[0:32]Và vào giờ này chúng con xin thành kính cung thỉnh quý thầy, quý sư cô và toàn thể quý Phật tử khởi thân, chắp tay trang nghiêm để cung đón sư phụ quang lâm lễ đài.
[0:58]Dạ con xin cung thỉnh trên sư phụ cùng toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:44]Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên sư phụ cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[2:05]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay sư phụ không có giảng cái bài giáo lý, chỉ giảng một cái kỹ năng để làm việc thôi, làm việc trong đạo tràng với chúng thanh niên về cái cách báo cáo mà. Cho nên người làm việc thì mình lắng nghe, còn tụi con học sinh thì thôi cũng nghe cho biết, vì có khi đến lúc nào đó cuộc đời mình cũng phải sử dụng tới nó. Ta biết cái này, ví dụ ta làm việc ở trong tập thể, trong tổ chức thì cần ba cái nguyên tắc quan trọng để giữ cho cái tổ chức mình ổn định, đó là: xin phép, vâng lời và báo cáo. Đây là ba cái điều phải nằm lòng. Ta muốn làm điều gì thì không được tự ý làm mà
[2:51]phải xin phép, phải có cái sự đồng thuận. Thế giới này là như vậy. Rồi nếu mà ta được cái cái sự chỉ đạo ở trên thì ta phải vâng lời. Vì mình trong trời đất này mình không phải là ông vua, mình luôn luôn ở một góc nào đó có người trên mình nữa và phải vâng lời, buộc phải vâng lời. Rồi khi làm việc xong rồi thì phải báo cáo để cho cái người trên mình nắm được cái công việc, nắm được sự tình. Thế đó là cái nguyên tắc ở trong tập thể, ở đâu cũng phải như vậy, lúc nào cũng tuân thủ ba cái nguyên tắc là: xin phép, vâng lời và báo cáo. Cái cái xin phép á nghĩa là thế này. Thứ nhất là mình hiểu rằng mình không phải là người
[3:43]có quyền tuyệt đối, muốn làm gì thì làm. Cái thứ hai là mình hiểu rằng là cái ý của mình muốn làm một điều gì đó chưa chắc đã đúng hoàn toàn. Nên mình xin phép cũng giống như là để xin thêm cái sự thẩm định, sự đánh giá của một cấp trên, coi cái ý của mình nó đã chính xác chưa. Đây là cái tính khiêm tốn trong công việc. Còn cái người mà tự cao thì cứ cho rằng điều mình nghĩ ra là đúng rồi, ý của mình là hay rồi, không cần xin phép ai. Thì những người như vậy thường là thất bại. Thì nhớ hôm qua vậy, nhớ hôm qua nói chuyện với một cái cô người nước ngoài. Nhìn cổ thì cổ còn trẻ nhưng mà biết rằng là người nước ngoài
[4:28]thường thường họ hay trục trặc trong vấn đề hôn nhân. Cổ mới hỏi sư phụ là sư phụ làm gì, sư phụ nói sư phụ ngồi viết sách, không làm gì hết. Cổ mới hỏi viết sách gì, nói viết sách triết học. Cổ nói triết học về gì, nói về đạo đức. Cái cổ mới hỏi về vấn đề gia đình: làm sao cuộc sống hôn nhân hạnh phúc thế này thế kia, chắc cổ cũng trục trặc. Sư phụ nói thế này là cái điều mà bất hòa trong hôn nhân á chính là cái gì, không đồng ý kiến với nhau. Ý kiến không giống nhau. Chồng muốn đi bên Tây, vợ muốn đi bên Đông là có thể cãi lộn. Chồng muốn làm việc này, vợ muốn làm việc khác, chồng muốn chi tiêu việc này, vợ muốn chi tiêu việc khác là có thể cãi lộn nhau rồi.
[5:15]Mà con người thì không ai có ý kiến giống nhau cả. Và như vậy thì phải có một người nhường, phải có người này bớt cái ý mình lại để theo cái người kia thì gia đình sẽ êm ấm hơn. Tuy nhiên cái thất bại của người Tây phương rằng họ cho rằng cái ý họ là quan trọng nhất. His or her idea is the most important, not happiness, not the family, not their spouse. Họ không coi quan trọng cái hạnh phúc gia đình, họ không coi sự bền vững của gia đình là quan trọng, không coi hạnh phúc là quan trọng, không coi gia đình là quan trọng, không coi chồng hay vợ mình là quan trọng mà coi cái ý mình mới là quan trọng nhất.
[5:58]Tại sao người Tây phương bị như vậy? Vì họ được dạy từ nhỏ ở trong trường á. Cứ đi học là thầy cô giáo bơm là: con phải giữ cái ý con, con phải có cá tính con, con phải là chính mình. Cứ bơm riết lớn lên đứa nào cũng tan vỡ gia đình hết trơn. Vì cái đầu độc của cái Tây phương, cái lối giáo dục Tây phương cực kỳ độc hại cho thế giới này. Còn ta Đông phương không, ta xem cái khác quan trọng, ý mình không quan trọng mà hạnh phúc gia đình là quan trọng. Chồng hay vợ mình cái cái suy nghĩ, cái cảm nhận, cái cảm nhận của cái cảm giác mới là quan trọng. Bởi vì sao? Bởi vì khi bước vào một cuộc cãi lộn,
[6:38]khi mình đi vào go into an argument thì ngay lập tức là gì, ta xúc phạm nhau liền. Nhớ như vậy. Nói gì thì nói, thương gì thì thương mà hễ đã cãi rồi nghĩa là xúc phạm nhau. Vì sao vậy? Tôi cãi tức là tôi không đồng ý với anh, đúng không ạ? Tôi không đồng ý với anh có nghĩa là gì, tôi nói anh sai. Mà nói người khác sai là có phải xúc phạm không? Quá xúc phạm chứ gì nữa. Hễ mà đã cãi tức là nói người khác sai, mà mình cho rằng người khác sai, đó là một sự xúc phạm trong cuộc sống này. Mà người ta rất thích cãi, đó là nguyên nhân người nào tan vỡ hết. Nhìn ta nhìn nhiều cặp vợ chồng vậy thấy họ cũng đẹp đôi
[7:21]lắm á chứ, người nào cũng nổi danh, nổi tiếng, cũng có ăn, có học, có tri thức á, ít bữa nghe ly dị. Chỉ vì vấn đề gì? Cãi lộn. Mà tại sao cãi đến nỗi mà cãi quyết liệt, cãi cho tới khi bỏ nhau luôn, chấp nhận bỏ nhau, chấp nhận phá vỡ gia đình, chấp nhận tan vỡ hôn nhân chỉ vì chỉ vì giữ cái ý của mình thôi.
[7:45]Như cái ý mình mới là điều quan trọng tối thượng trên cuộc đời này, còn mọi người trên cuộc đời này là cỏ rác hết. Thì con nghĩ sống như vậy sống được không, hả? Ở trên cuộc đời mình sống cái kiểu mà ý của mình mới là quan trọng nhất, còn mọi điều trên cuộc đời này chỉ là cỏ rác, cái con người như vậy sống được trên cuộc đời không? Có lập được cái mối tương quan tốt đẹp giữa mọi người với nhau không? Không. Và đó là lý do con người cứ chia tay, cứ cãi cọ, cứ gây gổ. Rồi cái cổ mới hỏi: ví dụ trong gia đình như ông nói là mình phải vâng lời bố mẹ, nhưng bố mẹ mình đâu phải lúc nào cũng đúng. Thầy mới nói:
[8:20]đúng rồi, bố mẹ đâu phải thánh đâu, mà bố mẹ mình đâu phải là hoàn hảo mà lúc nào cũng đúng. Nhưng mà cái việc mà đôi khi bố mẹ mình có gì sai đó mà mình quyết chống tới cùng, cãi tới cùng, bày tỏ cái sự bất mãn tới cùng, cái điều đó mới là cực kỳ sai. Cái đó mới cực kỳ sai. Cái đó mới là tan vỡ hết tất cả, mất đạo đức của đứa con, làm cho gia đình mất vui luôn. Trong khi cha mẹ nuôi mình, nuôi dạy mình rất là vất vả mà cha mẹ đâu phải thánh. Mình phải chấp nhận điều đó trong cuộc sống này. Ví dụ khi lấy vợ lấy chồng cũng không phải ai cũng là thánh, hoàn hảo, luôn luôn đúng. Mình chơi với bạn bè bạn mình đâu phải thánh, có những lúc nó bậy.
[9:01]Và sư phụ nói thẳng luôn vì đi vào trong trong chùa cũng vậy, các thầy cô cũng chưa chứng đạo mà, cũng chưa phải thánh mà, các thầy cô vẫn còn sơ suất. Và các thầy cô đang cố gắng đó, các thầy cô đang cố gắng tu hành. Và trên cái con đường cố gắng tu hành đó, chắc chắn các thầy cô còn có những sơ suất. Và nếu ta cứ moi móc cái sơ suất đó thì sao? Ta bỏ đạo, bỏ chùa, bỏ Phật luôn. Chỉ vì cái sai, sơ suất của một vài tăng ni nào đó. Đó là ai thiệt thòi? Mình thiệt thòi chứ ai thiệt thòi. Do đó, sống trên cái cuộc đời này vậy, ta phải hiểu, ta có cái trái tim rộng lớn, bao dung là không chắc trên cuộc đời này ai cũng đã hoàn hảo.
[9:45]Đôi khi ta phải chấp nhận, phải chịu đựng rồi xây dựng cùng nhau để ai cũng tốt lên từ từ. Chứ không phải ngồi đó cứ canh người ta sai mà ngồi cứ phê bình mà chỉ trích mà hạ nhục người ta, mà khinh thường người ta không được. Tại vì chính mình cũng vậy, chính mình cũng còn rất nhiều sai lầm. Và vì rồi trong khi cái sai lầm của mình mình cũng không thấy, nhưng mình cứ tìm cái sai lầm người khác để mình chỉ trích, mình bới móc thì thế giới này sao? Cứ càng lúc càng càng chia rẽ, càng phân hóa, càng càng khổ đau thôi. Mình phải hiểu một điều mình cũng còn sai, người khác cũng còn sai. Và ai cũng còn sai, vậy cố gắng lắng nghe nhau,
[10:24]cố gắng thông cảm nhau và cố gắng xây dựng cho nhau đừng ai sai nữa. Mà để có đừng xây dựng nhau đừng ai sai nữa thì ta cần cái gì? Cần một chất keo của tình yêu thương. Mình không yêu thương nhau mình không có giúp nhau tốt lên, cứ ngồi đó chửi, mắng nhau thôi, rồi tất cả tan vỡ hết. Còn khi ta thương nhau, ta cố gắng giúp cho nhau tốt lên. Cái đó mới là cái triết lý sống quan trọng. Đó là thầy nói cái mà đừng xem ý mình là quan trọng. Trong gia đình cũng vậy, rồi đi vào tổ chức và nhất là đi vào cái đời sống tu hành. Đi vào cái chùa, bước vào chùa rồi, con người mất sạch tự do. Nên có nhiều người vậy, chưa đi tu
[11:07]thấy trong chùa lý tưởng, vô tới chùa thấy hiền lành, êm ấm, ăn cơm ngon, cơm chay nhiều món ha, khoái, gặp nhau vui vẻ. Bước vô rồi thất vọng, nói con bước vô chùa con không còn tự do nữa, mất hết tất cả, cái đau khổ đòi đi ra.
[11:24]Nhưng mà chỉ có những người chấp nhận cái mất tự do đó mới tìm thấy được chân lý. Cái này mới dễ sợ.
[11:42]Còn ta đi tìm tự do, tự do là gì? Là muốn làm gì thì làm. Ta không bao giờ tìm thấy chân lý. Ta không bao giờ tìm thấy chân lý tuyệt đối Đức Phật dạy. Tại Đức Phật dạy ta điều gì là chân lý tuyệt đối? Là vô ngã, không còn là chính mình. Cái đó mới quan trọng. Phật dạy ta điều đó, mà muốn đi tìm điều đó, ta không còn là chính mình. Mà muốn không còn là chính mình, bỏ trước những ý nghĩ của mình cái đã. Cho nên ai chấp ý quá không tu được. Mà bước vào chùa là ta bị cái thanh quy, giới luật của chùa ràng buộc là không được chấp ý mình nữa. Ta không còn là chính mình nữa. Làm gì cũng phải vâng lời, và dường như vâng lời tuyệt đối luôn.
[12:26]Không còn cái ý mình nữa. Phải tập cái đó đầu tiên, khi còn là cư sĩ công quả rồi khi bắt đầu mới xuất gia. Phải tập như vậy. Và tập cái đó khó vượt qua lắm. Nhiều người vượt qua không được, cứ ngang ngạnh cứ chống đối rồi cái bỏ chùa đi luôn. Vượt qua bài học đó không được. Còn người nào vượt qua bài học đó, nhu thuận toàn bộ hết, không còn là mình nữa, thì cứ từ từ tu tiến dần, tu tiến dần. Cái đạo lực tăng lên rồi vượt qua Sa-di, Thức-xoa rồi tới Tỳ-kheo rồi tu dần, tu dần. Cho đến khi là những người đó mới bắt đầu được có ý kiến. À. Vì lúc đó sư phụ giao việc. Giống như vậy, có một tin nhắn á:
[13:08]"Thưa sư phụ, bây giờ chuyện nó phải như vầy như vầy, con làm sao?". Nói: "Tụi con bàn nhau đi". Tức là sư phụ đã giao tụi con có quyền có ý kiến. Tại vì sao vậy? Vì sư phụ tin rồi. Tin rằng cái những người này sau nhiều năm tháng vất bỏ ý của mình đi, thì sau này nếu có cái ý nào khởi lên, thường là ý đó đúng đạo lý. Nên sư phụ tin, giao cho tự xử lý công việc. Tức là người đó bắt đầu có sử dụng cái ý của mình. Cũng giống như vậy, có một một thầy về hỏi: "Giờ hôm nay có Phật tử mời tụi con đến làm lễ quy y ở đây, và họ mời con tụi con thuyết pháp. Phần quy y thì tụi con biết là tụi con được quyền,
[13:49]nhưng phần thuyết pháp tụi con có được quyền hay không?". Sư phụ trả lời: "Sư phụ cho phép tụi con". Nghĩa là sao? Nghĩa là sư phụ tin rằng khi con giảng, những cái đạo lý trong tâm con khởi ra để con truyền cho mọi người đều là đúng, là những ý đúng. Sư phụ yên tâm, giao cho phép, bắt đầu tụi con được khởi cái ý của mình ra sau nhiều năm tháng tu tập. Mà những năm tháng tu tập là gì? Là vất cái ý mình đi. Không có dùng tới cái tâm của mình nữa, mà sống bằng tâm của ai? Sống bằng tâm của sư phụ mình. Sống bằng tâm của ai? Sống bằng tâm của huynh đệ mình. Sống bằng cái gì? Sống bằng đạo lý của Phật, không sống bằng cái ý của mình.
[14:29]Và điều đó không phải dễ vượt qua. Phải những người có trí tuệ lắm, có thiện căn nhiều đời lắm mới đi vào một đời sống tu hành mà vất bỏ ý mình đi, không theo ý mình nữa, chỉ vâng lời thôi. Và vâng lời đến cái độ giống như cái robot. Là nhấn nút là làm, nhấn nút là làm. Ai nhấn nút cái mình bắt đầu mình làm. Nhấn nút cái kịch: đi nấu cơm; nhấn nút cái kịch: đi rửa chén, không có ý của mình. Đến như vậy. Rồi đến cái khi mà ta đạt được cái vô ngã thì sau này cái ý gì trong tâm mình khởi ra thì những ý đó đều là đạo lý, đều là đạo đức, đều là có lợi cho mọi người chung quanh mình. Còn trong khi tâm mình đang còn tham,
[15:08]còn sân, còn si, mỗi cái ý nó khởi ra toàn là ăn hại không à, ít có cái ý nào đúng. Nên cái cái mà ba nguyên tắc đầu tiên, cái vâng lời, coi vậy chớ cả một cái trời đạo lý ở trong đó, trong cái chữ vâng lời. Cả một trời đạo lý trong cái chữ vâng lời. Rồi xin phép cũng vậy. Xin phép là mình thấy việc đó cần, bắt đầu khởi cái ý mình ra rồi đó. Cái chữ vâng lời là mình thụ động. Ở trên dạy cái gì, mình làm theo, mình không có ý, không có ý của mình, thụ động hoàn toàn. Còn xin phép là gì? Xin phép là mình thấy mình bắt đầu có cái ý, nói: "Thưa sư phụ, hôm nay con thấy góc sân chỗ đó nó không đẹp, con xin phép được làm".
[15:55]Cái mà mình thấy cái góc sân nó không đẹp mà muốn làm, bắt đầu mình khởi cái ý rồi đó. Nhưng mà phải làm sao? Không được cho rằng mình đã đúng, không được cho rằng mình đã có quyền xử lý, phải xin phép. Cho nên mình cũng đè cái ý của mình xuống một chút, một nấc, nên phải xin phép. Nên bắt đầu người này được quyền có ý kiến. Thấy quan sát việc này, quan sát việc kia, cần phải làm, có cái ý, nhưng mà luôn luôn phải xin phép vì không bao giờ tin rằng mình đã đúng hoàn toàn. Đó là nguyên tắc làm việc. Và nhờ như vậy, nhờ vâng lời, nhờ xin phép mà một tổ chức nó có nề nếp, có ổn định. Chớ ta vào cái chùa mà ai muốn làm gì làm,
[16:36]ai muốn nói gì nói, cái chùa loạn lên liền. Mà ta bước vào một cái ngôi chùa mà nó hỗn loạn hết thì ta sẽ không tìm thấy bình yên trong ngôi chùa đó. Nói ví dụ như chùa mình vậy. Hừm. Mình những ngày lễ vừa rồi, năm mươi mấy nghìn người về, đi về bị tắc đường ở trên đường đèo. Đây cũng là một cái cái cái dở của chùa mình đã không lường tới cái tình trạng. Cứ nghĩ là sau Covid mọi người ít đi chùa, không ngờ cái lễ Phật đản vừa rồi đi đông quá, về cái thoát không được. Từ trên trời mà xuống dưới chân núi là ba tiếng đồng hồ cái đường đèo bị bị tắc, bị kẹt như vậy. Nhưng mà khi lúc ở trong chùa đó thì dù năm mươi mấy nghìn
[17:16]người, mọi việc rất là ổn định, rất nề nếp, rất trật tự. Tại sao như vậy? Tại vì mọi người đều kềm chế mình, biết tuân thủ, biết xin phép, không có cái chuyện ai muốn làm gì thì làm. Và cái hiệu ứng của cái việc một ngôi chùa nề nếp là gì? Thì trong khi cũng con người đó họ đi qua những chùa khác, đúng là qua chùa khác ai muốn làm gì làm, đi vô rồ rồ, đi ra à ra, muốn ăn thì ăn, muốn nói thì nói, kể cả có đánh bài, kiếm sòng bài ngồi đánh cũng được. Rồi cái người họ bán rong chạy vô trong chùa bán, ăn uống tùm lum, rất là tự do. Nhưng mà khi tới chùa Phật Quang có mấy chuyện đó à? Không có. Đi dự lễ nghiêm túc, ngồi, đứng, đi, nằm có người hướng dẫn, có người phục vụ.
[18:08]Một cọng rác rác rớt xuống chưa kịp tới đất, có người lại nhặt mất. Sau một buổi lễ năm mươi mấy ngàn người bước ra khỏi chùa, trong chùa sạch bóng, không có một cọng rác để lại. Thì họ đem cái ngôi chùa họ so sánh. Một ngôi chùa được tự do, muốn làm gì làm, muốn đi đâu nói gì nói. Vào ngôi chùa Phật Quang không được quyền làm gì hết. Nhưng mà cái cảm giác cái ngôi chùa nào cho họ sự yên tâm? Chùa nào? Chính chùa này. Cái chùa mà nghiêm khắc, nề nếp, trật tự, không còn tự do á, nhưng không ngờ họ tìm được sự bình yên trong cái mất tự do đó. À, rất là lạ lùng. Nghĩa là, và rõ ràng là trong cái cái không phải là muốn làm gì làm đó,
[18:50]con người ta nhường nhịn, kiềm chế với nhau, quan tâm nhau, thương yêu nhau. Chớ không phải là mất tự do mà người nào người nấy nhìn nhau đằng đằng sát khí mà không dám giết nhau thôi, không phải. Ta mất tự do nhưng mà mọ- mỗi người đều chăm sóc nhau, quan tâm nhau, yêu thương nhau. Một cái không khí, một cái không gian như vậy, một cái đạo tràng như vậy làm cho người ta hạnh phúc. Người ta bước vào chùa cũng vậy, vào cái chùa mà việc gì cũng phải vâng lời, việc gì cũng phải xin phép, thấy giống như mình bị gò bó, nhưng cái kết quả ta đạt được trở lại là mình rất là yên tâm, rất là yên tâm, rất là hạnh phúc trong cái một cái môi trường nề nếp, trật tự như vậy.
[19:35]Nên vì vậy, nói với tụi con vậy, trong một tháng ở đây, cố gắng tập cái nguyên tắc là vâng lời, xin phép. Nghĩa là trên các anh chị huynh trưởng ra lệnh gì? Vâng lời. Vâng lời như trong quân đội. Tụi con tập một tháng như trong quân đội. Các huynh chị trưởng kêu nằm là nằm, kêu lăn là lăn, kêu bò là bò, kêu lết là lết, kêu ăn là ăn, kêu nhịn là nhịn. Đó, tập như vậy, tập mình không còn là mình nữa. Một tháng như vậy thử xem. Rồi khi về nhà mình mới thấy là ồ bố mẹ mình sai mình, nào giờ mình cứ vùng vằng, cứ cãi, cãi lẫy làm gia đình không vui. Giờ bây giờ mang cái tinh thần vâng lời tuyệt đối đó về với gia đình.
[20:16]Bố mẹ kêu con nghỉ là nghỉ, kêu ăn là ăn, kêu nằm là nằm, kêu đi là đi, đứng đi học bài là học bài. Đó, đang chơi game bỏ, bỏ liền. Tức là bố mẹ mình là trên hết. Tụi con tập cái đó đi, rồi sẽ thấy cuộc đời mình hạnh phúc vì mình đem lại được hạnh phúc cho bố mẹ mình. Nhớ trên đời này chả ai yêu thương tụi con bằng bố mẹ tụi con cả. Cho nên vâng lời bố mẹ mình là bảo đảm an toàn, bảo đảm an toàn nhất. Ừ nhưng mà để có thể vâng lời được bố mẹ mình, tụi con về đây một tháng với sư phụ, với quý thầy, quý cô, các huynh trưởng, tụi con tập cái vâng lời đó, tập vâng lời, đạt cái điểm mười điểm về sự vâng lời.
[20:54]Vâng lời tuyệt đối, vâng lời như một người máy, vâng lời như một người lính giữa chiến trường, tập cái hạnh vâng lời đến mức độ như vậy. Rồi để đem cái hạnh vâng lời đó về áp dụng trong gia đình, tụi con sẽ thấy tụi con đem lại niềm vui, tiếng cười, hạnh phúc cho bố mẹ mình rất là nhiều. Cố gắng nha. Chúng con vâng lời.
[21:15]Bây giờ tới cái phần báo cáo.
[21:20]Báo cáo nghĩa là ta cung cấp cái thông tin cho ai đó. Thường là người dưới báo cáo lên cấp trên. Nhưng mà trong thực tế cuộc sống, người trên cũng báo cáo xuống cho người dưới, và ngang cấp cũng báo cáo lẫn nhau, và trong tổ chức này cũng báo cáo ra ngoài tổ chức khác là khi ta có hợp tác. Nên việc mà trao đổi thông tin, tương tác về thông tin là việc diễn ra trên khắp thế giới này trong mọi tổ chức vậy. Ví dụ như mỗi tháng vậy, thầy thủ quỹ phải báo cáo Sư phụ về số tiền của chùa còn bao nhiêu, đã tiêu xài những việc gì, và nhìn cái tình hình tài chánh đó mà Sư phụ mới biết quyết định công việc trong những ngày tháng tới.
[22:02]Ví dụ như chùa còn ít tiền quá thì buộc mọi việc Sư phụ định làm phải cắt hết, cắt hết, cắt hết như vậy. Rồi, rồi bắt đầu Sư phụ phải tập đàn nhiều hơn. Trước đây là bỏ đàn ghi-ta, nhưng mà nhìn thấy cái quỹ chùa báo cáo lên còn quá ít thì Sư phụ phải cắt bỏ hết mọi cái dự định làm, rồi bắt đầu phải luyện đàn liền. Như vậy mua một cái nón liền, như vậy để chuẩn bị người ta... đó là cái... Đó, là nhìn vào cái báo cáo mà mình quyết định cái chuyện của tương lai, như vậy không? Lâu quá không đánh đàn đây bắt đầu nó dở lần rồi, dở lần. Rồi mà Sư phụ cũng phải báo cáo xuống đệ tử mình. À. Ví dụ Sư phụ phát hiện ra một con sự việc,
[22:42]nhìn qua cái đọc qua cái Facebook thấy cái đó, Sư phụ bấm điện thoại liền, vắn tắt vắn tắt liền, chuyển liền cho các thầy cô có trách nhiệm liền: "Nghiên cứu cái này cho Sư phụ." Đó cũng là một dạng báo cáo, là ở trên báo cáo xuống. Hoặc là báo cáo ngang hàng: bên Ni báo cáo bên Tăng, bên Tăng báo cáo qua bên Ni, hoặc là trong chùa báo cáo ra một cái chùa khác. Ví dụ hôm nay có cái việc cái chùa đó họ muốn họ muốn nhờ mình tổ chức một cái lễ gì đó. À, thì mình cũng không biết là họ muốn thế nào, mình cũng phải gửi một cái báo cáo từ bên chùa mình qua là bên chùa mình hiện nay có cái sự tình, có vật dụng thế này thế này gồm một loạt,
[23:21]bây giờ coi bên bên chùa thầy cần cái gì, sử dụng trong những cái này hay không. Đó là báo cáo ra khỏi cái tổ chức của mình khi ta có cái sự tương tác xã hội. Mà trong tất cả những cái báo cáo đó thì các cơ quan nhà nước cần cái báo cáo chính xác dữ lắm. Ta báo cáo chính xác chính là ta làm được một cái hoàn thành một trách nhiệm rất quan trọng. Ví dụ như báo cáo về quân sự là cực kỳ quan trọng. Vì để người chỉ huy họ quyết định đánh hay rút là do báo cáo đó. Mà những báo cáo đó thường là báo cáo của trinh sát, của tình báo. Ví dụ họ muốn khởi một cái cuộc tấn công thì họ phải biết chắc là bên kia địch có bao nhiêu quân
[24:05]số, họ dùng sử dụng vũ khí gì, cái đóng quân ở đâu, những đồi những núi bao nhiêu căn nhà, có hậu cần là ai ai, biết hết thì mới xem coi bên mình có kế hoạch gì có đánh được hay không. Không đánh được thì thôi làm ơn nhịn, còn nhắm thắng thì mới đánh. Và cái việc thắng hay bại, chết rất nhiều người hay không chết ai là do cái báo cáo. Rồi báo cáo chính xác rồi người chỉ huy mới sắp xếp ra quyết định. Dĩ nhiên cuối cùng vẫn là người chỉ huy giỏi hay không mới ra được cái quyết định giỏi hay không. Nhưng mà để có thể quyết định thì phải có cái báo cáo chính xác. Cái báo cáo rất là quan trọng. Và khi nếu mà chúng ta đi học về những cái ngành về
[24:46]tình báo, về an ninh thì phải luyện về cái kỹ năng báo cáo khủng khiếp lắm. Về báo cáo. Và ta mới thấy một điều thế này: chỉ những người rất giỏi, rất thông minh mới có cái bản báo cáo hay. Đọc cái bản báo cáo xong là biết cái trình độ của người đó, tay nghề người đó, cái chỉ số thông minh của người đó đến mức độ nào. Dòm bản báo cáo đọc xong tới lui mình không nắm rõ, không dám quyết định thì biết cái bản báo cáo này sơ suất, thiếu sót, và cái người báo cáo không giỏi, không phải là người thông minh, nên không thể cất nhắc người đó lên chức cấp cao hơn được. Đọc cái bản báo cáo xong là biết trình độ người đó có thể thăng chức được hay không.
[25:26]Vì đó, nhìn cái đó là biết mức độ thông minh liền. Giống như Sư phụ bắt vậy đó, đổi avatar hình đại diện hết trên Zalo rồi trên Facebook, thì nhìn cái hình Zalo biết mức độ thông minh liền. Người đưa vô mất cái trán, người đưa vô mất cái cằm, người quẹo mất cái lỗ tai, người hình to mà thôi toàn thấy dòm cái đầu mà đưa cái ngực ra làm chi không biết cho nhiều không biết, ta cần cái mặt thôi. Đó. Nghĩa là phải chỉnh cái hình avatar đại diện biết mức độ khéo léo, thông minh của người đó, chi tiết người đó đến mức độ nào, nhìn cái thôi. Ai đúng thì cho cái like, còn ai không đúng không bấm like nữa, thôi.
[26:00]Mệt quá, cãi hoài, nói hoài mệt quá.
[26:10]Rồi bây giờ bây giờ ở trong ta nhớ vậy, ngay ở trong chùa đi tu rồi mà thí như người sư huynh mình hỏi: "Chuyện đó sao em?" Cầm điện thoại báo cáo, đó, cái kỹ năng báo cáo bắt đầu ta phải cần dùng tới. Còn ví dụ nói: "Kìa có con rắn, nhờ quý thầy qua đập." Nói câu đó xong rồi không ai biết đường gì làm hết trơn. Phải làm sao? Cái con rắn nó dài mấy thước, hình dáng giống loài rắn nào, nó đang núp ở đâu, nó đang còn lẩn quẩn chỗ nào, khu vực nào đang có rắn, nha, quanh đó có mấy người, phải kể một loạt, bên kia người ta quyết định người ta đi bao nhiêu người qua, người ta cầm bao nhiêu cái loại cây qua.
[26:48]Đó, chỉ nói có con rắn thôi là không biết đường xử lý. Đó là cái cách báo cáo mình nó quá dở. Nha. Chỉ đứng đó la thấy rắn, giống như mấy cái người mà gọi cái khẩn cấp vậy đó, 113 vậy: "Nó giết tôi! Nó giết tôi!" Hỏi: "Anh ở đâu? Anh tên gì?" Rồi là: "Ai giết anh? Cái nhà anh sao?" Chứ: "Nó giết tôi!" thì tôi biết đường đâu mà chạy tới mà cứu, phải không? Cảnh sát biết đường đâu mà chạy tới. Thường thường người ta hỏi: "Anh địa chỉ ở đâu?" Nên khi mà ta mấy cái mấy cái gọi báo động đó cũng là một hình thức báo cáo. Cầm điện thoại lên: "Nhà tôi số mấy số mấy, tôi đang có ăn trộm đột nhập, tôi đang núp trong tủ đây, nó ở ngoài kia đang đi vô rồi,
[27:22]nó sắp giết tôi." Nói làm sao rồi tắt điện thoại hay sao đó. Thế là mình nói ngắn gọn, nhanh mà đầy đủ để người ta tới tiếp ứng. Còn nói: "Nó giết tôi! Nó giết tôi!" thì thì biết đường đâu mà cứu. Đó vậy, một chút thôi cũng là một mẩu tin báo cáo để bên kia người ta có quyết định hành động đúng hay không là như vậy. Thôi bây giờ ví dụ có cái người vậy, cứ nhờ Sư phụ giúp đỡ. Ông cũng nghèo, khó khăn. Ổng nói qua nói lại, nói qua lại ba tháng trời Sư phụ cũng không biết ổng muốn cái gì nữa. Hỏi: "Bây giờ nói thiệt đi, muốn cần cái gì?" Rồi bắt đầu ổng nói ẹo qua bên đây, nói ẹo qua bên kia, nói hoài phát chán luôn.
[28:02]Rồi thêm tháng nữa, cũng không biết ổng muốn cái gì, mà biết ổng đang khó khăn mà biết ổng muốn nhờ mình giúp đỡ mà không biết muốn nói cái gì, nếu không giúp được. Rồi cứ thêm tháng nữa, bắt đầu ổng đuối quá rồi bắt đầu mới xì ra cái mục tiêu của ổng. Thì mới bắt đầu hiểu rồi bắt đầu mới giao cho quý thầy: "Thôi liên lạc ổng đi, ổng cần gì giúp ổng đi. Tại xưa cũng có cái ân nghĩa với chùa thì mình cũng không bao giờ quên khi người ta khó khăn. Nhưng mà ổng muốn giúp, ổng làm ơn nói cho nó rõ giùm, không nói ẹo qua ẹo lại mất ba bốn tháng trời không biết muốn cái gì, không biết." Đó là cái công nghệ về báo cáo ta không
[28:33]nắm được, thành thử công việc nó không trôi chảy. Mất ba bốn tháng. Tới khi mà hết chịu đựng nổi rồi bắt đầu mới xì ra: "Cho con tiền mua chiếc xe chạy xe ôm." Xong chuyện.
[28:45]Mất hết bốn tháng trời cuộc đời.
[28:52]Và trong cái báo cáo, ta nhớ thế này: là gọn mà đủ, đừng có viết dài. Viết dài không ai có thời gian đọc, mà viết sơ sài thì không đầy đủ, không chính xác, người ta không quyết định được. Nên cần phải tóm tắt nội dung trong một tiêu đề đầu tiên. À. Ví dụ tiêu đề đầu tiên: "Em đã hết gạo." Là biết rồi. Bắt đầu xuống dưới mới nói em là ai, tên gì, em báo cáo cho ai, em xin, và trong tháng cần bao nhiêu gạo, nghĩa là xin giao vào những ngày nào, từ từ từ vậy, và đặc biệt xin cho gạo Nàng Hương ngon một chút, gạo dở quá không lấy, ví dụ vậy. Đó, đó là có cái tiêu đề xong đó là những chi tiết: ngày, tháng, thời gian, số lượng, phân loại hạng là đó.
[29:36]Đầu tiên phải có cái tiêu đề để người ta đọc, người ta nhìn vào tiêu đề là người ta chuẩn bị tinh thần, người ta mở cái tâm người ta ra để người ta đón nhận cái cái cái thông tin tiếp theo. Đấy, cái quan trọng là cái báo cáo phải như vậy. Ví dụ như gửi tin nhắn về: "Chào anh, em tự tử đây." Sau đó phải phân biệt đang đứng ở cầu nào, phải không? Cái cầu đó trên sông tên gì? Đó, giờ đây là mấy giờ, người đi qua lại đông không, con sông nước cạn hay không, và thôi chào, hãy hãy nhảy, nghe không vậy. Gửi báo cáo phải có chi tiết một chút, chứ còn nói có, "Thôi em tự tử đây," người ta không biết đường để tới mà người ta vẫy tay tạm biệt, "Goodbye.
[30:11]See you again next life," không có biết được.
[30:16]Rồi đó là những cái chi tiết. Thì thường trong một bản báo cáo sẽ tách ra làm hai phần: một phần là tường thuật khách quan sự kiện và phần thứ hai là suy đoán chủ quan của người báo cáo. Hai phần phải tách ra.
[30:39]Ví dụ như người đó có người lạ vào chùa, đó là tiêu đề, lúc mấy giờ? 12 giờ.
[30:52]Hổng có báo cáo mà lên làm chuyện gì không phải báo cáo...
[31:03]Cái này tại thợ may hay là tại Sư gầy quá cái nó vậy? Lúc này ít ăn hay gì? Ví dụ nói báo cáo nè: "Có người lạ đột nhập vào chùa", thì bắt đầu mới thời gian là mấy giờ, rồi cái người đó hình dáng ra sao, đi ở khúc nào. Tức là những cái đó là cái báo cáo khách quan, không có cái suy diễn chủ quan của mình. Cái gương mặt người đó ngoại hình làm sao rồi đó, bắt đầu nét mặt như thế nào. Đó là cái phần báo cáo khách quan, tường thuật khách quan. Rồi sau đó mới tới cái phần suy diễn chủ quan của người báo cáo: "Nhìn ông này, ổng liếc qua liếc lại nhiều lần, có vẻ giống ăn trộm." Đó, cái cái đó là bắt đầu suy diễn chủ quan,
[31:46]là "Ông đi vào phía nhà bếp, ờ không thấy ai là tiếp tục đi thêm, dường như muốn ăn cắp đồ." Cái chữ "dường như muốn ăn cắp đồ" là cái gì? Suy diễn chủ quan của người báo cáo. Thì nghĩa là hai cái đó phải tách ra, chứ đừng có áp đặt cái ý chủ quan của mình trong cái báo cáo hoàn toàn. Chưa gì báo cáo: "Có người ăn trộm vô trong nhà bếp", cái đó là mình gán cái gì? Gán cái ý chủ quan, nhận xét chủ quan của mình vào trong báo cáo liền là sai. Mình phải để cho cái người họ nhận báo cáo tự họ đánh giá. Tách ra hai phần: một phần tường thuật khách quan và một phần suy diễn chủ quan. Cái người đi vào, mình tường thuật khách quan,
[32:29]sau đó mình đưa thêm cái ý kiến của mình là: "Em thấy người này có vẻ vào muốn ăn trộm", đó là ý kiến chủ quan. Hoặc là: "Em thấy dường người này họ lạc đường vào chùa, đi tìm một người để hỏi thêm mà không thấy ai là tiếp tục đi vào sâu." Tức là đánh giá là người này không phải ăn trộm mà chỉ vì lạc đường, muốn đi tìm một người để hỏi, vô hại. Cũng là một cái loại suy diễn, suy diễn chủ quan, và hai phần đó phải tách ra. Chứ đừng vô mà ngay cái báo cáo cái là gán cái ý chủ quan của mình vô trong báo cáo liền là sai. Chưa gì báo cáo: "À có ai đi lạc vô chùa ổng đi tìm người hỏi vô tới trong bếp
[33:06]rồi", tới chừng mà ai cũng thấy vô hại nên không ai khẩn trương, tới chừng đi xuống mất cha cái nồi nấu canh của Sư Phụ. Là tại mình suy diễn chủ quan, mình áp cái ý chủ quan mình vào báo cáo cái là không ai quan quan tâm nữa. Đó. Còn ví dụ như là nói: "Có người ăn trộm vào", đó là áp ý chủ quan, thế là người ta cầm cây cầm đồ xuống, tà lại, túm cổ nó lại: "Lên! Mày ăn trộm đồ phải không?" Ông kia nói: "Dạ không, kiếm chỗ đi cầu tiêu, đi vệ sinh." Và bị túm cổ lên xức giọng cho mấy cái vô mặt, chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì cái báo cáo nó áp cái ý chủ quan của mình trong đó. Cho nên ta phải tách hai phần để cho cái người nghe
[33:46]báo cáo đó họ có cái nhận định riêng của họ. Nhiều khi họ thông minh hơn mình, họ đọc cái tường thuật khách quan họ đã có cái đánh giá, rồi họ xem cái nhận định chủ quan của mình và họ đánh giá coi mình là người đánh giá đúng hay không. Phần đó như vậy nha, tách ra làm hai, chứ đừng có chập hai cái chung, vậy. Thì khi mà ta ta tường thuật khách quan thì nó gồm có những điều như thế này: thường là diễn biến của công việc. Ví dụ như có hai người vào chùa,
[34:20]ngồi xuống ở nơi cái chỗ trước nhà Phát Hành và nói chuyện to tiếng với nhau, đó là diễn biến tổng quát. Đến bây giờ chưa dừng, không có ai lại can, đó là diễn biến câu chuyện tóm tắt. Rồi bắt đầu đi vào sâu, hai người đó là ai, nam hay nữ, trạc bao nhiêu tuổi, hình dáng ra sao, mặc đồ gì. Một cái người có vẻ hiền hơn, một người kia có vẻ hung hăng hơn. Cái câu chuyện họ cãi nhau dường như là vấn đề tiền bạc, ta nghe thoáng thoáng. Đó, đó là những cái ta diễn. Rồi cái hành vi, cái người đó họ vung tay vung chân hay cái người ngồi điềm đạm mà nói thôi? Đó, rồi gì, có thể diễn tả cái tâm lý, họ nói đang trong cái cơn bức xúc, một người kia cố gắng là kiềm chế, là xoa dịu.
[35:08]Và bắt đầu nói tới cái ý định của họ là ta phải suy luận chủ quan. Suy luận chủ quan thế này, suy luận chủ quan là: "Không biết hai người từ đâu tới mà lại tới trước sân chùa để cãi nhau to tiếng về vấn đề tiền bạc, thì đây có thể là hai người bạn vô tình gặp nhau trong chuyến đi chùa, nhưng trước đây họ có cái liên hệ về tiền bạc, không ngờ gặp nhau nên họ cãi nhau. Hoặc giả vờ cãi nhau về tiền, nêu ra những nỗi khổ rồi xin của chùa, một màn xin đểu." Thì cái đó cũng là một loại suy luận chủ quan, chứ ta không chụp liền, để cho cái người trên họ đánh giá. Như vậy, ta có hai cái suy luận: họ vô tình gặp nhau, họ có dính líu về tiền bạc đó,
[35:53]hôm nay họ muốn giải quyết, giải quyết không ổn thỏa nên to tiếng, đó là một cái suy luận bình thường, vô hại với chùa. Nhưng một cái suy luận: họ giả vờ cãi nhau về tiền bạc, kể lể khốn khổ rồi cuối cùng xin tiền chùa để đi về xe, chuyện đó nhiều lắm. Đó, đó là cái suy luận chủ quan, và ta cũng có quyền nêu cái suy luận chủ quan của mình ra trong báo cáo, nhưng mà đọc vô biết đây là suy luận chủ quan của mình, chứ không có gán nó vô là cái tường thuật khách quan. Kỹ năng là như vậy. Rồi ta kể về cái bối cảnh chung quanh là lúc đó có bao nhiêu người đứng, có bao nhiêu người nghe, có ai làm gì hay không.
[36:33]Vì vậy, khi mà hồi còn học ở trong trường, ta học cái văn miêu tả rất là quan trọng, rất là quan trọng. Người ta đi tả hình người đó: "Hãy tả ông nội em", "Nhà em có nuôi một ông nội,
[36:48]tóc ông á là phân nửa trắng, phân nửa đen", gì đó. "Mỗi khi ông cười có ba cái chỗ trống dưới miệng do răng đã rụng mà chưa được gắn lại." Đó cái nghề văn miêu tả mà học sinh phải học rất là kỹ, à. "Là mỗi khi ông thức dậy, cái câu đầu tiên ông nói: "Cơm tao đâu bây? Đói rồi!", ví dụ vậy. Đó là văn miêu tả, học sinh bây giờ hay kể kiểu đó đó, đọc cười chết luôn. Rồi sau khi mà ta tả cho giỏi ha, về cái con người, về diễn biến sự việc, về bối cảnh chung quanh, tường thuật khách quan mà, tả kỹ chừng nào hay chừng đó.
[37:35]Nếu nói về các nhà văn miêu tả
[37:39]thì việc nhà văn bậc thầy là Dostoevsky của Nga
[37:45]á, ổng có tả 100 trang giấy chỉ tả một người mặc bộ đồ thôi, 100 trang giấy in.
[37:53]Mình cũng không hiểu ổng viết cái gì trong đó. Từng cái nút lấp lánh là sao, mọc trên vai, túi áo thế nào ổng kể ra, 100 trang giấy chỉ để tả một con người, về trang phục con người. Cái đó là siêu đẳng về cái quan sát và miêu tả. Thì chúng ta cũng không cần đến 100 trang giấy khi báo cáo vì không ai có thời gian đọc, nhưng cái bản lĩnh của ta là nhìn một cái thấy hết vấn đề. Nhìn một con người thấy hết chi tiết của người đó thì ta mới viết được một cái báo cáo hay, một báo cáo chi tiết. Ví dụ như bây giờ Sư Phụ nói bây giờ: "Tả Sư Phụ đi!" Thì người dưới đó nhìn Sư Phụ vậy chứ viết mỗi người viết khác nhau hết á.
[38:35]Đầu tiên, nghĩa là nếu người không có sâu sắc thì nhìn lên: "Đầu mới cạo không có tóc, ngồi nói cái gì lải nhải nghe không rõ, mặt xấu xấu ốm ốm", hết, xong.
[38:50]Còn cái người mà kỹ hơn chút xíu nữa thì bắt đầu thêm nhiều chi tiết hơn, thêm nhiều chi tiết hơn, nó sinh động hơn và lý thú hơn, nhìn vui vẻ hơn. Bắt đầu cái người mà thương Sư Phụ tả một chút cái bắt đầu thành ra Sư Phụ là con người gì tuyệt vời trên cuộc đời này lắm. Mà cái người không ưa tả một lát dòm thấy Sư Phụ giống như một cái thằng nào ở đâu lên ngồi đây giành diễn đàn của người ta nói hoài. Đó là cái cái cái cái miêu tả mà thêm cái ý chủ quan mình lái qua lái lại cái sự tình nó khác liền. Nhưng mà cái báo cáo gọi là báo cáo khoa học của ta đó, khi ta làm việc trong tổ chức, cái báo cáo ta phải mang tính khoa học, nghĩa là gì?
[39:31]Tuyệt đối khách quan. Đừng để cái ý chủ quan mình lọt vô trong đó mà nhìn cho ra được mọi góc cạnh, mọi chi tiết khách quan, không thêm ý mình. Cái phải rất có trí tuệ, có tinh thần khoa học rất cao. Ví dụ Sư nói cái ly này,
[39:49]cái người bình thường á nhìn cái ly này nói chừng năm dòng hết, nhưng cái người giỏi nhìn cái ly này nói ra 100 chi tiết. Khác nhau. Quan sát tinh tế như vậy, 100 chi tiết khác nhau.
[40:05]Thì chúng ta cũng vậy, ta tập quan sát mọi điều trong cuộc sống như vậy, kỹ lưỡng, tinh tế để mình có cái báo cáo nó chính xác cho cái người mà tương tác với mình họ nắm rõ vấn đề, họ dễ quyết định. Mà cái người như vậy mình được cái phước đời sau mình thông minh. Ừm. Thì mình nói cái gì nó cũng kỹ lưỡng, người ta cũng dễ hiểu. Sư phụ thấy sư phụ có một cái hay, là gì biết không? Chỉ đường người khác á. Hồi đó nhà sư phụ ở bên cái đầu đường, kế đó là một cái ngã tư. Và trước mặt cái ngã tư là đường trống mênh mông, không thấy nhà thấy cửa gì, không biết đi đâu. Đi qua cái quãng đó rất đông rồi mới tới cái làng khác.
[40:47]Thì rất nhiều người tới nhà sư phụ đứng đó là hỏi đường đi. Mà sư phụ ở đó sư phụ mới biết con đường đó nó phức tạp tới cỡ nào. Hễ hỏi đường, sư phụ không bao giờ trả lời. Đi vô trong nhà, xé một tờ giấy, lấy cây viết ra, kêu ổng ngồi xuống trên bàn, vẽ luôn nguyên cái bản đồ luôn. Chỉ từng li từng rồi cầm tờ giấy đi, không bao giờ lạc. Tại vì biết nói miệng lát thế nào cũng đi trật. Thế thì không bao giờ trở ra lại, nguy hiểm vô cùng. Mà đường trời chiều tối rồi không biết sẽ đi đâu. Vì con đường nó quanh co nó quẹo, đủ thứ ngõ. Đây là một ngã tư vô trong đó đủ thứ ngã tư ở trỏng á, sẽ bị nhầm liền.
[41:22]Và biết chắc mình nói miệng hà: anh đi tới ngã tư này anh quẹo phải quẹo phải, anh qua ba cái ngã tư anh quẹo trái quẹo trái, anh qua... lát là ổng điên liền, ổng điên ổng nhớ lộn liền. Cho nên thôi chắc ăn nhất là lấy tờ giấy ra vẽ rồi đưa ổng, bảo đảm rằng ổng đã hiểu đúng, chính xác không bao giờ đi nhầm đường. Mà nhờ như vậy sư phụ có phước á. Có phước là mình học cái gì mình cũng dễ hiểu. Tại vì sao? Tại vì khi cái mình chỉ cái gì cho ai mình ráng chỉ hết sức tường tận, hết sức kỹ lưỡng, làm cho người ta hiểu rất rõ vấn đề. Nhờ vậy được cái phước. Nên trong nhiều cái phước để gọi là học giỏi,
[41:56]ta có một cái phước là báo cáo cái gì cũng rất kỹ. Nói cái gì cũng rất kỹ để cho người khác hiểu, chứ không có nói kiểu mập mờ. Đó cũng là một cái công đức trong cuộc sống này. Ta thông minh học giỏi cũng nhờ cái đó. Nên khi ta báo cáo một vấn đề gì cho ai, ta báo cáo nó chính xác, chi tiết, cụ thể, tường thục đầy đủ cũng làm cái phước của mình tăng lên, cái phước trí tuệ của mình tăng lên, làm mình thông minh hơn ngày xưa. Còn nói gì cũng mập mờ mập mờ rồi từ từ mất phước, ngu dần ngu dần. Như sư phụ có cái có một cái cô đó vậy. Đang nói không biết cổ có coi, sợ cổ coi YouTube cổ biết nói cổ kỳ, mất lòng.
[42:35]Cổ nhắn tin không bao giờ sư phụ hiểu cái gì hết trơn. Không bao giờ hiểu gì hết. Mà cứ năn nỉ cổ thì cổ càng nói không hiểu.
[42:45]Cũng rất là lo cho cổ mà không biết sao kỳ không biết nữa, không hiểu. Nếu mà cổ có đang ngồi nghe sư phụ giảng thì, I am sorry nha, sửa lại. Ta đang online mà, cũng nhiều người nghe lắm. Rồi bắt đầu đây nè. Ta để ý thế này nè. Ta bắt đầu để ý nè: tới cái phần suy đoán chủ quan của ta. Khi ta tường thuật khách quan rồi, tới cái phần suy đoán chủ quan của ta. Bởi vì trách nhiệm người báo cáo cũng phải đưa ra cái suy luận của mình cho cái cấp trên nghe. Ta có bao nhiêu cái suy luận, gọi là cái phần suy đoán này nghĩa là ta suy nghĩ giùm cho cấp trên một bước, chứ không phải là ta thả cái báo cáo khách quan rồi cấp trên muốn
[43:31]hiểu gì hiểu, muốn nghĩ gì nghĩ, thì rất tội nghiệp cho người cấp trên. Tại vì cấp trên họ nhiều việc lắm, họ đọc rất nhiều báo cáo, họ phải tính toán rất nhiều cái quyết định xử lý khác nhau. Nên vì vậy, khi ta gửi một cái báo cáo, ta kèm theo những cái suy đoán chủ quan của mình để cho cái người cấp trên họ chọn lựa. Nghĩa là ta suy nghĩ giùm cho cấp trên một bước, cho nhẹ đầu người cấp trên một bước. Đó cũng là gì? Trách nhiệm của người cấp dưới, hay trách nhiệm của người báo cáo cũng phải là như vậy. Thì ta có ba cái suy đoán trong một sự tình: ta suy đoán trước khi cái sự tình đó xảy ra là chuyện gì, ta suy đoán sau khi cái sự tình xảy ra là sẽ có chuyện
[44:17]gì, và ta suy đoán cái ảnh hưởng của sự tình đó lan ra chung quanh sẽ như thế nào. À. Nghĩa là ví dụ như nãy trở lại cái hai người bước vô chùa họ cãi. Thì ta phải suy đoán thứ nhất là hai người này cái cách họ cãi nhau có vẻ giống như vừa mới gặp nhau. Như vậy là họ đến chùa không không phải trên một chuyến xe, trên hai đường khác nhau, vô tình gặp tại chùa. Đó là suy đoán trước khi sự việc xảy ra. Rồi suy đoán sau khi sự việc xảy ra: hai người này cãi nhau vậy vậy là có thể dứt được không, có thể xử lý được cái vấn đề tiền bạc mà nãy giờ họ cãi nhau hay không, hay là họ phải mượn chùa vân vân, là có ý tốt hay ý xấu, hại hay vô hại với chùa.
[44:58]Và ảnh hưởng lan ra chung quanh: ảnh hưởng lan chung quanh là trong buổi trưa vắng vẻ, cái tiếng nói ồn như vậy có thể gây kinh động ở chùa, và làm cho nhiều người khác họ nghe như vậy họ cũng họ cũng ngại, họ cũng ngại cái việc mà sao thấy có người đến chùa mà không thanh tịnh, ảnh hưởng ra sao, bắt đầu họ nghi ngại cái cái cái trật tự, nề nếp của một ngôi chùa. Đó là ta có ba cái ba cái suy đoán chủ quan mình luôn luôn kèm thêm trong cái báo cáo. Ví dụ bây giờ nói cái ông đâm đầu vô nhà bếp trong buổi trưa vắng như vậy, thì ta cũng có cái suy đoán cái thứ nhất là trước khi ổng vào là ổng ở đâu tới đây, phải đoán coi.
[45:34]Nhìn gương mặt đó ổng đi đường nào tới, đi trên tời xuống hay dưới suối chui lên, là nhìn cái quần áo vậy ta suy đoán là tại sao ổng đi có một mình à, hay người thân với ai. Đó là trước khi ổng lọt vào cái bối cảnh đó, ổng từ đâu tới, dắt nó tới, nghe giọng nói giọng Bắc hay giọng Nam, ổng có đi lạc núi hay không, có neo nê nề nết rồi rớt hừ hừ bị lật xe hay không, phải biết người Bắc hay người Nam rõ ràng, nha. Rồi ta suy đoán tiếp sau này, nếu bây giờ quý thầy xuống nói chuyện thì bây giờ ai đưa ổng về? Hỏi tình hình xong rồi giữ ổng ở lại chùa để ăn uống rồi sau đó là ai đưa đi về? Ta có cái hướng giải quyết, suy đoán sau đó.
[46:14]Rồi cái suy đoán mà ảnh hưởng, thì cái việc mà ổng lọt vô chùa buổi trưa như vậy ta không kiểm soát được. Như vậy chùa ta có bị sơ hở gì về vấn đề an ninh? Ai vô cũng lọt hết trơn, buổi trưa trưa trống bang, chùa chung quanh là rừng trống bóc hết trơn, vậy không cửa không nẻo không rào, đúng là ai đi ra đi vô cũng được mà vô lọt luôn tới nhà bếp. Quý vị, đó là cái nhớ ba cái suy đoán: suy đoán tình hình trước khi diễn ra sự việc, suy đoán tình hình sau khi diễn ra sự việc và suy đoán ảnh hưởng của sự việc đến đến những tới mức độ nào. Ba cái điều đó như vậy. Ta cố gắng thế này nè: tường thuật chính xác khách quan và suy đoán cố gắng chính xác. Vì sao vậy?
[46:58]Vì thừa hay thiếu đều gây thiệt hại. Thừa hay thiếu đều gây thiệt hại, ráng chính xác tối đa. Đừng nói quá, đừng nói thiếu, đừng nói sơ sài quá làm cho không thấy hết vấn đề, mà cũng đừng có mà đánh giá cường điệu quá làm cho mình phải hao tốn tâm sức mà đối phó quá đáng, cũng không cần thiết, hao tốn công sức, hao tốn nguồn lực. À.
[47:28]Trong cái loại hình báo cáo á, ta có nhiều cái thể loại nè: miêu tả là diễn tả vậy, kể chuyện kể cái diễn biến xảy ra, thống kê, thống kê bao nhiêu phần, trong cái thống kê đó nó tăng giảm thế nào, đánh dấu theo thời gian. Là hôm nay công việc nó tốt lên rất là nhiều, lễ này đã đông, lễ kia đã giảm, hôm nay học sinh ngoan hơn năm ngoái hay là chưa bằng năm ngoái, đánh giá con số rõ ràng, thống kê. So sánh, à, cái tốt hơn nhiều hay xấu hơn nhiều, vậy đó, nhiều hơn hay ít hơn. Bằng chứng, à cái quan trọng là cái bằng chứng, khi báo cáo rồi ta trong cái báo cáo ta đưa ra một số bằng chứng, dựa vào đó rồi ta giúp cho người lãnh đạo
[48:13]ta hay bên kia họ có cái cái kết luận của họ.
[48:21]Cái báo cáo vậy đó, báo cáo chính xác á, nếu mới nói mà tổng thể trên một quốc gia thì nó giúp cho cái chính phủ tìm ra được người tài và loại bỏ bớt người xấu. Như cái câu chuyện mà nổi tiếng trong lịch sử Trung Hoa là như vậy: có cái ông quan đó ổng đi kinh lý qua nhiều vùng, thì khi ổng về rồi ổng mới gặp ông tể tướng. Ông tể tướng mới hỏi: "Ngài đi kinh lý qua nhiều vùng thì thì ngài đánh giá là ông quan nào tốt?" Thì ổng kể chuyện nói là: "Bẩm tể tướng, tôi đi qua cái vùng tỉnh đó thì tôi đánh giá rằng ông quan quan đầu tỉnh đó là người rất là tốt." Thì ông kia mới hỏi: "Sao ngài đánh giá, đi ngang qua một cái mà ngài biết?" -
[49:05]"Tôi đi ngang qua tôi biết là ổng tốt vì đường sá ngay ngắn, nhà cửa đẹp đẽ, dân tình hiếu hòa." Đi ngang qua thôi, nhưng mà nhìn không vậy là biết cái ông này ổng trị dân rất là đàng hoàng, lo cho đời sống của dân rất là đàng hoàng, không để cho dân mà ở trong những cái nhà sập sệ. Đó là có lẽ ổng ổng tác động sao đó, người này giúp người kia sao đó, đi ngang nhà nào cũng đẹp. Chứ thường thường là người ta cái người giàu thì cứ xây nhà cho to, người nghèo thì cứ lụp sụp ráng cắn chịu, nhưng cái ông quan đó ổng đã tác động cách nào mà người này giúp người kia khiến cho nhà nào cũng đàng hoàng, nhà nào cũng đàng hoàng tươm
[49:39]tất, đường sá ngay ngắn, à không bị cong bị lệch, không ai lấn chiếm lộ giới, không tắc đường vân vân vậy, nên tôi đánh giá rằng ông này quan tốt." Thì ông tể tướng mới nói: "Ông quan đó tốt mà ông cũng tốt. Vì ông là người tốt ông mới nhìn ra được cái người kia." Và ông tể tướng trình lên cho vua thăng chức luôn cả hai người đó luôn, một cái ông đi kinh tế lý về và cái ông quan đầu tỉnh ở bên kia. Cái ông quan đầu tỉnh kia cả đời chả gặp ai không chẳng không gặp được quan tể tướng, bỗng nhiên ngày nọ có cái trát, có cái chiếu chỉ từ vua ban xuống là cho lên chức, rất là mừng, rất là vui. Nhưng mà cũng là nhân quả, nha, vậy.
[50:16]Thì chúng ta là vậy, trong cuộc sống này có nhiều việc để ta chia sẻ, kể cho nhau nghe, báo cáo cho nhau trong nguyên tắc tổ chức. Nhưng mà nếu ta báo cáo chính xác thì một cái lợi thứ nhất là giúp cho ta phát hiện ra những người tốt còn nằm tiềm tàng đâu đó trong cuộc đời này. Mà nếu không có những báo cáo đó ta không phát hiện ra họ. Thứ hai cũng giúp ta phát hiện những người xấu đang lẩn lút đâu đây với ta. Họ đang phá hoại, họ đang gây rối, nhưng mà họ giấu mặt kỹ quá, họ ném đá giấu tay kỹ quá, ta không biết. Nhưng mà nhờ người này báo cáo một góc, người kia báo cáo một góc, người lãnh đạo chợt nhận ra, nói:
[50:53]"Tại sao hễ có những sự tình bất lợi thì đều xuất hiện cái gương mặt này?" Họ tập trung họ nghiên cứu, đi tìm hiểu, phát hiện ra có những con người xấu lẩn lút đâu đó, vậy. Giống như chiều chúng nghe câu chuyện, mỗi khi lễ mình đông vậy đó thì có một cái con bé nó bán bánh cam ở trên tời. Hễ thấy xe hơi nào tới thì nó tới nó mời ăn bánh cam và nó khen, nó khen là đạo hữu chọn được ngôi chùa rất là tốt, và tới đây đi như vậy rất là hay, chùa này cái hôm qua người ta mới cúng cho hai chục tấn gạo và có một người cúng mới cúng mười tỷ đồng như vậy. Rồi xong đi qua nó bán chỗ khác, nó mời bánh cam mà nó nói chùa mới được cúng mười tỷ đồng.
[51:34]thì chùa mình có nước, sư phụ đi sắm cây đàn thiệt đó, tập đàn lại, tập cái nón lại đó, giống vậy. Đó là một loại phá hoại. Nhưng mà nếu không có ai kể thì mình không phát hiện điều đó. Mà nhờ có người kể chính xác, thế là từ đây phải cảnh giác liền và thông báo liền toàn đạo tràng của ta. Cảnh giác với những cái giọng điệu mà cứ nói rằng sư phụ rất là giàu, sư phụ được cúng rất là nhiều. Cái đó là cách tiêu diệt kinh tế chùa luôn. Nghe như vậy rồi không ai muốn cúng sư phụ nữa. Thì sư phụ phải luyện lại ngón guitar của mình. Dạ. Hồi xưa đánh guitar cũng được lắm á. Giờ phải luyện lại, đó để mà mà mà.
[52:17]Sau này ta ta sẽ làm bài tập. Nó có một cái, báo cáo cũng là một vũ khí. Vũ khí để xây dựng đất nước và là một vũ khí phá hoại đất nước. Ví dụ trong cái tình báo cũng vậy, một hệ thống an ninh quốc gia thì họ có nhiều cái chân rết cơ sở cắm sâu với tới mọi tầng lớp để lấy báo cáo về. Nhưng mà nếu lọt một cái người báo cáo viên, một người cơ sở đó nó là của giặc, thì làm sao biết được ai giặc ai ta. Thì cứ móc ai được thì cứ móc, hợp tác với ai được hợp tác, hợp đồng với ai được cứ hợp đồng, vô tình hợp đồng ngay cái người phản quốc, toàn báo cáo bậy không. Người tốt báo cáo thành xấu, người xấu báo cáo thành tốt.
[53:02]Và hễ có cái báo cáo chạy lên trên làm cái người tốt bị báo cáo thành xấu rồi là người tốt bị đè luôn cả cuộc đời, là quốc gia mất một nhân tài luôn. Vì bị trù dập vì những cái báo cáo độc hại. Và đây là một chuyện xảy ra rất là thường xuyên. Nên báo cáo cũng là một loại vũ khí nguy hiểm, lợi hại, có thể giúp cho quốc gia phát triển nếu ta công tâm, khách quan, thông minh sâu sắc. Nhưng cái báo cáo cũng thể rất là nguy hiểm khi mà những báo cáo xấu, báo cáo sai gây oan cho những người tốt. Đất nước ta mất luôn chính nghĩa luôn, mất luôn chính nghĩa quốc gia vì bắt buộc ta phải vùi dập cái người tốt.
[53:45]Người tốt không còn được trọng dụng. Đất nước ta gọi là hiền tài là nguyên khí quốc gia, mà người hiền tài lại bị nghĩ sai, lại bị oan, bị trù dập thì đất nước ta cũng mất nguyên khí luôn, như vậy. Thì bây giờ sư phụ giao cho các đạo tràng, cái Chúng Thanh Niên
[54:04]ra bài tập nha. Mỗi người đều phải tập viết một cái báo cáo để chấm điểm giống như làm văn vậy đó, giống như làm văn mà hồi nãy sư phụ nói là văn tả ông nội đó nha, là văn tả ông nội. À bây giờ là mỗi người viết một cái bài báo cáo, ví dụ như cái người mà đi tổ chức cái khóa hè một tuần ở một cái chùa thì bây giờ báo cáo lại cái khóa hè đó đã được tổ chức ra sao, trình độ tiến bộ thế nào, mặt ưu mặt khuyết thế nào, báo cáo cho thật hay, thật chi tiết, chính xác, và bên cạnh nó có những cái suy đoán chủ quan của mình cũng kèm theo luôn để cho Ban Điều hành người ta đánh giá, như vậy nha. Còn
[54:45]đạo tràng cũng vậy, mỗi khi tổ chức đi từ thiện hay mỗi tổ chức sinh hoạt tu tập, mọi người viết lại một cái báo cáo trình lên. Đó, tập cho quen. Giống thầy cô mình cũng vậy, thầy cô mình viết lại cái báo cáo buổi lễ Phật Đản vừa rồi như thế nào. Vừa là tường thuật khách quan mà vừa đưa ra những ý chủ quan của mình, nhìn luôn tới tương lai luôn. Sau cái buổi lễ này thì chùa sẽ đi về đâu, vân vân. Trước nó là như thế nào, sau đó như thế nào, và ảnh hưởng từ cái sự kiện đó nó lan ra như thế nào, phải tập ra như vậy. Đó. Nhớ hồi nhỏ mình đã từng làm văn tả tả ông nội, bà ngoại gì rồi, cứ lấy đó mà mà làm tiếp:
[55:27]Nhà em có nuôi một ông, ông nội nha, nhớ như vậy. Thôi cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Rồi nếu mà có những hoạt động ngoại khóa, cũng cho các em nó viết những báo cáo chừng hai trang ha. Vừa một trang rưỡi là tường thuật khách quan và nửa trang là suy luận chủ quan, tập cho quen, tách hai phần đó ra. Đừng để lẫn cái chủ quan áp vào cái khách quan, thành ra cái báo cáo nó dở, không còn hay. Nhớ, lúc nào khi báo cáo tách hai phần: tường thuật khách quan và suy đoán chủ quan, hay. Thôi vậy thôi nha, hôm nay tới đây. Rồi mời nghỉ. Dạ, chúng con xin thành kính cung thỉnh quý thầy, quý sư cô và toàn thể hội chúng khởi thân niệm hồi hướng ạ.
[56:14]Nguyện cho khắp pháp giới chúng sinh, ai cũng tìm ra được chính mình, để rồi an trú qua nhiều kiếp, cuối cùng tan vỡ hết vô minh.
[56:50]Chúng con xin thành kính tri ân những lời dạy bảo quý báu của sư phụ trong buổi tối ngày hôm nay ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.