[0:09]Trước khi bắt đầu buổi giảng, chúng con thành kính cung thỉnh Thượng tọa và đại chúng niệm Phật cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:34]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:52]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:08]Thỉnh quý thầy, quý Phật tử ngồi xuống.
[1:15]Nay về lý thuyết thì chúng ta học bài cuối cùng. Kỳ tới chúng ta gặp nhau lần cuối là để trao đổi về cái bài giảng 30 phút, coi như là bài tốt nghiệp hết môn. Sau cái bài tốt nghiệp hết môn, ta sẽ nghỉ hai tháng để làm bài đó cho tốt. Về cách làm thế nào thì kỳ tới chúng ta sẽ trao đổi với nhau. Thì tôi có hai cái môn định phân vân không biết là là nên dạy môn nào: một là cái môn nghiệp báo học, hai là cái môn tâm thức học. Hai cái đó không biết nên dạy cái nào.
[1:59]Nào giờ thì chúng ta cũng hay nói về nhân quả, chúng tôi cũng có viết mấy cuốn sách về nhân quả, nhưng mà chưa có một cái giáo trình về nhân quả để học chính thức trong trường. Nên tôi định là dựng cái giáo trình về nghiệp báo học luôn. Nhưng mà tôi cũng bị cũng phân vân là cũng muốn dạy cái môn tâm thức học về cái cấu trúc của tâm thức, tâm lý theo cái quan điểm năm ấm và nhân quả. Cái này nó hơi cao. Nhờ ví dụ học cái môn này thì mình hiểu được chính mình nhiều hơn, những diễn biến tâm lý, tâm thức, những cái chuỗi nhân quả của những ý niệm nó đi đâu về đâu, rồi mình dễ kiểm soát mình hơn hoặc
[2:41]là mình nhìn một con người mình dễ kiểm soát hơn. Ví dụ như là khi mình thấy một con người
[2:49]hiền lành, dễ thương, nhưng đó chỉ là một trong ba bốn ngàn cái cái cái cái cái tình huống để đánh giá một người chứ không phải là duy nhất. Chúng ta phải nêu ra ba bốn ngàn cái tình huống á, đặt người đó vào ba bốn ngàn tình huống khác nhau để cho cái tâm họ khởi lên như thế nào rồi ta mới biết là người đó thuộc người nào. Chứ chỉ mới nhìn mình cười một cái, mình nói người này là người tốt liền là không phải; hoặc là mới nhìn thấy mình mặt quàu quạu, mình nói người này người xấu liền không phải. Thì cái đó về cái tâm thức, tâm lý. Hai môn không biết dạy môn nào tại vì sau môn này rồi ta chỉ còn đúng một niên học ha, ha thầy Đức ha, đúng một niên hả?
[3:29]Quý thầy thích học môn nào? Hai môn thích học môn nào? Hồi sáng là mấy cô kêu nghiệp báo học. Không lẽ sáng dạy mấy cô nghiệp báo, chiều dạy mấy thầy tâm thức, cũng không được. Thì cái nghiệp báo là cái nền. Ví dụ như mình muốn hiểu tâm thức mình cũng phải hiểu nghiệp báo, vì cái diễn biến của nhân quả nó dễ sợ lắm, trùng trùng trùng hết trơn. Chúng ta chưa có cái giáo trình về nghiệp báo kỹ đâu, nào giờ chưa có. Trong Phật học phổ thông chỉ có một bài. Hôm nay chúng ta học cái bài cái tựa là "Thành công". Cái thành công này là chúng ta đặt cái vấn đề sau này khi chúng ta đi làm công tác hoằng pháp rồi bỗng trở nên thành công.
[4:15]Thì chúng ta phải suy nghĩ như thế nào, phải ứng xử như thế nào, phải giữ gìn như thế nào? Cũng giống như cái bài trước cái tựa là "Những yếu tố tiêu cực" là chúng ta cũng giả định cái vấn đề sau này khi chúng ta đi làm công tác hoằng pháp rồi rất nhiều cái yếu tố xấu nó xuất hiện nó làm suy giảm khả năng diễn giảng hoằng pháp của ta. Đó cũng chỉ là giả định, cái bài trước cũng giả định, bài này cũng là giả định để cho chúng ta tuy chưa bước chân dấn thân vào cái sự nghiệp hoằng pháp, nhưng mà từ bây giờ mình đã có cái nhìn thấu đáo để sau này khi mỗi cái sự việc nó xảy ra mình không có bỡ ngỡ và mình ứng xử nó hợp lý.
[4:57]Do đó, cái sự nghiệp hoằng pháp nó được bền bỉ hơn. Muốn mà một cái sự nghiệp được thành công như vậy, ta cần có hai yếu tố. Yếu tố thứ nhất là cái duyên phước đời trước, yếu tố thứ hai là sự nỗ lực của của đời này. Nếu mà thiếu một trong hai, chúng ta khó thể thành công được. Ví dụ như ở đời trước mà không có duyên phước, chúng ta không có kết duyên lành với chúng sinh, mình chưa có tạo nhiều công đức với các vị thánh, là phước chúng ta chưa đủ. Giờ đời này mình có nỗ lực gì đi cho nhiều thì tự nhiên cũng không có tạo được thành công, chúng sinh cũng không có mến mộ, những bài giảng của mình cũng không có sắc bén được.
[5:44]Đó là không có duyên phước đời trước. Và ngược lại cũng vậy, nếu chúng ta duyên phước đời trước có, nhiều người mến ta, cơ hội rất là thuận lợi, nhưng mà ta không nỗ lực, không thúc liễm tu hành, không học, cho nên sau này mình không có cái đạo lý để cho con người. Họ gặp mình họ mến một cách tự nhiên rồi có nhiêu tiền họ cúng cúng hết nợ rồi thôi bỏ đi luôn. Lúc đó hết hết duyên với nhau, chúng sinh như vậy do ta không có cái nỗ lực của đời này, rồi cũng không gọi là một một giảng sư thành công. Do đó nó đòi hỏi hai yếu tố: duyên phước đời trước và sự nỗ lực đời này. Cái duyên phước đời trước thì ta ta không biết được,
[6:26]ta không biết được, là vì nó thuộc quá khứ rồi nên thôi chúng ta không nói tới và chúng ta chỉ nói đến cái nỗ lực đời này. Nhưng mà biết đâu trong cái nỗ lực của đời này như vậy mà biết đâu không ngờ ta thực sự có cái duyên đời trước nên sẽ ta sẽ đạt được cái thành công. Là khi bước ra đi làm công việc hoằng pháp diễn giảng, một ngày kia ta thành công. Bây giờ ta muốn hỏi nhau chút: thành công trong sự nghiệp diễn giảng nghĩa là gì? Thành công trong sự nghiệp diễn giảng nghĩa là gì?
[7:05]Cái bài này quý thầy phải trả lời cho nhiều nha. Bài này bài cuối rồi. Bài này hỏi đâu nói đó, hỏi đâu nói đó, chứ không có phải tôi nói nhiều nữa. Thế nào là một người giảng sư thành công? Trả lời ào ào nha, bài cuối cùng của phương pháp diễn giảng rồi là dưới đó phải nói nhiều hơn trên này. Hồi sáng vậy, nguyên buổi sáng hỏi mấy cô trả lời không à, mấy cô trả lời thấy mê vậy đó. Trả lời ào ào ào ào. Tán toàn câu hỏi cực kỳ khó mà có một cô trả lời chớp nhoáng được liền, thay vì tôi cho một điểm, lần đầu tiên cho hai điểm luôn cái cô đó.
[7:41]Mấy cô trả lời thấy mê lắm nè, bữa nào quý thầy đi học với mấy cô đi. Hỏi mà quý thầy nín nín vậy là quê chết luôn á. Thế nào gọi là một giảng sư thành công? Dạ Mô Phật, theo con nghĩ thì một vị giảng sư được thành công là trên một bước đường giảng được êm xuôi, hoàn tất từ khi giảng cho đến khi đã kết thúc cuộc đời.
[8:11]Nói chung là không không không bí nửa đường. Ai có ý kiến gì khác không?
[8:19]Tới cái giờ này đó, hỏi đáp hỏi đáp liền chứ không có suy nghĩ nữa, tập cho nhanh. Vì sau này bước ra đi làm công tác hoằng pháp, người ta hỏi người ta không cho mình suy nghĩ. Đi Phật tử họ hỏi không cho mình suy nghĩ. Phật tử hỏi đâu trả lời đó liền. Ai có ý kiến gì nữa? Thế nào là người giảng sư thành công? Nhanh lên đi nha, nhanh lên đi.
[8:45]Bữa nào tặng quý thầy cái cuốn phim mà cái lớp học của quý cô thì thầy sẽ thấy cô trả lời ào ào, hết người này giơ tay người kia giơ tay lên trả lời ào ào. A Di Đà Phật, con xin trả lời là một vị giảng sư thành công là được những cái hàng nói người ta nghe và làm theo cái lời dạy của mình. Nói người ta nghe và làm theo lời dạy của mình. Rồi, cũng có cái ý. Rồi, rồi, nói người ta nghe. Có ai có ý kiến gì nữa không? Đưa micro tới đừng có gạt tay ra, chụp liền. Sao mới truyền đi khủng khiếp vậy mà không dừng lại vậy? Mô Phật, thưa thầy, theo con để thành một vị giảng sư thành công thì phải có được một bài giảng hay
[9:32]và đi sâu vào lòng người, được nhiều người nghe hơn. Ví dụ như giống như ở ngoài đời khi người ta thành công trên một công việc hoặc một thương trường thì người ta phải có một chỗ đứng ổn định ở một công việc của mình nhất định nào đó và từ đó người ta mới phát triển lên. Còn ở trong đạo thì đi theo môn hoằng pháp thì một vị giảng sư muốn thành công thì phải hai phương diện đó là bài giảng hay và được nhiều người nghe là vị giảng sư đó có thể đi tới sự thành công. Cái nói là nắm được ý rồi đó, thầy cho điểm, nắm được ý rồi đó. Nó thế này, là cái dấu hiệu để gọi là một giảng sư thành công, tức là bài giảng của mình được mọi người đón nhận,
[10:12]khen ngợi và giới thiệu cho người khác nữa. Cái yếu tố thứ ba đó là giới thiệu cho nhau, tức là họ nghe rồi thích quá họ lại giới thiệu cho người khác nữa, làm cho cái cái giáo lý nó có cái cơ hội để nó lan ra. Còn ví dụ như nói nghe: "Thầy đó giảng làm sao?", "Dạ hay." Nhưng rồi họ không cho mình coi cái bài đó hoặc là không giới thiệu mình nghe bài đó thì giáo lý nó đứng lại, phải không? Người nào nghe là nghe thôi. Nhưng mà nghe làm sao họ thúc đẩy họ phải đưa người khác nghe nữa mới gọi là thành công. Có cái yếu tố đó nữa. Thì ở đây chúng ta theo cái định nghĩa, cái tiêu chí, tiêu chuẩn để gọi là một giảng sư thành công là có
[10:51]những bài giảng được người ta đón nhận, khen ngợi và giới thiệu cho người khác. Tiêu chí là như vậy. Thì chúng ta sẽ thấy chúng ta sực nhớ lại những vào cái thời xưa mà không có những phương tiện kỹ thuật như thế này, và lúc đó một vị giảng sư á, những vị đại sư mà giảng á là không có cái máy nè, và không có cái máy để ghi lại nữa. Quý thầy tưởng tượng vào cái thời ví dụ học trong cái lớp mà chỉ là người nói trên dưới nói nghe, không có micro, không có máy thu lại cái cái bài giảng, quý thầy hình dung nó như thế nào? Là cái vị giảng sư thời xưa á là phải luyện nội công, phải tập võ, luyện nội lực, đứng gào thét,
[11:36]tập lớn tiếng để khi mà nói là vang vang vang ra, không có một cái hội trường kín mà nếu giảng ngoài sân, loa oán như vậy mà người ta vẫn phải nghe được. Vẫn phải nghe được. Đó là về âm thanh để khắc phục cái tình trạng mà chưa có âm ly. Rồi sau đó, giảng xong bài giảng rồi, quý thầy nghĩ là được mấy người nhớ hết nội dung bài giảng? Được mấy người?
[12:04]Mấy người? Xin thưa: không một người nào! Không một người nào hết! Vì tính ra cái trung bình á
[12:17]là phải khoảng 2 triệu người hoặc 3 triệu người mới có một người có khả năng nhớ hết, nghe đâu nhớ đó, nghe đâu nhớ đó. Cái tỉ lệ đó 2, 3 triệu người có không? Có không? Cũng không... 2, 3 triệu người mới được một người, đó là mình lạc quan á. Chứ còn thực sự từ xưa đến giờ chỉ có một ai? Một mình ngài A Nan mà thôi. Một mình ngài A Nan thôi, nghe đâu nhớ đó thôi. Mà từ xưa đến nay có một mình ngài A Nan, như vậy là bao nhiêu bài giảng khác thì sao? Của các vị đại sư đời sau này rồi sao? Bay theo gió mây hết, không ai giữ lại được. Người ta chỉ giữ lại từng câu ngă ngắn ngă ngắn. Ví dụ như ngài Huệ Năng bị được một vài vị
[12:58]cố gắng cường ký nhớ lại từng đoạn từng đoạn, cả một đời giáo hóa ngài ghi lại được một cuốn kinh Pháp Bảo Đàn mỏng dính xíu à. Được mình ngài Huệ Năng á, nghen. Còn vô số những đại sư khác giảng rồi bay hết theo mây theo gió hết. Nhưng mà người ta cũng có cái là cũng đón nhận, cũng khen ngợi và cũng giới thiệu, nhưng mà giới thiệu giới thiệu gì? Không có cái bài giảng để truyền, chỉ nói nhau: "Ồ, vị đại sư đó, vị pháp sư đó nói hay lắm." "Rồi nói dạy gì?" "Ờ ổng nói... trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Nói các ông nói giết người ta cái bị người ta giết lại." Kể sơ sơ một, hai chữ trong khi một bài giảng
[13:32]cả một, hai tiếng đồng hồ, bài giảng cả buổi. Mà họ kêu hỏi: "Ông đó giảng cái gì?", thì nói lại được hai, ba câu, quên hết liền, không ai nhớ. Nhớ man máng man máng thôi. Đó là cái tình trạng chung. Nhưng mà rủ nhau đi nghe: "Thôi lần tới ngài giảng tôi với anh đi nghe." Họ lặn lội cả bao nhiêu dặm đường, nhiều khi cả mấy chục dặm đường, đi mấy ngày đem theo cái thức ăn thức uống mới về chùa nghe một bài giảng. Ngồi nghe chăm chú lắng nghe được một số ý rồi đi về nửa đường rớt sạch, không còn gì hết trơn. Về tới quê mình nói: "Ờ, vị đại sư dạy ta đạo lý sống tốt." rồi nói man máng man máng rồi mỗi người nói ra cái nó trật dần dần, trật từ từ từ ra. Trật từ từ ra.
[14:09]Mà đó là tình trạng nên cái người xưa gọi là một bài giảng hay hay là một sự thành công nó bị một cái giới hạn là do không có phương tiện truyền bá như ngày hôm nay. Còn ngày hôm nay á là cái người giảng sư được quá nhiều thuận lợi. Khi nói không cần phải ráng sức nữa, có một hệ thống âm ly nên mình đỡ mất sức, không còn phải gào thét, la hét nữa. Nên mình có thể nói một cách điềm đạm. Còn người xưa không nói điềm đạm được như mình, phải nói cho lớn, trừ những vị có thần thông như Phật, nói điềm đạm mà tiếng vẫn vang vang vang là do Phật thôi. Còn mọi người đều phải nói ráng, nói lớn. Nói lớn cái tiếng nó không hiền lành như vậy.
[14:47]Tiếng cứ nghe nó nó nó lớn lớn, ráng lên nghe mệt lắm. Bây giờ mình có âm thanh thì mình nói nhẹ nhàng, mọi người vẫn nghe hết. Rồi có được hệ thống thu, hệ thống thu. Vào thời xưa mà ông Edison ổng chế cái máy thu đầu tiên á là không ai tin. Tại vì cái chuyện mà tự nhiên nói rồi, có cái máy nó ghi lại cái lời nói, phát ra người ta nghe, chuyện chuyện thần thoại, chuyện không có trên đời, chuyện ma quỷ. Nên có một ông Đức Giáo hoàng vào cái thời đó ông nghe tin đó ổng không tin. Ổng nói để ổng không tin rồi ổng kiểm tra. Ổng nói dóc. Ổng nói là có cái người nào núp nghe rồi nhớ nói lại, chứ làm gì có chuyện mà người ta nói sao mà mà có
[15:24]một cái máy mà ghi được lời nói người ta. Nói cái nghe qua mất theo gió rồi làm sao mà ghi lại, phải không? Đâu có giống như tiền bạc bỏ vô rương cất đâu. Tiếng nói nó là vô hình vô ảnh làm sao mà bỏ, bỏ nhốt trong cái máy rồi lát phát nó ra nói lại. Hồi xưa không hình dung được. Thì ổng từ bên Vatican ổng bay qua tới Mỹ. Ổng đến ổng nói cho ổng kiểm tra. Thì khi mà để cái cỗ máy lên, cỗ máy bự sự á, ổng ngồi ổng vén cái bàn lên ổng dòm có ai núp dưới không. Ổng qua góc tủ này tủ kia bảo đảm là không có ai đứng núp gần ổng, bắt đầu ổng mới nói rồi mở máy lên ổng nói. Ổng nói cái tiếng Latinh cổ đó nó rék rék lên.
[15:56]Cái thời đó là ngoại trừ Giáo hoàng và một vài ông linh mục cổ, không ai biết được tiếng đó hết. Ổng nói để bảo đảm không có cái người núp nghe rồi bắt chước nói lại, ổng bảo đảm như vậy. Ổng hét xong, cái ổng nói xong rồi, mở máy nói lại cũng rék rék y chang như ổng. Ổng sửng sờ, ổng sửng sờ rồi ổng nói: "Không ngờ, ma quỷ làm được chuyện này." Tại vì âm thanh nó là cái gì nó không phải hình không phải vật chất, mà bây giờ nó nhốt nó vô rồi nó mở ra nghe lại, muốn nghe mấy lần cũng được hết. Ổng đi ra ổng thẩn thờ thẩn thờ tại ổng nói: "Chuyện chỉ có Chúa mới làm được, giờ sao nghen mấy thằng
[16:27]đó mấy thằng kỹ sư giờ nó làm được." Vào thời đó vậy. Đó là cái bắt đầu đó, một cái giai đoạn bắt đầu. Bây giờ thì hiện nay cái phương tiện mà nó nó ghi lại cái âm thanh, ghi lại hình ảnh, chúng ta gọi là các phương tiện multimedia, phương tiện truyền thông đa phương tiện.
[16:45]Multi này là nhiều, media này là truyền thông, phương tiện truyền thông là gồm có nghe và nhìn. Đó là video và audio.
[16:56]Video này là cái gì thuộc về hình ảnh để ta nhìn. Audio này là những cái máy móc phương tiện để ta nghe. Hai cái này nên viết tắt lại cái hay ghi là AV. Ta nhìn thấy cái cổng nào mà để AV tức là cái cổng mà để bên nghe bên nhìn, cái đường dây nó vậy, A-V là vậy, là các phương tiện truyền thông đa phương tiện. Và họ giữ lại âm thanh cực kỳ hiệu quả. Là chúng ta thường giữ lại bằng cái gì? Ghi lại giữ lại bằng cái gì? Băng từ cassette. Rồi sau đó là tới cái đĩa CD. Nhưng mà những cái băng cassette nó phải quay, phải không? Nó lăn lăn để nó ghi lại. Rồi những cái đĩa cũng phải quay, quay tít như vầy nè để nó ghi lại.
[17:35]Rồi sau này nó dùng tới cái thẻ là ghi bằng con chip là không có gì nhúc nhích hết trơn á. À, mà chúng ta gọi là những cái thẻ nhớ, memory stick, chip. Là cái cái thẻ nhớ này nó không nhúc nhích gì trơn á, nó không giống như cái cái băng phải quay, không giống như cái đĩa phải quay quay tít mù mà cái chip này nó đứng yên vậy thôi nhưng mà mình nói nhiêu nó nó ghi lại hết. Đó. Và cái phương tiện mà nén âm thanh, nén âm thanh MP3 và sau này nó còn nhiều cách nén nữa, hình ảnh nén tới MP4, vân vân. Có những cái phương tiện mà nó nén hình ảnh âm thanh lại để cho những cái vật thể rất nhỏ mà lưu trữ được những cái dữ liệu khổng lồ.
[18:18]Bây giờ một cái thẻ nhớ bằng chút xíu bằng ngón tay bằng lóng tay của mình dẹp lép, dẹp mà mà cái kích cỡ bằng lóng tay của mình nó chứa được 100 bài nhạc. Chuyện ngày xưa không bao giờ tưởng tượng được, không bao giờ tưởng tượng được. Nên cái bài giảng của một vị giảng sư không có mất đi đâu hết, rất là dễ dàng để được ghi lại. Lúc đó, trong cái tiêu chuẩn để gọi là một giảng sư thành công người ta có nói là mọi người đón nhận, khen ngợi và giới thiệu. Hồi xưa họ giới thiệu là giới thiệu cái miệng á, nói: "Ờ, vị đại sư đó giảng hay, ông nói thế này, ông nói thế kia." Toàn là cái ông kia ổng nhớ nhớ man máng ổng bịa lại.
[18:50]Còn bây giờ ổng giảng hay nè, đưa luôn nguyên bài giảng, đây cái đĩa đây, về mở ra nghe. Thành thử ra giảng một lần, tức là tồn tại vĩnh viễn, nói cho một người cũng là nói cho rất nhiều người, nói cho một địa điểm này cũng có nghĩa là có thể nói cho toàn thế giới. Cái phương tiện nó được giữ gìn và ghi lại, do đó ngày xưa để gọi là một giảng sư thành công nó bị giới hạn do bởi cái phương tiện kỹ thuật khống chế, nhưng ngày hôm nay cái sự thành công của một giảng sư là bùng vỡ không giới hạn. Hễ mà đã nói hay một cái rồi là khắp thế giới biết mình liền. Bùng vỡ không giới hạn, đó là nhờ cái phương tiện
[19:30]kỹ thuật rất là rất là độc đáo thế này. Nên quý thầy có thể những bài giảng của mình cứ đều đều thường thường, đều đều thường thường, nhưng bất chợt có một bài xuất sắc một cái, quý thầy nổi tiếng bùng cả thế giới liền. Chỉ cần một bài người ta giới thiệu nhau thôi, người ta thích, người ta khen, giới thiệu lẫn nhau là bùng khắp thế giới được liền. Bởi vì cái phương tiện rất là dễ dàng. Ừm. Nhưng mà sau đó bài kế tiếp nữa dở dở lại nữa, rồi huề tiền. Nhưng mà cũng một lần nổi tiếng rồi. Giống như những nhạc sĩ đặt nhạc á, bài này cũng dở, bài kia cũng dở, bỗng nhiên có bài hay thế là cả thế giới, cả nước biết tiếng mình.
[20:06]Tuy nhiên nó có một cái khổ tâm của người giảng sư là không được phép giảng giảng dở, phải không? Tỷ lỡ hay rồi thì bài nào cũng phải phải hay. Vì vậy ta phải soạn dàn bài cho cho kỹ, có cái ý tứ, rồi khi ra ứng khẩu thì phải nên ăn nói cho cho lưu loát chút.
[20:30]Thì như vậy khi mà chúng ta định nghĩa vậy, giảng sư thành công là có những bài giảng mà được mọi người đón nhận, khen ngợi và giới thiệu, cộng thêm cái kỹ thuật multimedia của ngày hôm nay nữa, thì sự thành công của giảng sư đời hôm nay nó là vượt bực, gấp bội phần vị giảng sư vào đời xưa kia. Chúng ta hiểu như vậy. Nên cái chúng ta học cái chữ thành công, nhưng mà cái ý nghĩa của sự thành công ngày hôm nay nó rất là lớn, nó không còn nhỏ như ngày trước nữa, nhưng chỉ bị hạn chế bởi hàng rào ngôn ngữ thôi. Nếu cái bài giảng ta không chuyển ngữ được sang các tiếng nước khác thì ta chỉ giới giới hạn trong những người của Việt Nam.
[21:09]Còn nếu mà bài ta chuyển ngữ được qua các nước khác nữa thì đúng là không có biên giới luôn, không biên giới. Và như vậy nếu đã không thành công thì thôi, mà hễ đã thành công thì thành công rất lớn. Đời này là như vậy. Mà nếu đã thành công rất lớn thì sao? Chuyện gì xảy ra sau đó?
[21:29]Nếu đã thành công rồi thì chuyện gì xảy ra sau đó?
[21:35]Chuyện gì xảy ra?
[21:39]Cái thành công lớn nè, ta gọi là danh tiếng lớn hay danh vọng lớn nè, thì nó cũng kéo theo cái gì? Hử? Kéo theo cái gì?
[21:53]Kéo theo những nguy hiểm nặng nề hơn ở phía sau, phải không? Những nguy hiểm rất nặng nề. Chỉ có người không biết suy nghĩ á thì mới thấy hễ thành công là sung sướng. Còn cái người mà biết suy nghĩ thì sự thành công là một gánh nặng. À. Ngày hôm nay chúng ta chưa thành công, nhưng mình phải chuẩn bị trước cái sự thành công của mình, để nếu lỡ thành công mình không bất ngờ, không bị xỉu, mà mình có cái ứng xử thích hợp. Còn nếu quý thầy hôm nay không suy nghĩ trước, nhiều khi lỡ bất ngờ quá quý thầy xỉu, nên chúng ta không để cho cái sự bất ngờ đó xảy ra. Nhất là những người mà có bệnh tim, như cái ông đó ổng có bệnh tim,
[22:36]ổng mua tờ vé số, ổng đưa vợ ổng giữ, bà ra bà vợ ổng dò phát hiện nó trúng độc đắc. Nói ổng thì sợ ổng đứng tim ổng chết, mà không nói thì không được, vợ chồng mà tài sản chung không nói không được, không lẽ giấu hoài, mà nói thì sợ ổng chết. Chịu không nổi cái có ông bác sĩ gia đình hay chăm sóc ổng mới nói: "Thì bác sĩ là người có kinh nghiệm, thì bác sĩ làm sao cho ổng biết mà đừng để ổng xỉu, xỉu bắt đền á." Thì nói: "Ôi nghề của tui mà, đó tui làm cho người nghĩa là biết những cái tin vui mà không có xúc động, để tui nói cho." Bác sĩ mới lại nói chuyện với ổng: "Này ông à, ví dụ lỡ như ông trúng số độc đắc thì
[23:14]ông sẽ làm cái gì với số tiền đó?" Gợi ý. Ông kia nói: "Ôi trời nào trúng, mua trúng độc đắc mua chơi chừng nào trúng." "Không, mà ông cứ tưởng tượng là ông trúng đi thì ông phải làm gì?" Ông bác sĩ cứ ép thì cái ông này mới suy nghĩ: "Tôi nói thiệt bác sĩ thật ra vợ chồng tôi cũng không có con, có mình bác sĩ người thân. Thì nếu mà tôi trúng độc đắc tôi chia cho bác sĩ phân nửa." Ai ngờ ông bác sĩ ổng cũng bệnh tim, ổng té xuống xỉu tại chỗ liền.
[23:41]Thì quý thầy cũng vậy, nhiều khi lỡ sau này thành công mà quý thầy không có suy nghĩ, không chuẩn bị trước quý thầy té xỉu cũng kẹt lắm.
[23:50]Nó có những cái điều mà một người thành công dễ bị. Thứ nhất là kiêu ngạo. Kiêu ngạo, thấy mình dương dương tự đắc. Thứ hai là khinh người. Và thứ ba là hưởng thụ. Ba cái ba cái đó là ba cái nhược điểm. Nếu ta là người cái tâm đạo ta kém quá, cái tâm lượng ta hẹp hòi quá, không đủ sức đón nhận một cái thành công lớn, mình bị tâm mình bị đánh vỡ liền khi sự thành công nó tới. Khi tâm mình nó bị đánh vỡ rồi thì cái tật xấu nó hiện ra là kiêu ngạo, khinh người và hưởng thụ. Có nhiều người bị lắm, cái tâm đạo không đủ, tâm lượng không đủ, cái thành công nó tới rớt liền.
[24:33]Thế ví dụ như cái ông nông dân nào giờ ổng không đi chùa, à ổng không có cái tâm lượng, không có cái đạo đức để chuẩn bị, bất ngờ đất ổng lên giá, ổng bán, bán được đất. Ổng cầm cái số tiền một hai tỷ, mà trước kia á nghĩa là buổi sáng kiếm mà hai ngàn để mua miếng xôi nhiều khi kiếm không ra, bữa nay trong tay có hai tỷ mà ổng không có cái tâm để chứa được hai tỷ đó, ổng vỡ liền, con người ổng nhân cách vỡ liền. Vỡ liền là chuyện gì xảy ra? Thứ nhất ly dị cái bà vợ già để đi kiếm con gái trẻ cái đã. Có không? Có, đã xảy ra rồi. Mà tại sao chuyện đó xảy ra? Vì tâm mình nó hẹp quá, mà cái tài, cái lộc, cái danh vọng đến với mình nó lớn quá,
[25:20]mình gánh không nổi, cho nên mình ứng xử tầm bậy liền, thành bỏ bà vợ già liền, mà mình quên mình cũng già, đi kiếm cô trẻ.
[25:31]Thì quý thầy ví như mình mà không có một cái đạo tâm vững, không có lý tưởng lớn, cái tâm lượng mình không to tát, vĩ đại, thì bất ngờ nghe nói: "Ồ, đi tới đâu người ta cũng ca ngợi, ồ thầy Thích Hoan giảng hay quá, giảng bài này nghe hấp dẫn, nghe mê man tàng tịch." Cái mình mình sững sờ, tê tái hết trơn. Mình chịu không nổi cái cái sự thành công đó. Rồi nếu mà mình không đủ sức cái nó phát sinh liền ba cái tâm liền: Cái sung sướng quá độ rồi cái thành ra tâm kiêu ngạo, khinh người và hưởng thụ. Nên ở đây á vấn đề sau này giống như ông bác sĩ vậy, tôi hỏi quý thầy nha, hỏi quý thầy: Nếu sau này quý thầy thành công, quý thầy có kiêu ngạo không?
[26:13]Có không? Có không? Có hay không? Không nha, hứa một cách long trọng chứ có có cái gì trời ơi! Hỏi có không là có. Hứa là nếu sau này giống như ông bác sĩ hỏi trúng số vậy đó, quý thầy cũng phải đầu tiên là phải mình phải e lệ nói làm gì mà thành công được phải không, hỏi nhưng mà bắt đầu tôi ép nữa, nếu quý thầy thành công phải không, đặt vấn đề quý thầy thành công, quý thầy có khinh người không? Có không? Không, phải hứa một cách long trọng nghe không, chứ không lẽ có. Rồi nếu sau này quý thầy thành công, quý thầy có trở thành người hưởng thụ không? Không. Trả lời cho khẳng định nha, chứ không phải tự nhiên có, trời ơi!
[26:56]Nghe cái muốn xỉu à, tự nhiên nghe xong muốn xỉu liền, nghe bên đó trả lời có bên đây xỉu á, bất ngờ á. Nên do đó là khi mình vừa thành công mà mình bị cái tật kiêu ngạo, khinh người, hưởng thụ thì ngay đó là sao? Mình giết chết mình. Thì sau đó là thế nào? Là thất bại trở lại liền, thất bại liền, phải không? Với một người giảng sư mà xuất hiện cái tâm kiêu ngạo, khinh người, hưởng thụ rồi thì thì thì là thất bại liền. Mà có thêm cái tội nữa, có thêm cái tội, mà cái tội này nó mới khủng khiếp à, cái tội này mới khủng khiếp.
[27:41]Ví dụ bây giờ mình chưa nổi tiếng, giờ mình chưa nổi tiếng à cái mình tu hành bê bối, mình làm những điều xấu, cái Phật tử họ biết, cái Phật tử họ không thích. Đó, cái họ thấy à nói: "Ông thầy đó ổng tu mà ổng bê bối, ổng xấu thế này thế kia", cái họ không thích tới chùa. Có tội không, quý thầy có tội không? Có, sao không có. Tội đó nhưng mà chưa bằng chưa bằng cái người giảng sư nổi tiếng, nhiều người thần tượng rồi bắt đầu xấu xa.
[28:23]Tội nặng không? Nặng hơn rất nhiều, vì sao vậy? Bởi vì đã lôi kéo quá nhiều người, rồi sau đó phá vỡ họ. Cái phá vỡ xong rồi lấy lại lấy không được. Quý thầy nhớ cái này: Nếu như vì mình nè, phải không, vì mình người ta đến với đạo, rồi vì mình nè người ta bỏ đạo.
[28:46]Quý thầy nghĩ làm sao mà để người ta trở lại? Làm sao mà làm cho người ta trở lại đạo được? Ai trả lời được câu này? Hồi sáng có người hỏi câu này có người gỡ được hai điểm là vì câu này nè. Làm cách nào mà người đó trở lại đạo được? Micro đâu trả lời lẹ lên.
[29:09]Mô Phật, thưa thầy theo con trả lời là con tìm một vị nào có cái đức hạnh hơn mình, đặng mình giới thiệu cho vị đó giảng trong chánh pháp cho người đó tin lại. Câu trả lời thì đúng nhưng mà không phải là mình giới thiệu, được hai điểm á, rất giỏi đó.
[29:29]Đúng là phải có một người nào đó vô tình chứ không phải do mình sắp xếp đâu, tại lúc đó mình hư mất tiêu rồi mình còn sắp xếp gì nữa mà sắp xếp, hư rồi mà. Vô tình khi nào mà họ gặp một người nào giỏi hơn mình bội phần lúc đó họ mới mới chịu quay lại đạo. Chứ còn kể từ lúc mà họ bỏ đạo rồi vì mình rồi họ bỏ luôn á. Thấy ông đó ổng giỏi cỡ đó, ổng nói hay cỡ đó mà ổng hư á thì sau này nói tới đạo họ không tin nữa, trừ khi nào họ gặp người giỏi hơn mình bội phần họ mới chịu quay lại với đạo. Quý thầy đồng ý không? Đồng ý không? Một cái hệ quả tâm lý này, nhưng mà cái người mà giỏi hơn mình bội phần dễ kiếm không? Không phải dễ.
[30:04]Do đó cái cái cơ may để người ta trở lại đạo rất là rất là khó. Cho nên mình đưa người ta vào đạo rồi mình quánh người ta ra khỏi đạo lại, rất là khó lấy người ta vô lại. Đó là cái tội nặng là vì vậy đó, tội nặng vậy. Nên khi mà ta thành công rồi, khi ta thành công rồi thì ta phải biết giữ gìn như thế nào. Nếu không giữ gìn ta mang tội nặng hơn là lúc mình chưa thành công. Thà chưa thành công quậy thì cũng có tội, dĩ nhiên phải tội, nhưng mà tội đó nhẹ hơn thành công rồi mà quậy, thành công rồi mà quậy tội rất là rất là nặng. Nên do đó, do đó chúng ta phải chuẩn bị tinh thần, bởi vì biết đâu sau này lỡ xui mình thành công.
[30:47]Sau này mà lỡ xui mình thành công thì sao? Thì lúc đó nguy cơ nó chập chùng trước mắt. Vì vậy từ bây giờ ta phải chuẩn bị vũ khí, đạn dược, quân trang, quân dụng để sau này chiến đấu với với với ai?
[31:03]Với chính mình khi mà mình thành công. Lúc ấy kẻ thù nguy hiểm nhất là chính ta. Trong 14 điều Phật dạy ở đây có ghi không ta? Không thấy phải không? Có 14 điều á: "Kẻ thù nguy hiểm nhất là chính mình." Đó, lúc đó ta phải đề phòng. Nên từ bây giờ quý thầy phải chuẩn bị vũ khí, đạn dược, quân trang, quân dụng, nghe nói vậy dám đi kiếm súng mua lắm á.
[31:34]Tôi cũng không có thất vọng, hồi sáng có người trả lời được, chiều cũng có người trả lời được câu này, tôi cũng rất là mừng, câu này không phải dễ trả lời. Mà đúng là Phật độ, con người trả lời được làm cũng làm bên tăng cũng nở mặt nở mày với bên ni chút, chứ ni hồi sáng trả lời cái rẹt mà tăng chiều nay không trả lời được thì cũng làm buồn thôi, tăng cũng còn cái phước.
[31:55]Khi mình đặt vấn đề thành công đó, ta có hai vấn đề ta phải phân tích, thứ nhất là cái hệ quả xấu mà ta phải khắc phục. Thứ hai là cái trách nhiệm khi thành công rồi ta có trách nhiệm với Phật pháp hơn. Giờ ta nói cái hệ quả và sự khắc phục. Thì cái hệ quả đầu tiên của một người thành công mà ta dễ biết nhất là xuất hiện cái tâm lý gì? Kiêu mạn, đúng vậy, kiêu mạn. Mà kiêu mạn luôn luôn dễ xuất hiện sau khi một người được thành công. Mà không phải riêng trong lĩnh vực diễn giảng của Phật pháp, mà ở mọi lĩnh vực khác con người ta đều bị kiêu mạn sau khi thành công. Mà dễ thấy nhất là những, những ai?
[32:37]Những ngôi sao ca nhạc. Những cái ngôi sao ca nhạc, khi mà đã được quần chúng mến mộ à có tiếng tăm thì họ bị cái bệnh gọi là bệnh sao. Bệnh sao hay nói thẳng hơn là chảnh, kiêu kỳ, ngang tàng, đỏng đảnh, đòi hỏi chịu không nổi. Ví dụ như một cái đêm diễn như vậy họ đòi cát sê rất là cao. Họ đòi 20 triệu mà khi họ đòi cái cát sê như vậy không thỏa mãn họ không hát. Lúc đó có phải họ còn đi hát nó đúng với cái tinh thần là phục vụ nữa không? Còn có cái gì gọi là đi hát để phục vụ đồng bào, phục vụ quần chúng nữa không? Không, mà hát để vì gì? Kiếm tiền. Rõ ràng họ đòi giá mà không có cái giá đó tôi không hát.
[33:22]Như vậy hoàn toàn cái mục tiêu ban đầu không còn nữa. Khi mà những người bị bệnh sao như vậy làm chúng ta nhớ tới những cái ngày tháng thanh bình ngày xưa, những cái thời mà cách mạng phôi thai, những cái người anh em đoàn văn công họ đi hát vào vùng sâu vùng xa đó là đúng là sao hát đấy làm gì? Phục vụ. Nhiều khi không có gì ăn, ăn khoai mì vẫn đi vào vùng sâu vùng xa để đem tiếng hát mà làm ấm lòng người. Những hình ảnh đó rất đẹp, còn ngày hôm nay có tiếng tăm rồi không đủ 20 triệu bỏ không hát, mình thấy nó đau, nghe mình cảm thấy nó có cái gì nó điếm người. Tại vì con người một người gọi là nghệ sĩ
[34:00]nó cũng cái gì nó cũng phải hơi hơi hơi thanh thoát một chút xíu, nó không phải như một người đạo sĩ, người tu sĩ hẳn nhưng đã là nghệ sĩ thì cũng phải có cái cao thượng một chút xíu, mặc dù nghệ sĩ thì nó lãng mạn là mượt mà, nhưng mà vẫn phải có cái cao thượng hơn chút, đây rõ ràng vật chất rồi. 20 triệu không 20 triệu không hát. Rồi đó là một cái, mà khi họ đòi giá cao như vậy thì ta hiểu rằng họ nghĩ rằng cái đêm diễn này là do họ mới thành công, khách mới tới, không có họ khách không tới. Do đó họ đòi giá trên trời, mà khi họ nghĩ như vậy chỉ vì họ nên mới có thành công, họ quên hết bao nhiêu người khác.
[34:36]Tổ chức đêm diễn là cả bao nhiêu công lao của bao nhiêu người, những người nhạc công đánh đàn, bao nhiêu người hát bè, người phía sau tổ chức liên hệ chính quyền chạy tới chạy lui, người anh em dựng rạp, dựng nước, bảo vệ hội trường, người bán vé, bao nhiêu là công lao, khách đi đường xa tới nghe, phần âm thanh ánh sáng kỹ thuật đủ thứ màn hết trơn mà họ không có cần để ý. Họ chỉ thấy có họ thôi. Cho nên cái đòi cái giá cao của ngôi sao là vừa ác mà vừa ích kỷ. Ác là vì không nghĩ tới ai hết, không nghĩ tới quyền lợi công lao của ai hết, chỉ thấy mình mình. Nó cái bệnh nó ác, quý thầy sau này mà có đi ca nhạc
[35:08]nổi tiếng đừng có, đừng đòi giá cao, ác quá.
[35:14]Rồi cái chảnh, chảnh là nhiều khi nhận lời hát rồi không, không, không hát. Bỏ chỗ khác nào giá cao hơn bỏ đi. Rồi đỏng đảnh đòi thế này thế kia, treo cái bảng tên mình dưới cái tên người khác là bỏ không đi hát thì vô đó giận. Nghĩa là băng rôn mà treo mà giới thiệu bao nhiêu ca sĩ thì cái tên mình phải trên hết, cái bảng của mình phải to nhất, không là không hát nữa, những cái bệnh nó là tào lao lãng nhách nữa. Có nghĩa là cái bản ngã lớn lên khi mình nổi tiếng. Cho nên cái người ca sĩ nào mà ví dụ như nổi tiếng rồi mà vẫn giữ được cái phong cách hiền lành, đạo đức thì phải nói là cái vốn quý á, vốn quý.
[35:48]Nhiều người họ có cái tri thức họ biết suy nghĩ, dù nổi tiếng rồi họ vẫn có cái dáng vẻ hiền lành thì đó là vốn quý, hiếm, ta phải cầu mong như vậy. Ở chùa mình ai hát hay nhất?
[36:03]Chùa mình ai hát hay nhất?
[36:06]Bây giờ một cái doanh nhân cũng vậy, ví dụ cái người đó trước đây cũng nghèo khổ, rồi đến khi a may mắn kinh doanh thành công cái thành giám đốc, chúng ta cũng sẽ thấy cũng rất khó kiềm chế cái thái độ khinh người của họ. Hễ cái gì thành công rồi cũng đều đều bị như vậy. Còn riêng một vị giảng sư Phật học, do giáo lý đạo Phật là nói về đạo đức, nên cái người giảng sư không có cái kiêu mạn, cái chảnh nó bộc lộ ra như ở những lĩnh vực khác, nhưng vẫn có cái kín đáo hơn một chút, kín đáo hơn nhưng vẫn có. Mà đã có rồi thì nó đều thành một cái hiểm họa khôn lường, nó lơ lửng, nó treo trên đầu ta, không biết lúc nào nó đánh vỡ ta ra từng mảnh nhỏ.
[36:54]Cho nên vì vậy là ta phải đề phòng, phải rất là sợ. Nhưng vì sao một người kiêu mạn khinh người? Lý do tại sao? Câu này quan trọng, quý thầy ráng trả lời. Đây là cái mình sẽ bị.
[37:13]Vì sao ta kiêu mạn, ta khinh người?
[37:20]Lý do gì đưa đến sự kiêu mạn? Ráng trả lời, nhanh lên.
[37:28]Mô Phật thưa thầy, theo con nghĩ một người có tâm a kiêu mạn thì à khi cái sự thành công của người ta vượt bực ngoài những gì người ta suy nghĩ. Và những cái bản năng của con người nó sẽ bộc lộ ra khi người ta đã thành công và từ đó họ trở thành một cái tâm kiêu ngạo và xem rẻ mọi người và cho mình là tất cả, còn ngoài ra không có ai bằng mình. Cho nên trong cái à sự thành công của người ta phải có cái tính khiêm hạ một chút. Không không, phân tích tại sao người ta kiêu mạn thôi. Cái mà gọi là nghĩ là người khác kém hơn mình á, cái ý nghĩ đó đó nó cũng thuộc gọi là định nghĩa đồng nghĩa với kiêu mạn.
[38:13]Cái xem thường người á,
[38:17]cái xem thường này cũng tức là kiêu mạn. Vì sao ở đâu mà lại làm cho ta phải nghĩ thấp người khác? Vì sao ta kiêu mạn? Thưa thầy là tại vì à khi a mình à giỏi hơn người ta thì à cái cái bản ngã của mình lớn quá, cho nên nó giỏi hơn, bộc lộ cái tính phần con nhiều hơn là cái phần người, cho nên mình xem thường mọi người và mình kiêu mạn là như vậy. Cố gắng trả lời thôi nhưng mà chưa phải cái gốc, thôi cho người đi, hồi nãy có điểm chưa? Có rồi thì thôi. Ai có ý kiến bổ sung? Nhanh lên đi. Nè. Học tới bài này rồi là là hỏi đâu nói đó, hỏi đâu nói đó nha, không không được suy nghĩ. Nhanh.
[39:00]Ai có ý kiến nhanh lên, nhanh lên, nhanh lên. Vì sao kiêu mạn? Mô Phật thưa thầy à cái nguyên nhân để đưa đến cái kiêu mạn là do mình thiếu trí tuệ với a thiếu tu. Xin hết. Chính chính xác, ngộ nhe, trúng lớp lúc này sao trí tuệ ta nói đâu trúng đó à. Thiếu trí tuệ. Câu đó nghe mơ hồ nhưng mà chính xác, nhưng mà dùng nó hơi lịch sự, còn tôi nói thẳng chút xíu. Ngu. Tại mình ngu. Nói thẳng câu tại mình ngu mình mới kiêu mạn. Nghĩa là sao? Nghĩa là nói tại sao mình ngu mình kiêu mạn? Muốn hiểu tại sao chỉ có người ngu mới kiêu mạn á, người khôn không ai kiêu mạn hết. Muốn hiểu tại sao ta nhắc lại cái câu nói của Newton là nhà bác học
[39:52]vĩ đại đó và sống à vào thời trước 200 năm trước Einstein á. Rồi sau này Einstein nổi lên thì ổng có thay đổi nhưng mà trước đó thì Newton là số một, ổng nói câu này, "Những điều ta biết chỉ là một giọt nước, những điều ta chưa biết là cả một đại dương." Con người đó mới là con người trí tuệ. Trí tuệ nghĩa là sao? Nghĩa là tuy mình chưa biết mà vẫn hình dung ra còn rất nhiều cái mình chưa biết. Cái khủng khiếp là cái chỗ đó, cái vĩ đại là chỗ đó, là biết rằng có nhiều điều mình chưa biết. Người đó là người trí tuệ. Và như vậy người đó có có kiêu mạn nổi không? Tức là vào thời đó ổng là sếp rồi đó,
[40:31]ổng làm nhà vật lý lý thuyết, ổng khám phá những điều chưa ai biết, là đối với mình là ổng là Thái Sơn á, nhưng mà ổng lại nhìn ra khỏi Thái Sơn mênh mông đó ổng thấy còn quá nhiều điều ổng không biết. Nên ổng phải khiêm tốn thôi, mà buộc miệng nói câu đó, "Điều ta biết chỉ là giọt nước, điều ta chưa biết là cả một đại dương." Cái người mà hình dung ra được cái điều ta không biết, cái người đó mới vĩ đại. Ta nói có ba hạng người. Cái người chưa biết cái điều ta đã biết, học rồi mà cũng không biết luôn, là người này siêu ngu.
[41:08]Còn cái người biết những điều ta đã biết là người vừa vừa, tức học cái gì cũng biết hết cái đó. Còn bậc trí tuệ là biết được những điều ta chưa biết. Cho nên cái người trí tuệ, họ hình dung ra được nhiều điều họ chưa biết nên họ không dám kiêu mạn. Còn cái người không hình dung ra được còn vô số điều mình chưa biết, cái người không hình dung ra được gọi là người ngu á mới lại kiêu mạn. Ở đây ta kiêu mạn bởi vì ta không thấy được còn vô số điều ta chưa được gì hết. Mới giảng được vài bài có người khác khen đã lên mây ở rồi, vì ngu. Mình nói một câu cái từ nghe nặng, nhưng mà nó vừa vui vừa nặng nhưng đó là phản ánh một sự thật.
[41:56]Vì ta không hình dung được những bậc thánh, những bậc Bồ tát, những vị Phật vĩ đại tới cỡ nào. Mình có tu vài ngàn kiếp cũng không bao giờ bằng được các Ngài. Cho nên bây giờ mới được người ta khen vài bài giảng đã lên mây ở, thì đó gọi là ngu. Không hình dung nổi được cái sự vĩ đại của các bậc thánh như thế nào, mình tu cả ngàn kiếp nữa mình cũng chưa bằng được các Ngài. Còn bây giờ mình chưa bằng được ngón chân các Ngài, chưa bằng được ngón chân chứ không phải bằng ngón chân nha. Nhắc lại, mình chưa bằng được ngón chân. Chứ còn ai nói tôi là bằng ngón chân của Phật á thì người đó làm sao? Hiểu lầm.
[42:33]Còn cái người mà nói tôi tức là Phật, thì đó là hạng người gì? Vứt đi, không xài được. Còn cái người mà nói tôi là bằng ngón chân của Phật rồi, người đó tội nghiệp, hiểu lầm. Mà nếu người hiểu đúng phải là sao? Người hiểu đúng phải là sao? Chỉ xin được làm hạt bụi nơi bước chân Phật đã giẫm qua thôi là mừng gần chết rồi, mừng gần chết. Chỉ sợ mình làm hạt bụi mà đâu ở ngoài kia, Phật đi đây mà mình nằm ngoài kia. Còn Phật giẫm qua mà mình được làm hạt bụi dưới đó là hạnh phúc vô cùng. Quý thầy đồng ý không? Đồng ý nhớ như vậy suốt đời nha. Cho nên sau này mình giảng mà người ta có khen đừng có lên mây ở. Lúc đó vẫn chỉ gì?
[43:17]Người ta khen nói: "Trời ơi, thầy giảng hay quá." Mình trả lời làm sao? "Không dám đâu nha, không dám đâu, em còn phải học bài nha." Thì chỉ là: "Mong xin được là hạt bụi nơi bước chân Phật đã giẫm qua thôi." Nha, nói như vậy giùm nha. Chứ lúc đó nói: "Thầy giảng hay quá." Cái mình cười cười nói: "Đúng rồi, khó có ai giảng như thầy lắm nghe con." Là chết rồi. Lúc đó mình mắc cái bệnh này, bệnh đó đó. Cho nên đó là cái kiêu mạn vì một hệ quả. Cái hệ quả sau của thành công nữa là cái sự hưởng thụ, sự hưởng thụ.
[43:59]Vì lúc mà ta thành công rồi, ta sung sướng rồi, bản ngã ta tăng lên rồi, lúc cái bản năng nó xuất hiện là ta thích hưởng thụ, thích được sung sướng, thích được cung phụng, ta tiêu xài nhiều hơn, ta tiêu xài nhiều hơn. Tại sao một người thành công trong sự nghiệp diễn giảng rồi lại thích hưởng thụ?
[44:22]Thành công, thích hưởng thụ. Tại sao, tại sao một người thành công rồi thích hưởng thụ?
[44:34]Ai trả lời, nhanh lên.
[44:38]Tại sao một người thành công rồi lại thích hưởng thụ? Nam Mô Phật, thưa Thầy! Tại vì người thành công người ta cứ nghĩ mình đã bỏ biết bao nhiêu công sức để đạt đến thành công thì bây giờ phải hưởng thụ. Nửa điểm. Không nó cũng là một cái tâm lý á, nhiều khi cực quá rồi tới chừng được chút xíu cái dừng lại để hưởng thụ, cũng là một tâm lý. Có ai bổ sung thêm ý này không?
[45:09]Nhanh lên, có ai bổ sung thêm không? Bữa nay là cứ phải trả lời cho thật nhiều. Cái bài này phải nói nhiều hơn là thầy giáo. Nhanh lên! Vì sao một người thành công rồi lại bị cái tâm lý hưởng thụ? Nam Mô Phật, thưa Thầy! Theo con nghĩ rằng thì đây là một cái phần của tâm lý con người. Tại vì ai cũng đi đến sự thành công và người ta muốn được hưởng thụ. Đó là cái nguyên nhân đầu tiên của sự hưởng thụ là... Chưa, chưa tìm được nguyên nhân, chưa thấy nguyên nhân. Cho nên cái sự thành công của người ta đi đến cái hưởng thụ là tại vì người ta thấy mình đã thỏa mãn với cái điều kiện của mình. Ví dụ như người ta đặt ra chỉ tiêu là giảng bao nhiêu bài hoặc là làm
[45:55]những gì đó mà người ta đã đi đến sự thành công thì trong cái sự thành công đó thời gian người ta phải có được cái sự hưởng thụ. Mà sự hưởng thụ như thế nào đó thì tùy theo người trí hay là người kém thông minh người ta xử sự mà thôi. Hơi ý có cái nói là có cái lý do là tự mãn ở trong thấy không? Dạ. Đó, ý là muốn nói là vì tự mãn. Nó cũng là một trong những cái ý để trả lời câu này đó nhưng mà chưa hết ý thôi. Có ai bổ sung thêm? Nhanh đi, trả lời cho lẹ, tập nói cho nhiều vô. A Di Đà Phật! Là do cái tâm ban đầu nó không có được lớn, không được to lớn. Khi mà ở tâm nó nhỏ mọn rồi, nhỏ nhen rồi thì khi mà đạt đến thành công thì dễ hưởng thụ.
[46:38]Ý thì đúng nhưng mà lời diễn tả chưa ra. Cái tâm ban đầu á tức là cái sơ tâm xuất gia tu hành phải không? Hay còn gọi là lúc mà phát tâm bồ đề phải không? Ý muốn nói vậy phải không? Mình nói theo cái từ dễ hiểu bây giờ là lý tưởng tu hành. Lý tưởng nhỏ quá. Không nhìn thấy cái Phật quả còn rất là rất là xa. Cho nên mới giảng được mấy bài người ta khen tự mãn đứng lại hưởng thụ. Nhưng cái ý tự mãn là đúng. Cho ngang đây đã là đủ mà không còn nhìn thấy là để đi tới Phật quả còn nghìn trùng xa cách. Do cái lý tưởng yếu, quên mất cái lý tưởng, quên mất cái mục tiêu của ta là phải đạt được Phật quả.
[47:24]Cho nên ngang đây người ta mới khen mình vài câu là đã tự mãn hưởng thụ rồi. Là cái tâm nhỏ đó, lý tưởng yếu quá. Và chúng ta thấy ví dụ một cái người tu sĩ sau khi thọ Tỳ-kheo được làm thầy, nhiều khi đi cúng người ta thích hoặc là đi giảng người ta khen, rồi sống một đời dễ dãi thì ta biết ngay là cái lý tưởng tu của người đó yếu quá. Họ không hình dung được cái Phật quả phải như thế nào, phải cần khổ qua bao nhiêu kiếp, họ không hình dung ra được. Cho nên bây giờ được nhiêu là đã hưởng bấy nhiêu. Rồi làm cho Phật pháp cứ cứ đứng lại một chỗ. Tại vì từng mỗi con người mà nỗ lực vượt bậc thì Phật pháp mới hưng thịnh theo.
[48:07]Còn cứ mỗi một con người suy yếu một chút, tự mãn một chút, hưởng thụ một chút thì Phật pháp cứ càng ngày càng càng sa sút, càng suy tàn. Một cái hệ quả khác nữa của một người giảng sư thành công nữa là xuất hiện cái tâm lý sợ người khác vượt lên bằng mình hoặc hơn mình. Cái tâm lý này rất là tồi tệ. Ví dụ mình giảng hay rồi, nghe người ta khen rồi, rồi bỗng nhiên cũng nghe người ta khen một người khác nữa. Nghe khen một người khác nữa hay thấy một người nào có vẻ giỏi giỏi nữa bắt đầu sợ, cứ sợ người đó sẽ bằng mình hay hơn mình. Tâm lý đó rất là hẹp hòi, ích kỷ và ác độc.
[48:49]Mà lúc trước mình không ác mà đến khi thành công rồi cái tâm ác nó hiện ra. Lúc nào cũng muốn đè người khác xuống, không muốn cho ai vượt lên bằng mình hoặc hơn mình. Nên chúng ta biết á cứ mỗi một sự thành công vượt bậc của một con người làm cho nhân loại tiến lên theo, xã hội tiến lên theo và Phật pháp tiến lên theo. Ví dụ mình nói xã hội ngày nay văn minh là vì sao vậy? Bởi vì cứ nối tiếp những cái phát minh của mỗi con người, những cái thành công của mỗi một con người trong những lĩnh vực xã hội, trong những lĩnh vực kỹ thuật khoa học. Hồi đó con người đi bộ rồi sau đó người ta chế được chiếc xe đạp,
[49:28]nói con người văn minh ha nhưng mà nhờ chiếc xe đạp nên đỡ đi bộ, rồi chế tới chiếc xe máy, ồ con người văn minh quá chạy có cái máy tự động không cần ngựa kéo hay quá ha, đến khi con người bay được máy bay thì chúng ta biết là cứ mỗi một phát minh mới giỏi hơn cái trước giỏi hơn cái trước đẩy cái văn minh nhân loại lên theo lần lần. Nên phải có cái người sau nó giỏi hơn người trước nó đẩy được xã hội đi lên, thế giới đi lên và Phật pháp đi lên. Nghĩa là ta giỏi hơn nên ta đã đẩy được Phật pháp lên tới đây rồi nếu sau này có người giỏi hơn ta hơn ta nữa tức là đẩy được Phật pháp lên. Đó là tình trạng Phật pháp hưng thịnh đi theo những người có năng lực tài có đức.
[50:07]Cứ tài đức lớn hơn nâng cái Phật pháp lên dần dần. Còn ví dụ ta lên tới đây rồi cái ta sợ thấy ai mà nghe khen người khác cái ta khó chịu, ta đì, ta không muốn thì như vậy Phật pháp còn lên được nữa không? Còn hưng thịnh được nữa không? Không. Không bởi vì ta đứng đây ta chặn luôn do cái tâm ác của ta là cứ sợ người khác vượt lên bằng mình hay hơn mình. Cái tâm này nên do đó chúng ta phải đề phòng cái tâm ác độc này. Nên quý thầy phải nhớ lỡ sau này quý thầy có thành công mà người ta khen, thành công tức là được khen á, rồi tự nhiên nghe người ta cũng khen người khác nữa thì quý thầy phải có cái tâm lý gì?
[50:49]Phải khởi tâm gì? Vui mừng thật lòng nha. Vui mừng và hy vọng rằng người đó sẽ giỏi hơn mình. Nhưng mà lúc đó không có khởi kịp đâu. Nghĩa là bây giờ mà không chuẩn bị trước đợi tới cái ngày người ta khen mình đã đời rồi tự nhiên bây giờ người ta khen người khác nữa mình không chịu nổi vì nó bất ngờ quá. Giống như cái ông trúng số độc đắc ổng xỉu liền á, bất ngờ quá ta chịu không nổi. Nên ta phải chuẩn bị từ ngày hôm nay, đó là lý do ta học cái bài này. Ta phải chuẩn bị từ ngày hôm nay một cách gì đó, một cái phương pháp gì đó để sau này khi mà nghe Phật tử, quần chúng họ khen một người khác nữa
[51:30]ta thật sự vui mừng vì ngày hôm nay ta có chuẩn bị rồi. Ta chuẩn bị cái gì? Ai biết giơ tay lên, đứng cầm micro lên nói. Ta chuẩn bị như thế nào? Nhanh lên! Nhanh lên! Nhanh lên! Từ bây giờ ta chuẩn bị cái gì để sau này ta không bị cái tâm lý là sợ người khác vượt lên khi ta đã thành công? Chuẩn bị gì? Nhanh lên, nhanh lên!
[52:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy, ví dụ như để sau này mình tránh được có tâm như thế thì trước mắt hiện tại chúng ta phải tu tập, phải vun bồi công đức và tức là trong tu tập á thì mình tập cho mình được có một có tâm khiêm hạ, khiêm tốn. Dù có hoàn cảnh nó tiến triển hơn cỡ nào đi nữa mình cũng phải giữ cái tâm mình là không ngã mạn. A Di Đà Phật. Có cố gắng trả lời, cho nửa điểm. Chưa đi vào lòng. Ai bổ sung thêm? Nhanh lên. Này phải trả lời ào ào ào ào kìa mới được. Dạ Mô Phật, theo cái câu hỏi này thì qua với sự chuẩn bị cái thì theo con đó là phải chuẩn bị với cái tâm không ganh tị với cái người khác và
[52:58]phải có tâm để hướng thượng để cho đạo pháp càng tiến lên. Mô Phật. Cái ý thì đúng á, mà cái cách làm chưa cụ thể, cũng chỉ nói tổng quát quá. Nửa điểm. Mô Phật thưa thầy, theo con thì phải giữ, trong kinh điển thì Đức Phật có dạy là bình thường tâm thị đạo, cho nên mình phải giữ cái tâm mình không được kiêu ngạo ngay từ bây giờ. Ví dụ như đầu mới phát tâm sơ phát tâm xuất gia thì mình có nghĩa là nhất niên thì Phật tại thiền, đừng có làm nhị niên Phật thăng thiên rồi tam niên là Phật đi lên... Cũng chỉ nói tổng quát thôi, chưa cụ thể. Nên khi ta hướng dẫn sự tu tập phải nói cụ thể, có cách làm, người ta mới biết cách tu.
[53:43]Điều này vẫn còn nói tổng quát quá. Kính bạch thầy, theo con nghĩ là trước tiên để sau này thành công mà tránh được cái tâm như vậy là ngày hôm nay mình phải phát nguyện hay nói là khởi điểm lên một lý tưởng... Cho một điểm rưỡi liền. Nói chữ phát nguyện là đủ rồi. Dạ thôi đủ rồi. Vậy là đúng rồi đó. Sáng mấy cô cũng nói rất nhiều, mấy cô trả lời như liên thanh, như đại liên bắn, hay hơn quý thầy đâu. Nhưng mà cũng thiếu cái chữ phát nguyện. Thành thử sáng cái câu này tôi mới nói: nghe tụi con trả lời mà thầy tức, tức là thiếu có hai ba chữ đó, mà không chịu nói. Mà chiều nay lại có người nói được.
[54:28]Đúng là chữ phát nguyện thôi. Lễ Phật phát nguyện thôi. Là chỉ cần phát nguyện, nói câu đó xong cho điểm liền. Hai chữ đó xong là có điểm rồi, không cần nói nhiều nữa. Giỏi. Chỉ là như vậy thôi. Là để chuẩn bị từ bây giờ, sau này khi mình thành công rồi, mà mình không có xuất hiện cái tâm lý sợ người khác vượt lên, từ bây giờ ta phải phát nguyện trước Phật: "Xin Phật gia hộ cho có những đàn em của con giỏi hơn con, thành công hơn con, hay hơn con, tốt hơn con, để đưa Phật Pháp hưng thịnh nhiều hơn nữa". Có cái câu phát nguyện đó hoài. Mỗi ngày mình cứ phát nguyện câu đó từ bây giờ, thì sau này mình lỡ xui mình thành công,
[55:05]mình không bị xuất hiện cái tâm lý là sợ người sau vượt lên. Rất là tốt, vậy đó nha. Đồng ý không? Đó, phải có câu phát nguyện. Phải câu phát nguyện. Phát nguyện cụ thể, quỳ trước Phật đọc cái câu đó lên rõ ràng. Thì đến sau này, ví dụ Phật tử tới khen mình: "Ồ, thầy giảng hay quá", mình chưa hết sung sướng, tuần sau: "Ông thầy kia giảng hay ghê", mình vui liền. Vui liền. Nói: "Không ngờ trong Phật Pháp còn có nhiều người được vậy". Mong người kia còn hay hơn mình nữa, để nâng Phật Pháp lên cao hơn nữa. Đấy. Quý thầy có nghe cái chuyện một vị ở bên Nepal mà ngồi thiền 10 tháng chưa? Dạ rồi, mà giờ tới đâu rồi thầy?
[55:45]Rồi biến mất luôn rồi phải không? Tại sao vị đó biến mất? Rồi nghe tin xuất hiện hiện ở một nơi khác, nói chuyện với một vài người rồi lại biến mất tiếp, không xuất hiện nữa. Vì sao ạ? Cũng vì sợ cái tâm lý con người này nè. Ngài mới thấy ngài chưa tới duyên xuất hiện. Khi nào mọi người thuần hết rồi ngài xuất hiện luôn. Và lúc đó tạo thành một cái thế giới mới này, tạo thành một Phật Pháp mới hưng thịnh hẳn lại. Bây giờ chưa phải lúc. Giờ vẫn còn nhiều người đố kỵ, những cái người mà cứ sợ người khác vượt lên, nên ngài tránh luôn. Nhưng mà ngài đã để lại một ấn tượng rất đậm với thế giới là ngồi
[56:22]luôn 10 tháng để đó, cho sợ chơi, rồi biến mất không nói gì. Tại vì cái sự thành công của ngài ngồi 10 tháng rồi bắt đầu nhiều người mà tiểu tâm bắt đầu rung rồi. Rung là sợ ngài nổi lên á. Sợ ngài nổi lên rồi ngài cuốn hút hết cả thế giới theo, bây giờ bắt đầu cái tiểu tâm nó hiện ra tùm lum hết, ngài biết, ngài tránh mặt. Vì như vậy thôi, đơn giản. Chứ còn nếu sau này mà ai cũng biết được là ta cần có một vị Bồ Tát đến với cuộc đời, để xây dựng lại cái thế giới mà vốn là cứ chiến tranh, thù hận, giết chóc và những cái tôn giáo cực đoan, sai lầm, cuồng tín, thì ta đang cần một vị Bồ Tát đến với trần gian
[56:58]để đem cái ánh sáng của cái điều thiện, của chân lý, của từ bi trở lại. Thì cái người như ngài mà ngồi được 10 tháng, sau này mà dõng lên cái tiếng rống của con sư tử mà truyền bá giáo pháp thì là điều gì? Là cái cứu tinh cho nhân loại. Ta phải hiểu điều đó. Thì có một người đang chuẩn bị làm điều đó, nhưng mà rồi bao nhiêu người tâm lý sợ, cứ sợ có một người xuất hiện rồi người ta cuốn hút hết, mình mất uy. Thế rồi khi mà tôi nghe cái chuyện như vậy, tôi lúc nào tôi cũng ca ngợi. Tôi nói là nếu sau này vị đó bước ra giáo hóa, dù ta ở xa, ta phải ca ngợi, ta phải hướng tâm ta ủng hộ. Có cái cô đệ tử nói:
[57:33]"Lúc đó Phật tử bỏ thầy nha". Nói: "Ủa, theo thầy làm chi? Hãy đi sang bên đó đi theo vị đó. Thầy cũng qua đó thầy theo luôn". Phải không? Có một vị Phật, vị Bồ Tát ở trên đời mà mình không theo, mình lạy, mình thờ, mình mình tu cái gì? Cho nên lúc nào mình cũng cầu mong có những con người vượt hơn mình, giỏi hơn mình, để làm cho Phật Pháp hưng thịnh. Mà nếu xứng đáng làm thầy mình thì mình quỳ xuống mình lạy liền, dù người đó tuổi nhỏ hơn mình. Chúng ta phải chuẩn bị cái tâm đó để cho Phật Pháp được hưng thịnh, không xâu xé, không bị những chuyện làm đau lòng. Nhớ như vậy. Một cái tệ khác nữa nè của người giảng sư khi
[58:10]thành công nữa là chê bai các giảng sư khác. Chê bai các giảng sư khác. Thì sau này mình được người ta khen, tức là mình thành công. Nhớ, căn cứ cái chữ khen á mà gọi là thành công đó. Khi sau này mình được người ta khen giảng là khen, rồi khi mình nghe đầu này có vị giảng sư, đầu kia giảng sư, ai hỏi mình cái mình cứ chê. Nói: "Thưa thầy, ông thầy đó giảng làm sao?" Mình chê. Đó là một cái tệ của một cái hệ quả sau khi thành công. Ta không được như vậy. Ví dụ như cái vị đó có thể có còn nhược điểm nhưng mà mình đừng chê, cứ khen à. Đó là cái sự hỗ trợ nhau trong công việc hoằng pháp, dù mình cũng không biết vị đó nhiều lắm.
[58:49]Đôi khi có thể vị đó cũng có một vài nhược điểm nho nhỏ, nhưng cái quan trọng là vị đó làm vị giảng sư hoằng pháp thì mình cứ khen, cứ khen cái đã. Trừ trường hợp người đó quá đáng thì thôi, thì đúng là đành phải nói. Ví dụ như có cái trường hợp này. Quý thầy có nghe cái tên này chưa? Osho. Nghe tên này chưa? Có sách viết rất nhiều phải không? Viết rất nhiều sách tên Osho. Hễ tôi thấy ai đọc tôi cản, không bao giờ cho đọc sách này. Ai đem sách về bán là không cho bán sách này, không cho đọc sách này. Là vì sao vậy? Bởi vì đúng là điều quá tệ. Đây là nhân vật mà ổng là người Ấn Độ giáo, sau đó ổng lấy giáo lý của đạo Phật ổng đem giảng và ổng nổi tiếng.
[59:32]Nổi tiếng ở Mỹ. Chiêu tập được rất nhiều tín đồ, người ta cúng dường rất là nhiều, rất là giàu. Rồi sau đó ổng đi chuyển hướng, ổng tạo thành một cái đạo mới, một cái chủ nghĩa mới, ổng là tự do tình dục. Và những cái tín đồ nam nữ ổng khi vào cái đạo tràng của ổng thì quan hệ tình dục bừa bãi lẫn nhau. Lúc đó Mỹ nó thấy ổng là cái nguy hiểm cho nên nó trục xuất ổng ra khỏi Mỹ, ổng về lại Ấn Độ và ổng cũng mở một cái đạo tràng cái kiểu này, tự do tình dục, cũng nam nữ. Rồi sau này ổng bị giết bởi một người đàn bà. Họ ghen, họ giết ổng bằng dao, đâm chết luôn. Mà cái khả năng biện tài của ổng là tuyệt vời, nói thao thao mà nói rất thu hút.
[1:00:12]Sách vở ghi ổng lại một chồng như một cái tạng kinh lớn luôn, sách của Osho. Mà đến bây giờ nhiều người vẫn bị lầm, mà cứ lẫn lộn giữa đúng với sai, lẫn lộn giữa đúng với sai. Mà đọc mình mà không có cái tinh tế của trí tuệ, mình cứ thấy ông này hay quá, hay quá. Quần chúng bình thường không đủ sức nhìn ra cái sai của Osho trong cái lý luận của ổng, không đủ sức. Phải những người rất sắc bén đọc cái lý luận của Osho mới thấy cái sai nó bàng bạc, bàng bạc trong các lý luận đó. Nhưng mà người bình thường không thấy, cứ thấy ổng hay, mê, đem sách về đọc. Nên có trường hợp này là đúng là tôi cản á, tôi không cho.
[1:00:44]Còn đa số những vị khác thì chúng ta đều hỗ trợ hầu hết như vậy, cứ khen, không có chê. Nhiều khi là cái vị đó chưa quen mình nữa. Đã quen rồi thì thành cái tình bạn là tốt rồi, nhiều khi vị đó chưa quen, nhưng mà ai hỏi mình cũng cứ khen. Như vậy. Đó là cái tệ. Bây giờ chúng ta bước qua cái phần kế tiếp là cái trách nhiệm của cái người giảng sư khi đã thành công, thấy không? Cái người thành công là không phải là ta hưởng thụ nhiều hơn, mà chính là ta có trách nhiệm nhiều hơn đối với Phật Pháp. Nhớ nha, cái trách nhiệm nặng hơn, chứ không phải là thành công rồi là hưởng thụ sung sướng nhiều hơn.
[1:01:24]Không thành công thì thôi, nhưng mà hễ đã thành công rồi thì ta phải biết mình đang gánh một cái trách nhiệm trên vai nhiều hơn. Những người theo ta đông hơn, bổn phận của ta nặng nề hơn, sự nguy hiểm nặng nề hơn, bởi vì mình làm cho bao nhiêu người đó mà rớt trở lại mình đọa không còn đường lên. Cho nên vì vậy là phải có trách nhiệm nhiều hơn. Ừm. Mà tại sao một cái người đó họ thành công mà họ không thấy trách nhiệm mà họ lại hưởng thụ? Vì sao vậy? Vì sao? Hồi nãy chúng ta nói là họ lý tưởng kém, thấy không? Ngày nay chúng ta nói thêm cái nữa: vô ơn. Vô ơn mới hưởng thụ. Họ không nghĩ rằng cái sự thành công của họ ngày hôm
[1:02:11]nay là công lao của biết bao nhiêu người trước đây. Thứ nhất là ai? Thầy tổ, cha mẹ. Ai nữa? Đàn na tín thí, thí dụ rồi. Ai nữa? Ai nữa? Huynh đệ, rồi gì nữa? Gì nữa? Quốc vương, thủy thổ, rồi gì nữa?
[1:02:40]Phật gia hộ ta, rồi gì nữa? Ơn ai nữa? Ơn ai nữa? Ơn của một cái bà ngày xưa ở bên đường đã cho ta một ly nước. Ơn ai nữa? Ơn ai nữa? Ơn cũng cái người Phật tử hồi mới ban đầu mắng ta một câu tát nước vô mặt để ta tu cái hạnh nhẫn nhục. Ơn ai nữa? Vô số phải không? Vô số. Và ta quên mất, cho nên thành công ta cứ nghĩ là do công ta, sức ta, tài ta, trí ta. Cho nên là ta vô trách nhiệm với cái cuộc sống này, ta vô trách nhiệm với Phật pháp này. Không phải như vậy. Sự thành công của ta ngày hôm nay đúng là mồ hôi, nước mắt, công lao với tấm lòng của biết bao nhiêu người trước đây. Nên bây giờ cái người mà hiểu được điều đó
[1:03:31]thì khi ta giảng một bài pháp mà được nhiều người khen là sự thành công đã mở cửa ra rồi. Thì lúc đó ta biết trên vai mình vừa mới gánh lên một cái gánh nặng trách nhiệm chứ không còn là dễ dàng mà đi thơ thới như trước đây nữa. Trách nhiệm. Bây giờ ta phải hoàn thành những cái trách nhiệm như thế. Thứ nhất là gì? Là hỗ trợ cho các pháp sư khắp nơi. Các pháp sư chân chính khắp nơi. Có những người pháp sư đã thành công như ta, có những người pháp sư chưa thành công như ta, nhưng ta đều có bổn phận phải hỗ trợ. Có những người quen với ta và có những người chưa quen với ta, ta phải hỗ trợ. Ta hỗ trợ bằng cách nào?
[1:04:16]Hỗ trợ bằng cách nào? Hỗ trợ bằng cách nào? Đứng lên nói chuyện mau lên. Trả lời liền. Nhanh lên, trả lời lẹ lên. Mô Phật, thưa Thầy, ta ủng hộ và ta khen ngợi và giới thiệu vị pháp sư đó đến mọi người được để mọi người biết ạ. Chính xác, một điểm. Ta khen ngợi từ xa, ta giới thiệu vị pháp sư đó với những người khác. Đó là sự hỗ trợ lẫn nhau với những người cùng làm công tác hoằng pháp. Đúng, chính xác, một điểm. Ý nào nữa? Cách nào nữa để hỗ trợ nữa? Nhanh lên, nhanh lên. Phải trả lời cho lẹ lên, không có thời gian nhiều. Tới thời buổi này rồi, mình học tới bài này rồi là phải biện tài vô ngại, nói cho lẹ, ha, hỏi đâu đáp đó.
[1:05:05]Mô Phật, bạch Thầy, là mình phải như như như ý của huynh đệ và con muốn bổ sung thêm, tức là mình phải tuyên truyền, tức là mình có thể thâu băng và có thể làm những thông tin đại chúng ví dụ như quay phim ví dụ vậy, để mình phát hành rộng rãi ra để mọi người được biết đến. À, tức là dùng phương tiện kỹ thuật để giới thiệu bài giảng của vị đó. Dạ. Rồi, cũng được một ý, rồi thêm một điểm. Rồi còn ý nào nữa? Mô Phật, thưa Thầy, nếu như những vị giảng sư thành công mà ở những nơi xa xôi, hẻo lánh, những cái phương tiện giảng của những vị giảng sư đó không có tinh tế thì mình có thể ủng hộ về mặt kinh phí, vật chất để làm cho vị giảng sư đó thêm lợi lạc hơn.
[1:05:52]Ừ, ủng hộ vật chất, điều kiện, phương tiện để cho cái vị đó hoằng pháp tốt hơn. Tốt, một điểm, chính xác. Ai nọ có ý kiến gì nữa, nhanh lên. Mô Phật, dạ, cái điều quan trọng là bản thân mình phải thật sự tiếp thu những lời giảng dạy của... Không không, mình cũng là giảng sư, vị đó cũng là giảng sư, gọi là hỗ trợ nhau đó, cái cách để hỗ trợ nhau đó. Nếu vị đó là giảng sư thì cái quan trọng là mình phải làm những việc mà mình mình nói ra được thì người ta thấy được người ta mới phát tâm. Nói sao không hiểu, nói lại, nói lại, nghe không hiểu lắm. Không, nói lại đi, trình bày lại. Là sao? Mô Phật, là đại khái là mình thực hành như đi,
[1:06:38]đứng, nằm, ngồi, mình làm theo những cái gì mà mình nói cho Phật tử nghe. Không không, không phải, không phải. Cái đó là phần mình thôi. Cái quan trọng bây giờ hỗ trợ những pháp sư khác, phải hỗ trợ pháp sư khác. Có những cái cách nào cụ thể nêu ra. Nhanh lên, nhanh lên, còn mấy ý nữa lận, còn mấy ý nữa. Nhanh lên. Bằng cách nào? Ủa, sao cái xóm này ít nói vậy? Sao nay xóm này hiền vậy, không nói gì hết trơn vậy? Xóm này. Nhanh lên, còn gì nữa? Dạ kính thưa Thầy là, ngoài những cái phương pháp mà các huynh đệ đã nêu cũng có phương pháp hỗ trợ đó nữa là trong khi mà cái vị pháp sư, các vị pháp sư khác gặp chuyện
[1:07:19]gì mình có thể đứng ra bảo vệ bằng những cái khả năng nào có được.
[1:07:29]Tại vì không phải ai cũng thuận đường hết, có những gặp trở ngại mình dám đứng ra bảo vệ. Khi khi có những lúc gian nguy, biết bênh vực, bảo vệ nhau, phải không? Đúng là một ý hay, rồi, một điểm. Ai có ý nào nữa? Quý thầy cứ nêu ra hết đi tại vì sau này quý thầy giảng sư, quý thầy thành công rồi những điều này mình phải đối diện hết. Tại huynh đệ mình cũng là giảng sư nơi khác, những ý này nãy giờ nghĩ ra. Mô Phật, con xin thưa Thầy, có nhiều khi huynh đệ không hài lòng một hai câu chuyện gì, nhưng mà trong đó có tư tưởng họ không thích, nhưng mình phải phân tích cho họ biết là mình có có những cái tư tưởng không tốt đến với vị giảng sư đó. Ừ. Mô Phật.
[1:08:10]Tức là bảo vệ tiếng tăm, bảo vệ uy tín cho giảng sư đó, rất hay, một điểm rồi. Rồi, ai có ý gì nữa? Ai có ý gì nữa? Dạ Mô Phật, bạch Thầy, nếu mà vị giảng sư đó nếu mà giảng mà lỡ mà nếu mà hết bài giảng á thì mình sưu tập những cái bài giảng rất là hay để kết thành tập để đem lại cho vị đó tham khảo và nghiên cứu để giảng. Trao đổi thêm đạo lý với nhau để bổ sung cái bài giảng cho nhau, rất hay, một điểm, tốt luôn. Toàn là những ý kiến độc đáo không, không đụng hàng không, rất hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa? Ai có ý kiến gì nữa? Ví dụ đôi khi đây là cái hội giảng của mình nhưng mà mình vẫn mời vị đó tới giảng được, phải không?
[1:08:56]Nó tăng thêm cái tình huynh đệ, ví dụ vậy. Rồi, tôi cũng một điểm luôn.
[1:09:02]Tốt, nói chung là quý thầy có cái tinh thần tốt nên có những cái sáng kiến rất là rất là hay. Tán thán quý thầy nhiều lắm. Một cái trách nhiệm nữa là tận tình dìu dắt đàn em. Đây mới là cái nhiệm vụ chính của người giảng sư đã thành công. Đây mới là nhiệm vụ chính chỗ này. Là hồi nãy chúng ta nói là nếu ta thành công rồi thì trong lòng ta mong điều gì? Mong rằng sau ta sẽ còn nhiều người giỏi hơn ta. Nhưng mà nó không phải chỉ là một cái mong ước suông, mà ta phải bắt tay làm cái gì đó để đàn em ta sau này giỏi hơn ta. Mà làm cái gì đó là làm cái gì? Là trong khi ta giảng, ta phải đúc kết cái kinh nghiệm của mình, phải không?
[1:09:45]Để thành cái lý thuyết mà sau này ta đào tạo lại cho đàn em của ta. Ừ. Ví dụ như những cái bài mà quý thầy học hôm nay chính là những kinh nghiệm của tôi. Nhưng mà tôi đã nói hết chưa? Chưa. Cho nên sau này quý thầy trong những năm tới, quý thầy rong ruổi trên những nẻo đường hoằng pháp, quý thầy lại có những kinh nghiệm khác, quý thầy tiếp tục viết vào cái loạt bài hoằng pháp để bổ sung vào những cái lý thuyết này mà tôi chưa nói, để làm cho cái lý thuyết, cái lý luận về việc hoằng pháp nó càng ngày càng phong phú hơn, chặt chẽ hơn, kỹ lưỡng hơn để cho đàn em của mình họ đỡ phải mất thời gian mày mò
[1:10:22]như mình, mà họ được đi nhanh hơn và họ được nhiều thời gian hơn mình để họ vượt qua mặt mình luôn. Vì họ có thời gian hơn ta. Còn ta mất thời gian vì ta phải mày mò, đàn em ta đỡ mất thời gian, họ sẽ vượt qua mặt ta liền. Nên đó gọi là cái trách nhiệm đối với cái người đi sau của mình. Quý thầy đồng ý không? Nhớ điều này nha, trách nhiệm đối với đàn em của mình. Và trong đó có những cái trách nhiệm quan trọng nữa là tạo cơ hội, tạo điều kiện cho đàn em của mình được làm công tác hoằng pháp. Nghĩa là mình là đàn anh, mình đã có những cái nơi để giảng rồi, mình có những cái chùa, có những hội chúng, có những hội giảng rồi,
[1:10:59]nhưng đàn em mình chưa có, mình phải tạo điều kiện cho đàn em mình giảng. Mà giờ cái điều kiện nó nằm ở đâu? Nằm ở vùng sâu, vùng xa á. Tại cái vùng đô thị mình chiếm rồi mình giành rồi. Nói đùa thôi, chứ sự thực là mình phải khuyến khích, tạo điều kiện cho đàn em của mình đi vào những vùng sâu, vùng xa, vùng chưa có Phật pháp nhiều để giáo hóa, để làm việc, để hoằng pháp. Những cái vùng dân tộc ít người, những cái nơi mà những tôn giáo bạn đang từng ngày họ tranh giành tín đồ. Ta phải tạo điều kiện cho cái người đàn em của mình đi về nơi đó mà làm công việc hoằng pháp. Nhưng mà hiện nay rất ít người phát tâm
[1:11:40]đi về những cái vùng sâu, vùng xa để làm công việc hoằng pháp. Lý do tại sao? Lý do tại sao? Lý do tại sao? Lẹ lên. Thứ nhất là thiếu thốn phải không? Thiếu thốn, sợ thiếu thốn. Rồi, gì nữa? Nói cho lớn lên, xóm này. Sợ cực phải không? Rồi, sợ sợ cực, rồi. Gì nữa? Hồi sáng quý cô kể một dây gần mười cái lý do. Giờ đến đây coi quý thầy kể được mấy lý do. Hồi nãy quý thầy trả lời cái câu hỗ trợ pháp sư nhiều hơn quý cô hồi sáng, giỏi hơn. Nhưng về tới câu này thử coi, nêu ra được bao nhiêu lý do mà tại sao tăng ni bây giờ khi tốt nghiệp rồi lại ngại đi về vùng sâu, vùng xa? Tại sao? Sợ thiếu thốn nè, vì thiếu thốn, vì sợ cực nè, rồi gì nữa?
[1:12:37]Mình giảng người ta không hiểu. À, tức là nơi đó Phật tử là căn cơ thấp phải không? Căn cơ thấp, không có thuần thành. Rồi, lý do gì nữa? Chính quyền sở tại gây khó khăn, người ta không có vui vẻ đối với tôn giáo lắm. Rồi, gì nữa?
[1:12:59]Nói mà che miệng bên đây không nghe, nói.
[1:13:03]Không có gì để ăn phải không? Thì đó là thiếu thốn nè, nên kém sức khỏe. Tăng ni trẻ mà lo gì kém sức khỏe, không biết nữa.
[1:13:14]Sợ nước ngập.
[1:13:18]Nước ngập thì xếp vào cái sợ cực đi ha, sợ cực. Rồi gì nữa? Gì nữa? Sợ gì nữa? Thiếu sự bảo hộ, sự hỗ trợ phải không? Sự hỗ trợ, sự ủng hộ của ai? Của ai? Của Giáo hội. Chính xác câu này! Trưởng lớp rất giỏi, trả lời được cái chữ Giáo hội. Chính xác câu này. Thiếu sự ủng hộ của Giáo hội. Chúng ta thấy một cái văn hóa như thế này rồi chúng ta sẽ buồn. Chúng ta tưởng tượng mình ở một cái ngôi chùa ở phố thị, một ngày nào đó có một vị tăng quần áo bạc màu, nhuốm đầy bụi đường, gương mặt thì táp nắng, xách một cái đãy vá víu, đi vào mình với đôi dép đứt hết một quai. Mình hỏi: "Thầy từ đâu tới?" Mới trả lời:
[1:14:18]"Tôi từ Bù Đốp về đây." Thì mình nói: "Ờ, ngồi uống nước đi nha." Cái mình bỏ đi vô luôn. Rồi một vị tăng tới, cái bộ đồ mặc bằng lụa, đôi giày sản xuất ở Đài Loan, đeo cái kiếng là đắt tiền, nghĩa là quần áo ủi láng bóng, mặt mày căng phồng vì đầy đủ dinh dưỡng, bước vô mình hỏi: "Thầy từ đâu tới?" "Tôi từ Canada về." Mình ân cần mời: "Thầy ngồi đây chơi, nói chuyện," này nọ. Có không? Bởi vì ta có cái văn hóa là ta chỉ trọng những cái người mà họ đến từ cái vùng văn minh, mà ta không biết cái vị thầy mà dép đứt quai, áo nhuốm đầy bụi đường đó mới là những anh hùng của Phật pháp. Những con người mà họ lặn lội ở vùng sâu vùng xa,
[1:15:04]họ chịu cực, chịu khổ, chịu thiếu thốn, đối diện với những cái chính quyền khó khăn, nghĩa là vượt qua những cái người khắc phục những người căn cơ thấp, thiếu sự ủng hộ của Giáo hội mà ngày đêm họ đem giáo pháp, đem ánh sáng Phật pháp chiếu vào những cái vùng đó vất vả như vậy, đó mới là những người anh hùng của Phật pháp. Nhưng mà ta không coi trọng. Ta thấy họ mặc cái đồ bạc màu, bạc phếch đến, ta coi thường. Ta không có quý họ vì họ không có tiền, mà đến lạng quạng ổng lại xin tiền mình á. Chính ta không bảo hộ những người đó, cho nên tăng ni họ ngại, họ không đi về vùng sâu vùng xa nữa. Vì họ biết họ về đó họ sẽ cô độc, vất vả mà không có người quý
[1:15:42]trọng cái công lao của họ, nên không ai đến vùng sâu vùng xa. Và chúng ta bỏ mặc những cái vùng sâu vùng xa đó cho các tôn giáo bất lương truyền đạo. Những cái tôn giáo đó thế nào gọi là bất lương? Vì sau khi họ truyền bá được tín đồ xong họ xúi tín đồ nổi loạn, họ xúi chia ra khu vực tự trị, họ muốn chia cắt cái đất nước Việt Nam ta thành nhiều mảnh. Đó là những tôn giáo bất lương. Nếu đúng là một tôn giáo chân chính, họ đến đâu họ phải đem yên vui tới đó, họ đến đâu họ đóng góp vào sự hòa bình, ổn định đất nước của Việt Nam ta, họ làm cho người Việt Nam ta yêu thương nhau hơn, sống hạnh phúc hơn, chứ không thể đến để làm rối loạn hơn.
[1:16:19]Chứ mấy cái tôn giáo mà tới truyền đạo rồi xúi nổi loạn là tôn giáo bất lương. Nhưng mà ngày đêm ở khắp nơi đó đều có những tay giáo sĩ đó truyền đạo kiểu đó, mà đạo Phật ta không có. Ta không có cái ý thức trách nhiệm như vậy, bởi vì ta ngại bao nhiêu điều thế này: sau lưng ta không có người ủng hộ, không có Giáo hội ủng hộ, không có một cái văn hóa của Phật giáo để ủng hộ cho những người đi về vùng sâu vùng xa mà đem ánh sáng Phật pháp đến cho bao nhiêu con người còn khó khăn, còn thiếu thốn, còn mù Phật pháp ở vùng đó. Ta thấy ví dụ một cái người chiến sĩ, họ cầm súng ra cái tuyến đầu, leo lên đỉnh núi cao,
[1:16:54]lặn lội ngoài hải đảo xa, ngày đêm chiến đấu giữ gìn Tổ quốc. Nhưng mà mỗi khi họ về thì Nhà nước mới tổ chức những học sinh đón chào những anh chiến sĩ đi xa về bằng những cái vòng hoa, những lời khen tặng, những cái món quà và tôn vinh anh như là những anh hùng, những con người mà đã giữ gìn cái sự bình yên cho Tổ quốc. Nghĩa là Nhà nước bên xã hội người ta còn làm những cái động tác như vậy để làm ấm lòng cái người chiến sĩ phương xa. Còn ta, ta không có cái văn hóa đó, Giáo hội ta không có cái văn hóa đó. Một cái người mà đem Phật pháp truyền bá vùng sâu vùng xa về với áo rách bươm, đầy bụi đường, ta coi thường vì sợ họ xin tiền.
[1:17:33]Một cái Giáo hội như vậy thì đúng là thứ nhất không tạo điều kiện để cho đàn em mình được có cơ hội để làm việc ở vùng sâu vùng xa. Và thứ hai ta bỏ mặc ở những cái vùng sâu vùng xa đó cho họ thiếu ánh sáng Phật pháp, rồi để cái người dân đành phải đón nhận những cái tôn giáo nào đó tầm bậy tầm bạ đi tới truyền bá tùm lum, đưa tiền dụ đạo, rồi xúi giục nổi loạn rồi tùm lum, nó làm đất nước ta bất an. Vậy vì sao? Vì không có gì ác bằng có những người nào đó đến đây muốn chia cắt nước Việt Nam ta thành từng mảnh, đó là điều tội ác ghê gớm nhất. Đất nước Việt Nam ta núi liền núi, sông liền sông, một dải hình cong chữ S đẹp ngời như thế.
[1:18:10]Mà bây giờ nó xúi khóm này nổi lên tách ra tự trị, nhóm kia nổi lên tách ra tự trị, đó là mang tội ác rất lớn đối với Tổ quốc Việt Nam. Có những tôn giáo bất lương như vậy. Ngày đêm nó đi truyền bá, nó xúi nó phá, trong khi ta thì thản nhiên, ta chỉ sống ở phố thị, vui vầy, hưởng thụ. Còn những người mà đi về vùng đó để mà đem ánh sáng Phật pháp thì ta thờ ơ, ta coi thường, ta thiếu cái văn hóa. Bây giờ phải lập lại cái văn hóa đó. Ngày nào đó là hoặc là chính những người đàn em của ta, ví dụ quý thầy lớn tuổi đi, nhưng mà người nào đó phát tâm đi về vùng sâu vùng xa, ta phải ca ngợi, ta phải ủng hộ, ta phải bảo bọc họ để họ yên tâm.
[1:18:51]Có thể là những ngày tháng ở đó họ vất vả, họ chiến đấu, nhưng họ biết sau lưng có những người thương yêu họ, trông cậy họ, tin tưởng họ để mà họ làm công việc này. Khi mỗi lần họ về họ được đón nhận những cái tình thương, những cái sự vui mừng, những cái sự quý trọng thì họ đủ sức mạnh để tiếp tục mà đi chiến đấu vào vùng sâu vùng xa nữa. Nên quý thầy phải tạo một cái văn hóa lại như vậy từ đây về sau. Hoặc là cái người đó không phải là cái người do mình đưa đi, bất cứ một người nào mà hỏi: "Thầy từ đâu đến?" Thì cái trên cái bộ mặt mà đầy sương gió đó, nắng táp mưa sa đó, trên bộ quần áo bụi đời đó nói lên:
[1:19:29]"Tôi từ Bù Đốp về," mình ôm lấy, ôm hôn thắm thiết liền, mời vô cưng liền. Rồi sau đó cả hai cùng đi tắm vì lây nhau nó hôi quá.
[1:19:42]Phải tạo một cái văn hóa mới như vậy. Nhờ như vậy mà sau này Giáo hội với nhiều người tăng ni sinh sẽ phát tâm đi về cái vùng xa để giáo hóa. Và quý thầy sau này mình thành công rồi thì mình khuyến khích đàn em mình đi nơi này đi nơi kia để giáo hóa, mà mình phải hỗ trợ, hồi nãy có yếu tố hỗ trợ vật chất á, có một thầy nào nói yếu tố vật chất, đúng như vậy. Ngoài cái tinh thần ta quý trọng những cái người đi về vùng sâu vùng xa, ta phải có tốn vật chất thật sự, phải cho tiền cho bạc để người kia họ có điều kiện mà về đó hoằng pháp. Mà hoằng pháp như vậy mới có công đức rồi sau này cái người đàn em mình mới vượt lên trên, vượt lên trên được.
[1:20:18]Như bản thân ta cũng vậy, từ những ngày đầu mà ta đi giảng, đâu phải là có người quý trọng ta liền, mời ta giảng ngon lành liền phải không? Nhiều khi là chỉ gặp nhau một vài người bên đường, ta đã khuyên một vài câu đạo lý rồi lại lên đường đi tiếp. Đến một nhà Phật tử ngồi nói chuyện năm bảy người, cũng khuyên họ tu hành rồi ta lại lên đường đi tiếp. Rồi có khi có một cái chùa đó mời ta giảng Bát quan trai, bước vô hai chục bà già, ta cũng phải nói chuyện một bài đạo lý ngă ngắn rồi lên đường đi tiếp. Ngày xưa ban đầu ta khởi đầu cái sự nghiệp hoằng pháp của mình cũng vất vả như thế, rồi ta mới bắt đầu công đức nó phát triển dần dần cho đến cái ngày
[1:20:51]mà những bài giảng của ta được nhiều người khen ngợi, biết đến. Thì ta cũng vậy, ta cũng tạo điều kiện cho đàn em của ta cũng vậy, cũng lặn lội, cũng đi xông pha sương gió, đem ánh sáng Phật pháp cho khắp nơi. Nhưng bây giờ may mắn hơn là có ta phía sau ta ủng hộ cho đàn em của ta. Còn ngày xưa có thể ta cô đơn vì Giáo hội ta thờ ơ, nhưng ngày hôm nay ta sẽ xây dựng lại. Ta hy vọng Giáo hội có cái nhìn mới lại, ủng hộ lại, tổ chức lại để cho những người đàn em được cơ hội là đem ánh sáng đi đi nơi này nơi nơi kia. Mà chính những lúc mà đi xa xôi như vậy mà kiên trì giữ được giới hạnh, tu hành nghiêm chỉnh mà thuyết phục được nhiều
[1:21:29]người theo đạo thì công đức của người đó rất là lớn. Sau này họ sẽ thành công lớn lao, có khi thành công hơn ta nữa, và đó là điều rất là rất là mừng, như vậy. Rồi một cái ý nghĩa nữa sau khi ta thành công nữa là nghĩ đến vận mệnh Phật pháp lâu dài. Nghĩ đến vận mệnh Phật pháp lâu dài nghĩa là sao? Nghĩa là khi ta giảng không còn phải là để đối phó với từng cái buổi giảng nữa. Ví dụ hôm nay cái chùa đó mời ta giảng là ta lật đật lo soạn bài sao giảng bài đó cho hay, để cho cái buổi giảng nó hấp dẫn, rồi cho xong, được người ta tiếp tục khen rồi thôi. Không! Nghĩ như vậy tức là người đó vẫn thiếu trách nhiệm với Phật pháp.
[1:22:07]Không được như vậy! Người giảng sư thành công phải có trách nhiệm với vận mệnh Phật pháp lâu dài, mỗi bài giảng nó là một viên gạch, một đoạn đường bước thêm tới, một sách lược, một chiến lược để phát triển Phật pháp cho tương lai. Chứ không phải giảng là chỉ đối phó với những cái người nghe trước mắt thôi. Mà thế nào gọi là mỗi bài giảng là một đoạn đường sắp đi tới, một sách lược, một chiến lược bước tới để xây dựng Phật pháp? Ta phải nghĩ lâu dài. Ví dụ ta nghĩ tới lớp trẻ, bài giảng này phải thu hút được lớp trẻ, vì phải có thêm lớp trẻ đến thì đạo mới có người kế thừa. Chứ còn toàn những người già tu chết xong rồi trẻ
[1:22:44]không ai đi chùa nữa, đạo Phật sẽ ra sao? Nên vì vậy là bài ta tập trung bài giảng là thu hút lớp trẻ, ta có mục tiêu đó rõ ràng. Đó gọi là vừa giảng nhưng mà vừa có ý đồ chiến lược, sách lược ở trong, chứ không phải giảng chỉ để giảng cho hay người ta khen trong bài đó là xong, xách gói về hết chuyện. Không có được như vậy, cái tầm nhìn phải lớn, phải xa. Rồi bài giảng của ta phải chinh phục được lớp người trí thức, vì người trí thức họ có nhiều năng lực, mà nếu họ bị tâm phục khẩu phục, họ tin được Phật pháp rồi thì họ sẽ có nhiều cống hiến, họ phụ giúp ta để cùng làm nên những chuyện đạo. Chúng ta phải làm cho người trí thức thấy rằng,
[1:23:21]ngoài những kiến thức họ đã học rất hay rồi, họ bước vào Phật pháp là cả một cái chân trời mới mênh mông, nhiều điều họ chưa hay chưa thấy và đem lại lợi ích cho cuộc sống này, đem lại hạnh phúc thực sự cho cuộc sống này, cho tâm hồn của con người. Nên vì vậy họ sẽ phụ đóng góp với ta. Rồi ta nghĩ đến những cái đồng bào sắc tộc ở vùng sâu vùng xa là ta phải có cái kế hoạch để mà làm sao cho những đồng bào đó cũng có được cơ hội để được hiểu biết Phật pháp. Bằng cái bài giảng như thế nào, ta sử dụng ngôn ngữ như thế nào, tạo những cơ hội thế nào như vậy. Hoặc là ta nghĩ luôn tới những cái nước anh em trên thế giới,
[1:23:56]bởi vì trên thế giới còn rất nhiều quốc gia chưa có Phật pháp. Hoặc là có những quốc gia có Phật pháp mà ngày nay đã suy tàn, thì ta phải có trách nhiệm để đem Phật pháp đến với các vùng nước đó trên thế giới, chứ không phải là chỉ giảng cho bao nhiêu người trước mặt mình ngồi nghe. Bài giảng nó phải có cái tầm ảnh hưởng lớn lao như vậy cho cái tương lai, cho thế giới. Nói thật hiện nay, nói về đạo lý của Phật giáo, Việt Nam là số một, không có nước nào bằng hết. Một số nước thiên về Nam tông, một số nước Bắc tông. Việt Nam ta đủ hai tông, Nam Bắc tông dung hội, sống thanh bình với nhau, và một người tăng ni sinh
[1:24:33]học Phật pháp được học cả hai hệ tư tưởng rất là tốt. Nhưng mà khi bây giờ ta muốn lấy bằng là ta phải đi ra nước ngoài ta lấy, phải không? Ta đến một cái nước mà đạo lý dở hơn ta để ta lấy cái bằng tiến sĩ, vô lý không? Vô lý. Sau này, chúng ta sẽ tu hành và sẽ xây dựng những cái trường, các nước sau này ai muốn lấy tiến sĩ phải về Việt Nam mà lấy tiến sĩ Phật học, chứ ta không đi đâu nữa hết trơn. Làm được không? Làm được không? Làm cho bằng được, nghe không? Làm cho bằng được điều đó. Bởi vì đạo lý Việt Nam ta hay hơn các nước khác, cả Trung Hoa cũng không bằng, các nước Nam tông cũng không bằng, ta dung hội được cả hai nguồn đạo lý.
[1:25:12]Cho nên ngày hôm nay, từng cái người giảng sư ta phải có cái tầm nhìn lớn lao, là ta từng bài giảng của ta, ta xây dựng dần những cái đạo lý lớn cho thế giới luôn, chứ không phải là chỉ nói chuyện với 100 người, 500 người trước mặt ta thôi, mà nói chuyện với 500 người trước mặt, nhưng mà để cho cả thế giới sau này phải lắng nghe. Cái trách nhiệm của người giảng sư vậy, đối với Phật pháp lâu dài là như vậy. Bây giờ có một cái khía cạnh nhỏ của một cái người mà sau khi đã thành công. Thành công nghĩa là gì? Nhắc lại cái định nghĩa căn bản đi. Giảng sư thành công là gì?
[1:25:53]Bài giảng có người khen. Nhiêu đó thôi, nhớ giùm nhiêu đó giùm thôi. Thế nào là một giảng sư thành công? Là nói bài giảng mình có người khen. Nhiều người khen là thành công lớn, ít người khen, thành công nhỏ, không ai khen hết. Hổng thành công. Mà khi mà người ta khen thì người ta đối với mình thế nào? Quý trọng, phải không? Mà người ta quý trọng ai, ta thương ai thì ta muốn cái gì? Gặp gỡ, nói chuyện, làm quen. Thương ai thì ta muốn làm quen, nên một cái người giảng sư mà khi thành công, có cái bài giảng được nhiều người khen, rồi nhiều người thích thì sẽ nhiều người tới làm làm quen. Mà quý thầy càng thành công thì càng nhiều người tới làm quen,
[1:26:34]càng nhiều người tới muốn nói chuyện, có đủ thì giờ không? Không đủ thì giờ, vì thì giờ chúng ta phải làm gì nữa nè? Ta phải tu, thứ hai là nghiên cứu, thứ ba, soạn bài, và nếu là mình là người có trách nhiệm trong chúng, mình còn phải là dạy dỗ, nuôi chúng trong chùa nữa. Những cái điều đó rất là mất thì giờ, mất hết. Bây giờ khách tới đòi tiếp và gặp, không có thời gian, không thể nào đủ thời gian, mà không gặp thì người ta nói mình chảnh. Mà gặp thì mình không có rảnh, không có rảnh. Lúc đó là quý thầy sẽ thấy thế này, sau khi thành công rồi đó, cái ta cực kỳ thiếu là gì? Đúng, ai nói câu đó cho điểm.
[1:27:22]Mà cái ta rất là dư là gì? Rất là dư là gì?
[1:27:29]Cái ta thiếu là thời gian, cái rất là dư là gì? Cái rất là dư là gì? Cái rất là dư là thức ăn, mà lúc đó ăn nổi nữa không? Hết rồi, già hết ăn nổi. Hồi mới đi tu á, cái gì dòm cũng thèm, thấy cái bánh dòm thèm thấy mồ không ai cho ăn, thấy cái trái cây ở trên bàn Phật thèm thấy mồ không ai cho ăn, mắc cúng đâu cho ăn. Giờ đây, lúc bây giờ ai cũng cho ăn hết thì hết ăn nổi, già, ăn vô sợ tiểu đường, sợ trúng thực, bội thực rùm lum. Thời gian thì thiếu thì không ai cho, thức ăn thì cứ cho nên nó không ăn nổi. Nó có những điều như vậy. Nên ở đây, nó có một cái điều rất là khó mà quý thầy phải chuẩn bị trước,
[1:28:07]là cái vấn đề ta cân đối giữa thời gian mà ta vẫn phải làm việc, vẫn phải tu, vẫn phải nghiên cứu, vẫn phải soạn bài, vẫn phải dạy chúng, mà vẫn phải tiếp khách, cực kỳ khổ tâm điều này. Mà mình không tiếp kịp là người ta nói mình chảnh liền. Như tôi vậy, nhiều khi trên núi, người ta đâu có hẹn trước, bất ngờ người ta tới người ta xin gặp. Người ta nói người ta ở bên Mỹ về mà không hẹn làm sao mình tiếp được, mà lúc mình đang làm việc lỡ tay. Bài giảng thì sắp tới rồi, phải soạn. Mới nói Phật tử nói tới giờ ăn cơm thì xuống ăn cơm rồi gặp luôn. Họ bỏ về liền. Giận bỏ về liền, tại lúc đó họ nghĩ là họ đi quá xa về,
[1:28:43]họ là Việt kiều mình phải tiếp liền, bỏ việc tiếp liền. Mà gặp ông thầy kỳ khôi không thèm tiếp, để ăn cơm mới xuống gặp một chút, tức quá bỏ về liền. Nhiều khi mình ngạc nhiên á, là người họ có thể đi một đoạn đường rất xa, họ đi về chùa, nhưng mà họ chờ thêm một tiếng đồng hồ nữa họ không chờ. Lý do là sao vậy? Họ cũng chảnh luôn. Mình chảnh, họ cũng chảnh luôn. Còn có những người cũng dễ thương lắm, họ kiên nhẫn, họ ngồi chơi, cho tới giờ ăn xuống gặp, mấy người đó mình rất là quý, tại mình biết cái bản ngã họ không có. Còn những người mà họ hẹn trước, mình đã sắp thời gian rồi mình dễ. À biết hôm nay là mình có hẹn một người nào đó nè, thôi cái mình bớt công việc đi,
[1:29:22]mình lơi lơi để mình chờ, họ tới mình tiếp liền được thì mình đã có lên chương trình. Còn không, không phải dễ. Sau này quý thầy sẽ gặp những chuyện lặt vặt đó cũng mệt lắm, người nổi tiếng rồi cũng mệt, thành công rồi cũng cực, có nhiều cái khổ tâm. Nói chung là cái bài học hôm nay cho ta trước một cái nhìn, vì có thể sau này ta thành công, cũng có thể sau này ta không thành công. Nếu ta không thành công thì tôi không có gì phải nói, ta cứ tiếp tục hỗ trợ những vị khác, những huynh đệ của mình họ có thành công hơn mình thì họ được cơ hội hơn, và ta lui về ta đứng làm vị trí phụ. Nhưng mà lỡ xui ta lại là người thành công thì
[1:29:56]ta phải đón trước vấn đề, đoán trước vấn đề, nhìn thấy trước để đỡ phải lúng túng và không có phạm sai lầm khi mình đã thành công. Nhớ như vậy. Cái bài tập hôm nay là chúng ta phải thuyết 15 phút trong bài nộp là những cái thái độ ứng xử của ta khi ta thành công. Những điều quý thầy nói sẽ giống giống những điều mà mà tôi đã trình bày, nhưng quý thầy có những sáng kiến mới hơn thì càng tốt, nhưng mà cô đọng trong 15 phút để nói về cái điều này, đối xử khi đã thành công. Lần sau chúng ta gặp nhau thì là hướng dẫn cái cách làm bài tốt nghiệp, giảng 30 phút. Thôi giờ nghỉ ha, chúc quý thầy sau này thành công mà không chảnh nha.
[1:30:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.