[0:34]Cung thỉnh Thượng tọa Pháp sư đăng
[3:03]lâm
[3:21]pháp tòa.
[5:05]Ban chung cổ chuyển trổi ba hồi chuông trống Bát-nhã, cung thỉnh Thượng tọa giảng sư đăng lâm pháp tòa.
[6:14]Chúng con xin cung thỉnh trên Thượng tọa Pháp sư cùng chư tôn đức Tăng và toàn thể thiền đường đại chúng đồng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[6:42]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[7:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[7:16]Chúng con xin cung thỉnh trên Thượng tọa giảng sư cùng chư tôn tịnh đức Tăng và toàn thể chúng hội đạo tràng đồng trang nghiêm an tọa.
[7:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa Tiến sĩ. Hôm nay đây, đạo tràng chùa Phật Ngọc Xá Lợi, chư Tăng, Ni và Phật tử muôn lòng như một, chúng con đang ngập tràn niềm hỷ lạc đã được thể hiện rõ nét qua từng dung mạo khi được hạnh phúc cung đón sự quang lâm trở về của Thượng tọa Tiến sĩ. Giờ đây, nơi đạo tràng: Hương thơm giới đức nồng nàn không nguôi, Trăm hoa nở rộ ngát mùi, Lan xa chào đón ngày vui thầy về. Và để thể hiện cho niềm hạnh phúc vô biên ấy, vào giờ phút này, chúng con xin được kính mời thầy Pháp Diễn sẽ trình bày ca khúc với tựa đề Có Một Điều Để Nhớ để dâng lên cúng
[8:29]dường trên Thượng tọa Tiến sĩ cùng chư tôn tịnh đức Tăng, Ni và toàn thể thiền đường đại chúng. Trân trọng kính mời thầy.
[8:43]Dạ con con kính thưa Sư phụ cùng toàn thể đại chúng. Do cái bài này còn mới cho nên con xin phép con được cầm lời ạ. Dạ vâng
[9:17]ạ. Rồi một ngày ta bỗng thấy hoa vàng bay ngập đường.
[9:46]Rồi lòng người như bát ngát trong đại dương nghìn hướng.
[9:56]Đêm xuân lại mơ một giấc mơ hiền lành. Sương khuya rơi thấy tươi cánh hoa trên đầu cành. Cuộc đời là những chuyến đi trên đường dài. Mà lòng người ai biết chăng ngày mai.
[10:24]Xin cho tấm lòng ôm trọn cả thế giới đi qua cõi đời gieo vào ánh xuân tươi.
[10:38]Xin đi cùng nhau bước qua đời muôn phía.
[10:46]Con tim gửi theo cơn gió bay mọi miền.
[10:54]Đôi tay này mang bao nỗi niềm riêng. Như chim trời tung bay trong ước nguyện đẹp vô biên.
[11:10]Một điều khắc ghi sâu vào lòng, cuộc đời dẫu phôi pha bụi hồng,
[11:22]tìm lại ánh ban mai đại đồng, để người mãi thương nhau ân tình sâu.
[12:14]Vì nhiều lần ta giấu kín bao buồn vui vào lòng, đời lặng loài như chiếc bóng đi về trong cuộc sống.
[12:31]Con chim cô đơn bay giữa đêm mầu hồng, bơ vơ kêu lên những tiếng kêu sao ngại ngùng.
[12:46]Rồi một ngày khi nắng mai lên đỉnh đồi, rọi vào hồn những nỗi đau nhẹ trôi.
[12:59]Xin cho tấm lòng yêu được cả thế giới, chung nhau ước nguyện xây một cõi đẹp ngời.
[13:13]Trên con đường đi đến vô tận thời gian, gieo lên tình thương như lá hoa nhẹ nhàng.
[13:29]Hương xuân nồng say cho đất trời tươi sáng. Mong con người bên nhau nơi cõi đời rộng thênh thang. Một điều mãi không quên cả đời, dù đời có thương đau vời vợi,
[13:58]lòng nguyện giữ không bao giờ rời, tình người ấm muôn nơi
[14:09]như biển khơi.
[14:13]Để người mãi thương nhau,
[14:19]tình người ấm muôn nơi như biển khơi.
[14:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Một lần nữa trân trọng gởi lời cảm niệm sâu sắc nhất đối với thầy.
[14:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa Tiến sĩ. Quả thật, chiều hôm nay chim hót vang rền, đón bước chân của bậc xuất trần thượng sĩ. Đất Phật Ngọc muôn lòng hoan hỷ, đang chờ đón pháp lành vi diệu từ Người ban. Vào giờ này, đạo tràng của chúng con đã an trú trong chánh niệm thật vững vàng. Chúng con xin hướng về pháp tòa, cung thỉnh trên Thượng tọa Tiến sĩ mở rộng vòng tay pháp độ, bánh xe pháp chuyển lăn khiến cho pháp vũ thường hằng để tưới tẩm hạt giống bồ đề trong mỗi người con Phật của chúng con được nảy mầm, đơm nụ. Chúng con cung thỉnh pháp âm Thượng tọa.
[15:37]Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát.
[15:46]Con nói hay quá à, đáng lẽ con giảng thầy với sư thúc mới đúng.
[16:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Rồi bao lâu rồi thầy chưa về đây cà? Hả, bao lâu rồi nhỉ? Năm ngoái rồi hả? Năm ngoái rồi. Ủa, có thấy mặt con nữa kìa, nãy giờ con núp không thấy mặt con. Lâu ghê. Phương Trinh, sư tỷ Phương Trinh hôm nay cũng đi, giỏi chưa. Hôm giảng ở ngoài Đà Nẵng á, lễ hội Quán Thế Âm, cái ông Hòa thượng Huệ Vinh ổng đứng lên ổng cứ giới thiệu là thiền sư, thiền sư. Cái ổng nói xong rồi mới nói nhỏ bên tai ổng: "Sư đệ đừng có nói thiền sư, quỷ sứ cắt lưỡi bây giờ." Cái ổng nói: "Không răng mô, em là bọn với quỷ sứ. Em là bạn với quỷ sứ rồi nên không quỷ sứ không có cắt." "Con cứ nói về xuất
[16:55]trần thượng sĩ gì coi chừng ấy con, quỷ sứ cắt lưỡi con chết rồi."
[17:05]Hôm nay cũng là cái khóa thiền định kỳ của ta hàng tháng.
[17:11]Trong đạo Phật chúng ta thì có nhiều pháp môn, nhiều cái cách tu: dễ và khó, thấp và cao. Và ta chọn cái pháp môn thiền để đi là chọn cái con đường khó khăn, chọn cái con đường cũng hơi bị cao, hơi bị khó. Đó là lý do mà cái người mà theo tu thiền sẽ không bao giờ là số đông, không bao giờ là số nhiều. Nhưng mà những người đó là những người giữ gìn cái lõi của đạo Phật. Chứ còn tu cái lối dễ quá, coi vậy chớ
[17:57]thấy thì dễ nhưng không giữ được cái lõi của đạo Phật. Và vì nếu mà đạo Phật không có cái lõi thì đạo Phật tồn tại không có lâu. Vì sao vậy? Vì cái người tu hành mà không có cái lõi, coi vậy chớ mong manh, giống như cái cây mà không chắc là gió thổi lật gãy hết trơn à. Nhưng nếu cái cây đó nó có cái lõi cứng ở bên trong, như cái cây là ta biết vậy nó có nhiều cây gỗ quý nó có cái lõi bên trong như cẩm lai vậy, những cái lõi rất là quý, rất là cứng. Bên ngoài cái lớp giác vậy chớ mục được, chớ còn cái lõi để ngoài mưa, ngoài nắng hay chôn dưới đất cả trăm năm, nghìn năm nhiều khi nó không có mục mà nhiều khi nó biến thành đá luôn nữa, cái hay gọi là gỗ hóa thạch.
[18:38]Gỗ hóa thạch là loại gỗ mà... Mấy con chim này nó cứ giành nói hoài, ghét ghê vậy á. Người nói thôi, hai ba thứ giành. Loại gỗ hóa thạch là loại gỗ mà nó cứng quá, nó không mục được cái nó biến thành đá luôn, loại gỗ thạch. Thì cũng vậy, cái người tu trong đạo Phật, nếu ta chọn một cái lối tu dễ thì cũng giống như mình cái lớp giác ở bên ngoài của cái cái cái cái cây vậy, coi vậy chứ nó dễ mục. Mưa, gió rồi đất ẩm rồi mối mọt ăn hết trơn à. Nhưng nếu ta chọn cái lối tu mà ở trong lõi, có cái lõi cứng á thì mối mọt không ăn, mưa gió, nước nôi không làm mục, và thậm chí có khi để lâu quá ta hóa đá luôn,
[19:24]không bao giờ lung lay, không bao giờ thay đổi, không bao giờ biến dạng. Cũng vậy, khi ta đi theo đạo Phật mà ta chọn lựa một cái pháp môn dễ tu, coi chừng nó chỉ là cái lớp vỏ bên ngoài và nó không giữ được Phật pháp lâu dài, bền vững. Còn nếu ta chọn cái pháp môn hơi khó một chút nhưng nó đi vào cái lõi, thì ta là những người đang giữ gìn đạo Phật bền vững, lâu dài về sau. Cho nên là quý Phật tử vậy, can đảm, trí tuệ chọn lựa con đường thiền là chọn lựa cái sự khó khăn. Mà đã là khó khăn rồi thì không có dễ, có nhiều vất vả, nhiều gian truân.
[20:10]Tuy nhiên, ta cố gắng ta kiên cường, chính cái kiên cường của ta trong cái đường lối tu khó khăn đó tạo cho ta thành cái công đức. Chứ còn dễ quá coi vậy chứ không có phước lắm. Cái khó mới là có phước, mà nhất là đó là cái lõi nữa. Nãy giờ chúng ta vừa nói tới cái sự chọn lựa.
[20:34]Nếu mà điểm lại trong cái cuộc sống của chúng ta,
[20:39]thì bộ não của chúng ta, hay là nói tâm hồn của chúng ta, luôn luôn làm công việc chọn lựa. Trước khi đầu thai là đã chọn lựa. Không phải khi không mình lọt vào gia đình đó đâu, nó đều có một phần của sự chọn lựa, chứ không phải khi không ta đầu thai vào cha vào mẹ của mình. Vào Phật Đản tới thì thầy sẽ giảng về vấn đề tái sinh luân hồi, tại sao ta nhập thai, tại sao có người nhớ tiền kiếp, tại sao người không nhớ tiền kiếp, mà vì sao ta chọn vào gia đình này, ta chọn vào gia đình kia, thì Phật Đản tới ta sẽ nói về cái đó cho kỹ. Hôm nay ta không có nói, hôm nay chỉ nói một chút thôi là có cái sự chọn lựa.
[21:26]Khi ta đầu thai vào ở đâu á, sự thực ta có cái tác ý chọn lựa rồi ta mới nhập thai vào đó chứ không phải dễ. Tuy nhiên là tại sao ta chọn lựa gia đình này mà không chọn lựa gia đình khác? Và nhiều khi tại sao ta chọn lựa vào gia đình nghèo mà không chọn lựa vào gia đình giàu? Bởi vì ta không phải luôn luôn có nhiều sự chọn lựa. Ví dụ như khi ta chết rồi, trong cái cõi chết đó, ta không có đầu thai liền được, mà phải đợi thêm một thời gian, đủ duyên đủ phúc. Trong cái thời gian đó có khi ta biết tu và có khi ta cũng không biết tu. Có những cái hương linh chết rồi vất va vất vưởng, tâm hồn rối loạn, mờ mịt và rất là bị động,
[22:14]ai cúng cho ăn thì cho còn không thì là đói. Có những hương linh khi thoát ra rồi, ở trong cái cõi kia lại bình tĩnh, sáng suốt, có nơi tu tập, có tác ý rõ ràng. Khác nhau, chứ không phải hương linh nào cũng giống nhau. Rồi ở lâu quá rồi cái nhiều cái hương linh rất thèm khát cái đời sống vật chất thể xác thế này, nên hay kiếm người để nhập đại, để được một giây, một phút sống với cái thân xác vật lý này, chứ họ thèm khát cái thân xác vật lý này lắm. Còn ta nhiều khi buồn buồn rồi đòi tự tử, chứ mấy cái vong mà họ chết rồi họ nhìn thấy ta họ thèm lắm á, họ cần cái thân xác này lắm. Còn ở trong cõi kia họ mờ mờ mịt mịt không đâu ra đâu, không có gì rõ ràng, họ thèm.
[22:58]Nhưng mà họ muốn được làm người nhưng mà không có đủ duyên, không phải dễ có một cái bào thai mẹ để nhập vào. Còn những cái vong mà vì họ có phước, tự nhiên họ có nhiều chọn lựa. Trong đó họ nhìn một loạt, vì họ đấy có phước có nghĩa là gì? Có nghĩa là gieo được duyên với rất nhiều gia đình. Đời kiếp xưa mình đã giúp đỡ người này, mình đã giúp đỡ người kia, mình giúp đỡ người nọ, cái duyên mình gieo rất nhiều, cho nên đến khi mình muốn đầu thai lại, có nhiều nơi để mình đến, mình có nhiều chọn lựa. Mà trong cái nhiều chọn lựa đó thì mình chọn vào cái gia đình nào mà mình ưng ý nhất thì mình nhập thai vào đó.
[23:42]Mà mình chọn theo tiêu chuẩn nào? Thấy gia đình này giàu, đa phần ta bị chọn gia đình giàu. Chỉ một ít người chọn gia đình mà mình sẽ có cơ hội tu tập nhiều hơn. Ví dụ như bây giờ nói có một gia đình giàu, nhưng mà họ ở đâu ở bên cái xứ bên nước ngoài, với một cái gia đình nghèo hơn, nhưng mà ở sát cái cổng chùa Phật Ngọc Xá Lợi, mình đầu thai vô gia đình đó đẻ ra là thấy, mở mắt là thấy thầy rồi. Mở mắt là thấy thầy rồi thấy là vô chùa tu rất là dễ, qua lại. Thôi cái mình ngồi mình cân nhắc, cân nhắc lát thôi mình đầu thai vô cái nhà này không giàu lắm, nhưng mà hy vọng còn kịp gặp Hòa thượng
[24:21]Phương trượng của ta để mà còn qua tới lui chùa để mà tu được, thôi mình nhào vô đây, mình chui vào đây mình nhập thai. Nên ta có sự chọn lựa. Đó là những cái hương linh có phước á. Còn những cái hương linh mà không có phước á, thì nó chỉ được ba bốn cái chọn lựa, hai ba cái chọn lựa, thậm chí chỉ một chọn lựa: Mày muốn làm người thì mày vô gia đình này, còn mày không chịu thì cứ ở vất va vất vưởng đó làm ma tiếp tục. Thì thôi nhắm mắt nhào vô đại. Thì nhào vô một cái gia đình không biết tu, ông bố thì sáng xỉn chiều say, bà mẹ thì tối ngày đi đánh tứ sắc, không được học không được hành gì hết, lớn lên mình cũng không ra con người gì.
[25:02]Tại vì sao? Thì không có được chọn lựa, chỉ có gia đình muốn làm người thì chui vô nhà đó, còn không thì thôi cứ tiếp tục làm ma. Vì sao? Vì phước ít quá. Lúc sống mình không biết tu tập. Đã thầy đã cực khổ xây một cái chùa đẹp như thế này rồi mà không chịu tới để lễ Phật, tu hành, ngồi thiền, tụng kinh, mà cứ đi lo đi chơi rong nhong không, đến khi chết rồi không có phước, không có sự chọn lựa, không có gia nhiều gia đình để mình chọn để nhập thai, đành chịu. Rồi bây giờ ta sinh ra rồi, gì đó, được nhập thai rồi, lớn lên rồi, bắt đầu cũng là một tiến trình chọn lựa trong suốt cuộc đời của mình nè.
[25:41]Mình thích ăn món gì? Hễ gia đình giàu thì trải ra một trên bàn mình mỗi lần bữa ăn năm, sáu món, bảy, tám món, chín, mười món gì đó, mình muốn gắp món nào đó mình gắp, đó là có nhiều chọn lựa. Còn mà gia đình nghèo, mẹ bới lưng cơm bỏ miếng thịt, miếng cá gì đó: "Đưa ăn đi con." Ăn hết cái tô đó, không có chọn lựa. Ăn cho hết cái tô đó thôi, không có chọn lựa. Rồi quần áo, bố mẹ mang mua cho bộ nào thì mặc bộ đó, không có chọn lựa. Còn nếu mình có phước á thì bố mẹ dắt ra cửa hàng: "Coi con coi bộ nào con thích con?" Thì mình đi mình lựa, rờ hết bộ này tới bộ kia. Cái phạm vi, cái cái cái cái phổ mà mình chọn lựa nó rộng, nghĩa là mình có phước.
[26:25]Còn cái chọn lựa của mình nó hẹp, nghĩa là mình thiếu thiếu phước. Nên ta có một định nghĩa có tính hàn lâm, có tính học thuật, có tính chuyên sâu, mà vì người có phước hay không có phước nghĩa là sao? Người có phước là người
[26:47]được nhiều chọn lựa, chỉ vậy thôi. Còn người ít phước là gì? Là người không có không có nhiều chọn lựa, vậy thôi.
[26:59]Rồi bây giờ vậy, trong cái lớn lên chút xíu, cái nói:
[27:08]"Mai nữa con học rồi con không biết nữa con đi ngành gì, không biết chọn ngành gì."
[27:14]Cái nói ngồi cái nó nó nói nếu như con học được mấy điểm? "Dạ, vừa rồi tốt nghiệp dạ vừa rồi con bốn điểm rưỡi năn nỉ được năm điểm thì cho qua." À, nếu điểm con thấp quá thôi có cái ngành này, ngành vệ sinh môi trường đó con, ngành đó con lựa được, ngành đó họ lấy điểm thấp. Chứ còn lựa cái ngành khác không được, vì sao? Vì điểm thấp quá. "Ủa, mà vệ sinh môi trường nghĩa là làm cái gì?" "Đi quét rác ngoài đường á con." Đó vậy thôi. Tại điểm thấp quá, mình không có được nhiều chọn lựa. Còn nói: "Con tốt nghiệp nhiêu?" "Dạ, con tốt nghiệp mười điểm." Thì thôi con có quyền lựa nè, này là bác sĩ nè,
[27:50]kỹ sư nè, lập trình máy tính nè, nè phim, tin, truyền thông nè, đó ta có nhiều ngành đó, con muốn lựa gì đó con lựa. Tại vì điểm mình điểm mình rộng, điểm mình lớn, cao quá, mình được nhiều chọn lựa ngành học. Còn điểm thấp quá rồi phải năn nỉ ông thầy ổng thương tình ổng cho thêm nửa điểm đậu thì ta có một cái ngành một là vệ sinh môi trường, đi hút hầm cầu, rồi quét rác này kia, vậy thôi, hết rồi. Đó là phước ít, cái sự chọn lựa ta nhỏ dần, hẹp dần lại, rồi vậy thôi. Rồi bây giờ cũng vậy, trong cái cuộc đời của ta
[28:30]Ta ngồi nói chuyện với nhau là cũng một quá trình chọn lựa. Ta ngồi ăn chung một bữa cơm với nhau, nói chuyện với nhau, thực sự là một quá trình chọn lựa. Ta lựa bạn nào để nói chuyện, ta lựa mâm nào để ngồi cùng và ta lựa cái lời nào để nói với nhau cũng là lựa chọn. Cái người ngu á, cái sự chọn lựa rất là ngu. Khi nói chuyện với người ta á, ta công kích người ta, làm mít lòng người ta, khoe khoang mình, chê đầu này, bai đầu kia, là cái lựa chọn rất là ngu. Nói ra lời nào là tổn phước cái lời đó. Ví dụ nói: "Trời, em buồn quá, cái bữa bữa hôm qua cái em vậy mà thằng kia nó chê em xấu." Cái thế thấy mình mới góp ý, mình lựa một lời mình góp ý:
[29:25]"Ờ vậy mai em đón đường em đánh nó cái đi." Đó là một cái chọn lựa hết sức là ngu xuẩn, xúi cho người ta ghét nhau, người ta đánh nhau và bản thân mình sao? Hết phước luôn. Cách nói chuyện đó, cách chọn lựa lời lẽ đó làm cho cuộc đời của ta đi vào cái gì? Đau khổ thêm vì chỉ tạo nghiệp. Còn nếu mình hiểu đạo, mình lựa lời mình khuyên, nói: "Thôi, em em nhịn một chút đi cho vui, mình cứ khởi tâm từ bi vì người ta cũng ngu si, nên họ có cái cách nói nó nó bỗ bã. Thôi mình tha thứ, mình biết đạo mình là con Phật rồi, mình nhẫn nhịn đi, bỏ qua. Rồi từ từ rồi mình khuyên nhủ họ." Đó là ta lựa cái lời
[30:07]nói có đạo lý để chia sẻ, truyền đạt và làm tăng trưởng cái đạo đức của của cái người đối thoại với mình. Đó là ta lựa lời. Mà chọn mà cái lựa lời quan trọng lắm ha. Vì trong giây phút á, cái đầu của ta hoạt động như cái máy vi tính á. Khi nói chuyện qua nói chuyện lại, có khi nói cho vui, có khi nói qua chuyện bàn chuyện làm ăn, có khi nói qua chuyện nhận định, đánh giá, hay là phán xét. Ta phải lựa cái lời nào mà hễ mỗi một lời nói ra đều đem lại thiện pháp cho người khác, đó là ta lựa một cách có trí tuệ. Còn mà ta lựa lời ta nói nói cho đã cái nư của mình, đã cái tâm, đã cái tham, cái sân,
[30:55]cái si của mình, rồi bất kể người nghe có cái ảnh hưởng gì trong tâm lý họ thì kệ, không cần biết, không cần quan tâm. Tức là ta nói cho người khác giận lên, ta nói cho người khác tự ái lên, ta nói người khác còn ngu luôn, ta nói người khác mất đạo đức luôn. Đó là cái bởi vì ta làm sao? Ta ngu trước, ta không biết lựa lời. Và trong cái cuộc sống này, mỗi một sự tiếp xúc mà ta đã lựa sai đối tượng, rồi bây giờ thôi, lựa sai đối tượng rồi, khi nói chuyện, nói chuyện lại lựa sai lời thì nghiệp cứ chồng chất chồng chất trong suốt cuộc đời của mình. Hai vợ chồng với nhau cũng vậy. Trong cái đời sống hôn nhân gia đình vậy,
[31:36]vợ chồng nói chuyện với nhau thể nói rồi làm gia đình êm ấm, hạnh phúc hoặc là cứ giận mà nói cho đã cái giận rồi gia đình tan nát, tan vỡ hết. Cứ mỗi một lời nói ra cái làm cho mình mất cái giá trị, người chồng họ coi thường người vợ, người vợ họ coi thường người chồng. Họ sống với nhau chỉ bởi vì cái gì đó, bởi vì cái gì đó tào tào lao, bây giờ bỏ nhau không được thì ráng mà sống. Nhưng sống bên cạnh nhau mà coi thường nhau thì cuộc sống có hạnh phúc không ạ? Có tình yêu không ạ? Không. Tình yêu chỉ có khi có sự kính trọng với nhau. Rồi vợ cha mẹ đối với con cái cũng vậy, nói không biết lựa lời, nói cho đã cái tức giận của mình, nói bừa bãi.
[32:17]Con cái bây giờ nó có học mà, nó biết hết, nó biết nhận xét bố mẹ. Mặc dù cái đạo lý thì nó vẫn phải thương kính bố mẹ, nhưng trong lòng nó thẳm sâu có cái sự coi thường. Con cái coi thường bố mẹ, nó không nói ra thôi. Vì đạo lý, vì nó không nói ra thôi, nhưng trong lòng nó cũng giảm sự kính trọng, gia đình cũng mất hạnh phúc. Còn nếu người cha mẹ biết lựa lời nói chuyện với con cái cẩn thận, nhiều khi thấy nó sai á, nhưng không phải sai rồi mình cứ quát tháo lên. Nói: "Sao bữa nay mày bỏ học? Mày mày..." chửi bậy chửi bạ lên, thì nó đã sai một cái rồi, mình lại sai hơn nó bằng cái chửi bậy, không biết lựa lời để nói chuyện, thì chỉ làm cho gia đình sao?
[32:58]Cái giá trị cứ đi xuống dần, xuống dần, gia đình như cái địa ngục. Đó là cái ta không biết lựa chọn. Và tại sao ta không biết lựa chọn? Tại vì ta ta không có trí tuệ.
[33:14]Rồi bây giờ chọn cái giáo pháp để tu cũng vậy. Cứ nghe ai nói ở đâu hay hay, linh linh là chạy tới mà không có phán xét. Nói: "Trời, cái miếu đó linh lắm nha. Hồi trước tôi bữa tôi bệnh quá chừng, tôi lại tôi cúng nải chuối cái tôi về tôi hết bệnh." Cái câu chuyện của một cái bà đó nói rất là sơ sài, không hề có dẫn chứng, không hề có chứng cứ. Bà bệnh bữa nào? Tôi không thấy. Bà bệnh gì? Giấy đi khám bác sĩ đâu? Trị thuốc gì? Rồi bữa bà đi khấn bà cúng nải chuối bà nói với ai, có ai thấy bà không? Bà về bà cứ đồn bậy. Rồi bả bả nói câu chuyện rất là bâng quơ mà tin liền, tin liền cũng chạy lại xúm nhau lạy lục cái
[33:51]miếu đó để cầu cầu số đề hay cái gì đó. Đó là ta dễ tin vô cùng, mà không có cái chọn lựa, không có cân nhắc. Không biết cái người đó nói thật hay không, hoặc nói: "Ồ, ông thầy đó hay lắm nha. Ổng ổng ổng ổng lại ổng mình mà bị vong, bị gì, oan gia trái chủ gì, ổng lại ổng cúng cái hết liền." Chỉ nghe một cái người nào nói tầm bậy tầm bạ là tin liền, không kiểm chứng, không đòi chứng cứ, không biết thực hư, cực kỳ dễ tin. Mà người dễ tin là người sao? Ngu. Nói thì giận, cái người dễ tin là người ngu. Nên cái một cái người khôn là người gì? Không có tin liền. Ai nói không có tin liền. Kiểm chứng lại, kiểm tra lại, đánh giá coi cái lời nói đó bà đó nói thật bụng hay
[34:35]là bả nói có sắp xếp, có tổ chức, có gài bẫy, có móc nối, có câu móc ở trỏng? Bà đó nghe ai bà đồn lại hay là chính bả, mà có thật hay không, kiểm tra bao nhiêu chứng cứ mới tin. Chứ còn ai nói cái tin liền cũng là một loại mình mình vô minh, một loại mình ngu si. Bây giờ ví dụ người ta lớn lên chút xíu, đầu ta có ý thức, người ta hiểu một điều rằng là trong cái cuộc đời này nó không phải chỉ có tiền bạc, có vật chất, có danh vọng, mà ta còn có cả cái tâm linh, có thần thánh ở trên cao nữa. Chết rồi không phải là hết. Ta phải biết chuẩn bị cho cái tương lai của mình ở đời này và những đời sau.
[35:15]Ta phải làm điều gì cho có phúc để tránh tội. Lớn lên chút bắt đầu ta biết điều đó. Bây giờ ta tìm một người để nương tựa tu hành, nhưng mà nghe ai giới thiệu đâu cũng tin hết là chết, là không có cái sự chọn lựa của trí tuệ mà dễ tin. Rồi chọn sai thầy rồi ông thầy ổng dắt đi tầm bậy luôn, rồi ổng sai rồi mình cũng sai luôn. Một lúc nào đó thầy sẽ giảng lại cái bài "500 kiếp chồn" của cái ông già mà bị đọa làm chồn 500 đời. Ta sẽ thấy nhiều cái góc khuất quanh cái câu chuyện đó và cái điều sai lầm của ông già chồn đó tới ngày nay ta vẫn còn, chưa hết đâu. Vẫn còn nhiều người bị lắm á, chưa hết đâu.
[36:00]Rồi bây giờ vậy, tại sao ta phải chọn lựa, cân nhắc mỗi một lời nói, mỗi một hành động, mỗi một đối tượng, mỗi một pháp môn? Tại sao ta phải chọn pháp môn tu cho đúng? Tại sao ta phải chọn vị thầy cho chân chính? Tại sao ta phải chọn bạn đồng hành để đi với cái cuộc đời, trong cuộc đời và trong cái sự tu hành của mình? Tại sao ta phải chọn từng hành động để làm làm sao cho đúng nghiệp, đúng nhân, tạo thành thiện pháp? Tại sao ta phải lựa chọn từng cái lời nói để trao đổi, trò chuyện với nhau? Mấy cái con chim này hư quá đi à. Buổi sáng không hót, giờ trưa người ta đang thuyết pháp đi hót. Có ai biết nói tiếng chim không?
[36:39]Nói nó đi. Hay là nó nghe mình nói nó vui cái nó nói theo á kìa? Cười quá.
[36:50]Tại sao ta phải cẩn thận khi lựa chọn?
[36:54]Bởi vì nó thành cái nghiệp cho tương lai. Thế tại sao ta phải quan trọng tương lai mà không quan trọng trong hiện tại?
[37:07]Tại vì có nhiều cái ông gọi là thiền sư á, kêu mình lúc nào cũng phải an trú trong trong hiện tại. Nhưng mà khi ta chọn lựa, ta cân nhắc mỗi một hành động của mình thì là ta đang nhắm tới tương lai chứ ta không có để ý tới hiện tại. Tại sao vậy? Tại sao ta phải cân nhắc chọn lựa từng chùa, chọn lựa chọn thầy, chọn lựa từng cuốn sách để đọc, chọn lựa bạn đồng hành, chọn lựa nghiệp nhân, chọn lựa từng cái lời nói, thậm chí chọn lựa từng cái món ăn của mình? Vì sao vậy? Vì ta sống cho sống cho tương lai.
[37:45]Ăn một món để ít tiếng đồng hồ sau ta khỏe mạnh, hay ăn một món ít tiếng đồng hồ sau lăn quay ra bệnh liền. Nên khi ta chọn lựa lựa món ăn là ta đã chọn lựa cho một cái tương lai. Ta ăn cái món này để khỏe mạnh tới mấy tháng sau, ta ăn cái món này để mà chậm lão hóa để mà 70 tuổi mà nhìn vẫn như là, 71 tuổi mà nhìn vẫn như là 17 tuổi. Đó, nghĩa là mình chọn lựa, chọn lựa thức ăn. Tất cả như vậy.
[38:19]Giống như thầy vậy đó, 85 tuổi mà nhìn giống như là 95 tuổi là vậy đó. Biết chọn lựa thức ăn. Thì mỗi cái ta chọn lựa, mỗi một lời ta nói, mỗi một người bạn ta đi theo, mỗi một hành động ta làm là vì tương lai.
[38:39]Mà cái tương lai đó là ngắn hay dài? Ngắn hay dài tùy trí tuệ của ta.
[38:51]Ví dụ bây giờ có cái người đến họ, họ mượn nợ mình. À. Họ mượn nợ mình. Họ đến họ mượn nợ mình, ví dụ như mình dành dụm đâu được 50 triệu để tính làm gì đó, cái họ nói nghe nó ngọt quá, mình đưa 50 triệu cho họ. Mượn xong cái tới đúng ba tháng họ không trả. Gọi điện thoại cứ cúp máy. Điện thoại, cái điện thoại của bạn vừa gọi ở ngoài vùng phủ sóng. Vui lòng gọi lại sau. Gọi hoài không được. Thì ta làm sao?
[39:28]Ta có hai chọn lựa. Một là mình thuê cái công ty đòi nợ thuê đến mà tạt sơn vô nhà người ta, quăng nước mắm nhà người ta để đòi nợ, đòi cho được 50 triệu. Hai là xí cô hồn luôn.
[39:47]Có không? Mỗi một chọn lựa nó đi tới tương lai của ta đó. Ví dụ ta chọn lựa đòi nợ quyết liệt thì luật pháp thì cho phép thôi, họ mượn họ giao ước rồi họ trả thì họ phải trả, bổn phận họ phải trả nhưng họ không chịu trả. Và ta quyết đòi, mà có khi ta cũng đòi được. Lúc đó là cái họ nợ quá, lúc đó họ cũng họ cũng chạy vạy đầu khác, họ cũng mượn đầu khác lại họ trả cho ta, là xong. Rồi ta với họ cũng hết ân tình. Lúc lấy tiền thì rất là vui nhưng mà khi mà lấy, lúc mà họ, ta giao tiền cho họ mượn thì rất là vui vẻ, nhưng mà khi mà đòi lại thì rất là rất là căng thẳng, mệt mỏi, khó khăn, tình nghĩa là cũng hết luôn từ đó luôn.
[40:32]Đó là cái cuộc đời này đó là như vậy. Và ta cũng chọn lựa, ta chọn lựa là ta sẽ đòi cho được cái 50 triệu đó, có khi trả bớt cái phí cho cái bên đòi nợ thuê sau đó, và ta cũng chấp nhận tình nghĩa mất luôn. Đó là sự chọn lựa của ta đối với người mượn nợ hết luôn. Hoặc ta chấp nhận thôi họ không trả được thì thôi, mình cũng không đói, không chết, cứ cho luôn. Thì cái chuyện mà ta không lấy lại nợ bây giờ nó ảnh hưởng tới 200 năm sau.
[41:09]Trong cái luân hồi này, cái người mà mắc nợ ta 50 triệu, 200 năm sau gặp lại nhau ở một kiếp khác vẫn rất là tình cảm, vẫn rất là vui vẻ. Nhưng mà họ phải làm sao? Họ phải trả nợ mình, trả nợ bằng cách khác. Mà lúc đó mình là người đã có đạo lý rồi, có tu hành rồi, mình bắt họ phải trả nợ bằng cái gì? Bằng cái tu hành, bằng cái làm những điều thiện. Và đó là hai chọn lựa: Một, đòi cho bằng được bây giờ, cắt đứt hết tình nghĩa luôn, mà vì họ cũng đang khó khăn, khi họ mượn của mình là họ đã hết đường đi rồi, và tới đừng có hòng họ trả. Lúc đó đã không có tiền để để ý mà chỉ mượn nợ thì họ hết đường đi rồi.
[41:55]Nhưng ta quyết đòi cho bằng được, theo luật pháp ta đòi rồi cắt đứt tình nghĩa luôn, là xong. Rồi sau này cái mà ta làm căng để đòi cho họ đó, nó cũng là một quả báo của ta ở tương lai đó. Lúc nào đó ta cũng rơi vào cái tình huống bế tắc, cũng bị đòi nợ dữ dội. Hoặc ta chọn lựa cho họ giựt, 200 năm sau gặp lại ở một kiếp nào đòi lại, nhưng ta đòi lại bằng cái gì? Bằng thiện pháp, bắt họ phải tu, bắt họ phải làm điều phước. Và cái phước của họ làm ta hưởng rất là nhiều ở trong đó, tình cảm không mất với nhau. Tại vì ta không có làm căng thẳng nên tình cảm không mất, họ gặp lại họ vẫn vui với ta.
[42:33]Nhưng mà họ phải nghe lời ta. Cho nên mỗi một cái chọn lựa của ta là một ảnh hưởng của tương lai, mà tương lai dài hay ngắn? Dài hay ngắn? Dài hay ngắn tùy, tùy tâm hồn ta, tùy trí tuệ của ta. Có những câu chuyện vậy có những quyết định của ta vậy nó đem cái quả báo đến 5 năm sau, 50 năm sau, có những cái phần quả báo tới 500 năm sau ta mới trả quả báo đó.
[43:04]Vì vậy ta chọn lựa, mỗi một hành vi trong cuộc đời này là một sự chọn lựa. Cái quả báo của nó sẽ tới dài hay là là ngắn, tất cả đều có cái nghiệp và cái quả.
[43:19]Và bây giờ vậy ta đủ trí tuệ để nhìn vượt thời gian ra tới cả nghìn năm sau hay không? 1.000 năm trôi qua rất là nhanh. 1.000 năm trôi qua rất là nhanh. Thấy như vậy, ta ngồi đây với nhau vậy ta đã đi trong luân hồi không biết bao nhiêu triệu năm, bao nhiêu tỷ năm rồi. Rồi bây giờ ngồi đây, cũng còn ngồi đây, chưa có gì đặc biệt cả. Vì sao? Vì ta có nhiều chọn lựa sai lầm quá. Cứ lên rồi xuống, lên rồi xuống mãi. Còn những vị thánh là họ có những chọn lựa đúng, họ đi lên luôn. Họ vượt thoát khỏi trần ai, khỏi sinh tử, khỏi luân hồi luôn. Còn ta có những chọn lựa sai lầm, cứ lên rồi xuống, lên rồi xuống rồi,
[43:57]bây giờ vẫn còn ngồi đây, nhìn thấy nhau là ta có nhiều chọn lựa sai lầm. Rồi bây giờ hỏi lại cái câu này: Khi ta cân nhắc cái chọn lựa là ta chọn cho tương lai, mỗi một hành động của hiện tại là một quả báo của tương lai. Vậy là ta, khi ta cân nhắc chọn lựa tức là ta sống cho tương lai, tại sao ta lại sống cho tương lai? Tại sao ta không sống cho hiện tại?
[44:39]Tại vì tương lai rồi sẽ trở thành hiện tại.
[44:48]Cho nên ta sống cho tương lai thực sự chính là ta đang sống cho hiện tại. Còn ta nói ta an trú trong hiện tại, trong tích tắc cái hiện tại đó trở thành quá khứ liền. Mỗi một lời nói vừa ta vừa nghe qua trỏ trở thành quá khứ, trở thành quá khứ liền, trôi qua liền, trôi qua liền. Cái hiện tại không có. Còn ta cân nhắc nhìn cho tương lai cũng chính là cân nhắc cho hiện tại, vì cái tương lai đó sẽ trở thành hiện tại. Đó là lý do mà ta đi tìm sự chọn lựa đúng nhất trong mỗi một lời nói, mỗi một hành động của mình, vì cái điều đó trở thành quả báo đón chờ ta ở tương lai, nghĩa là cái tương lai đó sẽ trở thành hiện tại của ta.
[45:40]Nhưng tại sao ta thường hay chọn lựa sai lầm? Thì có một cái cô gái đó về khóc lóc, nói với bố mẹ: "Con thương anh đó. À con chọn anh đó làm chồng." Bố mẹ nói: "Thằng đó nó có cái gì tốt, con nói ba nghe coi?" "Con cũng không biết, con thấy thương
[46:05]à." "Ba thấy thằng đó chả được cái gì cả. Tối ngày nó bê tha đi đầu này đầu kia, ăn nói thì tào lao, tầm bậy tầm bạ." Thấy nó nói: "Ảnh manly, nhìn manly nam tính." "Chỉ có cái đó thôi hả? Rồi nữa con rồi nữa con đem cái manly nó ra con bán lấy tiền con ăn được không?" Nói: "Con không biết, con yêu, mà yêu là tất cả." Nó chọn lựa đó. Ở đây có ai chọn lựa giống vậy không cà? Nói vậy có đụng chạm ai không cà?
[46:40]Tại sao ta chọn? Tại sao ta chọn cái người yêu để lấy làm chồng? Bố mẹ ta không đồng ý, mà tại sao ta quyết tâm lấy cho bằng được? Tại sao?
[46:56]Cái gì đã can thiệp vào sự chọn lựa của ta?
[47:07]Ba cái yếu tố nó can thiệp vào sự chọn lựa của ta: Một là nghiệp, mắc nợ cái thằng cuốc đột đó, giờ phải thương nó để mà hầu hạ, làm vợ nó, trả cho nó. Hai là cái gì? Hai là cái ngu, không có trí tuệ, nhìn nó không thấy rõ cái nhược điểm của nó. Ba là cái gì? Ba là cái cảm tính của mình. Ba cái đó nó chi phối ta. Cái ta ham vui trong hiện tại, cái ta thích trong hiện tại, cái cảm tính trong hiện tại nó chi phối cái sự chọn lựa của ta. Và chính vì cái đó, chính vì cái cảm tính đó nó che mờ, ta không nhìn thấy ở tương lai. Ta không nhìn thấy cái con người đàn ông nữa, nữa sau này đẻ ra một đống con, nó dạy con bằng cách gì với cái lối sống của nó?
[48:00]Nó có cái gì để nó dạy con nó? Nó có cái kiến thức, nó có cái đạo đức, nó có cái bản lĩnh gì để nó dạy con nó không? Không, ta không nhìn tới lâu, ta không nhìn tới tương lai đó, mà ta chỉ nhìn thấy cái thích của mình trong hiện tại thôi. Rồi rồi cái với cái thích của mình trong hiện tại cộng thêm cái bản ngã ngu si lớn quá, ta bất chấp lời khuyên của bố mẹ, cứ lấy cho bằng được cái thằng đó. Đó là cái chọn lựa, cái chọn lựa ngu si của ta. Đó là một cái yếu tố mà ghê gớm nhất là cái cảm tính, cái mà ta thấy thích.
[48:40]Mà cái thích đó nó không có cái lợi cho tương lai nhưng ta chỉ cần biết ta thích là được, tôi thích là tôi làm, tôi thích là tôi đi, tôi thích là tôi nói. Cái người đó là người ngu nhất trên đời. Bây giờ có nhiều cái khẩu hiệu của mấy lớp trẻ hay nói câu đó: "Ta thích thì ta làm thôi." Đó là câu nói ngu nhất trên đời. Nên đứa nào mà mở miệng nói câu đó thì mình làm sao? Mình nên có một cái chọn lựa là là gì? Có một lời khuyên cho nó đừng có ngu như vậy nữa nha. Đừng có nói: "Ta thích thì ta làm thôi." Đó là cái câu ngu nhất trên đời. Cái thích đó là một trong những cái ngu. Nó ba yếu tố mà thúc đẩy ta có một cái chọn lựa sai
[49:23]lầm vì cái thích, cái ngu và cái nghiệp đời trước.
[49:30]Nghiệp thì đúng là khó khó cản được, nhưng cái thích vì cái ngu vì cái cảm tính là yếu tố ta có ta có thể chiến đấu được nhưng ta đã không chịu chiến đấu, mà chỉ trôi theo cái thích của mình. Nên bây giờ ta có những cái mà ta phải chọn lựa cho tương lai của mình tốt đẹp. Thứ nhất, ta cần sức khỏe chứ không phải cần bệnh tật. Thứ hai, ta cần phúc chứ không phải cần tội. Thứ ba, ta cần giác ngộ chứ không phải cần si mê. Thứ tư là ta cần ta là một người có giá trị trong cộng đồng, chứ không phải là ta ta tìm cái sự khinh rẻ của chúng sinh trong cộng đồng. Và cái thứ năm là ta cần cái gì? Ta cần ta đúng chứ không phải sai.
[50:28]Đó là những điều mà ta phải chọn lựa. Trở lại về cái ta cần sức khỏe chứ không phải bệnh tật nghĩa là làm sao?
[50:40]Ta phải chọn cái lối sống, cái sự luyện tập, cái sự ăn uống để làm sao cho có sức khỏe chứ không phải để xảy ra bệnh tật. Ví dụ như sư bác của chúng ta
[50:55]cũng vì lao tâm khổ tứ mà bị bệnh bị bệnh đường huyết, cũng mà đấu tranh rất là vất vả để có thể mà duy trì mà làm việc Phật sự. Chứ nếu với cái cái đầu óc của sư bác, cái tâm trí của sư bác mà khỏe mạnh hơn bây giờ thì sư bác làm rất nhiều điều lợi cho Phật pháp. Mà cái chính cái sức khỏe làm sư bác bị hạn chế. Đôi mắt của sư bác bây giờ rất là khó nhìn thấy, vì lượng đường trong máu nó lên cao rồi cái làm nhãn cầu bị đục đi, khó nhìn thấy. Nhưng mà cái đầu còn rất là sáng suốt, rất là tỉnh táo, còn chỉ đạo nhiều điều rất là nóng bỏng, rất là khốc liệt, rất là giỏi nhưng mà rất là trí tuệ. Nhưng mà nếu mà sư bác không có bị cái hạn chế về sức
[51:40]khỏe, sư bác đã làm được nhiều việc lớn hơn nhiều. Thì chúng ta cũng vậy, nếu chúng ta khỏe mạnh mà với cái đạo tâm của mình như hiện nay, ta làm được rất nhiều điều có lợi cho đời, cho đạo, cho Phật pháp, cho dân tộc, cho chúng sinh. Hiểu như vậy rồi vậy ta cố gắng mình ăn cái món gì để được sức khỏe chứ đừng để trở thành bệnh tật, đừng vì ngon mà ăn, mà phải vì cái gì? Vì khỏe mạnh mà ăn. Đa phần chúng ta vậy, vì ngon mà ăn. Cả cái thế giới này đều vì ngon mà ăn. Ăn cho ngon, nấu cho ngon, lựa món nào ngon. Tất cả chúng ta đều bị cái động cơ là ăn thì phải ngon. Và đều ngu. Còn cái người có trí tuệ rồi,
[52:36]leo lên mâm cơm nhìn liếc qua một cái lựa cái món nào đem đến sức khỏe thì gắp, không có khờ dại mà lựa món ngon, trong đầu cũng lựa món ngon mà lựa cái món nào có sức khỏe, đó là sự chọn lựa của trí tuệ.
[52:52]Rồi ta ăn nhiều hay ăn ít cũng là sự chọn lựa của trí tuệ, chứ không ăn cho nó đã thèm, không ăn cho nó thỏa thích, mà ăn vì sức khỏe mà ăn.
[53:06]Trong đời sống cũng vậy, khi nào ta đi ngủ, khi nào ta thức dậy, khi nào ta tập luyện, khi nào ta tắm rửa, đều có cái sự tính toán chọn lựa cẩn thận để sao cho khỏe mạnh, chứ không có thấy bộ phim hay quá, ừ thì thông cảm coi luôn tới 4:00 sáng. Coi luôn tới 4:00 sáng rồi cái chút nữa phải dậy tại vì sáng mai là có công việc phải đi họp, đi hành thì ngủ được có 3 tiếng đồng hồ thôi rồi phải lật đật dậy. Thì hôm đó giấc ngủ bị thiếu, ảnh hưởng tới tim liền. Mà hễ ảnh hưởng đánh tới tim rồi, nó đánh vô tới tuyến tụy, vô tiểu đường liền, đánh xuống tới thận, suy thận luôn. Chỉ vì chỉ vì gì đấy? Mấy cái phim dài tập.
[53:51]Cho nên cái phim dài tập rất là nguy hiểm. Ở đây có ai ghiền phim dài tập của Hàn Quốc không? Có không? Đấy, nên ta vậy, ta chọn lựa sức khỏe chứ không chọn lựa bệnh tật, và đừng để cho cái tâm ham thích của mình nó điều khiển mình. Mình phải lễ Phật, phải tu hành để có cái phước và có cái trí tuệ mình điều khiển sự chọn lựa của mình. Luôn luôn chọn lựa cho đúng, luôn luôn chọn lựa cái điều mà đem đến sức khỏe. Cũng vậy, tới cái giờ đó rồi cái mình ẹo qua ẹo lại, nhưng mà thật ra nên tập thể dục, nên đứng lên tập, nên đá 50 cái nha, nên đánh chỏ nha, tập khí công, nội công bí pháp, chạy khinh công hành pháp
[54:38]theo hơi thở để cho tích lũy được cái nội lực, tích lũy được sức khỏe mà mà mà đỡ cực cho mọi người. Khi mình khỏe mạnh thì đỡ cực cho mọi người chung quanh mà mình còn có sức khỏe để làm bao nhiêu điều điều thiện, để tu hành và để làm phước. Còn ta yếu xuống một cái rồi kéo theo bao nhiêu hệ lụy, mình không cống hiến được mà phải ngồi đó chờ người ta phục vụ rất là rất là vất vả. Mà không biết mình có phước được nhiều hay không. Đó, nên vì mọi cái chọn lựa vậy. Rồi một cái chọn lựa thứ hai nữa là ta chọn phúc chứ không phải chọn điều điều tội. Mỗi một điều nói ra với ai đều thắp dậy trong lòng họ
[55:22]cái thiện pháp, cái cái đạo đức, chứ đừng nói để mà kích động cái tham, sân, si, hơn thua của người đó. Nghĩa là ai tới gần mình đều phải trở thành người có đạo đức, bởi vì sao? Bởi vì mình sống có đạo đức, khuyên dạy mọi người có đạo đức và mình thường làm những điều thiện, và mình làm điều thiện cho mình và làm gương cho người khác thấy. Lúc nào cũng cẩn thận điều phúc và điều điều tội. Lúc nào cũng chọn lựa, cân nhắc cái nhân quả mà nên nói gì, mà nên làm gì.
[56:01]Ví dụ như giờ mình thấy con đường hư thì cái việc chọn lựa của một người Phật tử là tìm cách sửa con đường đó lại, để cho người ta đi được an toàn. Đó là mình chọn lựa điều phúc chứ không phải ngồi đó nói: "Không, cái này là của trách nhiệm ai không phải của tôi." Bỏ mặc và mình chấp nhận người ta đi tới cái chỗ đó người ta dằn, bị té, mình tỉnh bơ và mình đổ thừa là: "Cái này cái cơ của nhà nước lo chứ không phải tôi lo." Đó là mình chọn điều tội. Khi mình trước mắt mình, mình thấy cái điều đó là một cái điều nguy hiểm nhưng mà mình không có ra tay là mình đã chọn cái điều điều tội. Có một lần hôm đó thầy đi ra ngoài Bắc vậy,
[56:44]đi đến một cái vùng Sóc Sơn, đi con đường rất là đẹp, tới khúc đó có một cái hố sâu, qua khỏi hố sâu đó thì con đường đẹp trở lại. Cái mới hỏi mấy người dân: "Ủa, sao kỳ vậy? Ai làm đường mà cứ để cái khúc hố này?" Nói: "Dạ, vì đây là hai cái công ty nhà thầu khác nhau, thì cái nhà thầu đó họ theo cái hợp đồng họ làm là ông này làm 10 cây số, ông này làm 10 cây số và họ đo bằng máy, họ đo chính xác đúng 10 cây số tới ngang đây. Ông kia đo 10 cây số đúng ngang đây, còn cái hố 5m này không thuộc của ai nên không ông nào chịu làm hết. Và hai nhà thầu đều rút lui và nói mình đã hoàn thành hợp đồng,
[57:24]còn cái 5m đó dứt khoát không ai chịu làm và người dân đi tới đó rất khổ sở." Thế là thầy đành thôi bắt đầu là đi đi đi tìm xe thuê, đi tìm đất mua. Nguyên cái ngày hôm đó là cứ mua đất, mua xe đổ rồi lấp đầy cái hố để nối hai cái con đường trở lại, để cho người ta đi không nguy hiểm. Vậy thôi. Trong cuộc sống này cũng vậy, mỗi khi ta muốn làm điều thiện thì ta phải vất vả, còn mỗi khi ta muốn làm điều tội nhiều khi không cần làm gì, cái tự nó cũng thành tội nữa. Thấy con đường hố gà, người ta đi qua lại kệ người ta, không cần làm gì, ngay lập tức ta thành tội liền. Vì cái điều sai lầm nó hiện trong mắt mình,
[58:08]mình không thấy thì thôi, mình thấy mà không làm gì, ngay lập tức tội nó xuất hiện liền. Hoặc là mình nhìn thấy một cái người họ đi lên cầu mà đi với dáng điệu buồn bã
[58:25]Mình cũng nghi nghi. Nói mặt buồn buồn mà đi lên cầu, nghi, nhưng rồi mình đi luôn. Mình đi luôn sau chiều đó mình đọc báo thấy có một cô gái lên cầu nhảy cầu tự tử chết mất. Mà nó lọt vô mắt mình rồi thì thành có thành tội chưa? Thành rồi, tại vì mình thấy. Nếu mình không thấy thì không có tội, nhưng lỡ lọt vô mắt mình rồi mà mình bỏ qua nên mình đã thành một chút tội trong cái dòng luân hồi này. Chứ nếu lúc đó mình thấy cô đó mẹ vẻ mặt buồn bã mà có đi lên cầu, mình hơi nghi nghi chịu khó dừng lại. Vì làm phước gì cũng cực hết trơn á. Chịu khó dừng xe lại, chạy theo, nắm áo cổ hỏi. Biết đâu mình đã cứu được một mạng người.
[59:12]Nhưng mình lười đi xe thường thường ta có cái quán tính đi xe thích đi luôn cho rồi, ít thích dừng lại. Nhưng vì ta thích đi luôn cho rồi cho nó tiện việc mình có một mạng người đã chết mà trước đó lọt cái cảnh đó lọt trong mắt mình rồi, thành ra mình mang tội lây. Nếu không lọt mắt mình thì mình không có tội. Trong cuộc đời này cũng vậy, ta nhìn thấy bao nhiêu cảnh khổ lọt vào mắt mình mà mình không làm gì hết. Cái tội nó cứ chồng từ ngày này qua ngày kia, bởi vì biết bao nhiêu điều sai lầm lọt vào mắt mình mà mình không làm gì. Nói, "Cảnh khổ đầy trên cuộc đời này mà cái gì lọt vào mắt mình mình cũng
[59:50]làm hết thì chịu không nổi thầy ơi." Câu nói đó cũng rất là đúng. Ngoài hết khả năng thì thôi nhưng mình phải làm cái đã. Trong đầu mình phải có cái chọn lựa là phải can thiệp vào nỗi khổ của người khác, làm cho người ta bớt khổ, làm cho người ta bớt sai lầm. Bớt khổ là cái ngọn, bớt sai lầm mới là cái gốc. Nên mọi điều lọt trong mắt mình rồi, đừng để cái điều sai lầm xuất hiện. Ví dụ như ta thấy vậy, thấy một cái người họ tu hành mê muội, sai lầm, mình nói, "Thôi kệ, tự do tín ngưỡng, ai muốn làm gì đó làm." Rồi cái người đó sau này họ chết, họ bỏ thân họ đọa luôn làm súc sinh luôn. Thì có nghiệp mình một phần ở trong đó,
[1:00:37]tại lúc mà họ tu sai mình có thấy và mình có khởi cái ý nghĩ kệ họ. Cái ý nghĩ kệ họ đó nó theo mình mấy chục kiếp sau. Mình sa phạm hết sai lầm này tới đau khổ kia mà không lý giải, không biết tại sao. Chỉ bởi vì cái chữ kệ họ khởi lên trong tâm mình. Chứ nếu lúc mà mình thấy họ sai mình không có kệ, mình tìm cách tiếp cận để khuyên nhủ, giúp họ đi cho đúng với Chánh pháp, giúp họ tin sâu nhân quả, đừng có mê tín nữa. Có khi vậy cuộc đời họ vượt lên và mình cũng phước mình tăng lên trong rất nhiều kiếp sau. Nên ở đây vậy, cái chọn lựa thứ nhất là sức khỏe, chọn lựa thứ hai là cái phúc để tránh cái tội,
[1:01:24]mà cái phúc để tránh cái tội thì vô số điều trong cuộc đời này mỗi khi nó lọt vào mắt ta, lọt vào tai ta. Nhớ cẩn thận điều đó vậy. Cái chọn lựa thứ ba của ta là chọn lựa giác ngộ chứ không phải si mê.
[1:01:42]Si mê là cái gì? Là chấp ngã, là tự cao, là tham lam, là cảm tính, làm theo cái yêu thích. Còn giác ngộ là cái gì? Giác ngộ là cái gì mà ta hướng về vô ngã, không có cái ta, không sống vì mình, không sống cho mình, mà sống là vì cái đạo đức của người khác, vì giác ngộ của người khác. Cái gì ta ham thích, kiểm soát nó dừng lại vì cái khi cái ham này nó sai, dừng lại. "Thế ta không sống theo cái ham thích của mình thì cuộc đời này còn gì có ý nghĩa?" Cuộc đời này nó chỉ có ý nghĩa khi ta sống vì người khác. Mà vì người khác là vì cái gì? Không phải vì cái tham của người khác, không phải vì cái vui của người khác.
[1:02:32]Nhớ như vậy. Vì người khác tức là vì cái đạo đức của người khác, vì sự giác ngộ của người khác. Chớ không phải là giống như cha mẹ là, "Tôi không sống là tôi nói đâu, tôi có gia đình, tôi con cái, tôi sống vì vợ vì con tôi thôi." Câu nói nghe rất là hay nhưng chứa đầy sự sai lầm. Là sao vậy? Tức là ông này rất là vì vợ của ổng, vợ muốn gì cũng được hết thì ông này ở trong hội sợ vợ. Rồi thứ hai là, "Tôi chiều con tôi, tôi thương con tôi, tất cả là vì con tôi." Tức là ông này không biết dạy con, con muốn gì cũng được hết, con nó sẽ hư luôn. Cái câu nói ẩn chứa một điều sai lầm. Nếu ông nói câu này, "Tôi có vợ có con rồi,
[1:03:12]tôi chỉ làm sao cho vợ tôi có biết tu hành, con tôi biết đạo đức." Câu nói đó đúng. "Tôi bỏ hết niềm vui của riêng tôi. Tôi chỉ làm sao lo cho vợ cho con ấm no, vợ tôi biết tu, con tôi có đạo đức, nó thành người tốt để nó sống nó có giúp ích cho đời." Câu nói đó mới là câu đó là câu của sự giác ngộ. Còn mà mình sống theo cảm tính à, chỉ sống theo biết mình, càng ngày mình càng ngu, càng ngày càng tham, càng sân, càng si, đó là mình chọn lựa của sự si mê. Còn mình chọn lựa tới sự giác ngộ tức làm điều gì, tu điều gì cũng hướng về vô ngã, không còn có cái ta trên cuộc đời này nữa, ta không sống vì mình nữa.
[1:03:58]Ngồi thiền cũng vậy, khi lạy Phật cũng vậy, cũng không lạy cho mình mà lạy cho cả một cái tinh cầu này sẽ thành sự giác ngộ, Phật Pháp sẽ thành ánh sáng chiếu ngời cả cái thế gian này, chứ không cầu lợi cầu riêng cầu tư cho mình. Rồi khi mình làm một điều phúc giúp ai cũng vậy, mình giúp cho người đó không phải để cầu phúc sau này trở lại mình được trúng số gì hết, mà mình giúp cho người đó để kết duyên với người đó mà sau này hướng dẫn cho người đó tu hành. Tức là mỗi một ý nghĩ nhỏ, mỗi một hành động nhỏ của mình đều là vô vô ngã, không có cái gì vì ta hết, đó gọi là ta chọn lựa giác ngộ, không có chọn lựa cái si mê.
[1:04:39]Còn chọn lựa si mê là hễ nhúc nhích cái gì hết là vì mình vì mình hết, vì cái tham, vì cái ham, vì cái muốn, gì cũng của mình hết, đó là ta chọn lựa si mê. Mà chọn lựa si mê rồi là khổ đau trong ba đường ác, không có làm người đâu. Đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Còn ta chọn lựa sự giác ngộ, tức là chọn lựa hướng về vô ngã. Vậy khi ta tu cũng vậy, ngồi thiền cũng vậy, ngồi thiền là cũng hướng về mục tiêu vô ngã, làm sao để dừng hết mọi suy nghĩ, dừng hết mọi cảm tình, nhìn dừng hết mọi tâm thức, để cuối cùng tìm thấy cái chính mình, cái gốc của bản ngã, cho tới ngày bản ngã nó mất luôn. Đó, ta chọn lựa giác ngộ chứ không phải chọn lựa si mê.
[1:05:31]Vậy ta chọn lựa cái cuộc sống có giá trị, có ý nghĩa chứ không phải chọn lựa một cuộc sống mà vô nghĩa và không có giá trị, bị người ta khinh rẻ. Ta nói, "Dạ, con tu rồi con người ta kính trọng hay người ta khinh rẻ con đâu có cần." Câu nói đó nghe thì có vẻ tự tại nhưng nó sai lầm. Vì sao vậy? Vì ta vi phạm một cái nguyên tắc đạo đức là lòng tự trọng. Lòng tự trọng là gì? Tự là tự mình, trọng là kính trọng, vậy tự trọng là kính trọng mình, có phải không ạ? Sai. Về cái ngôn ngữ thì ta hay định nghĩa tự trọng là tự kính trọng mình, không phải, câu đó sai, định nghĩa đó sai. Chữ đó cũng không từ bên nước ngoài cho tới Việt Nam, self-respect.
[1:06:21]Cho tới bên dịch là tự trọng, ờ nó sai bét à. Tự trọng không phải là kính trọng mình, mà tự trọng có nghĩa là không làm điều sai để cho người khác xem thường mình. Tự trọng là vậy đó, cái định nghĩa nó dài dòng như vậy. Nghĩa là mình sống một cuộc sống đàng hoàng, đạo đức, có ý nghĩa, có giá trị và không để cho người khác coi thường mình. Còn khi người khác họ coi thường mình vì họ hiểu lầm thì kệ họ, đúng cái đó kệ, mình thanh thản chấp nhận cái sự hiểu lầm, không cần phải biện minh, không cần phải người ta nghĩ tốt mình, chỉ cần mình không làm sai thôi. Đây là cái sự tự tại. Nhưng vì mình làm sai mà người ta chê mình thì lỗi tại mình.
[1:07:10]Thì đây là mình vi phạm, mình không có cái tự trọng. Tự trọng nghĩa là mình không làm điều sai, không để người khác khinh thường mình. Còn mình làm điều đúng mà người ta vẫn hiểu lầm thì lỗi người ta chứ không phải lỗi mình. Còn mình làm sai mà người ta nghĩ xấu mình là lỗi mình, không phải lỗi người ta. Nên đây vậy, ta chọn lựa một cuộc sống có giá trị, có ý nghĩa chứ ta không chọn lựa một cuộc sống mà vô nghĩa và bị người khác coi thường. Ta xuất hiện giữa cộng đồng, giữa cuộc đời này cũng vậy, mỗi một lời nói, mỗi một cái hành vi phải làm sao thể hiện được đạo lý, được thiện Pháp để cho mọi người họ nhìn vào và họ không coi thường.
[1:07:57]Mà tại sao ta cần họ không coi thường? Bởi vì cái sự đánh giá của mọi người cũng là sự đánh giá của chư Thiên ở trên trời cao.
[1:08:08]Chư Thiên trên trời cao đánh giá ta sâu sắc hơn. Các ngài nhìn vào thấy nội tâm sâu thẳm của ta. Còn mọi người ở loài người này không nhìn được trong tâm ta, nhưng mọi người ở trong cái thế giới loài người này thì nhìn hành vi và lời nói của ta. Nên Đức Phật có một cái Tứ vô sở úy nghĩa là Ngài không bao giờ sợ hãi, lo lắng khi bước vào hội chúng dù là bước vào cả cái cõi Phạm Thiên. Trên cái cõi Phạm Thiên á, chư Thiên đông nghịt, vị nào vị nấy đều có thần thông rồi thân hình to lớn, đẹp đẽ, hào quang, nhưng khi Đức Phật xuất hiện Ngài bình an, tự tại, bởi vì sao? Bởi vì không ai có thể tìm thấy lỗi của Đức Phật cả.
[1:08:58]Kể cả chư Thiên ở trên cấp rất cao, thần thông trí tuệ rất sáng, không bao giờ có thể phát hiện một điều gì sai lầm của Đức Phật, mà toàn là chỉ thấy những điều tột đỉnh của điều thiện nơi Đức Phật thôi. Và khi họ gặp Đức Phật chỉ có phải một điều là tôn kính mà thôi. Đó gọi là cái Tứ vô sở úy, ta không làm gì sai nên ta không có gì phải sợ hãi. Ví dụ bây giờ ta đang ngồi trong nhà à ta ví dụ đây ta đang ngồi trong cái quán ăn bỗng nhiên xuất hiện ba ông cảnh sát bước vô thì tâm lý ta làm sao?
[1:09:38]Tâm lý ta làm sao?
[1:09:45]Ta nhìn ba ông đó không biết chuyện gì ta tiếp tục ăn, là bởi vì mình không có móc túi ai hết. Nhưng mà có cái tên đó nó đang ăn tô mì nó thấy ba ông cảnh sát bước vô cửa mặt nó tái xanh liền, là bởi vì sao? Nó mới móc túi ai ngoài kia kìa. Thế khi ta làm một điều sai, tự tâm ta bất an. Còn ta không làm gì sai hết thì mình không bất an. Đó là lý do mà có nhiều trường hợp người ta phá án bởi vì cái thái độ sợ hãi. Là cái cái ông ông ông lái xe cảnh sát đi tuần tra trên đường, mà trên đoạn đường dài quá không có nhà vệ sinh, cái ổng đành ổng phải tắp vô để ổng đi vô lùm vô bụi ổng đi vệ sinh tạm.
[1:10:32]Ổng tắp vô không ổng tắp vô trước một chiếc xe, cái thằng đó nó đi xe máy, nó thấy xe công an tắp vô mặt cái nó quăng xe nó chạy luôn. Thế là ổng rượt ổng đuổi theo: "Tại sao mày thấy tao mày chạy?" Thì ra là nó mới vừa làm việc bậy bạ ở trước đó, rồi nó cứ nghĩ là bị công an đuổi, chứ ông này vô tình ổng ổng vô lùm ổng giải quyết chuyện cá nhân rất cá nhân của ổng thôi, không chuyện gì. Nhưng mà vì sao? Nó tái mặt vì nó mới làm sai. Cũng vậy, chúng ta cũng vậy. Chúng ta chọn lựa một cuộc sống có giá trị, có ý nghĩa để chúng ta không phải sợ hãi bất cứ điều gì trước bất cứ hội chúng nào. Giống như Đức Phật mà đạt được một cái hạnh gọi là vô
[1:11:15]sở úy vậy, ta không phải sợ ai trên cuộc đời này cả. Vì không làm điều gì sai, tự nhiên thái độ mình rất là hòa nhã, tôn trọng mọi người, không phải lo lắng ai. Nên mình gặp ông vua cũng vậy, mình gặp ông vua thì mình rất kính trọng ông vua, nhưng mình cũng không có sợ gì vì mình có làm gì sai cái luật vua phép nước đâu. Mình thấy công an cũng vậy, mình cũng không có gì phải sợ, gờ gờ phải sợ, gặp bắt tay vui vẻ: "Ồ, anh đi đâu đó? Có công tác gì hả?" rồi chào hỏi thôi. Chứ không phải gặp công an mặt tái mét cái mặt quay mặt chỗ khác, hoặc là thấy công an ổng lơ hở hở cái đâm đầu mình chạy mất cái là ổng rượt theo ổng bắt thiệt à. Nói:
[1:11:49]"Tại sao mày thấy tao mày chạy?" Bởi vì ta sợ. Mà tại sao ta sợ? Vì ta làm cái gì sai. Nên vì vậy, trong cái chọn lựa để ta chọn lựa một cuộc sống có giá trị, có ý nghĩa để không bị tâm lý lo lắng, hốt hoảng, sợ hãi trước tất cả các hội chúng. Trong cái hội chúng của ma, hội chúng của dạ xoa, hội chúng của loài người, hội chúng của chư thiên, Đức Phật đạt được cái gọi là vô sở úy á, vì không có gì phải sợ ai hết trơn. Nhớ như vậy. Ta cũng vậy, ta chọn lựa một cuộc sống không có gì phải sợ hãi, bởi vì ta sống có giá trị, sống có ý nghĩa, sống đàng hoàng, sống sống đạo đức là vậy. Và cuối cùng, ta chọn lựa cái gì?
[1:12:32]Ta chọn lựa điều đúng chứ không phải điều sai, nhớ. Mà đúng sai là cái gì? Nó tới ranh giới cuối cùng của chân lý thì không ai trả lời được, nhớ như vậy, không ai trả lời được.
[1:12:51]Trong cuộc đời này vậy, không phải mọi điều đều có thể mà dùng lời để nói được.
[1:13:01]Lạ như vậy, có những lúc ngôn ngữ bất lực. Ví dụ như thầy vậy, thầy là một người tự hào mình là người giỏi văn và thầy cũng giỏi toán. Thầy kết hợp văn và toán lại, thầy có cái lý luận rất là chặt chẽ. Nhiều vấn đề khó hiểu thầy có thể chia chẻ phân tích ra làm cho người ta hiểu được. Đó là thầy nghĩ rằng thầy có cái ưu điểm đó đó. Nhưng khi đến tận cùng của chân lý rồi thì thầy cũng chịu thua, không nói được, dừng lại không nói được. Như hôm vừa rồi, ở Thiền viện Bồ Đề ngoài Đà Nẵng, thầy có giảng một điều này.
[1:13:38]Thầy nói: "Ta tu hành là đi tìm sự bình an,
[1:13:44]nhưng thầy nói cấm mọi người an trú sự bình an đó."
[1:13:51]Thế mọi người chưng hửng, nói: "Mình tu tập để được sự bình an, mà bây giờ đạt được sự bình an rồi thì thầy không cho tui an trú trong cái bình an đó là tại sao?" Thầy nói thầy cấm và thầy không trả lời, tự hiểu. Mà tại sao thầy không trả lời? Vì thầy cũng không biết cách trả lời. Nghĩa là sao? Nghĩa là mọi người tu tới đó đây, tự mình hiểu, tự mình cảm nhận, ngôn ngữ không nói được. Dù thầy rất giỏi về ngôn ngữ, thầy rất giỏi về phân tích lý luận, thầy rất giỏi về logic, thầy rất giỏi về toán mà tới chạm tới cái chỗ chân lý cuối cùng đó rồi, thầy phải chấp nhận mình bó tay, không đủ sức giãi bày,
[1:14:37]và chỉ mong mọi mỗi người uống nước nóng lạnh tự biết thôi. Ví dụ nói: "Nóng lạnh là sao thầy?" Không trả lời được, uống rồi biết. Uống vô nó phỏng miệng rụng hết bao nhiêu cái răng thì mình hiểu nó ngay, nó nóng là như vậy đó con nha. "Cái nước này nóng hay lạnh thầy?" Thì nó nóng hay lạnh tự con biết, thầy sao nói? Thì con uống con mới biết. Uống ngậm nguyên một ngụm nước sôi mấy cái răng cửa nó rớt ra hết, ráng chịu thì lúc đó biết nóng là vậy đó con nha, vậy đó. Thì trong cuộc trong cái vậy, nói: "Tại sao tu đi tìm bình an mà khi được cái bình an rồi thì không cho an trú trong cái bình an?" Thì nói vậy đó, không giải thích được, tu tới đó rồi tự hiểu.
[1:15:21]Cũng giống như ngày Tết, thầy có giảng cái bài về hạnh phúc, thầy nói: "Ta sống là đi tìm hạnh phúc, vậy hạnh phúc là gì?" Nói: "Không trả lời được đâu con." Mà khi hạnh phúc tới thì làm sao nắm bắt? Vui lòng quay lưng với hạnh phúc, đừng để ý hạnh phúc, thì đó là hạnh phúc. Còn khi ta rờ được hạnh phúc, ta nhìn thấy hạnh phúc thì hạnh phúc mất liền, không còn là hạnh phúc nữa. Nói: "Ủa, tại sao kỳ vậy?" Thầy cũng không biết đường trả lời. Nó tới chạm tới biên giới tận cùng của chân lý rồi, ta không có lời để nói á. Cũng giống như bây giờ vậy, trong cái năm cái chọn lựa: ta chọn sức khỏe không phải bệnh tật,
[1:16:05]phước chứ không phải tội, giác ngộ không phải si mê, sống có giá trị chứ không phải sống vô nghĩa, và ta chọn cái đúng chứ không phải chọn cái sai. Thì tới thế nào là đúng, thế nào là sai, thực sự ta đi tới chỗ cuối cùng của chân lý không nói được. Chỗ này rất là khó nói và bắt đầu người ta dùng tới niềm tin, thật là tội nghiệp.
[1:16:34]Thế nào là đúng, thế nào là sai, không giải thích được. Ví dụ như bây giờ, hôm nay này, ta có khóa thiền ở chùa Phật Ngọc Xá Lợi. Buổi chiều của khóa thiền này ta có một buổi thuyết pháp, và ta chọn lựa là ta đến đây để dự khóa thiền tu và nghe thuyết pháp. Sau khi thuyết pháp xong ta dùng bữa cơm chay thân mật với chùa rồi ở lại tu tiếp, vì chưa hết khóa thiền mà. Thì cái việc ngày hôm nay ta đến chùa tu hành, ngồi thiền và nghe thuyết pháp là đúng hay sai? Đúng hay sai? Đúng hay sai? Đúng.
[1:17:27]Đúng là mình nói đúng á, chứ mười triệu người ở ngoài kia họ nói là sai.
[1:17:36]Bây giờ ai cãi ai giờ làm sao cãi? Và nếu bây giờ mình giăng hàng ngang ra để mình cãi lộn với mười triệu người ngoài kia thì ai thắng? Mười triệu người ngoài kia thắng vì họ đông hơn mình. Nhưng mình vẫn rất ấm ức, phải không? Vì Phật pháp là cao vời, tu hành mới là đúng, nghe thuyết pháp mới là đúng, còn mấy người ở ngoài kia mấy người đó đang trầm luân sinh tử, tham sân si mê muội mấy người sai. Nhưng họ có tin họ sai không? Không. Rồi bây giờ cũng vậy, đó sống người ta để tóc đẹp nè, mặc đồ đẹp nè, người ta có chồng sung sướng nè, còn đây đi tu, cạo tóc đi tu, vậy đúng hay sai?
[1:18:14]Đúng hay sai? Nói thiệt coi đúng hay sai? Đúng hay sai? Đúng, phải không? Đó, có có sáu người nói đúng, còn bao nhiêu người hổng đúng.
[1:18:31]Cái đúng, cái sai dựa vào đâu để đánh giá?
[1:18:37]Dựa vào đâu? Rất là khó, phải không ạ? Dạ. Nên ta nói là ta có cái chọn lựa giữa đúng và sai. Ta chọn đúng chứ không có chọn đời sống sai. Ta chọn hướng đi đúng chứ không chọn hướng đi sai. Ta chọn giáo pháp đúng chứ không chọn giáo pháp sai. Ta chọn hành động đúng chứ không chọn hành động sai. Nhưng cái gì là đúng, cái gì là sai? Tới chỗ này bắt đầu là ta không còn không còn cơ sở chắc mà nhiều khi chỉ thuộc về niềm tin và nhiều khi chỉ thuộc về may mắn thôi. Thuộc về may mắn. Vậy thế nào là đúng, thế nào là sai? Ta đang chạm tới cái chìa khóa, cái ranh giới, bờ vực cuối cùng của chân lý của lẽ phải và không ai xác định được.
[1:19:20]Cuối cùng, thực sự chỉ có may mắn quyết định giùm cho ta mà thôi. Chứ bây giờ nói là số đông, số đông chưa chắc là đúng mà số đông thường thường là sai. Nhớ giùm như vậy. Nên khi ta biểu quyết bầu một vấn đề gì mà ta chọn đa số, xin thưa, kết quả đó hầu như là sai. Đó là điều dở nhất, điều đó tệ. Nên số đông mới đi theo. Vì nó dễ hiểu đối với đa số người. Vì trong lớp ta học có mấy đứa được đứng hạng nhất, hạng nhì, hạng ba, hạng tư, hạng năm? Năm đứa à. Còn 45 đứa kia thì sao? Điểm nó thấp lại tới hạng chót luôn. Vậy trong năm đứa mà đứng hạng nhất tới hạng năm so với 45 đứa còn lại, ai đúng?
[1:20:05]Năm đứa đúng à, 45 đứa trật. Nhưng mà nếu bỏ phiếu chọn số đông thì bên nào thắng? 45 đứa nó thắng à, năm đứa nó thua. Rõ ràng, trong cuộc đời này cái đúng luôn luôn là số ít, cái sai luôn luôn là số nhiều. Khi ta biểu quyết một vấn đề gì mà lấy số đông, nghĩa là ta cầm chắc ta đang chọn cái sai đó, ta chọn kết quả sai. Cầm chắc, bởi vì cái đúng, cái người hiểu đến cho sâu sắc là điều rất ít số, rất ít. Nên khi hôm nay ta nói với nhau ta sống trên đời này ta chọn điều đúng chứ ta không chọn điều sai là ta chọn theo số số ít và thực sự chỉ là có yếu tố may mắn ở trong đó. Hôm nay bao nhiêu người ở ngoài đi chơi chiều thứ bảy,
[1:20:53]đi nhậu, đi nhẹt, đi hát hò, rồi đánh đề, số đông đi rủ đi chơi cho vui. Ta chọn lựa về đây ăn chay, sống nép mình trong cái giới luật, sống với chư Tăng trong khung cảnh thanh tịnh, yên bình này để tu hành với nhau và ta nói đây là chân lý, đây là đúng. Nhưng ta nói ngược với vô số điều ngoài kia, ngoài kia ngoài kia chơi vui mới đúng hơn. Cũng giống như sư các sư cô cũng vậy. Các sư cô từ bỏ cái tuổi thanh xuân của mình, chấp nhận FA suốt đời, chấp nhận ế suốt đời để mà tu hành, tuy số rất là ít. Nhưng mà những cái hình ảnh của các sư cô vậy nghiêm trang, đạo mạo, từ tốn, đàng hoàng, giới hạnh thì sao?
[1:21:37]Làm thành một tấm gương cho biết bao nhiêu người chúng ta nhìn vào đó và ta sửa mình. Nhiều khi mình muốn quậy, nhiều khi mình muốn nói bậy, mình nhìn thấy mấy cô nghiêm trang, bỗng nhiên mình giữ cái lời mình lại, phải không ạ? Trên cuộc đời này còn có những người tu hành như thế, tự nhiên ta giữ mình lại, ta không không phát ngôn, không nói bậy nữa. Nên chính những con người mà số ít này nè giữ cái điều đàng hoàng, đúng đắn cho cho cuộc sống này là vậy. Nên hôm nay, khi mà nói tới cái việc ta chọn lựa cái đúng chứ không chọn lựa cái sai, thực sự là tới cái sự chọn lựa khó nhất trên cuộc đời này.
[1:22:15]Và ta cũng không biết đem ra cãi với ai. Cho đến ngày hôm nay, về thế giới đã đi qua bao nhiêu nghìn năm, bao nhiêu chục nghìn năm, thậm chí coi bao nhiêu triệu năm của sự tiến hóa văn minh, mà hỏi cái gì đúng, cái gì sai, không ai trả lời được đâu. Không ai xác định đâu. Cuối cùng, chỉ là may mắn. Cũng giống như chúng ta vậy, khi ta hiểu được đạo, ta tìm thấy ánh sáng chân lý, ta hướng về mục tiêu vô ngã, ta mới biết là ta rất may mắn khi ta được theo theo Phật, được làm con của Phật, đi theo con đường của Người, hướng về sự giác ngộ, ừ giải thoát. Đó chỉ là thật sự là một cái may mắn, một cái duyên phúc gì vô số đời xưa á.
[1:22:56]Còn biết bao nhiêu người ngoài kia si mê, vô minh, ham thích, hưởng lạc, đủ thứ chuyện bên ngoài rồi trôi lăn trong sinh tử luân hồi rất là thấy thương. Nhưng mà làm sao mình nói họ nói họ đúng á? Biết làm sao bây giờ? Nên nói thế nào là đúng, thế nào là sai, cuối cùng thật sự lại lệ thuộc vào may may mắn mà thôi. Nhớ như vậy, nhưng trong lòng mình vậy, mình nguyện là nếu phải chọn lựa, xin được chọn lựa điều đúng chứ không bị rơi vào điều điều sai. Và bây giờ ta có năm cái chọn lựa cơ bản, người ta nói vậy, ta chọn cái gì? Sức khỏe, không phải chọn bệnh tật; ta chọn phúc chứ không phải chọn tội;
[1:23:37]chọn giác ngộ không phải chọn si mê; chọn cuộc sống có giá trị chứ không phải chọn cuộc sống vô nghĩa; chọn điều đúng chứ không phải chọn điều sai. Dễ chọn không? Dễ chọn không? Không. Đó là một cuộc đấu tranh vô cùng vất vả giữa trí tuệ và và cảm tính của ta,
[1:24:00]giữa cái trí tuệ và cái nghiệp quá khứ của ta, giữa cái trí tuệ và cái si mê của ta.
[1:24:13]Ta luôn luôn phải đấu tranh giữa cái cái cái nhìn về tương lai và cái ưa thích trong hiện tại.
[1:24:25]Ví dụ như bây giờ vậy,
[1:24:28]ta thấy có bộ đồ ta rất là thích, đó là cái thích trong hiện tại. À bộ đồ đó đắt tiền, mà nếu mà mua cái bộ đồ này thì ta không còn tiền để ta mua một số sách cho em mình nó học. Thì em mình nó phải học nó mua bộ sách giáo khoa này, hôm giờ nó xin mình mà mình cũng chưa quyết định cho. Mình có ít tiền chưa quyết định cho, nhưng mà bất ngờ mình gặp cái bộ đồ đẹp quá, mình thích quá là cái thích trong hiện tại. Và không mua nó, mua một bộ đồ rẻ hơn để phần lại dành lại cái tiền để mua sách giáo khoa cho em mình nó học, đó là cái của tương lai. Là của tình thương yêu, của trách nhiệm, của trí tuệ.
[1:25:09]Giữa hai cái đó ta chọn lựa cái nào? Đó đây là cuộc đấu tranh. Đây là cuộc đấu tranh. Cuộc đấu tranh giữa cái ham thích hiện tại và cái phước báu của của tương lai. Vậy ta chọn lựa cái nào? Nói thiệt á. Đó. Nếu ta có trí tuệ, phải không ạ? Ta sẽ chọn lựa quả phúc của tương lai: "Thôi, mình không mua, để dành tiền mua cho em mình bộ sách giáo khoa cho nó học, cho nó đàng hoàng, cho nó học cho nên người, cho nó học giỏi", chứ ta không chọn lựa cái thích của mình. Nhưng mà tại sao ta khước từ được cái thích của mình? Trong khi cái thích của mình là cái rất là mạnh, nó thôi thúc mình rất là mạnh, nhưng mà làm sao mình khước
[1:25:51]từ được để mình dành tiền đó mua sách giáo khoa cho em mình? Bởi vì sao? Cái gì làm nên cái sức mạnh đó? Là cái gì làm nên sức mạnh mà ta thắng được cái thích hiện tại để ta dành nó cho cái quả phúc tương lai? Cái gì? Công đức tu hành, công đức lễ Phật nhiều ngày tháng chứ không phải dễ đâu. Không phải ngồi nói lý luận với nhau mà ta khước từ được cái ưa thích của mình đâu, vì cái ưa thích của mình nó mạnh dữ lắm. Nên cho ta ta khước từ cái đó để mua cái sách giáo khoa cho em mình là công đức bao nhiêu năm đi chùa Phật ngọc Xá Lợi, lễ Phật, tu hành, tới ngày đó ta mới quyết định chọn lựa cái quả phúc tương lai, không đi theo cái ưa thích của mình.
[1:26:34]Giờ cũng trở lại cái cô gái cũng vậy, về khóc lóc bố mẹ: "Con lấy anh đó ba ơi, con lấy anh đó mẹ ơi! Con yêu anh đó" thì kia nọ đủ thứ hết trơn. Ông bố ổng phân tích đủ thứ, nói: "Cái thằng khốn nạn đó, cái thằng cốt đột đó, cái thằng vô vô cái thằng vô tích sự đó, cái thằng vô dụng đó mà con mê nó cái gì? Phải không? Về là con khổ, con hầu nó thôi, dòm cái tướng nó như vậy" vân vân đại khái nghe tiếng lộn. Nhưng mà con mê, cái mê nó mạnh vô cùng, nó là cái thích của hiện tại. Còn ông bố thì ổng phân tích lại cái gì? Cái hậu quả của tương lai. Nhưng mà khi nào thì cô đó thoát được cái yêu thích hiện tại để
[1:27:08]vâng lời bố mẹ, từ chối cái tình yêu không lấy thằng kia nữa? Chỉ khi nào cô đó đi chùa tu hành một thời gian dài, biết lễ Phật, biết tụng kinh, biết ngồi thiền, biết làm điều phước, thì chính cái phước đó nó tăng cái sức mạnh để cho cô có một chọn lựa đúng, không chịu thua cái yêu thích hiện tại mà biết chọn đến cái quả phúc của của tương lai. Đó là cả một cái công đức bí mật phía sau giúp cho ta có cái chọn lựa đúng trên cuộc đời này, không phải dễ đâu. Dù cái đấu tranh của việc chọn lựa vất vả vô cùng. Dạ.
[1:27:51]Thường thường á, trong những lúc vội vàng ta hay có ta chọn lựa cái gì theo ba tiêu chuẩn này. Thứ nhất là cái gì dễ thì chọn, thứ hai là cái gì vui thì chọn, và cái thứ ba là cái gì mà có lợi liền thì chọn. Thường thường ta chọn: dễ, vui mà có lợi. Còn nó sai, nó tổn phước, nó mang tội, ta không để ý, không cần. Miễn thứ nhất nó dễ. Ôi, cái gì dễ làm trước, cái gì khó làm sau.
[1:28:29]Có một cái câu chuyện đùa đâu ở trên mạng á. Đó là câu chuyện đùa, nhưng mà nó là một câu chuyện đùa nhảm, nhưng nếu mình hiểu trên đạo lý, mình sẽ thấy cái sự cái sự cảnh tỉnh ghê gớm và cái nguy hiểm của nó. Cái người đệ tử hạ sơn xuống núi. Trước khi hạ sơn xuống núi đến chào thầy, cái ông thầy mới nói: "Con sẽ đi xuống, con sẽ gặp rất nhiều phụ nữ, và có và con sẽ thấy việc việc mà chiếm đoạt cái cái gì? Cái thân xác của họ là điều dễ, mà chiếm đoạt được cái trái tim của họ mới là khó." Cái người đệ tử: "Dạ vâng, con hiểu, thưa sư phụ." Ông sư phụ nói thêm câu: "Cái gì dễ lấy trước, con." Cái câu đó mình nghe mình phì cười,
[1:29:23]thấy ông thầy cũng dạy tầm bậy tầm bạ, chuyện không có ra gì, nhảm nhí. Nhưng nó phản ánh một cái tâm lý chung của loài người: cái gì dễ thì làm, cái gì dễ thì ta chọn mà không cần biết hậu quả, tội phước ra sao. Cái yếu tố mà thấy cái gì dễ thì làm nguy hiểm vô cùng. Giống như ta tu vậy á, thấy cái gì dễ thì ta chọn, mà nhiều khi nó sai. Cái khó, coi chừng nó đúng, nhưng mà ta thấy khó ta ngại. Do đó, ta không có được một cái chọn lựa đúng. Thứ hai, cái gì vui thì ta chọn, mà cái gì không vui thì ta tránh. Giống như hôm nay vậy, ta chọn cái không có vui nè. Còn ta đi chơi ở ngoài rất là vui, nhưng hôm nay ta về đây ta tu hành,
[1:30:11]ta nghe pháp trong cái nghiêm trang thanh tịnh, có vui không ạ? Có vui không? Vui hả? Cái này vui trong cái thanh tịnh của đạo lý, chứ sự thực nó không vui bằng mấy cái tiệc tùng ngoài kia. Nhưng mà cái vui ngoài kia ẩn chứa nhiều điều nguy hiểm. Và cái thứ ba là có lợi.
[1:30:34]Cái gì lợi cho ta thì ta chọn lựa, nhưng nhiều khi cái lợi cho ta cũng là cái tội cho ta mà ta không biết được. Nên cái nhiều thời gian qua báo đăng có những người bị lừa đi bán ra nước ngoài chỉ bởi vì họ lựa họ họ họ bị lừa bởi cái mác gì? "Việc nhẹ, lương lương cao". Việc nhẹ là dễ, lương cao là có lợi, rồi đi qua đây vui lắm, rất là nhiều người vui vẻ, việc nhẹ, lương cao và vui, bị lừa hết trơn. Mà ta thường chọn lựa đó: dễ nè, vui nè, có lợi. Cho nên hễ từ đây mà ai nhử ta cái gì dễ, việc nhẹ lương cao, thì ta biết nhớ lại cái bài giảng hôm nay, ta khước từ. Vì cuộc đời mình chỉ cái gì? Cuộc đời mình chọn cái gì khó mình đi,
[1:31:22]cái gì đem lại đạo đức, đem lại giác ngộ thì mình đi, chứ ta không chọn cái dễ, cái vui, cái có lợi một cách nông cạn, vội vàng, ha? Vậy. Mà chính vì cái mà ta bị nhử bởi những cái dễ, vui, có lợi đó, nhiều khi ta bị lừa gạt, ta mang tội, ta mất phẩm chất đạo đức, ta chìm trong si mê, luân hồi. Ta bị lừa gạt là sao? Không có chuyện đó, đem bán ta mất tiêu rồi chứ không phải đi qua đó có việc nhẹ lương cao. Ta mang tội là sao? Nhiều khi ta trở thành kẻ phản quốc, phản đạo. Mình là người công dân, đất nước là một cái niềm yêu mến, là môi trường để ta sống, ta yêu thương, ta đùm bọc, ta lớn lên, ta phát triển.
[1:32:11]Nhưng mà ta nghe ai dụ: "Việc nhẹ lương cao, qua đây dễ, vui và có lợi", ta nghe lời họ và ta phản quốc vì những cái lợi đó. Nên vì vậy, phải cẩn thận với những cái đó để làm sao để mình giữ được cái trung thành với Tổ quốc, giữ được cái trung thành với đạo pháp. Có nhiều khi ta phản bội đạo, họ dụ ta, họ cho ta hứa hẹn để làm chi? Ta trở thành một người ở trong đạo Phật nhưng mà từ từ phá cho tiêu đạo Phật luôn, ở trong đạo tràng nhưng làm cho đạo tràng nghi ngờ, chia rẽ, tan nát với nhau hết luôn, ở trong chùa mà làm cho cái chùa từ từ bỏ đi sạch không còn ai luôn. Vậy ta phản đạo, bởi vì sao?
[1:32:52]Vì có ai đó đã hứa cho ta cái việc nhẹ lương cao, dễ, vui và có lợi. Nên ta cẩn thận điều đó, để giữ cái phẩm chất đạo đức của mình, giữ cái lòng trung thành của mình đối với đạo pháp và và dân tộc, đừng để cho mình phạm cái tội mãi mãi cứ đi trong luân hồi, si mê, u tối vậy. Rồi hôm nay ta nói về cái sự chọn lựa,
[1:33:23]ta thấy vậy, nó có nhiều yếu tố ảnh hưởng với tới sự chọn lựa của ta. Trong đó cái trí tuệ của ta và cái phước của ta. Nếu ta có phước thì ta có nhiều sự chọn lựa. Nếu ta có trí tuệ thì ta chiến thắng được cái ham thích tạm bợ, nông cạn và sai lầm để luôn luôn có được cái chọn lựa đúng. Ta chọn lựa được hành động đúng, chọn lựa được lời nói đúng, chọn lựa được pháp môn tu đúng, chọn được ngôi chùa đúng, một vị Thầy đúng, con đường đúng, ước mơ đúng, lý tưởng đúng. Và từ nơi cái đúng của ta, tất cả mọi người chung quanh ta cũng được lây nhiễm, được lan tỏa rồi cùng nhau ta xây dựng một cái cõi đời bình yên,
[1:34:08]thánh thiện, hạnh phúc để nhắm tới việc xây dựng cả một tinh cầu giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư
[1:34:29]Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa tiến sĩ, quả thật nơi đạo tràng thơm lừng hoa giác, chốn Phật ngọc bát ngát hương màu, chí thành kính chúc đôi câu, bậc Thầy mô phạm dẫn đầu chúng sinh, đẩu nhị nghiêm song hành bi trí, vận thuyền từ pháp thí hữu duyên, chánh y viên mãn hiện tiền, Già Lam hưng thạnh vườn thiền tỏa hương. Xin kính nguyện mười phương chư Phật hằng hộ trì cho bậc ân sư, pháp hạnh chiếu sáng tịnh cư, pháp thân thường chứng chân như hiện bày. Để tỏ lòng báo đáp thâm ân, chúng con kính nguyện chuyên cần thực hành chánh pháp tu nhân Bồ Đề. Một lần nữa, chúng con xin thay cho toàn thể đạo
[1:35:28]tràng kính niệm ân đức của Thượng tọa tiến sĩ. Và cũng nhân đây, trân trọng kính thông tri đến toàn thể quý Phật tử: khóa tu thiền tháng sau sẽ được diễn ra vào ngày 25, 26 tháng 2 nhuận. Trân trọng kính mời toàn thể quý Phật tử trở về cùng nghe pháp, tu thiền. Và đến đây, buổi thuyết giảng đã được hoàn mãn, chúng con xin cung thỉnh trên Thượng tọa tiến sĩ cùng chư tôn đức Tăng Ni và toàn thể chúng hội đạo tràng đồng hồi hướng. Nguyện đem công đức này
[1:36:12]hướng về khắp tất cả,
[1:36:20]đệ tử... Và chúng sinh
[1:36:28]đều trọn thành Phật đạo. Ban chung cổ chuyển trổi ba hồi chuông trống Bát Nhã, cung thỉnh Thượng tọa Tiến sĩ hồi quy phương trượng.
[1:36:52]Ai làm thơ vậy? Ai làm thơ vậy? Cái bài thơ của ai vậy? Dạ thơ con mượn. Hả? Dạ thưa thơ con mượn của...
[1:37:20]Nam
[1:37:38]Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thông tri đến quý Phật tử nào có nhu cầu vấn an Thượng tọa Giảng sư, xin vui lòng theo sự sắp xếp của ban tổ chức tiến về điện thờ Quan Âm ở phía bên tay trái của chánh điện để chúng ta tiến hành vấn an Thượng tọa Giảng sư. Một lần nữa, xin kính thông tri đến quý Phật tử nào có nhu cầu vấn an Thượng tọa Giảng sư, xin vui lòng theo sự sắp xếp của ban tổ chức tiến về phía bên trái của chánh điện là điện thờ Bồ Tát Quán Thế Âm để vấn an Thượng tọa Giảng sư. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:40:37]Khi mặt trời từng ngày soi lên nắng ấm sương tan, chim hòa ca.
[1:40:48]Xin đợi chờ, ngày nào chung nhau đứng ngắm mây bay lưng trời xa.
[1:40:59]Trong cuộc đời, làm người ai không có lúc đi qua những lầm mê.
[1:41:10]Nhưng đẹp đời là lòng ta luôn biết đứng lên đi quay trở về.
[1:41:22]Một ngày mai hoa xuân ngát hương, bước chân ta trên muôn nẻo đường, ngập tràn trong con tim mến thương là niềm tin chung xây cuộc sống. Rồi hạnh phúc ấm áp rạng lối, nếu ta yêu quý nhau người hỡi, bỏ lại sau lưng đêm đã vơi, hỡi cuộc đời xin hãy chờ tôi.
[1:41:54]Xin một lần được ngồi bên nhau sám hối ăn năn, tâm nở hoa.
[1:42:05]Xin tặng người nụ cười yêu thương, ánh mắt hân hoan như bài ca.
[1:42:16]Xin đừng buồn vì còn tương lai phía trước thênh thang đang đợi chờ.
[1:42:26]Còn đôi tay, ta đem những ước mơ bay lên cao cho mọi
[1:42:43]người.
[1:43:06]Khi mặt trời từng ngày soi lên nắng ấm sương tan, chim hòa ca.
[1:43:17]Xin đợi chờ, ngày nào chung nhau đứng ngắm mây bay lưng trời xa.
[1:43:28]Trong cuộc đời, làm người ai không có lúc đi qua những lầm mê. Nhưng đẹp đời là lòng ta luôn biết đứng lên đi quay trở về.
[1:43:51]Một ngày mai hoa xuân ngát hương, bước chân ta trên muôn nẻo đường, ngập tràn trong con tim mến thương là niềm tin chung xây cuộc sống. Rồi hạnh phúc ấm áp rạng lối, nếu ta yêu quý nhau người hỡi, bỏ lại sau lưng đêm đã vơi, hỡi cuộc đời xin hãy chờ tôi.
[1:44:23]Xin một lần được ngồi bên nhau sám hối ăn năn, tâm nở hoa.
[1:44:34]Xin tặng người nụ cười yêu thương, ánh mắt hân hoan như bài ca.
[1:44:45]Xin đừng buồn vì còn tương lai phía trước thênh thang đang đợi chờ.
[1:44:55]Còn đôi tay, ta đem những ước mơ bay lên cao cho mọi người.