Lời giảng: Tình Yêu Đạo Pháp

[0:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:33]Mời quý thầy, quý cô, quý Phật tử ngồi xuống. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay là ngày sáng mùng 01 đầu năm Quý Mùi. Theo thông lệ, thì sáng mùng 01 nào thầy cũng giảng một bài pháp để gọi là làm quà đầu năm. Sáng nay cũng vậy, thầy giảng đề tài là Tình yêu Đạo Pháp. Nhưng mà trước hết, thầy xin chúc mừng, chúc lành, chúc Tết đến với tất cả. Quý Tăng Ni trong chùa thì thầy nói chuyện rồi. Chúc Tết với những quý Phật tử vừa mới đến hôm nay. Thầy nghĩ rằng là phải là những người mà rất là yêu đạo tha thiết thì cái ngày mùng 01 này mới lặn lội xa xôi mà đến chùa. Nhất là cái ngôi chùa ở trên rừng, trên núi như thế này.

[1:28]Vì thầy biết hầu hết là ngày mùng 01 người ta dành cái ngày thiêng liêng nhất đó cho gia đình, cho họ hàng, à cho thân thuộc, cho những mối quan hệ của thế gian. Vậy mà quý Phật tử đã dành cái ngày mùng 01 thiêng liêng này để dành cho chùa, nhất là chùa Phật Quang ở trên núi này. Cho nên vì vậy, thầy ghi nhận cái tấm lòng chân tình, thiết tha đối với đạo pháp của quý Phật tử. Thầy cảm niệm công đức đó và cũng chúc cho quý Phật tử một năm mới được mọi điều tốt lành, may mắn, việc tu hành được tiến bộ, làm được nhiều công đức để rồi cuối cùng cùng tiến đến sự giác ngộ. Nhớ là thầy không có hứa năm nào á nha.

[2:15]Hôm qua bị thầy có giảng một bài đó cho nên thầy nói trước. Giờ thầy đi vào cái đề tài chính là Tình yêu Đạo Pháp. Nghe hai chữ tình yêu cái giật mình, nhưng mà không sao có chữ đạo pháp. Vì năm nay năm Quý Mùi á, năm ngoái năm Ngọ thầy có giảng cái bài đầu năm là hình ảnh con ngựa phải không, ở trong Phật pháp. Thầy ngồi thầy nghĩ không lẽ năm nay đầu năm giảng hình ảnh con dê trong Phật pháp, thầy nghĩ không ra, ngồi nghĩ không ra đề tài đó thôi chịu thua. Thôi để lấy là tình yêu đạo pháp. Tình yêu đạo là cái gì? Cái tình yêu là gì á như thầy có nói ở trong cái bài Tham ái phải không, thầy không có nói lại.

[2:49]Nhưng mà thầy chỉ nói tình yêu đạo pháp là cái gì? Thì tình yêu đạo pháp là một cái gì đó ừ mà ngôn ngữ không diễn tả được, nó cũng giống như cái tham ái, cũng giống như mọi cái tình thương yêu khác mà ngôn ngữ không bao giờ diễn tả được. Thì tình yêu đối với đạo cũng vậy, nhưng mà chúng ta chỉ nhìn những cái biểu hiện ra thì để biết là trong tâm mình có cái tình yêu đạo pháp hay không. Đây là những điểm mà chúng ta xét này nha. Mà thầy thấy những người ở đây là hình như có thể có đó. Đây là những cái biểu hiện ờ mà người ta nhìn vào tự mình nhìn vào là mình biết mình có cái tình yêu đạo pháp hay không.

[3:28]Cái điều thứ nhất á là gắn bó với đạo, luôn gắn bó với đạo. Gắn bó với đạo nghĩa là mình hay thích đến chùa, thích tiếp xúc với quý thầy, quý cô, thích đọc kinh, đọc sách, thích tu hành, vân vân. Những cái mà thích gắn bó với đạo, hoặc là trong nhà mình mình thích có một bàn thờ Phật trang nghiêm và mỗi ngày mình đều đến trước bàn Phật để mình thắp hương, lễ Phật, à mình thích tụng một đoạn kinh, ví dụ không có thời gian vậy, vân vân. Thì những cái điều đó là cái dấu hiệu trong tâm mình có cái tình yêu đạo pháp.

[4:08]Cái dấu hiệu đầu tiên của cái tình yêu đạo pháp là chúng ta gắn bó với đạo là những cái gì thuộc về đạo làm cho mình thích tiếp xúc, gặp gỡ, thực hiện. Như nãy thầy nói mình thích đi chùa, thích tiếp xúc quý thầy, quý cô, ở nhà mình thích thờ Phật, thích lạy Phật, thích tụng kinh, vân vân. Nghe ai nói tới đạo là ham thích lắng tai nghe. Nghe ai bàn đến việc đạo là ham thích cũng góp phần để bàn, vân vân. Những cái điều đó gọi là tình yêu đạo pháp. Thì hôm nay thầy thấy quý Phật tử có cái dấu hiệu đó, tức là ngày mùng 01 thiêng liêng mà bỏ mọi việc ở gia đình, bỏ mọi quan hệ đối với thân thuộc để lên đây ở với chùa thì thầy

[4:51]đánh giá những người ở đây có cái tình yêu đạo pháp, đó là một điều rất là đáng khen và cũng gọi là cái nhân lành cho tương lai. Vì khi mình xem đạo là trọng thì chắc chắn trong tương lai mình sẽ làm nhiều việc hợp với đạo. Mà những việc gì làm hợp với đạo thì cũng chắc chắn đem đến cho ta nhiều cái an lành, hạnh phúc, đó là như vậy. Nên đó là cái thứ nhất là gắn bó với đạo. Cái thứ hai, cái dấu hiệu thứ hai để biểu hiện cái tình yêu đạo pháp là muốn đạo được hưng thịnh. Đây là điều mình phải tự xem trong tâm mình là mình xem khi mình đã hiểu Phật pháp như vậy rồi, mình có muốn cho đạo Phật được phát triển

[5:35]mạnh, nhiều người biết đến với Phật pháp, Tăng Ni tu hành chân chính, Phật tử thì tín thành, giáo lý thì được nhiều người am hiểu, thậm chí những người mà ở các đạo khác cũng có thể hiểu, đến với đạo Phật, vân vân. Nghĩa là khi nào mình cũng mong ở trong tâm mình à đi đâu cũng gặp thấy chùa chiền, rồi đi đâu cũng thấy có những Tăng Ni tu hành đoan trang, chân chính, tốt đẹp, ừ đi đâu cũng gặp nhiều người Phật tử đã có quy y, rồi ai cũng hiểu đạo, rồi đi đâu cũng thấy mọi người biết nghe pháp, biết đọc kinh, à và đi đâu cũng thường gặp mọi người đối xử với nhau theo cái tình đạo là hết sức là thân ái, tử tế, tốt lành.

[6:25]Nếu mà cái dấu hiệu đó có gọi là đạo hưng thịnh mà trong tâm mình thì mong cho những điều đó xuất hiện, mà chẳng riêng gì là ở trong cái đất nước của mình, mà chúng ta còn mong mỏi là làm sao cho Phật pháp hưng thịnh trên cả thế giới này. Là vì sao vậy? Vì chúng ta biết rằng đạo Phật là đạo của tình thương và hòa bình. Ứ ngày nào mà đạo Phật lan tỏa khắp trên thế giới thì thế giới sẽ rất là an bình và tốt đẹp, không còn có những vụ mà giết hại, chiến tranh, khủng bố tàn sát nhau như là chúng ta đã nghe thấy trong nhiều năm qua như vậy. Gọi là cái dấu hiệu thứ hai là muốn cho đạo được hưng thịnh.

[7:08]Thì điều này mình không có nhìn bên ngoài được, mà thường là phải nhìn ở trong tâm mình. Ở đây quý Phật tử có muốn đạo được hưng thịnh không? Có không? Nếu có là mình có cái tình yêu đạo pháp. Còn người nào thờ ơ, nghĩa là ai tu làm sao thì tu, ai làm gì làm, thầy chùa còn mấy ông thì còn, bà vãi còn mấy bà thì còn thì người đó không có tình yêu đạo pháp. Chỉ cái lòng mình phải tha thiết, lúc nào cũng muốn cho Tăng Ni tu hành nghiêm trang, tề chỉnh, đoan chính, đó đó là tình yêu đạo pháp. Một cái dấu hiệu nữa nè để biết rằng mình có tình yêu đạo pháp là khi mà nghe ai ca ngợi đạo thì mừng,

[7:50]mà ai phỉ báng đạo thì buồn. Có cái dấu hiệu đó ở trong tâm mình, tức là mình có tình yêu đạo pháp. Ở đây mọi người có điều này không? Có là có tình yêu đối với đạo pháp. Khi mình nghe một người đó thấy người đó họ là người không phải đạo Phật, họ không có đạo nào hết, hoặc là họ là một đạo khác, nhưng mà khi nói chuyện, tự nhiên họ buột miệng, họ nói: "Đạo Phật thật là hay", chỉ một câu đó thôi, mình thấy mát lòng mát dạ thì tức là mình có tình yêu đối với đạo. Ví dụ người ở trong đạo mình ca ngợi đạo mình thì cũng tốt, nhưng coi vậy chứ bình thường. Mà khi nghe được cái người không phải đạo Phật mà tán dương Phật pháp,

[8:32]mình rất là mừng, đó là dấu hiệu mình có tình yêu đạo pháp. Còn ngược lại, ví dụ nghe ai phỉ báng đạo, mình buồn lắm. Ví dụ như cái người họ không hiểu về giáo lý, họ nói đạo Phật là mê tín, ờ vân vân, là nhu nhược, là hư vô, cầu giải thoát cho một mình mình, không có lợi cho đời, mình thấy người đó hiểu đạo không tới, mình rất là buồn. Thì đây là gọi là cái người không biết về giáo lý hoặc là cái người nào đó họ vô tình, họ gặp phải Tăng Ni nào đó có cái khuyết điểm, cái là họ ôm cái cái phiền giận cả một đời, họ cứ chê bai thầy tu. Mở miệng là chê thầy chùa, cô vãi, rồi nói xách mé, coi thường, không bao giờ đến chùa, thấy ai đến chùa thì họ ngăn cản.

[9:21]Nếu mình thấy như vậy, mình rất là buồn. Mà nếu mình có cái nỗi buồn như thế, tức là mình đã có cái tình yêu đạo pháp. Ở đây chúng ta có giống vậy không? Còn nếu mà mình nghe ai chê đạo mà mình tỉnh bơ thì mình đối với đạo không có cái tấm lòng Để ý coi coi chừng có khi mình có đó. Ví dụ như là khi mình gặp cái người họ không hiểu đạo mà họ chê đạo Phật nếu mình có cái tình yêu á, mình buồn nhưng mình không có tiện đứng lên cãi lộn vì cãi lộn lại là mất đạo, từ từ mình sẽ giải thích sau, đó cũng là có tình yêu đạo pháp. Còn nếu nghe người ta chê đạo mà mình không bận tâm, không quan tâm tức là mình không có tình yêu đối với đạo.

[10:06]Cái dấu hiệu cuối cùng để gọi là có tình yêu đạo pháp là trong tâm mình lúc nào cũng bị cái thúc đẩy muốn chia sẻ đạo lý với mọi người. Những điều mà chúng ta đã biết được ở trong Phật pháp là những lẽ phải, những chân lý, những điều tốt đẹp, trong lòng chúng ta lúc nào cũng bị cái thôi thúc là muốn đem những cái đạo lý đó cho cái người chưa biết. Ví dụ như là mình biết rằng luật nhân quả rất là hay là ai gieo nhân gì sẽ phải gặt cái quả đó, ai trồng dưa thì sẽ được dưa, ai trồng đậu sẽ được đậu. Mình biết điều đó nên mình cẩn thận trong đời sống, tránh làm những điều tội, siêng làm những việc phước

[10:50]luôn luôn như vậy và mình thấy rằng là chính nhờ mình tránh làm điều tội, siêng làm được phước mà đời sống mình khá lên dần dần. Thấy đây là một điều ích lợi và lúc nào cũng muốn sao cho ai cũng hiểu điều đó, phải làm sao làng xóm mình, bà con mình, gia đình mình ai cũng tin vào nhân quả để mà biết tránh tội làm phước. Nếu có cái tâm như thế tức là chúng ta có tình yêu đạo pháp, là như vậy đó. Nãy giờ thầy giảng bốn, năm điều như vậy thì mọi người xem lại tâm mình có được mấy điều. Thứ nhất là lúc nào cũng gắn bó với đạo phải không? Thứ hai là muốn đạo được hưng thịnh. Thứ ba là ai ca ngợi đạo thì mừng.

[11:34]Thứ tư là ai phỉ báng đạo thì buồn. Và thứ năm là lúc nào cũng muốn san sẻ đạo lý với người khác, đó cái dấu hiệu như vậy. Nhưng mà ở đâu mà chúng ta có cái tình yêu đạo pháp? Là ở đây nó do bốn cái yếu tố tạo thành. Chúng ta để ý coi mình có bốn yếu tố này hay không nha. Thứ nhất là mình quý trọng giáo lý. Thứ hai là tôn kính Phật. Thứ ba là ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Và thứ tư là mình thương yêu những người đồng đạo. Khi chúng ta có bốn yếu tố này hợp lại thì gọi chung là tình yêu đạo pháp. Thầy lặp lại bốn điều nè. Thứ nhất là chúng ta quý trọng, quý kính giáo lý. Mà đây là cửa ngõ đầu tiên, là có thể trước đây chúng

[12:23]ta chưa biết gì về Phật pháp nhưng nhờ nghe giảng, đọc sách, xem kinh mình chợt thấy đạo Phật hay quá. Giáo lý đạo Phật tuyệt vời quá thì chúng ta có được cái yếu tố đầu tiên là quý trọng giáo lý. Thế sau đó mình mới suy nghĩ như vậy cái người mà nói lên được cái giáo lý này phải là một bậc Thánh vĩ đại. Thế là chúng ta tìm hiểu đến cuộc đời của Đức Phật, là chúng ta hiểu quá trình Đức Phật tu tập vô số công hạnh trong quá khứ. Ở kiếp cuối cùng là một vị thái tử rồi xuất gia tu hành đắc đạo rồi thuyết pháp, đạo đức, đức hạnh, những tấm gương, những cái hành trạng có một không hai trên cái thế giới này từ xưa đến nay.

[13:08]Thế là chúng ta xuất hiện cái yếu tố thứ hai là tôn kính Phật. Đó là hai yếu tố. Rồi sau đó, lần lần khi chúng ta gắn bó với đạo, chúng ta tu hành, chúng ta đi chùa này chùa kia, chúng ta nghiên cứu đọc sách, chúng ta mới phát hiện ra rằng là ngoài Đức Phật ở trong đạo Phật còn rất nhiều các bậc Thánh từ xưa đến nay nối tiếp nhau xuất hiện, mà gần gũi nữa là hiện nay chúng ta vẫn có các bậc tôn túc đạo cao đức trọng đứng sừng sững để làm cái bóng bồ đề che mát cho chúng sinh. Khi mà chúng ta hiểu được như vậy thì chúng ta xuất hiện thêm cái yếu tố thứ ba là cái tâm ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Rồi yếu tố thứ tư nữa là khi mà bắt đầu chúng ta đến với đạo,

[13:56]tu hành thì chúng ta sẽ có duyên gặp gỡ được với nhiều người bạn đạo. Những người đó cùng tu với chúng ta, cùng đi chung một cái đường lối, cùng có cái lý tưởng giác ngộ giải thoát, cũng đang tu tập cái đạo lý từ bi, cũng tin tưởng luật nhân quả, cũng dè dặt sợ hãi không dám làm điều tội và siêng năng làm các điều phước. Khi chúng ta thấy là gặp được những người gọi là hợp ý như vậy, cái lòng mình có cái niềm thương yêu những người bạn đạo đó thì chúng ta xuất hiện tiếp tục yếu tố thứ tư là thương yêu những người đồng đạo. Đó là bốn yếu tố đó hợp lại mới tạo thành cái tình yêu đạo pháp. Ở đây tất cả chúng ta đại chúng đây có đủ bốn yếu tố đó chưa? Đủ chưa?

[14:47]Giờ quý trọng giáo lý có chưa? Có hai người gật đầu. Rồi thứ hai tôn kính Phật có chưa? Được 10 người có. Thứ ba là ngưỡng mộ các bậc tôn túc có chưa? Ủa tôn túc đâu lại hay ta? Này được này khoảng 20 người có. Và thứ tư: thương yêu đồng đạo? Có người có mạnh nè, còn mấy người kia cò không à? Có người có còn mấy người cò không? Cái thương yêu đồng đạo nó là cái yếu tố cuối cùng nhưng mà lại đánh giá cái tâm đạo mình cao nhất, lạ như vậy. Chúng ta dễ có ba yếu tố đầu nhưng mà yếu tố cuối cùng rất là khó có. Mà người nào có được cái yếu tố cuối cùng là thương yêu đồng đạo thì tâm đạo của người đó đã lên rất cao.

[15:38]Thầy gặp rất nhiều, quý trọng giáo lý người đó có, tôn kính Phật người đó có, ngưỡng mộ tôn túc có nhưng mà không hề thương yêu đồng đạo. Thầy gặp nhiều người như vậy đó. Nên vì vậy thầy nói cái yếu tố cuối cùng coi nó nhẹ nhàng nhưng lại là khó nhất và là đánh giá cái tâm đạo của người kia cao nhất. Tức là chúng ta có thể kinh Phật mình quý trọng thờ kính, để không dám, cẩn thận nghe là ngồi nghiêm chỉnh chắp tay nghe. Đối Phật mình đảnh lễ, gặp các vị hòa thượng, tôn sư thì mình hết lòng quý kính. Nhưng mà huynh đệ bên cạnh mình thờ ơ, không đối xử tử tế, không thương yêu. Có tình trạng đó không? Cũng có luôn thấy không? Đó!

[16:19]Nên vì vậy ở đây đó thầy nói bốn yếu tố, sự thật yếu tố cuối cùng coi vậy mà lại là yếu tố đánh giá mức độ cao của cái tình yêu đạo pháp. Thầy nói điều này để mỗi người cũng nhìn lại mình, nhìn lại mình là nếu quả thật là chúng ta nào giờ có ba yếu tố kia rồi mà thiếu cái cái tình thương yêu đồng đạo thì phải nhanh chóng mà bổ sung cho lẹ, phải nhanh chóng bổ sung cho lẹ. Vì nếu mà mình mới có ba cái yếu tố kia thôi, quý trọng giáo lý, tôn kính Phật, ngưỡng mộ các bậc tôn túc mà không thương yêu đồng đạo thì cái tình yêu đạo pháp của chúng ta chưa có đủ, mà khi chưa đủ thì nó khập khiễng, mà khi khập khiễng thì coi vậy chứ dễ tan vỡ.

[17:08]Lúc nào đó chúng ta có thể thoái tâm, mất cái tâm bồ đề. Do đó, khi mà đã thiết lập cái tình yêu đạo pháp trong tâm mình thì chúng ta phải thiết lập cho đầy đủ bốn yếu tố. Mỗi ngày phải kiểm tra lại thường xuyên là mình có đủ bốn yếu tố của tình yêu đạo pháp hay không? Đối với giáo lý mình có quý trọng hay không? Đối Phật thiết tha tôn kính, đối với các bậc tôn túc có ngưỡng mộ và cụ thể, gần gũi, thực tế, thiết thực, rõ ràng nhất chính là những huynh đệ chung quanh mình, mình có thương yêu hay không? Và điểm thứ tư này là điểm đánh giá cao nhất. Vì vậy, khi nói đến bốn yếu tố để tạo thành cái tình yêu đạo

[17:48]pháp, thầy mong rằng mọi người hãy chú ý nhiều giùm thầy cái yếu tố thứ tư là thương yêu các bạn đồng đạo của mình. Người xuất gia thì thương yêu huynh đệ trong chùa mình, thương yêu tất cả các tăng ni ở các chùa khác và thương yêu Phật tử đã đành rồi. Còn người Phật tử cũng vậy, tức là khi gặp những người cư sĩ khác, khi mình nhìn thấy đó là những người cùng biết quỳ xuống lạy Đức Phật giống như mình thì mình đều có cái lòng thương mến dù chưa hề quen nhau, dù chưa hề biết được pháp danh nhau. Làm vậy được không? Được không? Ráng hứa với thầy điều này. Bữa nay là đầu năm mùng một, phải hứa với thầy cái điều

[18:31]này để cho nó linh, là mãi mãi từ đây về sau con hứa với Phật, không thèm hứa với ông thầy này, không có gì đặc biệt, là khi con gặp bất cứ một người nào mà biết quỳ xuống lạy Phật, dù con chưa quen biết, dù con chưa biết tên, biết tuổi, biết pháp danh, mà biết thiệt nam hay nữ không biết chắc, nhưng con sẽ thương yêu người đó. Được không? Hứa được không? Chắc nha! Nay mùng một linh, Phật chứng á! Ai hứa mà không giữ lời là biết sao ta? Không giữ lời thì sao ta? Thì Phật không thương, nói vậy, chứ không phải giống như bà Chúa Xứ bẻ cổ, không có. Giờ thầy nói lại từng điểm chút. Thứ nhất là cái điểm quý trọng giáo lý á,

[19:11]trong cái quý trọng giáo lý á thì khi mà chúng ta hiểu được cái đạo lý là tuyệt vời, chúng ta để ý cái thái độ của mình mà khi mà mình nghe chân lý á thầy, để thầy hỏi mọi người xét lại coi có giống như thầy hay không hay là giống như các huynh đệ mình hay không nha. Thứ nhất là mình hiểu được đạo lý Phật pháp. Khi mình đọc kinh mình thấy hiểu, ờ đúng, hoặc là mình nghe giảng thấy hiểu, ờ như vậy là đúng. Đó là cái yếu tố thứ nhất. Cái thứ hai, mình hiểu mà mình có cảm xúc, cảm xúc không ngờ tuyệt vời như vậy, đã như vậy, thích như vậy, có cái cảm xúc như vậy, có không? Và cái thứ ba là khi mình áp dụng vào cuộc sống thì mình

[19:51]thấy mình có kết quả là đời sống mình được an lạc. Đó là ba cái làm cho mình có cái quý trọng giáo lý. Mà nhất là cái thứ hai là cái mà cái cảm xúc. Vì chỉ có những người mà có tấm lòng, có trí tuệ, có thiện căn mà nghe đến đạo lý lòng mới bồi hồi, xúc động, vui mừng, nhiều khi phát khóc được. Ở đây có không? Có người nào đã từng khóc vì nghe pháp chưa? Có chưa? Thiệt không? Thiệt nha. Khóc là vì nghĩa là nghe Phật Pháp quá hay hay là nghe quá chán? Nên phải phải nói cho rõ ràng, chứ thầy giảng mà ngồi khóc bù lu bù loa cái là thầy thầy sợ thầy không biết là sao nữa. Nghĩa là mỗi khi mà nghe thầy giảng mà hễ khóc thì phải nói rõ ràng,

[20:35]con khóc vì vì quá tuyệt vời, chứ không phải khóc vì thầy giảng quá thê thảm nha. Đó là cái yếu tố thứ hai đó, cái cảm xúc trước đạo lý á. Người nào mà nghe bài giảng mà rung động cả toàn thân, chấn động toàn thân hết, đó là dấu hiệu của cái là mình thâm nhập được giáo lý. Đó là duyên rất là lành, chứ còn nghe thấy hay hay hay hay vậy thôi thì cũng chưa đủ lắm. Đây là điều chúng ta để ý như vậy. Thường thường á cái người nữ á nhiều tình cảm nên có thể nhanh chóng xúc động khi nghe một bài Pháp hay. Còn người nam á khô khan hơn, cho nên khi nghe một bài Pháp hay á đôi khi cũng còn trơ trơ. Nhưng mà nếu người nam nào nghe bài Pháp hay mà rớt nước

[21:17]mắt á thì người đó trước sau cũng làm hòa thượng. Tại vì họ quyết tâm lắm, người nam họ quyết tâm cao hơn. Cho nên người vợ nào mà thấy chồng mình nghe đạo mà rớt nước mắt thì thôi chuẩn bị khăn gói cho ổng lên đường cho rồi nha, đó, ổng này thế nào cũng đi tu không có được nữa. Một cái yếu tố mà thầy nói là tôn kính Phật á, khi mà chúng ta nghiên cứu cuộc đời của Đức Phật để thấy Đức Phật vĩ đại á thì chúng ta nhận ra những yếu tố như thế này. Chúng ta hiểu rằng thì ra Thích Ca Mâu Ni là một bậc giác ngộ tuyệt đối. Cái sự giác ngộ, sự chứng ngộ đã đến đỉnh cao tuyệt đối mà trước Ngài không có cái người đã chứng được như vậy.

[21:58]Vào đồng thời với Ngài và trước Ngài đã có nhiều đạo sĩ Ấn Độ cũng tu tập thiền định, cũng nhập được định, cũng chứng được đạo quả, nhưng mà không có ai chứng được đến đỉnh cao như Ngài. Chỉ có Đức Phật là chứng được đến đỉnh cao, cho nên bộc lộ hết toàn vẹn được chân lý và từ đó, cái thấy biết cũng như những lời giảng của Ngài không bao giờ sai lầm nữa. Đây là một cái điều đặc biệt, một điều hiếm hoi mà chúng ta may mắn chúng ta là đệ tử của Ngài. Và kế nữa là chúng ta biết đó là một Đấng mà có lòng từ bi vô hạn. Trên cuộc đời này vậy, nói gì thì nói chứ người nào có lòng từ bi vẫn là con người đáng để cho chúng ta

[22:41]chiêm ngưỡng, à quý kính, và Đức Phật là một người như vậy. Mà lòng từ bi của Đức Phật thì tuyệt đối phủ trùm trong tất cả chúng sinh luôn, Ngài thương yêu tất cả, thương yêu đến cây cỏ. Chúng ta nhớ như vậy. Chúng ta hãy nhớ một điều, Đức Phật thương yêu đến cả cây cỏ, chứ đừng nói đến con người hay là nói đến động vật. Chúng ta, con người với nhau chúng ta chưa đủ lòng thương, đừng nói là thương hết con người. Còn tình thương của Đức Phật lan hết con người, lan đến súc sinh và cả đến từng lá cây, từng cọng cỏ. Đây là một điều có thật, tuy rằng Đức Phật không nói rõ, nhưng mà những điều Ngài đã dạy trong các kinh điển và trong giới

[23:17]luật, Ngài dạy đệ tử Ngài phải yêu quý, phải trân trọng từng cọng cỏ. Đây là trong giới luật có ghi rất là rõ. Thì điểm đặc biệt của Đức Phật là một vị giáo chủ, một tôn giáo mà trước Ngài và sau Ngài không hề có người thứ hai mà có cái lòng từ bi đến cái độ như vậy. Chính điểm này làm chúng ta tôn kính Phật không biết dường nào mà nói. Điểm thứ ba làm chúng ta tôn kính Phật là cái trí tuệ phủ trùm, là Đức Phật khi mà Ngài chứng được cái vô ngã tuyệt đối rồi, bất cứ điều gì trong vũ trụ này Ngài đều biết hết. Có những khi mà Ngài muốn biết thì Ngài nhập định, Ngài biết hết những điều vô cùng bí mật của vũ trụ.

[23:57]Nhưng không phải là Ngài luôn luôn nói vì không có thời gian. Nói hết rồi làm cho người ta cứ tò mò hỏi tới, nên Ngài không có nói, mặc dù biết hết. Một điều nữa là Đức Phật là bậc vô nhiễm hoàn toàn đối với mọi điều của thế gian, không còn một điều gì của thế gian có thể làm vướng bận trong tâm hồn của Ngài nữa. Đây là một điều chúng ta mới nghe mà thấy bình thường, chỉ sau này á, chừng nào mà chúng ta tu chúng ta tiến một chút, lòng mình nhẹ đi với trần gian một chút, mình mới thấy lòng mình an vui thanh thản một chút nữa, thì mới hiểu Đức Phật đã đạt được đến cái sự vô nhiễm thanh thản đó tuyệt đối hoàn toàn.

[24:37]Chúng ta mới thấy cái sự vĩ đại của Đức Phật là vậy. Đó là một vị đã giải thoát hoàn toàn khỏi luân hồi sinh tử, khỏi sự ràng buộc của ba cõi sáu đường, không một nghiệp lực nào có thể ràng buộc Đức Phật được nữa. Và cuối cùng là một người đã mở ra một con đường mới cho thế giới này. Trước Đức Phật cũng đã có nhiều tôn giáo, sau Đức Phật cũng có thêm tôn giáo, nhưng mà chỉ có Đức Phật là người mở ra một con đường chân lý thật sự chân chính, trung đạo, vừa chừng, chuẩn xác và rực rỡ cho thế giới. Chỉ vì chúng ta không làm hết bổn phận thiêng liêng của chúng ta đối với Đức Phật để truyền bá đạo Pháp,

[25:16]cho nên nhiều cái tà kiến, nhiều tà giáo vẫn còn vây phủ thế gian này. Đây là lỗi của chúng ta, những người đệ tử Phật. Đây là cũng vậy, cho nên chúng ta hứa là từ đây chúng ta cố gắng đem ánh sáng của Phật Pháp gieo rắc, soi sáng vào tâm hồn của mọi người trên thế gian này. Còn nói về ngưỡng mộ các bậc tôn túc thì chúng ta thấy thế này, là dù các Ngài không bằng Phật, nhưng mà rõ ràng là đã vượt hơn thường tình. Là các vị tôn túc là những người tu hành chân chính, đạo cao đức trọng, à giới luật tinh nghiêm, thâm nhập được thiền định, tâm độ lượng, có thể thuyết pháp, có thể hoằng hóa, làm cái chỗ nương tựa cho chúng ta, cho chúng Tăng, vân vân.

[26:08]Nghĩa là nhờ có các Ngài là những tấm gương tu hành sáng chói mà chúng ta được động viên, được an ủi, được khích lệ. Ví dụ có những lúc chúng ta yếu lòng nhưng mà chúng ta nhớ là có một vị hòa thượng ở nơi đó đã tu hành chân chính như thế, rực rỡ như thế, cái tự nhiên mình ấm lòng, mình vững lòng, mình bước lên mình đi tới. Đó là chính cái tấm gương của những bậc tôn túc thêm cho chúng ta cái sức mạnh để chúng ta tu hành. Nên vì vậy mà chúng ta vẫn phải ngưỡng mộ các Ngài, à các Ngài làm tấm gương sáng cho chúng sinh. Một điều nữa là hầu hết các bậc tôn túc đều là những vị có công lao xây dựng đạo Pháp.

[26:53]Là khi chúng ta chưa biết đạo thì các Ngài đã âm thầm tu hành, đã gieo rắc, đã giáo hóa, đã dựng xây cái công trình này, đã dựng xây cái tâm hồn người kia để cho ngày hôm nay chúng ta được tiếp cận đối với đạo cũng đều có cái công lao trực tiếp hay gián tiếp của những bậc tôn túc. Vì vậy mà chúng ta phải biết ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Rồi một điều nữa, một cái đặc điểm nữa của các bậc tôn túc là các Ngài gần gũi với chúng ta, các Ngài sống trong cái thời hiện đại. Do đó, thỉnh thoảng chúng ta vẫn có thể đến thăm viếng các Ngài được để đảnh lễ, à được học hỏi, được nghe các Ngài dạy dỗ, rồi truyền thêm cho chúng ta

[27:38]cái sức mạnh nội tâm để khi chia tay với các Ngài chúng ta ra về, à chúng ta có thêm được cái sức mạnh để tinh tấn. Đó, đó là cái hay. Còn ví dụ như Đức Phật thì chúng ta tôn kính tuyệt đối rồi, nhưng mà thực sự chúng ta chỉ hiểu Phật bằng trí tuệ, chúng ta chỉ cảm ứng với Đức Phật bằng cái trái tim, chứ chúng ta không thể trông thấy Đức Phật bằng hình ảnh trực tiếp. Quý Phật tử thấy tượng Phật chùa mình đẹp không? Thiệt ha? Nói khen thiệt lòng nha. Chính vì biết rằng á Đức Phật đã quá xa như vậy á, nên thầy cố gắng nhờ người ta tạc bức tượng đẹp chừng nào tốt chừng đấy, chứ sự thật cũng không đẹp bằng Đức Phật.

[28:25]Vì thời đó Đức Phật đẹp đẹp lắm nha, đẹp đẹp dễ sợ, đẹp rùng rợn lắm chứ không phải như vậy. Nên chúng ta cố gắng hết sức để làm cho chúng ta biểu hiện được cái đẹp phần nào hay phần đó. Thì để cho nghĩa là mặc dù không trông thấy Phật trực tiếp, chúng ta chỉ hiểu Phật bằng trí tuệ, cảm nhận Phật bằng trái tim, nhưng mà có bức tượng như vậy là chúng ta cũng an ủi, đỡ ghiền phần nào. Không vậy, không sao. Còn các bậc tôn túc thì các Ngài bằng xương bằng thịt nên chúng ta có thể thăm viếng, có thể gần gũi được. Và cũng có cái lợi, có cái lợi là cái sự gần gũi trực tiếp đó là hai ba lời khuyên nhủ của các Ngài cũng làm cho chúng

[29:05]ta ấm lòng và thêm sức mạnh, là cái hay như vậy. Trong cái việc mà ngưỡng mộ các bậc tôn túc á, chúng ta nhớ mình phải có một cái bổn phận là đừng để

[29:17]cho các Ngài bị người khác xúc phạm, nghĩa là chúng ta phải biết bảo vệ uy tín của các bậc tôn túc. Bởi vì các bậc tôn túc ở trong đạo hiếm hoi, nhiều khi một cái đạo Phật, một giáo hội như vậy chứ chừng năm vị, mười vị gì đó à, không nhiều. Nhiều khi được hai chục vị, không nhiều. Tăng chúng thì rất là đông, nhưng mà để gọi những bậc tôn túc nhiều khi chừng mười vị, hai mươi vị. Cho nên vì vậy mà chúng ta cố gắng bảo vệ uy tín của các bậc tôn túc, đừng để cho người này gièm xiểm, người kia nói ra nói vào, nó giảm mất cái cái uy nghiêm, cái thiêng liêng của các vị. Bởi vì sao? Bởi vì nếu mà có người gièm pha uy tín của các Ngài tức là người

[29:59]đó đánh làm suy yếu đạo Phật từ từ một cách khéo léo. Đây là điều chúng ta cẩn thận, tại vì có nhiều cái thế lực bên ngoài muốn cho đạo Phật suy yếu, họ làm nhiều cách lắm, lát nữa thầy nói thêm. Cái điều chúng ta để ý đó là họ sẽ có cái phương pháp là làm giảm cái uy tín hay mất uy tín của các bậc tôn túc. Do đó, khi chúng ta có cái tình yêu đạo Pháp, chúng ta có cái lòng ngưỡng mộ các bậc tôn túc thì chúng ta phải khéo bảo vệ uy tín của các bậc tôn túc. Nghĩa là ai nói gì mình phải ngăn chặn liền, phải dừng lại liền, không để cho xảy ra thêm, là vậy. Và một điều nữa, đây là một điều khéo léo là nếu chúng ta có duyên là đệ tử của các

[30:47]vị tôn túc, chúng ta phải giữ gìn cho thầy của mình đừng để hiểu lầm lẫn nhau. Vì sao vậy? Vì các vị tôn túc nhiều khi ở xa, ở trên cao á rồi các ngài không có cái điều kiện để tiếp xúc trực tiếp với vấn đề, chỉ nghe thuật lại. Mà những chuyện mà thuật lại qua mấy trung gian rồi thì hầu hết không có đúng sự thật. Nghĩa là người ta kể 10, tới chừng mình kể lại nó sai đi 5 liền, kể hai ba lần nữa sai luôn bảy tám luôn. Mà đây là một điều có thật. Cho nên vì vậy là nhiều khi vị này nghe thuật lại chuyện của vị kia rồi cái hiểu lầm lẫn nhau, làm cho đạo Phật bị chia rẽ, bị suy yếu. Do đó, chúng ta là đệ tử, nếu mình có thấy nhiều khi thầy mình bị cung cấp những

[31:37]cái thông tin mà nó gây cái sự hiểu lầm, mình phải đính chính liền để bảo vệ. Nghĩa là mình bảo vệ uy tín của thầy mình mà cũng bảo vệ để cho thầy mình đừng có hiểu lầm các vị khác. Đó, nếu mà có nghe những cái thông tin giả, thông tin sai như vậy. Đó gọi là cái thái độ mà chúng ta ngưỡng mộ các bậc tôn túc. Còn cái vấn đề mà gọi là thương yêu đồng đạo thì đây là điểm thế này, điểm thế này: Ví dụ như vậy chúng ta để ý trong gia đình nha, có cha mẹ, có con, con cái mà trong con cái mình á thì có đứa lớn và đứa đứa nhỏ, nó khác nhau. Và chúng ta hãy nhìn nó chơi với bạn là mình thấy. Ví dụ đứa lớn á, nó có đi chơi với đứa con nít không?

[32:22]Không, nó chơi với ngang lứa nó thôi mà nó cũng không có gắn bó nhiều với cha mẹ nó nữa, đúng không? Nó khoái đi chơi với bạn nó hơn, hễ hở hở đâm đầu chạy mất đâu rồi? Là nó chạy qua nhà thằng kia rồi, nó chạy qua lôi kéo nó về đi làm, mà hở hở nó đâm đầu nó chạy qua hàng xóm chơi với thằng bạn ngang lứa tuổi với nó. Nó không chơi với các em nó, nó không thèm ở nhà quấn quýt ba mẹ nó, mà nó khoái hàng xóm ngang lứa nó à. Lý do tại sao? Lý do tại sao? Cái gì mà nó làm mê nhau, nó khoái nhau, nó thương nhau vậy? Bởi vì nó hợp ý nhau. Nó ngang lứa với nhau cho nên cái suy nghĩ nó giống nhau phải không?

[33:04]Cái ham vui, ham thích gì nó cũng giống nhau, thế nó dễ dàng gắn gắn bó với nhau, quý mến nhau, thương nhau, đúng chưa? Đúng chưa? Cho nên trên đời này chúng ta thấy là có nhiều điều để làm chúng ta thương nhau, nhưng có một cái điều rất quan trọng và rất mạnh, đó là hợp ý nhau. Đồng ý chưa? Đồng ý chưa? Đó, hợp ý nhau rất dễ thương nhau. Cho nên trong đời người ta nói cái quý là gì? Quý là cái tình tri kỷ á, cái tình tri kỷ rất là quý. Có nhiều người dám chết vì cái người tri kỷ của mình, là cái người hiểu mình mình hiểu họ, rất hợp với nhau trong cái quan điểm sống, quan niệm sống. Thì có khi gặp người tri kỷ như vậy có thể chết vì nhau cũng được nữa.

[33:49]Ồ, xưa nay những người anh hùng mà những người càng anh hùng càng có trí tuệ chừng nào thì họ lại yêu quý những người tri kỷ chừng nấy, bởi vì hợp ý nhau. Thì ở đây, đạo cho chúng ta vô số những cái người hợp ý nhau như thế, hợp ý nhau như thế. Nghĩa là ví dụ chúng ta đi về bà con thân thuộc mình nói chuyện thì tuy là có cái tình bà con thân thuộc á mà nói chuyện trớt quớt à. Mình thì mình mê đạo, mình khoái là Bát-nhã là làm sao, Kim Cương, Pháp Hoa, Pháp Cú là gì, mình thích là nói về điều thiện, nhân quả, thích nói về luân hồi, những tấm gương tái sinh, vân vân, mình khoái. Gặp họ họ cứ nói heo năm nay nuôi lỗ,

[34:30]gà năm kia nuôi lời, nghe phát chán à, thì cũng chào chào xá xá nói lơ lơ bỏ đi. Nhưng mà hễ gặp cái người hợp ý là mình nói về cái thiền sư đó đã nói như thế này, rồi một cái vị tổ sư kia đã nói thế kia, mình nói với nhau hoài không dứt. Hứng thú vô cùng, ngồi có thể nhất là ngày tết gặp nhau vậy, vừa nhai hột dưa rốp rốp mà nói chuyện đạo không có chán. Cho nên đó là cái hợp ý nhau vậy, nên chúng ta dễ sống gần nhau, dễ gắn bó với nhau, dễ thương với nhau. Và đạo Phật đã cho chúng ta vậy, những con người cùng cái quan điểm đó rất là đông. Một điều nữa, có một lần thầy nói điều này, nhiều người nói thầy hơi quá đáng,

[35:05]nhưng mà khi họ sống một thời gian họ mới công nhận thầy nói đúng. Thầy nói á cái đạo đức á nó quý hơn cả ruột thịt. Có lần thầy nói vậy, biết còn nhớ không? Có nghe đâu mà nhớ. Thầy nói cái đạo đức còn quý hơn ruột thịt. Nhiều khi ruột thịt với nhau mà không có đạo đức á hại nhau, có khi giết nhau, chém nhau vì giành gia tài. Còn có đạo đức nhiều khi không hề là ruột thịt nhưng vẫn tử tế được với nhau, đúng không? Đúng không? Đó, cho nên cái đạo đức nó còn quý hơn cả ruột thịt. Nhiều khi ruột thịt không giúp mình nhưng người dưng giúp mình. Cho nên vì vậy, đôi khi ví dụ như thầy gặp cái người đó họ có cái cái khốn cùng,

[35:45]họ có anh em, anh em không giúp, nhưng mà thầy sẵn sàng kêu Phật tử giúp. Hỏi vì sao? Vì biết trên đời này nó kỳ khôi vậy đó, có khi ruột thịt không giúp, chứ những người dưng mà có đạo đức vẫn giúp nhau được. À, lạ như vậy. Nên đây là điều để chứng tỏ một lần nữa chúng ta thấy cái đạo lý, cái đạo đức quý hơn cả ruột thịt. Khi mà chúng ta hiểu được những điều này á, nên chúng ta phải có cái tình thương yêu đồng đạo là vậy đó. Ừ. Mà khi thương đồng đạo á thì mình phải giúp đỡ nhau tu hành, giúp đỡ nhau tu hành, làm sao giúp cho cái người bạn của mình càng ngày càng tu tiến, nếu họ có lỡ cái gì sai mình phải kéo họ lại. Đó.

[36:22]Ví dụ như thấy cái người nào đó họ bữa đó họ mon men có ai rủ họ đi nhậu, đi nhậu mà mình biết trong nhậu thì phải có có gì? Có rượu, à, mà nhiều khi nhậu nhằm cái chỗ đặc biệt á, bên cạnh rượu thì lại có thêm có thêm gì? Hỏi mấy ông rành hơn thầy thiệt chứ, có thêm ôm gì đó, đó ôm rồi đó, nó nguy hiểm vô cùng. Nghĩa là hễ xong một chầu nhậu rồi mình phạm hai ba bốn cái giới, cho nên là khi mình thấy cái người bạn đạo mình mà có ai rủ nhậu rồi là mình phải đứng mình cản đường. À, bữa nào người nói: "A, tối nay đi nhậu với tôi anh Năm.", cái mình lại nói: "Không, anh Năm bữa nay ảnh mắc kẹt ha, qua đây đi chùa rồi,

[37:00]thôi anh thông cảm ha.", gì đó, "Mà anh thôi anh đi chùa luôn đi đừng đi nhậu nữa.", ví dụ vậy, mình phải cản, cái đó gọi là giúp đỡ huynh đệ mình tu hành. Rồi cái bữa đó là một cái bữa vô một cái khóa tu thiền, cái người bạn của mình nói: "Kỳ này sao nghe trong người nó bể nghễ quá, chắc cái này tôi nghỉ một kỳ.", cái mình phải động viên: "Hổng có sao đâu, anh ráng đi đi, hễ mà nửa chừng có bệnh tôi cạo gió cho anh, không có gì hết, ráng nha." Ừ. "Mà nếu anh có ngồi mà có xỉu rồi tôi sẽ khiêng anh, không sao, để để qua một bên, không có gì đâu, đừng có lo." Rồi thứ Nghĩa là mình nói một vài câu

[37:34]an ủi, động viên như vậy làm cho cái người đó họ tinh tấn thêm, chứ lúc đó họ hơi xuống tinh thần, mình động viên cho họ lên, đó gọi là thương nhau. Rồi một điều nữa là mình chung nhau mà gánh vác vận mệnh của Phật pháp. Tức là thương nhau rồi, quý trọng nhau rồi, giúp nhau tu rồi, nhưng mà phải lúc nào cũng chia sẻ đối với nhau những điều khó khăn, những điều vinh quang trong Phật pháp. Điều gì mình của đạo cần làm, phải rủ nhau để mà cùng làm, mà đông người, mỗi người góp một tay thì như vậy dễ lo cho Phật pháp được. Giờ mình thấy có cái người nào đó, mình thấy như bên hàng xóm bên kia có cái ông Hồi giáo ổng cứ lườm lườm lườm lườm mấy người đạo Phật hoài.

[38:17]Nhiều khi ổng hăm he, ổng hăm he: "Bữa nào đem bom về giật sập cái chùa bây giờ." Thế là mình mình đi một mình mình tới gặp ổng mình hơi sợ, tại nhà ổng có rựa, có dao hơi nhiều. Thế mình rủ ba bốn người tới thăm hỏi, tặng quà, bắt đầu mình ngồi mình nói về nhân quả cho ổng nghe, gọi là chung nhau đó mà gánh vác cái vận mệnh của Phật pháp như vậy. Hoặc là mình thấy có những cái thầy nào đó mà do không hiểu nên hay mở miệng chê bai người này, công kích người kia, thì mình cũng vậy, mình rủ hai ba người Phật tử đến, mình gặp thẳng quý thầy, mình nói chuyện một cách ôn tồn, cung kính, nhưng mà yêu cầu:

[38:53]"Thầy từ nay thầy đừng có nói xấu thầy khác nữa, chúng con đau lòng lắm.", mình nói thẳng như vậy là hết. Đó gọi là chung nhau mà gánh vác cái vận mệnh của Phật pháp là như vậy. Nó còn nhiều chuyện nữa, nhiều chuyện nữa, nhưng mà khi mình làm điều gì mình rủ nhau cùng làm, cái đó cũng gọi là tình yêu thương đồng đạo. Như vậy chúng ta làm được không? Làm được không? Hoàn toàn không có một tiếng nào trả lời. Có một vài tiếng được mà nói quá nhỏ. Không mạnh dạn nói được. Có vài cái điều, khi mà có cái tình yêu đạo pháp như vậy rồi, thì một cái hệ quả xuất hiện là làm cho chúng ta ham thích tu tập.

[39:36]Nghĩa là chúng ta yêu đạo rồi mình muốn tu dữ lắm. Muốn tu đây là không phải là mình phải xuất gia liền vô chùa, nhưng mà luôn luôn mình muốn thực hành lời Phật dạy để mình thấy được cái kết quả mà mà mình đã ca ngợi. Thí dụ mình nghe nói Phật pháp cao siêu, vi diệu, tự tại, bình an, giải thoát, an lạc như vậy, và mình muốn thực hành. Và khi thực hành để mình nhận ra được mỗi một chút cái niềm vui ở trong đạo xuất hiện dần dần ở trong tâm mình. Đó, là cái tình yêu đối với đạo làm cho chúng ta siêng tu. Nên người nào mà tu lười lười là biết người đó chưa có cái tình yêu đạo pháp, mà có cái tình yêu gì ở đâu ở ngoài á, không có yêu đạo pháp.

[40:17]Còn khi mà mình có tình yêu đạo pháp thì mình rất là siêng tu. Vậy khi thấy một người nào mà không siêng tu thì mình phải hiểu rằng người đó có cái tình yêu ở đâu? Đâu hàng xóm á, không biết không thấy. Còn người nào siêng tu á, gọi là mới có cái tình yêu đạo pháp. Như vậy ở đây ai không siêng tu thì để tay xuống coi nè. Ai cũng để tay xuống hết trơn. Trong cái việc mà thực hành tu tập á, chúng ta biết một điều này nữa, là lý thuyết thì dễ mà khi thực hành thì sao? Thì cực kỳ khó khăn, rất là khó khăn. Nghĩa là trong tâm mình nổi ma nổi chướng lên nó quậy, ở bên ngoài người khác phá, có người thì vu khống,

[41:01]nói ra nói vào, đủ thứ chuyện để làm cho mình nản chí, phải không? nhiều khi ví dụ người ăn chay trường đây, đang ngồi ăn chay như vậy mà quay qua quay lại cái tự nhiên thấy trong cái chén mình có một cục thịt ai bỏ trỏng chơi vậy. Phá, nó nhiều cái chuyện như vậy đó, chứ không phải dễ. Ở đây có ai bị rồi chưa? Rồi ví dụ mình đi chùa, có người ngăn cản, dèm xiểm, hoặc mình ngồi thiền, mình đang ngồi thiền lại có người lấy cây cóc lên đầu mấy cái, ví dụ vậy. Nghĩa là nhiều cái chuyện khó khăn, chướng ngại nó xảy ra, mà nếu chúng ta không có cái tình yêu đạo pháp mãnh liệt là mình vượt qua không nổi, vượt qua không nổi.

[41:37]Lúc đó mình giận quá nói: "Thôi tao nghỉ tu nửa tiếng để thanh toán tụi bây rồi tao mới vô ngồi thiền tiếp" thì đó là mình mất cái tình yêu đạo pháp, nhưng phải ráng kiên nhẫn, chịu đựng để mà vượt qua những khó khăn trong cái sự tu hành như vậy.

[41:53]Khi mà chúng ta có tình yêu đạo pháp, như nãy thầy nói là chúng ta luôn luôn muốn truyền bá đạo lý, mà khi muốn truyền bá đạo lý á thì chúng ta phải truyền bắt đầu từng người một. Chứ không phải là mình đứng ngay ngoài chợ, mình cứ nói: "Tu đi, tu đi! Sắp tận thế rồi, tu đi!" Không có. Một lúc mà giảng cho nhiều người vậy không được. Mình phải tới nhà mình nói chuyện, rồi mình nói: "Công nhận cái ông kia ổng giàu ghê nha." Nói sao ổng giàu? "Tại thấy ba ổng làm đức mà thấy ổng cũng hay biết bố thí." Đó mình dụ người ta. Thấy độ đầu tiên một cái người đầu tiên nó cực ghê lắm. Phải nói nhiều khi làm quen, dụ họ cả tháng trời bắt đầu mới

[42:26]đưa được một cuốn băng cho họ nghe, cuốn sách cho họ đọc. Phải chiếm cảm tình họ, lấy lòng họ đủ cách hết trơn như vậy, mà lúc cũng hao tốn vô cùng vậy đó. Bởi thầy nói là khi tu là tốn ở trong nhà một ít là vậy đó. Khi mình biết tu là tốn ở trong nhà một ít, là vậy, là mình phải xuất tiền tốn ra để mà lo dụ dỗ lấy lòng người ta rồi mới đưa kinh, sách, băng rồi cho người ta nghe được, phải không? Yêu là chết trong lòng một ít thì chuyện đương nhiên là thôi không bàn, nhưng mà tu là tốn ở trong nhà một mớ, không phải là dễ đâu, đó vậy. Nghĩa là chúng ta dụ từng người, từng người để đem họ về với đạo là vậy đó.

[43:02]Giống như là trong cái bữa lễ thành đạo mà chúng ta có nguyện vậy đó, là "giành lấy từ trong bóng tối từng người về với nẻo chân" là như vậy đó, phải cực khổ như vậy chứ không phải là dễ, ừm. Mà cái tình yêu đạo pháp mạnh chừng nào á, chúng ta càng muốn san sẻ mạnh chừng nấy, đến nỗi mà gặp cái người khác đạo mình cũng muốn đem đạo lý đến cho họ luôn. Mà có nhiều người Phật tử đã làm được điều này. Bằng cớ là hôm trước Tết vậy, thầy không biết sao có một cái cô đó, cô gọi điện cho thầy. Cô gọi điện cho thầy thì thầy không biết cô là ai. Tự nhiên nói: "Thưa thầy, con có chuyện buồn muốn hỏi thầy."

[43:39]Thì gọi điện tới thầy mà hỏi chuyện buồn là thầy nghĩ chuyện gì kinh thiên động địa lắm, thầy cũng hơi run, không biết mình có có gỡ rối tơ lòng thòng được hay không. Thầy nói: "Thôi có chuyện gì cứ nói thầy nghe." Nói: "Thưa thầy, con có cái chuyện là con bị hiểu lầm á. Có một người gởi cho con tiền, thì người này là bà con. Gia đình của người đó chê con là tại sao làm có tiền rồi bày đặt đi gởi thơ qua xin xỏ, con buồn, con đau khổ, con muốn chấm dứt, con cắt đứt với cái người đó hết." Có chút xíu xơn xơ, thầy ngồi thầy nghĩ, thầy mới phì cười. Rồi cái thầy mới giải thích cho nghe, thầy nói:

[44:09]"Trong đời thì luôn luôn có nhiều chuyện như vậy, bình thường không có gì đâu, cho nên bình tĩnh. Mình sẽ giải thích một cách cho người ta nghe là mình không có hề có ý xin xỏ, mình có cái tự trọng, nhưng vì người anh của mình họ có lòng tốt, họ nghĩ đến họ gởi tiền về họ cho, chứ mình không có xin, và cũng đừng có thái độ căng thẳng để mà tuyệt tình, vì dù sao cũng là là bà con, là dòng họ", nói như vậy. Rồi cái sau đó cổ mới nói: "Dạ thưa thầy, con là người ngoại đạo, con Thiên Chúa giáo." Thầy cũng hơi hơi ngạc nhiên, nói: "Ủa có nghe băng thầy hả?" Nói: "Dạ nhà con mở băng thầy nghe cả ngày." Rồi nói:

[44:42]"Rồi sao biết điện thoại của thầy?" Nói: "Dạ con cũng dụ con xin được của các Phật tử." Thì điều này làm cho thầy có một chút vui, vui là rõ ràng là có một số người Phật tử nào đó đã có cái tình yêu đạo pháp rất là mạnh đến nỗi chia sẻ được cái giáo lý đến với cái người khác đạo. Đây là một điều rất là đáng tán thán, phải không? Rất là đáng tán thán. Khi mà cái tình yêu đạo pháp mình mạnh thì điều đó được như vậy. Rồi trên bước đường mà chúng ta truyền bá Phật pháp với mọi người thì luôn luôn chúng ta sẽ gặp những cái chống đối, những cái ngăn trở thì phải làm sao? Phải phải vượt qua, chứ không bao giờ lui bước.

[45:19]Đó, cái tình yêu đạo pháp là như vậy. Giờ thầy muốn nói nữa là, cái tình yêu đạo pháp khiến lòng chúng ta quyết bảo vệ đạo, quyết bảo vệ đạo.

[45:34]Cuối cùng, cái bảo vệ đạo mới là quan trọng. Nghĩa là chúng ta tìm thấy đạo lý rồi nè, chúng ta thực hành đạo lý rồi nè, chúng ta biết truyền bá đạo lý rồi nè, nhưng rồi còn một cái chúng ta phải biết nữa là bảo vệ đạo lý, bảo vệ Phật pháp. Chứ còn mà nếu chúng ta không biết bảo vệ Phật pháp thì ba cái công trình trước của mình vẫn chưa đủ, vẫn thiếu sót. Nhưng mà thầy thấy thầy thấy là có nhiều hạng người, có cái hạng người chỉ đi thích tìm giáo lý thôi mà không chịu tu. Họ đọc hết kinh này, kinh kia, nghe hết băng này, băng kia, đi gặp hết vị tôn túc này tới vị tôn túc kia cho thỏa mãn cái kiến thức về đạo của họ mà không chịu tu.

[46:20]Ừm, không chịu tu.

[46:23]Thì đó là hạng người trong bốn điều chỉ được một điều thôi, thì người này chưa đủ tình yêu đạo pháp. Có người thứ hai tốt hơn là khi mà tìm được đạo lý rồi thì có thực hành, có biết bố thí, có biết trì giới, ờ biết nhẫn nhục, à biết lễ Phật, biết thiền định, biết quán từ bi. Đó là cái người mà có thực hành đạo lý. Và có cái người thứ ba cao cả hơn nữa là biết truyền bá đạo lý luôn. Tìm thấy đạo lý rồi, về nhà mỗi ngày đều nỗ lực tu tập rồi Đó là hạng người rất là cao cả. Nhưng đa phần là tới bước thứ ba này dừng lại, nhưng đa phần tới bước thứ ba dừng lại. Nghĩa là tìm đạo lý nè, tu đạo lý nè, truyền đạo lý, rồi hết.

[47:12]Hiếm có tới cái người mà đạt được tới trình độ thượng thừa thứ tư là bảo vệ Phật pháp, hiếm có người nào. Thường chúng ta cảm thấy không có trách nhiệm, thờ ơ. Nên hôm nay, sẵn cái nhân dịp đầu năm để nói về tình yêu đạo pháp, thầy nhắc nhở mọi người cái trách nhiệm thứ tư đối với đạo đó là bảo vệ đạo lý, bảo vệ Phật pháp. Cái việc mà bảo vệ đạo lý, bảo vệ Phật pháp á, chúng ta thấy phải biết Phật pháp bị cái gì mà mình bảo vệ? Thì đây là những điều nè: Thứ nhất là Phật pháp bị công kích. Hễ có người nào đó mà họ dám chê bai đạo lý, đạo Phật, mình phải tới gặp họ nói chuyện liền: "Tại sao anh chê?

[47:57]Anh không hiểu điều nào anh chê? Nói ra cho tôi nghe, tôi giải thích cho anh. Chứ anh không được tiếp tục nói những điều đó nữa." Mình phải mạnh dạn như vậy. Ở đây dám làm không? Dám không? Thầy không nghe được tiếng nào trả lời hết, có dám không? Dám mà thầy thầy nghe không dám. Vì nó mấy loại dám lận: Giám đốc hay là giám gì đó, giám làm không biết là dám là dám gì. Sợ giám đốc không mới kẹt.

[48:25]Nhớ nha, dám nha! Dám là là không có sợ. Nghĩa là cái người hàng xóm của mình, ờ cái người chưa biết đạo hoặc cái người đạo khác mà họ mở miệng họ chê Đạo Phật, mình phải tới gặp họ liền. Tới gặp nói chuyện liền, không có sợ, hỏi cho ra, "Anh chê vì chỗ nào?". Mà mình nói mà mình thua, mình dắt thêm vài ba người nữa tới nói nữa, đó. Mà dắt hai ba người mà thua nữa thì kiếm thêm nữa, kiếm coi trong cái số bạn của mình mà ai mà mà miệng mồm mà dữ dằn nhất lôi đi nói chuyện nữa, không có sợ gì hết. Một cái điều thứ hai mà chúng ta phải bảo vệ nữa là Đạo Phật bị phân hoá bởi nhiều tông phái, người tu tông này,

[49:08]người tu tông kia và mỗi tông cứ hay gièm pha lẫn nhau. Đây cũng là một điều làm cho đạo bị tổn hại và bổn phận của chúng ta là hàn gắn lại. Hễ mình nghe mà người tu tông này mà chê tông kia, chỉ cho tông mình là hay nhất, mình phải nói chuyện liền, góp ý liền, không để chuyện đó. Ví dụ, cái người tu Tịnh Độ nói cái thời này không có tu gì được hết á, chỉ có niệm Phật cầu vãng sanh thôi. Mình tới mình nói chuyện liền, nói: "Anh hãy chấm dứt cái quan điểm đó đi! Bởi vì nếu anh nói như vậy là anh làm Đạo Phật bị chia rẽ, mà anh cũng chê luôn cái lời Phật là tám vạn bốn ngàn pháp môn. Mỗi cái đều có một điểm hay, đừng bao giờ anh chỉ nói anh hay nhất.

[49:47]Anh tu cái này vì cái này hợp với anh. Thì thôi, anh đừng có nói hay nhất, anh đừng chê cái khác. Và một điều nữa là đến một lúc nào đó, nhiều khi căn cơ anh thay đổi, anh lại tu qua pháp môn khác nó phù hợp hơn. Đừng bao giờ vội cực đoan, đừng bao giờ độc tôn là chỉ có cái pháp môn này hay nhất." Mình tới mình góp ý liền. Thì như vậy lần lần nó sẽ bớt những cái tình trạng cực đoan hay độc tôn trong Đạo Phật làm cho Đạo Phật bị chia rẽ. Rồi một điều nữa là Tăng chúng mà hiềm khích nhau là mình thấy không biết tại sao mà mấy vị thầy có thể nói xấu nhau, ganh tị với nhau. Nếu mình có nghe cái chuyện đó, biết điều đó thì phải làm sao?

[50:29]Phải góp ý. Thầy hay nghe kể, có lần thì nghe quý Phật tử kể, có người thì nghe thấy nghe ông thầy này, ông thầy A công kích ông thầy B, cái nghe nghe rồi thôi trong lòng không đồng ý, trong tâm là không thích, "Sao ông thầy A này lại công kích ông thầy B?" nhưng mà làm thinh không nói thì người Thầy đánh giá cái người Phật tử này chưa có dũng, chưa có dũng lực. Thầy cũng nghe người Phật tử kể khi thấy ông thầy A chê ông thầy B cái cản liền, không chịu, nói: "Không, thầy đừng nói như vậy. Con thấy thầy B không phải vậy.", cản liền, "Và con không thích mấy thầy nói xấu nhau." Mình nói một câu là ổng, thầy ổng giật mình liền, về sau ổng bớt từ từ lại.

[51:08]Mà nếu mà nhiều lần gặp Phật tử cản như vậy, ổng chấm dứt luôn cái bệnh mà nói xấu lẫn nhau. Đây là gọi là cũng cái công lao gọi là bảo vệ Phật Pháp. Mà đây là chỗ này là Phật tử phải rất là mạnh. Đừng có để mà nghe lời nói xấu qua nói xấu lại, Phật tử cũng vậy, nói xấu qua xấu lại, mình ngăn cản liền. Đây cũng là một cái cách để bảo vệ đạo. Này làm được không? Nhiều khi mình ngại sợ mất lòng mình không dám cản, nghe người ta nói xấu nhau cái làm thinh nghe luôn à, không dám cản. Đó là người mình có nhu nhược và cũng mang tội. Chuyện đáng làm phải làm, lời đáng nói phải nói. Chuyện đáng làm không làm, mang tội, lời đáng nói không chịu nói, mang tội.

[51:48]Ví dụ thế này, ví dụ Thầy thấy ví dụ như mình đi trên đường, đi ngang đường xe lửa cái mình thấy ông nào ổng say rượu ổng té trên đường ray ổng nằm đó luôn. Rồi mình tội nghiệp quá ha, đi luôn thì có tội không? Có không? Tội lút đầu luôn á. Cho nên, có chuyện đáng làm phải làm lúc đó là phải kéo chân ổng ra, phải không? Lôi cái giày ổng kéo, trầy chân trầy mặt gì đó kệ ổng nhưng mà đừng để xe lửa cán ổng, thấy không? Còn nếu mình có sức mạnh thì mình nâng ổng lên. Đó là cái chuyện đáng làm phải làm, còn lời đáng nói phải nói, nghĩa là thấy cái người này mà công kích người kia, mình phải biết bênh vực,

[52:23]còn nếu mình nghe làm thinh, mình cũng mang tội, giống như thấy cái người té trên đường ray xe lửa mà làm thinh đi luôn á. Lời đáng nói phải biết nói, còn lời không đáng nói thì làm ơn làm thinh giùm Thầy. Rồi có một điều nữa, Phật Pháp mà phải đối phó nữa là những thế lực bên ngoài bí mật thao túng. Đây là điều mà chúng ta không biết, không thấy. Có những cái âm mưu của những đạo khác, họ không ra mặt nhưng họ bí mật họ dùng tiền họ thuê. Họ thuê những người ở trong Đạo Phật tự nhiên đứng lên chống đối qua chống đối lại. Cả hai người chống nhau nhưng mà cả hai người đều được một người thuê. Ví dụ ông thầy A tự nhiên ổng nổi lên ổng chống

[53:10]thầy B, ông thầy B ổng nổi lên ổng chống thầy A nhưng mà cả ông thầy A và cả ông thầy B đều được thuê bởi một người duy nhất ở bên ngoài. Cái người đó là ngoại đạo. Họ làm như vậy để Đạo Phật chống đối lẫn nhau, chia thành hai phe đánh nhau, Đạo Phật suy yếu xuống để cho cái đạo họ mạnh lên. Nó có những cái thủ đoạn như vậy và đây là điều mà người Phật tử phải biết để mà bảo vệ Phật Pháp. Nghĩa là thấy ông thầy A ổng vừa nổi lên ổng tính chống thầy B là lại chụp ổng kéo xuống giùm. Tại ổng mới được thuê tiền á, thuê được nhiêu thuê mà mình cứ bao vây ổng không cho ổng đứng lên chống, thôi ổng cũng nín luôn.

[53:47]Rồi ông thầy B đứng lên chống thầy A, mình nắm áo ổng kéo ổng xuống giùm. Ổng được thuê nhiêu thuê cũng không dám làm, bởi vì nếu ổng tiếp tục chống là ổng bị Phật tử chống lại. Thế là ổng bỏ cuộc. Là như vậy cái âm mưu của người của thế lực ngoại đạo bên ngoài không thành công là do người Phật tử sáng suốt, nhanh chóng, nhanh nhẹn, tinh tế mà hiệu quả. Cái này dễ làm không? Cái này công lao rất lớn nha! Bởi vì những cái thế lực bên ngoài mà muốn phá đạo, họ có những cái âm mưu tinh vi lắm, âm mưu tinh vi ghê gớm. Mà tiền bạc họ mạnh, mưu ma chước quỷ họ nhiều. Đạo Phật mình thì ngây thơ, hiền lành, mình không có kinh nghiệm

[54:27]đối với cái ác độc bên ngoài, hễ được ai xúi, ai thuê tiền thì thôi cứ làm bậy. Do cái đạo lực mình chưa vững đó. Rồi một cái đáng sợ cuối cùng nữa là những tôn giáo cực đoan khủng bố. Hiện nay á chúng ta chưa bị, Việt Nam mình chưa bị nhiều nhưng ở các nước khác có bị nhiều. Như có một lần có một số các vị sư Thái Lan giảng đạo bên Mỹ á, tự nhiên có một người lạ mặt xuất hiện quơ một tràng tiểu liên giết luôn năm vị sư Thái Lan, đến giờ vẫn điều tra chưa ra. Còn mà lác đác những ngôi chùa mà tiếp cận với những cái vùng Hồi giáo, lâu lâu cứ bị đặt bom giật sập hoài. Hay là ở cái vùng như là Indonesia á,

[55:08]Hồi giáo họ ưu thế quá mạnh, mấy thầy bỏ đi hết. Tại sống không nổi, lâu lâu để trái mìn giật sập cái chùa đó luôn. Tức là tức là không có nể nang, không có đạo lý, không có từ bi gì hết, không có lịch sự gì hết, làm thẳng tay. Đây mới là cái chỗ khó đối phó, rất là khó đối phó. Bị kẻ địch quá tàn độc, quá cực đoan. Để mà bảo vệ Đạo Phật trước những cái tôn giáo cực đoan khủng bố này, chúng ta rất cần tới chính quyền, rất cần chính quyền. Phải có một chính quyền rất là mạnh, chính quyền đó ủng hộ Đạo Phật. Và chính quyền thì có cái hệ thống công an, an ninh, quân đội chặt chẽ thì họ có thể phát hiện ra nhanh chóng những cái âm mưu của các

[55:54]lực lượng khủng bố mà ngăn chặn giúp cho Đạo Phật. Chứ bản thân Đạo Phật chúng ta không biết nổi những điều đó. Vì vậy là đây nó có qua có lại, khi mà cái chính quyền ủng hộ Đạo Phật thì Đạo Phật cũng phải ủng hộ chính quyền để làm thành một cái mối liên kết để cho đất nước được bình yên. Mà Đạo Phật chúng ta cũng được bình yên trong cái đất nước đó. Đó đây là điều mà người Phật tử phải hiểu, phải ý thức. Cái điều này nó hơi liên quan tới chính trị nhưng mà chúng ta phải khẳng định cái lập trường. Trong cái thế giới mà muôn mặt, thủ đoạn ác độc, nham hiểm thế này, khủng bố cực đoan thế này, chúng ta rất cần một chỗ dựa là những người chính quyền

[56:34]tốt ủng hộ Phật Pháp để chúng ta được sống bình yên, được tu hành và tránh những cái hiểm hoạ của cái bọn khủng bố đó, thế. Chúng ta vừa nói về tình yêu đạo pháp. Thầy muốn nói có một cái tình yêu tương tự với tình yêu đạo pháp là tình yêu tình yêu đất nước. Nó cũng được hợp thành bởi bốn yếu tố, bởi bốn yếu tố. Yếu tố thứ nhất á là chúng ta tự hào, quý trọng lịch sử của dân tộc mình. Yếu tố thứ nhất. Yếu tố thứ hai là chúng ta thần tượng cái lãnh tụ của mình. Yếu tố thứ ba là chúng ta nể phục cán bộ viên chức. Và yếu tố thứ tư á là chúng ta yêu thương đồng bào của mình. Giống không? Giống cái bốn yếu tố kia không? Tương tự phải không?

[57:28]Cái mà mình quý trọng, tự hào lịch sử dân tộc mình thì rất giống với cái mình quý trọng giáo pháp. Cái mà mình thần tượng một lãnh tụ mình giống như mình tôn kính Phật, ha. Cái mà mình ngưỡng mộ các bậc tôn túc thì cũng giống như mình nể phục các cán bộ viên chức. Mà cái mà mình thương yêu đồng đạo thì cũng giống như là mình thương yêu đồng bào của mình. Đó bốn yếu tố như vậy, bốn yếu tố như vậy. Mà tuy nhiên có những yếu tố mà chúng ta may mắn có, tự mình có, có những yếu tố chúng ta phải chờ đợi bên ngoài. Cũng giống như tình yêu mến đạo vậy thôi. Đối với cái lịch sử của dân tộc chúng ta, chúng ta có tự hào không? Có không?

[58:10]Chúng ta có tự hào. Chúng ta là một đất nước nhỏ thường xuyên bị ngoại xâm, và chúng ta luôn luôn phải đối diện với những nước lớn cứ muốn thôn tính mình và đã thôn tính mình nhiều lần. Nhưng không hiểu cái hồn thiêng dân tộc sao đó, cái tinh thần quật cường sao đó, cuối cùng luôn luôn chúng ta chiến thắng và giành lại được bờ cõi. Thì cái quá trình dài như vậy của cha ông ta cho đến ngày hôm nay làm chúng ta tự hào đối với cái lịch sử của dân tộc mình. Cho nên cái yếu tố mà tự hào đối với lịch sử dân tộc là chúng ta may mắn có. Mà nếu cái người dân Việt Nam nào mà không có cái lòng tự hào đối

[58:47]với lịch sử dân tộc thì người này vong bản, người này mất nước. Người nào mà chê bai lịch sử dân tộc thì người đó không còn là người Việt Nam nữa, mất nước vì cái căn bản ban đầu không có, mất. Chúng ta có thể xem họ như một người ngoài xa lạ. Đây là điều những người học sinh nhỏ phải để ý, chúng ta phải học, biết lịch sử của mình, chúng ta biết truyền thống dân tộc mình, biết những điều vẻ vang lẫy lừng của cha ông mình để mà chúng ta có cái cái cái tự hào, có cái ngưỡng mộ, là cái yếu tố thứ nhất. Yếu tố thứ hai là chúng ta có một lãnh tụ để mình thần tượng. Ví dụ chúng ta may mắn có Đức Phật quá vĩ đại

[59:28]nên chúng ta tôn kính rồi đó là thôi dễ rồi. Nhưng mà trong dân tộc của chúng ta, đất nước chúng ta thì đi qua nhiều giai đoạn nhiều lãnh tụ khác nhau. Có những giai đoạn có những lãnh tụ rất là anh minh, mà có những giai đoạn có những lãnh tụ cũng rất là là hôn ám làm cho dân tình rất là khổ sở. Đây là một điều ví dụ như có thể là trong hiện tại mình không có nhưng mà có thể trong quá khứ mình đã có, thì cũng là một điều làm cho chúng ta có cái chỗ dựa là chúng ta có một lãnh tụ để để để để chúng ta thần tượng. Như ngày nay vậy, ở bên Nga họ có một lãnh tụ để họ thần tượng là ông, ông gì? Putin á. Hiện nay Putin là một lãnh tụ thần tượng của dân Nga,

[1:00:11]làm cho người Nga họ phấn chấn trở lại, có tinh thần trở lại. Cho nên cái vai trò mà một lãnh tụ mà được dân thần tượng nó quan trọng trong cái tình yêu đất nước lắm. Không thể nào yêu nước nổi nếu mà mình không có một cái thần tượng, một lãnh tụ để mình thần tượng. Đây là điều quan trọng và chúng ta mong làm sao cho đất nước của chúng ta có nối tiếp nhau những lãnh tụ mà làm cho chúng ta thần tượng được, phải không? Thì cái này không phải tự mình làm được, điều may mắn gì đó của đất nước thôi, mình không biết được. Và trong quá khứ là chúng ta thật sự trong thời cận đại cũng như trong lịch sử xa xưa,

[1:00:47]chúng ta đã có rất nhiều lãnh tụ mà để cho dân ta phải thần tượng, có không? Có, phải không? Đó, vậy. Thầy không nói thẳng, tự hiểu. Cái thứ ba nữa là chúng ta nể phục cán bộ viên chức của Nhà nước. Cái này nó là số đông, số đông quá đi. Số đông quá mà cái này hơi khó, hơi khó.

[1:01:10]Tức cười lắm, thầy nghe lại sư bác, sư bác ở Từ Tân kể chuyện. Sư bác nói hồi xưa sư bác ghét chế độ bởi vì lý do gì? Lý do đơn giản duy nhất là bị cái cái tay công an khu vực cứ tới làm khó dễ hoài. Mà cái tay đó tới làm khó dễ hoài nên sư bác ghét cái tay đó, mà tay đó là đại diện cho chế độ nên sư bác ghét hết luôn cả chế độ luôn. Giờ bác nghĩ lại mình cũng tức cười, bây giờ khi mình càng lớn mình càng hiểu ra thì mới thấy nó không phải vậy, chỉ là một, hai con người. Nhưng mà ở đây là chúng ta mới thấy nó gắn bó với nhau hết. Từng mỗi người cán bộ viên chức Nhà nước đều là đại diện cho cho toàn bộ chính quyền của mình.

[1:01:47]Nhưng mà nhiều người cán bộ viên chức không hiểu điều này, cứ tưởng mình là một cái người không quan trọng rồi tha hồ hạch hẹ dân, làm khó dân, làm cho dân ghét. Mà dân ghét một mình mình, không ngờ dân ghét luôn cả một cái chế độ của mình. Nên vì vậy là có lẽ sau này là Nhà nước phải có một cái cái khóa đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về cách tiếp xúc với dân. Người cán bộ hầu hết chưa được học cái điều này, muốn nói chuyện với dân sao nói à, nói theo cảm tính à. Học cái gì đâu ở trên mây á, nhưng mà riêng cách mà tiếp xúc với dân thì không hề được học cho cẩn thận. Cho nên nhiều khi đã buông những lời nói bất cẩn

[1:02:25]làm cho dân bất mãn, mà dân bất mãn một mình mình nhưng họ ghét luôn cả cái chính quyền của mình. Mà cái chỗ này là cái điểm quan trọng nhất mà lại không được học kỹ. Như có cái bà già đó, thầy nhớ mới giải phóng á, bả nói mà báo giờ có đăng á. Bả nói: "Tôi không cần biết nghĩa là chế độ là ai, cộng sản là ai không cần biết, tôi chỉ biết mấy cái thằng cán bộ địa phương này thôi à." Thì đúng thiệt, bả đâu biết ai. Chủ tịch, Bí thư bả đâu biết mặt ai đâu. Bả chỉ biết trước mặt là mấy thằng cán bộ địa phương, bả kêu bằng thằng vì bả già quá, bả là mẹ anh hùng mà. Bả là mẹ liệt sĩ, mẹ anh hùng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, cho nên bả nói năng đâu nể nang ai. Bả nói:

[1:02:59]"Nói tôi chỉ biết mấy cái thằng cán bộ địa phương à. Lát nó mà mà mà mà nó mà xấu là tôi chửi nó." Thì mà cái câu nói thì đơn giản nhưng mà rất là thấm thía là từng người cán bộ cấp thấp nhất vẫn là người đại diện cho toàn bộ chính quyền. Mà nếu mỗi người cán bộ viên chức đều được đào tạo kỹ lưỡng, có nhân cách, có phẩm chất, biết tiếp xúc với dân, thì làm cho dân nể phục cán bộ viên chức, tức là làm cho dân yêu nước. Đó, bởi vì sao? Việc mình nể phục cán bộ viên chức là một yếu tố tạo thành lòng yêu nước. Mà chỗ này rất là khó, đây là công trình lớn. Lịch sử mình có để tự hào rồi, lãnh tụ lâu lâu mình có một ông

[1:03:41]để mình thần tượng rồi, nhưng mà cái số đông cán bộ viên chức lâu lâu mình gặp, thỉnh thoảng cứ gặp trong cuộc sống gặp hoài, thì phải làm sao cho tốt đều lên hết để cho dân nể phục. Mà dân nể phục cán bộ thì dân mới yêu nước được. Thầy nói nãy giờ không biết có đụng chạm chính trị không nữa, không biết. Ở đây có ai làm công an giơ tay lên nói thầy không nói nữa nha, nín. Cái yếu tố thứ tư nãy là yếu tố gì? Yêu mến đồng bào, đúng, yêu mến đồng bào. Mà tại sao chúng ta yêu cái đồng bào của mình? Tại sao yêu đồng bào? Nói bởi vì cùng chung huyết thống, nói cũng khó nói lắm vì có biết máu ai có si-đa không si-đa đâu mà biết yêu cùng huyết thống với mình, phải không?

[1:04:23]Không biết. Mà sự thật cái gọi là người đồng bào á tại cái mặt hao hao giống mình, phải không? Da vàng, mũi tẹt. Nói cùng một ngôn ngữ với mình, quan trọng nhất lại là cùng ngôn ngữ. Chính cái cùng ngôn ngữ mà chúng ta nhận nhau là đồng bào. Đó đó cũng là đồng bào chúng ta đang ho đó. Có mấy người đồng bào chúng ta đang nghe và ngủ. Thấy thương! Cái người mà gọi là bây giờ mình sống với nhau hàng ngày mình gặp chung đụng nhưng mình không hiểu được cái tình yêu đồng bào đâu. Ví dụ cái người nào đi xa quê hương mình, đi qua một xứ sở xa lạ, họ nói năng khác mình, họ cái quan điểm về phong tục tập quán khác,

[1:05:07]cái suy nghĩ họ khác, lúc đó mình mới nhớ quê hương tha thiết. Mà nhớ quê hương là nhớ gì? Thật ra trời xanh, mây trắng thì đâu cũng giống nhau nhưng mà chính vì có những con người nói cùng ngôn ngữ với mình, cùng phong tục tập quán với mình làm cho mình thấy đã gắn bó, thương yêu, ấm áp. Đồng bào là như vậy đó. Mà khi mình đợi xa quê hương rồi mình mới thương thì sao? Muộn rồi. Cho nên vì vậy, cái người có trí tuệ là ngay khi đang sống với đồng bào của mình lúc nào cũng thương đồng bào của mình. Gặp ai, ví dụ họ có gây gổ mình hai, ba câu, thôi kệ, đồng bào mình không sao hết. Thí dụ hàng xóm mình họ có giận, họ đập con chó mình chạy về muốn què cái chân,

[1:05:46]mình nghĩ thôi kệ, đồng bào mình kệ, họ đập chứ không sao, nó vậy, phải không? Thì đó. Lỡ có đứa nít hàng xóm nó lén leo hàng rào vô nó hái mấy cái trái xoài của mình thì mình cũng thôi kệ, đồng bào nít của mình không sao, kệ, cứ thương. Người nào mà đang sống với đồng bào mà thương được á thì người đó gọi là người yêu nước á. Tức là bốn yếu tố. Thì trong bốn yếu tố để yêu nước này, có những điều mà tự chúng ta không làm ra được mà phải do Nhà nước làm. Ví dụ yếu tố mà mình nể phục cán bộ viên chức Nhà nước á thì mình không tạo ra được tự đâu, mà phải do Nhà nước đào tạo những cái người cán bộ đó cho tốt để mình nể phục.

[1:06:21]Mà mình nể phục thì tự nhiên mình yêu nước à, nó vậy. Đồng ý chưa? Đồng ý. Nãy giờ thầy nói về vấn đề gọi là tình yêu đạo pháp. Tuy nhiên, có một điểm thì thầy nhắc là chúng ta yêu đạo pháp nhưng mà đừng rơi vào cuồng tín, đừng rơi vào cuồng tín.

[1:06:44]Đừng rơi vào cuồng tín nghĩa là làm sao? Nghĩa là thế này, chúng ta yêu đạo pháp là yêu đạo gì? Đạo gì? Đạo gì? Đạo Phật, phải không? Rõ ràng xác định là yêu Đạo Phật, không nói gì hết trơn á. Nhưng mà chúng ta đừng có bị hai cái chữ danh từ "Đạo Phật" che mờ. Nghĩa là sao? Nghĩa là bây giờ có một cái người nào đó họ không phải Đạo Phật, họ tới họ nói thế này: Nói: "Đạo Phật cà chớn." Phải không? Thế mình vì yêu đạo pháp, bảo vệ đạo pháp, mình lấy cái cây gậy mình phang vô đầu họ một cái bốp, là chấn thương sọ não đem vô bệnh giãy tê tê luôn và đem vô bệnh viện Chợ Rẫy luôn. Cái đó có phải là tình yêu đạo pháp không?

[1:07:26]Cái đó là có yêu đạo pháp chứ không phải không, nhưng mà bắt đầu rơi vào cuồng tín cực đoan. Cho nên mình đi ngược lại cái giáo lý từ bi, nhẫn nhục của đạo. Chúng ta bảo vệ Đạo Phật là khi mà họ nói như vậy, mình bình tĩnh, mình chứng tỏ cái sự hiền lành của Đạo Phật để rồi giải thích cho họ dần dần để họ thay đổi cái câu nói vô ý, bừa bãi của họ, phải không? Đó mới là tình yêu đạo pháp một cách chững chạc, đĩnh đạc, độ lượng, đúng nghĩa, đúng với đạo lý của Đạo Phật, chứ không phải nghe ai mà phỉ báng hai cái chữ Đạo Phật, mình lấy dao mình lụi người ta, không có được. Đó, chúng ta cẩn thận. Nghĩa là vì đạo pháp mà chúng ta độc ác với đồng loại, đồng bào thì cũng sai nữa.

[1:08:05]Rồi chúng ta binh đồng đạo mà chúng ta tiêu diệt đồng bào cũng trật nữa. Bởi vì chúng ta hiểu, đúng là thương đồng đạo nhưng mà phải từ bi với đồng, đồng bào, là phải từ bi với đồng, đồng loại là toàn bộ con người trên thế gian này. Và phải từ bi với tất cả...

[1:08:25]Chúng sinh không biết đồng gì đồng sinh. Thôi cũng là ngày đầu năm, thầy lải nhải nói hoài sợ mọi người cũng hết yêu đạo pháp nổi. Cho nên thầy thầy sẽ dừng, nhưng trước khi dừng thầy nói bốn cái câu thơ hay hơn con cóc. Câu thơ này nó không có giao vần theo lối câu này mà mỗi câu nó có cái vần của riêng nó ha. Để có ngày Tết thì năm cũ phải hết, đúng không? Đúng quá rồi phải không? Để có ngày Tết thì năm cũ phải hết. Cái câu đó là câu thứ nhất. Câu thứ hai: Để có niềm vui thì đau khổ phải phải lui. Câu thứ ba là: Để có giác ngộ thì si mê phải hết chỗ, thấy đúng không? À câu cuối cùng: Để có từ bi thì chấp ngã phải phải ra đi.

[1:09:20]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Xin thưa chúc mọi người nha. Và chúng ta hồi hướng rồi nghỉ. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả

[1:09:42]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.

[1:10:11]Đạo thiêng như ánh trăng

[1:10:21]soi trên

[1:10:41]ngàn thế gian.

[1:10:47]Từ bi ấm áp xua tan u sầu oán than. Đời thôi bớt điêu tàn, tình thương sẽ tuôn tràn, tiếng chuông dịu dàng lòng con trầm lắng. Từ đây cho đến bao duyên vô tận kiếp sau, nguyện đem chánh pháp cho nhau quên ngàn nỗi đau. Lời kinh sám hối quỳ dâng những nguyện cầu, trái tim nguyện vì đạo thiêng khát khao.

[1:11:31]Đời là những đắng cay, vui buồn, ghét, thương. Kiếp nhân sinh lệ tuôn trên khắp nẻo đường. Rồi Phật pháp rộng tỏa ngàn muôn phương,

[1:11:51]để hôm nay ta sống cho nhau đẹp ngời.

[1:11:58]Thân và tâm nguyện xin dâng đến Như Lai. Trọn cuộc sống bước chân vững vàng đi tới.

[1:12:11]Ánh đạo mầu tỏa sáng ấm lòng muôn nơi. Vì đạo thiêng xin thương mến cả nhân sinh. Vì đạo thiêng xin đem hết lòng tôn kính. Trước đài sen mong khắp nơi vui thanh bình. Những ân tình như biển triều dâng sóng lên. Vì đạo pháp ta đi gieo rắc ngàn nơi. Với con tim bao la như ánh mặt trời. Giữa cuộc đời, Phật đạo bừng lên nắng tươi. Vui bên nhau, hạnh phúc thênh thang rạng ngời.

[1:13:44]Đạo thiêng như ánh trăng soi trên ngàn thế gian. Từ bi ấm áp xua tan u sầu oán than. Đời thôi bớt điêu tàn, tình thương sẽ tuôn tràn, tiếng chuông dịu dàng lòng con trầm lắng. Từ đây cho đến bao duyên vô tận kiếp sau, nguyện đem chánh pháp cho nhau quên ngàn nỗi đau. Lời kinh sám hối quỳ dâng những nguyện cầu, trái tim nguyện vì đạo thiêng khát khao.

[1:14:34]Đời là những đắng cay, vui buồn, ghét, thương. Kiếp nhân sinh lệ tuôn trên khắp nẻo đường. Rồi Phật pháp rộng tỏa ngàn muôn phương, để hôm nay ta sống cho nhau đẹp ngời.

[1:14:59]Thân và tâm nguyện xin dâng đến Như Lai. Trọn cuộc sống bước chân vững vàng đi tới.

[1:15:14]Ánh đạo mầu tỏa sáng ấm lòng muôn nơi. Vì đạo thiêng xin thương mến cả nhân sinh. Vì đạo thiêng xin đem hết lòng tôn kính.

[1:15:34]Trước đài sen mong khắp nơi vui thanh bình.

[1:15:41]Những ân tình như biển triều dâng sóng lên.

[1:15:48]Vì đạo pháp ta đi gieo rắc ngàn nơi. Với con tim bao la như ánh mặt trời.

[1:16:01]Giữa cuộc đời, Phật đạo bừng lên nắng tươi. Vui bên nhau, hạnh phúc thênh thang rạng ngời. Vui bên nhau, hạnh phúc thênh thang rạng ngời. Vui bên nhau, hạnh phúc thênh thang rạng ngời.

[1:17:27]Cuộc đời sao vẫn nghe câu hận thù?

[1:17:34]Tình người sao vẫn xa xôi mịt mù?

[1:17:42]Còn nhiều cuộc chiến tranh đem buồn rầu,

[1:17:50]để dòng nước mắt rơi theo niềm đau. Nguyện lòng xin bước chân theo Phật Đà,

[1:18:05]tìm đường hạnh phúc an vui mọi nhà.

[1:18:13]Người người tay nắm tay nhau thật thà,

[1:18:20]dựng xây thế giới hân hoan hiền...

[1:18:28]Xin cho con người đừng ghét ghen nhau, trong đêm mơ cùng một giấc chiêm bao, câu ca thái bình vang khắp tinh cầu.

[1:18:43]Xin cho con người tìm đến thương yêu, đi qua cuộc đời còn có bao nhiêu. Đôi tay cằn khô chẳng đáng chi nhiều, chỉ còn con tim xin đừng để thiếu.

[1:20:14]Cuộc đời sao vẫn nghe câu hận thù,

[1:20:22]tình người sao vẫn xa xôi mịt mù.

[1:20:30]Còn nhiều cuộc chiến tranh đem buồn rầu, để dòng nước mắt rơi theo niềm đau.

[1:20:41]Nguyện lòng xin bước chân theo Phật đà,

[1:20:53]tìm đường hạnh phúc an vui mọi nhà.

[1:21:00]Người người tay nắm tay nhau thật thà,

[1:21:08]dựng xây thế giới hân hoan hiền hòa.

[1:21:31]Xin cho con người tìm đến thương yêu, đi qua cuộc đời còn có bao nhiêu.

[1:23:49]Về thăm chùa xưa, nghe hồi chuông thoảng đưa, trời thu đìu hiu sương mờ giăng lối đi.

[1:24:04]Bùi ngùi thôi từ đây, con tìm đâu lời thầy ban pháp âm.

[1:24:11]Rồi lòng con buồn tanh, khi lìa xa tiếc thương rơi dòng châu. Nhìn ngôi chùa xưa, bên dòng sông vẫn trôi, thời gian tàn phai trên thềm rêu phủ giăng.

[1:24:33]Hồng trần muôn sầu đau nên thầy đi hành đạo độ chúng sanh. Lòng từ bi vị tha, khuyên đời chung đắp xây tình thương. Thầy dìu con đi tìm về chân như xa lìa đắm mê.

[1:24:56]Từ biệt vô minh quay về ánh sáng chân lý nhiệm mầu. Về lại chùa xưa, chúng con ngày đêm tha thiết mong chờ.

[1:25:10]Bên khói hương trầm, dâng tiếng kinh cầu thầy được bình yên. Thầy không còn đây, gương hạnh con gắng theo.

[1:25:25]Lời khuyên ngày nao, tâm từ con gắng trau.

[1:25:32]Tình thầy như trời cao, êm đềm như mẹ hiền thương mến con. Ngày về thăm chùa xưa, ơn thầy luôn khắc ghi tâm hồn con.

[1:26:17]Về thăm chùa xưa, nghe hồi chuông thoảng đưa, trời thu đìu hiu sương mờ giăng lối đi. Bùi ngùi thôi từ đây, con tìm đâu lời thầy ban pháp âm. Rồi lòng con buồn tanh, khi lìa xa tiếc thương rơi dòng châu.

[1:26:46]Nhìn ngôi chùa xưa, bên dòng sông vẫn trôi, thời gian tàn phai trên thềm rêu phủ giăng.

[1:27:01]Hồng trần muôn sầu đau nên thầy đi hành đạo độ chúng sanh. Lòng từ bi vị tha, khuyên đời chung đắp xây tình thương. Thầy dìu con đi tìm về chân như xa lìa đắm mê.

[1:27:23]Từ biệt vô minh quay về ánh sáng chân lý nhiệm mầu. Về lại chùa xưa, chúng con ngày đêm tha thiết mong chờ. Bên khói hương trầm, dâng tiếng kinh cầu thầy được bình yên.

[1:27:45]Thầy không còn đây, gương hạnh con gắng theo. Lời khuyên ngày nao, tâm từ con gắng trau.

[1:28:00]Tình thầy như trời cao, êm đềm như mẹ hiền thương mến con. Ngày về thăm chùa xưa, ơn thầy luôn khắc ghi tâm hồn con.

[1:29:24]Lời mẹ ru con đến những khu vườn, ru con trưa nắng í à.

[1:29:38]Trong mộng cười nụ, ru mộng con thơm. Lời mẹ ru con nghe ra nỗi niềm, ru con nghiêng nghiêng nằm, con ngủ giấc tròn cho mẹ ngồi trông.

[1:30:11]Thuở mẹ ru, mẹ ru con ngủ, con ngủ trên tay,

[1:30:23]con ngủ trên tay, tiếng khóc ban đầu, ban đầu còn đâu, còn đâu, còn đâu.

[1:30:42]Lời mẹ ru đêm vắng, ngón tay hồng, ru con khôn lớn í à.

[1:32:15]Năm người mẹ vui, ru bạc tóc vôi. Lời mẹ ru con mây kia cũng buồn, nên mây xa đường trần, con ngủ giấc hồng cho mẹ tròn lưng.

[1:32:48]Thuở mẹ ru, mẹ ru con ngủ, con ngủ trên tay,

[1:33:00]con ngủ trên tay, tiếng khóc ban đầu, ban đầu còn đâu, còn đâu, còn đâu.

[1:33:19]Rồi một mai con đã lớn khôn rồi, con thôi thơ ấu í à.

[1:33:42]Đời mẹ ru con bao lâu mỏi mòn, nên lau cũng mỏi mòn.

[1:33:55]Bây giờ mẹ nằm lá đổ ngoài sân.