Lời giảng: Kín Đáo

[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni...

[0:45]Tôi tôi không có định trước, nhưng mà hôm nay cái thời gian tôi lại có vẻ thong thả. Cho nên quý thầy nếu có cần hỏi về thiền gì, tôi nán lại chiều nay để quý thầy hỏi về thiền. Vì hai cái bài vừa rồi đó, quý thầy đã nghiên cứu và thực hành được chưa? Chưa hả? Trả lời dễ thương vậy đó, chưa? Vậy thôi lần sau ha. Lần sau thì quý thầy nghiên cứu để mà hỏi ha. Quý thầy học xong cái tâm lý đạo đức lại hỏi tiếp về thiền. Rồi lần tới nữa là kiểm tra nữa. Phải thực hành nữa nha. Học để thực hành đó. Bài vừa rồi thì quý thầy làm có vẻ hơi bình thường. Thì cái bài niềm tin á, làm thấy nó bình thường chứ không có độc đáo lắm.

[1:28]Tại bài đó cũng không có gì lạ. Hôm nay chúng ta học bài 17 là bài Hạnh kín đáo. Kín đáo có nghĩa là không nói về bản thân của mình cho người khác biết. Thì cái mà mình ít nói về bản thân mình cho người khác biết á, nó có hai cái phương diện khác nhau. Một là vì đạo đức, hai là vì cái sự khôn ngoan. Thì ở đây dĩ nhiên là chúng ta học về cái đạo đức, cho nên chúng ta đi theo cái chiều hướng đó. Nghĩa là với một người tu hành dù là cư sĩ hay xuất gia cũng vậy, thì vì cái đạo đức mà chúng ta ít nói về bản thân mình, phải không? Ví dụ như là mình có những cái điều hay mà mình không có nói cho người khác biết.

[2:20]Chứ bình thường theo cái tâm lý thường tình của con người, khi mình thấy mình có cái điều gì hay thì mình hay hay bộc lộ ra, hay bộc lộ hay kể lại cho người khác nghe. À ví dụ như là mình làm được một việc phước lành, mình cũng hay kể cho người khác biết. Hoặc là mình có một cái tài năng gì mình cũng kể ra. Hoặc là mình có một cái tài sản gì đó mình cũng kể ra. Những cái mà mình nghĩ rằng làm cho mình có giá trị trước mắt mọi người, mình thích kể cái điều đó cho nhiều người biết. Đó là cái tâm lý thường tình của con người. Như ví dụ như mình có cái tài là mình nấu ăn hay, nấu ăn ai cũng khen ngon, cái mình hễ mình nói chuyện một lát thế nào

[3:05]mình cũng nói chuyện tới vấn đề nấu ăn để cho người này người kia biết chút. Hoặc là vừa rồi cái mình có cái mấy nhà ở gần hàng xóm, họ nghèo, mình giúp đỡ. Rồi mình cũng nín không được, mình cũng gặp người này người kia mình cũng kể cho cho họ nghe cái việc mình vừa làm phước. Đó là cái chuyện tốt mình làm cũng kể. Hoặc là bây giờ ví dụ như là quý thầy ở với nhau thì mình thấy là còn là học tăng thì cũng không ai khá giả giàu có gì. Ừ trong túi thì người nào có chừng năm chục ngàn, một trăm ngàn dằn túi là hết sức rồi. Còn ai mà thầy tổ hay cha mẹ giàu lắm thì cho chừng hai ba trăm. Nhưng bữa nọ bất ngờ tại sao cái mình có người phát tâm cho mình một triệu.

[3:55]Thì như vậy là tương đối là là là cái số tiền nó cũng khá lớn so với huynh đệ. Cái mình cũng không có nín được, mình cũng nói một lát mình cũng kể cho người khác biết là trong túi mình đang có một triệu cho người ta nể chơi. Thì cái tâm lý con người như vậy, thích nói ra một cái gì của mình cái hay của mình cho người khác biết là tâm lý thường tình. Nhưng mà ở đây mình học cái bài này á thì cái kín đáo nó là một cái đạo đức mà mình không có kể những cái đó cho người khác biết vì lý do gì? Ai biết? Quý thầy phải giơ tay trả lời cho lẹ cơ mới được. Vì lý do gì? Thầy. Không vì danh, đúng. Một cái, gì nữa?

[4:43]À ừ nói chung là thầy cũng được được cái ý đó, thầy cũng nắm được ý đó. Rồi ai có thấy cái gì nữa không? Bị uổng ghê không hứa cho điểm mà, thôi đành chịu. Nên mình kể ra từng cái tâm niệm một chút, phải không? Là vì trong thâm sâu mình không có thấy mình là quan trọng. Cho nên mình cảm thấy không cần phải nói gì về mình hết. Phải không? Vì mình thấy nó là quan trọng, những cái điều mình như vậy làm cho mình có giá trị và mình thèm khát cái sự nể phục, cái sự cảm phục của người khác. Cho nên mình hay thích nói về những cái mình cho là hay của mình ra để đi tìm cái sự cảm phục của người khác. Cái mà gọi cái tâm lý thèm khát cái sự cảm phục của người khác á,

[5:31]cái tâm lý đó mãnh liệt lắm của con người chứ không phải đơn giản đâu. Do đó, chúng ta hay khoe khoang, hay kể những cái gì đó của mình cho người khác biết để đi tìm sự kính trọng của họ. Và đây là cái gọi là thiếu đạo đức á. Cái khoe khoang là thiếu đạo đức á, nhưng mà mình chưa nói đến cái đó, mình nói từ từ thế này là trong thâm sâu mình không thấy mình là quan trọng, nên không cần phải kể cái chuyện gì của mình hết. Thì đây là cái cái tâm của một người tương đối là cái chấp ngã rất là nhẹ. Người này đạt được cái thiền định rất là tốt nên không thấy mình là quan trọng, là những chuyện của mình cũng không thấy

[6:09]nó quan trọng, và vì không thấy nó quan trọng nên không muốn kể cho ai nghe hết, chứ không phải là giấu. Còn cái người mà còn thấy nó quan trọng nhưng mà vì muốn giấu khác nha. Cái người này chưa phải là cái tâm hợp với đạo lắm, nhưng vì cái tánh mình giấu thôi. Nó do có cái ý cái cái cái tâm giấu lại thôi chứ mình vẫn còn thấy những cái của mình là hay. Ví dụ như mình thấy mình có tài sản là một triệu đồng, mình thấy cái điều này nó hay hơn quý hơn cái mình có giá trị hơn là những người đang trong túi chỉ có một trăm ngàn, hai trăm ngàn là mình cảm thấy hơn. Thì mà mình giấu giấu là vì sợ người ta xin,

[6:48]thì cái này nó cũng giấu mà nó khác, không phải của đạo đức. Còn trường hợp cái người ví dụ trong túi có một triệu đồng, biết người kia có chung quanh mình huynh đệ chỉ có năm chục ngàn, một trăm ngàn mà cảm thấy cái một triệu đồng mình không quan trọng, không cần nói mà cũng chưa tới lúc cho ai cứ để đó vậy thôi, khi cần sẽ cho. Mà khi chưa cần thì cứ làm thinh, bởi vì thấy nó không quan trọng. Nên cái tâm mà nhìn thấy những cái của mình không quan trọng, đó cái đó là là cái cái yếu chỉ căn bản nhất của cái hạnh kín đáo. Còn những cái khác coi vậy chứ nó phụ thôi. Đó cái quan trọng cái không thấy cái quan trọng của những cái hay của mình.

[7:23]Ví dụ bây giờ mình làm được một việc phước lành là vừa rồi nguyên một cái khu đó họ họ bị một trận bão gì kia, cái nhà cửa hư hại sập rồi có những người đói kém không gạo. Mình đi quyên mình vận động cứu luôn nguyên cả một xóm đó, cái công nghĩa là cái công việc từ thiện mình tính ra lớn lắm chứ không phải nhỏ. Mà sao mình thấy nó không quan trọng nên cũng chẳng kể cho ai, chả ai biết chuyện đó hết trơn. Đó đó là cái đó là cái tâm mình rất là nhẹ chấp ngã. Đây là yếu chỉ căn bản nhất của cái hạnh kín đáo vì không thấy là quan trọng. Còn khi mà mình buột miệng mình nói ra cái hay của mình thì mình gọi cái đó là gì?

[8:03]Khoe khoang, phải không? Cái khoe khoang. Mà tại sao mình khoe khoang? Tại sao? Vì mình thấy cái đó là cái cái cái có giá trị. Mình chấp cái đó, thấy nó là có giá trị và mình thấy đó là cái mà làm cho mình hơn người khác, cái có thể làm cho người khác phải cảm phục mình. Và đúng là chúng ta lại suốt đời đi tìm cái sự cảm phục của người khác, thèm khát cái đó dữ lắm. Chúng ta bị cái tâm lý đó nặng nề lắm và chúng ta học cái bài này để chúng ta thoát khỏi cái tâm lý đó, phải biết cái điều đó. Tâm lý mà thèm khát cái sự ngưỡng mộ của người khác á. Vì về lâu về dài, khi lớn lên, càng lúc chúng ta càng có cái công

[8:43]đức trong Phật pháp, chúng ta tu hành à chúng ta giữ giới, chúng ta làm nhiều điều việc thiện thì cái phước mình tăng lên, thì cái sự ngưỡng mộ của người khác lần lần nó sẽ đến. Mà lúc đó bắt đầu mình chấp vào nó đó là sinh bệnh, nên ngày hôm nay mình phải thấy điều này. Còn cái khoe khoang luôn luôn là nó do mình thấy cái điều mình có được là hay hơn người khác nên mình phải kể ra, đúng không? Cái tâm lý nó là vậy đó. Ví dụ bây giờ là mình thấy là mình có cái tài, như chung quanh huynh đệ mình á không ai có thể mà ví dụ như ra tiếp Phật tử đi. Thấy người khác tiếp Phật tử không thích, thấy mình ra mình tiếp Phật tử mến hơn.

[9:23]Cái có cái ưu điểm gì đó cũng là cái hơn người khác và mình thấy đó là cái ưu điểm, cái mình gặp người khác mình kể ra: "Nói khi tôi Phật tử tới mà tôi tiếp á thì họ rất là thích..." Thì cái đó là mình thấy ưu điểm đó, mình cảm thấy nó hay hơn huynh đệ mình nên mình nói ra. Phải không? Quý thầy đồng ý không? Nói lại chút xíu nè, để nhìn cho ra cái tâm này. Sở dĩ mình khoe một cái gì của mình vì mình thấy nó có giá trị hơn của những người khác, đúng không? Chớ nếu nó cũng bằng như người khác thì mình cũng cảm thấy không có gì quan trọng để phải nói hết, đúng không? Mà cái đó là cái gì? Kiêu mạn đó, nó, chứ không đi đâu hết trơn á.

[10:02]Cái gốc nó là kiêu mạn, rồi nó mới làm thành cái sự khoe khoang. Nhưng mà ở đây đó, hôm trước chúng ta học cái bài nói về kiêu mạn học trong cái bài nào? Bài khiêm hạ, phải không? Đó. Chúng ta có nói rất nhiều về kiêu mạn mà nói ngay trực tiếp trong cái tâm kiêu mạn. Bây giờ chúng ta mới đi ra cái phần dễ nhìn thấy hơn là mình thốt lên thành lời nói là khoe khoang. Vì có những cái lỗi trong tâm mình mà mình không có dễ thấy đâu. Ví dụ trong tâm mình có kiêu mạn, mình không có thấy. Cho đến khi mà mình buột miệng mình nói ra lời nói khoe khoang thì mình mới sực tỉnh ra à mình vừa mới khoe khoang, vậy mình đã có kiêu mạn.

[10:45]Cho nên cái kiêu mạn nó phát ra có khi nó thành một cái hành động nữa. Một cái hành động gì đó thì trong mỗi trường hợp nó sẽ khác nhau. Nhưng mà trong trường hợp chúng ta không đủ trí tuệ để nhìn thẳng vào tâm mình để thấy cái kiêu mạn trong tâm mình, thì chúng ta sẽ nhờ cái lời nói và hành động bên ngoài để biết được cái lỗi của mình tiềm tàng ở trong tâm của mình. À, hôm trước tôi có nói về ý thức và vô thức chưa kìa? Chưa hả? Như vậy để sau này tôi sẽ d- dạy về cái môn năm ấm á thì sẽ ấy. À tôi cho rằng cái tâm của mình nó có hai phần: một là cái ý thức, và hai là vô thức. Ý thức á là cái phần tâm mà mình mình thấy được.

[11:25]Còn vô thức là những hoạt động của tâm mà mình không tự thấy được. Ví dụ như những cái suy nghĩ, những cái hình ảnh mình tưởng tượng à mà mình có thể biết được nó thì nó thuộc về ý thức. Ví dụ bây giờ mình hình dung lại cái lời nói của một người nào nói với mình, có người nào đó hỏi mình chứ làm: "Huynh, tại sao huynh không lên tụng kinh?". Rồi chuyện qua rồi, ngày hôm qua rồi, nhưng ngày hôm nay mình nhớ lại đó, và cái câu nói cũng như cái gương mặt của người huynh đệ đó hiện ra, câu nói đó nó vang lên lại trong não của mình, mà mình thấy được biết được thì nó thuộc về ý thức. Rồi trong những trường hợp ví dụ như là một người nào đó

[12:02]nói mình một câu gì nặng làm mình buồn, cái buồn đó rồi mình thấy nó được, thì cái buồn đó thuộc về ý thức bên ngoài vì mình còn thấy nó được. Hoặc có một lúc nào đó mình mình ghét ai á, mới đầu mình chưa biết nhưng mà từ từ hai ba ngày mình mới nhận ra là à tâm mình mình có ghét cái người đó. Mà mình thấy được nó thì cái ghét nó thuộc về ý thức. Coi vậy chứ mấy cái tình cảm nó sâu lắm, nó nằm cắm ở trong vô thức á, nhưng mà hễ mà thấy được thì cái phần mình thấy được là ý thức. Ngoài ra trong sâu này nó có nhiều cái tâm phức tạp của vô thức. Cái hoạt động vô thức nó mới nhiều, nhiều lắm mà mình không thấy được hết,

[12:38]những hoạt động rất bí mật mà mình không thấy được, đó là phần vô thức. Muốn thấy được cái hoạt động của vô thức, mình phải nhập vào trong định rất sâu mới thấy được nó. Còn bình thường con người chúng ta như vậy đó, cái ranh giới giữa ý thức và vô thức nằm ở chỗ nào? Không có ranh giới rõ ràng, tùy mỗi người thôi, tùy mỗi người, tùy cái trí tuệ bẩm sinh của mỗi người. Có người đó, cái ý thức họ có một khúc đây, nghĩa là cái tâm nào rất thô thì họ mới thấy được, còn mà tâm hơi tế vô chút xíu họ không thấy được nữa. Còn cái người cái tuệ họ sáng á, cái ý thức họ nó sâu tới chỗ này, họ thấy được nhiều cái tâm bí mật trong

[13:15]lòng họ, người này gọi là người có trí tuệ. Cái người mà có trí tuệ họ thấy được rất sâu vào trong tâm họ, người đó mình nói sơ cái lỗi họ họ thấy liền, là người có căn cơ tu hành, mình nhắc nhẹ cái họ tự họ biết liền, vì họ nhìn rất sâu vào được trong tâm họ, những cái lỗi lầm tiềm ẩn họ thấy hết. Còn cái người mà cái ý thức họ cạn, nhiều cái lỗi mình nhắc họ không thấy. Ví dụ mình nói họ tham, họ nhìn không ra cái tham, họ nhìn không ra. Cho nên cái người này gọi là căn cơ thấp, người này khó tu. Còn muốn thấy được sâu á, sâu nữa thì phải vào định. Thì trong trường hợp này là chúng ta có cái kiêu mạn, mà trường hợp nhưng mình không đủ trí tuệ

[13:56]để nhìn thấy, cho nên phải đợi đến khi nó thốt ra thành cái lời khoe khoang thì người khác nhắc hoặc tự mình lúc đó mình mới hiểu là à mình đã bị cái kiêu mạn ở trong này, vậy mình phải lo sửa. Hoặc là trường hợp mình mình bật ra thành cái hành động gì đó, rồi nhờ cái hành động đó mình mới biết là mình đã bị kiêu mạn. Như tôi kể bản thân tôi bị một trường hợp là giữa hành động: lúc đó là tôi cũng mới mới vào chùa để làm điệu tu hành thôi. Thì à vào một buổi trưa à cũng rảnh rỗi không có việc gì thì tôi mới nằm võng ở cái nhà kho, tôi xem kinh. Thì trong chùa có một cái ông ông già cũng lớn lớn tuổi,

[14:36]ổng thất cơ lỡ vận mà ngày xưa là người trí thức á, bây giờ thì thất cơ lỡ vận vào nương chùa ở đỡ để kiếm cơm ăn qua ngày. Thì không biết vì lý do gia đình gì đó mình cũng không có tìm hiểu, mà ổng không thể sống được với vợ con ổng, nên phải vào chùa. Thì thấy cứ một hai ngày thì có một đứa con gái của ổng đi ra đi vào thăm ổng, và nghe nói dường như cái con bé đó nó học lớp chín, vì ổng là người trí thức nên nó hay đem bài vở vào nó hỏi. Thì quý thầy nhìn thấy vậy thôi chứ cũng không ai quan tâm. Thì bữa trưa đó tôi đang nằm nằm nằm trên võng xem kinh thì ổng ổng mới tới, ổng mới hỏi tôi một cái bài hóa học

[15:15]lớp chín, là có lẽ là con gái ổng vào hỏi ổng mà ổng không nhớ hay sao đó, ổng mới đi kiếm tôi ổng hỏi. Thì tôi đang nằm võng thì tôi cũng tiếp tục nằm, tôi mới cầm lấy cuốn vở của ổng tôi xem. Tôi xem xong thì tôi cũng nằm đó tôi giải thích cho ổng nghe, rồi ổng hiểu ra được ổng mới cầm vở đi ổng chạy về phòng ổng để ổng giảng lại cho con gái ổng. Cái sự như vậy, nhưng mà có một ông thầy lớn thấy cái hành động của tôi mới nhắc tôi rằng tôi đã sai khi mà tôi đã nằm mà nói chuyện với ông ta, vì dù sao ông cũng lớn tuổi rồi, mà tôi là người mới tu và còn nhỏ, nên cái hành động đó nó biểu lộ trong tâm tôi có một cái kiêu mạn tiềm tàng gì ở trong lúc đó.

[15:56]Không chối cãi được phải không? Không chối cãi được. Cho nên nhờ cái vị thầy đó nhắc một cái mà tôi tôi tôi mới sực biết rằng mình đã bị kiêu mạn tiềm tàng mà mình không thấy được. Nên có những trường hợp như vậy đó. Có những cái lỗi lầm mà mình tự mình không nhìn ra đâu, nó tiềm tàng quá, phải đợi nó lọt ra bên ngoài cái lời nói hay hành động, rồi có khi nhờ người khác nhắc mình mới sực tỉnh lại. Ở đây cái quan trọng là cái mà mình phải chân thành nhận đó là lỗi, chứ không được chối, không được cãi. Khi người ta đã nói được cái lỗi đó của mình rồi phải tỉnh phải nhận liền, phải sám hối liền. Đây đúng rồi, đây là chỗ mà mình không đủ trí tuệ để nhìn thấy chính mình.

[16:35]Đó là cái trường hợp của tôi như vậy. Rồi ví dụ à tất cả chúng ta cũng vậy, là chúng ta học cái bài này á là chúng ta muốn nhờ vào cái lời nói để nhìn ra được cái cái tâm kiêu mạn của mình. Hễ khi nào mà chúng ta nói một điều gì có vẻ khoe cái hay của mình thì thì thôi chúng ta biết rồi, thôi biết rồi, thôi trúng rồi đó, nó rồi đó, nó rồi không ai nữa hết trơn, hết trật rồi. Đó, và khi mình nhận ra được cái lỗi của mình như vậy, mình cố gắng sửa, có cái tâm nguyện sửa thì chúng ta sẽ vượt qua được. Đó là như vậy. Rồi như hồi nãy thầy thầy pháp danh gì? Hả? Tắc Thông à. Hồi nãy thầy nói là vì hiếu danh, đó đúng á.

[17:26]Khi mình khoe khoang là mình hiếu danh. Cái chữ danh nghĩa là gì? Danh là gì? Danh là tên, nhưng mà sự thực nó có nghĩa là tiếng khen á, cái khen, cái danh dự, cái sự cảm phục trong lòng của người khác. Chúng ta có một cái thèm khát cái sự cảm phục của người khác, mà nhiều khi vì thèm khát quá người ta đã bịa đặt, đã lừa dối, đã giả mạo đủ cách hết á, vì cái bệnh này, vì bệnh thèm khát sự cảm phục của người khác. Đây mình thấy nó là một cái giả dối tức cười lắm. Cái cảm phục mình nó xuất hiện ở trong tâm của người khác phải không? Ví dụ bây giờ như thầy Tắc Thông đi, ổng có cái gì hay, cái bên đây là thầy Thắng Tấn cảm phục.

[18:13]Đó là chuyện chuyện ở trong tâm, chuyện trong tâm thầy Thắng Tấn ổng cảm phục thầy Tắc Thông, nhưng mà ở bên trong kia không khéo thầy Tắc Thông sung sướng vì cái cảm phục của người bên kia. Đó, chuyện tâm với tâm không mà nó làm cho mình động nữa. Thì đó gọi là cái gọi là cái sung sướng của khi mình được người khác cảm phục. Cái này nó ghê gớm lắm, và cuộc đời người ta nhiều người đã theo đuổi cái này cũng dữ dội lắm. Chúng ta theo đuổi tiền bạc, vật chất, tình yêu, tiền bạc, danh lợi gì đó, nhưng mà trong đó có một cái nữa là thèm muốn sự cảm phục của người khác. Đây cũng là một cái nhu cầu của con người và nhu cầu

[18:48]hết sức là tai hại, nhưng mà nó không có thật. Như hôm trước mà chúng ta nói với nhau về cái công án của ngài Động Sơn á, ngài nói: "Ta có tiếng tăm ở đời, ai có thể vì ta trừ dẹp?", quý thầy nhớ không? Rồi cái vị tăng trả lời sao? Ổng xòe tay ra: "Hòa thượng cho con đi". Ổng mới nói: "Vậy là tiếng tăm ta đã hết". Tức là ông tăng đó ổng thấy được cái sự cảm phục của người khác nó nằm ở trong tâm, nó giả dối, nó khởi động của người ta, nó không có cầm không nắm gì được hết trơn, mà khi không mình chấp nó là có thật, mình vui theo nó, mình buồn theo nó. Người ta cảm phục mình mình vui, người ta ghét mình mình buồn, bậy ngắt nè.

[19:22]Nó không có thật. Nên ổng đưa cái xòe ổng tay ra: "Hòa thượng cho con", tức là ý ổng nói cái đó nó không có thật, phải không? Nó vô hình nó đâu giả dối đâu, khi không mình chấp. Ổng hiểu được chỗ đó ngài Động Sơn khen liền. Khen: "Ừ, tiếng tăm của ta đã hết", hết đâu hết, nhưng mà đó là một lời khen thôi, là vì như vậy á. Như tôi nhớ cái bản thân tôi cũng bị một lần: lần đó lúc đó tôi còn nhỏ, lần đó ghé một người quen ngồi chơi rồi ăn mít với nhau, cũng khui ra hết ăn mít. Thì trong đó có mấy cái anh lớn là ảnh đang học đại học, có một anh ảnh học Đại học Nông Lâm. Thì đang ngồi ăn như vậy cái đang ăn vậy cái anh anh mà học Nông

[20:00]Lâm ảnh mới cầm cái múi mít lên ảnh hỏi tôi, ổng hỏi tôi là: "Em biết cái này người ta gọi là cái gì không?". Thưa quý thầy gọi là cái gì? "Không phải múi mít thì gọi gì?" Nhưng mà không biết tại sao ổng vừa dứt lời cái tôi tôi biết liền và tôi trả lời liền. Tôi gọi là à tôi gọi là trái hay... Quý thầy thấy không, mình thì gọi múi mít chứ trong khoa học gọi là trái á, tại trong nó có hột, ngoài nó có thịt rõ ràng, nó là một cái trái, đơn vị trái rõ ràng, đúng không? Thấy không? Và tôi đã trả lời đúng. Ổng khen liền, mà trong khi trước đó tôi chưa hề biết điều này, nhưng mà ổng vừa hỏi vừa dứt câu thì tự nhiên tôi biết luôn.

[20:39]Thì tôi trả lời là trái, ổng khen liền, hay. Ổng nói: "À, là còn nguyên cái trái mít người ta gọi là quả tụ, còn từng múi trong khoa học gọi vẫn là mỗi trái, từng trái, từng trái. Vì nó có hột, có có có có thịt rõ ràng." Ổng nói: "Chà, tính làm bác học ha." Tại vì mọi người đó không ngờ là tôi chưa phải học đại học mà tôi biết được cái kiến thức của một cái ngành nó đang ở trong đại học. Mà tôi cũng đâu có mà của một cái ngành nào đó, họ cứ nghĩ tôi là đọc sách mênh mông đồ nhiều lắm. Sự thật tôi không có biết, mà họ vừa dứt cái câu hỏi là tôi có câu trả lời liền. Thì lúc đó mọi người chung quanh có vẻ nể tôi.

[21:15]Và lúc đó tôi vẫn đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ cái cảm giác sung sướng của mình khi mà thấy rằng người chung quanh họ đang nể mình. Cảm giác nó rất là rõ vậy đó, cảm giác rất rõ và rất là mạnh. Mà tôi cũng không hiểu sao nữa, nên tôi mới hiểu rằng cái gọi là được người khác cảm phục là một cái hạnh phúc và cũng là cái để người ta đeo đuổi, thèm khát trong cuộc đời này mà gây nên không biết bao nhiêu cái thảm cảnh, bao nhiêu cái cái cái oan trái. Mà thôi nói sẵn khoe khoe luôn chút nữa. Tôi nhớ năm học lớp chín cái học môn Anh văn, thì cái ông thầy Anh văn ổng mới hỏi cái chữ này nè: "Like" là nghĩa là gì?

[21:56]Không không, động từ thì mới là thích, còn tính từ là gì? "Giống", đúng rồi, "giống như" phải không? "Like" là giống như. Ổng hỏi: "Chữ tương tự của "like" này là cái gì, ai biết?" Mà lúc ổng không có hỏi tôi liền, thì trong lớp thì tôi là học giỏi nhất trong cái năm đó, mấy năm sau thì học ngu hơn. Nhưng mà năm đó, thì ổng hỏi ổng mới hỏi người này không ai biết, hỏi người kia không ai biết, mà lúc đó tôi cũng không biết luôn. Thì tôi thấy trước là tôi không trả lời được, cái ổng hỏi ngay một người bạn kế bên cạnh tôi, thì tôi cũng nhắc nhỏ cho nó, nhắc nhỏ lấy tay che miệng nhắc nhỏ nhỏ, thì cái câu tôi nhắc nó cũng trật luôn.

[22:28]Thì nó đứng lên nó cũng không trả lời được, cái thôi cuối cùng ổng phải kêu tôi. Ổng vừa chỉ tới tôi vừa đứng lên thì tôi biết luôn liền, tôi không hiểu tại sao nữa. Thì tôi lên tôi trả lời: "Thưa thầy, such as." Ổng khen liền: "Lớp có mình thằng này học được." Nhưng đến bây giờ tôi vẫn không hiểu tại sao, trong hai trường hợp á, trường hợp cái múi mít đó với trường hợp mà cái chữ này, đến bây giờ tôi vẫn không hiểu là tại sao vậy, là trước đó một giây tôi không hề biết cái câu trả lời, họ hễ kêu tới tên tôi cái thì lúc đó có câu trả lời, tôi cũng không hiểu gì nó là cái đó là cái gì. Thôi sẵn khoe khoe luôn, đến giờ vẫn không hiểu,

[23:02]quý thầy có hiểu nói giùm chứ tôi cũng không biết nữa. Nhưng mà qua những trường hợp đó thì mình hiểu thêm được cái mà thèm khát sự cảm phục người khác là như vậy. Ở đây chúng ta vượt qua được cái điều đó, chúng ta phải nhìn thấy cái tâm mà mình thèm khát sự cảm phục đó là một cái nguy hiểm, là một cái một cái ảo tưởng, một cái ảo vọng giả dối phải trừ bỏ đi, phải trừ bỏ đi. Nên chấp nhận sống một đời thanh bay, kín đáo, không cần ai biết tới mình. Sau này quý thầy lớn lên làm được nhiều việc tốt cho đạo à thì nhiều người biết tiếng mình, nhiều người nể phục mình, mà biết đâu trong số quý thầy đây sẽ có nhiều giảng sư nổi tiếng,

[23:49]nhiều giảng sư nổi tiếng, thì những bài giảng của mình được lan rộng rồi nhiều người nể phục, thì coi chừng cái chỗ này nè, lúc đó là mình mình sẽ bị cái này, một lát mình nói lại. Đó là mình nói về trên cái khía cạnh đạo đức là vì vậy đó. Bây giờ nói qua chuyện thế gian một chút là có những người họ kín đáo vì họ thâm hiểm. Cái kín đáo ở trong đạo mình á là vì mình mình không mong cái sự cảm phục của người khác, vì mình không muốn có kiêu mạn, vì mình không thấy mình là quan trọng. Còn ở thế gian họ kín đáo bởi vì họ thâm hiểm. Ở đây chúng ta biết qua một chút xíu để mình sống ở đời, nói ở đời chứ sự thật mình sống ở đạo chứ sự thật thế nào mình cũng có đụng

[24:34]chạm, tiếp xúc với con người, thì mình cần có một chút hiểu biết về về con người. Là những người thâm hiểm á, thâm nghĩa là gì? Sâu. Hiểm là hiểm độc. Là những người họ giấu cái ác tâm của họ một cách sâu, giấu sâu đi tức là trong cái chỗ kín, chỗ khuất, để chờ cái cơ hội thuận tiện mà ra tay. Là những cái ý định xấu của họ, mưu người này hại người kia, làm những điều ác độc họ không nói, họ lúc nào cũng im im lặng lặng, cười cười cười, nhưng mà khi mình nấu canh thì họ lén bỏ vô một chén muối mình không hay. Đó. Đó là cái cái cái thâm hiểm. Người đời thì họ hại nhau dữ dội mà họ không nói, họ lặng lẽ thôi.

[25:16]Đó là cái thâm hiểm. Có những trường hợp mình thấy những người hiền lành, ít nói, những người ít nói nhưng coi chừng không phải hiền lành. Cái ít nói nó có hai trường hợp: Một á là vì cái người này họ không có gì để nói nữa hết trơn, tâm họ rỗng rang, thanh thản, không bận tâm. Cái vùng não của ngôn ngữ nó không có hoạt động nhiều nên họ ít nói. Chúng ta sẽ nói về cái bài ít nói trong một bài khác, sẽ nói về bài đó. Hôm nay mình chỉ nói về khoe khoang, kín đáo thôi, còn cái mà ít nói sẽ là một bài khác, nhưng chúng ta nói sơ sơ. Cái vùng hoạt động nó không có nhiều nên người này ít nói, nhưng người này là người có căn tu, hiền lành, hợp với đạo, dễ tu lắm.

[25:58]Còn trường hợp có người ít nói nhưng mà đụng tới là nói bậy, cộc cằn, thô lỗ và đôi khi ác độc nữa. Cho nên đừng có tưởng là cái người ít nói là hiền lành nha, đừng có lầm điều này. Tôi nhớ có cái gia đình đó cũng có mấy người quy y với tôi, thì có một cái cô đó là quy y với tôi thì có chồng. Thì có một lần mới dắt chồng lên gặp tôi, thì thấy cái người chồng là tôi lắc đầu rồi. Tôi sau tôi mới hỏi riêng, nói: "Ủa, tại sao ngày xưa mà mà con lấy cái người này?" Nói: "Dạ, tại mẹ con nói ảnh hiền." Tôi nói: "Lầm chết rồi, lầm rồi." Mà đúng vậy, thời gian sau hai đứa ly dị với nhau. Vì tới chơi, cứ tới chơi nhà rồi ít nói đó, cái ừm bà già:

[26:46]"Tội nghiệp thằng hiền lành, thôi gả con nhỏ cho nó cho rồi đi." Nhưng mà đâu ngờ cái ít nói đó nhưng bên trong là cộc cằn và ác độc. Nó không có đơn giản. Nhưng bản thân tôi đã từng gặp một trường hợp mà thất điên bát đảo vậy. Lần đó vì vì thầy tôi sai tôi khẩn cái khu đất gần núi, mà rồi cái vì hoàn cảnh lúc đó không giữ được, nên quý thầy à quý thầy trong đó mới nói là tôi nên về trụ trì một cái chùa ở trong làng để đứng chân đó mà giữ cái khu đất trong kia. Thì khi về trụ trì thì nhiều Phật tử họ mới họp bàn và đồng ý cho tôi về trụ trì cái chùa đó. Nhưng ở đó có sẵn một ông giữ chùa, kêu là chú chùa.

[27:31]Thì nhờ mấy cái người Phật tử thuyết phục ổng nên ổng đồng ý để tôi về tôi trụ trì. Thì ai cũng nói ổng hiền, nhưng tôi gặp ổng là tôi lắc đầu rồi, tôi nói thua rồi. Ổng không nói gì hết trơn á, nhưng mà tôi biết đây là con người rất thâm hiểm và ác độc. Thôi mình cứ ẩn nhẫn mà sống coi nó tới đâu. Thì đúng là chừng được một tuần à, và ổng canh lúc chùa không có ai, trời sáng sớm mới rửng sáng ổng vào tới chùa liền. Ổng yêu cầu tôi rời chùa ra đi. Thì ngay lúc đó tôi mới hiểu ra tại sao bao nhiêu thầy, cô đến đây phải ra đi hết, vì chính ổng đã đuổi hết. Từng quý thầy, quý cô tới đây rồi lần lượt ổng bí mật ổng không

[28:11]cho các Phật tử khác biết và ổng đuổi người ta đi hết. Rồi quý thầy kia cũng cũng có lẽ là cũng ngại sao đó, không nói cho ai biết rồi lặng lẽ xách gói đi thôi. Nhưng mà tôi thì tôi lì lắm, tôi không có tự ái. Tại tôi làm việc tôi đâu có vì tôi đâu mà tôi tự ái. Hễ tôi làm cái gì là tôi nghĩ cái vì Phật pháp, vì của ai, nên đâu có cho bản thân của tôi, tôi tự ái. Nên ổng kêu tôi đi, tôi cứ tỉnh à, tôi nói: "Việc này một mình anh không quyết định được, anh họp hết Phật tử đi." Tỉnh queo, không có tự ái gì hết trơn. Nên quý thầy nhớ đó, mình vì mình mình mới tự ái. Cái tâm lý tự ái do vị kỷ mà có, còn mình không có vị kỷ

[28:47]mình không có gì phải tự ái hết trơn, không có mắc cỡ. Thì tối hôm đó Phật tử và cả Mặt trận, chính quyền họp lại, thì tôi ở đó một tuần nhưng mà lại họ ủng hộ tôi. Thế là tôi ở lại chùa đó tiếp, và ông kia ổng giận ổng bỏ chùa ổng đi. Nhưng sau đó thì ổng mưu hại tôi rất là thê thảm, rất là thê thảm. Nghĩa là cái quãng đời đó tôi cũng khổ sở ghê gớm lắm với cái ông đó. Con người mà gọi là mọi người gọi là hiền lành, ít nói đó. Mình nhìn một người ít nói mà mình đánh giá họ hiền lành, hợp với đạo hay đánh giá họ thâm hiểm là nhìn ở đâu nữa? Ở đâu? Cái đôi mắt của họ, đúng. Nếu mình nhìn cái đôi mắt họ từ ái,

[29:29]thong dong, thư thả thì người này đúng là hiền lành, ít nói mà hiền lành. Còn nhìn vào đôi mắt họ sâu hiểm, ác độc thì thì cái người này cộc cằn và ác độc, ít nói nhưng mà nói ra nói nói bậy rồi chửi bậy, nạt nộ người này người kia, rất nhiều trường hợp như vậy. Như chùa mình đây ai ít nói? Còn cái trường hợp có những người mà họ bản lĩnh, họ giấu sở trường, giấu tài sản, giấu ưu thế, giấu thực lực của họ thì đây là người có bản lĩnh. Cái bản lĩnh này mình chưa nói là họ xấu hay tốt nhưng mà cái người có bản lĩnh là người phải biết giấu cái gọi là thực lực của mình, cái sở trường của mình. Cái bản lĩnh này trong chùa mình có khi cũng phải

[30:13]áp dụng chứ không phải lúc nào cũng nói ra. Cái mình mình không nói đó, một là vì đạo đức, mình không nói gì về mình hết, hai là vì khôn ngoan, mình không nói những cái mình có được, nhất là về tiền bạc, không bao giờ nên nói, nói ăn trộm vô tới giờ. Rồi cái người mà thế gian á họ cái người mà hay nói ra cái mình có, ví dụ có tiền nhiêu, có có cái giàu có mà khoe khoang ra, mua xe, sắm nhà, cái người đó coi chứ không có bản lĩnh lắm. Trường hợp mà không có tiền mà cũng ráng mượn tiền để mua chiếc xe Dream chạy với người ta thì người này còn càn cợt dữ nữa, cái người này khó làm chuyện lớn được, khó làm chuyện lớn.

[30:57]Nói quý Phật tử nếu có đụng chạm thì xin lỗi nha. Còn cái người ví dụ như tiền họ mua được ba chiếc xe Dream thì họ họ mua chiếc Cub gì sơ sơ họ đi thôi, còn cái khác để lại đó, giữ cái thực lực, khi nào cần quan trọng mới đưa ra. Con người đó là người đáng sợ, đáng nể. Còn mà có một cây đi năn nỉ mượn thêm bốn năm cây nữa mà mua chiếc Dream thì người này không làm chuyện lớn, biết họ như vậy không nên hợp tác với họ chuyện lớn. Người ta càn cợt lắm, ừm.

[31:28]Có những người nhất là những cái tay mà gọi làm những tay trùm trong cái thế giới tội phạm, những cái người này họ hiền lành lắm, gặp họ mình không có biết họ là tay trùm anh chị tại họ nói chuyện lịch sự, hiền lành. Cái thứ mà dao búa á, nói ra chửi thề chửi đồ đó, đụng chuyện đòi đánh lộn á, thứ đó là thứ đàn em, thứ cóc ké, thứ để người ta sai đi đầu này sai đầu kia. Còn cái dân trùm thật sự á, nói chuyện một dạ hai thưa, rất lịch sự, ăn mặc đàng hoàng thì cái người đó đó đàn em nằm ở khắp nơi hết á. Thì tôi tôi cũng chưa tiếp xúc mà tôi nghe một anh Phật tử ảnh kể chuyện lại như vậy. Thì anh này do một cái nhân duyên gì ảnh vào tù.

[32:12]Vào tù thì cũng không phải làm gì làm lầm lỗi gì, do cái xui thôi. Nên ổng cũng ở tù mấy năm. Thì ảnh ở tù trong đó ảnh cũng được lòng cái giới xã hội đen. Thì giới xã hội đen mới nói ảnh thế này, ảnh nói chuyện với là ảnh mới ra ảnh kể. Ảnh nói mình không thể nào biết được đây là một tay trùm anh chị thưa thầy. Hiền lành, nói chuyện lịch sự, trí thức lắm. Nhưng mà vì có cảm tình với ảnh mới dặn ảnh thế này, là sau này khi mà anh ra tù, anh có cần chuyện gì cần giải quyết thì anh nói với em. Anh cần lấy ai một cái tay, một cái chân gì thì nói, em lấy giùm cho. Nghe ớn hồn luôn mà họ nói nhẹ nhàng như vậy à, tức là không có ra cái vẻ hùng hổ.

[32:51]Nói nói như mình nói như mình đi mình lượm cái gì, lượm cái bánh, cái cái cái cái trái cây gì á mà nói cái chuyện vậy đó, nghe động trời. Mình thấy họ vậy, họ giấu cái giấu cái thực lực của họ, không biết. Đàn em nằm tùm lum hết trơn à mà bên ngoài lúc nào cũng tỏ vẻ hiền lành. Đó là con người có bản lĩnh. Và những người mà họ làm ăn lớn cũng vậy. Họ làm ăn lớn thì họ họ người không cho những người khác biết cái thực lực của mình tại vì sợ người ta triệt mình để cạnh tranh. Cái hay của mình là phải giấu lại giống như người ta đã giấu những cái bí mật về kỹ thuật, về công nghệ. Trên thế giới hiện nay cái đó là một cái bức xúc á.

[33:29]Thì mình làm ra cái gì người ta bắt chước rồi người ta sẽ sản xuất giống như vậy cái họ cạnh tranh. Ví dụ bây giờ có người chế được cái quạt, cái quạt này nó chạy ít hao điện, êm hơn, bền hơn, đưa ra thì thấy bán được cái người khác họ tìm, họ đi điều tra những người quen, họ mua chuộc cái người bạn bè, họ mua chuộc cái người công nhân nói cái mánh ra, cái bí mật công nghệ. Sau khi họ mua được rồi họ về họ cũng mở ra họ sản xuất y như vậy, thế là cái số quạt mình bán được bị giảm sút. Cho nên trong cái cuộc sống này người ta cứ phải giấu cái bí mật về công nghệ. Hồi xưa á, người Việt Nam, người Trung Hoa hay có cái tật gọi là giấu nghề.

[34:10]Quý thầy biết điều đó không? Giấu nghề cho nên có nhiều cái nghề từ từ bị mai một và thất truyền, bây giờ không còn được, chứ lúc trước á cái nền văn minh của Trung Hoa lớn lắm, nhưng mà do giấu nghề nên lần lần bị mai một. Còn bên Tây phương á, những cái lý thuyết về khoa học họ công bố ra hết, ai cũng biết được hết, ai cũng biết được hết nên họ tiến dữ lắm. Nên ví dụ như ông ở bên nước Anh họ phát minh được cái đó rồi ông ở bên nước Đức nối tiếp cái phát minh đó phát minh ra thêm cái khác. Nhờ vậy mà Tây phương họ tiến rất nhanh. Bây giờ nói về kỹ thuật thì mình cứ phải học theo của Tây phương không à,

[34:43]là vì cái cái công khai của họ, cái cho không của họ về công nghệ kỹ thuật. Nhưng đến lúc mà xã hội họ cạnh tranh gay gắt về kinh tế thì bắt đầu cũng phải giấu lại, giấu lại cái cái cái sở trường của mình, cái hay của mình vì người khác họ biết họ đem ra họ cạnh tranh. Nên có cái luật gọi là luật bảo vệ tác quyền á, cái sáng chế, cái phát minh được đăng ký bảo vệ, ai bắt chước mình kiện người ta liền. Nhưng mà được giữ trong 50 năm thôi, qua 50 năm rồi thì cái sở hữu trí tuệ đó trở thành của chung nhân loại luôn, ai dùng cũng được hết. Nên mình đăng ký phát minh rồi thì mình phải kinh doanh liền.

[35:18]Thì qua 50 năm rồi thì bất cứ người nào cũng được quyền sử dụng cái cái công nghệ của mình hết, không có được không có giấu được nữa. Nhờ vậy nhân loại mới tiến bộ. Đó là nói mình nói cái người cái người thế gian mà có bản lĩnh, họ khôn ngoan, họ vẫn giấu đi cái sở trường của mình. Nhưng có trường hợp mà họ khoe khoang mà vẫn là khôn ngoan, thủ đoạn. Lạ chưa? Ví dụ như mình nói là cái người mà khoe khoang á, khoe khoang là là người càn cợt, há? Càn cợt à. Nhưng mà cũng có trường hợp mà khoe khoang này là một cái thủ đoạn chứ không phải là càn cợt nữa. Đó là trường hợp nào? Cái người mà hễ có cái gì hay nói ra cho người ta biết

[36:06]hết thì thường cái người đó không có nguy hiểm, không đáng sợ, không làm được việc lớn, càn cợt. Nhưng mà lại có trường hợp người thủ đoạn cũng khoe khoang, đó là trường hợp nào vậy? Đó là trường hợp lừa đảo. Trường hợp lừa đảo này thường là mình gặp trên hai phương diện là ở trong tôn giáo và ở trong kinh tế. Ở trong tôn giáo, vì họ bắt chước Phật và Chúa. Khi mà Phật đắc đạo, Ngài cũng tuyên bố là Ngài đã thành Phật, thành Đấng Giác Ngộ. Rồi cái người ta, rồi Chúa cũng vậy, Chúa nói Chúa là con của Đức Chúa Trời. Nhưng mà cuộc sống của hai vị đó chứng minh rằng cái lời họ nói là thật. Ví dụ Đức Phật vậy, khi mà Ngài tuyên bố Ngài đã đắc đạo thì suốt cuộc

[36:54]sống của Ngài, Ngài chứng tỏ được cái điều Ngài nói là đúng. Vì những cái giáo pháp Ngài để lại, trước Ngài không ai có thể nói như vậy và sau Ngài không ai có thể nói hơn được. Bây giờ thì mình cũng nói rất nhiều, sách mình viết nhiều hơn Phật thuyết nữa, nhưng mà phải dựa vào điều Phật đã nói hết á. Dựa vào điều Phật đã nói rồi mình khai triển, giải thích cho kỹ thêm trong thời đại thôi, chứ không có hay hơn Phật được. Cái trí tuệ của Phật là vậy. Rồi suốt cuộc sống của Phật là một cả một bức tranh về đạo đức tuyệt vời, không có ai bằng được hết á. Cho nên những điều Ngài nói về giác ngộ thì Ngài đã chứng tỏ được trong suốt cuộc sống về thần thông, trí tuệ, về đạo đức.

[37:35]Chúa cũng vậy, Chúa thì chỉ có ba năm thôi. Chúa đi giảng đạo ba năm rồi chết, nhưng mà mình thấy được thể hiện được cái thần thông phép lạ, cái trí tuệ và cái đạo đức của Ngài, nó chứng tỏ được. Rồi về sau, nhiều tôn giáo nó thành lập bởi những giáo chủ cũng mạnh miệng là khoe khoang, quảng cáo về mình rất là mạnh. Họ cứ nói mình là thần, là thánh, nói cho thiệt mạnh vô, mười người cũng được hai ba người tin. Nên mình gặp những người mà họ nói xác quyết như đinh đóng cột rằng họ là chứng đạo thì mình coi chừng họ thuộc về trường hợp này. Như cái đạo mà Aum Shinrikyo của Nhật á, cái ông giáo chủ ổng cũng tuyên bố ổng là đắc đạo.

[38:16]Rồi nhiều người theo mà không biết làm sao hấp dẫn quá chừng, nhiều người theo cúng tiền cúng bạc ổng. Ổng mới xây dựng những cái trung tâm chế tạo vũ khí, chế tạo chất hóa học rồi đem, mục đích của ổng là muốn chiếm nước Nhật để cai trị nước Nhật luôn á. Mà rồi không thành, bị bắt vỡ lở, chứ ý đồ là như vậy đó. Nên mình thấy trong cái tôn giáo cái sự lừa bịp nhiều lắm. Có một thời gian ở miền Tây vậy, có cái đạo ông ông Nguyễn Long Châu á, quý thầy có nghe không? Cũng vậy đó, cũng tự xưng mình là thần, là thánh mà ai chống lại ổng, ổng lén cho người đi đi giết người ta. Rồi có một lần có một người đưa cho tôi nghe một cái băng

[38:58]của giọng nói của một người đàn bà xưng là được Thượng đế nhập để giảng đạo. Thì mở tôi nghe xong cái tôi cười liền, tôi nói bà này bả xạo rồi, không có đâu. Không có gì hết. Nói những điều không sâu sắc mà cái giọng nói không có cái thần lực là biết xạo liền, nhưng mà nhiều người vẫn tin, rồi vẫn lạy lục bà. Nên chúng ta thấy người đời cũng dễ tin lắm, nên ai mà nói cho mạnh đi thế nào cũng có người tin à. Bây giờ như An Ngôn về ra ngoài đi, ra ngoài chợ Long An cứ đứng đó, cứ nói cho thiệt mạnh vô, nói: "Tôi đắc đạo rồi, tôi đắc đạo rồi!", từ sáng tới chiều cũng thế nào cũng được năm, sáu người tin à.

[39:36]Nhưng mà tới tối á thì công an bắt rồi, không biết, nhưng mà tới chiều thì cũng được năm, sáu người. Nên mình thấy con người ta cũng dễ tin, mà mình nói cho xác quyết đi, nó vậy. Nên nhiều tôn giáo, nhiều tín ngưỡng được thành lập cũng bởi những cái giáo chủ khai sáng lừa bịp như vậy. Họ không được, nhưng họ nói rằng họ đã được. Sau khi họ chết thì dĩ nhiên họ phải xuống địa ngục để đền bù lại cái điều dối trá của họ. Nhưng mà trong cuộc sống thì bước đầu họ đã đã đạt được cái sự quy phục, ngưỡng mộ của một số người nào dễ tin như vậy. Đó là trong cái lĩnh vực về về tôn giáo. Rồi không phải là ở đạo này đạo kia đâu, ngay trong đạo Phật chúng ta cũng vậy.

[40:19]Trong đạo Phật chúng ta cũng có nhiều người là do do danh dự đã không nhận cái sự kém dở của mình mà cũng làm ra vẻ như mình là người đã đắc đạo để muốn tìm cái sự ngưỡng mộ của Phật tử nữa. Đạo Phật mình thì ít vì nó có cái giới như vậy, nhưng mà cũng không phải là không có những trường hợp đã giả mạo như vậy. Nên đây chúng ta cũng phải cẩn thận. Hoặc là họ là người chưa chứng rốt ráo, nhưng mà họ nói như như là họ chứng rốt ráo, đã chứng đã cao, nên chúng ta phải cẩn thận. Cái điều này thời nào cũng có hết. Nên chúng ta thấy ở những cái quốc gia mà cho tự do tín ngưỡng á, tự do lập đạo, họ lập nhiều đạo lắm.

[41:05]Mà chân lý ở đâu mà dữ vậy? Nên có nhiều cái đạo truyền bá những tư tưởng sai lầm làm cho nguy hại, đem lại tà kiến cho con người. Còn trường hợp mà khoe khoang về vấn đề kinh tế cũng gọi là lừa đảo á, là muốn dụ người ta đóng hụi, góp tiền, lấy lãi, cũng khoe là mình giàu có này kia nọ rồi sau đó giật người ta đi mất. Đó là trường hợp cũng khoe khoang nên đây không phải là họ cạn cợt mà là một thủ đoạn có cố ý. Đó là chúng ta nói cái cái kín đáo, cái khoe khoang đối với người đời. Bây giờ mình trở lại trong cái sự tu hành. Trong cái sự tu hành thì cái hạnh kín đáo là cái điều quan trọng lắm. Vì nếu mà mình nói cho người khác biết về cái hay của

[41:54]mình thì cái dở nó sẽ xuất hiện liền, không bao lâu. Ví dụ, ví dụ như là mình là một người giỏi giắn, siêng năng, lanh lợi, làm việc chu đáo, quý thầy lớn sai đâu mình làm được đó hết, sai mình cái việc gì thì mình lo cho chu toàn, nhiệt tình, và mình thấy mình có cái ưu điểm đó, nên mình nói cho người khác nghe. Mình mới nói là: "Tôi là người lanh lợi, giỏi giắn, làm việc chu đáo." Mình nói nghe xong rồi thì qua bữa sau chuyện xảy ra liền, chuyện không hay xảy ra liền. Thế là lúc đó quý thầy sai mình leo lên mắc dây điện thì mình bị giật rớt đất cái bịch. Thấy không? Rớt hả. Rồi sai mình nghĩa là chạy ra ngoài chợ

[42:43]mua cái gì thì quẹt người ta, xe lủng bánh không mua được hoặc mua về nhằm đồ giả. Thế là cái gì mình khoe là mình hay thì cái không hay nó hiện ra liền. Không phải là riêng quý thầy đâu, quý Phật tử cũng vậy nữa. Hễ cái gì mình thấy mình là hay á, mình nói ra là cái không hay nó tới liền. Đó là lý do tại sao cuộc sống chúng ta cứ thăng trầm là như vậy đó. Nó vừa thăng lên là vì mình biết khiêm hạ, mình khoe khoang, mất liền, lui trở lại liền. Còn cái công phu tu tập của mình mà mình lộ ra cho người khác biết thì mình sẽ bị trở ngại liền, không có thực hành được nữa. Ví dụ như mình là người ngồi thiền siêng năng,

[43:28]một ngày mình ngồi ba thời đều đặn, rồi cái có một lần cái mình nói chuyện với người khác cái mình lỡ bộc lộ ra, mình nói: "Tôi ngồi thiền một ngày ba lần." Thì qua ngày sau mình không ngồi được nữa. Tự nhiên khiến chuyện này chuyện kia, bệnh hoạn, trở ngại công việc, cái tới giờ ngồi thiền là có chuyện xảy ra nên phải bỏ, bỏ luôn cả tháng vậy, hai ba tháng vậy. Nên chúng ta thấy một lời nói có khi mất cái công phu của mình vài ba tháng, vài ba năm hoặc là vài ba kiếp nữa. Một lời nói một thôi, nó đánh vỡ tan như vậy đó, nó không có đơn giản. Ví dụ như mình là người siêng lạy Phật, ngày nào mình cũng lạy Phật,

[44:09]sám hối, cái điều đó rất là tốt, mình không có nói, ai biết biết, không biết thôi, mình cứ lặng lẽ mình lạy Phật thôi thì cứ lạy hoài được. Mà một lúc nào cứ nói thế là: "Thầy là ngày nào thầy cũng lạy Phật sám hối, nhờ vậy mà thầy nghĩa là học giỏi, từ từ đẹp trai ra." Ừm, vân vân, thì mình nói xong qua ngày hôm sau tự nhiên không lạy Phật được nữa, không tụng kinh được nữa. Tới giờ đó là gặp chuyện trở ngại này, trở ngại kia. Đó, cái công phu của mình thực hành không có được lộ ra cho người khác biết. Ngay cả lúc ngồi thiền á, trừ khi mình ngồi thiền tập thể ở trong chúng thì thôi mình biết người ta ngồi thiền,

[44:49]người ta cũng biết mình ngồi thiền, nó huề. Chứ còn bình thường á, đừng có ngồi mà phơi ra cho thiên hạ biết, đừng ngồi phơi ra. Lúc nếu mà ngồi thì kiếm chỗ nào kín không ai thấy thì ngồi. Nếu mà mình như Phật tử về quý Phật tử mà ở gia đình mà có tập ngồi thiền thì tới cái giờ ngồi á, mình vào trong phòng đóng cửa lại, đừng cho ai biết. Chứ còn ngồi sừng sững sừng sững thì sẽ bỏ liền. Có một lần á tôi ở trên núi, cái tôi đứng dưới tôi nhìn lên, tôi thấy một vị sư ổng đắp y mặc áo vàng, ổng ngồi thiền ở trên cái gộc đá, mà ổng ngồi ở cái vị trí mà ai đi qua đi lại cũng có thể nhìn thấy hết. Ngày thứ nhất, ngày thứ hai tôi nói thôi rồi rồi,

[45:33]thế nào là thôi cuộc đời ông này chắc hết ngồi luôn quá. Mà thiệt, từ đó về sau là thôi dẹp luôn cái vụ ngồi thiền, ổng chả bao giờ ngồi nữa. Mà trước đó ổng khoe là ổng cũng tu thiền là tốt, mà leo lên gộc đá ngồi cho mấy người đi qua đi lại đó, Phật tử đi qua đi lại nhìn thấy rồi hết luôn. Nên nó bị như vậy đó. Nên thường thường á mình ngồi tập thể trong chúng là trong chúng thì ai cũng biết mình tu rồi thì thôi không nói, còn ví dụ mình ngồi thêm giờ mà ngồi mà hơi lạ hơn chúng thì kiếm chỗ khác mà trốn, ngồi, đừng để ai biết hết á, đừng khoe, không nói mà cũng đừng để người khác thấy thì việc ngồi của mình được lâu.

[46:09]Đó là về cái công phu của mình á. Hoặc là mình à ví dụ như là mình trong tâm mình thường hay niệm Phật, vì mình tu pháp môn niệm Phật, đi đứng nằm ngồi mình hay niệm Phật thì đó là cái công phu của mình, thì mình niệm trong tâm mình, ai đâu mà biết, nhưng mà do mình không biết nghĩa là ông xui bà khiến gì đó, nên để a gọi là khuyến khích Phật tử tu hành, mình lại cho Phật tử biết thì lúc đó mình không còn niệm Phật được nữa mà nhiều khi niệm ma, toàn nghĩ chuyện bậy bạ không à, tự nhiên Phật đâu mất tiêu luôn. Nên chúng ta thấy cái hạnh khoe khoang nó nguy hiểm vậy đó, nó làm mất hết cái công phu của mình.

[46:50]Có khi khi mình thấy được cái lỗi đó mình sám hối vài ba tháng sau mới lấy trở lại, mà vài ba tháng là ít đó. Có những trường hợp mình lỡ một lời, vài ba năm sau mới lấy được, vài ba chục năm sau mới lấy được, có khi vài ba kiếp sau mới lấy lại. Có những lời nói nguy hiểm như vậy. Như trong trong luận về Nhân Quả tôi có dẫn cái câu chuyện ở trong Tùng Lâm Tuyển Tập, lúc mà ngài Trí Khải đến gặp vị Tăng, ổng không thèm ngồi dậy chào mà ổng nói ổng cái định của ổng, ổng tu ổng được cái định, trong cái định này ổng nghe trong núi có chấn động, ổng hướng tâm về đó ổng biết trong núi có một vị Tăng

[47:25]đang quán lý vô thường mà quán rất đắc lực, cho nên cái cái thần lực nó phát ra mà ở đây ổng có cái định ổng nhận được điều đó. Ổng mới hỏi ngài Trí Khải là cái định gì? Ngài Trí Khải mới nói: "Cái đó là cái định biên định, chưa có sâu, mới ngoài mé à, nhưng vì nói ra nên mất." Ổng giật mình đứng lên liền ổng nói: "Mất rồi." Ổng vừa buông miệng nói xong là tự nhiên cái định đang có trong tâm ổng mấy tháng nay, mấy năm nay mất tiêu liền, trở lại thành phàm phu liền, mà muốn lấy lại cái định đó thì có khi hai ba chục năm sau. Nguy hiểm như vậy đó, chứ không có dễ. Nên chúng ta cẩn thận khi mà mình muốn nói về những cái hay của mình.

[48:03]Rồi mình tu thì nó cũng có những cái kết quả, ví dụ bây giờ quý thầy tu thiền, quý thầy nhiếp tâm được vào trong định, mình thấy an lạc. Cái định nó nó nó vào trong cái an lạc rồi nó hay lắm, vì nó xuất hiện cái hỷ lạc là cái hạnh phúc, cái cảm giác sung sướng, hạnh phúc, an lạc không diễn tả bằng lời được. Mình nghe người ta nói vậy chứ tôi tôi cũng không rành cái vụ đó lắm, nhưng mà người ta nói như vậy. Thì đôi khi mình không kềm được, mình đã bộc lộ cho người khác biết thì mình sẽ mất cái định đó liền, chính bản thân mình. Nhưng mà do đâu mình nói ra? Do đâu cái hay của mình mình nói ra? Là nó thường nó đi qua hai giai đoạn thế này:

[48:50]Ví dụ như mình có một cái hay trước, mình có được một cái gì hay đó thì lúc đó mình trong tâm mình mình tự công nhận nha, mình tự công nhận rồi bắt đầu mình mới mới nói. Đó là như vậy. Ví dụ như là mình là người tu hạnh nhẫn nhục, tùy thuận ở trong chúng. Nghĩa là trong chúng ai nói gì mình cũng hoan hỷ, cũng vui vẻ được, không giận hờn ai hết, đây là điều mình có cái hay và nhiều năm như vậy rồi. Rồi một hôm mình sực nhớ, mình nhìn ra mình mới thấy: À, trong khi mình thấy người này hay cãi người kia, người kia hay sân với người nọ mà mình không có cái điều đó, nên mình thấy mình là mình đánh giá mình là người nhẫn

[49:33]nhục, tức là trong tâm mình xuất hiện cái này trước. Rồi lúc đó đến lúc nào đó mình gặp ai đó, mình mới nói điều này ra. Mình nói cái điều là mình nói chứ: "Tôi là người nhẫn nhục lắm." Mình nói câu này ra. Thì qua ngày hôm sau chuyện gì xảy ra? Hổng biết qua chuyện ngày hôm sau cái gì thì nghĩa là cái bộ đồ mình đã giặt rồi, mình phơi lên cái sào đàng hoàng, mà đó là bộ đồ mình để mình đi đi đám, đi giỗ đồ đó mình mặc. Tại vải tốt rồi đó, mình ủi rồi đàng hoàng, mấy đứa kia không ủi đồ đó ủi. Thì một ông cái kẹp mình kẹp đàng hoàng thì ông huynh đệ ổng ổng kẹt quá ổng mới rút cái kẹp cái nơi cái áo của mình ra ổng qua ổng kẹp cái áo ổng.

[50:11]Thế là cái áo mình gió thổi nó bay xuống cái ao. Cái ao mà cái ao này nó bị nước không sạch sẽ gì lắm, cái ao dơ. Thế là mình cầm cái áo lên mà mình muốn khóc được, trời ơi, khóc được. Và lúc đó mình giận, mình đã cự nự người ta. Thì mới ngày hôm trước nói, ngày hôm sau chuyện nó xảy ra liền là nó mất. Nó là như vậy đó. Rồi đó là cái chuyện nhỏ nhỏ đó, rồi có những cái rất là lớn. Nhất là trong cái công phu tu tập, những cái trí tuệ mình đạt được, những cái định mình đạt được. Khi mình tâm mình nhiếp được rồi cái mình thấy nha, à mình thấy nửa tiếng đồng hồ mình ngồi tâm lặng lẽ, không khởi niệm, cảm giác an lạc xuất hiện.

[50:51]Rồi trong đi, đứng, nằm, ngồi, nghĩa là mọi người lăng xăng lăng xăng, mình thấy mình giữ được tâm, không có động, lúc nào cũng kiểm soát tâm hết. Là mình có cái hay thực sự như thế không? Lúc bắt đầu mình tự công nhận, nói: "À, mình bớt vọng tưởng, hết vọng tưởng nha, định này ngon rồi", tự công nhận. Bắt đầu mới chuyện thứ hai: Có Phật tử tới đó, mình ngồi mình giảng đạo, mình nói: "Tâm thầy bất động, đi, đứng, nằm, ngồi là như như tự tại." Rồi qua ngày hôm sau chuyện gì xảy ra? Ngồi không được nữa. Ngồi thiền là tâm loạn hết, vọng tưởng này tới vọng tưởng kia kéo dồn dập mà không thể nào cưỡng lại được. Là như vậy.

[51:30]Như vậy là mình phải làm sao đây? Phải làm sao? Nó có một câu thần chú. Nó có một câu thần chú là: "Chưa chắc." Chưa chắc ăn á, hôm trước nói rồi. Nghĩa là lúc nào đó tự nhiên mình có cái hay, rồi mình tự thấy mình có cái hay mà mình để yên cái cái cái thứ nhất này thôi là nó sẽ có cái nói này, là tiêu tan hết. Nên khi mà mình thấy mình có cái hay á là bắt đầu mình tự công nhận, thì mình nhớ là à coi vậy chứ chưa chắc. Cái hạnh nhẫn nhục của mình mình đạt được trong mấy năm nay đó không có chắc đâu, vì sao? Vì mình thấy mình chưa chứng Thánh, tâm mình vào định chưa sâu. Thì tuy mình có thể có cái hạnh tốt ngày hôm nay nhưng mà

[52:14]có thể nay mai đụng chuyện nó sẽ mất, phải nghĩ như vậy. Vì mình chưa thật sự chứng Thánh, nên mình phải biết cái hạnh mà mình có được, cái hay này mình có được nè, chưa có chắc ăn. Hễ mình vừa phát hiện ra được cái điều tốt của mình thì phải nói thêm câu này liền. Hoặc là mình mình niệm Phật đi, niệm Phật miên mật được trong đời sống, đi, đứng, nằm, ngồi lúc nào mình cũng niệm Phật được, tâm mình rất là an tịnh, hạnh phúc. Mình phát hiện được cái điều đó rồi thì cũng phải nhớ cái chuyện này là coi vậy chứ chưa chắc. Mà vì sao? Vì chư tổ, chư thánh giữ cái công phu ba bốn chục năm như vậy thì mới có thể thuần thục và bất thối.

[52:50]Còn mình mới được hai ba ngày nay thôi, mới khoảng hơn tuần nay mình mới được cái cái cái thanh tịnh này, cái miên mật trong công phu này, cho nên coi vậy chứ có thể bị lui sụt, mình phải ráng giữ, không có chắc ăn. Nhờ mình nói được cái câu chưa chắc này, cho nên làm sao? Nó không bao giờ làm cho mình thốt ra cái lời khoe khoang với ai hết, là nhờ cái câu này nè. Nên hễ mình thấy mình có cái hay, cái mình tự biết cái hay đó thì mình đi qua cái giai đoạn này, tự nhủ mình là chưa chắc thì nó sẽ không đưa đến cái cái nói này. Do đó, đây là cái câu thần chú hộ mạng mỗi khi mình tự mình thấy mình có cái gì?

[53:30]Cái gì hay. Đó là câu thần chú, ha: "Án chưa chắc toá ha", nhớ như vậy. Tại vì khi mình tu một thời gian thì có những điều hay sẽ xuất hiện, điều đó là điều không tránh khỏi đâu, không tránh khỏi. Mà khi mình tự mình thấy mình có cái hay, chưa thốt thành lời là mình phải biết, phải tự nhủ: "Đây là điều chưa chắc nè." Vì nói ra rồi là mất hết, tan vỡ hết, không còn gì hết. Có những cái vài tháng sau lấy lại, mà có những cái trầm trọng tới vài ba kiếp sau mới lấy lại, nguy hiểm như vậy. Nhưng mà nói vài ba kiếp sau mới lấy lại, nó như thế này: Để tôi nói tại sao mà vài ba kiếp sau thấy làm sao mà nặng dữ vậy?

[54:09]Là có những người tu thiền đắc đạo, ngộ đạo rõ ràng, phát ra được trí tuệ Bát-nhã, thong dong tự tại, đối đáp thiền ngữ như mây như mưa, có được một số thần thông, khi chết ngồi kiết già mà chết đàng hoàng. Ở cái mức độ vậy mình chắc ăn chưa? Người mà nói chưa là người thuộc câu thần chú đó. Đúng như vậy đó, chưa chắc gì hết trơn á. Vì sao? Lúc đó nhưng mà khổ cái ông này ổng tưởng ổng là triệt ngộ bằng Phật, là Phật cũng chứng cái tâm đó, tôi cũng chứng cái tâm đó, cho nên như là cùng Phật, nghĩa là tác Phật tác tổ, ngộ được cái tâm này gọi là kiến tánh thành Phật, bằng với Phật rồi. Ổng nghĩ như vậy, chỉ cái nghĩ nằm trong đầu ổng thôi.

[54:55]Rồi có khi có những bài pháp ổng giảng, ổng nói: "Chỉ một cái tâm này là Phật, không có tìm đâu nữa hết. Cái tâm mà rỗng rang như không, cái tâm mà trùm khắp pháp giới." Nghĩa là ổng diễn tả cái tâm mà ổng chứng được và ổng nói: "Tâm đó là Phật, chứ không còn phải tìm đâu hết." Ổng đinh ninh chắc chắn ổng bằng Phật rồi. Đến khi chết thì ổng vẫn ngồi kiết già ổng tịch đàng hoàng. Qua kiếp sau sinh ra làm cái gì? Tùy cái phước, có khi làm quan, có khi làm tới vua luôn. Mà chuyện gì xảy ra khi làm vua? Chuyện gì? Vua mấy vợ? Hồi xưa? Dòm coi hỏi coi mấy thầy đẹp đẹp đây nè, kiếp trước coi chừng làm vua đó, hỏi coi ổng mấy...

[55:39]Thì thấy mà nếu mà đi qua một kiếp làm vua như vậy đó thì cái nhân ái dục mà mình đã gieo nó kéo dài bao lâu nữa? Mấy kiếp mới có thể lấy lại được? Có khi đi qua luôn hai ba chục kiếp luôn, mới từ từ hiểu ra được cái lỗi của mình mà từ từ tu trở lại. Mất cái công phu mà trong cái kiếp mà mình chứng được mà ngồi kiết già tịch, công phu đó mất hai chục kiếp sau mới từ từ lấy lại đúng được cái trình độ đó. Đáng sợ không? Như trường hợp của ông Tô Đông Pha, kiếp trước của ổng là Sư Giới á. Quý thầy biết chuyện này rồi chứ gì? Tôi có kể chưa cà? Chưa hả? Ổng ở cái chùa gọi là chùa Ngũ Tổ. Ông Thiền sư Sư Giới này cái sức ngộ của ổng khủng khiếp lắm.

[56:25]Nghĩa là mấy cái người tới mà dùng thiền ngữ đối đáp với ổng không ai đố không ai đáp lại hết, vì ổng rất là sắc bén, nên cái chỗ ngộ của ổng là các thiền sư khác phải khen ngợi, ông Sư Giới này nè. Tới chừng ổng chết ổng đầu thai lại thành ông Tô Đông Pha. Ông Tô Đông Pha hình như chưa tới mười vợ hả? Chưa tới? Có bảy hả? Có bảy à, chứ chưa tới mười. Cái chuyện mà tại sao mà người ta biết ông Tô Đông Pha là hậu thân của Ngũ Tổ Sư Giới? Vì có một lần ổng đi đến cái khu đó đó, ổng đi ổng có chuyện gì ổng đi đến cái khu đó đó, thì tại đó ba người kể cả mấy ông thiền cả hai vị sư nữa đều nằm mơ thấy Ngũ Tổ Sư Giới đến đó.

[57:04]Thì ba cái người đó cùng đến đó để gặp, đến đó thì gặp Tô Đông Pha đi tới. Thì ba người cùng kể ra cái giấc mơ là: "Hôm tôi nằm mơ thấy Ngũ Tổ Sư Giới tới, nhưng mà tại sao hôm nay là Tô Đông Pha tới?" Ông Tô Đông Pha ổng mới nhớ lại ổng nói hồi năm ổng còn bảy tám tuổi, ổng thường nằm mộng thấy mình là một vị tăng ở cái chùa đó, mà cái chùa đó là kiếp xưa là ông Ngũ Tổ Sư Giới tu tại đó. Mà ông Tô Đông Pha nằm mơ thấy mình tu tại cái chùa đó. Cho nên do những cái câu chuyện như vậy đó mà người ta cho rằng ông Tô Đông Pha là hậu thân của Ngũ Tổ Sư Giới. Mà cả cuộc đời ông Tô Đông Pha lận đận, quan trường bị đày lên bị đày xuống,

[57:43]làm thơ rồi thôi tình yêu là sướt mướt luôn, trong khi đời trước đời trước là một vị tăng xuất sắc như vậy. Cho nên chúng ta thấy á là có những trường hợp mà mình lỡ một lời hay mình có một cái hiểu sai, hai ba kiếp mới lấy lại, hoặc là hai ba chục kiếp sau mới lấy lại. Nên phải cẩn thận. Cho nên chúng ta có câu thần chú để hộ mạng mình, nhớ tụng cho thuộc. Hễ thấy mình có cái gì hay là nhớ câu này, là chắc ăn. Rồi có những cái kế hoạch mà mình làm việc á là đôi khi cũng không nên nói sớm ra. Ông bà mình có câu nói gì? "Nói trước bước không tới." Đó, là ông bà mình cũng cay đắng lắm rồi, hễ nói rồi làm không được cái mới có câu đó:

[58:27]"Nói trước bước không tới." Quý Phật tử mà đã sống lâu ngoài đời có thấy chuyện đó không? Phải không? Có không? Thường là cái người nào mà hay nói trước những điều định làm á thì công việc làm hay gặp trở ngại, không có suôn sẻ lắm, hay khoe ra trước. Đúng không? Tôi thì tôi thấy nhiều chuyện đó lắm, mà ngay bản thân tôi bị hoài à. Dự định làm mà có gặp ai cái mình bàn cái chương trình cái trớt quớt luôn, không có, đúng là nói trước bước bước không tới. Hồi sáng nay tôi cũng mới bị, sáng nay tôi mới bị. Sáng nay ngồi trên đường đi giảng mới ghé vô tiệm cơm chay ăn, gặp một thầy ở đây chùa mình.

[59:11]Thì cũng vui miệng đang nói chuyện về dạy học khi nãy cái tôi vui miệng cái tôi nói luôn là cái chương trình tôi dạy nếu mà có duyên dạy luôn bốn năm á, dạy luôn hết bốn năm, tôi sẽ dạy những môn gì gì. Tôi dự định những cái chương trình cũng hơi hơi độc đáo. Tôi nói xong tôi biết mình lỡ lời. Rồi không biết là sắp tới có dạy được nữa hay không nữa. Tại mình nói rồi đó, nhiều khi nó lại hơi trở ngại, hơi trở ngại quý thầy. Ví dụ tôi có những cái chương trình mà để dạy quý thầy, thì tôi nói tôi không có lệ thuộc là trường này là cơ bản hay là là không cơ bản gì hết á. Thì tôi cứ nhìn vào quý thầy, tôi thấy có thể tiếp thu được là tôi cứ dạy thôi.

[59:44]Thì có nhiều môn mà người ta không cho là cơ bản mà phải trên cao cấp hay là đâu mới học, nhưng tôi, tôi không không coi nó quan trọng. Quý thầy học được là tôi dạy. Ví dụ tôi dự định dạy cái môn là phương pháp diễn giảng, vì tôi cũng đi dạy ví dụ tôi cũng đi giảng được chút đỉnh, cũng một, hai, ba bài gì đó nên tôi có kinh nghiệm chút, rồi tôi định trao đổi một số kinh nghiệm, ví dụ vậy. Nhưng mà rồi cái những cái dự định đó cái nói sớm, giờ không biết nửa làm sao, nửa dám bệnh dám đồ nằm bẹp luôn cái hết giảng cái gì. Hôm nay là thấy cũng yếu lắm rồi. Nên quý thầy sám hối giùm tôi, lỡ lời đó.

[1:00:20]Và có những cái công việc vậy, thường á là mình dự định cái việc gì mình chỉ bàn với những người quyết tâm mà có bổn phận, có trách nhiệm tham gia, bàn với nhau quyết tâm làm, chứ không nên mình nói rộng rãi ra cho nhiều người biết. Nó làm cái lạ lắm, mình nói ra rồi giống như mình đã làm rồi á, mình đã hưởng được cái cái cái danh dự rồi thì không làm được nữa. Ví dụ bây giờ như mình nói nha: Tôi mai mốt tôi tu tôi làm Phật. Gặp ai mình cũng nói: Mai mốt tôi tu tôi làm Phật, thì không bao giờ đi tu được nữa chứ đừng nói nói làm Phật nữa. Nói như vậy á. Hồi trước vậy, tôi với người bạn, lúc tôi chưa xuất gia vậy,

[1:01:01]có người bạn thì tôi với người đó ước hẹn với nhau là sẽ đi tu. Thì ước hẹn thôi, thì tôi với người đó biết thôi. Ít bữa sau sao tôi nghe cái người đó, mấy người bạn kia cũng biết cái chuyện đó nữa, biết cái chuyện là cái người đó định đi tu. Rồi tôi cũng không biết làm sao, mà lúc đó thì tôi cái hoàn cảnh của tôi khó khăn lắm, mà lúc đó duyên giống như chưa tới này. Cho đến khi bất ngờ cái nhân duyên nó hiện ra là cái tôi bỏ đi liền, không nói ai hết thì tôi lọt vào luôn, là vô chùa. Sau khi nghe lại cái anh bạn ổng đi lấy vợ mất tiêu. Rồi một ông thứ hai cũng y như vậy luôn, cũng bằng tuổi thôi vậy, ít bữa gặp lại cái ổng than,

[1:01:37]mà hôm trước là cũng ước hẹn nhau là sẽ đi xuất gia đó, ước hẹn nhau mới nói: Mình bị nghiệp nặng quá, giờ tôi phải lấy vợ. Mà lúc đó cũng chưa lấy gì. Thì tôi thấy mặt ổng quyết tâm quá rồi thôi, cũng không cản gì được nữa. Thôi đợi vài năm sau ổng bồng con lên thăm mình vậy thôi chứ sao. Nên cái mà gọi là những kế hoạch làm việc mà mình đừng có nói sớm á, thì nó không phải là riêng trong cái việc tu hành, mà việc đời cũng vậy nữa. Người thế gian mà nói sớm việc mình làm mà cũng khó thành công. Như ví dụ như là quý thầy, mình định là một cái mở một cái tu viện lớn mà nói ra rồi cái làm không được nữa.

[1:02:14]Ví dụ ở đây đi, quý thầy gặp ai cũng nói nha: Cái trường cái Thiền Khánh của chúng tôi á, phải mua luôn năm mẫu đất hết của mấy người chung quanh, cất một cái đại học viện cho mấy người coi cho biết mặt tụi tôi. Nói rồi là thua luôn á, là không bao giờ làm được nữa. Cứ lặng lẽ thôi, lặng lẽ nói một cách khiêm tốn mà không có vì sự khoe khoang thì từ từ làm được. Từ từ mấy Phật tử ngồi đằng sau đó yểm trợ mình cũng làm, xây cất đồ được. Còn bây giờ trường hợp mà có thể kể về những ưu điểm của mình đây. Trường hợp á, ví dụ mình tự biết mình được mười thì mình kể một hoặc hai để mình khuyến khích người khác thôi. Vậy á.

[1:02:55]À ví dụ như bây giờ mình gặp cái người đó vào chùa tu hành, cái mình thấy người này ít lạy Phật quá, mình mới khuyên người này nên ráng lạy Phật. Mình mới nói thế này, nói: Huynh ráng lạy Phật đi, vì bản thân tôi tôi siêng lạy Phật mà tôi thấy nhờ như vậy mà đạo tâm mình được vững hơn, lỗi lầm mình bớt phạm hơn. Đó là mình nói nhẹ nhàng như vậy. Thì dĩ nhiên là mình cũng siêng lạy Phật lắm, rất là siêng, mình đạt được nhiều cái kết quả rất là đặc biệt. Nhưng mà khi mình khuyên người khác mình nói một chút thôi, mình chỉ nói là đạo tâm được vững hơn và lỗi lầm bớt phạm hơn. Nhưng mà những điều mà mình đạt được do lạy Phật

[1:03:34]nó gấp mười lần cái đó mà mình không nói. Ví dụ cái gì? Ví dụ khi mình lạy Phật siêng á, khi mình ngồi thiền tâm vào định luôn. Mình giấu cái đó không có nói, hoặc là mình nhờ mình lạy Phật nhiều, tự nhiên mình có trực giác, mình có thể biết chuyện này biết chuyện kia được, cái đó mình không có nói. Hoặc là khi mà mình lạy Phật nhiều á thì mình đi đến nơi nào mình đem cái may mắn đến cho người ta. Hễ mình có mặt thì tự nhiên cái người ở nhà đó họ được cái may liền, mà mình không nói cho người kia biết. Hoặc là ai đối xử tốt với mình một cái họ về họ gặp may mắn liền ngay trong ngày hôm sau liền, ngay ngày hôm đó hoặc ngày hôm sau liền.

[1:04:14]Điều đó mình giấu mình không có nói. Nghĩa là cái kết quả mà mình đạt được do lạy Phật á, nó gấp bội lần, nhưng mà mình khuyên người kia mình chỉ kể có một chút à. Mình nói: Ráng lạy Phật đi, là lỗi lầm bớt phạm, tôi nhờ lạy Phật mà lỗi lầm tôi bớt phạm. Cái điều đó rất là nhỏ, sự thật mình được gấp mười lần như vậy. Nên đó là cái cách để mà có thể nói, mà nói rất ít những điều mình đạt được. Hoặc là mình thấy cái người đó vô chùa mà không có siêng năng, không có công quả, hơi lười. Mà người tu mà lười là coi như thua, không có phước, phước từ từ tiêu tan hết. Cái người mà đã xuất gia rồi không có được phép lười. Vì sao?

[1:04:55]Vì mình phải sống một đời hết sức vị tha, lo cho tất cả mọi người, lo cho Tam Bảo, lo cho Phật pháp, lo cho huynh đệ, lo cho chúng sinh, không bao giờ mà nghỉ ngơi để lo cho mình hết, không bao giờ đi tìm cái nhàn. Cái người như vậy phước từ từ tăng trưởng. Còn thấy cái ông đó ổng ổng vô có lẽ ổng hiểu đạo chưa sâu nên ổng lười, mình phải khuyên. Bổn phận mình là huynh đệ tu với nhau phải khuyên. Mình mới nói: Huynh cố gắng công quả đi, siêng năng làm. Mình cái công quả này mình không có gì để cúng dường Tam Bảo, thì mình lấy cái công quả này để cúng dường Tam Bảo. Thì mình cũng nói: Như tôi vậy, tôi nhờ tôi nhờ siêng năng công quả

[1:05:33]mà tôi cảm thấy đời sống của mình nó được dễ chịu. Ví dụ những cái khi mà tôi cần cái gì, thì tự nhiên không bao lâu lại có được cái đó. Tôi nói ví dụ như là khi tôi học thì tôi thấy là mình thiếu vở thiếu sách thiếu vở thì tôi khởi ý niệm cần, vài ba bữa sau có người cho. Hoặc tôi muốn có một cái máy thâu để có thể nghe băng, thì chừng tháng, hai tháng tự nhiên có người cho. Hoặc là tôi cảm thấy tôi cần cái đồng hồ để mà theo dõi giờ giấc riêng, thì một thời gian không lâu là có người cho. À tôi thấy là do tôi tôi siêng năng tôi công quả như vậy, nên huynh ráng đi, cuộc đời tu hành chứ mình phải siêng năng

[1:06:10]công quả thì mình mới có những cái phước để mà dễ tu dễ học. Đó là mình cũng kể cái bản thân mình ra cho người huynh đệ mình biết để khuyến tấn họ, sách tấn họ. Nhưng mà sự thật cái kết quả mình đạt được do cái công quả nó gấp mười lần như vậy mà mình không có nói. Gấp mười lần nữa là cái gì?

[1:06:30]Khi mình siêng năng công quả như vậy cái tâm vị tha nó phát triển, nó ủng hộ cho thiền định, ngồi thiền vào định được. Khi mình siêng năng công quả như vậy nó tạo cái phước, cái phước nó đi vào trong đầu mình, bỗng nhiên mình học rất sáng, học rất giỏi, và bắt đầu thuyết pháp được. Nghĩa là mình có thể trong một buổi nói chuyện ngắn, vì mình chưa phải là lúc mà mình thăng tòa mà thuyết pháp từ tiếng đồng hồ này sang tiếng đồng hồ kia, mình nói ngắn thôi. Nhưng mà trong một buổi nói chừng năm phút, mười phút với một người Phật tử nào đó, tự nhiên mình cảm thấy mình sắc bén, lý luận đâu đó nó uyên bác, chặt chẽ,

[1:07:03]và ứng được cái tâm của người nghe khiến cho họ tiếp thu và họ hiểu được, họ thông cảm, họ vỡ lẽ được, khai thị họ được. Mà mình nhìn lại mình thấy rõ ràng là do cái phước công quả, là mình sống hy sinh cho huynh đệ hết, vậy mà cái trí của mình nó mở ra. Những cái điều nó hay như vậy do công quả thì mình không có nói, mình chỉ nói chút chút những cái phước nhỏ nhỏ để khuyên người huynh đệ mình. Đó, đây là cái trường hợp mà mình được mười thì mình chỉ kể một, hai để mà khuyên huynh đệ mình thôi, đó là có thể kể được. Trường hợp thứ hai mà mình có thể nói chuyện mình được là bởi vì cái người này tu đến cái chỗ mà thấy không thấy mình nữa.

[1:07:43]Hễ mình kể chuyện mình mà thấy như kể chuyện của ai, kể chuyện của thiên hạ đâu á. Vì nó là quy luật, nó không thấy mình không quan trọng nữa, cái này nó giống như cái ở đầu vậy đó. Nói ví dụ như mình nói thế này, nói mình gặp một người Phật tử, nói: Đường sá trong làng trong xóm hay hư, quý Phật tử ráng mà làm. Đắp đường có phước lắm. Như tôi, tôi đắp đường riết mà giờ tôi có xe hơi đi, ví dụ nói vậy. Không phải tôi nói tôi đâu nghe. Ví dụ nói vậy, nói: Ờ tôi đó đó tôi siêng đắp đường lắm, ở đâu mà hồi lúc còn nghèo lại vác cuốc rồi đi kiếm lỗ kiếm hang đắp. Rồi bắt đầu có tiền chút là cũng thuê người ta phụ làm đường,

[1:08:21]rồi sau này mà khá hơn chút nữa thì lại làm những con đường lớn hơn, rồi nhờ vậy rồi tôi có xe hơi tôi đi à. Thì mình kể chuyện mình á mà kể tỉnh bơ giống vậy mình nhìn thấy cái chuyện đó như là chuyện của ai đâu phải của mình, mình không xem mình là quan trọng nữa. Thì thì người mà tới được cái tâm đó có thể kể chuyện mình được, tại thấy không có thấy mình nữa, không thấy mình quan trọng, mà chỉ thấy kể chuyện mình nhưng mà như kể chuyện của thiên hạ vì nó là một cái quy luật tất nhiên, thì trong trường hợp này kể được. Nhưng mà hơi khó, phải không? Phải tu khá khá rồi mới có thể làm được điều này.

[1:08:55]Rồi trường hợp thứ ba nữa có thể kể này, là khi mình kể được cái ưu điểm thì mình kể luôn vài cái khuyết điểm bù lại, gỡ. Hễ mình khen mình cái thì mình chê mình vài ba cái bù lại. Ví dụ làm vì mình cứ như là mình mình gặp Phật tử vô mình mới khuyên họ là là là ráng tu cái hạnh khiêm hạ. Thì mình lúc đó mình lỡ lời cái mình tự khoe mình, mình lỡ lời, mình nói: Như thầy chứ thầy cũng tu khiêm hạ, lúc nào cũng thấy mình là cát bụi, nhờ vậy trong đời sống tự nhiên lại được huynh đệ thương, mà mọi chuyện nó dễ thành công. Còn trước kia thầy kiêu mạn, cho nên thầy hay thất bại, rồi từ khi mà thầy khiêm hạ được, thầy thấy việc làm của thầy nó thành công hơn.

[1:09:45]Nên mình khuyên Phật tử cái mình mới hiểu chết rồi mình mới khoe, cái mình phải kể thêm vài cái lỗi ra liền: Nhưng mà thầy còn mấy cái nhược điểm. Mình kể tiếp, tại mình phải gỡ lại, gỡ vốn lại chứ bị lỗ rồi. Mình nói: Nhưng mà thầy thì còn có cái dở này, còn cái dở là nhiều khi đó, không kềm được hay lén xuống bếp mà lén ăn vụng chút đỉnh chứ. Mình nói một cái chuyện bù lại một cái gì chứ nãy khoe là là hư rồi, phải gỡ lại một cái gì đó. Hồi tôi còn nhỏ tôi có gặp một cái anh đó, thì ừm Nói ra cái tôi khoe nữa. Là vì lúc đó là tôi tôi tôi biết đánh đàn, thì tôi đánh đàn cũng cũng được, cũng tạm.

[1:10:26]Nói được tạm tức là nói một, hai đó, có khi nó lên tới cấp mười á. Thì tôi biết đánh đàn á cũng cũng đỡ đỡ gì đó. Nên ảnh thì ảnh hát rất là hay. À hễ mà khi mà tôi học mệt cái tôi tôi qua nhà ảnh. Lấy cái đàn qua nhà ảnh, để ảnh ảnh hát với cái bài nhạc nước ngoài và tôi ngồi tôi đàn cho ảnh nghe, tôi đàn cho ảnh hát. Thì vui, thôi khuây khỏa. Ảnh hát hay lắm. Mà tôi biết là ảnh hát a hát tiếng nước ngoài ảnh hát trật, vì lúc đó ảnh đâu có nhớ, chắc ảnh cũng chế đại cái tiếng gì ảnh nói. Nhưng điều giọng ảnh hát hay. Thì ngoài những đó thì có những lúc anh em nói chuyện thì tôi chỉ ngạc nhiên có

[1:10:58]một điều là hễ mà ảnh kể chuyện gì của ảnh ảnh toàn kể chuyện xấu không à. Chuyện thất bại, chuyện thua, chuyện dở của ảnh. Đến bây giờ tôi vẫn còn ngạc nhiên về cái con người đó, lạ lùng thiệt. Mà tôi thấy cái tâm lý con người bình thường á thì hễ mình kể về mình thì mình kể chuyện hay chuyện tốt phải không? Mà không biết riêng anh đó là ảnh cứ kể chuyện dở chuyện, mình nghe xong cái mình phì cười ảnh à. Tại thấy ảnh ảnh ảnh ảnh dở quá, ảnh tệ quá mà ảnh kể một cách rất là vui vẻ. Cái con người đó lạ thiệt tới bây giờ tôi cũng chưa hiểu làm sao nữa, đặc biệt thiệt. Rồi trong cái trường hợp à mình có thể kể được chuyện mình

[1:11:31]là vì mình cái tâm hiếu danh của mình, tâm háo danh mất. Mình không còn cái tâm mà thèm khát cái sự cảm phục của người khác nữa, mà mình kể vì để sách tấn hoặc là giúp cho người khác một cái kinh nghiệm tu hành thì có thể kể được. Nhưng mà phải diệt cho tận gốc cái tâm mình, cái tâm hiếu danh, cái tâm mà thèm người khác kính trọng, diệt cho hết. Lúc đó mình nói cái chuyện của mình ra nó cũng tổn đó, nhưng mà đôi khi cái kinh nghiệm đó nó cần thiết thì mình cũng phải nói để cho người kia biết mà tu hành. Nhất là những cái lắt léo trong thiền định nhiều cái nó nó lắt léo dữ lắm, thì nếu mình không có nói tỉ mỉ thì người

[1:12:09]huynh đệ của mình không biết được, do đó phải nói. Trường hợp như các vị Phật hay các vị A La Hán mà tuyên bố quả vị mình là do tâm các Ngài đã hoàn toàn vô ngã. Phật tuyên bố là bởi vì Ngài vô ngã rồi, Ngài không còn cái tâm hiếu danh, mà đây là sự cần thiết để mà xác định cái danh nghĩa. Cũng như các vị A La Hán khi chứng xong cái ngã tan biến các Ngài cũng tuyên bố: "Nói ba minh ta chứng được, lời Phật dạy làm xong." Thì Ngài nói một cách vinh quang, tức là rống lên tiếng rống của con sư tử, bởi vì Ngài không còn ngã, nói câu đó không phải là vì vì có cái tâm tự hào hiếu danh nữa, mất hết rồi, cho nên nói được.

[1:12:50]Còn mình chưa có cái vô ngã, mình nói ra dễ bị cái lỗi, dễ bị cái cái bản ngã nó lừa gạt thì không có có ấy. Và mình thấy những vị Bồ Tát mà thị hiện á thì ít khi bộc lộ cái thân phận, thường các Ngài giấu thân phận rất là kỹ. Phật với vị A La Hán á thì nói chứ còn Bồ Tát mà thị hiện giấu mất tiêu, không có nói. Nên có những khi mà các Ngài thị hiện vào trong cuộc đời các Ngài giả vờ làm vài cái lầm lỗi để cho mình đừng có nghĩ là các Ngài là cao siêu, mình nghĩ các Ngài là cũng bình thường như mình, để các Ngài mới dễ gần gũi mà giáo hóa mình. Còn mà các Ngài không có lầm lỗi, đặc biệt quá, cái mình nghi nghi:

[1:13:32]"Ông này chắc Bồ Tát đó nghe, ổng chắc Bồ Tát đó." Cái mình dè dặt cẩn thận, cái các Ngài không có không có làm được cái cái cái chương trình mà các Ngài đã vạch ra được, nên các Ngài hay giả vờ phạm vài cái lầm lỗi gì đó. Đó. Như trường hợp mà chúng ta hay kể câu chuyện mà ngài Hư Vân mà đi Triều Sơn á, đi cứ ba bước lạy một lạy về Ngũ Đài Sơn để lễ Bồ Tát Văn Thù, thì ngài đi qua mùa đông tuyết phủ ngài bị bệnh, rồi Bồ Tát Văn Thù hiện ra làm cái ông già tên là Văn Cát cứu chữa cho ngài. Thì ổng giấu, lúc mà ngài đi thấy ổng đi ngược đường lại lúc đó ngài bệnh cái ổng săn sóc cho ngài rồi ổng đi luôn, ổng đi ngược đường.

[1:14:08]Ngài đi tới lúc đó ngài bệnh nằm lại cái lại thấy ổng nói, ổng nói ổng cũng vừa mới đi về trở lại. Ổng cứu chữa ngài xong thôi ổng mới vác cái hành lý ngài giùm để ngài lạy, ổng nói nè: "Thôi lạy đủ rồi đừng lạy nữa." Ngài đâu có biết ổng là Bồ Tát Văn Thù mình đang lạy ổng. Ổng kêu là ổng chứng minh vậy là được rồi thì ngài đâu có biết. Ngài nói: "Thôi tâm tôi đã quyết rồi, tôi thà thân mạng bỏ chứ phải ráng lễ Bồ Tát." Cái ổng thấy tội quá: "Thôi thầy đưa hành lý tôi xách cho thầy đi lạy cho nó khỏe." Thế là xách túi đồ thì ngài thì cứ đi ba bước lạy một lạy phía trước, còn cái ông Bồ Tát mà ngài lạy thì ổng xách cái túi ngài giùm đi đằng sau.

[1:14:43]Mình thấy nhiều cái chuyện tức cười, mà Bồ Tát vậy đó, Ngài giấu thân phận. Mà câu chuyện đó là câu chuyện buồn cười tức cười nhất á. Cái ông Bồ Tát mà mình kêu tên ổng cứ ba bước mình lạy một lạy thì ổng đi đằng sau xách gói giùm mình. Ổng xách gói. Mà nói ổng á, hỏi: "Tiên sinh tên gì?" ổng nói: "Tôi tên là Văn Cát." "Tiên sinh ở đâu?" "Tôi ở núi Ngũ Đài Sơn." Ngài đi Ngũ Đài Sơn lễ Bồ Tát Văn Thù ổng nói ổng cũng ở Ngũ Đài Sơn mà ngài không hiểu. Nghe nói tôi ở Ngũ Đài Sơn, nói: "Thầy tới Ngũ Đài Sơn thầy hỏi tôi ai cũng biết hết." Thì ngài Hư Vân mới tưởng là là chắc ổng đi chơi vòng vòng mấy chùa đó

[1:15:17]ai cũng biết ổng chứ đâu ngờ là chùa nào mà không thờ Bồ Tát Văn Thù Ngũ Đài Sơn. Sau khi mà ngài tới đó rồi ngài mới đi hết chùa này tới chùa kia ngài hỏi: "Ở đây có tiên sinh Văn Cát không?" Nói đây chưa bao giờ gặp. Ổng qua chùa khác hỏi: "Có ai biết tiên sinh Văn Cát không?" Đâu có, đâu bao giờ cái đời nào gặp. Cái sau cái ổng mới gặp ông một ông Thượng tọa, ông Thượng tọa hỏi: "Sao mà thầy cứ hỏi hoài?" Mới kể là tôi đi Triều Sơn như vậy giữa đường gặp nguy khốn thì gặp tiên sinh Văn Cát giúp tôi, tiên sinh nói là tiên sinh ở Ngũ Đài Sơn, đến đây hỏi tiên sinh là ai cũng biết. Ổng kia nói:

[1:15:49]"Thôi chết rồi, Bồ Tát Văn Thù đó." Ông kia ổng hiểu ra liền, ổng có trí tuệ đó. Đó nên chúng ta thấy những vị Bồ Tát thị hiện không có không có bộc lộ thân phận. Đó. Ví dụ như bên cạnh mình cái ông đó ổng nhiều khi lẫn trong lớp này đó có một Bồ Tát thị hiện nào đó, giả bộ ngơ ngơ khờ khờ khùng khùng cái coi chừng Bồ Tát thị hiện á là mình mà coi thường kẹt lắm á, cẩn thận. Rồi có những điều ở trong tăng chúng mà không nên nói ra ngoài, ví dụ như vấn đề tài chính của chùa không được nói. Chùa giàu nghèo chùa biết. Nghèo mình đi ra mình nói người ta nói mình sao? Than, phải không? Cầu cúng dường.

[1:16:29]Mà hễ mình giàu mình ra mình nói người ta nói mình cái gì? Khoe. Khoe mà cái đó mới nguy hiểm, người ta không cúng nữa chết á. Cho nên Phật tử mà tới hỏi mình: "Thưa thầy, chùa lúc này đỡ không?" Mình nói: "Không biết nữa." là xong chuyện. Muốn cúng thì cứ cúng đừng có hỏi, phải không? Tại vì quý thầy mình là là có tiền không làm chuyện này cũng làm chuyện kia, mà chuyện nào cũng có lợi hết trơn á. Ví dụ nói: "Thầy thầy, thấy trong kho chùa còn gạo không thầy?" Thì mình cứ nói làm sao? "Dạ không biết nữa." cho xong chuyện. Chứ nói nhiều lắm là vậy cái sáu năm, sáu tháng bắt đầu đồn ra là cả Long

[1:16:59]An này không đem gạo vô cúng nữa là mệt mình lắm à, phải không? Trong khi cho nên mình cứ thôi đừng nói không biết, cứ cúng thì cứ cúng à, chừng nào mà cúng nhiều quá rồi đầy tràn không còn chỗ để đó thì lúc đó mình nói. Họ nói tính là thôi ngày mai con tính chở vô là hai tạ gạo. Nói: "Thôi thôi thôi được rồi, thấy hình như trong chùa cũng còn đó, thôi bây giờ đổi mua mua bánh giùm đi, lúc này cũng thèm bánh hơn gạo nhiều." Đỡ lại một chút. Nên cái tài chính chùa thôi đừng có nói gì hết trơn. Lỡ chùa mình đâu biết là ông thầy mình ổng có cái ý định gì. Ví dụ ông thầy mình ổng nhìn, người lớn người ta không có nói,

[1:17:33]ví dụ thấy cái chùa gần hư, gần sập, cần phải xây lại thì ổng tích lũy được bây giờ ổng tích lũy được 30 cây vàng rồi. Cái mình là thị giả của ổng cái mình biết, mình nói: "Giàu ha." Đi đâu ai hỏi: "Chùa đỡ không?" "Đỡ lắm, đỡ." Đâu biết ông thầy mình ổng cần phải 300 cây ổng mới trùng tu cái ngôi chùa này lại được, mà mới 30 cây mình đi mình khoe rần hết rồi thôi tiêu ông thầy mình luôn. Không làm được cái Phật sự lớn như cái ý nguyện của ổng nữa. Mà ổng thì ổng thâm trầm không nói, cái mình phá ổng bằng cách mình nói, cho nên không nên nói. Rồi có những cái lỗi lầm của huynh đệ mình không nên nói ra ngoài, không nên nói.

[1:18:06]Vì sao? Vì cái lỗi có cái lỗi nào cố định đâu, phải không? Hôm trước mình thấy họ có lỗi, qua ngày sau họ sửa mất tiêu, nhưng mình lỡ mình đã nói ra ngoài, không kéo lại được nữa, người ta tiếp tục nghĩ xấu về người huynh đệ của mình. Ví dụ như có một lần đó ổng chia bánh, ổng bẻ ra, cái ổng đưa mình phần nhỏ ổng giữ phần lớn. Mình buồn trong bụng không nói, gặp Phật tử vô cái mình nói: "Ông đó chứ ổng tham ăn hơn tui lắm." Nhưng mà không ngờ là ổng đã tỉnh ngộ rồi, qua đêm hôm ổng đã sám hối suốt đêm cái chuyện đó rồi. Cái qua ngày hôm sau cái ổng bẻ lại cái phần lớn đưa mình, cái phần nhỏ ổng ổng ăn.

[1:18:41]Nhưng mà cái ngày hôm qua mình đã lỡ mình nói xấu ra ngoài rồi, đâu kéo lại, đâu phải rượt theo Phật tử mà: "Gỡ gỡ gỡ, lấy lại, tôi không có nói câu đó ạ, tôi xin lỗi. Tối hôm qua tôi có nói." Không kịp nữa, phải không? Cho nên có những cái lỗi lầm nó không có cố định, mình nói rồi lấy không được, vì người ta sửa rồi, cho nên đừng có nói lỗi lầm huynh đệ ra bên ngoài. Quý thầy còn nhỏ, ở trong cái môi trường tăng chúng ít có nghe chuyện này chuyện kia, như tôi phải đi đây đi kia, nghe nhiều chuyện động trời. Nghe nghe xong mình choáng váng cả lỗ tai, choáng váng hết, nghe những lỗi lầm của người tu.

[1:19:13]Có những trường hợp mình nghe xong mình mình như là bàng hoàng luôn, không hiểu tại sao có thể xảy ra như vậy. Nhưng mà rồi vẫn phải im lặng, im lặng là mình biết rằng cái nguyên nhân là người này họ có cái nguyên nhân gì đó họ mới đưa đến cái lỗi như vậy, và biết đâu cái lỗi này không cố định, một ngày nào ông đó ổng sẽ sửa được, ổng vượt qua được. Mà bây giờ mình đi mình nói tùm lum rồi tội nghiệp ổng, tới lúc ổng sửa được rồi thì cái tiếng xấu nó vẫn còn. Cho nên do đó, mình bình tĩnh như vậy, tức là vẫn hi vọng, vẫn chờ đợi cái sự sửa đổi, cái sự tốt đẹp của con người, chứ không có vì ta vừa mới

[1:19:48]phạm lỗi mà mình đã nghĩ rằng người ta sẽ phạm lỗi vĩnh viễn, đó là như vậy. Rồi những cái dự định đặc biệt của chùa mà điều kiện chưa đủ thì cũng không nên nói, phải không? Hồi nãy mình nói rồi. Rồi với uy tín của thầy mình, của tông phái mình thôi cũng đừng có khoe. Ví dụ ông thầy mình ổng giáo hóa được nhiều thôi kệ ổng. Mình nói ra cái hay cho người ta quy hướng cũng là cái tốt, nhưng mà nó dễ lẫn cái bản ngã trỏng, là sao? Mình khoe thầy tôi hay lắm, thầy tôi hay lắm thì tôi làm sao? Tôi cũng đỡ đỡ lắm chứ bộ, phải không? Cho nên nhiều khi đôi khi nó nó dễ bị cái đó, cho nên cứ im lặng là tốt, tại vì cũng thầy mình chắc ổng cũng

[1:20:23]khiêm tốn, ổng cũng kín đáo, còn mình cũng đừng cần nói gì nhiều. Với một cái điều nữa là cái lợi ích về giáo lý và cái hệ quả của nó. Ví dụ sau này quý thầy lớn lên đi, quý thầy đi giáo hóa thì cái người Phật tử nghe hay Tăng Ni nghe họ được lợi ích, họ nghe cái giáo lý của quý thầy cái họ tu được. Khi họ tu được, họ hiểu được thì họ phát sinh cái lòng gì đối với quý thầy? Lòng ngưỡng mộ phải không? Lòng ngưỡng mộ thì nó là một hệ quả rất tự nhiên, nhưng là một hệ quả có cần thiết không? Có cần không? Không cần thiết. Cái mục đích của chúng ta khi mà đi giảng giải á là đem cái lợi ích về giáo lý đến cho mọi người, phải không?

[1:21:08]Là làm sao cho người khác nghe, hiểu và tu được, nhiêu đây là hết à, mục đích của mình tới đây chấm dứt. Nhưng mà nó phát sinh một cái cái hệ quả là sự ngưỡng mộ của của Phật tử hay là của những người khác. Đây là sự phát sinh tự nhiên khi mà người ta được cái lợi ích từ cái giáo lý của mình. Nhưng mà cái này là mình không cần, phải không? Vì khi mình phát nguyện độ chúng sinh mình có cần: "Xin cho con đi giảng nơi này nơi kia để được người ta ngưỡng mộ không?" Mình có không? Chứ mình phát nguyện sao? Phát nguyện là mong đem giáo lý, đem ánh sáng Phật pháp để khai mở cho mọi người. Nhưng mà cái hệ quả này nó phải xảy ra là tâm mình phải cắt á,

[1:21:45]ngang đây phải cắt, cắt không có cho dính trong tâm mình cái chuyện này. Cắt này cho thật kỹ. Quý thầy đi giảng, người ta hiểu tu được rồi sẽ nghe nhiều cái lời khen nó dội lại, nghe những lời khen là: "Thầy giảng hay nhờ thầy mà tâm con thay đổi" nghe đầu kia, rồi "Thầy giảng hay nhờ vậy con biết tu được nghe" này nọ rồi "Trời con muốn lên làm đệ tử thầy", đó là cái hệ quả tự nhiên nó phải xảy ra thì mình phải cắt bỏ, tâm không bao giờ được dính vào những điều đó. Vì mục đích của mình chỉ nằm ngang chỗ này thôi, người ta tu được là đủ rồi. Không cần cho người ta biết tới mình, không cần cho người ta ngưỡng mộ, kính phục mình, kín đáo giấu giếm bỏ luôn.

[1:22:23]Đây là cái chỗ mà phải tách ra. Cái chỗ này rất quan trọng nha, quý thầy nhớ cho kỹ. Sau này quý thầy lớn lên, quý thầy có công đức điều này phải xảy ra. Quý thầy nhớ giùm tôi dặn kỹ ngày hôm nay là cắt đi cái phần mà thích vào cái sự ngưỡng mộ. Mình làm việc bao nhiêu chuyện cho Phật pháp, hy sinh cả cuộc đời mình vì Phật pháp, vì chúng sinh là vì lợi ích của chúng sinh chứ không phải đi tìm cái sự ngưỡng mộ của người khác, ngang chỗ này phải cắt bỏ, không bao giờ được đắm vào đó. Tại vì ban đầu á có khi là mình chưa đắm vì chưa có, mình mới đi giảng người ta chưa ngưỡng mộ thì mình không có đắm vào, nhưng một thời gian dài nó

[1:22:58]xuất hiện cái lòng ngưỡng mộ người ta nhiều quá, cái mình đắm vào đây là bắt đầu mình đọa rồi đó, mình sai lầm rồi, nên phải giữ cái tâm này cho kỹ như vậy. Thêm một chút ý nghĩa về âm dương chút, gần hết giờ. Trong cái bài mà hơi thở và xả thiền tôi có nói về âm dương phải không? Âm là cái phần khuất kín ở trong, dương là cái phần bộc lộ ra ngoài. Thì trong một cái cấu thể cái phần khuất kín là cái phần quan trọng, cái phần bộc lộ ra coi vậy chứ không quan trọng. Và ông ông Văn Vương vua Văn Vương ổng đưa ra cái tỷ lệ một cách khôn ngoan là năm âm thì một dương. Tức là nếu bên trong mình á cái thực lực mình có năm

[1:23:39]á, mình để lộ ra bên ngoài cho người ta biết một thôi, chứ không có để cho người ta biết nhiều. Ví dụ như là trong túi mình có 50.000, thì mình nói với huynh đệ mình nói trong túi tôi có nhiêu? 10.000. Nhưng mà sự thật á đó là mình nói đùa, chớ thật ra đó là những cái hay mà mình có được á mình không nên bộc lộ để cho người ngoài người ta không có biết, ai cảm nhận được cái hay của mình do ở gần mà biết thôi, chứ không có không có nên nói ra. Đó. Những cái hay, những cái thực lực giấu lại năm phần, lộ ra bên ngoài một phần thì như vậy nó sẽ bền. Như ví dụ một cái ngôi chùa vậy. Chùa cái hình thức cái ngôi chùa nó là thuộc về

[1:24:24]dương phải không, hình thức, còn cái sự tu hành trong tâm của quý thầy á là thuộc về âm là nội dung, thì phải làm sao á cái tâm tu hành của mình á nó nên gấp năm lần cái hình thức của cái chùa thì cái chùa này sẽ phát triển, sẽ bền bỉ. Còn mà nếu ngược lại, cái chùa rất đồ sộ, hào nhoáng, đẹp đẽ nhưng bên trong tăng chúng ít tu thì thời gian sau này chùa đó sẽ suy tàn, không có bền, sẽ tan hoang hết á. Cho nên mình đến cái ngôi chùa mà đẹp là phải cẩn thận lắm, phải coi coi bên trong cái người tu như thế nào. Như hiện nay đó, chùa mình không có đẹp lắm, mình ráng cất mấy cái giảng đường phía quanh quanh đây thôi,

[1:25:02]mà cái chùa thì nó gần sập, coi như quý thầy không cần phải tu nhiều, phải không? Tại chùa nó xấu thì mình sơ sơ được rồi, nhưng mà lỡ một hôm nào đó quý thầy lớn ổng cất cái chùa này lên đồ sộ, đẹp đẽ thì quý thầy lúc đó là không còn tu tàn tàn như vậy được nữa, phải tu gấp năm lần cái chùa, nghĩa là ngày niệm Phật, đêm niệm Phật, ngồi thiền, tụng kinh, kinh hành rồi lúc nào phải miên mật thì nó mới xứng đáng cái hình thức của ngôi chùa. Đây là điểm cẩn thận, cho nên chắc ăn nhất á sau này quý thầy lớn lên mà có chùa đó thì sao? Đừng cất chùa đẹp, cất chùa đẹp tu mệt lắm, tu mà để cho nó nó gấp năm lần cái chùa mình tu mệt

[1:25:42]lắm, mà mình muốn thì tu dãi đãi cho nó khỏe thì thôi cất cái chùa sơ sơ, xấu xấu thì không cần tu nhiều. Nói như vậy nhưng mà sự thật như thế này là cái hình thức nó phá cái nội dung tu hành dữ lắm. Cho nên mình cẩn thận là luôn luôn mình chú trọng cái tâm linh hơn là cái hình thức. Đó, ví dụ như ở đây, có thể là chùa không đẹp, không lớn nhưng mà mình tu tốt vẫn là có giá trị hơn hơn là là chùa đẹp quá lại khó tu. Đó, rồi về cái y phục hình thức này cũng vậy nữa. À khi mà mình phủi cái tóc, mình mặc cái áo này đi ra đường đã là một sự khoe khoang rồi, mình nói với mọi người tôi là ai? Tôi là thầy tu, tôi là người đạo đức, phải không? Nó đã là khoe khoang rồi.

[1:26:28]Cho nên mình phải tu nhiều hơn người ta nghĩ về mình. Ví dụ người ta nghĩ ông thầy đó cũng hiền lành thì mình phải hiền lành nhiều hơn, nhiều hơn nữa, mình phải từ bi, độ lượng nhiều hơn cái người ta nghĩ về mình để bù lại cái hình thức mà mình đã lỡ khoe khoang ra như thế này. Đầu lỡ trọc, áo cà sa lỡ mặc, người ta nghĩ mình là người tốt thì mình phải tốt gấp năm lần cái người ta nghĩ. Rất là khó, rất là khó. Còn các cư sĩ vậy chứ dễ, đâu có ai biết mình là gì, mình tu cỡ nào cũng không có bị bị lỗ vốn. Quý thầy mà tu lơ mơ là lỗ vốn á, là mình lỡ khoe cái hình thức này rồi. Mà bây giờ mà mình cái áo nghĩa là như vậy chưa đủ,

[1:27:05]phải không, chưa đủ, mình đeo thêm sợi dây chuỗi, đội thêm cái mão Tỳ Lư, à đắp y đồ cho coi là nó mang giày đồ nó trịnh trọng nữa thì mình phải tu cỡ nào mới mới mới mới bù lại nổi? Tu hơi mệt à phải không? Hình thức mà càng nhiều thì nội dung mà lấp cho đầy cái hình thức nó hơi cực á. Ví dụ bây giờ mình đeo xâu chuỗi, phải không? Thì như vậy là người ta nghĩ mình chắc là siêng niệm Phật, phải không, tu chắc cao lắm, siêng niệm Phật. Người ta nghĩ mình là chắc a một ngày niệm bao nhiêu? Chắc ông này cũng phải niệm một ngày cũng có trăm xâu chuỗi như vậy ổng mới đeo thường xuyên như vậy. Người ta nghĩ như vậy thì mình phải niệm bao nhiêu xâu mới đủ?

[1:27:43]500 xâu mới đủ. Tức là hễ người ta nghĩ về mình một mình phải làm gấp năm lần như vậy thì mới bền bỉ được. Chứ còn mà cứ đeo xâu chuỗi phải không, lúc nào đi cầm xâu lăn lăn lăn lăn mà đi rồi đội mão Tỳ Lư như vậy mà trong hổng tu gì hết thì sao? Ít bữa hết phước là hoàn tục liền, vì cái nội dung không bằng hình thức. Cho nên mình giấu hình thức lại để cho nội dung thật nhiều thì cuộc đời tu hành của mình nó bền bỉ. Ngay cả cái bây giờ không cần quý thầy mặc bộ bộ đồ này mà mình tu lai rai là một thời gian hết phước liền, hết phước liền bởi vì đây đã là một sự khoe khoang rồi. Cẩn thận như vậy.

[1:28:22]Rồi khi mình làm từ thiện cũng giấu giấu, bớt bớt quay phim, chụp hình rồi bớt một chút. Bớt khoe khoang thì nó bền. Có ai hỏi gì không? Ai hỏi gì không? Dạ. Bút máu hả? Dạ. Đừng có phổ biến cho ai đọc hết.

[1:28:45]Tại mình phổ biến mà người khác họ hiểu theo cái hiểu sai của mình thì thành tội. Còn nộp cho ông thầy ổng chấm bài ổng sửa thì không sao hết, tại vì vì khi mình đang còn học thì mình có thể sai thì ông thầy ổng sẽ sửa giùm cho mình.