[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chùa Đông Am chúng ta tại Thái Bình có một Thượng tọa đã quang lâm từ thành phố Hồ Chí Minh đến đây Đông Am tự, có đôi lời pháp nhũ để cho tất cả các Phật tử luôn luôn tinh tấn tu tập an lạc trong chánh pháp, hộ trì Phật pháp luôn được mãi mãi trong lòng của tất cả các Phật tử để mà tu tập để được giải thoát trầm luân khổ lụy. Thì hôm nay có Thượng tọa Thích Chân Quang đã quang lâm đến đây, chúng ta hãy ngưỡng mong để mà ngưỡng kỳ nơi công đức cao dày của Thượng tọa, chúng ta hãy niệm Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:58]Bạch Thượng tọa, hôm nay Thượng tọa đã bỏ ít chút thời gian để quang lâm đến chùa Đông Am tự của chúng con, chúng con xin cung nghinh Ngài. Và để trước khi Ngài đăng đàn thuyết pháp, có đôi lời của một cán bộ, Chủ tịch xã của Quang Bình thì xin Ngài hoan hỷ cho chú Chủ tịch Nguyễn Ngọc Muộn có đôi lời để cung nghinh Thượng tọa.
[1:27]Kính thưa Thượng tọa Thích Chân Quang. Kính thưa các đại đức, tăng ni, Phật tử và nhân dân các khách thập phương và xã Quang Bình. Hôm nay, chùa Đông Am tự xã Quang Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình được đón Thượng tọa Thích Chân Quang là giảng pháp tại thành phố Hồ Chí Minh về thăm và trực tiếp giảng pháp cho các tăng ni, Phật tử và nhân dân xã Quang Bình và các quý khách thập phương. Thay mặt cho cấp ủy Đảng, chính quyền và các ban ngành, đoàn thể nhân dân và ban quản lý xây dựng chùa Đông Am tự, tôi xin gửi lời cảm tạ và lời kính chúc sức khỏe tới Thượng tọa Thích Chân Quang và các đại đức, tăng ni, Phật tử và cùng quý khách
[2:23]thập phương về thăm chùa tại xã Quang Bình hôm nay. Kính thưa Thượng tọa, kính thưa các đại đức, tăng ni, Phật tử, quý khách thập phương, thưa toàn thể nhân dân. Quang Bình có số dân là 10.216 khẩu, thuần nông về nghề trồng lúa nên về kinh tế của nhân dân trong xã còn gặp rất nhiều khó khăn. Chùa Đông Am tự xã Quang Bình được xây dựng cách đây 317 năm, thời nhà Trần. Chùa là một quần thể văn hóa của đình làng Trung Thành, xã Quang Bình, được Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình cấp Bằng Di tích Lịch sử Văn hóa. Trong những năm qua, các tín đồ Phật tử của xã và nhà chùa đã cùng cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân đoàn thể,
[3:16]nhân dân trong xã thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng ở địa phương, xây dựng quê hương ngày thêm đổi mới. Cách đây 9 năm, năm 1995, được sự phân công của Hội Phật giáo tỉnh Thái Bình và các tín đồ và nhân dân xã Quang Bình được đón thầy Thích Đàm Thân, nguyên là bộ đội Trường Sơn, thương binh loại 2/4 về trụ trì tại chùa Đông Am tự xã Quang Bình. Từ ngôi chùa của ông cha để lại xây dựng quá lâu bị xuống cấp nghiêm trọng, đến nay đã có ngôi chùa khang trang, lộng lẫy để thờ Phật, thờ Bác Hồ, thờ các anh hùng liệt sĩ của quê hương đã hy sinh anh dũng cho nền độc lập, tự do Tổ quốc và nhân dân.
[4:09]Để nơi hàng ngày nhà chùa cầu nguyện cho quốc thái dân an và đón các khách thập phương về tham quan cảnh Phật. Hôm nay xã Quang Bình và nhà chùa rất vinh dự được đón Thượng tọa Thích Chân Quang và các đại đức, Phật tử về thăm chùa và nghe trực tiếp Thượng tọa Thích Chân Quang giảng pháp để rồi cho các tăng ni, Phật tử và mỗi người chúng ta hôm nay luôn luôn tu dưỡng, thực hiện lời dạy của Phật để vận động cùng thương yêu nhau, giúp đỡ nhau xây dựng làng xã văn hóa, gia đình văn hóa với phong trào xây dựng đẹp đạo tốt đời, sống phúc âm trong lòng dân tộc, xây dựng chùa cảnh gương mẫu. Cuối cùng, trước khi ngừng lời, thay mặt cho cấp ủy Đảng,
[5:05]chính quyền và ban quản lý xây dựng chùa và nhân dân xã Quang Bình xin gửi lời chân thành cảm ơn và kính chúc sức khỏe tới Thượng tọa Thích Chân Quang và các đại đức, tăng ni, Phật tử và quý khách thập phương có một sức khỏe để cùng lắng nghe lời dạy của Thượng tọa Thích Chân Quang. Tôi xin ngừng lời, xin chân thành cảm ơn. Rất là cảm ơn anh nha.
[5:36]Vâng, chúc lành anh nha. Chúng ta tiễn anh Chủ tịch về công tác tiếp nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa Ni trưởng, trụ trì chùa Tiền, tỉnh hội. Kính thưa toàn thể quý thầy, quý cô cùng quý Phật tử hôm nay. Thật ra thì đây cũng là một điều hơi bất ngờ mà chúng tôi về đây được thăm cái ngôi chùa có bề dày di tích thế này ở cái vùng đồng lúa Thái Bình thật là êm đềm, đẹp đẽ. Quê hương Thái Bình ta thật là đẹp. Tôi đi mà cứ tấm tắc ngợi khen mãi. Thật ra thì chúng ta có cái tự hào khi chúng ta được là đệ tử của Đức Phật. Bởi vì sao? Bởi vì đây là cái đạo mà nghìn năm qua tổ tiên ta đã chọn.
[6:31]Mà ngày hôm nay đạo Phật cũng là một cái đạo ưu việt nhất trên thế giới. Các nhà khoa học, các nhà trí thức trên thế giới khi nghiên cứu về tôn giáo đều phải công nhận rằng không có một cái tôn giáo nào hay hơn đạo Phật. Bởi vì các tôn giáo khác thì họ có cái khả năng tổ chức, truyền bá thì trông có vẻ có cái bề ngoài rất là hay. Nhưng mà nói về chiều sâu đạo lý thì không một cái giáo lý nào hợp lý như thế, tốt đẹp như thế, hoàn hảo như là đạo Phật. Nên chúng ta theo đạo Phật, chúng ta tắm mình trong cái ánh sáng chân lý của nhiều đời sau nữa. Nghĩa là nếu sau này mà Trái Đất ta có phải chọn ra một cái tôn giáo
[7:17]hoàn hảo nhất, tốt đẹp nhất cho con người, cho nhân loại thì cũng chỉ có đạo Phật. Thực sự là như vậy. Đây là chúng ta không có ý phân biệt đâu. Chúng ta không có ý muốn phân biệt tôn giáo này với tôn giáo kia. Nhưng mà đây là một cái nhìn khách quan. Cuối cùng phải có cái sự chọn lựa so sánh gay gắt giữa đạo này đạo kia thì chúng ta so từng điểm, từng điểm rồi thì đúng là chỉ có đạo Phật là hay nhất. Nói ví dụ thế này. Ví dụ nói rằng là cái lòng thương yêu thì đạo nào mới ban đầu cũng nói là ăn hiền ở lành giống nhau hết, cũng nói là thương yêu, bác ái, đạo nào cũng nói giống nhau ban đầu. Nhưng đi vào chiều sâu thì chỉ có cái tình thương yêu trong đạo Phật mới là
[7:55]rộng lớn, bao la, không còn biên giới, còn các đạo khác coi vậy chứ vẫn bị hạn chế. Như là có đạo á, họ chỉ thương cái người trong đạo thôi, còn người ngoài đạo họ giết được, không sao, tàn nhẫn như vậy. Còn có đạo thì có thể cho phép thương con người, nhưng mà đối với thú vật thì thì ngược đãi, giết hại không sao. Chỉ có đạo Phật là cái lòng thương của đạo Phật là đến với tất cả muôn loài chúng sinh, cả cầm thú, chim chóc và kể cả cây cỏ. Nói về tình thương yêu vậy. Còn hoặc là nói đến cái cái mục tiêu mà nhắm đến khi tu là đi về đâu? Thì các đạo khác nhiều khi chỉ nói rằng chết sinh lên cõi trời là hết.
[8:37]Còn trong đạo Phật thấy rõ rằng chết sinh lên cõi trời cũng chỉ là tạm bợ. Vì ở trên đó nếm một thời gian nữa chúng ta hết phước cũng xuống cõi người lại. Và cái mục tiêu của đạo Phật là vượt lên tất cả các cõi luôn. Cái mục tiêu rất là lớn, dĩ nhiên là mục tiêu đó không thể một vài lời mà chúng ta có thể giải thích được. Nhưng chúng ta biết rằng cái mục đích đi tới của đạo Phật không có tôn giáo nào có được hết. Cứ đem so sánh giáo lý từng chút từng chút thì không một tôn giáo nào so sánh được với đạo Phật. Nên chúng ta tự hào chúng ta được là đệ tử của Đức Phật. Tuy nhiên, trong cái tự hào đó, chúng ta cũng phải có một cái hổ thẹn.
[9:15]Chúng ta hổ thẹn, hổ thẹn vì sao? Hổ thẹn là ví dụ cái ngôi chùa nằm ở giữa một cái vùng như thế này mà cái số người Phật tử đi đến chùa chỉ chừng ấy người là không chấp nhận được, là chúng ta đã có cái gì sai lầm trong cái bổn phận của một người đệ tử Phật. Có một cái gì sai lầm. Cái gì đã làm ta sai lầm? Cái gì đã làm ta sai lầm? Nó có nhiều cái nguyên nhân, nhưng mà trong đó có một cái nguyên nhân thế này, là nhiều khi chúng ta cứ truyền nhau một cái câu, một cái câu nói nó nằm ngoài kinh điển nhưng mà nghe xuôi tai thế là cứ truyền nhau. Ví dụ nói câu rằng là: "Trẻ vui nhà, già vui chùa". Có không?
[9:55]Có nghe không? Có nghe câu đó mà câu đó là hoàn toàn sai lầm nằm ngoài kinh điển. Trẻ thì vui nhà, già vui chùa thế là chỉ có người già đi chùa còn trẻ không đi chùa, giống như một cái câu mệnh lệnh vậy. Hoàn toàn sai lầm, bởi vì sao? Bởi vì có nhiều cái điều á mà chỉ có trẻ mới có thể học tốt, người già học không được nữa. Có nhiều điều vậy mà tuổi càng nhỏ thì càng dễ tiếp thu lĩnh hội mà người lớn tuổi không làm được. Chúng tôi nói ví dụ như học tiếng nước ngoài, học ngoại ngữ. Trẻ em mà nếu được học ngoại ngữ từ nhỏ thì sẽ rất là giỏi, sau này lớn lên càng lớn càng giỏi. Còn qua khỏi mười mấy tuổi rồi mới bắt đầu học ngoại ngữ thì học rất là vất vả.
[10:40]Nếu cho trẻ từ hai ba tuổi bắt đầu cho nó nghe cái tiếng Anh thì lớn lên nó nói tiếng Anh như người nước ngoài, học rất là dễ. Nên có một lần vậy chúng tôi đến gặp cái gia đình người Phật tử mới sinh ra một đứa bé nhỏ. Thì tôi mới dặn thế này: Cứ mở cái cái phim tiếng Anh vang vang trong nhà cho nó bé nó bò tới bò lui nó nghe, cho nó nhập tâm tự nhiên lớn lên đỡ phải vất vả. Tự nhiên nó nói nó phát âm rất là chuẩn, mà nhiều khi nó hiểu được luôn, nó học rất là nhanh. Cứ mở không cần dạy, không cần phải giải thích, cứ mở cho cái tiếng Anh nó vang vang khắp cả nhà. Đứa bé nó không biết gì nghĩa là nó chưa biết tiếng Việt mà nó đã nghe tiếng
[11:14]Anh vang vang hết ngày này qua ngày kia, nó nhập tâm nó học rất là dễ. Hoặc là học võ cũng vậy, có những cái thế võ đòi hỏi cái khả năng mà uốn dẻo cực kỳ cao mà tập trẻ em thì ta tập rất là dễ, nghĩa là uốn cong cái xương sống hoặc là bẹt hai chân ra. Những cái thế võ như vậy là phải được tập luyện từ nhỏ thì lớn lên những cái thế đánh nó mới chính xác, mới mạnh, mới có lực được, có những cái thế như vậy. Và đạo đức cũng vậy, có những cái đạo đức mà nếu được huân tập từ nhỏ thì lớn lên người ta trở thành người tốt rất là dễ dàng, không phải vất vả. Ví dụ như ngay từ nhỏ đứa trẻ nó được sống trong một cái môi trường thương
[11:49]yêu, nghĩa là người này đối xử tử tế với người kia, không ai dám nói nặng lời với ai, sống lúc nào cũng quan tâm tới người khác. Nếu từ nhỏ nó đã được sống trong cái môi trường như thế, lớn lên nó thành người như thế luôn, đối với ai cũng cẩn thận từng lời ăn tiếng nói, không có dám nói nặng làm buồn người khác, lúc nào cũng lo cho người khác. Đó cái đạo đức là như vậy, hoặc là cái ngồi thiền cũng vậy, nếu từ nhỏ đã tập bắt chân lên ngồi thiền thì lớn lên tu rất là dễ, cái tâm linh tiến rất là nhanh, còn nếu mãi đến khi lớn lên chúng ta mới bắt đầu tập thì cái tâm chúng ta đã cứng rồi, đã loạn rồi.
[12:23]Rồi bây giờ bắt đầu chiến đấu để cho giữ tâm yên tĩnh trở lại rất là khó. Còn nếu từ nhỏ đứa trẻ nó được hướng dẫn ngồi kiết già, hít thở đúng mức thì sau này lớn lên nó tu rất là dễ. Cho nên vì vậy có nhiều điều mà tạo hóa ưu tiên cho cái người trẻ tuổi, chứ không có phải ưu tiên cho người lớn tuổi. Do đó, nếu ta thương yêu con cháu ta, ta muốn cho con cháu ta lớn lên trở thành những con người đạo đức tốt đẹp, thánh thiện, gương mẫu để nó không làm buồn ta ở cái lúc tuổi già thì từ bây giờ ta phải cho con trẻ ta đến chùa sớm, là để chùa phụ với ta giáo dục con trẻ ta chứ không phải là đợi đến khi mà chúng nó lớn lên nó đi làm
[13:08]rồi nó ừ thành vợ thành chồng rồi cái nó già nua bạc đầu tự nó mới tìm đến chùa. Chứ còn ta, ta không khuyến khích thì ta mang tội rất là nặng mà dường như ta đang mang tội đó đó. Dường như tất cả ta ta đang mang cái tội là không có hướng dẫn con cháu ta đến chùa, chỉ tự một mình ta đến chùa. Đó là một cái sai lầm lớn thế là cái lớp tuổi lớn già nua rồi tàn lụi rồi không có người nối tiếp. Rồi những người khác khi già rồi vô tình buồn buồn đến chùa chơi rồi lúc già rồi cũng không học được nhiều. Vì vậy, chúng ta phải sửa cái câu nói là "trẻ vui nhà, già vui chùa" thành câu ca dao khác: "Rủ nhau sớm biết đi chùa, trẻ trung dễ học, già nua khó hành." Được không?
[13:55]Từ đây mỗi người á chúng ta truyền nhau cái câu này: "Rủ nhau sớm biết đi chùa, trẻ trung dễ học, già nua khó hành." Vậy nha, chúng ta viết cái câu đó chúng ta in cho đẹp gửi tặng hết các chùa, các Phật tử nha. Là để xóa đi cái quan niệm sai lầm mà tới già mới đến chùa. Già đến chùa rồi chúng ta cũng không phụ giúp được quý thầy, quý cô nhiều. Rồi việc tu mình cũng không có tiến bộ mà gia đình mình con cháu nó lại hư. Cho nên là chúng ta thương yêu con cái chúng ta, chúng ta phải bắt buộc chúng đến chùa. Sáng nay vậy, chúng tôi có đến cái trường gọi là Trường Giáo dục Lao động Xã hội ở Hải Phòng, nơi đó là tập trung các học viên cai nghiện.
[14:37]Thì ở đó có 400 học viên. Ờ ông giám đốc cái trung tâm đó mời chúng tôi đến nói chuyện thì chúng tôi đến để giới thiệu về đạo Phật mà đồng thời cũng nói thẳng về vấn đề mà các em học viên nó phải xây dựng lại cái tương lai của mình. Nghĩa là bắt đầu cái lối sống đạo đức từ trong trường để ngày kia khi các em rời cái trường, các em trở về với cộng đồng, các em sẽ là những con người gương mẫu, tốt đẹp và đầy lý tưởng. Thì chúng tôi ráng đem cái đạo Phật để giới thiệu rất là nhiều, tuy nhiên trong lòng chúng tôi vẫn có cái tiếc, cái tiếc giá như, giá như từ nhỏ gia đình các em đã dắt các em đi chùa, tập cho các em biết lạy Phật,
[15:22]biết thương yêu con người, biết sống một đời vị tha thì trong tâm các em đã có cái sức đề kháng đối với tội lỗi. Chúng ta vừa nói đến cái sức đề kháng đối với tội lỗi, nghĩa là như thế nào? Nghĩa là thế này, cái sức đề kháng có hai loại, một loại là dành cho thân thể, cho cơ thể để chống lại bệnh tật và một loại sức đề kháng của tâm hồn trong tâm ta để chống lại tội lỗi. Ví dụ như người trong cơ thể của họ có cái sức đề kháng bệnh tật tốt thì nhiều khi họ dầm sương dãi nắng thậm chí nhiều khi họ ăn uống cái nước bẩn cũng không có bị bệnh, thậm chí là họ ở gần cái người bị bệnh họ không bị lây nhiễm như người khác.
[16:03]À nếu ví dụ như có một cái dịch sốt đi qua cái làng ta thế là chúng ta xúm nhau mà rớt lộp độp thế là hết người này lây tới người kia lây sốt tùm lum hết trơn, nhưng mà nếu cái người họ có cái sức đề kháng tốt á thì họ không bị nhiễm cái virus đó, à hay như vậy. Mà trước đây đó các bác sĩ á thì hay thích là dùng cái thuốc để chống lại bệnh tật. Nhưng mà khi cái thuốc đó chống được bệnh thì thuốc đó cũng tiêu diệt cái cơ thể ta luôn. Sau này các bác sĩ họ mới nghiên cứu là để chống lại bệnh tật, không nên dùng thuốc chống lại bệnh tật mà nên dùng cái thuốc giúp cho cơ thể rồi cơ thể tạo ra được cái sức đề kháng,
[16:40]chính cơ thể để chống lại bệnh tật, chứ thuốc không nên chống giùm cho cơ thể. À bây giờ cái quan niệm mới của người ta như vậy, không nên dùng cái thuốc chống bệnh tật giùm cho cơ thể mà cái thuốc để giúp cho cơ thể thôi rồi chính cơ thể chống lại bệnh tật. Nè đây là cái quan niệm rất là tiến bộ và phù hợp với thiên nhiên. Cho nên vì vậy bắt đầu người ta chủ trương con người ta sống tốt đẹp, lành mạnh, ăn uống đúng cách chứ không phải là đợi đợi bệnh và lệ thuộc vào thuốc nữa và giúp cho cơ thể làm sao có cái sức đề kháng để chống lại bệnh tật sẽ hay hơn. Và tâm hồn cũng vậy, nếu tâm hồn ta có cái sức đề kháng
[17:14]tự nhiên là cái lầm lỗi không rớt vào tâm ta được. Ví dụ, ví dụ như ta đến à ta thấy một cái người đó họ đánh số, đánh số đề á. Không biết đây ngoài Bắc có số đề không ta? Ngoài Bắc chắc không có số đề. Khó hả? Quý cô có đánh thử không?
[17:35]Cũng là cái may rủi đỏ đen và cái bất hợp pháp mà nó làm người ta mê, thậm chí nhiều người bán cả nhà luôn để mà chạy theo cái trò chơi đó. Thì người kia người ta mê, mê là mê cái gì? Mê là mê cái may, nghĩa là mình có thể bỏ ra một ít tiền nhưng mà nếu mình trúng số cái mình lấy về được một số tiền rất là lớn. Cái đó là cái tham mà không biết cái tiền đó ở đâu ra, cái tiền đó ở đâu ra vậy? Cái tiền đó là do bao nhiêu người khác cũng đánh như ta nhưng mà họ thua phải không? Ta thắng thì ta gom được cái tiền của người khác. Như vậy cái đó thiện hay ác? Ác thấy mồ luôn chứ. Nghĩa là mình nhờ cái may mắn để mình lấy được tiền của người khác thôi.
[18:11]Cái số đề là như vậy thôi nhưng mà ta tham, ta mê, ta thích và ta bất chấp, ta thích đánh cái đó. Nhưng mà nếu người mà tâm hồn họ có sức đề kháng tự nhiên họ không thích, họ không thích cái đồng tiền mà do may rủi và lấy được từ túi người khác một cách hơi ác như vậy. Ta thích đồng tiền làm nên từ bàn tay của mình. Hoặc là một cái người thanh niên lớn lên rồi bạn bè rủ đi chơi tầm bậy tầm bạ, rủ đi vào nhậu nhẹt. Nhưng mà cái người này tâm hồn họ có cái sức đề kháng tội lỗi tốt, do từ nhỏ đã được đi chùa, lạy Phật, nghe Pháp, cho nên cái người bạn kia rủ họ không chịu đi, chẳng những họ không đi mà họ
[18:45]còn khuyên lại cái người bạn kia, nói bạn đừng có sa vào những cái trò chơi như vậy, hãy giữ tâm hồn và cái cuộc đời mình trong sạch để chúng ta làm được nhiều điều tốt cho cái cuộc sống này, cho đất nước này, cho nhân loại này. Nha, họ còn khuyên trở lại, là do cái người họ có sức đề kháng tốt. Hoặc là cũng vậy, ở trong một gia đình rồi à có những lúc cái một người vợ hay người chồng cái gặp ai đó họ rù quến, nhưng mà người này tâm hồn có sức đề kháng tốt, họ cưỡng lại được, họ không bị sa ngã, giữ được cái gia đình hạnh phúc, vân vân. Nghĩa là nếu mà tâm hồn ta có sức đề kháng thì ta thoát ra ngoài những
[19:24]cái tội lỗi, mặc dù là cái hoàn cảnh mà ta tiếp xúc có thể là nhuốm đầy cái màu đen nhưng ta không đen, gần mực mà không đen. Gần mực mà tâm hồn vẫn sáng. Đó. Thì cái mà ta thương con cháu ta là ta phải làm sao cho con cháu ta có cái sức đề kháng của tâm hồn thật là mạnh để sau này con ta lớn lên thì nó không có sống gần cha mẹ nữa, nó sống gần bạn bè hơn, sống gần đồng nghiệp, tiếp xúc với xã hội thì chúng không có bị lây nhiễm những điều xấu, điều ác. Là chúng ta có thể hãnh diện, tự hào vì con chúng ta được như thế. Và đó là niềm vui khi chúng ta lớn lên, chúng ta già. Khi chúng ta già rồi, không làm được việc nữa nhưng mà con ta vẫn làm được
[20:10]những điều tốt, con ta là người sống gương mẫu trong cộng đồng, trong xóm làng thì đó là điều mà ta hãnh diện nhất, ta tự hào nhất, phải không? Thế còn nếu khi ta bắt đầu yếu, không làm được nhiều việc nhưng con ta thì càng ngày càng hư, nó càng sa đọa thì đó là nỗi đau khổ của cha mẹ lúc lớn tuổi. Hoặc là cháu mình cũng vậy, con mình nó ngoan mà đẻ ra tới cháu bắt đầu cháu hư thì là nỗi khổ của cả cha mẹ và của ông bà. Vì vậy, ta thương con ta phải cho con cháu ta cái sức đề kháng của tâm hồn để nó lớn lên nó tự nó là cái người tốt. Mà làm sao để con cháu ta có cái sức đề kháng tâm hồn, thoát ra ngoài những tội lỗi, cách nào?
[20:50]Thì cái cách là hãy đến chùa, hãy đến chùa. Khi mà đứa trẻ nó được lạy Phật với cái lòng tôn kính tha thiết, tự nhiên trong tâm nó có cái phúc nó giấu trong tâm á, rớt vào trong tâm đó, thì sau này một điều xấu khác tìm đến là bị cái phước đó đẩy ra liền, cái phúc trong tâm nó đẩy cái điều xấu ra liền. Mà nếu nó lạy Phật càng nhiều thì cái phúc trong tâm càng lớn, thì sau này cái điều xấu, điều ác đến không được. Cho nên vì vậy là nếu mà không mỗi ngày thì ít nhất mỗi tuần là quý Phật tử phải đem con mình đến, con cháu mình đến chùa, bắt buộc, bắt buộc lạy Phật và dặn con mình: "Con phải lạy Phật với tất cả lòng tôn kính tha thiết."
[21:31]Nhiều khi con cháu mình không biết Phật là ai, thì phải nói rằng: "Phật chính là một vị thánh mà cao cả nhất trên thế gian này. Trên thế gian này có nhiều người đáng kính, cao cả nhưng mà chỉ có Phật là vị thánh cao cả nhất mà ta được hạnh phúc, ta làm đệ tử quỳ dưới chân của Người. Đó là điều hạnh phúc nhất trong đời ta, may mắn nhất trong đời ta, cái duyên phúc lớn nhất trong đời ta. Và các con, các cháu hãy lạy Phật với tất cả cái lòng tôn kính như thế." Thì khi mà con cháu ta cứ mỗi tuần mà được cái dịp lạy Phật như thế thì tâm hồn của chúng tự nhiên có cái phúc nó rớt ở trong á, nó tạo thành cái sức đề kháng.
[22:14]Rồi sau này có một người rủ nó làm bậy, ví dụ như nó vừa mới lớn lớn có một đứa trẻ đưa cho nó một cái phim mà phim sex, kêu rủ nó coi, nó từ chối liền, nó không chịu coi và nó khuyên người bạn nó: "Đừng bao giờ coi những cái phim độc hại như thế này, nó làm bẩn cái tâm hồn mình đi." Như vậy là tâm hồn nó đã có sức đề kháng rồi, vì nó đã có phúc nằm ở trong đó rồi do gì? Do nó biết lạy Phật. Đó, đó là một nha. Rồi cái kế tiếp nữa, cái kế tiếp nữa là cho con cháu ta có cái lý tưởng của cuộc sống. Ví dụ như nói là hỏi con cháu là, nói: "Con lớn lên con làm cái gì?" Nói: "Con lớn lên con làm bác sĩ." Nói:
[22:48]"Con làm bác sĩ để làm gì?" Nói: "Con làm bác sĩ có tiền nhiều." Ta phải la liền, nói: "Không, con không được suy nghĩ như thế. Tức là không được lớn lên nói là để làm cái nghề mà để mình giàu là sai lầm. Tức là con phải chọn cái nghề mà để con đem lại được cái niềm vui cho mọi người nhiều nhất, chứ không phải là chọn cái nghề để mình có thể kiếm tiền dễ nhất, không phải." Thế mình phải dạy con mình như thế. Đem đến quý thầy, quý cô, và mình nữa là cha mẹ phải dạy con như thế, cho con mình có cái lý tưởng trong cuộc sống, cái lý tưởng là nữa nó lớn lên nó biết đem cuộc đời nó để phụng sự cho cho mọi người, cho xã hội, cho đất nước và xem đó là cái niềm vui
[23:26]sống của nó, chứ không phải với cái mục tiêu là đi tìm thấy tiền, thấy bạc. Nếu mà nó có cái mục tiêu để dễ làm giàu là ta phải hết sức là rầy la, quở trách, bởi vì như vậy cái tâm ích kỷ đó là nó sẽ mất cái sức đề kháng của tâm hồn. Rồi lớn lên một chút xíu là ai rủ làm bậy là làm liền và nó hư liền. Và nó hư tức là ta sẽ đau khổ, nhớ như vậy. Con cháu ta hư tức là ta sẽ đau khổ. Quý Phật tử đồng ý vậy không? Phải không? Như thế. Cho nên vì vậy là ta phải bảo đảm là con cháu ta lớn lên phải rất là ngoan, rất là ngoan. Mà muốn cho con cháu ta ngoan, thứ nhất như nãy chúng ta nói là biết lễ kính Phật, thứ hai là phải có lý tưởng trong cuộc sống.
[24:12]Cái lý tưởng là lý tưởng phụng sự, phụng sự. Dạy con cháu ta, ví dụ nói lớn lên thì con thích làm cô giáo hay thầy giáo, nói: "Để làm gì?" Nói: "Đi làm thầy cô giáo thấy hay, thấy dạy học thấy oai." Nói: "Không, con đừng suy nghĩ như thế. Nếu con lớn lên con làm thầy cô giáo thì con phải có cái lý tưởng là suốt cuộc đời con, con đào tạo cho hết thế hệ này đến thế hệ kia những cái kiến thức và đạo đức. Tức là dạy cho những cái học trò con là những người giỏi và có đạo đức để lớn lên những người học trò đó chung tay góp sức xây dựng cái đất nước này, cái thế giới này." Tức là lúc nào cũng vậy, phải dạy cho con ta, cháu ta cái lý tưởng cuộc sống,
[24:50]cái lý tưởng cuộc sống là hy sinh, chịu cực, chịu vất vả, tận tụy để mà lo cho cuộc đời, thương yêu con người, đó là cái lý tưởng. Và như vậy khi mà trong tâm của chúng mà có cái lý tưởng, bỗng nhiên cái sức đề kháng nó mạnh lên, thì sau này ai rủ nó làm điều bậy, nó vượt qua được, nó không làm, vì trong tâm nó có lý tưởng. Nhớ như vậy. Khi mà chúng ta kính trọng những người đáng kính, nhất là Đức Phật hoặc là Bác Hồ, vân vân, thì tâm ta có sức đề kháng. Thứ hai, khi mà ta có lý tưởng sống để thương yêu, để phụng sự cuộc đời thì trong tâm nó có sức đề kháng chống lại cái sa ngã, cái tội lỗi, cái sai lầm, đó.
[25:32]Và đây cái thứ ba nữa, cái thứ ba nữa để cho con cháu ta có cái sức đề kháng trong tâm hồn nữa chính là cái tâm khiêm hạ, khiêm hạ, tức là biết tôn trọng mọi người, tự thấy mình nhỏ thôi. Mà biết tôn trọng mọi người là sao? Tức là đầu tiên phải dạy cho con cháu ta biết lễ độ trước, phải dạy con cháu ta biết dạ, thưa, trình, biết khoanh tay, biết cúi đầu hoặc biết chắp tay cúi đầu chào những người lớn. Tức là khi nó biết cúi đầu xuống trước người lớn thì sau này lớn lên nó sẽ ngẩng đầu trước thiên hạ. Nghĩa là sao? Nghĩa là cái đứa trẻ mà lúc còn nhỏ biết cúi đầu, kính trọng mọi người, tự nhiên nó có cái phúc, lớn lên nó dễ thành
[26:14]đạt, là người ta sẽ cúi đầu trước nó, nó sẽ được ngẩng cao đầu trước mọi người, là gia đình ta sẽ được vinh hiển vì nó thành công. Bởi vì sao? Bởi vì từ nhỏ nó biết kính trọng mọi người. Cho nên vì vậy là ta phải dạy con cháu ta biết kính trọng mọi người khi nó còn nhỏ. Tức là cái người lớn tuổi hơn nó, lớn tuổi đáng anh chị nó nó cũng biết kính trọng, còn đáng tuổi dì, cô, chú, bác là rất kính trọng, mà nếu ai đáng tuổi đáng ông bà nó thì nó cực kỳ kính trọng. Lúc nào nó cũng lễ độ, cẩn thận từng lời ăn tiếng nói, không bao giờ dám nói hỗn, không bao giờ dám sẵng giọng, nặng lời với cái người lớn.
[26:50]Tập cho nó biết kính trọng như vậy tức là cái tâm khiêm hạ đó, mà đây cũng là cái văn hóa truyền thống của đất nước ta. Đất nước ta đẹp là bởi vì có cái văn hóa lễ độ, là người nhỏ tuổi luôn luôn biết kính trọng, lễ độ với người lớn tuổi. Thì một cái đất nước mà như vậy, một cái văn hóa như vậy tạo ra những con người như thế thì ta tin chắc rằng, ta tin chắc rằng là con cháu ta lớn lên nó sẽ sẽ thành đạt, sẽ thành đạt. Bởi vì lúc nhỏ nó biết kính trọng con người thì lớn lên mọi người sẽ kính trọng nó. Vì sao mọi người sẽ kính trọng nó? Bởi vì tự nhiên nó được cái phúc để nó phải thành công, phải thành công.
[27:29]Và khi mà ta biết kính trọng mọi người, ta biết giữ mình trong khiêm hạ, tâm ta cũng có cái sức đề kháng chống lại cái tội lỗi, cái sai lầm mà của môi trường bên ngoài tấn công vào tâm hồn của ta. Thì như vậy con cháu ta như thế, nếu con cháu ta đạt được cái thứ ba nữa là cái tâm khiêm nhu khiêm nhu, lễ độ thì nó được thêm một cái sức đề kháng rất lớn trong tâm hồn để cho sau này dù nó đi vào những môi trường xấu nó không bao giờ bị nhiễm. Ví dụ như một người mà công an tốt, gương mẫu vậy, khi đi vào trong cái môi trường tội phạm để điều tra hay là để theo dõi nhưng mà không bao giờ bị nhiễm bẩn bởi những cái sai lầm trong cái thế giới tội ác đó. Vì sao?
[28:12]Bởi vì trong tâm có lý tưởng hay trong tâm có cái sức đề kháng. Vậy ta đi chùa lễ Phật là phần ta là được rồi, tức là ta biết kính Phật, lễ Phật thì ta không mất cái thiện duyên, ta chết ta bỏ cái thân này, ta sẽ về một cái nơi mà được tu hành tiếp, đó là cái nhân quả đương nhiên. Tuy nhiên, con cháu ta nếu nó không được đi chùa sớm có thể nó rơi vào cái sự hư hỏng mà nguy hiểm nhất là nếu nó lỡ nó rơi vào cái hút chích thì gia đình ta sẽ rất là đau khổ. Cho nên vì vậy là phần ta được tốt rồi nhưng mà hãy nghĩ đến con cháu ta, hãy nghĩ đến con cháu ta. Mà nghĩ đến con cháu ta thì đầu tiên là con cháu
[28:56]ta không biết đâu, chính ta phải giới thiệu. Trong bữa ăn gia đình, ta phải nói về đạo Phật cho con cháu ta nghe. Đứa nhỏ quá thì bắt nó phải đi chùa vào những ngày cuối tuần. Nếu không đi chùa được mỗi ngày thì mỗi cuối tuần phải đi. Đến để nghe quý thầy, quý cô thuyết pháp hoặc là ta có những tài liệu, những cái giáo lý gì đó mà ta thấy là hay thì ở trong nhà ta thường xuyên phải mở lên cho mọi người cùng nghe. Quý Phật tử có làm vậy được không? Có nha. Nhớ, những cái giáo lý nào mà ta thấy hay, về chúng ta mở ra cả chùa cùng nghe, bắt con cháu ta phải ngồi đó nghe, để cho chúng hiểu Phật giáo là gì,
[29:33]đạo Phật là gì, và để cho chúng có cái đạo lý rớt vào trong tâm hồn, nghĩa là tăng cái sức đề kháng lên cho cái tâm hồn của chúng và chúng sẽ đỡ bị sa ngã, lầm lỗi, đó. Rồi bây giờ nói thế này nữa: là cái nhân quả tương quan giữa ông bà, cha mẹ với con cháu. Ví dụ thế này: ví dụ như có một cái người đó biết đi chùa, sống rất là tốt, biết làm phúc, nhưng mà chỉ quên một điều thôi là quên dạy con cháu thôi. Cái người đó mà bước ra ngoài á thì làm nhiều điều phúc đối với xã hội, bước vào chùa thì làm được nhiều điều công quả cho chùa, nghĩa là cái bản thân người đó rất tốt, chỉ có một cái sai lầm là không dạy con cháu.
[30:18]Thì sau này cái người đó chết, người đó chết rồi cái người đó được sinh về cái cõi cõi trời, sống an vui. Nhưng dưới này á, con bắt đầu hư, bắt đầu nó gia nhập thế giới tội phạm, nó nghiện ma túy và nó buôn ma túy, thì lập tức cái người kia rớt khỏi cõi trời liền, bị phạt rơi ra khỏi cõi trời liền, không được ở cõi trời nữa, phải sinh xuống cái cõi rất là thấp, chỉ nương náu ở gần cái chùa phía dưới này thôi, để đền bù lại cái tội của mình là đã quên dạy con cháu, mất cái quả phúc liền. Đây là điều có thật. Vì sao vậy? Vì con ta sinh ra, cháu ta sinh ra là nằm trong cái trách nhiệm của ta. Nếu chúng làm tội, ta bị 1/5 cho tới 1/2, phân nửa cái tội của chúng.
[31:07]Đây là điều có thật. Mà nếu chúng biết làm phúc thì ta cũng được 1/5 hay 1/2 cái phúc của chúng. Ví dụ như là một cái người đó là không biết tu hành nhiều, sống tầm thường thôi, rồi chết, cái lúc đó chưa đầu thai được, sống vất vưởng ở lùm cây bụi cỏ, cũng không vào được chùa nữa, sống khổ sở đói kém làm cái hồn ma vất va vất vưởng ngoài lùm ngoài bụi. Nhưng mà nếu ở cái cõi này, cái người con, người cháu tự nhiên biết làm phúc, tự nhiên biết đến chùa tụng kinh, tu hành, rồi biết đi đắp đường, biết đi cứu giúp những người nghèo chung quanh mình thì tự nhiên cái vong linh của người cha, người mẹ đang vất va ở lùm ở bụi đó được mời vào trong chùa ở liền.
[31:47]Rồi có một cái vị nào đó họ ở trong chùa họ đến, họ nói rằng à: "Con ông bà lúc này đã biết tu hành, biết làm phúc, đã đắp được cái đoạn đường đó để thương yêu, giúp đỡ những người nghèo khó đó, nên ông bà được hưởng phúc. Bây giờ mời ông bà vào chùa ở, mỗi ngày thọ lộc cúng của chùa để vừa biết ăn vừa biết tu." Nghĩa là con mình mà làm phúc thì cha mẹ được hưởng, con làm tội thì cha mẹ cũng phải chịu phạt lây. Đó là cái nhân quả tương quan chặt chẽ giữa ông bà, cha mẹ đối với con cháu, ghê như vậy chứ không phải là tầm thường. Nên vì vậy mà chúng ta cứ tưởng à ta biết đạo, ta đi chùa thế là phần ta được yên phận, rồi thôi còn ai mặc gì ai, không có đâu.
[32:30]Không có đâu. Con cháu ta làm bậy, ta có sinh lên trời cũng phải rớt xuống trở lại, chứ không phải đơn giản đâu. Còn nếu mà con cháu ta biết tu thì ta ở trên cõi trời rất là bền vững, lúc nào cũng ở gần với Phật để được tu hành. Đây là cái nhân quả có thực, nên cái trách nhiệm của cha mẹ, ông bà đối với con cháu không có nhỏ, nhưng mà nào giờ ta không có để ý. Chính vì ta không để ý nên ta có những cái tội nó đang chuẩn bị đến từ từ, từ từ mà ta không hay, ta không hay. Thế vì vậy, ngày hôm nay chúng ta hiểu được là cái việc mà thứ nhất ta phải lo cho con cháu ta biết đạo để nó đừng có hư hỏng, đó là ta thương yêu nó chân thành.
[33:12]Thứ hai là ta cũng bảo đảm được cái phúc của ta không bị rớt mất. Và thứ ba là ta cũng giúp cho chùa có được cái đội ngũ Phật tử trẻ mà công quả phụ cho chùa, chứ nhiều khi ta già quá ta không làm được nhiều, phải không? Ví dụ bây giờ, sư cô muốn xây cái chùa hay sư cô trụ trì muốn là nuôi được các em trẻ mồ côi à vân vân, thì bây giờ ta già quá ta không vận động được, ta không phụ giúp được, còn nếu con cháu ta có đến tham gia với chùa, chúng trẻ chúng suy nghĩ được, chúng sẽ góp ý kiến thế này, chúng sẽ vận động nơi này, kêu gọi nơi kia phụ giúp, giúp cho sư cô, giúp cho sư bà làm nên những việc thiện, tốt đẹp, có ý nghĩa.
[33:54]Là như thế, nên chúng ta thấy chúng ta nói lại là việc mà dạy dỗ con cháu ta biết đi chùa nó đưa đến ba cái điều lợi, ba cái điều lợi. Cái lợi thứ nhất là giúp cho con cháu ta có sức đề kháng trong tâm hồn để sau này nó không bị tội lỗi đánh vào trong tâm hồn nó, nó sẽ là một người ngoan, gương mẫu, tốt và sẽ thành công, đó là cái lợi thứ nhất cho bản thân nó. Cái lợi thứ hai là để giữ cái phúc cho chính ta, vì nếu mà nó làm điều bậy, ta bị chịu mất một phần cái tội của nó. Cho nên khi nó biết làm điều phúc, nó biết tu hành thì những điều nó làm ra, những điều tốt đẹp mà nó làm được cho cuộc đời thì tự nhiên
[34:41]ta cứ hưởng được hoài, ta cứ hưởng phụ vào trong đó hoài. Khi ta chết rồi, ta vẫn hưởng được cái phúc mà nếu con cháu ta đang còn sống mà nó đang tiếp tục làm. Vì vậy cái điều lợi thứ hai là giữ cái phúc cho ta, đó. Dạy dỗ con cháu ta tu hành theo Phật pháp nhưng mà chính là giữ cái phúc cho ta. Và cái điều lợi thứ ba là tạo một cái đội ngũ trẻ kế thừa, một đội ngũ Phật tử trẻ kế thừa để phụ giúp cho Tam Bảo làm nên được những Phật sự tốt đẹp giữa cuộc đời này. Đó là ba cái điều lợi, ba cái điều lợi mà ta cần phải làm khi mà ta đem con cháu ta về chùa để mà cho chúng được được học hỏi, được tu tập.
[35:22]Quý Phật tử đồng ý không? Đồng ý nha, cố gắng như vậy, cố gắng như vậy, ừ.
[35:30]Tuy nhiên, nãy giờ là chúng ta nói cái trách nhiệm của bậc cha mẹ là có trách nhiệm phải đưa con mình về chùa, bây giờ cái trách nhiệm của Tăng Ni, tức là những người mà tu hành, xuất gia ở trong chùa, giữ ngôi chùa. Vì sao? Bây giờ con trẻ nghe lời ta đến chùa, nhưng đến chùa chán quá, tại vì ở đó quý thầy quý cô không làm điều gì cho chúng vui cả, thì chúng cũng ráng đến nhưng mà rồi chúng buồn chúng trốn mất, phải không? Đó, bây giờ cái trách nhiệm kế tiếp là của quý Tăng Ni. Là Tăng Ni phải làm cái gì đó khiến cho chúng đến chùa chúng thấy vui, chúng mới đến hoài. Đúng không? Đó, phần mình mình ráng rồi, nhưng mà tới chùa quý thầy cô không
[36:12]thèm ngó tới mặt nó, nó hỏi không thèm trả lời, mà vô tụng kinh cái điệu gì, bây giờ nó thích nhạc pop, nhạc rock rồi, nhạc giựt vân vân, tưng tưng rồi, đến cứ tụng cóc cóc cóc, tụng cái gì nó không hiểu, rồi nó cũng chán bỏ chùa luôn. Vì vậy là cái trách nhiệm ông bà cha mẹ xong rồi, bây giờ tới trách nhiệm của Tăng Ni. Tăng Ni phải quan tâm tới lớp trẻ, phải tạo ra cái loại hình sinh hoạt gì đó để cho trẻ nó thích tới chùa. Bây giờ cái gì làm cho chúng thích? Quý thầy cô nghĩ xem, cái gì làm cho cái trẻ thích đến chùa?
[36:46]Đây, đây có mấy cái món này đây: là âm nhạc, phải không? Nếu mà đến được ca hát, chúng nó sẽ thích đến. Vì vậy Tăng Ni ta phải đi học nhạc trước, hoặc là nhờ những người Phật tử mà biết nhạc á về chùa mở cái lớp dạy nhạc, rồi kêu Phật tử đó nói cho con nhỏ tới đây cho nó học nhạc, phải không, học đàn organ, học hát, đó. Thì như vậy cái chùa bắt đầu có một cái mô hình sinh hoạt cho lớp trẻ, đó. Chuyện này dễ làm không? Dễ thôi. Rồi một cái nữa để thu hút trẻ nữa là gì? Trẻ thích cái gì nữa? Học võ. Vậy là mấy thầy mấy cô mình phải biết giỏi, phải giỏi võ, phải không, để dạy cho cho trẻ. Còn nếu không thì phải mời các võ sư đến,
[37:32]mời các võ sư đến dạy từ thiện cho trẻ, mở một lớp võ ở chùa, đó. Thì như vậy trẻ thích thích đến chùa được học, nó vừa được tập luyện thân thể mà vừa được gắn bó với chùa, nó thích đến chùa. Rồi trẻ thích cái gì nữa? Thích những cái sinh hoạt dã ngoại, tức là nó sống ở thành phố máy móc quen rồi, bây giờ tập cho nó đi chơi dã ngoại, bò trườn, lăn lết, rồi đi tìm dấu vết, rồi đi trốn tìm vân vân, đó, là tập cho nó đội hình sinh hoạt đội ngũ với nhau, tương trợ nhau, tập vượt sông, leo núi, rồi đi cứu nạn vân vân. Ví dụ như bây giờ tập cho nó là cái người rớt xuống sông thì phải cứu cách nào cho đúng, phải không, hoặc là đi trên đường gặp người bị nạn là phải cứu cách
[38:12]nào cho đúng, phải liên lạc với bên công an như thế nào cho đúng, vân vân. Đó thì đó là có cái lớp học về dã ngoại cái chúng thích, chúng đến chùa để học. Được không? Được không? Đó, chúng sẽ thích, chúng sẽ thích đi. Rồi cái gì nữa? Rồi một cái lớp giáo lý cho trẻ, lớp giáo lý riêng cho trẻ, chứ không phải là dạy mà chung chung cho người lớn. Vì chung chung cho người lớn á, chúng ta sẽ dạy cái giáo lý nó trầm mặc. Cuộc đời họ xong bổn phận rồi thì bây giờ họ còn hướng về cái tâm linh để tu mà chuẩn bị cho cái ngày đi về với cõi Phật. Nhưng mà lớp trẻ thì không như vậy, trẻ thì chưa nghĩ tới cái chết,
[38:45]nên trẻ là phải biết cái đạo lý nào để dạy cho trẻ sống giữa cuộc đời cho tốt đẹp, cho nên phải có những cái lớp giáo lý dạy cho trẻ biết đúng đạo Phật. Đấy, nên đó thầy cô phải mở cái lớp dạy như thế. Hoặc là những chùa nào mà có điều kiện, mình mua một mớ máy vi tính về, mua năm bảy cái về để trong chùa á thì mở cái lớp vi tính miễn phí, lớp vi tính tình thương. Là ở trong làng trẻ chúng cũng được học lớp vi tính ở trường nhưng mà không có máy thực hành thì cứ đến chùa mình cho chúng thực hành trên máy của chùa. Thì như vậy là chùa cũng như vừa là lớp học tình thương, vừa từ thiện xã hội, mà cũng tập cho trẻ gắn bó với chùa lần lần, được không?
[39:25]Được không? Được, cái đó rất là tốt. Hoặc là tổ chức những cái đội từ thiện thiếu niên, thanh niên. Là ví dụ như là cho các em đến, khi nó gắn bó với chùa rồi, rồi tập cho nó làm việc từ thiện. Là bây giờ ví như cái ngày đó cái đường làng nó nó bị gập ghềnh, đường đi qua lại hư, thế là cùng nhau gánh đất chuyển đất về đắp lại con đường làng cho nó an toàn. Hoặc là trong làng đó có nhà đó nghèo, nhà nghèo, phên vách đồ gì cái nó bị hư lở, thế mình vận động mua phên mua vách về rồi đem cái đội mà thanh thiếu niên từ thiện của chùa đến mình đóng, mình dán, mình mình làm lại, sửa lại cho người ta, cho nhà người ta vân vân, ha.
[40:01]Rồi lâu lâu ví dụ có cái nhà đó neo đơn, khó khăn mà tới khi người ta lại phải cắt lúa, cái mình vận động cái đội từ thiện thanh thiếu niên của chùa mình đến mình cắt lúa giúp cho người ta một ngày, hai ngày, vân vân. Thế là trẻ sẽ rất là thích. Khi mà có những hoạt động như vậy, chúng thấy bổ ích, vui vẻ thì chúng sẽ gắn bó với chùa. Thì chính đó là chúng được đào tạo trong cái đạo lý mà trong cái việc làm từ thiện, vừa rèn luyện được thể chất, tâm hồn thì lớn lên chúng sẽ là những công dân có ích cho xã hội, cho đất nước. Thì khi mà các thầy, các cô mà tạo ra được những cái mô hình như thế thì sẽ thu hút được rất nhiều trẻ đến chùa, sẽ thu hút được rất là nhiều.
[40:39]Đó, thì cái phần này lại là cái trách nhiệm, trách nhiệm của quý thầy, quý cô chứ không phải là của các bậc cha mẹ tiền bối nữa, ừ. Ở như trong chùa chúng tôi vậy, trong chùa chúng tôi là ở Bà Rịa - Vũng Tàu ở trên núi cao. Cho nên cái chùa nơi vắng, ở chung quanh không có làng xóm gì hết. Nhưng mà cứ mỗi đến ba tháng hè thì hay có một số phụ huynh gửi con em đến chùa cho ở suốt ba tháng học luôn. Thì chúng lên chùa chúng ở thì chúng tôi nuôi cho ăn chay, cho tu hành, bắt tụng kinh, bắt ngồi thiền nhưng mà rồi dạy văn hóa nữa để cho chuẩn bị nó vào năm học mới thì nó đã được học một số cái chương trình toán trước.
[41:21]Rồi dạy giáo lý cho chúng biết đạo lý này. Rồi dạy võ thuật này, dạy sinh hoạt dã ngoại này, đó vân vân, dạy âm nhạc này. Thế là trong ba tháng, mới ban đầu có nhiều đứa tâm sự nói khi ba mẹ bắt nó lên chùa cái nó nói, "Trời ơi! Kỳ này ba mẹ bắt đi cải tạo." Buồn. Mà lên chùa được một tuần rồi cái hết muốn về. Nó không muốn về, nó sợ đủ ba tháng cha mẹ bắt nó về lại, vì trên chùa vui. Mà nó học bổ ích nữa, bắt là bò, trườn, lăn, lết, leo những cái chướng ngại vật rồi bắt đầu lên rừng á để đi tìm mục tiêu. Một nhóm thì đứng đi tìm bắt, một nhóm đi tìm luồn lách qua đi đến được cái mục tiêu, thế là được thưởng.
[41:57]Thế là chúng vui, vui sinh hoạt vui tươi lắm. Rồi tập những cái thế võ tự vệ rồi khi chúng về rồi dặn chúng lúc nào cũng gắn bó với nhau để cho chúng làm được những điều điều thiện nho nhỏ. Ở trong làng trong xóm có những việc nho nhỏ gì đó giúp ai được cứ ráng mà giúp, đó. Thì cứ như vậy cũng là một cái lớp tình thương trong ba tháng mà có bổ ích. Thì bây giờ ví dụ cái chùa của quý thầy quý cô mà không phải nằm trên núi thì nằm ở dưới đồng bằng hay là trong thành thị, chúng ta cũng tổ chức được những cái lớp tình thương như vậy mà không phải là phải nội trú suốt ba tháng. Chúng ta cứ mỗi tuần có mấy buổi gì đó cho các em đến học,
[42:32]học nhạc hay là kèm toán hoặc là học ngoại ngữ, hoặc học vi tính, học võ rồi cái tổ chức đi làm từ thiện hoặc là sinh hoạt dã ngoại đi vui chơi thì đó những cái loại hình như vậy quý thầy quý cô phải tổ chức. Chứ chùa mà không có cái mô hình sinh hoạt cho trẻ là chùa đó sẽ từ từ suy tàn đi, chỉ còn người già đến chùa. Mà nghi thức tụng kinh cũng vậy, cũng phải có cái thay đổi. Chứ nếu mà cứ tụng kinh theo cái điệu nhạc cổ là trẻ không đến chùa nữa. Mà vì sao vậy? Cái điệu tụng kinh của ta hiện nay đó cũng là một điệu nhạc. Mà cái điệu nhạc này đó là 500 năm xưa người ta rất thích. Vì vào cái thời điểm đó cái điệu đó mọi người thích
[43:12]nên chư tổ đem cái điệu đó vô để để tụng kinh. Đó. Nhưng đã qua 500 năm mất rồi, bây giờ ngày nay cái lớp trẻ không còn thích cái điệu đó nữa, mà nó thích cái điệu gì? Nó thích cái nhạc hiện đại. Rồi bây giờ là cái trách nhiệm của quý thầy quý cô là phải đưa nhạc hiện đại vào trong cái nghi thức tụng kinh. Là trong một cái thời tụng kinh mà có nhạc vang lên, có tiếng nhạc đệm, có tiếng trống, tiếng kèn, tiếng piano rồi nghe nó rất là vui, trẻ nó sẽ rất là thích. Đây là một cái bước đột phá mà rất là cần thiết để đưa trẻ đến chùa. Là trong cái thời tụng kinh ngoài những cái đoạn mà chúng ta tụng theo cái điệu cổ, chúng ta cũng phải có một vài
[43:50]đoạn hát theo cái nhạc hiện đại, vừa có giáo lý ở trong đó, có đạo lý trong đó mà cái điệu là cái điệu nhạc hiện đại thì trẻ nó sẽ thích đến chùa. Trên chùa chúng tôi cũng vậy, nghĩa là vào cái đầu giờ tụng kinh là chúng tôi cho hát cái bài "Tôn Kính Phật" để thay cho cái đoạn mà chúng ta tụng là, "Pháp vương vô thượng tôn, tam giới vô luân thất," nhớ không quý vị? "Thiên nhơn chi đạo sư," nhớ không? "Tứ sinh chi từ phụ," đó, "Ư nhất niệm quy y," nè vân vân. Thì bây giờ cái đoạn kinh đó chúng tôi viết ra lại thành một cái bài nhạc hiện đại là không biết đây quý Phật tử có nghe chưa nhở? "Kính lạy Đấng Vô Thượng.
[44:33]Người là cành hoa sen nơi biển đời nhân thế. Người là nguồn thương yêu bao dung khắp muôn loài, là mặt trời ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.
[45:00]Quỳ lạy Bậc Chánh Giác, thầy của khắp trời người, lòng từ bi bao la, cha lành chung bốn loài.
[45:14]Người là một đại dương mà con như giọt nước." Nghe có lý không ta? Mấy đứa trẻ nghe thích không? Nghĩa là thay vì với cái điệu tụng cổ mà nghe không hiểu lắm, nghĩa là "Pháp vương vô thượng tôn" gì đó nghe không hiểu, bây giờ mà hát bài cái trẻ nghe khoái. Tụi con mấy đứa trẻ trẻ nghe khoái không? Đó thấy không? Là như vậy, để là đưa trẻ được đến chùa là chúng ta cái nghi thức như vậy. Hoặc là vậy cái cuối cái thời tụng kinh chúng tôi cho hát một bài là "Vì Đạo Thiêng". "Vì Đạo Thiêng" cái đoạn cuối nghe rất là hùng tráng. "Vì đạo pháp ta đi gieo rắc ngàn nơi, với con tim bao la như ánh mặt trời.
[45:59]Giữa cuộc đời, Phật đạo bừng lên nắng tươi, vui bên nhau hạnh phúc thênh thang rạng ngời." Tụi con nghe khoái không? Thấy không? Vậy đó. Nghĩa là chúng ta đưa âm nhạc vào trong cái nghi thức tụng kinh thì trẻ sẽ dễ đến chùa hơn, đúng không con? Đó, như vậy đó. Đây là chính là cái trách nhiệm của tăng ni, chúng ta phải cởi mở ra. Hôm rồi vậy, chúng tôi gặp mấy cái vị mà họ công tác trong cái ban tôn giáo của chính phủ thì họ mới nói thế này. Họ nói rằng là đạo Phật chúng ta chậm tiến bộ quá, bảo thủ quá, trong khi các đạo khác tìm mọi phương tiện để mà họ đưa tín đồ vào, còn ta thì ta cứ giữ yên không thay đổi gì hết.
[46:43]Thời đại cứ mỗi ngày một thay đổi mà đạo Phật cứ đứng cứng ngắt á, không nhúc nhích, nghi thức không thay đổi, chùa sinh hoạt không thay đổi, thế là tín đồ càng lúc càng rời xa. Các vị cán bộ tôn giáo chính phủ họ than như vậy. Họ rất thương đạo Phật, họ rất muốn cho đạo Phật được phát triển. Nhưng mà những người tu trong đạo Phật không chịu làm gì cả, không chịu thay đổi gì cả. Cái chuyện của mấy nghìn năm trước giờ để nguyên như vậy, nên bây giờ lớp trẻ từ từ quay lưng với chùa hết. Và chúng ta phải hiểu bây giờ là cái trách nhiệm của tăng ni phải thay đổi, phải cải cách. Giáo lý phải cải cách, cách thuyết giảng cũng phải
[47:14]cải cách, sinh hoạt phải cải cách, nghi thức cũng phải cải cách để đưa được cái lớp trẻ đến chùa. Đây là điều rất là cần thiết và đây là một cái sứ mệnh của quý thầy quý cô trong thời đại mới. Cho nên hiện nay bây giờ sư bà là đã là hàng tôn túc rồi, là sư bà là dùng cái đức của mình để chứng minh thôi, để phù hộ cho chúng ta thôi. Chứ còn lại, quý thầy quý cô mà tuổi còn trẻ là những người mang trong tâm mình cái sứ mệnh là cải cách Phật giáo để làm cho Phật giáo đến được với mọi tầng lớp, để thu hút được mọi tầng lớp về với chùa. Mà đầu tiên nhất là phải gì? Phải biết như hát, phải có âm nhạc trong nghi
[47:50]thức của mình, trong sinh hoạt của mình. Được không? Vì vậy là chúng tôi vậy chùa chúng tôi cũng vậy, tăng ni là bắt phải học nhạc hết, bắt phải biết, có biết âm nhạc. Ai có khiếu thì cứ cho phát triển, còn không cũng phải biết nhạc lý căn bản. Là như vậy đó. Đây là bắt buộc. Cho nên nhiều người đến xin đi tu mới hỏi, "Giờ học xong 12 chưa?" "Xong rồi." "Có biết đàn không? Có biết học võ không? Biết vi tính không?" Vân vân nghen. "Biết Anh văn không?" Đấy, người tu đời mới là phải biết những điều đó thì mới có thể là thuyết pháp giáo hóa độ sinh được, thu hút được tín đồ mà nhất là cái tín đồ trẻ như vậy.
[48:27]Nên thôi cái phần này thì ta không có nói đến cái bậc cha mẹ nữa, nhưng phần này là trách nhiệm của cái tăng ni như vậy. Thì hôm nay thời giờ chúng ta cũng không có nhiều, cũng đã hết. Chúng tôi có duyên về đây được thăm sư cụ trụ trì chùa Chùa Tiền, Tỉnh hội. Được gặp gỡ quý thầy quý cô về đây và gặp Phật tử, chúng ta có vài cái điều nho nhỏ để nói với nhau thôi. Cũng mong rằng là quý Phật tử nhớ đến cái trách nhiệm của mình mà đưa con cháu về về chùa tu hành nha. Và cũng mong cho quý tăng ni chúng ta thay đổi cái cách giáo hóa để làm cho Phật giáo trẻ trung sinh động và thu hút được cái lớp trẻ đến.
[49:06]Và xin chúc cho sư bà được tuổi thọ bằng với tuổi trời nha, để cho con cháu được nương nhờ. Chúc cho tăng ni làm được nhiều Phật sự, thu hút được nhiều tín đồ đến với Phật pháp. Và xin chúc cho quý Phật tử được nhiều may mắn trong cuộc sống. Là làm ăn thì được phát đạt, gia đình được nhiều sức khỏe, con cháu thì được tiến bộ và mọi người làm được nhiều điều phúc, tu hành được tinh tấn và tất cả cùng với pháp giới chúng sinh đồng thành Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.