[0:31]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Thượng tọa Phó Thường trực Ban Trị sự Phật giáo, kính thưa chư tôn đức Tăng, chư tôn đức Ni, kính thưa quý Phật tử về tham dự khóa thiền hằng tháng của chùa Phật Ngọc Xá Lợi. Hôm nay có quý vị Tăng Ni cũng về tham dự khóa thiền làm cho cái khóa thiền rất là long trọng và ấm áp. Nhưng sự thực cái việc tu thiền cái chính là của Tăng và Ni chứ không phải của Phật tử. Cho cái việc tu tập thiền định cái chính phải là Tăng Ni, vì sao vậy? Vì thiền định là cái công phu tu tập cốt lõi trong đạo Phật. Mà cái công phu tu tập cốt lõi này nó đòi hỏi cái trí tuệ cao, cái quyết tâm cao.
[1:40]Mà ai mới là người có trí tuệ cao, có quyết tâm cao để theo đuổi con đường thiền định? Thì chỉ có những người xuất gia mới đủ trí tuệ, đủ quyết tâm. Cho nên quý Phật tử có tu tập coi như là mình bắt chước Tăng Ni mà thôi, chứ cái thiền đó là cái công phu chính của chư Tăng, chư Ni. Trên thế giới này cũng vậy, khi mà những người nước ngoài họ tìm đến đạo Phật thì họ cũng chỉ tìm cái thiền để họ tu tập mà thôi. Ví dụ người ở nước ngoài họ đến Việt Nam muốn tìm hiểu Phật giáo Việt Nam, họ cũng chỉ tìm cái thiền để họ tìm hiểu. Vì sao vậy? Bởi vì thiền là đỉnh cao của sự tu tập, là cốt lõi của sự tu tập.
[2:33]Ngày nào mà thiền được phát huy thì đó là ngày mà Phật giáo đang hưng thịnh, có đông cái người cao Tăng, cao Ni, cái mức độ tâm linh của đạo Phật được nâng lên một tầm cao hơn nữa. Đó, ngày nào mà thiền có được tu tập chúng ta phải hiểu điều đó. Chúng ta không phân biệt vì mọi con đường đều đưa đến giác ngộ, giải thoát, nhưng không thể phủ nhận thiền định là cái lõi của sự tu tập đó. Nên hôm nay chúng ta rất là vinh dự đón mừng những vị Tăng Ni cũng về đây, mong rằng quý vị cũng phải tinh tấn tham dự đều đặn để sau này quý vị Tăng Ni làm mẫu mực, làm mực thước, làm tiêu bản cho các Phật tử noi theo.
[3:32]Hơn nữa, thời đại sau này các Phật tử có cái trình độ tri thức, văn hóa cao vượt hơn ngày xưa rất là nhiều,
[3:44]mà chỉ có thiền mới có thể thỏa mãn được cái tri thức của những người Phật tử trong cái thời đại mới.
[3:55]Nên vì thế người Tăng Ni phải am hiểu, thành thạo về thiền thì mới có thể làm thầy mà hướng dẫn cho Phật tử được. Bây giờ ta nói người Phật tử đến chùa thấy người thầy, cô cái chắp tay chào xưng con, tức là người Phật tử họ xem thầy, cô là bậc trên.
[4:24]Phật tử mình là bậc thấp, đúng không ạ, mới xưng con. Nhưng mà hơn là hơn cái gì? Tức là người xuất gia, Tăng Ni hơn Phật tử là hơn cái gì?
[4:38]Cái thứ nhất là đạo đức. Buộc Tăng Ni phải là đạo đức cao hơn Phật tử thì người ta mới kính trọng. Đó là cái căn bản nhất. Tăng Ni có thể dở một số điều khác, nhưng đạo đức không được quyền thua Phật tử. Đạo đức của Tăng Ni phải vượt cao hẳn hơn Phật tử thì Phật tử mới kính trọng, đúng không ạ? Đó là cái thứ nhất. Nhưng ngoài cái đạo đức ra mà nếu những mặt khác về kiến thức, về kỹ năng mà dở quá cũng không làm người ta phục. Ví dụ bây giờ ổng đạo đức thật, nhưng mà hỏi ra là cái kiến thức của thầy chưa qua được lớp năm, thầy không biết tại sao trời mưa, không biết tại sao ngọn lửa cháy, ờ thì dù có đạo đức cái gì thì trong cái việc giảng
[5:39]đạo lý của mình vẫn có những cái sơ suất, không logic, thấp kém, không đáp ứng được tâm tình của con người của thời đại. Cho nên dù người ta có nể mình đạo đức, nhưng trong lòng người ta vẫn có một chút gì coi thường. Mà người ta đã coi thường rồi mình không làm thầy người ta được. Nên vì vậy, Tăng Ni của thời đại ngày hôm nay phải giỏi trên nhiều mặt. Vừa giỏi đạo đức mà cũng phải có kiến thức của thời đại, cũng phải am hiểu về khoa học, am hiểu về xã hội học, vân vân. Thì khi ta nói chuyện, ta giải thích về đạo lý, những cái điều đó nó bám vào trong cuộc sống, nó đi sát được với cuộc sống thì người ta mới nể phục
[6:28]mình, rõ ràng là thầy, cô này có cái đầu, có trình độ. Chứ không phải là một người quê mùa không biết gì. Và trong tất cả mọi cái giỏi đó thì thầy, cô mình cần một cái giỏi rất quan trọng, đó là giỏi thiền định. Bởi vì thiền định là cốt lõi của đạo Phật. Nói gì thì nói, thiền định vẫn là cốt lõi của đạo Phật. Chúng ta thờ Bổn Sư chúng ta trong tư thế thiền định thì chúng ta không được quyền không biết thiền định, nhất là những người Tăng Ni. Hiểu sâu sắc điều này mà Thượng tọa Thích Phước Hạnh ngài mới trăn trở về cái việc mà khôi phục, phát huy cái thiền cho Phật giáo miền Tây. Và cái tâm nguyện của ngài là sau này còn xây dựng những cái
[7:21]thiền đường lớn nơi cái cơ sở này, tạo một cái môi trường tu tập tuyệt vời, thanh tịnh cho Tăng Ni và Phật tử. Nhất là mới vừa rồi tỉnh cấp thêm một hecta đất sát bên đây nữa, mé bên đây phải không sư huynh, mé bên đây nữa thì có thể mở rộng cơ sở làm thành những thiền đường. Cho nên ai buồn chuyện nhà cứ về đây, ở đây mà tu thiền thầy ổng nuôi hết, đó cứ vậy, mà ở lại tuyệt vời luôn. Nhưng mà thiền là một con đường dài.
[8:03]Thiền là một con đường dài
[8:07]có cái bắt đầu và có cái kết thúc.
[8:13]Bắt đầu từ cái phát tâm của chúng ta, từ cái phát tâm ban đầu, từ cái lý tưởng ban đầu của chúng ta. Ta khởi một cái niệm lên muốn đi tìm sự giác ngộ, đó là cái khởi điểm. Còn kết thúc của thiền là khi mà cái bản ngã ta tan biến. Lúc đó ta được gọi là A-la-hán. Từ cái buổi mà khởi một cái niệm ban đầu phát tâm tu tập cho đến cái lúc kết thúc bản ngã ta tan biến vào hư vô với pháp giới vũ trụ thì đó là một chặng đường, chặng đường dài. Chặng đường dài đó chúng ta có thể đi qua rất nhiều kiếp chứ không phải là trong một, hai kiếp mà đi xong cái con đường đó. Và cái con đường đó thực sự là không dễ đi,
[9:12]Mà nếu không có một bậc Thầy đi trước dắt đường, đa phần chúng ta lạc lối.
[9:22]May mắn cho chúng ta có Đức Phật, Người đã đến với trần gian, đã chứng ngộ cao siêu, đã hướng dẫn, để lại kinh điển,
[9:38]sự tu chứng, cái sự ứng chứng, sự xác tính từng mức từng chặng rõ ràng, thành một cái công thức, cái khuôn mẫu cho muôn đời sau.
[9:54]Tuy nhiên, hơn 2500 năm, cái con đường mà Đức Phật đã chỉ lối, có khi chúng ta không hiểu hết, có khi chúng ta hiểu sai, có khi chúng ta vẽ một con đường khác. Đây là điều rất đáng lo. Cho nên vì vậy, ngày hôm nay, trong cái thời đại mà khoa học kỹ thuật tiến rất cao, chúng ta có nhiều cơ hội tìm lại các thông tin, các kinh điển, các bản luận để đối chiếu, thì tất cả chúng ta đều phải có một bổn phận đi tìm lại cho đúng cái con đường mà Phật đã vạch ra.
[10:41]Chúng ta vượt qua khỏi cái mặc cảm của tông phái, chúng ta phải vượt qua khỏi cái thành kiến của tông môn để cố đi tìm lại cái con đường mà Phật đã chỉ lối. Vì sao vậy? Vì khi ta đến với đạo, chắc chắn ta nhờ một cái cửa nào đó để bước vào Phật pháp. Cái cửa đó chính là cái tông phái của riêng ta, cái tông môn của riêng ta. Và cái người đi bằng cái cửa nào để vào Phật pháp, thường ta bị cái định kiến, bị cái cố chấp nơi cái tông môn của mình và đứng lại đó. Nhưng hôm nay, cái thời đại đã đến lúc thế giới đã hội nhập, khoa học kỹ thuật đã tiến bộ vượt bậc, thậm chí là những dấu vết của người ngoài hành tinh còn tới lui thăm Trái Đất nữa mà.
[11:39]Cho nên, chúng ta không được quyền có cái tư duy nhỏ hẹp, ích kỷ, hẹp hòi của tông phái, mà cố gắng đi tìm lại con đường mà Đức Phật đã vạch lối.
[11:54]Thì để bảo đảm cái gì? Bảo đảm ta đi được con đường tối ưu. Ta nói câu này nghĩa là sao? Ta nói câu này có nghĩa là những vị tổ trong tông môn của ta có thể đã vạch ra một con đường khác với Phật. Đây là điều ta phải can đảm chấp nhận.
[12:16]Ai vạch ra một con đường mới, tuyên giảng đều xác nhận con đường mình hay nhất. Cái bệnh đó là bệnh chung của tất cả các vị tông sư. Tông sư nào cũng nói con đường mình hay nhất. Và ta trung thành, ta có duyên với vị tông sư đó nên ta cũng nghĩ rằng con đường đó hay nhất. Nhưng ngày hôm nay cái định kiến đó phải được vượt qua. Chỉ có con đường của Phật mới là con đường hay nhất, không có con đường của tông sư nào hay nhất cả, phải xác nhận điều đó.
[12:59]Tuy nhiên, không phải dễ để ta hiểu được cái con đường mà Phật đã vạch ra. Vì sao? Vì cái ngôn ngữ của kinh điển mấy ngàn năm trước không dễ hiểu đối với chúng ta, không dễ hiểu. Nhưng mà nếu được Phật gia hộ, ta có thể tìm lại. Nên hồi nãy ví dụ như khi trước khi đi vào bài giảng, tất cả chúng ta đều phải niệm Phật ba lần để được Phật gia bị. Người giảng cũng phải được Phật gia hộ mới có thể giảng được, người nghe cũng phải được Phật gia hộ mới có thể hiểu được. Thì cũng vậy, trên cái con đường mà tu tập tâm linh, thiền định cũng phải có Phật gia hộ ta mới có thể tìm lại đúng con đường mà Phật đã dạy từ ngàn xưa.
[13:54]Từng chữ, từng câu về cái con đường tu tập Đức Phật đã ấn định thành cái công thức rồi, mà ta không hiểu. Còn nếu chúng ta hiểu được, chúng ta đi đúng rồi, ta mới thấy rằng cả vũ trụ nằm trong bàn tay. Nói cái câu này không có ngoa. Đúng con đường của Phật rồi, ta không sợ lạc lối nữa. Con đường đó là con đường gì? Nếu nói lớn ra là Bát Chánh Đạo, không thể khác hơn. Không thể khác hơn Bát Chánh Đạo. Nhưng mà hôm nay nếu mà nói Bát Chánh Đạo thì ta giảng vài tháng không hết về cái Bát Chánh Đạo này. Cho nên ta rút gọn lại. Ngày hôm nay có thể bài này nó hơi dài, xin phép Thượng tọa Viện chủ ha,
[14:51]chư Tăng Ni, nếu có dài hơn thời gian quy định, xin cố gắng kiên nhẫn ngồi, ngồi nghe vì bài hôm nay rất quan trọng.
[15:04]"Những chặng đường thiền", đúng không? "Những chặng đường thiền". Hôm nay ta nói "Những chặng đường thiền" để có cái ý này: khi ta tu tập như vậy, ta tu tới chỗ nào, ta biết chính xác mình đang ở trình độ nào, không có hiểu lầm. Vì sao vậy? Vì có một cái tổn phước rất là nặng là ta ở trình độ này mà ta tưởng ta ở trình độ khác. Thường nhiều khi ta bị ta ở cái mức độ thấp mà ta tưởng mình ở mức độ cao thì cái quả báo rất là thảm khốc. Trong kinh gọi là bị lỗi tăng thượng mạn, tức là kiêu mạn mà không phải cố ý, chỉ vì hiểu lầm. Nhưng hiểu lầm thì hiểu, vẫn phải bị quả báo. Còn cái người cố ý thì đọa địa ngục.
[15:58]Ví dụ như mình chưa chứng mà cố ý nói rằng mình chứng, thì đây là đọa địa ngục. Người này phạm trọng giới trong tứ trọng giới của Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni.
[16:13]Trong bốn trọng giới của Tỳ-kheo thì có cái giới nói dối. Lại không phải nói dối lặt vặt mà dối xưng mình chứng thánh thì người này chắc chắn đọa địa ngục. Còn những người không cố ý, do hiểu lầm, mình tu ở mức độ thấp, nhưng mà do không ai dẫn đường, không có vị Thầy xác chứng giùm mình, thế mình tưởng mình ở mức độ cao thì đây Phật gọi là lỗi tăng thượng mạn. Và mắc cái lỗi này rồi, quả báo cực kỳ thảm khốc, dù không đọa địa ngục. Cho nên vì vậy, khi mà ta học qua những chặng đường thiền để ta tránh cái lỗi này. Vì khi ta tu tập sẽ có những cảnh giới nó hiện ra. Những cái cảnh giới hiện ra đó làm cho ta lầm, ta tưởng mình chứng đã cao.
[17:05]Nhiều khi ta sơ suất phát ngôn ra một cái câu có vẻ kiêu mạn thì quả báo nhiều khi trả tới 30 năm chưa hết cái khổ sở của nó. Cho nên vì vậy, ta cần biết mình đi tới đâu, mình biết chính xác cái vị trí, mức độ ở đó. Mà trong thiền nó có một cái rất là dễ bị, là cái kiến giải luôn luôn nó đi trước cái, đi xa hơn cái trình độ thực chứng của ta.
[17:39]Đây là một cái mà trong nhà thiền hay bị. Nhắc lại, xin nhắc lại là cái kiến giải luôn luôn đi xa hơn cái trình độ thực của ta.
[17:52]Ví dụ: Một cái người mà bắt đầu đạt được chánh niệm tỉnh giác, tâm rỗng không, thường tâm tĩnh giác rỗng không thì họ chỉ là chánh niệm tỉnh giác thôi. Nhưng mà nếu cần họ có thể lý luận như là một ông A La Hán. Vì sao vậy? Vì cái kiến giải lúc nào nó cũng đi trước cái trình độ thật. Nói, "Nói là sao không hiểu?", "Không, rất dễ hiểu." Ở đây mấy ông cư sĩ nam mình có đi hớt tóc không ạ? Mỗi tháng có đi hớt tóc một lần không? Chúng ta ra tiệm hớt tóc nghe ông thợ hớt tóc nói gì? Mấy thầy mình thì không ai hớt tóc phải không? Nên không biết. Đó, bên đó đó. Chúng ta ra ngoài tiệm hớt tóc nghe mấy ông thợ hớt tóc nói gì?
[18:44]Ổng nói chuyện, ổng bình luận cái chuyện của Tổng thống Obama bữa nay đang làm cái gì, ổng bình luận ông Putin là sắp sửa đánh ai. Đúng không ạ? Cái tụi IS là sắp sửa nó chiếm cái chỗ nào. Tức là cái ông thợ hớt tóc ổng đang nói chuyện là gì? Giống như ổng đang cai trị cái thế giới này. Nhưng mà cái vị trí thật của ổng là ai? Chỉ là thợ hớt tóc. Nhưng mà cái kiến giải ổng là bằng ai? Bằng ổng là ông bá chủ thế giới này, Obama, Donald Trump gì, Putin gì là Erdogan gì là biết hết trong bụng trong ruột của người ta, biết luôn chiến lược, chiến thuật gì, người ta sắp đánh cái gì là bình luận đâu đó ra hết.
[19:28]Ờ, mà sự thực ổng chỉ đang cắt tóc cho mình thôi, một lát mình trả ổng ít ngàn rồi mình đi về. Nhưng mà ổng nói chuyện như vậy. Đây, cái này trong thực tế cuộc sống cũng như vậy, đúng không ạ? Rồi, ờ ta có đi xe ôm nào chưa? Có không? Nếu đi xe ôm mình bắt chuyện mình sẽ nghe ông xe ôm nói chuyện gì không? Này ổng nói, đi qua khu này ổng nói à cái khu này ai đầu tư phải không, đầu tư bao nhiêu tỷ, đầu tư sẽ thành công hay không, khu này lỗ hay không, lãi nhiêu, dự án này lớn cỡ nào. Ổng nói y như là ổng là gì, ổng là Tổng giám đốc của cái công ty mà đầu tư cái khu dự án đó. Nhưng mà lúc đó ổng đang làm gì, chỉ là gì?
[20:07]Chạy xe ôm mà thôi. Gặp công an sợ chết mồ luôn còn phải trốn. Nhưng mà mở miệng nói thì như là Chủ tịch Tập đoàn nào vậy đó. Cái bệnh này nó cũng nằm trong nhà thiền của chúng ta. Phải không? Mình tới cái trình độ bước thứ nhất, nhưng cái kiến giải nó nói được tới cái bước thứ 10. Vì vậy, chúng ta biết cái chặng đường chúng ta đang đứng ở đâu để đừng mà đừng lầm, đừng bị cái kiến giải nó nó gạt mình. Tại vì cái hiểu của mình rất cao nhưng trình độ thật mình không phải. Đây là cái bệnh rất đáng sợ mà chúng ta phải nói về cái bài này là như vậy, những chặng đường thiền. Những chặng đường thiền thì nó có những cái bước như thế này:
[20:55]Thứ nhất, ta phải đi từ cái đạo đức.
[21:01]Thứ hai, ta làm nên những công đức. Thứ ba, tập khí công. Đừng nói sao có chuyện khí công nào giờ không nghe kinh nói à nha! Nó không có chế đâu. Vì Đức Phật của chúng ta khi còn là thái tử đã là gì? Một gì? Một nhà vô địch về về võ công, nên ngài đã có cái bản chất, có nội lực rồi. Nên cái nội lực đó nó hỗ trợ rất lớn cho việc tu tập thiền định. Tổ Bồ Đề Đạt Ma của ta là ai? Cũng là ông ông tổ võ thuật. Nội võ Thiếu Lâm là thờ ai? Thờ Tổ Bồ Đề Đạt Ma. Cho nên cái thiền và nội lực là một, không được tách ra. Ai tu thiền đều phải tập khí công. Rảnh thêm chút nữa, tập võ luôn cho vui. Nên các vị ừm A La Hán mà thuộc hoàng tộc của Thích Ca, người nào cũng gì?
[22:04]Một thân thủ võ công phi thường cả. Nào giờ chúng ta nghe nói ngài A Nan làm thị giả nho nhã bên cạnh Đức Phật, xin thưa, ổng cũng là một võ sư, nhớ như vậy nha. Ngài Nan Đà là võ sư, ngài A Nậu Lâu Đà, một võ sư, vì những vị đó đều là giai cấp gì? Sát Đế Lợi cả. Giai cấp Sát Đế Lợi của dòng tộc Thích Ca đều là những võ sư phi thường cả. Và trong cái hướng dẫn tu tập thiền định của Phật cho mọi người, dù không phải giai cấp Sát Đế Lợi, Đức Phật đã gài cái khí công vào trong đó cả. Nên vì vậy, ta phải đi từ cái đạo đức, là tu dưỡng tâm hồn mình. Trong cái tu dưỡng tâm hồn, đạo đức của mình, Đức Phật gọi là giới hạnh.
[22:57]Cái giới hạnh mà để tu tập á, nó sâu xa hơn, nó lớn hơn cả giới luật. Tại vì giới luật chỉ rút lại bao nhiêu điều thôi. 250 giới tỳ kheo tăng, 348 giới của tỳ kheo ni, mấy trăm điều không đủ, không đủ gọi là đạo đức của một người thánh, của một bậc thánh, không đủ. Vì sao vậy? Đạo đức của bậc thánh là tới bao nhiêu điều? Ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh, từ những điều rất nhỏ, rất nhỏ.
[23:43]Mà cái cái đạo đức đó đó, từ những điều rất nhỏ rất nhỏ đó, Đức Phật tổng kết trong một cái câu ngắn trong kinh: "Một vị tỳ kheo thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt,
[24:01]thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt." Cái đạo đức mà của Đức Phật á, Đức Phật gom hết tất cả đạo đức của thế gian lại trong một cái câu rất nhỏ: Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Mà để hiểu được cái câu này, để hiểu được cái câu mà Đức Phật nói là thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt, thì ta phải tu vài trăm kiếp trở lên, ta mới vỡ hết được cái câu này: Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Ví dụ, ví dụ hôm nay ta vào chùa,
[24:43]ta dự khóa thiền, tới giờ thọ trai ta cũng ăn cơm cùng với các thiền sinh.
[24:54]Rồi khi ăn cơm như vậy,
[25:00]ta bất ngờ có việc ta bỏ lại bớt 1/3 chén cơm ăn không hết, ý ta định lát nữa ta quay lại ta ăn tiếp, nhưng rồi có việc gì nó cuốn ta trôi luôn. Rồi người khác họ đi dọn bát, dọn, cái họ thấy có 1/3 chén cơm không ai ăn rồi, họ có ăn không? Không dùng nữa, đành phải đem bỏ. Cái người đem đổ 1/3 bát cơm đó sẽ bị tính sổ. Ta lỡ bỏ 1/3 bát cơm đó không có dùng gì nữa thì
[25:36]sẽ có lúc nào đó ở kiếp này hoặc kiếp khác, bất ngờ ta rơi vào hoàn cảnh ta bị đói khoảng ba, bốn ngày không có cơm ăn. Mà ta chỉ vô tình bỏ lại rớt có 1/3 bát cơm, vậy thôi, phải trả quả báo đói vài ngày, khốn khổ tự nhiên. Nhiều khi mình cũng rất giàu, nhưng mà phải bất ngờ rơi vào hoàn cảnh nào đó đi lạc đường đâu đó, trong đêm vắng đâu đó, chung quanh không nhà cửa gì đó, phải nhịn đói vài bữa. Đó là nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Hoặc là
[26:16]đi ngang một cái đền thờ, thấy dân người ta thờ cái miếu gì đó, cũng chẳng biết, thấy người ta bu thắp nhang xì xà xì xập, đi ngang mới nói: "Cái này đâu phải Phật đâu mà thờ! Này đâu phải là là là của chùa đâu mà mê tín!", mình cười hếch ngáy, nhổ bãi nước bọt đi luôn. Mình không biết rõ mà buông một lời cợt nhã, khinh thường, đâu có ngờ ở trong cái đền thờ đó có cái ông đó ổng là ông quan, ổng chết được dân thờ, tới bây giờ ổng vẫn chưa đầu thai, ổng vẫn còn ngồi đó. Mà lúc ổng còn sống, ổng lo cho dân, ổng là người quy y Tam bảo, cũng biết cúng chùa và cái đẳng cấp của ổng về phước của ổng rất lớn.
[27:03]Mình không hiểu rõ, buông một lời cái gì không phải chùa cái mình coi thường, buông một lời cợt nhã, nó xúc phạm tới một bậc đáng kính.
[27:13]Thì tự nhiên bỗng nhiên cơ nghiệp mình sụp đổ, cuộc đời mình rơi vào khốn đốn mà không biết tại sao. Đi đâu cũng bị người ta hắt hủi, coi thường, thiếu điều đi làm ăn mày luôn, không biết tại sao. Mà chỉ một ý niệm thôi, một cái lỗi rất nhỏ nhưng mà cái sự nguy hiểm của nó là không lường được. Nên những điều đó nó không nằm trong mấy trăm giới của tỳ kheo, không nằm. Nó là đạo đức. Mà cái đạo đức đó không ai có thể nói ra hết mọi điều chút chút trong cuộc đời này, trong pháp giới vũ trụ này. Ta phải tự mà biết. Cái điều đó Phật gọi là: Ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh. Cái đó gọi là đạo đức.
[28:03]Nên để xây dựng cái đạo đức làm cái căn bản ban đầu của việc tu tập thiền định thì chừng bao lâu ta làm xong?
[28:12]Chừng bao lâu? Ba năm nha! Ráng ba năm ta tu dưỡng xong đạo đức nha. Được không ạ?
[28:27]Cái người mà ba năm mà tu xong đạo đức á, thì mình để lên bàn thờ mình lạy suốt ngày luôn, trên đời không có ai được như vậy hết trơn. Thôi ba chục năm nha. Ba chục năm mà xong đạo đức mình cũng để lên bàn thờ mình lạy luôn. Ba chục kiếp chưa chắc xong. Đó là phần mà gọi là là đạo đức á. Đúng không thưa các ni trưởng, ni sư? Phải không à? Ba chục kiếp chưa chắc xong. Bởi vậy, ví dụ như quý Phật tử nhiều khi có thấy các ni sư, bữa nào đó vô chùa các ni sư rầy la mình, thì đừng có nói: "Trời sao bả tu bả không đạo đức?", đừng nói như vậy. Vì sao? Vì mình không hiểu. Lỡ miệng nói một câu phê bình chết à.
[29:13]Nha, đi ăn mày có ngày à. Nhiều khi các ngài, có lúc ni sư sân thiệt, nhưng có lúc ni sư đó là nghiêm khắc dạy dỗ, hai cái đó nó giống nhau lắm. Mình không biết đừng, đừng nói bậy nha. Ví dụ như Thượng tọa ở đây cũng hết sức là nghiêm khắc, thì nghiêm khắc mới giữ đệ tử đồ chúng được. Đó là phần đạo đức. Cái bước thứ hai là tạo công đức. Công đức nghĩa là cái gì? Làm phước rất nhiều, phục vụ cho chúng sinh, phục vụ cho Tam Bảo. Phục vụ chúng sinh, phục vụ Tam Bảo có nghĩa là gì? Là đạo pháp, dân tộc gì đó đủ hết nha. Cống hiến được điều gì, phụng sự được điều gì, giúp đỡ ai được điều gì, tử tế với bất cứ điều gì
[30:04]nho nhỏ đều không bao giờ từ chối, cố gắng. Là có cơ hội làm một điều phước nhỏ như một hạt cải cũng ráng mà làm, đừng bỏ ra, đừng bỏ qua. Ví dụ điều gì nhỏ như một hạt cải? Thấy một cọng rác trên sân chùa cũng phải cúi xuống mà, mà nhặt. Ví dụ như vậy. Rồi tới cái khóa thiền, cố gắng tìm một vài người rủ để họ cùng, cùng đi tu tập, chứ đừng đi một mình. Rồi người ta nói tu thiền khó thì phải nói những lời gì đó để người ta đừng, đừng nản. Vì ngồi thiền nó đau chân nó tê chân, khổ cực lắm. Còn mà khi mà chứng rồi thì có giết mình mình cũng không bỏ ngồi thiền được. Vì sao? Vì ngồi thiền là hạnh phúc. Lúc đó có giết mình mình nói:
[30:58]"Có chết thì chết cũng phải ngồi." Nhưng mà lúc mới ngồi thiền chưa được cái gì thì ngồi thiền là một cực hình. Thì mình biết cái người đó họ chưa đủ cái ý chí, chưa đủ căn duyên ở kiếp trước, cho nên đời này họ tu thiền bị đau chân, tê chân cái họ nản. Mình động viên một lời để họ tiếp tục, đó cũng là làm phước, đó cũng là công đức. Và muốn làm công đức, muốn giúp người thì phải sao? Hao tốn. Tốn cái gì? Tốn thời gian. Phải mất thời gian mình theo đuổi ai đó, bám theo ai đó mới giúp đỡ họ được. Chứ mình không để ý, không quan tâm, không theo dõi người ta làm sao giúp đỡ người ta được? Tốn thời gian.
[31:47]Thứ hai là tốn cái gì? Tốn công sức. Giúp người ta phải bỏ công ra mà mới giúp người ta được chớ, không tốn miếng công nào làm sao giúp người ta? Cho nên tốn công sức. Thứ ba là tốn cái gì? Tốn tiền. Không có tốn không có tốn tiền làm sao mà giúp người khác được? Thì trong ba cái này: thời gian, công sức và tiền bạc, thì chúng ta tùy khả năng mình cái gì nhiều thì mình bỏ cái đó ra mà, mà làm. Ví dụ người tiền nhiều thì bỏ tiền ra mà giúp người, cúng dường Tam Bảo. Người mà có sức khỏe nhiều thì bỏ công sức ra mà giúp người, mà phục vụ cho Tam Bảo. Người có thời gian thì thì cũng vậy, mình có thời gian để mình chăm lo mọi việc, giúp người giúp đời.
[32:38]Và trong cái tâm của mình, cái sự thôi thúc cứ phải giúp đời, giúp người, phụng sự Tam Bảo, phụng sự Phật pháp nó là một cái ngọn lửa cháy bừng, cháy bừng bừng mà không cái gì có thể dập tắt được. Thực ra, khi ta nói rằng cái tâm nguyện mà cứ muốn phụng sự, cống hiến, giúp đỡ, bố thí nó như một ngọn lửa bừng cháy không gì dập tắt được, đó là cái phẩm chất của bậc Thánh Tu-đà-hoàn. Nhớ như vậy. Chỉ những người mà chứng Tu-đà-hoàn thì mới có cái ngọn lửa đó, còn chúng ta chưa có. Chúng ta chưa có là sao? Nghĩa là chúng ta á à khi ai có duyên cái mình thương cái mình muốn giúp, còn người không có duyên cái mình không muốn giúp.
[33:37]Gặp thầy cô nào mình có duyên mình muốn cúng, thầy cô nào không có duyên cái mình thờ ơ. Khi mà nghe ai nói về cái nhân quả của hạnh bố thí cái mình muốn bố thí, còn không ai nói nữa cái mình giấu tiền lại. Tức là mình khi có khi không, khi nóng khi, khi lạnh. Còn một bậc Tu-đà-hoàn thì cái khuynh hướng cứ muốn bố thí, cúng dường, giúp đỡ mọi người lúc nào cũng bừng cháy. Họ, vị đó mới là Tu-đà-hoàn. Chúng ta chưa phải Tu-đà-hoàn nhưng phải tập cái hạnh của Tu-đà-hoàn. Cái tâm mà phụng sự, cống hiến, cúng dường, giúp đỡ tử tế lúc nào cũng phải thôi thúc thôi thúc bên trong. Nhờ như vậy ta mới tạo thành vô số công đức.
[34:25]Và cũng vậy, để tạo thành vô số công đức cho cái con đường thiền định thì ta tạo phước trong bao lâu thì đủ?
[34:39]Ba năm nha?
[34:43]Lần này biết bị gạt rồi. Thôi 30 năm trả giá cao hơn á. Ba chục năm nha? Không bao giờ đủ phải không ạ? Như các ni trưởng đọc qua những bộ kinh lớn của Đại Thừa thì biết rằng cái thời gian để làm công đức là ba a-tăng-kỳ kiếp nha.
[35:12]Thôi cái khoảng đó nói khác nữa, cái khoảng đó mênh mông quá thì lúc khác sẽ nói. Tuy nhiên, để có thể bắt đầu mà tu thiền được thì thực sự
[35:25]ta chỉ cần ba năm.
[35:30]Ta ba năm trau dồi đạo đức cho thuần thục, ba năm làm công đức cho thuần thục, ba năm tu tập khí công âm dương cho nghiêm túc thì bắt đầu đánh vô thiền được rồi, tâm linh bắt đầu nhúc nhích rồi, tâm thức của chúng ta bắt đầu rạng vỡ rồi, dấu hiệu của thiền bắt đầu hiện ra rồi. Ít thôi, nhưng bắt đầu ba năm. Cho nên hù thì mình nói tới ba a-tăng-kỳ kiếp nghe cho ghê, chứ sự thực nếu mà chúng ta chăm chú, trọn lòng qua ba năm là tâm thức của chúng ta bắt đầu có dấu hiệu nhúc nhích nhúc nhích của của thiền định rồi. Nên ở đây ba cái căn bản đầu tiên là:
[36:20]đạo đức, công đức, khí công. Nha, nói tại sao phải tập khí công? Bởi vì rèn luyện sức khỏe cũng là đạo đức. Nói tại sao rèn luyện sức khỏe cũng là đạo đức? Bây giờ ta hỏi thế này:
[36:40]Hai người đi với nhau, một người trúng gió thì người kia làm gì?
[36:48]Cạo gió, phải không à? Thì ai được lợi trong trường hợp này? Cái người cạo có phước phải không à? Còn cái người được cạo thì hưởng phước. Mà tại sao mình được mình mình mình mình bị hưởng? Bởi vì mình yếu. Mình yếu nên người khác phải chăm sóc mình, mình có bị tổn phước, có mắc nợ người ta rồi. Còn cái người kia người ta có sức khỏe nên người ta chăm sóc người khác nên người ta có phước. Cho nên sống trong cuộc đời này, nếu ta có sức khỏe thì ta cống hiến, phục vụ, chăm lo cho người khác được. Còn sống trong cuộc đời này ta không có sức khỏe, ta cứ phải lệ thuộc vào sự chăm sóc của người khác.
[37:35]Cho nên hễ ta có sức khỏe thì ta có cơ hội để giúp đời, giúp người. Vì vậy, rèn luyện sức khỏe rõ ràng là đạo, đạo đức. Nha, cho nên các ni sư từ đây về phải hết sức là tập khí công âm dương, nhẹ nhàng mà rất khỏe. Mà cái âm dương khí công á, ngoài cái việc mà nó tạo cái khí lực cho mình, nó lên trên đầu mình, nó củng cố bộ não lại, làm cho mình tỉnh sáng, thanh tịnh, thông minh ra. Như vậy. Các ni trưởng, ni sư tập âm dương khí công vài tháng rồi sẽ thấy, ví dụ mình có những bệnh lặt vặt nó bớt dần, bớt dần. Nhất là cái người già là bị cái gì? Cột sống thường hay đau. Tập âm dương khí công trong ba ngày bớt cái đau lưng liền,
[38:25]bớt cái mà thoát vị đĩa đệm liền, bớt cái thoái hóa cột sống liền trong ba ngày. Mất ngủ mới ba bốn năm trời không ngủ được, tập âm dương khí công trong ba ngày phải ngủ ngon lại liền. Ba ngày thôi. Còn nếu mình cứ kiên trì mà tập tháng này qua tháng kia thì từ từ ví dụ như các ni trưởng, ni sư vậy đó mà tập âm dương khí công trong một năm thì nó sẽ có một cái điều bất lợi xảy ra. Khi Phật tử người ta đến chùa người ta gặp mình: "Sư cô à, cho gặp ni trưởng một chút." Mà mình là ni trưởng ở đó đó.
[39:05]Lý do tại sao? Tại mình tập âm dương khí công một năm, người ta nhìn không ra nữa, người ta tưởng sư cô mới xuất gia.
[39:20]Cho nên ta có đạo đức, có công đức, có khí công, bắt đầu tập thiền tọa. Thiền tọa, ngồi đúng tư thế kiết già. Ban đầu ta chưa quen, ngồi bán già nhưng lâu ngày phải ngồi kiết già, hai chân đan móc lại, khóa lại với nhau, sau này nó tạo một cái sự an ổn của nội tâm, bởi vì thân và tâm là một. Ta mà đọc trong các kinh gốc của Phật, khi mà Phật diễn tả những tầng bậc chứng ngộ của các mức thiền, Phật chỉ nói cái trạng thái của thân.
[40:00]Đây là điều rất là lạ nha. Các thiền sư về sau thì thích diễn tả các mức thiền bằng trạng thái của tâm. À tâm như thế này, tâm như thế kia, nhưng riêng Phật ngược lại, Phật diễn tả các trạng thái chứng ngộ của các mức thiền bằng trạng thái của thân. Đây là một điểm hết sức là khác lạ. Nhiều người không hiểu thì nói: "Ủa, sao kinh Phật nói thấp? Thân là cái vô thường, tạm bợ, bỏ đi mà Phật cứ chăm chăm nói về thân để định nghĩa các tầng bậc thiền định cao siêu." Trong khi lật lại các các luận bản của tổ thì tổ diễn tả cái trình độ chứng ngộ thiền là các trạng thái của của tâm: tâm trùm khắp thái hư, tâm mênh mông vi diệu
[40:55]đồ đủ thứ hết trơn, nghe rất là đã tai. Cho nên người nào mà thông minh một chút đọc các luận bản của tổ mà diễn tả về tâm cực kỳ khó hiểu và cực kỳ thích thú, nhưng mà quay lại đọc kinh điển gốc của Phật thì lại thấy nản vì Phật chỉ nói thân thôi. Diễn tả các mức độ chứng của thiền chỉ nói trạng thái của thân. Đây là điều khác biệt giữa Phật và chư tổ. Vậy Phật với tổ ai giỏi hơn ai? Phật nha. Mà khi nào ta xác định được Phật giỏi hơn chư tổ thì ta hãy đi tiếp con đường thiền. Còn lung lay điểm này đừng bước thêm nữa, bước thêm nữa trật á, nguy hiểm á. Chúng tôi cũng vậy. Khi chúng tôi bước vào đạo, bước vào thiền thì học các luận
[41:49]bản của chư tổ trước, sau đó mới bắt đầu tìm đọc các kinh văn của Phật thì thấy lạ Phật nói thấp, tổ nói cao. Không biết sao, mà thầy mình dạy theo tổ thì cứ theo tổ mà tu nhưng mà trong lòng cứ hoài nghi. Ủa, nói sao Phật nói vậy mà tổ nói vậy? Nhưng mà may mắn là trong lòng mình có thiện căn ở đời trước. Cái thiện căn ở đời trước là gì? Phật là tuyệt đối của đại thiên thế giới này. Không có Bồ Tát nào bằng, không có thiền sư nào bằng, không tổ sư nào bằng cả. Phật là Đấng Vô Thượng, Tối Tôn, Tối Thắng. Chỉ nhờ có niềm tin đó thôi mà chúng tôi cứ bám theo mãi, đi tìm cho ra tại sao Phật lại nói có vẻ thấp hơn tổ.
[42:47]Nhờ cái niềm tin tuyệt đối với Phật đó, chúng tôi cứ đào xới mãi, thực hành mãi, dụng công mãi thì mới vỡ ra một điều:
[42:59]cái mà Phật nói như thấp đó chính là chân lý, là sự thật, là điều mầu nhiệm, là điều căn bản. Nên từ đó chúng tôi cứ chăm chăm, ai nói gì nói cũng chỉ để tham khảo thôi. Thiền sư nói gì cũng để tham khảo, tổ sư nói gì cũng để tham khảo, còn con đường thiền định phải lấy cái con đường mà Phật đã dạy. Cho nên khi bắt đầu ta tập thiền tọa, ngồi đúng tư thế kiết già như Phật đã ngồi. Ngồi chưa được, ráng tập, bắt đầu bán già, bẻ chân, vặn chân từ từ cho mềm chân rồi bắt chân kiết già mà ngồi. Thẳng lưng, an trú chánh niệm trước mặt. Cái chữ mà "an trú chánh niệm trước mặt" xin lỗi chưa ai làm được.
[43:55]Phật nói trong kinh một câu nhưng ta chưa có chánh niệm nha, cứ để đó, lát tính.