, còn cả nước nữa. Cô Thành Tiến là Chúng phó bên Ni, cô Thành Thông thị giả đúng không? Bé, cô Phúc Hồng. Phúc Hồng, sao chịu rồi? Còn bên đạo tràng Chúng ta có có Phúc Tính Giác. Tính Giác là thủ lĩnh Chúng Thanh Niên Quảng Bình nhưng cũng là Phó Tổng thủ lĩnh Chúng Thanh Niên miền Trung. Ta có Thiện Phúc Quý, đứng lên đi con, đứng thẳng lên đi con. Là Chúng trưởng Đạo tràng Phật Huệ ở Huế này. Vâng. Thì ở dưới đạo tràng ta có Chúng Thanh Niên thì có Khiêm Thông Duyên là thủ lĩnh, được chưa?
[2:10]Thì tổ chức như vậy. Ở đây do có thời gian gián đoạn, cho nên Đạo tràng Phật Huệ ta bị không phát triển nhiều, chứ đúng ra là ngày xưa Sư phụ thành lập Đạo tràng Phật Huệ đầu tiên. Lâu lắm rồi, gần hai mươi năm rồi. Lâu lắm, nhưng mà cứ lình xình lình xình rồi vấn đề nhân sự điều hành nó không chắc. Cho nên ngày hôm nay thôi tụi con ráng giữ vững cái trách nhiệm của con tức là ổn định luôn cho về sau, huynh đệ có có cái cái đạo tràng để tu hành. Vì thật ra đạo tràng là một ngôi chùa vô hình. Ta không chùa không gì hết, chỉ là tấm lòng gắn lại với nhau thành một đạo tràng. Và cái chùa mà có gạch có ngói thế này đó,
[2:56]ta dễ, ta có cửa có nẻo, có bàn thờ ta cứ tới lui mà tu rất là dễ. Còn đạo tràng là một cái chùa vô hình, chỉ gắn lại với nhau bằng những tấm lòng. Cho nên khó vô cùng, hễ khi nào tấm lòng ta còn thì ta còn cái ngôi chùa đó, ngôi chùa vô hình của đạo tràng đó, còn khi tấm lòng ta không còn, ngôi chùa tan vỡ liền. Và vì vậy, cái vai trò của cái người Chúng trưởng quan trọng là giữ cho huynh đệ, giữ lửa cho huynh đệ, giữ tấm lòng cho huynh đệ để mãi mãi mà còn có tấm lòng để gắn với nhau thành một cái ngôi chùa vô hình, cho nên cái vai trò Chúng trưởng cực lắm con. Rồi dưới ở dưới cái đạo tràng thì ta có cái Chúng Thanh Niên
[3:46]là lớp trẻ thì Khiêm Thông Duyên đang là thủ lĩnh. Mà hiện nay thì Sư phụ đang cho thành lập luôn cái Đội Thiếu Nhi con, tại vì vừa rồi khi ta tổ chức khóa hè khắp nơi ta dạy cho các em thiếu nhi. Ở chùa mình thì dạy suốt một tháng nhưng mà nhiều nơi chỉ dạy được có bảy ngày, mười ngày, phải vậy không? Thì dạy xong thả các em về thì qua ba tháng sau quên liền. Con người là như vậy, con người dễ quên, con người dễ phôi phai, con người dễ phụ bạc. Nói con người tức là nói tụi con á.
[4:23]Và vì vậy, nếu không được thường xuyên nhắc nhở đạo tâm đạo tâm ta bị xói mòn, bị phai nhạt liền. Thì mấy em mấy em ở tuổi ham chơi, ham vui mà, dạy khóa hè xong mà không nhắc nhở mỗi tuần quên đạo liền. Và vì vậy Sư phụ cũng ra lệnh cho khắp nơi bắt đầu phải lập Đội Thiếu Nhi. Tức là đạo tràng á thì quản lý cái Chúng Thanh Niên, mà Chúng Thanh Niên thì quản lý cái Đội Thiếu Nhi. Cho nên tụi con hiểu cái ý đó mà tụi con tổ chức. Để làm sao tạo cơ hội mà nhắc nhở các em nhỏ nó dự khóa hè rồi, quy y rồi, vĩnh viễn không bao giờ được quên cái việc tu hành bồi dưỡng lý tưởng sống của mình, cái trách nhiệm là như vậy.
[5:07]Còn ví dụ như Chúng Thanh Niên tụi con á là tụi con đã bắt đầu biết nhận thức rồi, biết sai biết đúng rồi, nhưng mà ở cái tuổi tụi con thì phải hoạt động, phải năng nổ, phải vất vả, phải chịu cực, phải phụng sự, vậy thôi. Còn cái đạo tràng là những người lớn đã đằm tĩnh, đã đi qua một cuộc đời nhọc nhằn, nên bây giờ là đi vào chiều sâu tu tập, đồng thời là để mắt nhìn ngó thanh niên mà nhắc nhở, mà hướng dẫn. Cho nên cái vai trò của đạo tràng như vậy, đằm xuống, nhưng mà không bao giờ được quên cái cái quan sát theo dõi để dìu dắt thanh niên. Mấy hôm cái lần mà Sư phụ họp với
[5:45]dự cái cái cái hội nghị của Hội Người cao tuổi Trung ương, Sư phụ mới nói là: "Mục đích của người cao tuổi không phải là để làm việc lo cho người cao tuổi. Theo dõi lớp cán bộ trẻ, những người mà kế thừa sự nghiệp của mình đã giữ gìn sự nghiệp cách mạng tới đâu, có bị đi lệch hướng hay không? Cái đó mới là quan trọng. Còn bản thân mình vất đi, không cần. Nói mình già yếu rồi cần phải phải có người chăm sóc, bản thân mình phải bỏ việc đó đi, không cần, mà tiếp tục lo cho thế hệ sau, lo cho đất nước cái đó mới quan trọng." Thì đạo tràng cũng là như vậy. Tuy tuy đạo tràng là không phải dấn thân, không phụng sự như lớp trẻ, nhưng người đã biết tu theo Phật
[6:25]pháp rồi là vất mình đi, không xem mình là quan trọng, mà lo cho ai? Lo cho lớp trẻ. Vừa tu mà vừa quan sát lớp trẻ coi tu có đúng hay không, đi có đúng hay không. Cái đạo tràng là như vậy. Rồi khi mà ở cái Chúng Thanh Niên thì tụi con phải lo cho các em nhỏ, để sau này nó lớn lên đi cho đúng hướng. Những cái em mà được giáo dục trong các khóa hè, rồi nếu được mà mỗi tuần đều được tập hợp lại để cho cái thanh niên tụi con thuyết giảng, dạy dỗ cho các em thì ta nuôi dưỡng được cái lý tưởng sống của các em mãi mãi là cũng là ta đóng góp rất lớn cho đất nước, cho xã hội. Mà cái việc giáo dục á thì ta phân ra thế này,
[7:06]để hôm nay Sư phụ nói về cái cái triết lý về giáo dục để cho tụi con hiểu một chút xíu thế này. Khi mà bắt đầu học thì ta vào lớp gì? Lớp 1, coi như lớp 1 đi. Mà cao nhất của cái học là gì? Tiến sĩ. Sau tiến sĩ thì là làm việc rồi, như vậy. Thì để định nghĩa cái lớp thấp nhất với cái lớp cao nhất, dựa vào tiêu chí nào mà biết rằng đó là người học lớp thấp nhất? Dựa vào tiêu chí nào biết rằng đó là cái người học lớp cao nhất? Là dựa vào đối thoại giữa thầy và trò. Ví dụ ở lớp 1, không có đối thoại, hoàn toàn không có đối thoại. Không hiểu thì giơ tay hỏi, chứ không có ý kiến, cứ phải học thuộc lòng.
[7:54]Đó là thầy cô dạy cái chữ viết như vậy phải viết cho đúng cho đẹp. Ba cộng với bốn là bảy thì làm ơn nhớ ba cộng bốn là bảy, chứ đừng hỏi sao, tại sao nó không phải là tám, vì nó là chân lý á. Nghĩa là ba cộng với bốn là bảy, năm cộng với hai là bảy, à một cộng với mười là mười một, là chân lý á, không có thắc mắc nữa. Có những cái chân lý gọi là hiển nhiên, không thắc mắc, không hỏi, cũng giống như ở hiền thì gặp lành, nói: "Tại sao vậy?", không hỏi, nó là chân lý rồi. Nói: "Sao ở ác gặp dữ?", không hỏi, không tại sao, đó là chân lý hiển nhiên. Bằng việc thì ở lớp 1 không có hỏi, thầy cô dạy làm sao thì chấp nhận, đón nhận, học thuộc lòng.
[8:41]Nhưng ở đây cái trách nhiệm của người thầy rất là quan trọng là dạy sao cho mấy em nó đừng buồn ngủ. Khi tụi con mà dạy lớp nhỏ cũng vậy, lập ra cái Đội Thiếu Nhi là phải dạy làm sao cho mấy em nó thích, đó là cái. Còn ở tiến sĩ thì đối thoại giữa thầy trò là gì? Không có đối thoại. Ở cái ở cái học vị tiến sĩ là cái người học viên tự tìm đề tài để nghiên cứu, tự tìm sách vở để nghiên cứu để viết lách, rồi trình cho cái giáo sư hướng dẫn, và giáo sư hướng dẫn cũng không biết rành về cái đề tài của mình, và cả đời ổng cũng chưa học đề tài, đề tài đó là một đề tài mới hoàn toàn. Tuy nhiên, ổng có kinh nghiệm nghiên cứu và ổng có gợi
[9:24]ý hướng dẫn để mình nghiên cứu cho đúng hướng thôi. Chớ cái cái đề tài là cái luận án tiến sĩ của người nghiên cứu sinh tiến sĩ đối với giáo sư hướng dẫn cũng là mới hoàn toàn luôn. Là mình chỉ kính trọng giáo sư hướng dẫn là bởi vì họ kinh nghiệm nhiều hơn thôi. Và ta so sánh giữa cái lớp một là phải đón nhận hoàn toàn lời dạy của thầy cô giáo không thắc mắc cho tới cái tiến sĩ là mình nêu ra vấn đề, chính mình là người nêu vấn đề mà cả thầy cô mình cũng không biết luôn, thì ta về khoảng giữa nó là như vậy. Khoảng giữa là bắt đầu cứ mà lên lớp cao dần thì ta có ý kiến dần dần, ý kiến dần. Thí như lớp cấp một thì ta sẽ có ý kiến ít hỏi, thắc mắc và hỏi vài cái thôi.
[10:07]Lên cấp hai ta bắt đầu nêu ý kiến và thầy phải cho học trò bắt đầu viết bài nhiều hơn, nêu ý kiến mình ra nhiều hơn. Tới cấp ba là thầy cô giáo buộc học trò phải viết bài nhiều hơn nữa, tới đại học là phải viết rất nhiều. Đó, nghĩa là cứ lên lớp cao thì buộc phải đưa ý kiến mình ra cho nhiều, đó mới gọi là lên lớp. Còn tới tiến sĩ thì hoàn toàn ý kiến của mình luôn, không còn phải là ý kiến của thầy cô giáo nữa. Vì ta hiểu cái thang, trong đạo Phật ta cũng như vậy. Trong đạo Phật ta như vậy, từ cái lớp mà thiếu nhi vậy là tụi con phải dạy cho các em đạo đức, lý tưởng sống và cho các em trả lời những câu hỏi,
[10:48]tức là cho các em bày tỏ cái ý kiến vừa chừng với cái nhận thức, đó. Còn ở thanh niên, bắt đầu tụi con phải bày tỏ ý kiến mình nhiều. Tụi con học đạo, tụi con hiểu và phải trình bày ý kiến của mình. Nói: "Đạo lý tràn ngập rồi cần gì trình bày?" Nói: "Không. Đạo lý tràn ngập thì tràn ngập nhưng vô số tình huống trong cuộc sống thực tế này chưa bao giờ đạo lý bao phủ hết được." Cũng giống như luật pháp vậy đó, đủ thứ luật nhưng rất nhiều trường hợp thực tế cụ thể luật không bao giờ điều chỉnh được. Lúc đó phải lệ thuộc vào thẩm phán phán xét. Ví dụ bây giờ nói nè, à mua lô đất, đất cong như vậy thì con rào đúng
[11:34]luật mà xe đi ngang chỗ đó nó cứ té hoài. Đó là cái gì? Liên quan gì với đạo lý? Đó, thì tụi con phải tự có ý kiến. Lớn rồi, mình là thanh niên rồi, những chỗ đó nhìn vào phải hiểu cái chỗ đó nhân quả là gì, đạo lý chỗ gì ngay cái khúc quanh mà chưa có kinh Phật nào nói cả, chưa có giảng sư nào thuyết về điều đó cả. Mà đó là một tình huống thực tế và tụi con phải vận dụng đạo lý liền. Tụi con vì đạo lý tụi con đã học, vì từng cái cái khúc quanh đó nó cứ bị té, nó liên quan gì tới đạo lý hay không? Tự phải phải trình bày ra. Là thanh niên là như vậy. Tụi con mới phát hiện ra rằng khi tụi con rào khu đất nó đúng như vậy,
[12:11]nó vuông vắn như vậy, nó khuất cái tầm nhìn ngay cái góc đường người ta đi. Luật pháp thì mình được quyền, nhưng về đạo lý mình không cho phép, phải chặt bỏ cái góc đó đi, hy sinh đất mình đi, cúng cho người ta đi để người ta tới đó người ta tránh không bị quẹo, không bị cua. Ngoài này gọi cua hay quẹo hay rẽ nè? Hả? Huế? Cua phải không? Đúng rồi, sư nhớ miền Trung là cua, vô Nam là quẹo, ra Bắc là rẽ. Tới góc đó người ta không phải cua quá gắt, người ta không bị té do mình chặt cái góc đó đi. Thì chặt cái góc đó đi người ta không té nữa, nó là đạo lý hay không đạo lý? Có phải đạo lý không? Đó là đạo lý.
[12:51]Ta bố thí, ta cúng dường, đem lại sự an toàn nhiều hơn cho mọi người. Nhưng mà có từ ngàn năm qua có cái bài kinh nào dạy tụi con: "Này, góc nhà tụi con phải chặt cho người ta cua đừng gắt"? Có không? Có bài bài bài kinh nào nói cái đó không? Không, chưa bao giờ ai nói. Tức là vô số điều thực tế trong cuộc sống không có đạo lý nào nói đầy đủ hết, mà tự chúng ta khi ta biết đạo lý, biết tu hành rồi, ta vận dụng từng góc nhỏ của cuộc sống. Ví dụ bây giờ Sư phụ tới đây nè thì có ai dặn là bây giờ nếu có ngài Tâm Ân tới đây thì ngồi ghế nào không? Có không? Có bài kinh nào không? Không có bài kinh nào.
[13:28]Lúc đó lập tức ta phải quan sát liền, ví dụ Sư cô đó đến đây, thầy đến đây thì thôi ghế ngồi chỗ này thích hợp nhất, thích hợp nhất tạm như vậy. Rồi đó đó là sự vận dụng mà khi mời như vậy thì ta phải cân nhắc cái đạo lý trong đó đó, trong đó nó có những điều tế nhị ở trong đó nữa. Và đó là thanh niên. Còn cái người mà đạo tràng, cái người đạo tràng tức là người đã lớn tuổi, mình đã qua cái bề dày của cuộc sống và cũng là bề dày của sự tu tập rồi thì lúc nào mình cũng phải chia sẻ giáo lý, truyền bá đạo lý, đem ánh sáng Phật pháp đến với cuộc đời, đến với mọi người. Mỗi một người thực sự là một sứ giả của Như Lai.
[14:13]Và quý thầy lúc đó là gì? Quý thầy, quý cô là như những cái bóng cả, cây cao vậy. Ta tới lui để được truyền năng lượng và được các thầy cô hướng dẫn cho mình để mình vừa tu hành mà vừa hoằng pháp. Đôi khi quý thầy, quý cô phải trực tiếp hoằng pháp, nhưng quý thầy, quý cô hoằng pháp có giờ, có giấc, có lúc, có thời, có khóa, chứ không phải đụng ai cũng nói. Còn cái mà đụng ai cũng nói là nhiệm vụ của ai? Nhiệm vụ của của chúng ta là Phật tử đó, đụng ai cũng nói đạo hết, không nói chuyện tào lao nữa. Không nói chuyện tào lao. Chúng ta để ý điều này, trong một ngày chúng ta ví dụ bỏ cái giờ ngủ ra, còn lại những giờ chúng ta thức,
[15:00]có những giờ chúng ta ở một mình và có nhiều thời gian chúng ta tương tác, nói chuyện, đối thoại với mọi người trong cuộc sống này. Về đếm cho Sư phụ trong bao nhiêu câu chuyện mà ta nói trong mỗi ngày đó, cái tỉ lệ phần trăm là chuyện đạo là bao nhiêu phần trăm? Đo cái đó thôi, biết đạo tâm của mình ở cỡ cỡ nào. Nhớ giùm, đo cái đó thôi, biết đạo tâm của mình. Nếu trong 100 phần câu chuyện mà 70 phần là chuyện đạo, biết rằng đạo tâm mình vững, có thể đi xuất gia được rồi đó, có thể làm thầy thiên hạ được rồi đó. 30% là những câu chuyện của cuộc sống, nhiệm vụ, trách nhiệm của cuộc sống, 70% chỉ là chuyện đạo.
[15:44]Còn mà nếu trong một ngày đó cái cái cái câu chuyện đạo để mà ta được nêu ra nói nó chỉ là 3% 4%, đạo tâm ta còn rất là yếu, còn đang gây nghiệp rất là nhiều, còn gây nghiệp trầm luân sinh tử, phiền não rất là nhiều. Mà không phải riêng gì là Phật tử, cả các thầy cô cũng như vậy. Cái người xuất gia cũng như vậy. Cái mình cứ bước vào cái bàn nếu các thầy đang ngồi nói chuyện với nhau, mình đi ngang mình nghe là biết à. Bốn năm thầy ngồi nói chuyện với nhau, mình lắng nghe coi cái tỉ lệ phần trăm cái câu chuyện các thầy nói là cái gì? Công việc chùa, thôi được, tốt. Rồi công chuyện chuyện giáo hội, được, tốt.
[16:25]Nhưng bắt đầu phê bình tùm lum chuyện đời nha, ông này cái chuyện nọ chuyện kia, chiến tranh đầu nọ, toàn chuyện tào lao không là biết ngay các thầy này đạo tâm còn ít, chưa vững, tu hành còn kém. Nhưng mà nếu ngoài những cái chuyện công việc, bắt đầu các thầy mở miệng là đều nói đạo lý tu hành, những bài kinh này kinh kia đối chiếu qua đối chiếu lại, nói chuyện với nhau 100% chỉ là chuyện tu hành thì ta biết đó là những bậc thầy đáng kính, những người chân tu giữa cuộc đời này, trong lòng họ không có gì khác ngoài việc tu hành. Cho nên mở miệng nói chỉ là việc tu hành. Còn mở miệng mà chuyện tào lao nhiều quá là biết
[17:02]trong tâm còn chuyện thế tục nhiều quá. Thì chúng ta mỗi người chúng ta cũng phải như vậy. Chúng ta biết rằng là cái câu chuyện chúng ta nói ra bao nhiêu phần là đạo thì hiểu đạo tâm mình ở chừng ấy. Và bây giờ cũng vậy, nói cái xứ Huế người ta tự hào là xứ Phật, đúng không ạ?
[17:24]Ngày xưa khi mà chúa Nguyễn Hoàng về đây để lập lập lập dinh á mà tránh cái họa của ông anh rể Trịnh Kiểm, tránh cái họa tại thấy ông ông ông anh rể mình ổng giỏi quá và quyền lực tràn ngập quá. Do sợ ông anh rể mình là có khi ổng giết mình luôn để ổng thâu tóm hết quyền lực,
[17:51]nên đã nói qua bà chị dâu của mình nói cho anh rể cho em vào trấn trong Thuận Hóa. Ta cái chữ Huế là do chữ Hóa vậy đó, xứ Thuận Hóa. Nên nếu tra từ điển chữ Huế không có nghĩa, nhưng mà thành chữ Hóa là có nghĩa, là xứ Thuận Hóa vào trong này. Thì khi vào đây lập á, trước khi sinh chúa Nguyễn Phúc Nguyên thì chúa Nguyễn Hoàng nằm mơ thấy một cái bà ở trên trời xuống cho đứa con, nên khi sinh ra rồi thì chúa Nguyễn Phúc Nguyên có nhiều cái tướng tốt đặc biệt. Nên chúa Nguyễn Hoàng mới xây cái chùa Thiên Mụ, chữ Mụ là mụ là người bà mụ đỡ đó, chùa Linh Mụ, chùa Thiên Mụ chính là vì cái tích đó đó, vì để.
[18:35]Và chúa Nguyễn Phúc Nguyên ta gọi là chúa gì? Dân Huế mà không biết nữa là thôi luôn á, chúa Sãi. Mà chữ sãi là chữ giờ là chữ sư á. Mà tại sao ông chúa lại lại là sư? Vì ngài cực kỳ mộ đạo. Cái đức ngài rất là lớn, đời của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, đất nước mình mở tràn ngập về phía Nam. Cả bên Lào, bên Campuchia đều phải nể phục, ta mở rộng biên giới. Đất cứ được người ta cứ cống hiến, người ta cứ giao nộp. Đời chúa Nguyễn Phúc Nguyên nên cái cái công lao của đời chúa Nguyễn lớn là như vậy. Rồi nối theo những đời đó, hễ nơi nào mà có những vị cao tăng đức độ, chúa Nguyễn đều mời ra Huế hết để giáo hóa.
[19:18]Nên Huế trở thành một nơi mà tập trung những vị cao tăng đức độ. Chính vì vậy mà Huế trở thành kinh đô của Phật giáo là vì vậy đó. Không phải là vì kinh đô, chỉ bởi vì cao tăng tụ hội về đấy. Những cái vị từ trong Biên Hòa, trong miền Nam, miền Tây mà hễ mà là vị cao tăng mà nghe nói cao tăng đắc đức độ là chúa vô mời ra hết, mời ra đây hết. Nên Huế trở thành cái cái xứ đó. Mà những vị cao tăng đức độ là là là vị như thế nào? Là vị mà khi ta gặp mặt là ta chỉ thích quỳ xuống lạy thôi. Các ngài chưa cần nói lời nào. Không cần nói, không cần nói nhiều như là cái người gầy gầy ốm ốm này đâu, không cần đâu.
[19:58]Mà thấy mặt là mình chỉ thích quỳ xuống lạy, cái đức vô hình của các ngài là như vậy đó, không cần nói, cái đó mới đáng sợ. Còn như là như như sư phụ phải nói gần chết rồi bắt đầu người ta mới thấy ờ ha, ông này coi cũng được được ha. Phải nói rất là vất vả. Còn mà các ngài kia thì chưa nói lời nào là mình đã kính trọng. Cái khác nhau giữa bậc cao tăng và bậc thấp tăng là như vậy, khác nhau là vậy. Thì do Huế giống như được gọi là cái nôi của Phật giáo vì nhiều vị cao tăng, nên cái người dân Huế mộ đạo, người dân Huế mộ đạo nối truyền đời truyền đời mộ đạo. Thì lẽ ra cái lớp trẻ tụi con phải rất là mộ đạo.
[20:44]Nhưng mà hỏi thiệt tụi con có mộ đạo không? Hỏi thiệt lòng trả lời coi.
[20:53]Thời bây giờ lớp trẻ tụi con không còn mộ đạo như ngày xưa nữa, đúng không ạ? Nhìn vào lòng mình thấy có đúng như vậy không? Đúng như vậy. Mình còn thương nhớ bố mẹ mình thôi, thương nhớ ông bà tại ông bà, bố mẹ mình ngày xưa hay đi chùa thì thôi mình cũng nể bố mẹ ông bà mà đi chùa, chứ còn nói thật lòng mộ đạo không còn nữa. Tại răng rứa? Hở răng? Là bởi vì cái công nghệ khoa học nó tiến bộ quá, nó cướp mất tất cả cái niềm tin tín ngưỡng của mọi tôn giáo, không riêng gì đạo Phật. Ngày xưa mà nói, ngày xưa mà nói người đây mà nhập định mà biết được tâm người ở chỗ kia hay là hai người truyền tâm nói chuyện nhau,
[21:40]hay là một vị cao tăng bay từ Ấn Độ bay lên đi về Trung Quốc gặp tổ Ngưỡng Sơn là mình nghe mình nể, còn giờ không khỏi cần đắc đạo làm chi, tốn ít triệu vé máy bay là tới chỗ nào cũng bay tới hết trơn. Nên chính vì cái khoa học công nghệ đó làm cho giá trị của thần thông bị bị giảm xuống. Cầm cái điện thoại di động lên ở xa đâu cũng nói được hết, mở mở màn hình ra nói chuyện nói chuyện mà mà mà video phone thì vừa nhìn mặt vừa nói nhau. Thì thần thông hết không cần thiết lắm, chỉ cần vài trăm nghìn cuộc gọi gì đó thôi là được rồi, không cần. Do đó, những cái mà ngày xưa gọi là rất cao siêu, rất thần bí, rất thần thoại, rất siêu nhiên, bỗng nhiên bây giờ hết cần thiết á.
[22:24]Và nếu những cái điều mà cao siêu đó thì những ông thánh mà ổng có cái thần thông ủa ổng còn cao siêu nữa hay không? Cũng giảm luôn, cũng giảm luôn. Đó là lý do mà bỗng nhiên vào thời đại này người ta giảm bớt cái lòng tôn thờ thần thánh trên mọi tôn giáo chứ không phải riêng chỉ đạo Phật. Bên Vatican Đức Giáo hoàng còn than trời mà. Các linh mục mà mà sư phụ gặp cũng đều than, nhà thờ vắng dần. Ở Việt Nam thì ít vắng vì cha mẹ ép con cái phải đi nhà thờ, còn ở xứ Tây mà tự do tụi nó không thèm đi, cha mẹ không nói gì được. Sư phụ có thằng em rể người Mỹ á, nó chả bao giờ thèm đi nhà thờ nữa. Bố mẹ mộ đạo gì kệ bố mẹ, nó không thèm đi luôn.
[23:09]Đó là là là cái thời đại mà khi khoa học tiến bộ quá, phải điều chỉnh, phải xoay xở, phải tân trang, phải cải cách để cho ăn khớp với khoa học. Vì trong đạo Phật đã đủ chiều sâu, đã đủ chiều cao, đã đủ sự sâu sắc, đã đủ sự tinh tế, đã đủ cái trí tuệ nằm trong đó vượt khỏi khoa học công nghệ rất nhiều. Chỉ có điều ta không biết thôi, ta không hiểu. Ta không hiểu những điều sâu sắc, tinh tế, trí tuệ của đạo Phật, cho nên đành để cái khoa học công nghệ nó qua mặt nó đi luôn và ta bỏ lại phía sau rồi ta rời bỏ đạo Phật. Chứ còn nếu ta đủ sức khai thác, ta đủ sức hiểu về đạo Phật một cách tinh tế sâu sắc, lòng của ta đối Phật pháp là gì?
[23:56]Là sự kiên định, không bao giờ lay động như một ngọn núi không một giông bão nào có thể làm lung lay được. Vì đạo Phật đầy đủ tất cả mọi cái điều tốt đẹp, tuyệt vời, sâu xa, sự thật, lợi ích, hạnh phúc và trí tuệ ở trong đó cả, không bao giờ thiếu. Đạo Phật đầy đủ tất cả mọi điều đó, chỉ là tại ta không hiểu. Tụi con nhiều khi mình có truyền thống đạo Phật, nhưng mà tới đời tụi con cái tụi con thờ ơ với đạo Phật. Mà nếu còn đến với đạo Phật chỉ bởi vì thương bố mẹ thôi, mình đi chùa cho bố mẹ vui lòng, chứ lòng mình hết cảm xúc rồi. Nhưng nếu tụi con lấy cái tri thức của lớp trẻ hiện nay, tụi con dân nào cũng ít nhất phải đại học rồi,
[24:40]phải không, xong 12 cũng đại học rồi, còn cao hơn đại học. Con là cao học phải thạc sĩ phải không con? Con đứng lên con chào huynh đệ đi. Không pháp danh gì không biết nhưng mà là vợ của thủ lĩnh thanh niên Quảng Ngãi Huy Đạo Chánh. Đây là vợ, vợ đi dạy học là cao học về vật lý đó. Dòm thấy vậy chứ rồi thôi rồi ngồi xuống đi con. Ừ được ừ. Ngồi ngồi ừm rồi được. Thì tụi con lấy cái tri thức của lớp trẻ, ít nhất cũng xong 12 hoặc là tụi con là đại học hoặc là cao học. Như là con là bác sĩ phải không? Bác sĩ nha phải không? Con đứng lên đi, còn con là bác gì? Thạc sĩ kinh tế hả? Khiếp chưa, bữa nay mới biết con là thạc sĩ. Con cũng là bác sĩ phải không?
[25:28]Còn O ni là chi sĩ? Hả? Cũng bác sĩ phải không? Rồi O đứng lên đi, cũng bác sĩ, mẹ bác sĩ con bác sĩ. Rồi, con ngồi hả? Đứng lên. Đó, già rứa chứ thế là bác sĩ đó, không phải vừa đâu, không phải dạng vừa đâu. Phải không? Thì tụi con đem cái tri thức trẻ ngày nay, tụi con tìm về đạo Phật lại. Trước đây tụi con thờ ơ với đạo Phật chỉ bởi vì tụi con nghĩ đạo Phật cũng chỉ là niềm tin giống như các tôn giáo khác. Nhưng nếu tụi con đem cái tri thức của trẻ ngày hôm nay tụi con xoay ngược lại đi tìm trong đạo Phật, tụi con mới phát hiện trong đó là một kho báu vô tận, mở ra vô số điều lợi ích cho thế giới này.
[26:14]Vô số điều lợi ích cho thế giới này mà thế giới này cứ phải tiến bộ mãi thì mới có thể là hiểu được một phần của đạo Phật. Đạo Phật vĩ đại đến như vậy. Mà ta không thấy đạo Phật vĩ đại chỉ bởi vì ta ta không chịu cực để tìm tìm hiểu. Chứ đạo Phật vô cùng vĩ đại. Tất cả những bậc trí tuệ nhất của thế giới này đều phải cúi đầu khâm phục đạo Phật. Tất cả những bộ óc kinh hồn nhất của thế giới này nói tới đạo Phật đều phải cúi đầu. Mặc dù có thể họ không theo đạo Phật và vì lý do chính trị, kinh tế, gia đình, truyền thống nên họ đành không bày tỏ cái lòng mến mộ với đạo Phật, nhưng trong thẳm sâu tâm hồn của họ, đạo Phật là số một.
[27:00]Ví dụ như Einstein, ta biết cái câu nói nổi tiếng của ông rồi, phải không? Thế giới cần một tôn giáo chung và tôn giáo đó chỉ có thể là đạo Phật, bởi vì đạo Phật vượt lên trên tất cả, đi trước luôn khoa học. Mấy cái đạo kia đó, mỗi lần mà khoa học tiến tới đâu thì họ phải sửa giáo lý họ lại, tại giáo lý họ trật lất à, nó không đúng với khoa học. Nhưng mà đạo Phật không cần ạ. Đạo Phật cứ cho khoa học tiến, tiến rồi mới thấy đạo Phật đúng rồi, đạo Phật đã nói rồi, đạo Phật đã đúng rồi, cứ như vậy! Và ta cứ yên tâm. Còn nói tại sao mà năm 1999 Liên Hợp Quốc phải tuyên bố lấy ngày sinh của Đức Phật là ngày
[27:38]tôn giáo và văn hóa của thế giới, mà tại sao không chọn đạo khác? Mà phải chọn ngày sinh của Đức Phật. Như vậy thầm ý các các các ông các bà đó nói điều gì? Thầm ý các ông các bà đó nói đạo Phật là số một của thế giới này.
[27:56]Mà mấy cái đầu của những người mà ngồi trong Liên Hợp Quốc, cái bằng thấp nhất của họ là gì? Tiến sĩ. Còn không phải là giáo sư được không? Cấp hàm rất là lớn mới bước vô trong cái tòa Liên Hợp Quốc mà ngồi trong những buổi họp lớn, trong những buổi đại hội đồng Liên Hợp Quốc lớn mà phải thông qua điều đó. Họ là những người tri thức cao cấp của nhân loại, trong lòng ai cũng yêu quý, cũng mến mộ đạo Phật hết như vậy. Và bây giờ vì Thầy vừa nói, sư phụ vừa nói là ta không cần cải cách tại vì mọi trí tuệ của nhân loại nằm trong đạo Phật cả. Nhưng mà rồi ta phải cải cách cái gì? Cải cách cái cách mà truyền bá.
[28:38]Ta nói dở quá, cho nên mọi người không hiểu về đạo Phật, không hiểu về cái vĩ đại của đạo Phật. Tại vì ta nói dở! Bây giờ nếu ta nói hay, mọi người sẽ hiểu được cái vĩ đại của đạo Phật, mọi người sẽ tìm về đạo Phật, tìm về một cái tôn giáo chung, một nền tâm linh chung mà nhà bác học Einstein mơ ước. Nên cái trách nhiệm đặt lên vai của ai? Đặt lên vai của người đệ tử Phật. Người đệ tử Phật, hoặc là những người đã xuất gia hoặc là những người tại gia. Mà người tại gia có người là công an, có người lớn tuổi, có người trẻ tuổi và người rất nhỏ tuổi, mỗi người chúng ta đều phải có một cái trách nhiệm là
[29:22]truyền bá, chia sẻ đạo lý của Phật cho nhau.
[29:28]Nhưng nhưng
[29:32]nhưng tại sao ta nói không thuyết phục người khác?
[29:39]Tại sao ta nói không thuyết phục người khác? Nhiều khi sư phụ hay nói đùa, sư phụ kêu: "Tụi con vô giảng đi, ở ngoài này cho nổ máy xe hai bánh, nổ máy sẵn." Một một người huynh đệ vô trong đi thuyết pháp, còn một người nổ máy xe hai bánh sẵn chờ bên ngoài.
[30:00]Là sao vậy? Thì mình nói mà người ta rượt á thì ở ngoài huynh đệ mình để nổ máy sẵn nhảy lên xe chạy dóng luôn. Nó tùy theo cái cách mình nói. Thì chúng ta cũng vậy, sao ta nói dở quá, làm cho mọi người không hiểu được cái vĩ đại của Đức Phật, của đạo Phật. Mà tại sao ta nói dở?
[30:23]Tại vì ta nói không hay. Mà tại sao ta nói không hay? Tại vì ta nói dở.
[30:48]Ta nói không hay chỉ bởi vì chính ta chưa hiểu sâu, chỉ bởi vì chính ta chưa thực hành một cách kỹ lưỡng.
[31:02]Chỉ vì vậy thôi. Thế còn khả năng ngôn ngữ, khả năng ngôn ngữ là do cái phước. Một người có thể nói dở, nhưng có phước rồi cái vùng ngôn ngữ trên não bỗng nhiên nó mở ra, ta sẽ ăn nói rất lưu loát, đừng sợ phần đó. Chỉ sợ ta thiếu phước thôi. Nhưng cái quan trọng bắt đầu ban đầu vẫn là hiểu đạo Phật cho kỹ và thực hành cho kỹ. Hai cái đó tạo thành một sức mạnh vô hình, ta thuyết phục được người đối diện. Cái sức mạnh vô hình thuyết phục được người đối diện. Nên ta phải hiểu đạo rất kỹ, ta phải thực hành rất kỹ. Đây là điều kiện cực kỳ quan trọng của một người pháp sư, một giảng sư, và của tất cả những người đệ tử
[31:53]Phật mà có cái lý tưởng lan truyền đạo Phật cho cho cộng đồng, cho xã hội, cho thế giới này. Nói gì nói, hiểu gì hiểu, hay gì hay, nhưng hai điều, một là hiểu đạo Phật cho kỹ và hai là thực hành cho kỹ.
[32:13]Hiểu, nó đòi hỏi ta cũng phải có sự thông minh. Tại không thông minh ta nghe giảng ta không hiểu, đọc sách ta không hiểu. Nhưng mà hành thì nó đòi cái trí tuệ gấp một trăm lần cái khả năng để hiểu. Khó như vậy. Ví dụ như bây giờ ta nghe giảng rằng đừng nổi sân, ha, đừng nổi sân. Đừng nổi sân nghĩa là đừng gì? Đừng nóng giận, phải không ạ? Đừng nóng giận mà đừng gì nữa? Đừng tự ái, đừng phiền não lâu, đừng giận dai, đại khái là những cái upset, những cái bực tức như vậy.
[32:58]Nghe hiểu không ạ? Nghe xong hiểu liền, phải không? Có thể lát đem ra nói liền. Gặp ai là nè đừng nổi sân nghe không. Hỏi sân là gì? Là đừng bực tức, đừng nóng giận. Nói được không? Nghe xong hiểu được liền. Sau đó cái người ta "Anh nói chi mà ngu rứa?", là bắt đầu ta làm sao? Mình sân lên trước tiên. Mình sân liền. Bởi vì sao? Mình nghe mình hiểu mà không, chưa kịp thực hành. Chưa kịp thực hành. Nên trong cái câu chuyện thiền có câu chuyện vậy: Có ông sư đệ ổng ngồi ổng giảng cho ông sư huynh về cái lý không. "Cuộc đời này coi vậy chứ mọi thứ là vô nghĩa. Đất không, trời không, nhà không, cửa không, người không, vật không,
[33:44]không chức, không quyền, không danh, không lợi, không gì hết." Ổng ngồi ổng nói. Cái ông ông sư huynh đó ổng còn hút thuốc, ổng có cái ống thuốc ổng kéo như điếu cày ổng kéo rò rò rò. Ông kia cứ ngồi nói, ổng cứ ngồi hút thuốc phì phà, ông kia cứ giảng về không. Giảng cái thấy ông kia ngưng rồi cái ổng cầm điếu cày ổng đập một cái bốp. Cái ông kia sừng lên, "Ủa làm cái gì vậy nè?". Ủa nói không hết cái đó là cái đâu ra kìa. Đó là câu chuyện được ghi trong cái Sa Thạch Tập của Nhật Bản, các thiền sư Nhật Bản vậy. Là ta có thể nghe, chấp nhận, hiểu rồi nói lại, nhưng cái thực hành là một trăm lần khó hơn.
[34:17]Mà để có thể thuyết pháp được thì vui lòng cái thực hành này kỹ một chút. Tức là khi ta giảng về bình thản không nổi sân, thì một lát mà người ta lại người ta nhổ nước bọt vào mặt mình thì cũng phải cười cái đã, rồi về nhà khóc sau. Chứ còn lúc đó phải cười để chứng tỏ rằng mình có có thực hành. Mà người ta chọc giận mình mà mình không giận, người ta sẽ suy nghĩ lại. Bắt đầu người ta suy nghĩ lại người ta thấy à, cái điều mà không nổi sần không nổi sân là điều có thật. Chứ còn người ta trước đây người ta nghĩ cái gì? Tham sân là điều tự nhiên của cuộc sống này. "Tôi phải tham tiền, tôi phải đi làm ăn kiếm tiền về nuôi nuôi gia đình tôi.
[35:03]Tham là điều tự nhiên. Còn nó nói xúc phạm tới tôi, tôi phải giận, tôi phải tự ái, chứ nếu tôi không giận tôi là cái thứ gì? Tôi là vô liêm sỉ, không biết tự trọng, đúng không ạ?" Họ sẽ nói vậy. "Tôi phải nổi giận, tôi phải sân, tôi phải trả lời để cho nó Tôi phải có lòng tự trọng, không ai được phép coi thường tôi." Nên cái sân đó, cái tham đó là điều tự nhiên của cuộc sống. Nhưng mà ta hiểu đạo thì ta hiểu coi vậy cái tham sân nó không phải tự nhiên đâu. Nó là cái sai một cách tự nhiên, cái sai của bản năng, mà người tu thì phải chiến thắng được bản năng, không chấp nhận để cho cái bản năng tự
[35:38]nhiên nó cứ dẫn dắt mình đi hết kiếp này tới kiếp kia trong đau khổ. Phải thắng nó. Phải thắng bằng cách nào? Thì ví dụ cũng vậy. Cái hôm đó cái là nói hôm nay là có một cái suất mà có một cái ông kia ổng nghỉ, suất một trống một cái chức nè, bây giờ trong mấy người ai lên? Thì mình là người đứng lên mình giới thiệu người bạn của mình. Nói giới thiệu ông này ổng giỏi ổng lên, mà mình không giành, trong khi mình có thể giỏi hơn ổng, mình không giành, giới thiệu ổng lên. Thì giới thiệu lên người ta cũng hiểu liền. Hiểu nên cái người mà đứng lên giới thiệu á mới là người giỏi, còn cái người mà được giới thiệu không bằng.
[36:13]Nhưng mà ông này ổng ổng là đi chùa mấy ngày rằm mồng một ăn chay. Thì họ mới kết nối hai cái việc đó lại: ổng hay đi chùa, ổng hay ăn chay thì ngày hôm nay khi mà có một chức trống ổng chỉ bạn ổng chứ ổng không giành mặc dù ổng giỏi hơn, làm người ta suy nghĩ lại. Quả thật trong cuộc sống này có một điều, cái gì đó con người có thể thắng được cái bản năng tự nhiên, mà nó đem lại cái điều tốt đẹp, điều cảm động cho cái cái cái thế giới này. Rõ ràng thấy ổng giỏi hơn rất nhiều, bằng cấp ổng hơn, ổng làm kinh nghiệm hơn, thành tích nhiều hơn, mà khi vừa trống cái chức ổng đứng ổng giới thiệu bạn ổng,
[36:48]người ta tất cả mọi người chùng lòng xuống hết vì cảm động, vì xúc động. Và người ta tin ồ, thế gian này coi vậy đạo đức là điều có thật, đạo đức. Và chỉ bằng hành động đó thôi làm mọi người mềm lòng lại hết và ai cũng thích tu. Ai cũng thích được cái giây phút đó, cái giây phút mà mình nhường cái quyền lợi của mình cho bạn mình chứ không phải là giành quyền lợi về cho mình. Mọi người mềm lòng vì những điều đó. Thế giới này bỗng nhiên trong một ngày đó nó đẹp lên hơn một chút. Cái thế giới mà chiến tranh, đau khổ, bệnh tật, đấu tranh, ganh ghét, hơn thua, hận thù này bỗng có một ngày nó đẹp hơn một chút vì có một người vừa đứng lên
[37:30]giới thiệu bạn mình vào cái chức vụ mà lẽ ra mình xứng đáng hơn. Ngày đó thế giới đẹp hơn một chút. Và nếu ai cũng có thể làm được điều đó, thế giới có nhiều ngày đẹp hơn, nhiều hạnh phúc hơn, nhiều bình yên hơn, nhiều sự thánh thiện hơn. Là do gì? Do ta hiểu đạo và ta thực hành được điều đó. Nên đây cái trách nhiệm của những điều này làm cho thế giới đẹp lên một chút, thêm một chút nữa nằm trên vai của những người đệ tử Phật chúng ta. Và chúng ta xây dựng cái thế giới đẹp hơn không phải là bởi vì mình vẽ cho nó đẹp hơn, mà bởi vì đã có những lúc chúng ta chiến thắng được cái tham, cái sân, cái ích kỷ, cái đố kỵ trong trong tâm mình.
[38:16]Đó là lúc mà nó hiện ra một cái kết quả. Ví dụ như ta đã hết ích kỷ rồi nhưng nó chưa hiện ra kết quả cho đến cái ngày mà ta biết nhường nhịn, biết yêu thương, biết chăm sóc, biết giúp đỡ thì cái tâm mà không còn ích kỷ đó nó hiện ra trong hành động. Nó tô cho nó vẽ nên một bức tranh đẹp cho thế giới thêm một chút nữa. Và đó là nhiệm vụ của chúng ta. Ta vinh danh Đức Phật, ta xây dựng cái thế giới này bởi vì ta thực hành được những điều đó, những đạo lý đó trong cuộc sống mình. Nó không phải là cái gì phức tạp lắm, nhưng nó khó làm. Mà khi làm được nó làm cho mọi người được hạnh phúc, được yêu yên vui, được cảm động.
[38:59]Trách nhiệm đó là của chúng ta.
[39:10]Và còn một cái khó gấp 11 ngàn lần, đó là thiền định.
[39:19]Ta thắng được cái ích kỷ, ta thắng được hận thù, hơn thua, tham lam. Khó chưa? Đã rất khó rồi phải không? Rồi sau đó ta cái phước của ta đủ để ta bước vào tu tập thiền định. Nhưng xin thưa, thiền định khó gấp 11 ngàn lần.
[39:44]Tối hôm qua về vào buổi khuya, thì có một thầy ở trong chùa mới nhắn tin cho sư phụ nói: "Vừa con vừa bị dụ, vừa bị một người huynh đệ cũ nhắn tin kêu con đi khỏi chùa Phật Quang, qua bên kia tu tiến hơn, vì huynh đó tiến hơn. Nhưng con không con trả lời là một là em chỉ một lòng theo sư phụ mà thôi, không cần cái gì cả". Rồi có một thầy khác cũng nói vậy: "Con xác định là con đi theo sư phụ là đi đúng đường. Và chỉ cần đi đúng đường là con sống không uổng phí kiếp người, chứ còn cái việc mà tu chứng, con nghĩ không tới phiên con. Nhưng con vững lòng đi con đường này, vậy thôi". Sư phụ mới trả lời, sư phụ mới trả lời:
[40:38]"Thiền là sự tổng hợp của tất cả cái khó của toán học, sinh lý học, sinh học đó, y lý nè, vật lý nè, hóa học nè, triết học, đạo lý, tâm linh. Cộng tất cả những cái khó lại thành ra thiền. Mà cả thế giới này nhiều nơi dạy thiền. Ở đâu ta cũng nghe dạy thiền. Không biết ổng tu tới đâu không biết ổng cũng mở một lớp dạy thiền. Rồi kia có có thiền có đóng phí, rồi có những cái thiền không đóng phí. Mình không hiểu ổng hiểu thiền cỡ nào mà ổng gan cùng mình để dám dạy thiền. Vì thiền khó gấp 11 ngàn lần những cái tu dưỡng về đạo đức". Tối hôm qua sư phụ mới nhắn tin với thầy đó. "Nhớ thiền là tổng hợp tất cả cái khó mà nhất là của toán
[41:23]học, sinh lý học, vật lý học, hóa học, đạo đức, triết học, tâm linh, tổng hợp những cái khó lại thành ra thiền. Bởi vì thiền là đỉnh cao". Cho nên trong kinh Tứ Thập Nhị Chương Đức Phật có nói: "Thiền là một trụ cột trên đỉnh cao". Đức Phật cũng định nghĩa điều đó trong cái Tứ Thập Nhị Chương Kinh, thiền là cột trụ trên núi cao. Vì ta đi vào sự tu hành, ta đụng đủ thứ việc khó khăn, nhưng rồi cuối cùng nếu ta tu mãi ta sẽ gặp một cái khó nhất đó là thiền. Nhiếp được tâm mình không phải là chuyện đùa, không phải là chuyện dễ. Vì vậy nó đòi hỏi thiền phải có phương pháp, mà cái phương pháp nó phải phù hợp hết với tất cả y lý,
[42:12]khoa học, vật lý, tâm linh, triết học, đạo đức, phải ăn khớp hết tất cả. Chứ không phải là là dễ dàng. Và ta cần một điều đó, thế giới cần thiền, nhưng đã thất bại rất là nhiều. Một số nhà tù Ấn Độ cũng cho dạy thiền, một số trường học Tây Ban Nha, Hàn Quốc trong các cơ quan, nhiều nơi họ, cả quân đội Mỹ họ cũng cho học thiền. Nhiều nơi họ cho học thiền, nhưng họ không công bố kết quả vì sao? Vì thất bại. Tu rồi không thấy gì, không ai báo cáo. Trong khi khoa học là cần những báo cáo, cần những con số. Ví dụ anh ngồi nhiếp tâm trong thiền cái cái tần số sóng não của anh nó phải thay đổi thế nào,
[42:53]phải được ghi nhận à, chứ không có nói miệng mà được, không có diễn tả: "À tôi ngồi tâm tôi an lạc lắm, tôi thanh tịnh lắm, rồi tôi thấy giống như là trên mây", không có nói. Họ phải đo ra bằng cái thiết bị khoa học, bằng cái cái tần số và con số chính xác. Rồi đồng thời cái hiệu quả của anh, ví dụ như là: "Hôm qua khi tôi làm việc tới mức độ đó tôi bắt đầu mệt, tôi bắt đầu cáu, nhưng sáng nay khi tôi có ngồi thiền thì tôi cũng làm với cái áp lực công việc đó bỗng tôi thấy rất là thư thư thái, thấy thanh thản, nhẹ nhàng và không thấy mệt". Điều đó tới giờ phút đó với con số đó, công việc đó, kết quả đó ghi lại vào số liệu
[43:29]để người ta báo cáo và đánh giá khoa học. Nên khoa học là cái gì có số liệu. Rồi ví dụ 100 người cùng tu thiền, mấy người có kết quả, mấy người thất bại, mấy người không kết quả gì cả và có mấy người bệnh, những cái con số phải được ghi ra. Chứ không phải là cứ: "Trời ông đó ổng tu đắc đạo kìa, trời ổng tu theo ông thầy đó bữa nay ổng tự tại, ổng ổng thanh tịnh", có mình ổng à, còn 100 người khác điên hết trơn rồi mà không ai nói. Cũng giống như mua vé số: "Trời ổng trúng Vietlott trúng 100 tỷ kìa", có mình ổng trúng, lâu lâu trúng một người, còn tất cả người khác đều làm sao? Con thua, con mua Vietlott chưa? Không hả?
[44:05]Đó, khôn, vì mua đâu có trúng đâu, không mua. Còn bao nhiêu vô số người mua Vietlott đều không trúng. Có một người cũng cúng dường sư phụ cái dãy số Vietlott, sư phụ cũng không thèm coi và cũng không thèm dò luôn vì biết chắc chắn nó sẽ trật. Nhưng mà người đó rất có lòng, cũng mơ ước sư phụ trúng chắc được vài chục tỷ cất chùa, nhưng mà không bao giờ. Cũng vậy, thiền cũng vậy. Nếu ta không nắm hết cái khó của thiền, không hiểu hết mọi cái đường đi nước bước chi tiết có tính khoa học của thiền mà cứ đâm đầu vô tu thiền một cách vội vã, bừa bãi, ta không kết quả, thậm chí có thể bị hư não mà điên.
[44:44]Vì vậy là ta phải tu thiền và phải hiểu hết mọi cặn kẽ chi tiết đường đi nước bước của thiền để bảo đảm cái con số thành công phải lên tới 80%. Tức là 100 người ngồi phải 80 người bắt đầu có kết quả. Và có kết quả là cái gì? Đầu tiên của cái việc có kết quả thiền là gì? Thầy có nói sau này sẽ sắp sửa sẽ có giai đoạn khủng hoảng về thiền. Tức là khi tới cái ngày chúng ta tới cái buổi khóa tu ở thiền đường đây. Ở đây ngồi bao nhiêu phút con? 30 tới 45 hả? Phải không? À, 30 tới 45. Thì cái người ai có trách nhiệm canh đồng hồ, phải không? Bắt đầu nói: "À thời này ngồi 45 phút". Thì khi thấy đồng hồ 45 phút rồi cầm cái chuông gõ beng beng beng.
[45:33]Ở dưới này mừng muốn khóc vậy đó. Nghĩa là làm sao?
[45:43]Ngồi thiền quá đau khổ! Phải không? Cho nên lúc mà được xả thiền mừng quá đi! Đó là cảm giác của người đầu tiên ngồi thiền. Nhưng mà tại sao lần sau không không trốn ngồi thiền mà tới ngồi nữa vậy? Rõ ràng khi nghe tiếng chuông xả thiền mình mừng quá nghĩa là lúc ngồi thiền khổ quá đi, quá khổ đi! Nhưng mà tại sao lần sau vẫn ngồi nữa, vẫn trở lên để ngồi thiền nữa? Tại sao? Tại răng? Hả? Bởi vì ở kiếp xưa ta đã thề với Phật, ta đã lạy Phật phát nguyện rồi. Cho nên đời này chư thiên, hộ pháp, chư Bồ Tát giữ tâm ta. Bữa nay mình đau muốn khóc á, nhưng mà khi về rồi nhớ chùa, nhớ tu, nhớ huynh đệ trở lại tu nữa, rồi ngồi đau khổ nữa,
[46:25]khóc nữa, về về lại ở trên giữ gìn tâm hồn của ta bởi vì kiếp xưa ta đã thề. Nhờ như vậy mà mình không bỏ tu, chứ ngồi tu đau khổ quá đi. Nhưng đến lúc khi mà ta hiểu hết mọi cái việc thiền là đường lối trước sau rồi, thì tới khi 45 phút, cái người huynh đệ ta nhìn thấy đồng hồ 45 phút gõ tay thò tay mới gõ chuông ba tiếng beng beng beng, không ai chịu xả. Lúc đó bắt đầu bị rắc rối đó. Mới ngồi xuống mọi người cứ ngồi im, kệ gõ chuông gõ cứ ngồi hoài, không chịu xả. Không chịu xả thì làm sao vào thời khóa kế tiếp, phải không? Sau thời thiền là tới thời gì? Khí công hả? Hay là gì, kinh hành gì đó, rồi cái đàm đạo giáo lý gì phải không?
[47:11]Đại khái vậy, bàn bạc việc Phật sự. Sau thời thiền rồi ta còn những việc khác mà không ai chịu xả cứ ngồi lim dim hoài, cái đó mới khủng hoảng. Lúc đó mà muốn mọi người xả thiền thì phải làm sao? Ban tổ chức tụi con phải để sẵn cái dĩa xoài có nước mắm ớt để đó hả? Xả thiền rồi. Rồi thèm mới hy vọng là có người ta xả thiền chứ còn không không chịu xả. Đó là bước đầu tiên. Tất cả mọi người đều như vậy, giống nhau hết, không muốn xả nữa. Rồi sau đó còn nhiều việc nhiều việc kế tiếp theo nữa. Nhưng mà thiền khó lắm, ta phải hết sức là cẩn thận, phải biết rất kỹ về thiền mới bước vô. Thì ở đây thôi, sư phụ cũng nhân cái dịp có cái giới đàn ở đây
[47:53]về thăm Huế, về cũng thỏa cái cái lòng thương nhớ Huế. Vì sao? Huế cũng là quê hương của mình, quê ngoại của mình. Còn quê nội của sư phụ thì ở Nghệ An. Mỗi tháng sư phụ về Nghệ An đi giảng, mà mỗi xe mà chạy lọt vào cái địa phận Nam Đàn cái là lòng mình lại bị cảm giác, bị cảm xúc, đúng là lạ thiệt. Đúng là quê hương là cái gì cũng rất là lạ. Rồi hôm nay lâu lâu về Huế cũng vậy, cũng hiểu đây, quê ngoại mình đây. Sư phụ về thăm dặn dò vài điều. Và sau khi dặn dò thì con thấy được cái gì? Thấy mình khổ quá đi. Phải có nhiều trách nhiệm hơn, đúng không hả? Phải tu giỏi hơn, phải hiểu nhiều hơn và bắt đầu
[48:37]đem Chánh pháp đi mà chia sẻ với mọi người. Mà trong đó quan trọng là thiền là cái khó, ráng hiểu cho kỹ, ráng thực hành để làm chi? Để bảo vệ lại giá trị cái mà nhiều bậc tôn túc đã tự hào về Huế. Nghĩa là Huế là quê hương của Phật giáo, để bảo vệ cái điều đó, điều bảo vệ cái niềm tự hào cho các vị tôn túc của ta là như vậy, ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[49:14]Có một số huynh đệ ở xa, giờ tối nay sẽ ở đâu rồi? Có chỗ nghỉ ngơi đàng hoàng chưa? Hả? Hai tiếng, à có số người ở xa về.
[49:31]Nhưng mà bây giờ nè, trước khi mà tiện như lát nữa mình chia tay nhau đi về mình có cái tiệc có gì ăn không? Lên xe về luôn hả? À, còn đi không đi xa về ở đây đây có được ăn không? Có luôn phải không? Rồi rồi, giỏi. Sư phụ là lo nhất cái đó đó, ăn. "Trong đôi mắt em, ăn là tất cả. Là niềm vui, là hạnh phúc em ước mơ." Nhớ như vậy đó. Xoa đầu hả?
[50:00]Thấy đầu ai cũng đẹp rồi mà xoa chi nữa?
[50:08]Con tìm chỗ mời thầy với cô tìm chỗ nào để cho con ngồi uống nước trà nha, chờ đợi đi con nha. Chứ ngồi đây chờ tội nghiệp, nha, có cái phòng kia đó con, thỉnh thỉnh thầy nha. Thầy thầy uống nước trà.