[0:00]Cái giá trị thực sự của hạnh phúc chính là nơi nội tâm của ta. Để cho cuộc đời ta được an vui thì quy tắc đầu tiên là gì? Đừng làm gì sai trái. Nhận trách nhiệm về mình rồi tâm ta bình an liền, đó là nguyên tắc của cuộc sống này.
[0:35]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa Thượng tọa trụ trì, người đẹp trai nhất quả đất này. Kính thưa các đại biểu khách quý, kính thưa quý phật tử.
[0:51]Hôm nay thì nhân có cái kỷ niệm 25 năm chùa chùa chùa gì nhỉ?
[1:02]Không thể nào cái tên chùa Kẻ Sặt được. Không, không, Kẻ Sặt chỉ là cái tên dân gian thôi, còn một cái tên chữ, một cái tên chữ nào đó. Trước là Kẻ Sặt Tự. Không thấy... không thấy cái tên chùa đâu nhỉ?
[1:28]Ở ngoài Bắc á, chùa có hai tên: một cái tên dân gian, tên làng, và một cái tên chữ, chữ nho đẹp lắm. Sao nhìn không thấy hả? Có ai biết tên chùa này không ạ? Không, không, không. Không, không, không. Có một cái tên nữa, Kẻ Sặt chỉ là tên dân gian, tên chùa không bao giờ tên Kẻ Sặt. Tên dân gian thôi. Kỷ niệm 25 năm xây dựng chùa và để chuẩn bị...
[2:02]Cung Khoan hả? Tên đẹp quá nha, Cung Khoan nữa, hay thật. Cung Khoan, đúng là có duyên lắm. Chùa Cung Khoan Tự, hay quá nhỉ. Chúng ta đến chùa để làm gì? Đến chùa để...
[2:23]để tu, phải không ạ? Đến chùa là để tu tập. Có người đến chùa rồi ở lại tu luôn, không về nữa. Ví dụ như là quý thầy, quý sư cô đến chùa rồi ở tu luôn, cạo đầu, mặc cà sa đi luôn. Có những người đến chùa chốc lát rồi quay trở lại, hay vài ba ngày ở chấp tác, công quả rồi quay trở lại với gia đình thì gọi là gì? Là cư sĩ tại gia nha, cũng đến làm quy y, là đệ tử Phật, nhưng mà không ở luôn, không trở thành cái người tu sĩ xuất gia ở luôn. Nhưng mà ai cũng vậy, đến chùa rồi đều để... để tu, để tu. Tu tức là thay đổi tâm hồn mình, hoàn thiện tâm hồn mình, con người mình để
[3:18]thoát cái khổ đau, để nâng cái tầm mức, cái công đức mình lên từ một người phàm phu thành một bậc thánh đắc đạo giải thoát. Tất cả chúng ta là như vậy. Mà tại sao ta phải tu? Vì ta hiểu được hai điều, ta hiểu được hai điều. Thứ nhất là ta còn đau khổ, phải không ạ? Vì đời là khổ nên ta phải phải tu. Thứ hai, ta biết rằng ta chưa phải là người đã đã tốt hoàn toàn, đúng không ạ? Ta còn nhiều điểm xấu trong tâm mình, cho nên ta phải tu. Ta phải tu hành, phải tu sửa, phải tu dưỡng, phải tu tập. Là phải tu như vậy. Mà ở gia đình ta, những người cũng giống như ta thì cùng giống nhau thì khó mà nâng nhau đi lên được.
[4:12]Vì vậy, ta đến chùa, ở nơi đó có Phật, có kinh, có sách, mà đặc biệt là có tăng ni. Những cái người mà đã dành cả cuộc đời này tu hành thì người đó chắc chắn họ có nhiều kinh nghiệm trong việc tu tập. Do đó, ta đến ta quý kính các vị, ta nương tựa các vị, học hỏi các vị, nhờ các vị tăng ni đó chỉ vẽ đường lối cho ta tu tập, đó. Mà cái kết quả tu tập là ta tìm thấy điều gì trong từng ngày đi qua, từng tháng, từng năm đi qua? Cái điều gì nó hiện ra để ta biết chắc rằng là con đường ta tu tập là đúng hướng? Cái gì nó hiện ra thì ta biết là ta tu tập là đúng hướng?
[5:03]Là ta thấy điều thế này này: Là khi ta chưa biết đến chùa để tu tập thì tâm ta... tâm ta... tâm ta... bất an, đúng không ạ? Bất an, lo lắng, loạn động, muộn phiền, khổ đau. Còn khi ta biết tu rồi thì ta cảm nhận được là tâm ta sao?
[5:32]Tâm ta thế nào? An vui, phải không ạ? Đó, có hai điều: an và vui. Nếu mà cái dấu hiệu hiện ra là an và vui thì ta đã đi đúng đường. Còn nếu ta bất an là ta đi sai đường. Mà sống trên cuộc đời này,
[5:58]mới ban đầu thì ta đi tìm cái gì? Ta đi tìm tiền bạc, giàu sang, danh vọng, đúng không ạ? Vừa lớn lên, ta cứ nghĩ rằng cái tiền bạc đem đến cho ta hạnh phúc, quyền lực, danh vọng đem đến cho ta hạnh phúc. Nhưng với một người mà đã từng trải trên cuộc đời này nhiều rồi, đã qua cái tuổi đời khá lớn rồi thì hiểu một điều là thực sự tiền bạc không phải là là niềm vui, không phải là hạnh phúc, mà làm sao mà tâm ta được an vui đó, cái đó mới thực sự là là hạnh phúc để sống. Ta từng chứng kiến những cái điều ví dụ trong một gia đình giàu có, bên ngoài nhìn có xe, có nhà, ai cũng ngưỡng mộ. Nhưng khi ta bước vào gia đình đó,
[6:50]ta sống chung với họ, ta mới phát hiện trong gia đình đó là địa ngục. Vì không ai thương ai, cứ giằng xé, trách móc, gây gổ, hơn thua, giành giật, chiếm đoạt, và có những gia đình nguy hiểm đến độ đến độ mà có thể giết nhau được, vì giành nhau một mảnh đất, phải không ạ, giành nhau cái số tiền, vân vân. Ta mới thấy rằng là có thể là ta không giàu được như vậy, nhưng mà lòng ta thanh thản, ta an vui, ta mới thấy cuộc sống như vậy là hạnh phúc. Lòng ta thanh thản, ta an vui là sao? Đối với mọi người chung quanh ta không oán thù, phải không? Ta không ghét ai và cũng không ai ghét ta. Ta không hại ai, cũng chẳng ai hại ta.
[7:35]Ta giúp ai được điều gì, ta hết sức cố gắng giúp. Và đôi khi trong cuộc sống này, có những lúc ta ta có những cái việc không may thì cũng có những người sẵn sàng ra đưa tay đến giúp ta. Cuộc sống như vậy ta thấy như vậy là hạnh phúc, như vậy là an vui, đúng không ạ? Rất an vui. Nhưng mà cái an vui ở trong đạo nó lớn hơn nhiều nữa, nó sâu sắc hơn nhiều nữa. Đến một ngày, một điều ta thấy rõ ràng là giữa cái thế gian oằn oại, khổ đau này thì cái giá trị thật sự của hạnh phúc nhiều khi nó không phải là cái tiền bạc nhiều hay danh vọng nhiều, mà cái giá trị của hạnh phúc chính là nơi nội tâm của ta.
[8:22]Cái nội tâm ta được an và được vui. Đi qua một cuộc đời rồi ta thấm thía cái điều này rất là nhiều. Và ta cứ nhìn là
[8:34]bao nhiêu tháng ngày theo Phật tu hành, nhìn lại cái tâm mình có được an hay không nha. Thì đó là cái điều là cái kết quả để biết rằng ta đã đi đúng đường hay không. Hôm nay, ta nói về điều này, nói về một cái nội tâm an vui để phân biệt với cái tâm bất an, và ta cũng phân biệt luôn cái bận tâm. Sống trên đời là phải bận tâm chứ không phải là vô tâm, vô trách nhiệm. Tại vì cũng có những người nói đi tìm cái an vui là không phải lo lắng gì, biến thành người vô trách nhiệm, và cái người vô trách nhiệm, cái vô tâm đó sống cũng vô nghĩa luôn. Nên đôi khi cái sự bận tâm lại làm cho cuộc sống ta có ý nghĩa,
[9:19]nhưng mà cái bận tâm lại làm cho ta an tâm về sau. Hôm nay, ta phân tích vài điều như vậy một chút nha.
[9:30]Giờ cái cái định nghĩa đầu tiên của ta, cái tâm bất an và cái tâm an vui là ở chỗ này này. Ví dụ bây giờ ta đang ngồi ở nhà, cái có cái mấy anh em công an tới vào cái họ kêu tên mình lên
[9:50]thì tâm mình như thế nào?
[9:59]Mình đang ngồi ở nhà, đang ngồi uống trà,
[10:04]ăn miếng kẹo lạc. Bỗng nhiên có công an nói xin được gặp cái cái cái cái cái ông đấy, bà đấy, thì tâm mình sao? Tâm mình sao? Có người nói bất an ha. Vậy là biết đêm trước mình mới đi ăn trộm.
[10:25]Tức là ta có một cái cái cái cái sai phạm gì đó, phải không ạ? Thấy công an là tự nhiên tâm loạn lên rồi. Còn nếu mình không làm gì sai hết, công an tới thì tới, kệ ai chứ. Vui thôi ha, các anh em hỏi gì đó, vào anh em ngồi uống nước trà kẹo lạc ăn cho vui, vậy thôi. Tại vì công an là ai? Cũng là đồng bào, cũng là nhân dân cả. Rồi lớn lên đi học làm công an chứ thực ra cũng con cháu trong nhà mình cả, có gì đâu mà lạ. Chỉ khi nào mà đêm qua mình đi ăn trộm rồi đó thì hôm nay thấy họ tới gõ cửa là bắt đầu rung rồi, dù có giả vờ đóng kịch làm tỉnh nhưng mà cũng bất an. Thì như vậy ta rút ra được một kết luận:
[11:03]Tâm ta chỉ an khi nào ta không làm điều gì sai trái. Đúng không ạ? Đây là điểm đầu tiên. Còn tâm ta sẽ bất an khi ta đã lỡ làm gì sai trái. Đó là nguyên tắc đầu tiên. Như vậy, để cho cuộc đời ta được an vui thì nguyên tắc đầu tiên là gì? Đừng làm gì sai trái, đừng làm gì lầm lỗi. Đúng không ạ? Vậy dễ làm không ạ? Dễ không? Ừ, coi vậy chứ không dễ. Coi vậy chứ không dễ. Cái điều đó ừm không làm gì cả tưởng dễ chứ không hề dễ, không hề dễ chút nào nha. Nói bây giờ thôi đừng ăn cắp ai. Thì dễ không? Đừng giết ai, dễ không? Đừng chửi mắng ai.
[12:00]Còn nhiều cái điều sai lầm mời mọc ta mà ta tưởng ta dễ dàng thoát ra.
[12:07]Nhưng mà rồi mới thấy có khi cái hoàn cảnh đẩy đưa ta vào một cái sai lầm mà chính ta không muốn đâu. Chính ta không muốn đâu. Ví dụ có những người đó lớn lên hoàn cảnh rồi đẩy đưa đẩy đưa cái trở thành một người đi buôn hàng cấm. Thì thật họ có muốn là người xấu không ạ? Không, nhưng mà hoàn cảnh đẩy đưa đẩy đưa rồi có người mời gọi rủ rê. Trong lúc đó là kinh tế cũng đang khó khăn, cần tiền để sửa lại cái nhà phải không, cần tiền cho con đi học đang thiếu, người kia mời gọi cái chuyến buôn hàng này cũng dễ dàng mà nếu không ai biết, không ai bắt thì có có được món tiền để đáp ứng gia đình. Cái hoàn cảnh đó ta thấy rất dễ rơi vào cái
[12:45]việc làm sai trái, vi phạm pháp luật ngay. Nên ta đừng tưởng là ta muốn sống một đời trong sạch là được sống trong sạch nha. Nên việc mà giữ mình cho trong sạch, đừng làm gì sai lầm sự thực đòi hỏi ta phải có ý chí lớn, trí tuệ lớn, khôn ngoan lớn và được Phật gia hộ, nói thẳng một câu như vậy. Nếu ta không được ở trên Phật gia hộ, ta rất dễ phạm sai lầm trong cuộc đời này. Đó là lý do tại sao mà mỗi ngày hay mỗi tuần hay mỗi nửa tháng ta đều phải đến chùa mà làm lễ sám hối là như vậy. Khi ta lễ Phật, ta được cái công đức vô hình tìm tàng tìm tàng. Khi ta lễ Phật, ta được ở trên chư thiên chư Phật
[13:31]mới âm thầm vô hình giữ gìn, bảo vệ ta. Cái tai nạn sắp tới tự nhiên lướt qua, khi cái lầm lỗi sắp tới tự nhiên ta tránh được, đó là nhờ cái công đức lễ Phật. Nên vì vậy nha, phải nhớ: "Mái chùa che chở hồn dân tộc", đừng bao giờ quên điều này. Phải siêng năng mà về chùa tụng kinh lễ Phật. Thấy thì bình thường không có gì hết nhưng mà ta được sự gia hộ âm thầm vô hình của Phật từng ngày từng ngày cho hết cái kiếp này qua những kiếp sau. Hãy nhớ đó, không có gì hạnh phúc bằng cái việc mà quỳ trước Đức Phật: "Biết chăng hạnh phúc là khi, được quỳ trước Đấng Từ Bi Đại Hùng. Nguyện lòng đi đến vô cùng, dẫu bao gian khó muôn trùng
[14:22]bủa vây." Đây là một bài thơ của một người nào ở trên mạng á, thầy học lỏm, mà bài thơ rất hay, phải không ạ? Bài thơ rất hay. Nha, thì đọc lại cho nghe nha, nhớ nha: "Biết chăng hạnh phúc là khi, được quỳ trước Đấng Từ Bi Đại Hùng. Nguyện lòng đi đến vô cùng, dẫu bao gian khó muôn trùng bủa vây." Thuộc chưa ạ? Thuộc chưa? Thì nên cái căn bản đầu tiên là ta đừng làm gì sai lầm là tâm ta bình an, điềm thản. Ví dụ bây giờ người công an họ đến kết tội mình thì ta biết ngay cái này là cái gì. Ví dụ mình không có làm điều đó, mình không có giết người, không trộm cắp mà công an đến họ đọc biên bản họ nói mình phạm tội bắt thì lúc đó là cái gì?
[15:10]Lúc đó nó khác với một người thật sự có phạm tội. Nghĩa là ta bị oan có thể ta bị buồn á, nhưng mà ta biết cái này là nghiệp của quá khứ. Quá khứ ta đã kết tội oan ai nên bây giờ cái quả báo đến với ta thì đúng nó cũng làm cho ta bất an, khổ sở vì ta phải trả một cái nghiệp của quá khứ, nhưng mà trong ta nó có cái tự tin, nó có cái nó có một cái tự tin của một con người không lầm lỗi, phải không ạ? Còn ví dụ như là ta có lỗi thật sự, cái ta mắc tội thật sự, công an tới họ bắt thì thực sự là sao? Ta sụp đổ liền vì ta bị phanh phui, bị phát phát giác. Cái đau khổ, cái bất an đó hoàn toàn khác hẳn với cái
[15:53]người bị oan và cũng hoàn toàn khác hẳn với cái người mà công an chỉ đến chơi bình thường, khác hẳn. Nên cái giá trị đầu tiên của một người biết tu tập là gì? Là giữ tâm hồn mình, giữ cuộc đời mình không làm gì sai trái, nhớ như vậy nha. Đó ta biết cái tu tập đầu tiên. Mà ai cho ta cái sức mạnh đó? Ai cho ta cái sức mạnh của lý trí, của ý chí để trước cái việc sai lầm ta thà chết không làm? Nha. Ai rủ rê ta một điều gì đó, dứt khoát không làm. Những cám dỗ ngọt ngào, sung sướng, khoái lạc gì đó mời gọi, dứt khoát từ chối, không làm. Ai cho ta cái sức mạnh đó? Ai cho ta cái lý trí đó, cái ý chí đó? Ai? Ai? Phật. Nha.
[16:40]Chính nhờ công đức lễ Phật. Chớ tự ta, thầy nói thật sự không đủ sức. Bởi vì sao? Bởi vì tất cả chúng ta đều là phàm phu, vô minh. Thẳm trong tâm hồn mình còn đầy sự ham muốn, đầy sân hận, si mê, ích kỷ, tham lam vụn vặt. Chúng ta đều là những phàm phu xấu như thế, tệ như thế. Nhưng nhờ có một Đấng giác ngộ cao siêu cho ta cái tấm gương, cho ta sự ngưỡng vọng và cho ta cái công đức khiến trong cái cuộc đời này, đối trước những cái sai phạm, ta biết giữ một khoảng cách, không bước vào, không dẫm vào. Và khi đã không làm điều gì sai lầm thì cái kết quả đầu tiên ta đạt được là gì? Không không lo sợ, đúng không ạ? Không lo sợ.
[17:35]Nên cái không lo sợ là cái tâm tâm bình an trước cái đó. Còn cái người mà đã phạm sai lầm rồi, chỉ con kiến nó bò qua cũng thấy sợ, con chó nó vụt ngang cũng thấy sợ, phải không ạ? Không biết có ai phát giác mình không. Lo sợ, đó. Khi đã phạm tội rồi thì phải lo sợ. Nên cái giá trị đầu tiên của sự tu tập là tâm an vui là không làm gì sai lầm mà điều này không phải phải dễ. Cái điều thứ hai nữa để ta đạt được một cái tâm an vui nữa là
[18:12]ta có con đường, có hướng đi, có lý tưởng cho cái cuộc sống của mình.
[18:26]Ta biết ta sống để làm gì. Biết bao nhiêu con người không biết mình sống để làm gì. Đúng không ạ? Và có nhiều người thầy nói thật tới 50 tuổi hỏi anh sống để làm gì, ngơ ngơ không biết đường trả lời à. Có không ạ? Vậy chứ hồi nhỏ lớn anh sống để làm gì, nói không biết. Ôi tôi nói còn tôi chưa chết thôi chứ tôi cũng không biết nữa, thì nó đẩy tới đâu đẩy, phải không? Tự nhiên mẹ tôi đẻ tôi ra rồi tôi phải sống, rồi cơm cho tôi ăn thì tôi cứ sống, lớn lên bắt đi học thì cứ đi học, học xong rồi cứ đi làm thì cứ đi làm, rồi bắt phải lập gia đình thì lập gia đình, rồi đẻ một đống con rồi phải nuôi, tôi cũng không biết sống để làm cái gì.
[19:06]Đúng không ạ? Rất nhiều người bị như vậy, phải không ạ? Nhưng khi chúng ta đến với Phật, đến với Tam Bảo, khi ta đến với Phật pháp thì bắt đầu ta biết mình sống để làm gì. Biết chưa ạ? Sống để làm cái gì? Sống để làm gì? Nhiều thứ lắm nha. Thứ nhất là biết sống để... để tu, phải không ạ? Sống để làm gì nữa? Để làm gì nữa? Sống để yêu thương mọi người. Phải không ạ? Sống để làm gì nữa? Để xây đắp ha, quê hương này, đất nước này, hành tinh này nha trở nên một cõi thiên đường thánh thiện, đạo đức. Đúng không ạ? Sống để làm gì nữa? Sống để sám hối, chuộc lại vô số lỗi lầm mà ta đã gây tạo từ những kiếp trước.
[20:06]Bây giờ ta làm lại từng cái công đức nho nhỏ nho nhỏ nha để bù lại cái... cái nghiệp đời xưa. Nên ta khi mà hiểu được nhân quả, khi ta hiểu được tái sinh, ta hiểu được luân hồi, nghĩa là một kiếp này ta sinh ra không phải là một kiếp duy nhất, ta đã từng có nhiều kiếp sống phía trước và trong những kiếp sống phía trước đó, có những kiếp ta cũng chưa biết đạo, ta cũng đã phạm nhiều sai lầm. Thì bây giờ tái sinh lại kiếp này thì ta phải biết mục tiêu của ta là sống để sám hối, chuộc lại lỗi lầm xưa.
[20:46]Ta hỏi làm sao không biết hồi kiếp xưa mình có nhiều tội? Có nhiều điều, có nhiều cách, có nhiều dấu hiệu để biết rằng ta có rất nhiều tội lỗi ở... ở kiếp xưa, nhiều lắm. Có những người họ để lại dấu vết đặc biệt nơi... nơi thân hình, rồi có những người để lại cái dấu ấn nên cuộc đời đầy khổ ải, có những người để lại cái dấu vết nơi những cái... cái sự tương quan đầy bất trắc với những người chung quanh mình. Nhìn những điều đó mà ta biết là những kiếp xưa ta không có phải là hoàn toàn. Rồi có những nhiều người có dấu ấn lạ, ví dụ nhìn gương mặt như ma, à không biết là cái giống loài nào hoặc là người nào để lại cái đốm
[21:34]dấu hiệu của một con vật nào đó trở lại, rất là nhiều dấu hiệu. Còn ví dụ một cái người mà ở trên cõi trời sinh xuống đây thì dấu hiệu là gì? Dấu hiệu là gì? Dấu hiệu là cái dung mạo của họ nhìn rất là sang, rất là đẹp như là những người ở Kẻ Sặt này vậy.
[22:04]Nên ở đây là khi trong tâm ta đã có một đường đi, cuộc đời ta đã có một lý tưởng sống thì tự nhiên ta... ta bình an, đúng không ạ? Vì hỏi bây giờ sống để làm gì mình biết ngay sống để tu. Nói sống để... tu thế nào? Vì tôi nương tựa được với Phật, với Pháp, với Tăng cho nên không lo gì nữa, hết sợ. Dù cuộc đời có muôn trùng sóng gió, dù con người có bạc bẽo, vô lương thì tôi vẫn có một nơi để nương, để nương tựa, có một con đường để đi tới cho nên tôi thanh thản trước mọi điều của cuộc đời này. Nhờ vậy mà ta bình an. Còn có những người hỏi sống để làm gì ngơ ngơ không biết. Tại lỡ đẻ ra mẹ tôi đẻ ra cứ phải sống thì tâm họ có bình an không ạ?
[22:56]Không, vì họ phải quay cuồng theo cuộc thế. Là nay phải lo miếng ăn này, nay... mai phải lo miếng ăn kia, rồi phải mua này sắm kia đối phó với điều nọ, bao nhiêu tai ương ập tới là phải khổ sở, là những cái tương quan với cuộc đời cứ phải đấu đá rồi phải toan tính nên mà không biết mình sống để làm gì, cho nên tâm cứ rối loạn, động theo mọi điều của cuộc sống là tâm bất an. Còn ta đã định hướng một con đường rồi thì dù có bão tố sóng xô, lòng ta vẫn vững vàng vì ta thấy được ánh sáng, ta thấy được đường đi, ta đặt niềm tin vào... vào Phật như vậy. Cho nên cái điều thứ hai nữa mà để gọi là một người
[23:41]được an và bất an ở chỗ là khác nhau cái gì? Người có cái con đường, có lý tưởng và một người sống không có con đường, không có lý tưởng. Nên ta ngồi đây, ta cùng nhau về đây với cái mái chùa yêu thương, ta có Phật, có Pháp, có Tăng, nghĩa là trong lòng... lòng ta đã có con đường đi tới, nghĩa là ta bình an, ta tìm được sự an vui hơn bao nhiêu, hơn biết bao nhiêu con người ở ngoài kia đang quay cuồng ha, khổ đau, toan tính đủ thứ. Còn ta, ta có lý tưởng ta sống, dù có phải bận tâm nhưng cái bận tâm của ta trong Chánh pháp, trong... trong đạo lý nó khác hẳn. Đó là điều thứ hai, nhớ chưa ạ? Hỏi ở đâu hỏi ở đâu nhớ đó nha.
[24:33]Điều thứ nhất để tâm ta an vui là gì hồi nãy? Đừng làm gì sai lầm, phải không ạ? Không làm gì sai lầm mình không lo sợ. Ừ, cái điều thứ hai để tâm ta an vui là gì?
[24:49]Có một con đường, có một lý tưởng để sống. Và con đường, lý tưởng đó là gì? Là... là Phật pháp, đúng không ạ? Như vậy nha. Rồi thế này nữa, giờ nói: "Thầy nói nghe hay quá, bây giờ lỡ bây giờ nói thầy bị xe tông cái là thầy biết thầy an hay không an liền." Thì lỡ bị xe đụng á nằm oằn oại gãy chân á rồi đi vô bệnh viện đó vậy tâm an không? Vậy tâm ta an không? Nghĩa là trong hoạn nạn ta có bất an không? Có không? Có, phải không? Đấy, cái nó khác nhau giữa một người biết đạo và một người chưa biết đạo ở chỗ này. Ví dụ một người chưa biết đạo bị xe tông gãy tay, gãy chân đó là đau khổ vô cùng, phải không ạ?
[25:37]Công ăn việc làm lỡ dở hết, tốn biết bao nhiêu tiền thuốc bây giờ đi cà ẹo cà ẹo suốt đời, đi cà nhắc cà nhắc, không còn đẹp mỹ miều như người mẫu nữa, vậy khổ đau vô cùng phải không ạ? Hoặc là tự nhiên ai vu oan giá họa mình cái là... là... là mình đau khổ. Đó là người không biết đạo. Còn người biết đạo, trong hoạn nạn vẫn bình an, vì sao?
[26:03]Vì sao? Vì tin vào nhân... nhân quả. Biết rằng cái nạn ngày hôm nay chính là một cái gì? Một cái tội của mình ở kiếp xưa. Kiếp xưa mình đã phạm một cái gì đó sai lầm, nhận trách nhiệm về nơi mình thì làm sao? Lập tức ta làm sao? Ta bình an liền. Đó, hai cái đó khác nhau. Hai thái độ đó cực kỳ khác nhau. Cùng gặp hoạn nạn giống nhau nhưng một người hết sức đau khổ, còn một người vẫn bình an trả nghiệp. Đối diện với cái nạn, sống với cái nạn, nhìn cái nạn, ôm cái nạn đó, vui với cái nạn đó mà sống, chẳng sợ gì cả. Hai cái đó khác nhau bởi vì cái người biết nhân quả và người không biết nhân quả. Ta... ta vượt hẳn lên cái người mà không biết nhân quả, không biết đạo lý.
[26:54]Nên ở đây vậy, cái điều thứ ba để ta đạt được an vui là ta phải hiểu rất kỹ về luật nhân... nhân quả. Gieo nhân gì gặt quả nấy. Đây là cái sự công bằng tự nhiên của vũ trụ mà ai đến với đạo phải suy nghiệm điều này cho thật là kỹ. Nhớ như vậy. Từng chút, từng chút cái hạt giống ta gieo xuống cái cuộc đời thì nó đều trổ thành cây, thành hoa, thành trái về sau. Nó là một sự công bằng tuyệt đối. Nên cái người mà ta biết tu, đầu tiên là phải suy nghiệm luật nhân quả thật sâu sắc. Tại vì luật nhân quả nói rằng ta gieo nhân gì ta gặt quả nấy, cái câu nói đó đơn sơ mà luật nhân quả không đơn giản như vậy, rất là sâu sắc.
[27:48]Như hôm trước vậy, có người mẹ dắt đứa bé gái đến gặp thầy, nó hỏi: "Thưa thầy, con của con cái sức tiếp thu học tập nó chậm quá, chậm so với các bạn cùng lứa. Bây giờ phải làm sao cho nó thông minh lên?". Thì làm sao? Làm sao mà thông minh lên được? Vì cái nghiệp nó đã gây. Thì nhìn nó thầy mới thầy mới nói thế này, nói: "Con bé này nó mắc cái nghiệp ở đời trước ở chỗ là nó cứ hay chê người ta một cách vô tư, không ác ý. À, trong lúc đùa cợt, trêu cợt nó cứ chê người ta: "Ồ, mày ngu quá, cái gì dở, óc cái đầu mày như óc như óc lợn", vân vân, tức là những cái câu chê bai nó nó nó nó vô hại, nhưng thành quả báo.
[28:43]Kiếp này không thể thông minh được nữa, hết rồi, đầu đóng lại rồi, không thông minh được nữa, chỉ vì những câu chê đùa, chê bai đùa mà nó vô hại, nhẹ nhàng thôi cũng chẳng hại, chẳng mất ai đồng nào, cũng chẳng làm ai giận gì. Chê cho vui thôi, chọc qua chọc lại cho vui thôi, trêu chọc cho vui nhưng đều thành quả báo. Cuộc đời nó cũng sẽ không có gì tai ương hoạn nạn, tại vì nó chẳng hại ai, nói chê cho vui, nhưng chỉ có điều không bao giờ thông minh được nữa, hết rồi". Nhân quả chút xíu vậy, nói: "Bây giờ phải làm sao? Không lẽ suốt đời nó bé nó ngu? Thôi bây giờ, thứ nhất, đừng có rượt theo các bạn cùng lớp,
[29:21]cứ chấp nhận ở lại lớp, cho các bạn cứ đi trước mình, chấp nhận cái số phận ha, đối diện với cái kém dở mình, chớ đừng tránh né. Và thứ hai là cứ nói đem vở đem viết cho bé tặng những cái học trò ở vùng nghèo, đích thân nó đi nó cầm nó tặng vở viết cho người này người kia, những học trò nghèo mà cần vở cần viết, chứ không phải cho bừa, cho bừa nhiều khi nhằm cái gia đình khá giả nó cũng không dùng, mình cũng không có phước. Cứ như vậy, cứ bao nhiêu năm trời cứ đem vở đem viết tặng cho những bạn nghèo mà hiếu học thì phải 3 năm trở lên bắt đầu cái não nó mới mở ra lại từ từ. Mà nhớ một cái nghiệp như vậy, để chuyển cho thật nhanh
[30:00]thì ít nhất cũng 3 năm chứ không có mau được". Thầy nói như vậy: "Thôi, thôi mẹ con về ráng mà làm chứ thầy cũng hết cách rồi, chứ không có phép, không có bùa nào mà chú nguyện mở tâm mở trí nó ra nhanh được hết, cứ phải làm phước thôi. Mà trong trường hợp này phải 3 năm trở lên, bé bắt đầu mở trí và chấp nhận cho bé cứ học chậm hơn các bạn cùng lớp chả sao cả". Như vậy, nên ở đây vậy là trong mọi điều trong cuộc sống này, ta cố gắng soi xét qua cái cái nhìn của của nghiệp báo, ta nhìn từng thân phận để ta nghiệm ra cái nhân quả của người và của mình. Đó, tại vì luật nhân quả nó sâu xa lắm. Nói:
[30:44]"Thưa thầy, sao tâm con cũng rộng rãi, con cũng hay giúp người, mà sao con lại nghèo? Vì nếu tâm con rộng rãi thì đời trước con cũng phải rộng rãi, hay giúp người. Mà nếu đời trước rộng rãi hay giúp người thì đời này phải khá giả, chứ tại sao con mang cái tâm rộng rãi từ đời trước mang theo về đến kiếp này, nhưng mà con lại không có sinh ra được cái quả báo giàu sang của kiếp này là tại sao?".
[31:13]Ai biết tại sao?
[31:18]Bởi vì đời trước cũng rất rộng rãi, mà toàn là bố thí cho mấy cái người đi ăn cướp không à. Tức là ta bố thí cho cái người xấu thì nó không thành phúc, mà nhiều khi thành họa.
[31:35]Nên đừng có tưởng nghe nói là mình cứ bố thí thì sẽ giàu sang, không. Ta chỉ bố thí mà được khá giả, giàu sang khi ta giúp cho cái người đó họ trong cái cơn bế tắc, tuyệt vọng, khó khăn, giúp họ vượt ra khỏi cái đó. Ta bố thí mà được giàu sang khi nào ta giúp cho cái người tốt cái phương tiện để họ sống và họ giúp đời tiếp. Ví dụ ông thầy giáo ổng nghèo, mình giúp ổng để ổng đi dạy học; ông thầy thuốc nghèo, mình giúp ổng để ổng đi chữa bệnh; rồi ông thầy tu ổng tu hành chân chính, mình giúp ổng để ổng ổng tu hành, ổng giáo hóa thì những cái giúp đó sinh ra phước bội phần, kiếp sau chắc chắn mình giàu sang.
[32:13]Còn cái người gõ cửa: "Chị hai ơi, tôi nghỉ hết tiền mua rượu rồi, chị cho tôi miếng tiền mua rượu". "À thôi nè, cho anh tiền mua rượu". Mình rất hào phóng ha, ai xin tiền mua rượu cho mua rượu. "Tôi sắp sửa đánh nhau mà không có dao để đâm nó, chị cho tôi tiền mua con dao". "Đây, tiền để đi mua con dao đi". Thì mấy cái bố thí đó có phước không ạ? Đó, đó thấy nhân quả nó tinh vi như vậy, không có đơn giản một chiều mà nói: "Ờ, cứ cho là giàu", đâu không có, nhiều khi cho là nghèo đó, cho mình còn mang tội thêm. Cho nên ta hiểu về nhân quả sâu xa từng điều, từng chút như vậy. Ví dụ bây giờ ta bị mù, nhân gì?
[32:53]Ta bị mù thì nhân quả gì?
[32:58]Rất là nhiều loại nhân nha, rất là nhiều loại nhân. Ví dụ có những người ở kiếp xưa khi đi săn, rồi cái sợ con con vật nó chạy mất cái đâm hai khoét con mắt con vật, rồi cho nó lẩn quẩn rồi lát mình trở lại mình bắt, mình đi săn con khác. Hễ săn được con nào là cứ đâm đui mắt nó để đó rồi lát quay lại, thì cái cái nghiệp mà đục khoét mắt chúng sinh thì sau này mình sẽ mù mắt trong cái cơn đau đớn tột cùng. Còn có những người mù mắt mà gương mặt vẫn đẹp, mắt vẫn nhìn thấy có con mắt nhưng mà không thấy gì nữa hết, thì là một cái nghiệp khác. Một nghiệp khác là cứ nhiều khi cái cái đoạn đường đó người
[33:35]ta thắp cái đèn để mọi người đi qua lại trong ban đêm, cái mình đi mình vui cái mình cầm cục đá mình chọi cho nó vỡ đèn tắt chơi, người ta đi lại tối tăm không thấy nữa, người ta đi lại khổ sở thì ở qua kiếp sau mình sẽ bị mù, gương mặt thì vẫn đẹp, mắt thì vẫn có con mắt đàng hoàng nhưng mà nhìn không thấy gì nữa. Nên nói mù, sự thật nhiều cái loại nhân quả khác nhau, đúng không ạ? Nhân quả, nên bây giờ vậy, ta bước đến chùa, ta học đạo, ta tu tập thì cái căn bản nhất là phải hiểu luật nhân quả cho thật là sâu xa. Khi hiểu luật nhân quả sâu xa rồi, bắt đầu tâm ta bình an. Ví dụ cái hoạn nạn, khổ đau đến thì ta làm sao?
[34:17]Ta biết ngay đó là gì? Nhân quả, cái tội của mình ở kiếp trước, nghĩa là nhận trách nhiệm về về mình. Mà nhớ câu này: "Nhận trách nhiệm về mình, tự nhiên tâm mình mạnh mẽ lên. Còn mình chối, đổ thừa cho người khác là tâm mình bỗng nhiên yếu xuống liền và bất an liền". Người nào mà trong cuộc đời này hay gánh trách nhiệm về mình, người đó là anh hùng, và tâm người đó rất mạnh mẽ, và tâm mạnh mẽ thì tâm nó bình an. Ta nói ví dụ thế này. Ta nói ví dụ bây giờ
[34:57]những chiến sĩ đánh nhau, đánh nhau với giặc, à thì có một cái ổ súng nó bắn rát, không cách nào tiến lên được thì một người chiến sĩ mới
[35:10]hi sinh á, nghĩ hi sinh tìm cách bò vòng lên và lấy mình lấp cái ổ châu mai, ví dụ như vậy. Ta nghe những cái người liệt sĩ hoặc những anh hùng mà lấy thân mình lấp lỗ châu mai, quăng cái quả lựu đạn vào đó lấp nó, nằm đó luôn để chịu để cho các chiến sĩ đồng đội của mình mà tràn lên thì họ chết. Nhưng ta nhớ điều này, lúc đó tâm họ cực kỳ bình an. Vì sao vậy? Vì họ nhận trách nhiệm về về mình, nhận cái khó khăn về về cho mình, nhớ như vậy. Rồi bây giờ ví dụ thế này. Ví dụ như bố mẹ mình bước ra phát hiện là cái cái chum cái vại rất là đẹp mà bố mình rất thích vỡ toang ra. Bố mới: "Đứa nào?", thấy không, hỏi: "Đứa nào? Đứa nào làm vỡ?".
[35:56]Mình đứng ra mình nhận liền, mặc dù không phải mình, em mình. Tại vì nếu bố điều tra ra thằng em là bố đập cho 10 cây liền tại vì cái cái chum cái vại đồ cổ đó bố rất là quý. Cái mình nói: "Bố, con con, nãy con lỡ tay". Thì mình che cho em mình liền để cho em mình không bị đánh đòn, mình chấp nhận đánh đòn. Thì lúc đó bố sẽ đánh đòn, nhưng mà tâm mình có khổ không? Có không? Không. Vì sao? Vì cái người mà nhận trách nhiệm về cho mình thì tâm người đó rất là mạnh mẽ, và tâm người mạnh mẽ thì đó là một tâm bình an, đúng không ạ? Vì cũng vậy, khi hoạn nạn đến với ta mà ta ngồi ta than trời trách đất:
[36:32]"Sao cái thằng kia nó phản tôi? Sao cuộc đời tôi tăm tối quá? Rồi sao tôi cũng đi cầu quá chừng mà sao hôm nay là tôi sụp đổ cơ nghiệp, tôi phá sản, tôi khổ quá?". Mình cứ đổ thừa người này thì càng lúc càng càng bất an. Nhưng mà nếu mà ta ngồi lại, ta chỉ lặng lẽ: "Đây là cái tội của tôi ở kiếp trước á, kiếp trước tôi đã làm một cái gì sai lầm nên bây giờ đi đến cái ngày hôm nay như thế này". Nói được cái câu đó rồi thì tâm ta làm sao? Bình an liền, chấp nhận liền. Nhận trách nhiệm về mình rồi, tâm ta bình an liền. Đó là nguyên tắc của cuộc sống này, đúng không ạ? Nó là như vậy. Rồi cũng vậy, ví dụ bây giờ bỗng nhiên may mắn đến với ta,
[37:11]à tự nhiên ta được giàu sang lên thì mình vui không ạ? Vui không? Vui quá chứ.
[37:22]Nhưng mà cái vui của một người đã hiểu đạo khác với cái vui của một người chưa hiểu đạo. Cái vui của người chưa hiểu đạo á, vui mà bất an, còn cái vui của người hiểu đạo, vui mà bình an. Khác nhau chỗ nào? Ví dụ bỗng nhiên mình giàu lên. Ở đây có ai giàu đại gia không à? Ở đây có ai cho thầy địa chỉ, có không? Không có hả? Ừ, ví dụ có người nào đó giàu lên. Giàu lên thì vui. Nhưng mà cái người chưa hiểu đạo á thì cái vui của họ nó xao động dữ lắm, kèm theo bao nhiêu là cái điều tự hào, phải không à? Nhiều khi trở thành kiêu căng, nhiều khi trở thành phách lối luôn. Vì nó bất an, cái vui đó nó bất an quá nên nó sinh
[38:09]ra những cái tệ hại của cái sự tự hào, kiêu căng. Mình nghĩ rằng ai hỏi đó: "Cái tài của tôi nha, con người của tôi là như vậy, tay không mà dựng nên cơ đồ, phải không? Nước lã mà khuấy nên hồ, tay không mà dựng cơ đồ mới ngoan. Tôi đây lúc nào cũng vui mà lúc nào cũng khoái trá, kiêu căng rồi thành ra nó bắt đầu nó lệch. Cái vui đó rất là bất an. Còn ví dụ cái người hiểu đạo của ta mà bỗng nhiên ta giàu lên, ta vui cũng vui đó nhưng mà bình an. Vì sao? Vì sao? Vì ta biết rằng ở kiếp trước ta có làm một cái công đức gì đó. Thế là kiếp sau tự nhiên bỗng nhiên mình trúng cái lộc, mình giàu to, thì khi giàu rồi mình hiểu đạo, hiểu nhân quả rồi mình nhớ:
[38:56]"À, cái này không phải mình hay, mà là do kiếp trước mình có một lúc mình mạnh mẽ, phát tâm làm một điều công đức lớn. Nhờ cái công đức lớn này mà bây giờ mình được may mắn như thế này." Thì cũng vui đó, nhưng mà tâm sao? Không có xao động, không kiêu căng, không khoe khoang và sợ cái gì? Sợ hết phúc, phải không à? Phúc hưởng quá thì phải phải hết, hết rồi thì nghèo lại. Cho nên trong lúc vinh quang, trong lúc giàu sang lại đã biết mà lo tạo tạo phúc tiếp. Thì kiếp này đầu thai ra chùa Kẻ Sặt lại đúc chuông nữa. Thế là à
[39:44]đúc chuông nữa thì làm sao? Thì lo mà. Cũng nói với thầy Giống: "Thầy cứ nghỉ ngơi đi, thầy cứ tụng kinh, thế giới này để con lo." Đó, như vậy đó.
[39:58]Thì thì sống như vậy vui không à? Đấy. Nên ta thấy cái người mà hiểu đạo, tâm mình bình an là vì ta như vậy, còn người không hiểu đạo bất an là như vậy. Trong khổ đau cũng bất an, trong cái cái may mắn, sung sướng cũng bất an, còn cái người hiểu đạo, trong hoạn nạn cũng bình an, mà trong cái may mắn, sung sướng cũng bình an. Như vậy, vì sướng không à? Vậy hiểu đạo sướng không à? Vậy có chịu đi tu tập không, chưa à? Hả, hay làm biếng trốn ở nhà hoài? Hả?
[40:36]Rồi.
[40:40]Khi ta không có chuyện gì để làm thì lúc đó mình có tâm mình có an ổn không à?
[40:47]Bỗng nhiên lúc đó tự nhiên mình rảnh rang kỳ lạ, không có việc gì để làm, không có ai kêu, không ai nhờ, cũng không có cái gì thúc bách, thúc đẩy gì cả, à để làm việc gì cả, thì lúc đó là mình bình an hay bất an? Hử?
[41:07]Lúc đó bình an hay bất an? Sao bất an? Không có việc gì cả sao bất an? Buồn. Đó, có một người nói chữ buồn. Chán, đúng không à? Đúng là nó ở không thực sự là, bởi như nói là đạo Nho ta nói "nhàn cư vi bất thiện", ở không thế nào cũng làm chuyện bậy. À, một cái khuynh hướng rất là lạ của con người là khi không có việc gì để làm thì làm chuyện bậy cho vui, tự nhiên là như vậy. Nên cái người mà không hiểu đạo á, có chút thời gian là đi làm chuyện bậy. Chuyện bậy đó gồm những chuyện gì?
[41:51]Cầm đá đứng trên đường quốc lộ đợi xe qua chọi chơi, đúng không à? Đó, rồi công an đi lùng nó bắt, bắt nó đập cho một trận. Thứ hai là làm gì? Chui đầu vô trong chơi chơi game nha. Chơi game mà tới lúc mê quá thì sao? Tại vì đang chiến đấu với trên mạng một cái người đối thủ mình ở đâu ở chỗ khác, họ cùng đấu với mình ở trên mạng, bánh mì để một bên tay, chiến đấu cho tới khi nào mà có khi ngã ra chết luôn. Trên thế giới đã ghi nhận nhiều trường hợp đó rồi, chơi chết luôn. Đó là, rồi có người ở không không biết làm gì thì đi đâu? Đánh đánh bài nha, để cho nó đỡ chán, đỡ buồn. Cho nên ở không, mình tưởng ở không tức là không có việc
[42:41]gì thì sẽ an chứ, nhưng không ngờ con người ta vì ở không làm chuyện bậy, bất an, là không biết đạo bất an. Còn ta, ta biết tu tập, ta biết đạo lý thì lúc ở không làm cái gì? Ở không làm gì? Tới chùa Kẻ Sặt nha, tụng kinh, ngồi thiền nha, chấp tác, công quả ha. Vậy làm mọi việc rồi lên ngồi thiền, mình tu với Phật. Lúc đó là lúc hạnh phúc nhất trên đời này. Càng ở không như vậy thì công đức của ta lại càng tăng dần lên, đạo đức ta càng hoàn thiện hơn, đó, và tâm ta càng bình an hơn. Còn cái người mà không biết đạo, trống thời gian một cái là toàn phát sinh chuyện bậy bạ không. Ừ, như như vậy ta thấy rõ ràng khi ta có đạo
[43:32]lý, ta có một mái chùa để nương tựa thì ta hạnh phúc biết là biết là bao, phải không à? Tâm mình bình an như vậy.
[43:48]Bây giờ có tiền rồi
[43:55]thì an hay là không an?
[43:59]Ví dụ mình có tiền rồi thì an hay không an? Hả?
[44:11]Ví dụ như mình chưa có tiền thì mình cứ ngày đêm mình mong cho có có nhiều tiền, phải không à? Đúng không à? Có tiền rồi thì sao? Lo sợ mất, phải không à? Lo sợ mất. Đó, không biết là tiền có ai biết chưa, mình cất đây có an toàn chưa, đó, đem gửi ngân hàng rồi ngân hàng có bị lấy mất của mình không, ha, rồi rồi nghĩa là lo đủ thứ hết. Chưa có tiền thì ngày đêm lo cho có tiền, có tiền rồi thì cũng lo sợ, bất an đủ thứ. Thầy nói có đúng không nè? Có không? Vì thầy cũng không có tiền bao giờ nên thầy cũng chả biết cái tâm nó ra sao. Nhưng mà cái người biết đạo á thì khi có tiền rồi á thì làm sao?
[44:59]Người có người biết đạo khi mà có tiền nhiều rồi á thì không bị mấy cái lo đó, mà họ lo cái gì? Lo cái gì? Lo mà làm làm phúc, bố thí, cúng dường, lo tiêu tiền cho nó hợp lý, chia ra bao nhiêu phần nha, phần nào để lo cho gia đình, phần nào để dành dụm để an toàn tài chính, phần nào tái đầu tư và phần nào để mà làm những điều phúc, bố thí, cúng dường. Nó có hết công thức rồi, không có gì phải lo. Lỡ mất, nghiệp đời xưa, chả sao cả, phải không à? Cho nên lòng rất là là bình an là như vậy. Còn ôm một đống tiền thấy thì mừng chứ sự thật người không biết đạo là một đống lo, thì tối ngày cứ sợ mất, sợ ai cướp của tui, phải không? Đó vậy.
[45:48]Còn người mà biết đạo rồi, một đống tiền đã có cái công thức xử lý hết rồi. Bổn phận phải lo cho gia đình, phần dành dụm an toàn tài chính, phần tái đầu tư, rồi phần để làm những điều phúc, đâu ra đó hết trơn rồi nên rất là bình an. Rồi bây giờ, khi mình thấy một người khác họ thành công, họ giàu lên, họ được mọi người khen ngợi, họ lên chức lên tước, thì tâm mình sao ạ?
[46:22]Nói thật coi. Tâm mình sao? An hay bất an? Vui hay buồn? Nói thiệt coi. Vui? Buồn, đó, thằng bé đó nói thật. Có mình trên đời có thằng bé nói thật lòng nè.
[46:43]Cho nên cái niềm vui của người khác là nỗi buồn của của mình. Niềm vui của người khác là nỗi buồn của mình. Sự thành công của người khác mình thấy giống như là sự thất bại của của mình thì làm sao, mình đau khổ vô cùng phải không ạ? Đó là cái tâm đó tâm gì? Tâm đó tâm gì? Đố kỵ. Đố kỵ. Không muốn ai hơn mình cả. Và cái tâm đố kỵ làm cho ta bất bất an, đúng không ạ? Bây giờ ta theo đạo, ta theo Phật, ta tu hành, ta tập cái hạnh gì? Hạnh tùy tùy hỷ, vui theo cái niềm vui của người khác, vui theo cái thành công của người khác. Và cái này có phải dễ không? Khó, nhưng phải tập cho bằng được. Thấy người ta giàu lên, cái nỗi buồn nó vừa nhóm lên mà đè nó xuống nha:
[47:32]"Không được! Mày phải vui nghe mày!" Tự mình bắt như vậy, cái là mình mừng, mình vui, mình nhắn tin mình chúc mừng, mình lên Facebook mình chúc mừng nha: "Nghe nói bạn vừa thành công điều này kia, mình vui và nguyện lòng vui thật lòng." Mặc dù ở trong nó cũng có buồn tê tái một chút, nhưng mà ráng ép nó xuống, không cho nó buồn, bắt nó phải vui, vui theo niềm vui của người khác. Tập như vậy thế là ta thay đổi được con người của mình, thay đổi được đạo đức của mình. Chứ còn đừng có đạo lý, sống theo bản năng tự nhiên là tự nhiên ta nói đúng như bé đó: buồn. Bé nói rất hay, con giỏi.
[48:08]Đó là theo thả theo bản năng tự nhiên á. Còn khi ta biết đạo rồi, ta chiến đấu với cái buồn thầm kín, lén lút ở trong tâm mình. Thấy người khác vui, thấy người khác thành công, ta phải vui theo. Đó, ví dụ mình chưa phải được đẹp, bỗng nhiên có một người đẹp rực rỡ xuất hiện ở giữa đây, ai cũng trầm trồ khen ngợi, mình làm sao? Có một cái buồn len lén, ha, ngồi buồn len lén trong tư, đó có một nỗi buồn len lén nghe tại vì mình tủi phận mình chứ gì nữa phải không ạ? Ta mình tủi phận mình. Nhưng mà không, đừng tủi phận mình, hãy mừng vì cái cái cái sự thành công, cái rực rỡ của người khác, vậy đó mà cuộc đời mình vui.
[48:48]Mà nếu mình vui được như vậy thì cả cuộc đời này là tràn ngập niềm niềm vui, bởi vì những người hơn mình rất là nhiều. Nhìn đâu ta cũng dễ tìm thấy những người hơn mình. Và ai hơn mình mình đều mừng hết thì cuộc đời này thì tràn ngập niềm vui mừng, phải không ạ? Còn mình cứ thấy ai hơn mình là mình đau khổ thì cả cuộc đời này tràn đầy đau khổ. Đó. Mà để có thể là thấy ai hơn mình mình đều vui được hết, đây là cả một sự chiến đấu, một sự tu tập khó khăn, không phải dễ đâu, phải không ạ? Không phải dễ. Phải tập cái tâm mình dữ lắm, sửa cái tâm mình, quở trách chính mình dữ lắm, rầy la chính mình dữ lắm, chứ không phải là dễ đâu.
[49:30]Nó để bỏ yên cho nó cái nó nổi lên liền, nó đố kỵ, nó ganh tị liền. Mình phải rầy, phải trách nó. Vậy á, phải quở, phải trách, phải làm dữ với nó lắm, rồi từ từ nó mới bớt, rồi sau này mình bắt nó phải vui với cái thành công của người khác như vậy. Chứ không phải là dễ đâu nha. Sống trên đời này, ta có những cái bận tâm.
[49:53]Vì ở trong cuộc đời này, ta coi vậy chứ vẫn có phải nhiều việc phải lo, phải không ạ? Không lo việc này cũng phải lo việc khác. Trừ khi mà mình hết năng lực, già yếu, mà con cháu thì nó giỏi giắn, cho nên mình được con cháu nuôi thì chỉ lo đi chùa thôi. Còn bình thường lúc còn trẻ, còn phải gánh vác thì ta có nhiều việc phải lo lắng, phải bận tâm. Thì cái bận tâm đó là khổ hay sướng? Khổ hay sướng? Khổ. Đúng vậy. Có ai nói bận tâm là sướng không? Khi ta bận tâm vậy là khổ hay sướng?
[50:41]Có trường hợp ta bận tâm rồi ta bất an. Nhưng có trường hợp lạ như vậy, ta bận tâm mà ta bình an. Hai cái bận tâm nó khác nhau. Ví dụ như ta bận tâm cái việc gì mà ta
[51:00]ta bất an? Ví dụ ta bận tâm vì cái chuyện ta giận hờn nha, tự ái, thù hận, thì cái bận tâm đó làm cho ta bất an. Ai nói ta một cái câu gì làm cho ta tự ái, ta cứ tìm cách trả đũa. Cứ tìm cách trả đũa đó là cái gì? Bất an. Ha. Rồi cứ buồn vì cái sao mà người ta hơn mình, mình không có bằng người ta được, phải tìm cách phấn đấu, gọi là phấn đấu cũng là một cái động cơ, nhưng mà nó vẫn là một cái điều gì? Bất an, buồn buồn. Còn tại sao ta bận tâm mà ta lại an? Bởi vì ta bận tâm vì cái điều ta thương người, giúp người, thì cũng là bận tâm á, nhưng mà lại an. Ví dụ như bây giờ vậy, à ta đi qua cái xóm đó,
[51:55]ta thấy cái xóm nghèo, à cái người dân trong đó cái đường nó lầy lội, ngân sách nhà nước thì chưa làm tới đó kịp, rồi có một cái con lạch mà cái cầu đi qua lại rất là nguy hiểm. Mỗi ngày người ta đi chợ, đi làm, rồi các em học sinh đi học đi qua cái cầu đó rất là nguy hiểm, mà lý do gì đó ngân sách cũng chưa phủ về đó được thì ta đến với ta đặt vấn đề với cái xã. Ta xin là mình quyên góp để xây cái cầu lại trước cho mọi người đi qua lại cho an toàn thì xã họ rất là vui mừng, họ hợp tác. Thì ta mới về ta vận động. Ta về chùa Kẻ Sặt nha, ta thưa với thầy ta, ông thầy mà đẹp trai nhất nhì thế giới đó, ta thưa với thầy ta là:
[52:41]"Xin thầy giúp con quyên góp vận động để xây cái cầu ở đấy." Thế là thầy ta mới kêu các gọi người này người kia, các mạnh thường quân, đó, góp lại, đến xã ta xây cái cầu thì cái việc đó ta có bận tâm không ạ? Bận không? Lo dữ lắm. Lo bản thiết kế nha, lo thi công, lo vật tư mua sắm, lo tiền, lo bạc, lo chi thu minh bạch để làm xong rồi báo cáo hết, công bố lên giữa chùa cho mọi người nhìn thấy con số chi thu rõ ràng. Bao nhiêu việc phải lo khi mà ta làm cái việc từ thiện đó, bận tâm vô cùng, nhưng mà càng bận tâm thì tâm ta càng sao? An vui, rất là lạ. Còn ngược lại, ví dụ mình thấy có cây cầu đó,
[53:25]ngày đêm mình nghĩ cách làm sao cho phá sập cái cầu đó đi. Cái đó bận tâm không ạ? Cũng bận tâm, nhưng mà an vui không ạ? Không hề. Cái đó là con đường xuống địa ngục nha. Phá thì đem đau khổ cho người khác, cũng là nỗi bận tâm, nhưng cái bận tâm đó làm cho ta bất an và và đau khổ. Nên ở đây vậy, khi ta đem cuộc đời mình sống cho những điều thiện lành, yêu thương, giúp đỡ, thì ta phải bận tâm. Nhưng mà cái bận tâm đó, thẳm sâu bên trong nó lại là một điều bình an nha. Còn nếu ta không biết đạo, ta không biết nhân quả, ta không biết yêu thương, không phát tâm làm những điều công đức, thì ta cũng bận tâm đó,
[54:14]bận tâm để sống, hơn thua, đấu tranh, giành giật đủ thứ hết trơn. Và tất cả những cái bận tâm đó càng làm cho ta đau khổ. Nói: "Thưa thầy, bây giờ con làm việc cơ quan thì cũng bận đủ thứ mà con chả biết nó là bình an hay bất an nữa, mà thấy bận túi bụi." Thì công việc cơ quan thì bận túi bụi mà cũng chả biết nó là thuộc cái loại nào, biết bình an hay bất an. Vậy bình an hay bất an? Hả? Bận túi bụi ở cơ quan là bình an hay bất an?
[54:52]Sẽ là bất an nếu ta xem cái công việc đó là nhàm chán ha, chỉ mong cho đến hết tháng lấy lương. Đó, cái bận đó làm cho ta bất an. Cái bận đó, cái bận túi bụi đó sẽ là bình an nếu ta chấp nhận hy sinh, phụng sự, cống hiến, ráng làm tốt nhất để cho cái cơ quan mình được việc nhất. Mình làm mình chịu cực thì sẽ có nhiều người đỡ cực. Cứ nghĩ như vậy, mình ráng mình chịu cực thì nhiều người đỡ cực. Cứ vậy hy sinh gánh vác thì cái đó là bận túi bụi nhưng mà lòng lại bình an, đúng không ạ? Đó như vậy.
[55:37]Đây cái chìa khóa giữa cái bình an và bất an là những điều cơ bản như vậy nha. Rồi bây giờ
[55:50]A Di Đà Phật. Có người bỗng nhiên sinh ra trong một cái gia đình cao sang, bố làm chức lớn và cũng giàu, mẹ thì làm ăn ra nhiều tiền, bố thì làm chức lớn thì con làm sao?
[56:12]Con làm sao? Hưởng, phải không ạ? Hưởng quá sung sướng đi chứ gì nữa. Nhà giàu sang, bố quyền chức thì ai đi đâu cũng nể trọng mình, làm công tử mà. Đó là quá sung sướng đi chứ. Nhưng mà cái sung sướng đó
[56:30]nó ẩn chứa cái điều gì? Một điều nguy hiểm ở phía sau nếu đó là người không biết đạo. Tại vì sao? Vì lo hưởng, hưởng cho hết phúc mà thôi. Khi mà nghĩa là bố mẹ thương mình quá, cần gì cũng chiều, muốn mua xe có xe, muốn mua nhà có nhà, muốn đi du lịch là có du lịch, muốn nhậu nhẹt thâu đêm, muốn đánh bài cỡ xin tiền cỡ nào bố mẹ cũng cho hết. Thì cái đó là gì? Ta đang đốt rất nhanh cái phúc mà mình có. Thì thấy vui đó, nhưng mà cái hiểm họa, khổ đau, bất an đang chờ ở ở đằng xa kia. Cái người không biết đạo là vậy. Còn người biết đạo, hiểu đạo rồi tự nhiên thấy: "Ồ, bố mình làm quan lớn, mẹ mình thì là kinh doanh lớn", lại rất là lo.
[57:21]Lo cái gì? Lo cái gì? Lo cái là phúc hưởng sẽ có lúc phải hết. Lo cái đó. Ngày hôm nay như vậy chứ đâu có chắc là còn mãi. Thì phải làm sao? Đang lúc mà giàu sang quyền quý như thế phải làm sao? Phải ráng mà tu tập, ráng mà làm làm phúc để cho cái ngày nào cái phúc nó giảm thì đã có cái phúc mới nối tiếp theo, phải không ạ? Nối tiếp theo. Chứ còn không tu tập, không làm phúc thì cái phước quá khứ nó hết rồi hết luôn, trở lại thân phận tầm thường. Bởi vậy có câu: "Quyền uy đừng tưởng trên cao, đến khi phước cạn chỗ nào dung thân." Lúc mà quyền uy, hống hách, mình cứ tưởng là mình bất khả xâm phạm,
[58:19]nhưng coi vậy chứ cái phước nào rồi cũng phải cạn. Lúc đó không còn chỗ dung thân khi mà mình đã gây oan trái quá nhiều trên cuộc đời này. Nên cái người vậy, cái người hiểu đạo, đang khi hưởng phúc thì lại rất mà lo lắng để mà ráng mà tu tập và làm phúc để hết đợt phúc này có cái đợt phúc kế tiếp nối theo liền, cứ như vậy mà mà đi tới để sống và tu. Nhớ như vậy nha. Nên là cái lo và cái không lo là vậy, cái an và cái bất an là vậy. Nhưng ở đây ta rút ra được một cái nguyên tắc là thế này.
[59:02]Có hai hạng người: một người sẽ luôn luôn đạt được sự bình an và một người sẽ luôn luôn nhận lấy sự bất an, hai hạng người. Cái người mà sống lúc nào cũng nghĩ cho mình
[59:20]thì người đó luôn luôn là bất an. Còn người mà sống lúc nào cũng nghĩ cho người khác thì người đó luôn luôn là bình an vì tinh thần họ rất là mạnh mẽ. Ta nhớ hai cái thái độ sống như vậy. Cứ hai người đều bận tâm giống như nhau, hai người đều bận tâm giống như nhau, nhưng một người bận tâm vì lo cho mình thì nó là bất an, cái bất an trong sâu thẳm của tâm thức. Còn một người mà bận tâm để lo cho người, lo cho người khác, lo cho cộng đồng thì cũng bận tâm đó nhưng thẳm sâu trong tâm thức chính là điều bình an, nhớ như vậy. Cho nên hiểu điều này rồi ta chọn cái lối sống cho mình. Hiểu điều này rồi ta chọn cái lối sống cho mình là sao?
[1:00:20]Những cái gì, những ý niệm khởi lên trong tâm ta, ta đều xét kỹ, xét đi xét lại xem cái này là ta nghĩ cho người khác hay nghĩ cho mình nha. Nếu xem thấy cái ý nghĩ này là nghĩ cho mình, thôi bỏ đi, vì nó là điều bất an. Còn cái ý nghĩ khởi lên là nghĩ cho người khác thì ta giữ lấy nó để mà thực hiện, vì nó sẽ đem đến điều bình an như vậy nha. Ví dụ bây giờ đi chùa
[1:00:56]là bình an hay bất an?
[1:00:59]Chắc không? Chắc không? Chắc đi chùa là bình an không?
[1:01:11]Nếu mình đi chùa chỉ có một mình mình thì mình là lo cho mình hay lo cho người? Lo cho mình, như vậy bình an hay bất an? Nó rơi đúng vào cái công thức của sự bất an là ta chỉ lo cho một mình mình, đúng không ạ? Thấy đi chùa đó, cuối cùng lại là bất an. Nên vì vậy mới có câu: "Đi đâu có thể một mình, đi chùa thì phải mấy mình cùng đi." Đúng không ạ? Hễ đi chùa thì phải rủ nhiều người cùng đi, tức là mình biết lo cho người khác nha. Chứ còn mà mình đi mình mình, tức là mình đi tìm sự bình an, an vui, đạo lý, sự cao thượng cho chính một mình mình thì rõ ràng thấy đi chùa, thấy tu tập đó nhưng mà ẩn chứa trong đó một sự ích kỷ, phải không ạ?
[1:01:56]Nên cái cái sự bất an đã giấu ở trong đó rồi, chờ cái ngày nó bung ra. Còn ngay cả đi chùa, đi tìm sự an vui, đạo đức, ta rủ nhiều người cùng đi, mình giúp mọi người cùng đi, đem xe đón mọi người cùng đi, sợ chùa không có sẵn cơm rồi đem cơm nắm theo mọi người cùng đến ăn, lo cho mọi người cùng đi tu tập thì đó thật là trọn vẹn của một điều công đức nha. Đi về cái nơi thánh thiện mà rủ nhiều người cùng đi về nơi thánh thiện thì là phúc chồng lên phúc, vậy ta thật là hạnh phúc và an vui về sau. Nhớ như vậy nha.
[1:02:39]Ở đây mọi người mình biết yêu chưa nhở? Biết yêu chưa? Biết yêu chưa cà? Mấy bà biết yêu chưa? Có một bà già có cháu ngoại rồi lắc đầu: "Chưa biết yêu." Cái này phải về thầy phải nghiên cứu lại. Ở đây không biết ông Thượng tọa trụ trì của mình ông đã biết gì chưa cà? Không biết ổng đi tu sớm.
[1:03:07]Khi yêu là gì?
[1:03:12]Thầy cũng chả biết nó là cái gì nữa, đại khái để coi. Yêu nghĩa là... biết sao nhở?
[1:03:24]Hay là... à mình theo đuổi người nào đó, phải không ạ? Mình đi theo à mình lấy lòng người đó ha, làm cho người đó chú ý mình, làm cho người đó cũng thương mình à và làm cho người đó chấp nhận cái tình yêu của mình và thậm chí nếu được thì tiến tới hôn hôn nhân, đúng không ạ? Vậy thầy đã nói đúng công thức chưa? Đúng công thức như vậy. Hạnh phúc không ạ? Hạnh phúc không ạ? Hạnh phúc không? Có, có mình bé nó chưa biết gì, nó năm tuổi nó nói: "Có hạnh phúc." Trời ơi! Bây lớn mà biết yêu rồi trời ơi, năm tuổi. Hỏi: "Tình yêu hạnh phúc không?", bé năm tuổi nói: "Có."
[1:04:11]Ví dụ như là khi ta yêu ai thì ta tâm ta làm sao? Tâm ta làm sao? Ta nhớ về người đó, đúng không ạ? À ta lo lắng về người đó, phải không à?
[1:04:30]Và cái người đó yêu ta thì người đó làm sao? Người đó cũng nhớ về ta, phải không ạ? Cũng lo lắng về ta, đúng không ạ? Đúng không kìa? Nãy hỏi đúng không? Chắc đúng hả. Tại nó có mấy bài hát á: "Khi đã yêu thì lo sợ nhiều..."
[1:04:48]"Lo mùa thu nắng nhạt màu tươi, lo tình yêu không đến tim người...", đại khái vậy. Bởi bữa hôm cách đây khoảng đâu gần một tuần, cái thầy chứng kiến một người đang trong tình yêu, someone fall in love. Một người đó đang đang trong tình yêu mà gương mặt bất an, đau khổ, lo lắng, ừ thầy mới chọc, thầy mới "Khi đã yêu thì lo sợ nhiều..." Hỏi sao mà biết lo, vậy lo là bình an hay bất an? Bất an. Như vậy, ví dụ khi ta yêu ai thì ta bất an. Ta làm cho người khác yêu lại ta, tức là ta làm cho người khác bất an, đúng không ạ? Như vậy, khi ta gieo tình yêu là ta gieo cái điều bất an cho người khác. Đúng không ạ?
[1:05:40]Vậy tốt hay xấu? Tốt hay xấu? Vậy ta nên yêu nữa hay không? Đúng, nhớ nghe không? Nhớ câu này, không hứa nghe không? Hứa chắc rồi nha, không được yêu rồi nha.
[1:05:54]Đó, nó hứa rồi nha, nãy hứa nói không nha, hứa rồi. Mốt mốt mà yêu là trời phạt đấy, nhớ rồi đấy. Cho
[1:06:06]nên nhiều khi ta thấy những điều vô hại, nhưng mà coi vậy chứ ẩn phía đằng sau đều có cái nghiệp của nó. Lạ như vậy. Những điều tế nhị, ta thấy rất là bình thường trong cuộc sống, vậy chứ mà ẩn chứa về sau những cái những cái những cái quả báo không hay. Ừ ừ.
[1:06:24]Và cuối cùng, cuối cùng để ta đi tìm một cái điều an vui bền vững tuyệt đối thì ta phải tìm đến một cái pháp môn tu tập là thiền định, giỏi.
[1:06:42]Cho tràng pháo tay tự thưởng mình. Đúng vậy nha. Vì Đức Phật ta đó, đắc đạo chính là nhờ ngồi thiền như thế này. Và lần cuối cùng Ngài ngồi 49 ngày nhập định bất động luôn, đắc thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, thành một Đức Phật cao siêu trong vũ trụ này. Bây giờ vậy, ta đi tìm sự bình an tuyệt đối, cái niềm phúc lạc tuyệt đối thì ta buộc cũng phải đi theo con đường thiền định của của Thầy ta nha, của Thầy ta, tức là Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, phải biết mà tu tập thiền định. Thì cái tu tập thiền định nó là một kỹ thuật rất là công phu, rất là tế nhị, nên ta phải được sự hướng dẫn kỹ lưỡng.
[1:07:28]Ừ, phải tập thiền định mỗi ngày, dù bận gì bận cũng phải ráng ngày bỏ bao nhiêu thời gian mà ngồi thiền để tập định, nhiếp tâm lại. Đó là cái sự bình an, ta làm chủ lấy cái sự bình an của ta, không bị những điều kiện gì bên ngoài tác động cả. Mà cái người tu tập thiền định được, đạt được thực sự cái sự an nhiên, tự tại. Dĩ nhiên cái thiền định không có một mình mà có, cái sự thiền định này phải gom rồi rất nhiều công đức mà kết thành. Nhưng khi ta đã đạt được thiền định rồi, tâm ta rỗng rang rồi thì ngoại cảnh buồn vui của cuộc đời không đánh vào tâm hồn ta được nữa. Như vậy, nên là người đệ tử Phật trước sau gì cũng
[1:08:17]phải biết mà tu tập thiền thiền định nha. Nên hôm nay, một ngày vui của cái vùng Kẻ Sặt này, khi ta về đây dưới mái chùa yêu quý nha, có một ông thầy đẹp trai, thầy nói lại một lần nữa nhất thế giới. Không biết thầy ở trỏng có nghe không kìa? Kỷ niệm 25 năm ngày xây dựng cái chùa Kẻ Sặt, rồi ta đúc cái ngôi cái đại hồng chung đó cũng là một niềm vui. Thôi thì chúc à chúng ta ở đây cùng nhau chắp tay hòa nguyện cho cái công đức đúc chuông của chùa Kẻ Sặt được được thành công mỹ mãn, tốt đẹp nha. Chúc cho cái Phật pháp ở đây
[1:08:59]soi sáng được trong tim người cả cái vùng Hải Dương Kẻ Sặt này. Mong sao cái tiếng chuông chùa ở đây khi đúc rồi vang vọng thấu mọi tầng trời, thấu vào lòng người, thức tỉnh mọi người trong cái đêm dài vô minh để ai cũng biết tìm về đây mà tu hành theo Phật. Và mong tất cả chúng ta ở đây nha, đã một lần cúi đầu lạy Phật rồi thì mãi mãi ta theo Phật, không bao giờ lui bước nữa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật nha.
[1:09:32]Giờ ta đứng lên hồi hướng nha.