[0:13]Thì ngày mai là lễ xuất gia cho hai chú Tánh Thông, Tánh Hội, rồi có gia đình ngoài Đắk Lắk vào dự lễ. Cho nên sẵn tiện thì có vài lời nói chuyện với Phật tử Đắk Lắk. Còn gia đình của Tánh Thông chưa thấy vào? Thế gia đình con có biết không? Có biết mà lơ luôn hả?
[0:41]Nay thầy nói chuyện với Phật tử Đắk Lắk. Mà thôi thầy biết đẹp rồi không sao, ngồi xuống.
[0:51]Vừa rồi có những điều mà xáo trộn ở ngoài cái vùng Tây Nguyên, hôm nay thầy cũng nói vài điều về vấn đề đó một chút. Thì trước hết là thầy nhắc lại cái truyền thuyết mẹ Âu Cơ là một cái huyền thoại mà nói về cái nguồn gốc của dân tộc Việt Nam. Thì hầu hết mỗi quốc gia đó mà quốc gia nào có lịch sử lâu đời thì họ đều có một cái truyền thuyết, một cái huyền thoại về việc mà khởi nguyên, phát xuất của dân tộc mình. Nước nào cũng vậy. Ví dụ như nước Trung Hoa thì có cái nguồn gốc từ cái ông Bàn Tổ.
[1:36]Ở Nhật Bản thì có nguồn gốc từ Thái Dương Thần Nữ. Vân vân, mỗi quốc gia như vậy. Rồi mỗi bộ tộc ở những cái vùng rừng núi, họ cũng có một cái truyền thuyết về cái cái khởi nguyên của họ. Và nước Việt Nam mình cũng thế. Hồi thuở nhỏ chúng ta đều được học về cái huyền thoại này, dĩ nhiên đến ngày nay thì hầu hết không có ai tin vì nó không có hợp với khoa học. Nhưng mà chúng ta vẫn xem chúng ta vẫn xem cái huyền thoại đó là một cái cái khúc ca đẹp của cái cái lòng thương yêu đất nước và dân tộc mình. Nói chúng ta là con Rồng cháu Tiên là bởi vì để xuất phát cái dân tộc Việt Nam này là từ một cái cuộc hôn nhân của hai cái nhân vật thần thánh, một là Lạc Long Quân.
[2:30]Lạc Long Quân, Long nghĩa là rồng. Lạc là họ của cái ông, quân là vua, tức là vua rồng có cái họ là Lạc, Lạc Long Quân. Thì vị vua rồng ở dưới biển này mới gặp gỡ với bà Âu Cơ, mà bà Âu Cơ là một tiên nữ, mà tiên thì ở ở trên núi. Như vậy cái cuộc hôn nhân là việc gặp gỡ của người mà thủ lĩnh ở biển và một người mà coi như nữ chúa của của núi. Cái cuộc hôn nhân gọi là rất là môn đăng hộ đối, mà từ hai cái nhân nhân vật đầy huyền thoại, thần thánh và có quyền uy. Thì nơi cái cuộc phối ngẫu này vào thời đó thì không thể một lần mà sinh ra đầy cả một dân tộc liền một lúc, cho nên câu chuyện chỉ cho phép mẹ Âu Cơ chỉ sinh được một trăm
[3:23]thôi, nhưng mà nếu một trăm đứa con thì cũng sợ bà mệt, cho nên sinh một trăm cái trứng chút chút bằng cái trứng gà thôi, nó gọn. Thì khi được một trăm cái trứng như vậy, từ từ trứng lớn dần, lớn dần và nở ra được một trăm người con. Nhưng mà vì khổ nỗi thì vì cha mình là rồng thì ở dưới biển không thể ở ở đồng bằng mãi. Mẹ là tiên nên cũng không thể ở đồng bằng mãi, nên hai người nghĩa là qua một lúc nghĩa là thương yêu nồng nàn gì đó rồi đến lúc phải chia tay mới chọn coi trong một trăm người con đó ai theo cha thì sẽ về với biển, ai theo mẹ thì sẽ về với núi rừng. Thì lúc đó trong truyện kể rằng năm mươi con
[4:08]theo cha đi về vùng phía biển và năm mươi con theo mẹ đi lên núi. Từ đó chúng ta có cái dân tộc này. Mà như vậy trong dân tộc này có những người rải rác ở từ đồng bằng cho tới miền biển, chúng ta gọi là người người Kinh. Còn những nhiều cái dân tộc, sắc tộc thiểu số ở trên núi, chúng ta gọi là người Thượng. Thượng tức là người ở trên cao á. Mà nếu đặt tên từng dân tộc thì nhiều lắm: người Mèo, người Mán, người Mường, người Nùng, người Thái, người Tày, người Giáy, người Ê Đê, người Xtiêng. Nhiều lắm phải không? Ở ngoài Đắk Lắk chắc mình biết tên nhiều dân tộc hơn nữa. Thầy cũng sinh ở vùng Tây Nguyên Buôn Ma Thuột mà
[4:49]không biết dòng thầy có giống người Ê Đê không? Chắc không giống. Thì cái cái truyền thuyết như vậy, thì hôm vừa rồi lúc mà giảng trong cái quan điểm Phật sự chính nói về hợp tác, thầy cũng có kể câu chuyện này. Và thầy cũng có nhắc lại là có một cái nhà văn Mỹ cũng biết cái câu chuyện này và đưa ra một nhận xét về dân tộc Việt Nam. Họ nói như thế này, nói là người Việt Nam có một cái huyền thoại về nguồn gốc của họ, về cái việc mà chia tay nhau giữa phân nửa dân tộc lên núi, phân nửa dân tộc xuống biển, cho nên người Việt Nam luôn luôn có khuynh hướng chia rẽ. Họ nói nghe hay thiệt. Tức là từ cái nguồn gốc đó mà người Việt Nam không bao giờ đoàn kết nhau hết.
[5:34]Các dân tộc khác có thể dễ dàng đoàn kết nhưng người Việt Nam rất khó đoàn kết. Nghĩa là ở trong nước họ cũng không đoàn kết mà đi ra nước ngoài tha hương biệt xứ, tưởng họ thương nhau, họ cũng chẳng thèm thương nhau. Nghĩa là đi nước ngoài chứ họ vẫn chia rẽ nhau, vẫn nói xấu, vẫn lập bè chia nhóm, công kích nhau bình thường. Còn các quốc gia khác ví dụ như người Hoa đi, cái cộng đồng ở trong làng trong xóm họ rất đoàn kết, mà khi họ đi ra nước ngoài, họ ở từng cộng đồng họ cũng rất đoàn kết, bảo vệ giúp đỡ nhau. Người Nhật cũng vậy, trong nước họ đoàn kết, mà đi ra nước ngoài làm ăn đụng tới người họ
[6:07]Họ có thể nghĩa là cạnh tranh với nhau nhưng mà người nước ngoài nói tới họ, họ binh nhau cái đã. Cái tinh thần dân tộc, tinh thần đoàn kết họ rất cao. Người Việt Nam không có được tinh thần đó, mà ông nhà văn Mỹ ổng nói xuất phát từ cái huyền thoại mà chia rẽ nhau như vậy. Nhưng nói nhưng trong thâm tâm họ thì vẫn luôn luôn khát khao đoàn tụ. Là cuộc chia tay nào cũng vậy phải không? Với người thân mình mình xa thì luôn luôn mình mình nhớ. Mình luôn luôn khát khao đoàn tụ. Nên trong lòng người Việt Nam nó có hai cái khuynh hướng mâu thuẫn: một là luôn luôn thích chia rẽ nhưng mà lại luôn luôn mơ ước về một cái ngày đoàn kết. Người Việt Nam như vậy.
[6:50]Cho nên chúng ta cũng vậy. Như người Việt Nam mình nghĩa là xa nhau thì nhớ mà gặp nhau thì thì cự nự, cứ vậy, rồi lại chia tay nhau. Xa nhau mà lại nhớ, gặp nhau thì gây lộn, cứ vậy hoài. Đó là cái cái truyền thuyết như vậy. Nhưng mà bỏ qua hai cái khía cạnh đó, thì cái câu chuyện, cái huyền thoại về mẹ Âu Cơ với một trăm trứng thì cho chúng ta một ý nghĩa khác, là người Kinh, người Thượng đều là
[7:20]đều là làm sao? Đều là anh em một nhà. Ý nghĩa như vậy, ừ, anh em một nhà. Thì ở đây, do vì anh em ở xa nhau, nên người Kinh mới bắt gặp được cái văn hóa, phát triển được cái cái văn minh lên nhanh. Do giao lưu buôn bán thương mại, kỹ thuật với nước này nước kia, nên người ở miền Kinh phát triển được cái nền văn minh nhanh chóng, còn người miền Thượng thì cái nền văn minh phát triển chậm vì vẫn sống với cái nghề săn bắn, nghề trồng trọt, sống với cộng đồng trong từng cái bộ tộc, buôn làng, rồi có những cái ngôn ngữ riêng, có những cái tín ngưỡng riêng, suy nghĩ, tập quán, vân vân, riêng biệt hết.
[8:05]Nên càng ngày chúng ta càng thấy xa cách. Nhưng mà ngày xưa nếu theo huyền thoại thì chúng ta cũng đã là anh em với nhau. Ở đây đúng là có cái sự sai biệt giữa người Kinh và người Thượng. Vì người Kinh chúng ta thấy cái từ cái y phục họ cũng chải chuốt, chăm sóc, rồi cái kỹ thuật tiến bộ rất nhanh, nhà cửa phát triển theo cái cái văn minh của nhân loại. Còn người Thượng thì núp mình trong rừng núi nên không có dịp để tiếp nhận như vậy, và lâu ngày truyền hết từ thế hệ này sang thế hệ kia, cái nhận thức của người Thượng luôn luôn là hạn chế, luôn luôn như vậy. Nhưng mà trong nhiều cái cái cái triều đại của đất nước
[8:51]mình thì những vị vua nào mà anh minh sáng suốt đều nhớ tới cái huyền thoại dân tộc và đều ý thức được rằng cái tình đoàn kết giữa người Kinh, người Thượng là một điều hết sức quan trọng cho vận mệnh của đất nước. Giống như triều đại nhà Trần, trước cái nguy hiểm mà quân Nguyên Mông Cổ sang đánh thì các vua Trần đã trước hết đi tranh thủ cái sự đoàn kết của những dân tộc thiểu số ở vùng Tây Bắc hoặc là phía bắc của miền của Việt Nam. Nhờ cái sự đoàn kết tốt đẹp với các bộ tộc, các thủ lĩnh bộ tộc hết cả cái vùng rừng núi trên Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Tuyên, đó là Tuyên Quang rồi Bắc Kạn rồi vân vân,
[9:34]Bắc Sơn rồi đó, mà đã phối hợp với nhau rất là ngoạn mục trong việc gọi là chận đánh, truy kích, đuổi, phá, gây tổn hại cho quân Nguyên, để cuối cùng chúng ta đánh những trận khốc liệt mà giành sự toàn thắng cho đất nước, là như vậy. Rồi trong những cuộc chiến tranh, kháng chiến sau này để giành độc lập đất nước thì những người lãnh đạo của đất nước ta cũng vậy, cũng đã khéo léo đoàn kết với người Thượng để mà có cái sức mạnh chung của dân tộc trong việc nghĩa là giành độc lập và giữ gìn bờ cõi. Nên cái triều đại nào cũng vậy, người lãnh đạo sáng suốt đều ý thức được cái người anh em chúng ta ở những cái vùng rừng núi đó là máu, là thịt của mình.
[10:19]Mà đều có cái công lao quan trọng trong việc giữ gìn cái dân tộc này, đất nước này. Ở đây thì chúng ta cứ tạm xem coi như người Kinh như là anh chị, mà người Thượng như là em. Tại sao vậy? Bởi vì cứ xem là người Kinh như là có cái nền văn minh hơn, tổ chức kỷ cương hơn, văn hóa tiến bộ hơn, thì chúng ta tự cho mình như là anh là chị, và người Thượng như là em là út. Thì ở đây, theo đạo lý thì anh phải sao? phải thương em, phải không? Đó là cái quy luật. Tức là dù cái người em mình có khi là chưa hiểu hết vấn đề, đôi khi cái người em mình như là sai lầm, nhưng mà bổn phận của anh của chị là phải thương yêu, giúp đỡ, dạy dỗ, đoàn kết.
[11:10]Đó là cái cái cái quan điểm đạo lý như vậy. Thì ở đây, với cái đạo lý đó thì chúng ta chưa nói theo tinh thần đạo Phật, chúng ta mới đang nói theo tinh thần dân tộc trước là người Kinh phải cố gắng giúp đỡ người Thượng một cách vô vụ lợi. Thầy nhắc cái chữ vô vụ lợi vì ngày xưa có nhiều người Kinh lợi dụng người Thượng là thật thà, chất phác, ít có cái kinh nghiệm trong việc mua bán nên đã lừa người Thượng rất nhiều. Tức là họ chở lên những món hàng mà đối với người Kinh mình không có giá trị. Nhiều khi mang lên những cái viên thủy tinh lấp lánh nhưng mà ở dưới này không để để nít chơi có mấy đồng bạc à.
[11:52]Lên tới rừng núi xa rồi cái nó thành quý, thành những món trang sức mà người đồng bào Thượng họ thích trang sức, họ đeo những vòng kiềng, vòng vàng, họ vẽ mặt vẽ mày. Tức là cái trang điểm là cái gì cái tự nhiên của người thời xưa, cho tới bây giờ vậy. Chỉ có quý cô quý thầy mình đi tu thì đành chịu chịu chết thôi, không có trang điểm không gì được hết thì thôi chịu thua. À bữa hôm thấy cái xâu chuỗi Liễu Hương đeo luôn, đó cũng không? Nhỏ đi tu rồi chứ mà vẫn còn thích trang điểm nữa. Cho nên cái khuynh hướng nó tự nhiên của con người, thì người Kinh mình mới đem lên những món không có giá trị lắm, nhưng mà mình đổi đổi gì? Đổi gì?
[12:31]Đồ thiệt, vàng thiệt, đồ cổ thiệt. Thì người người Thượng thì họ thấy cái đồ không có giá trị, cái tượng đen đen lâu ngày quá đen đen bằng đồng đen hoặc là bằng vàng, lâu ngày cũng để đó thờ thì cũng cũng nhàm. Mà đem lên những cái vùng tượng bằng thủy tinh lấp lánh rồi đem ít muối, cá khô thì họ mừng lắm. Thì họ gỡ trên bàn thờ xuống mấy bức tượng cho mình, mà đem về đây thì giá trị đồ cổ rất là cao, vân vân. Nên cái đó gọi là mình lợi dụng tình anh em của người Kinh và Thượng để mình bóc lột người ta. Người ta ghét mình cũng phải. Bây giờ thì không nên như vậy nữa mà phải phải vô vụ lợi. Là vì cái tình gọi là tình anh em dân tộc đồng bào mà chúng
[13:13]ta phải giúp người Kinh người Thượng một cách vô vụ lợi. Và đồng thời cũng phải biết khiêm tốn học những cái hay của họ. Vì sao? Tại vì ở trong rừng trong núi họ có nhiều cái bài thuốc, nhiều cái phương pháp để sống với thiên nhiên đặc biệt lắm mà người Kinh mình không biết. Ví dụ, thầy nhớ có lần hồi nhỏ, lúc đó thầy cũng làm rẫy chung với những người đàn bà Thượng, thì khi cuốc cỏ chung á thì lúc đó thầy mới chợt để ý là một gia đình họ có vài đứa con nó vừa đủ số, không bao giờ nhiều hết, họ hai đứa, ba đứa, hai đứa, ba đứa à. Cái thầy mới hỏi là cái cái cách làm sao mà gọi là kế hoạch hóa gia đình của họ.
[13:49]Bà đó bả mới vén cái áo bả lên, tụt cái xà rông bả xuống một chút, bả mới chỉ mấy cái vết vết nhang đốt á, bả nói là chỉ khi nào bả muốn ngừng đẻ là bả chỉ lấy cái gì đó bả đốt ngay cái chỗ này một cái là ngừng đẻ liền. Thầy nói cái này tới bây giờ khoa học vẫn chưa biết nha. Tới bây giờ khoa học trên thế giới chưa biết mà họ rất hiệu quả, làm là đạt kết quả liền, không có nghén. Hoặc là họ những có bài thuốc gì đó ở trong rừng trong núi, nhưng mà những cái phương pháp thiệt là đặc biệt. Đó à và nhiều cái cái loại thuốc đặc biệt nữa, hôm trước có ông bác sĩ mà từng Cao Sanh nhớ không? Ổng chuyên môn đi vào các buôn làng người dân tộc để ổng tìm những vị thuốc.
[14:28]Và hôm trước là ổng có nói với mình là ổng đang nghiên cứu cái phương thuốc lấy từ cái cách của người dân tộc là chữa bệnh si đa, bệnh AIDS á, là ổng có tìm ra được, ổng đang nghiên cứu mà ngày hôm nay không biết có thành công chưa mà mình chưa nghe công bố. Là ổng đang nuôi những người bệnh AIDS để ổng cho uống thử cái thuốc đó. Và theo ông bác sĩ ổng nói rằng là con vi rút nó có thể còn tồn tại trong người nhưng mà người ta không bệnh nữa, nghĩa là người ta sống chung với vi rút luôn. Cách họ ổng lý luận như vậy thì mình không biết tới ngày nay đã tới đâu rồi mà không nghe công bố. Chỉ có vừa rồi thầy đọc báo thì nghe nói ở vùng
[15:05]Thái Lan gì đó, có một cái cách mới là có một loại bệnh sốt rất nguy hiểm, chết người, nhưng mà không ngờ là khi cấy cái vi rút sốt đó vào trong cái người bệnh AIDS thì vi rút HIV bay mất luôn. Báo có đăng. Không biết mấy chú có đọc tờ báo đó chưa? Thấy cũng điều đặc biệt á. Cho nên nếu mà có như vậy thì con vi rút này nó cắn được con vi rút kia thì thôi mình cũng đỡ khổ, nhưng mà thì người ta sẽ buông tuồng trở lại. Đại khái là cái người Kinh mình cố gắng giúp đỡ người Thượng vô vụ lợi mà cũng là khiêm tốn học cái hay của người Thượng. Đó là thầy nói theo tinh thần dân tộc. Mà bây giờ mà nói là theo tinh thần của đạo Phật thì người
[15:48]Phật tử còn phải có trách nhiệm nhiều hơn nữa. Bởi vì chúng ta là đệ tử Phật, Phật dạy chúng ta phải tu tập lòng từ bi, sống một đời vị tha, từ ái. Nên nếu những người Phật tử ở vùng Tây Nguyên ví dụ như Phật tử Đắk Lắk thì chúng ta có cái điều kiện, có cái duyên là chúng ta sống gần người dân tộc thiểu số thì ở đây cũng là cái dịp để chúng ta phát huy cái lòng từ của đạo Phật đến với người dân tộc. Mà chúng ta cố gắng đến gần gũi, tới lui giúp đỡ cho họ và giáo hóa cho họ biết Phật pháp. Nghĩa là người Phật tử mà ở vùng Tây Nguyên thì phải có trách nhiệm này. Ví dụ như người Kinh người Phật tử mà là người Kinh ở xa cái
[16:37]vùng người Tây Nguyên á thì có khi là lo những chuyện khác, giáo hóa những vùng khác, cứu trợ, ủy lạo vùng khác. Nhưng mà thầy thấy cũng nhiều người Phật tử ở miền xa cũng hay chở những xe cứu trợ vào trong rừng sâu để ủy lạo cho những đồng bào sắc tộc lắm á chứ không phải không đâu. Mà tuy nhiên là chưa nhiều, mà trách nhiệm thực tế của người Phật tử ở vùng Đắk Lắk hay Tây Nguyên, Gia Lai, Kon Tum vậy là mình phải có trách nhiệm giáo hóa, giúp đỡ cho người dân tộc thiểu số để họ biết Phật pháp. Vì chúng ta biết đấy, Phật pháp là chân lý, là lẽ phải. Ai biết được Phật pháp rồi thì tâm hồn họ lần lần trở nên tốt đẹp,
[17:16]an vui và họ gây được nhiều nhân lành thì cuộc đời của họ từ từ sẽ được sung sướng. Vì như đó là theo luật nhân quả, cũng như ông bà mình nói là: "Ăn hiền gặp lành, ở hiền gặp lành" vậy. Cho nên khi mà chúng ta đã có Phật pháp, chúng ta đã biết ăn hiền ở lành và chúng ta biết gây những cái nhân tốt để cho cuộc đời chúng ta từng bước đi lên thì chúng ta không nỡ mình giữ cái đạo lý đó cho một mình mình, mà mình phải chia sẻ cho người khác. Thì ở đây cái trách nhiệm nặng nề mà cũng là vẻ vang của người Phật tử ở cái vùng cao là chúng ta đem Phật pháp đến cho người đồng bào Thượng để họ cũng tin được nhân quả như vậy, để họ biết được nỗi khổ của tái sinh như vậy.
[18:00]Nói về nỗi khổ của tái sinh, sự thực á thì ở đây chúng ta vì tin Phật cho nên chúng ta tin rằng chúng ta đã nhiều kiếp luân hồi. Và chúng ta ráng suy nghĩ một chút thì nghĩ nhiều kiếp luân hồi chắc cũng mệt, nhưng mà chúng ta chưa thấm cái mệt đó đâu. Chúng ta chưa thấm. Ví dụ bây giờ chúng ta nghĩ là một kiếp này, từ lúc chúng ta sinh ra chúng ta cố gắng trong gia đình để học tập, phấn đấu, làm từng bài tập, viết từng cái con chữ, nghĩa là vượt qua từng cái kỳ thi, rồi gia đình nghèo chúng ta phải ráng bươn chải, cày sâu cuốc bẫm, phụ làm kinh tế gia đình. Lớn lên dựng vợ gả chồng rồi cũng phải bươn
[18:40]chải, tất bật để kiếm miếng ăn miếng mặc. Nghĩ một kiếp này mình thấy mệt không? Phải không? Mệt. Mà nhiều kiếp cứ như vậy, lặp đi lặp lại, lặp đi lặp lại. Nếu ai có cái khả năng mà nhớ lại những kiếp trước á, mà nhớ nhiều kiếp như vậy xong không còn ai muốn ở lại luân hồi nữa. Chỉ lập tức muốn giải thoát liền tức khắc, không ai muốn mà sống một cách tàn tàn, tu tàn tàn để đời sau phải tái sinh nữa. Sợ sợ khiếp đảm luôn, sợ lắm! Nhưng mà vì tiếc rằng chúng ta chỉ biết có một kiếp này, nên mình nghĩ giống như mình còn sức lực để chịu đựng nữa. Chứ nếu mình nhớ được nhiều kiếp quá khứ rồi, sợ tái mặt luôn.
[19:21]Như vừa rồi có một cái người Phật tử có cái nhân duyên gì đó họ cầu nguyện nằm mơ thấy cái duyên với thầy một kiếp xưa nào đó, dĩ nhiên thầy chả biết đâu. Mà nói ra thì thầy nghe thì cũng ngạc nhiên. Nói một kiếp xưa gì đó xưa lắm thì thầy là một người ăn mày đứng giữa ngoài đường cầm cái đàn hát, thì cái người này đi qua lại cái ngày nào cũng tới gọi là bố thí, nhưng mà bố thí cung kính giống như cúng dường vậy á. Thầy ngồi nói: "Trời ơi, thầy gây cái nhân gì mà mà mà thê thảm vậy phải đi ăn mày trời?" Tại vì thường thường ai thấy thầy cũng hay thấy thầy làm vua, làm tướng, sao người này thấy thầy đi ăn mày, đi ăn xin? Thì ngạc nhiên.
[19:56]Thì thầy mới hỏi: "Ủa, sao mà thầy làm cái gì thê thảm tới thầy phải đi ăn mày?" Nói: "Tại nhân duyên đời trước nữa đó, thấy một kiếp trước nữa là lúc đó thầy thì thì thầy bỏ đi tu một cách vội vã mà lúc đó gia đình chưa yên ổn. Tức là những người thân của thầy không có thầy họ sống không nổi mà thầy đành đoạn thầy bỏ đi tu đại, cho nên họ sống quá khổ sở. Kiếp sau tái sinh trở lại cái đoạn đầu đời, thầy cũng phải đi ăn mày hết một đoạn đầu. Rồi về sau mới từ từ phước mới phục hồi lại." Thì nghe giải thích qua bộ cũng có lý. Thầy nói câu này mai mốt chắc không ai dám gọi là bỏ gia đình đi tu đại nữa.
[20:30]Bỏ gia đình đi tu đại mai mốt đi ăn mày giống thầy nữa. Nhưng mà nhờ thầy có cái nghề ca hát mà tới bây giờ còn dính nè. Cho nên bây giờ mà thấy thầy có đàn có hát là nhớ là hồi xưa thầy nhờ đó mà thầy sống lây lất qua ngày. Có cái nón phía trước nữa. Thì ở đây á, cái mà thầy nói đó cái luân hồi tái sinh là cái khủng khiếp, đau khổ lắm. Nếu mình nhớ được nhiều kiếp, mình sợ sợ hết hồn vậy. Mà ráng tinh tấn lo tu hành để giải thoát. Thì bây giờ mình biết được những điều đó, mình biết tu, mình ráng mình san sẻ cái đạo đức cái đạo lý đó cho người anh em của mình. Nghĩa là những người đồng bào Thượng ở miền cao như vậy.
[21:08]Mà muốn tới lui để giúp cho họ biết Phật pháp thì mình phải làm sao? Phải làm sao? Phải cực khổ, phải biết giúp đỡ họ, phải biết lấy lòng từng chút từng chút như vậy thì họ mới chịu nghe mình. Tại vì họ cũng bảo thủ lắm và họ có cái tập quán của họ. Như trong truyện kể ngày xưa cái ông Trần Nhật Duật cũng là một hoàng thân mà giỏi tự nhiên giỏi tiếng dân tộc lắm. Thì lúc mà triều đình đang chuẩn bị kháng chiến chống quân Nguyên thì ông là người đại diện cho triều đình đi tới cái vùng cao vùng thượng đó để kêu gọi các thủ lĩnh hợp tác với triều đình mà chống quân Nguyên. Thì khi ông đến á, người những người thủ lĩnh đó họ gườm gườm à.
[21:47]Tại họ thấy người Kinh chứ họ cũng ác cảm, họ cũng chưa có tin cậy. Thì ông đến ông nói chuyện với họ và ông nói những cái ngôn ngữ bằng cái tập quán của họ thì họ hài lòng tại vì nói đúng á. Cái những cái câu chào hỏi đặc biệt của họ như là những cái mật mã, những ám hiệu thì ông biết hết. Nên khi ông nói ra làm cho họ vui liền, họ thấy giống như là người anh em của họ. Ví dụ như là à ứng họ ổng nói cái câu là như là tới đây thì rồi sáng con mắt bên phải, bước vào nhà sáng con mắt bên trái. Thì những cái ám hiệu đó chỉ người họ mới biết mà không biết sao ông Trần Nhật Duật ổng biết hết. Nói vậy cái họ vui họ thấy anh em.
[22:21]Rồi đặc biệt có cái màn mà uống rượu cần mình thì mình hút bằng miệng. Mình hút cái gì mình cũng hút bằng miệng, mà người đó họ có cái tục lệ là bằng mũi, để cái cái ống ống que ống gì thọt vô lỗ mũi hít rượu cần không sặc. Mình mà bây giờ hít nước vô hít nước lạnh thôi mà hít vô mũi thì chuyện gì xảy ra? Sặc sụa phải không? Mà họ không biết họ có cái nghề gì mà họ một cái môn gì đặc biệt bí mật họ đưa cái ống vô lỗ mũi rồi bịt mũi kia hít rọt rọt uống đã đời khoái chí. Thì người Kinh này đừng có hòng rờ tới mấy món đó, mà không biết ông Trần Nhật Duật ổng luyện đâu luôn cái món đó ổng vô ổng kê cái ống rượu cần đẩy vô mũi ổng hít rọt rọt rọt vô.
[22:53]Bên kia khoái quá vỗ tay! Thế là nhờ như vậy, thế là các thủ lĩnh đó đều hướng về hợp tác với triều đình nhà Trần để mà đánh quân Nguyên hết. Thì cũng vậy, giờ những cái người Phật tử chúng ta ở vùng cao vậy, chúng ta cũng phải biết cái tập quán của người đồng bào Thượng rồi chúng ta tới lui với họ, làm thân, giúp đỡ họ chân tình trong tâm không vụ lợi, rồi từ từ truyền bá Phật pháp cho họ nghe, nói về nhân quả nghiệp báo cho họ nghe. Thì làm những điều đó là chúng ta có phước trên hai phương diện. Một phương diện là phước theo Phật pháp, nghĩa là mình đã giáo hóa được chúng sinh. Cái phước trên phương diện thứ hai là phước đối với đất nước,
[23:34]làm cho cái tình đồng bào dân tộc, quê hương đất nước đậm đà gắn bó mà không có thế lực nào chen vào phá hoại được. Đây là điều quan trọng. Chúng ta đến với họ mình nói chuyện có những điều thế này, ví dụ như chúng ta kêu họ cố gắng giữ cái tập quán thờ cúng tổ tiên. Tại vì có nhiều cái đạo đến kêu họ dẹp hết bàn thờ tổ tiên của họ để thờ một cái thần linh mới. Thì ở đây chúng ta đến khuyên họ làm như vậy là mất cái gốc văn hóa của mình. Cho nên là tổ tiên mình phải thờ, còn cái đạo nào mà xúi dẹp hết tổ tiên để thờ thần linh mới là cái đạo ác, đạo không có tốt. Cho nên đó là một cách để chúng ta khuyên bảo họ giữ vững lại văn hóa của họ.
[24:23]Tại vì người ở các đạo ngoại lai tới á, họ tìm cách xóa cái văn hóa của bộ tộc đó để thay bằng cái văn hóa mới của cái đạo mới. Nhưng mà mất cái văn hóa đó cũng là mất cái đẹp của quê hương. Nhưng vì vậy, chúng ta cứ bảo tồn văn hóa, dù là văn hóa của bộ tộc rất là nhỏ, nhưng mà các nước văn minh trên thế giới họ đều kêu gọi là phải bảo vệ những cái nền văn hóa nho nhỏ đó lại vì trong đó có những điểm hay mà người ta chưa học được nên phải bảo tồn lại. Thì cũng trên tinh thần đó, chúng ta đến với những bộ tộc kêu gọi họ cứ thờ cúng tổ tiên họ, đừng có thờ những thần linh mới. Đó là một cái ý như vậy.
[25:01]Rồi chúng ta cũng kêu gọi họ tin luật nhân quả, cái mình giải thích về nhân quả, mình kể nhiều câu chuyện về nhân quả. Mình nói ơ mình dẫn chứng từ ở trong kinh về những chuyện thực tế ngoài đời, nghĩa là thấy ai ăn hiền ở lành thì sau đó gặp may mắn, ai làm điều ác độc thì sau này sẽ phải chịu điều đau khổ. Mình kể rất nhiều cho họ nghe làm cho họ tin nhân quả, họ sống hiền lành, đạo đức rồi bắt đầu họ biết làm phước, họ biết giúp đỡ nhau, họ bỏ những cái hủ tục mà hại nhau. Cái hủ tục hại nhau là sao? Nghĩa là ghét ai thì nói người đó là ma lai. Thì cả làng tẩy chay người đó, nếu người đó không bỏ làng đó đi thì người trong làng giết liền. Vì sợ ma lai.
[25:46]Mà sợ ma lai nó hại người dân sao? Bởi vì nó nói rằng ma lai có khả năng rút ruột ra. Là cái người nào mà cổ ba ngấn, cổ ba ngấn mà đối với người Kinh mình là quý tướng phải không? Cái người phụ nữ nào mà cổ ba ngấn là người đó tướng sang, sẽ quyền quý. Nhưng mà ở cái miền Thượng cổ ba ngấn là coi chừng. Nói ma lai ban đêm mới lấy cái ngấn rút ra, ban ngày bay đi, bay đi cái đầu bay đi có ruột lòng thòng lòng thòng bay theo. Rồi thấy những bãi phân mà người ta bài tiết ra mà tại vì trên đó họ đâu có nhà vệ sinh, họ cứ ra đồng ra đồ họ làm đại bậy bạ vậy đó, thì con ma lai nó tới mới đáp xuống nó ăn.
[26:21]Thì hễ cái bãi phân của ai mà bị ma lai ăn á thì người đó ở nhà đau lên đau xuống rồi chết. Cho nên ma lai thiệt là nguy hiểm cho cái cộng đồng. Vì vậy, thế là hễ mà ai mà là ma lai thì là nguy hiểm của làng xóm phải giết đi. Nên ghét ai cứ nói đồn người đó là ma lai là cả làng giết người đó, người đó phải bỏ đi liền. Đến nỗi ở cái vùng Tây Nguyên có cái xã gọi là xã Ma Lai, nghĩa là những cái người ở các nơi khác bị nói là ma lai sợ quá tới xã đó ở hết. Thì nguyên xã đó là ma lai không. Ông có ông chủ tịch xã cũng ma lai luôn. Thì mà bây giờ mình cãi làng họ không nghe. Nói ma lai, nhưng mà dĩ nhiên chúng ta biết đó là cái mê
[26:59]tín, hiểu lầm thôi chứ làm gì có ma lai kỳ khôi vậy. Hồi nhỏ thầy cũng tin lắm nha, thầy không biết ai kể chuyện đó thầy cũng tin lắm. Đến nỗi thầy nhớ có một lần có có một lần thầy ở Nha Trang, mấy chị em hay tới cái bà đó bả bán sinh tố là nước trái cây xay á, bà bán, bán cái liếc nhìn thấy cổ bả ba ngấn. Thế là thầy với với mấy người nhà thầy: "Bà đó ma lai! Cổ bả có ba ngấn." Cứ vậy, mà mỗi lần nghĩa là khát nước thì vẫn chạy tới bả uống nhưng mà đứng xa xa dòm bả sợ lắm, trả tiền xong đâm đầu chạy, tại tại nghĩ bả ma lai, khổ. Cũng may là vì ở thành phố thì mình có nhà vệ sinh đàng hoàng chứ không
[27:33]thì chắc cũng bỏ làng mà đi, không dám ở gần cái bà ma lai đó. Thì những cái hủ tục nhiều cái lắm, họ trù họ yểm, họ hại nhau vì như vậy, có khi họ giết nhau rất là tỉnh. Ví dụ như ơ có một cái ông ông chồng vậy cãi lộn với vợ, xô vợ xuống suối té qua vực chết luôn rồi tỉnh bơ đi về. Cái tới chừng làng xóm bắt lên nói: "Tôi tưởng nó biết bơi, ai đâu nó không biết bơi nó chết ráng chịu." Nói tỉnh queo à, không tình không nghĩa gì hết trơn, sống. Nên có những cái hủ tục mình đến gần họ mình giải thích về nhân quả, rồi khuyên họ đừng làm cái điều tổn hại người khác, sống với nhau thương yêu như vậy.
[28:06]Biết làm cái điều phước giúp đỡ nhau thì từ từ mình sẽ đầu thai thành người sung sướng. Bây giờ thì những người đồng bào mà ở gần người Kinh họ cũng văn minh, họ cũng mặc đồ Tây, cũng lái xe Dream chạy ào ào, vân vân. Thấy không? Nhưng mà người mà còn ở trong rừng á thì đời sống họ cũng còn đơn sơ lắm. Nhưng bây giờ thì họ cũng biết có máy móc nông nghiệp đồ rồi. Ờ cũng có tivi, cũng có radio, máy hát, cũng có xe Dream, cũng có xe cải tiến đồ rồi, ở trên vùng cao cũng cải tiến lắm. Nhưng mà tuy nhiên cái suy nghĩ, cái tập quán của họ thì cũng còn ảnh hưởng đời xưa, nên mình phải tới lui mình giải thích cho họ như vậy.
[28:42]Rồi mình kêu gọi họ đoàn kết với người Kinh. Thầy mình thương họ trước họ sẽ thương mình sau. Mình sẽ cho họ cái bản đồ Việt Nam, chứ thầy bảo đảm là nhiều người Thượng không biết bản đồ Việt Nam là cái gì đâu. Bảo đảm luôn á. Nên mình đem nhiều bản đồ Việt Nam lên trên rừng trên núi mình tặng họ, mình nói đây là đất nước Việt Nam, là bộ tộc cái làng buôn làng chúng ta đang ở vùng này. Đất nước chúng ta là một dải thế này, có cả người Kinh và người Thượng. Nên bây giờ mà nếu mà ai xúi mình xé ra thì như vậy là bị như một cái cơ thể mà bị chặt tay chặt chân. Nên mình nói với họ cái tình đất nước quê hương giữa người
[29:16]Kinh và Thượng nó thắm thiết như vậy, đất nước mình đẹp đẽ như vậy, nên đừng bao giờ mình nghe ai xúi giục hết. Mình đem nhiều cái bản đồ Việt Nam lên tặng cho họ. Đó cũng là một cái một trong những cái cách để làm tăng thêm cái tình đoàn kết giữa Kinh và Thượng. Mà nhớ là mình phải thương người ta trước, người ta mới thương mình sau. Chứ còn mà mình cứ ghét người ta thì người ta sẽ ghét mình. Như hiện nay việc đang có cái tâm lý ở cái vùng Tây Nguyên là người Kinh đang ghét người Thượng. Thì vừa rồi người Thượng họ bạo loạn, họ đòi tách ra, nên người Kinh ghét. Nhưng mà người Kinh ghét như vậy là rơi đúng vào cái âm mưu, ý đồ của ngoại bang.
[29:53]Tại ngoại bang á, họ chọc cho người Thượng ghét người Kinh, chọc cho người Kinh ghét người Thượng, đất nước mình tan rã liền. Vì vậy là người Phật tử chúng ta phải sáng suốt, không rơi vào âm mưu của ngoại bang là chúng ta không ghét người Thượng, họ làm gì làm, mình vẫn thương, thương như một người anh, thương một người em, dù cái người em đó có lỗi. Ta nhớ như vậy. Nên vì vậy là chúng ta phải thương họ và luôn luôn kêu gọi cái tình đoàn kết, nó như vậy. Ở đây thầy nhắc lại như vậy đó là cái người Phật tử ở Đắk Lắk cũng như ở gần các người Thượng là mình có cái trách nhiệm lớn đối với đất nước là mình phải thường
[30:33]tổ chức những cái cuộc ủy lạo, cứu trợ để tới thăm hỏi người Thượng. Chúng ta tổ chức thành từng nhóm tự nguyện, lâu lâu mình gom được mớ đồ, quần áo, muối, gạo gì đó, bánh trái, mình chở nhau từng chuyến đi vào buôn làng mình tặng, mình ngồi chơi hỏi thăm, nói chuyện đạo lý rồi rút lui. Mà trong những chuyến đi như vậy, mình kết hợp được làm sao với bên tôn giáo, bên Mặt trận, bên chính quyền để họ hướng dẫn mình, có khi họ đem theo công an bảo vệ giùm, như vậy cho nó đỡ. Chứ hiện nay thì cái số người Thượng họ đang bị kích động oán thù người Kinh, họ theo cái tôn giáo lạ và họ có khi họ sẵn sàng manh động.
[31:16]Vì vậy mình có thiện chí nhưng cũng phải cần được bảo vệ. Mình đến tới lui để mà giúp đỡ họ, kêu gọi tình đoàn kết. Và tạo cái tình thân ái để cho họ nguôi ngoai, đừng có tin cái người ở ngoại bang xúi giục nữa. Cái người ngoại bang thì họ không có mặt đâu, nhưng mà họ qua trung gian các giáo sĩ của đạo này đạo kia, thế họ đến với đồng bào sắc tộc, họ xúi người đồng bào sắc tộc nổi loạn lên chống người Kinh để xé cái đất nước này ra làm nhiều mảnh. Mà họ xúi họ cho tiền, đầu tiên họ truyền đạo trước, rồi sau đó họ xúi cái nghề đó mà đi biểu tình mà đập phá này kia nọ được. Mà họ chỉ từng cái cái nẻo đường ấy,
[31:57]họ có kế hoạch rất là kỹ, à tấn công sân bay, tấn công phát thanh, tấn công bưu điện, tấn công ủy ban, vân vân, tấn công các trụ sở, họ có vạch đường đi nước bước cho người thượng rất là kỹ. Họ chở người thượng chạy tới chạy lui. Tức là cái người nào mà nhóm dẫn đâu đó, họ đã chạy xe, họ chỉ à bữa nay anh biểu tình là anh lại chỗ này nha, đập chỗ này, anh quánh chỗ này. Là kêu anh là cầm đầu, tôi sẽ cho anh 500 đô la. Còn mà dân của anh đi một ngày là tôi cho anh 50.000, 100.000 người. Anh ráng kêu nhiều nhiều, mà kêu nhiều tôi thưởng anh nhiều. Thế là đúng ngày cái người dân, người dân tộc thiểu số nổ ra biểu tình dữ dội.
[32:31]Biểu tình là cứ đi theo đúng vị trí hết, tại vì họ đã có kế hoạch được tổ chức hết rồi. Thì cái người mà có những người làm quậy nhiều thì được hứa cho 100 đô la. Nhưng mà bởi vì cái những cái tay đó là những tay chính trị đầu cơ lừa đảo. Nó mua đô la âm phủ đi, nó phát người ta. Thì trở về buôn làng, nó phát người ta toàn 100 đô la địa phủ. Thì đâu ra đâu có ai xài. Nên đó là một sự lừa đảo. Mà chúng ta thấy bộ mặt thật của chính trị là vậy. Cái nhóm đó nó chả thương nước, thương nòi gì đâu. Nó chỉ muốn quậy phá cái đất nước này lên. Ác độc. Nó cũng chẳng thương người dân tộc đó đâu. Nó chỉ muốn gây một cuộc xô xát để rồi người Kinh,
[33:07]người Thượng đấu tranh với nhau, cuộc chiến tranh cứ kéo dai dẳng, rồi chúng có cớ đem bom đạn, đem quân đội vào đất nước mình. Nên cái dã tâm nó rất ác độc. Mà ở đây là chúng ta có được đạo lý nên chúng ta bình tĩnh thoát ra khỏi âm mưu của kẻ địch, là chúng ta không ghét người, chúng ta vẫn tiếp tục thương yêu đồng bào Thượng, chúng ta đến với họ thăm hỏi, ủy lạo, cứu trợ, giúp đỡ họ một cách vô vụ lợi. Và cái trách nhiệm này thuộc về những người Phật tử. Thầy nói những người Phật tử là sao? Bởi vì chỉ có những người Phật tử thì chúng ta vừa vì đạo mà vừa vì đất nước quê hương. Còn những người ở đạo khác mình không có tin. Vì sao vậy?
[33:49]Vì họ có vì đạo họ nhưng họ không vì quê hương đất nước này. Họ sẵn sàng bán đứng cái đất nước này cho ngoại bang. Chỉ có người đạo Phật, chúng ta mới có lòng yêu nước, thương nòi, tự trọng cái văn hóa, cái cái đất nước, cái hồn thiên sông núi đất nước này. Nên chúng ta vừa là đệ tử Phật mà vừa ý thức được cái dòng máu mình của Việt Nam để mà bảo vệ cái đất nước này. Nên trong cái việc mà đến để gây dựng cái tình đoàn kết với người Thượng thì trách nhiệm này chủ yếu thuộc về người Kinh Phật tử. Người Phật tử chúng ta ở những vùng Tây Nguyên phải có trách nhiệm lớn.
[34:33]Từ đây, quý Phật tử không có bận tâm mà gửi cúng dường tiền bạc về cho chùa, cho chùa, ví dụ thầy nói chùa thầy là càng không nên. Mà thầy nói ngay cả những chùa tại Tây Nguyên cũng không cần thiết. Mà bây giờ cái trách nhiệm trước mắt của quý Phật tử ở vùng đó là tập trung tiền bạc để mà giúp đỡ người Thượng và giáo hóa Phật pháp cho họ. Đó là mục tiêu, mục đích, trách nhiệm quan trọng hiện nay của người Phật tử. Và chẳng những như vậy, quý Phật tử còn phải kêu gọi các chùa, các thầy mà lo giáo hóa cho người. Vì thời gian qua đó, những cái giáo hội ở cái vùng Tây Nguyên thờ ơ, quý thầy ngoài đó cũng không vạch ra được những cái kế hoạch
[35:18]lớn để mà truyền đạo vào trong người sắc tộc thiểu số. Cho nên hơn 10 năm qua là những cái tu sĩ, những cái giáo sĩ của các đạo khác, họ bí mật, họ đi vào từng buôn từng làng, họ thu gom hết tín đồ. Và đến khi thu gom được tín đồ rồi thì họ xúi tín đồ đó quậy phá, manh động, bạo động, biểu tình chống chính trị. Ý đồ của họ là không phải họ đem cái đạo đến để làm đẹp cái cuộc đời này, mà họ đem cái đạo đến để quậy phá cuộc đời, làm gây mất ổn định cho đất nước này. Chỉ có đạo Phật là chúng ta đem cái đạo đến đâu, cuộc đời sẽ bình yên, an ổn tới đó, chỉ có đạo Phật. Cho nên bây giờ, nếu những người đệ tử Phật mà không chịu khó truyền
[36:04]đạo thì đây là một thiệt thòi cho Phật Pháp và cho đất nước. Cho nên cái trách nhiệm mà giáo hóa đồng bào thượng là trách nhiệm nặng nề cho Phật giáo, mà nhất là Phật giáo ở vùng Tây Nguyên. Ở đây đó, đáng lẽ trách nhiệm của quý thầy là chính, nhưng mà hiện nay thấy quý thầy chưa có cái quan tâm thì bây giờ trước hết là quý Phật tử. Tức là những người Phật tử nào mà được nghe những điều thầy nói như thế này thì chúng ta phải cố gắng tập hợp với nhau, tổ chức thành từng nhóm, đi vận động quyên góp tiền bạc vật dụng, rồi cứ thỉnh thoảng mỗi tuần vậy đó, mình chở vào buôn này làng kia, tặng cho đồng bào và nói chuyện đạo cho
[36:49]họ nghe, kết hợp với chính quyền và giải thích. Họ thì họ dễ tin lắm nên trong thời gian qua thì họ coi như là người của những đạo khác, nhưng đừng có sợ. Mình biết cách nói, họ sẽ quay về với đạo Phật liền, nên không có sợ. Cứ mạnh dạn, dù họ đạo khác, vẫn mạnh dạn đến nói chuyện với họ và họ sẽ quay về với đạo Phật. Họ tin nhân quả, không có tin những thần linh lạ, để rồi sau này không có bị những cái giáo sĩ đó là với cái dã tâm ác độc mà xúi họ chống lại người Kinh, làm cho cái quê hương mình nó đứt lìa từng mảnh ra. Đây chúng ta nói với họ người Kinh với Thượng như là tay với chân, không ai nỡ chặt ra,
[37:30]và nói với họ rằng cái người nào mà xúi họ chống người Kinh, đó là quỷ dữ, đó là kẻ ác, đó là kẻ mà từ bóng tối bước ra, trước đây nó có nó giấu 5 dấu sừng của nó, nó có cái mặt nạ, nó mang cái lốt người, nhưng nên nó đến với đồng bào để nó xúi đồng bào chống nghịch kinh. Nhưng khi mà buổi tối mà nếu quý đồng bào mà rình thì sẽ thấy nó mọc nanh, mọc sừng ra trở lại. Ban ngày thì nó hiện hình người, nó tới nó nói ngon nói ngọt với đồng bào để xúi đồng bào chống nghịch kinh. Nhưng đêm xuống mà ngủ á, tối đồng bào đi rình sẽ thấy nó mọc sừng, mọc nanh ra trở lại, thì đó là quỷ dữ. Nói vậy dám họ tin lắm, giống như tin Ma Lai vậy.
[38:13]Đó là điều mình nói đùa, nhưng mà mình nói nửa đùa nửa thật. Cho nên chỉ có những người nào đến đây với đồng bào mà kêu gọi thương yêu giữa kinh và thượng thì đó là cái người của ông giàng muốn gửi xuống. Ông giàng là cái gì? Ông trời. Cái ông giàng với người thượng đó là ông trời. Tức là ông giàng á, ý ổng muốn là người kinh với người thượng thương nhau nên ổng mới... nghĩa là cái người nào tới đây mà kêu tình thương giữa Kinh và Thượng, cái người đó là ông Vàng ổng sai tới. Còn cái người nào mà xúi người Thượng người Kinh chống nhau, đó là quỷ dữ nó sai tới. Đó. Cho nên là các đồng bào phải phải tỉnh táo,
[38:50]phải cảnh giác, thờ cúng ông bà tổ tiên mình lại, tin nhân quả, biết làm phước và đoàn kết thương yêu với người Kinh. Nên mình cứ tới mình nói như đó, mình cứ tụng riết cho thầy. Ha, cứ tụng cái nãy giờ thầy nói mấy cái điều đó, Phật tử thuộc lòng tới gặp họ, gặp ai cứ gõ cốc cốc tụng cái bài đó hết cho thầy. Riết họ thuộc luôn như vậy. Như đó thôi, từ từ sẽ có kết quả, không có gì hết. Nên ở đây, Phật tử á, tự mình làm rồi mình tới mình lôi quý thầy đi, nhắc quý thầy đi, thỉnh quý thầy đi, là quý thầy phải siêng năng làm Phật sự, đem Phật pháp đến với đồng bào thiểu số. Chứ quý thầy đừng có hướng cái chuyện khác nữa.
[39:29]Quý thầy đòi vãng sinh cực lạc nói khoan. Quý thầy bây giờ lo sao độ người thiểu số trước khi quý thầy vãng sinh cực lạc khúc. Giờ cứ đi hóa độ đây là cái việc cấp rút trước. Chứ còn nếu quý thầy mà chưa độ được đồng bào thiểu số thì nhiều khi Phật A Di Đà chưa cho vãng sinh, phải độ đồng bào mình cái đã, để cho đất nước được yên bình cái đã. Còn mà quý Phật tử mình mà đến thì nhớ mình phải chuẩn bị nhiều cái câu chuyện luân hồi tái sinh, phải học thuộc, đọc sách này sách kia. Họ đó, cái ông Giàng á, ổng nó cao như vậy đó mà ổng còn nể cái luật nhân quả. Ừm. Tức là ai mà ăn hiền á là người đó gặp lầm.
[40:11]Người nào làm phước, người đó gặp phước. Là cái luật đó nó cao siêu mà ông giàng ổng cũng phải nể. Cho nên là nói rằng đồng bào vậy phải ráng mà mà tin luật nhân quả, làm điều tốt lành, thương yêu chứ đừng có chống đối. Nói người nào á mà cứ xúi giục gây đấu tranh bạo động, chia rẽ thì sau này làm đầu thai, làm thú rừng cho người ta săn bắn. Còn cái người nào á hiền lành á thì người đó sau này lên ở với ông Vàng, đoàn kết với người Kinh thì đầu thai về làm người Kinh, là làm người tốt. Và thấy ai sai á, thấy ai mà xúi giục đấu tranh á, thì phải cản trở. Cái người nào đó mà cản trở á, mà kêu gọi cái tình đoàn kết Kinh thượng là
[40:57]người đó được ông Vàng ổng thương, ổng cho trúng lúa, trúng bắt ngoài. Mình hiểu cái tâm tình, tập quán đời sống, mình nói bằng ngôn ngữ của họ thì từ từ họ họ ừ. Nên ở đây đó là quý Phật tử không cần phải ủng hộ chùa chiền nhiều, mà bây giờ quý Phật tử gom tài lực, vật lực mà lo cho người Thượng trước. À hiện nay đây là vấn đề bức xúc, nóng hổi, à quý Phật tử phải có cái trách nhiệm lớn. Thì thầy hi vọng là cái bài nói chuyện này sẽ sau này sẽ đến được với nhiều người thì thầy cũng gửi gắm tâm nguyện này đến với Phật tử ở mọi miền đất nước chứ không riêng là Phật tử ở cái vùng Tây Nguyên nữa.
[41:39]Là dù Phật tử ở cái vùng xa người đồng bào thiểu số ở những cái kinh thành phố thị nào đó cũng hiểu được cái tầm mức, cái trách nhiệm, cái sự quan trọng này. Và cũng quyên góp, vận động để mà ủy lạo, cứu trợ và Phật tử đi về cái vùng Tây Nguyên thăm hỏi đồng bào sắc tộc thiểu số, ở lại vui chơi, sinh hoạt và nói chuyện về Phật pháp cho họ nghe. Ờ thì như vậy chúng ta làm được hai công đức. Một là đem Phật pháp, đem điều lành đến với con người. Và cái công đức thứ hai là đối với đất nước, làm cho cái tình đoàn kết Kinh Thượng chặt chẽ cũng có nghĩa là bảo vệ được cái đất nước này thoát khỏi mọi cái âm mưu đen tối của những cái thế lực
[42:25]chính trị bên ngoài muốn gây chiến tranh, muốn gây đổ vỡ cho dân tộc chúng ta. Mà thầy nói đó, cái âm mưu ở bên ngoài họ xen vào á thì họ lợi dụng tất cả đạo. Trước hết, chúng ta cứ coi đạo nào cũng tốt đi. Nhưng mà đạo nào cũng có thể bị lợi dụng. Thì nói đạo Thiên Chúa á thì Chúa cũng dạy ăn hiền ở lành tốt đi. Nhưng mà đạo đó vẫn có thể bị lợi dụng. Tức là những giáo sĩ nào đó, có khi một vài giáo sĩ họ không phải thật tu mà họ làm tình báo chính trị, họ truyền đạo xong có tín đồ đông họ xúi tín đồ đứng lên gây bạo loạn. Hoặc là Tin Lành đi, đầu tiên là cứ coi như Tin Lành là tốt đi, nhưng mà rồi những mục sư nào không tốt á,
[43:09]họ truyền bá có được tín đồ đông, họ xúi tín đồ đứng lên bạo loạn. Hồi giáo cũng vậy, nói Hồi giáo là tốt đi, nhưng mà một giáo sĩ Hồi giáo nào đó không tốt, họ truyền bá được nhiều tín đồ, họ xúi lên bạo loạn. Rồi Phật giáo thì Phật giáo là tốt đi, nhưng mà một vài người tu sĩ Phật giáo mà không tốt, có thể là bị nghe lời ngoại bang xúi giục thì cũng có thể gây chia rẽ trong giáo hội, lập ra những giáo hội mới để gây kéo cái lực lượng Phật tử, rồi bắt đầu cũng chờ thời cơ mà gây bạo loạn, biến động chính trị. Mà có một điều khổ mà quý thầy mình không thấy là cái người mà chỉ đạo Phật giáo lợi dụng Phật giáo, cũng như cái người mà lợi dụng Thiên
[43:50]Chúa giáo, người lợi dụng Tin Lành, người lợi dụng Hồi giáo là một người. Chỉ là một nhân vật. Nó điều khiển được hết tất cả những tôn giáo đó để nó gây bạo loạn, để nó đánh vào cái dân tộc, đánh vào cái đất nước này. Mà người ở cấp dưới không thấy. Như quý thầy mình đi, cứ muốn là kéo lực lượng lập giáo hội để chống lại đất nước này, chống lại chính quyền. Đâu có hay rằng cái người mà họ cho tiền mình, họ chỉ đạo mình thì cái người đó nó cũng là cái người của các đạo kia, nó cũng là người chỉ đạo các đạo kia, chứ nó không phải thương cái đạo Phật này. Khi nó nói chuyện với đạo Phật á thì nó nói rằng nó sẽ
[44:25]ưu tiên cho đạo Phật, nó đưa tiền đưa bạc cho đạo Phật để đạo Phật mới là làm chính trị, gây rối chính trị. Mình tưởng là cái người đó chỉ có là Phật, không có. Cái tay đó đạo nào nó cũng tới nó xúi hết. Nó không có đạo nào hết. Nhưng quý thầy mình lại nhiều khi nhìn không thấy, không đủ con mắt sáng suốt, lại tin theo rồi gây chia rẽ.
[45:31]Vâng lời người ta cứ tiếp tục kích động Phật tử để mà chống lại cái đất nước này. Rồi cũng như vậy xúi các đạo khác, xúi tín đồ chống lại đất nước này mà đâu có ngờ rằng tất cả những cái lực lượng chống đối đó đều cùng một người chỉ đạo ở bên ngoài. Nó nằm ở Thái Lan ở một khách sạn sang trọng, nó cầm điện thoại di động nó chỉ đạo. Bên đây, dân mình đánh nhau chết chóc, đổ máu. Nhưng mà không bao giờ làm trầy được, thì rơi được một cái sợi lông chân của nó nằm ở một khách sạn sang trọng tại Thái Lan nó chỉ đạo qua, hay là ở tận một cái nước văn minh nào xa hơn nó chỉ đạo về đây. Không bao giờ nó trầy một vết xước nhỏ của nó,
[46:12]nhưng mà máu thì máu của dân tộc mình đổ xuống. Nên vì vậy, trong cái thời đại mà hiểm nguy này thì người Phật tử mình có ý thức đối với dân tộc. Ở đây có nhiều người sẽ thắc mắc là tại sao thầy lại nói chuyện chính trị, liên quan đến chính trị, là bởi vì đạo Phật mình là như vậy. Là như vậy nghĩa là sao? Là đạo Phật luôn luôn uyển chuyển, linh động, biến thiên theo từng thời kỳ để đem lại lợi ích cho đất nước, cho xã hội, cho thời đại. Ví dụ như trong thời đại mà đất nước thanh bình thì đạo Phật phát huy cái việc tu tập tối đa để cho mọi người tu tập. Và trong cái thời đại mà đất nước biến loạn thì
[46:52]đạo Phật, những người đệ tử Phật lập tức biến thành những con người xốc vác, năng nổ làm việc từ thiện, chống đỡ, cứu trợ, giúp đỡ nơi này nơi kia để đem lại bình yên cho đất nước. Thậm chí vào trong cái thời đại mà chiến tranh giặc giã như vào thời Trần thì người đệ tử Phật là cầm gươm lên ngựa đi chiến đấu luôn, bảo vệ đất nước luôn. Đạo Phật là như vậy. Nghĩa là bất cứ trong hoàn cảnh nào thì đều làm cái gì đó đúng nhất, đem lại lợi ích nhất cho con người xung quanh mình, cho xã hội chung quanh mình. Thì hiện nay cũng vậy, hiện nay trong tình hình đất nước là chúng ta nửa thanh bình mà rình rập chiến tranh thì
[47:28]người Phật tử hễ thanh bình thì mình lo tu, mà hễ chiến tranh thì mình tìm cách ngăn chặn, chống đỡ. Cho nên người Phật tử mình hiện nay cũng có nhiều cái trách nhiệm như vậy. Chúng ta vừa chuyển hóa nội tâm mình, vừa tu tập vừa gạn lọc cái tâm ích kỷ, ác độc, tham lam, thù hận của mình, siêng năng niệm Phật, siêng năng tọa thiền, đó là việc tu tập. Nhưng mà trong cái bóng dáng chiến tranh đang rình rập mà kẻ bên ngoài muốn gây ra thì người Phật tử, người đệ tử Phật chúng ta cũng có cái trách nhiệm tìm cách nào đó để ngăn chặn, không cho cái xáo trộn chiến tranh đến với đất nước mình. Đạo Phật như vậy chứ đừng có nghĩ đạo Phật là chỉ biết tụng kinh,
[48:08]gõ mõ mới là đạo Phật, người đó hiểu đạo Phật sai, hiểu đạo Phật một chiều. Đạo Phật là một trí tuệ tự tại vô ngại, đụng thì ứng ra, đụng thì ứng ra. Nghĩa là một cái ánh sáng vàng tới thì hiện trở lại ánh sáng vàng, ánh sáng xanh tới hiện ánh sáng xanh. Chúng ta hễ là cái bạo loạn tới, chúng ta xắn tay, vén chân đi vào để làm cho cái bạo loạn nó yên xuống, mà gặp cái hoàn cảnh thanh bình thì chúng ta hướng dẫn nhau cùng lo thanh bình tu tập để đạt được giải thoát, giác ngộ. Đó là cái cái hay của Phật pháp là như vậy. Tức là đa dạng, phong phú nhiều mặt, linh hoạt, chứ không có cứng ngắc, cố chấp một chiều.
[48:44]Ai hiểu đạo Phật mà chỉ có một chiều tu cho giải thoát, người đó hiểu sai đạo Phật. Nên vì ngày hôm nay vậy, sẵn có cái duyên mà quý Phật tử về đây dự lễ xuất gia của hai chú, thầy cũng gửi lên tất cả cái tâm tình, cả cái ân cần, những cái tâm nguyện đến với Phật tử. Nhờ Phật tử về nói lại với các huynh đệ, đồng đạo và quý thầy mình ở cái vùng cao đó, vùng Tây Nguyên đó là từ đây phải có trách nhiệm đoàn kết và giáo hóa cho những người Thượng là những người đồng bào anh em, cũng là những người ngày xưa theo truyền thuyết đã chia tay với chúng ta để theo mẹ Âu Cơ của chúng ta đi lên miền núi, còn chúng ta đã theo cha về với đồng bằng, về với biển cả.
[49:28]Bây giờ là đất nước toàn tụ sum họp, người Kinh và Thượng gặp lại à chúng ta viết lại huyền thoại mới cho đất nước để bắt đầu một thiên niên kỷ thứ ba, để bắt đầu một thế kỷ thứ 21 là chúng ta viết lại huyền thoại mới nói rằng là ngày xưa khi mẹ Âu Cơ sinh ra 100 trứng nở thành 100 con và 50 con theo cha xuống biển, 50 con theo mẹ lên núi thì đến năm 2001, đầu thế kỷ 21, đầu thiên niên kỷ thứ ba, con đàn cháu đống ở trên núi và con đàn cháu đống ở vùng biển đã tụ họp nhau trong cái ngày hội thanh bình của đất nước để nắm tay nhau, nói với nhau lòng thương yêu, để nắm tay nhau ca ngợi lên cái tình quê hương đất nước là muôn đời bất diệt.
[50:18]Để cùng nhau xây dựng cái đất nước này tốt đẹp theo cái tinh thần từ bi, bác ái mà Đức Phật đã dạy cho tất cả chúng sinh, tất cả nhân loại này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[51:08]Con ước mơ từng giờ trong trái tim,
[51:15]cho thế gian một lần tan bóng đêm. Tình thương lớn thấm sâu trong mọi người, và hạnh phúc sáng trên môi nụ cười.
[51:36]Khi hận thù nhạt phai thành sương khói, con người rồi tự thấy sẽ cần nhau.
[51:49]Con ước mơ mọi người thương mến nhau, cho ánh dương đẹp ngời ngàn đời sau.
[52:04]Nguyện cầu cho khắp nơi yên vui, Phật đạo gieo dắt thêm không thôi, niềm bình an đến như xuân tươi, lòng người vang tiếng ca tuyệt vời.
[52:22]Lạy Phật cho trái tim như không, lạy Người cho ước mơ mênh mông, lạy cỏ cây gió mây qua sông, để lòng tan biến trong vô cùng.
[52:39]Biết bao lần nhìn đời thoáng qua, xót thương người còn bận phóng ba, giữa luân hồi miệt mài trôi xa, đến khi nào tìm được lối ra.
[52:54]Ước mơ mọi người chung chắp tay, dưới chân Phật đài hương ngát bay.
[53:35]Con ước mơ từng giờ trên thế gian, thơm ngát hương một loài sen chứa chan.
[53:48]Nguồn chân lý vẫn bay lan mọi miền, và cuộc sống sẽ tan đi muộn phiền.
[54:02]Khi mọi người nhìn nhau bằng đôi mắt, trong hiền lành và sáng mãi niềm tin.
[54:16]Xin khắp nơi cuộc đời vang pháp âm, cho thế gian chẳng còn cảnh lầm than.
[54:30]Nguyện cầu mưa pháp tuôn tuôn rơi, mọi người không sống trong chơi vơi, nụ cười tươi mãi trên đôi môi, và niềm vui đến cho cuộc đời.
[54:48]Nguyện cầu trên thế gian hôm nay, một lòng quy hướng theo Như Lai, dù ngàn năm vẫn không phôi phai, để người quên hết bao u hoài.
[55:05]Ước mơ mọi người càng vững tin, lý nhân quả Phật đà xướng minh, cứu muôn loài vượt ngoài điêu linh, đắp xây đời ngày càng thắm xinh.
[55:21]Ước mơ một ngày mai sáng tươi, ánh dương đạo màu soi khắp nơi.
[55:32]Nguyện cầu mưa pháp tuôn tuôn rơi, mọi người không sống trong chơi vơi, nụ cười tươi mãi trên đôi môi, và niềm vui đến cho cuộc đời.
[55:49]Nguyện cầu trên thế gian hôm nay, một lòng quy hướng theo Như Lai, dù ngàn năm vẫn không phôi phai, để người quên hết bao u hoài.
[56:07]Ước mơ mọi người càng vững tin, lý nhân quả Phật đà xướng minh, cứu muôn loài vượt ngoài điêu linh, đắp xây đời ngày càng thắm xinh.
[56:22]Ước mơ một ngày mai sáng tươi, ánh dương đạo màu soi khắp nơi.
[57:08]Khi một cành hoa mai nở vàng hôm nay là mùa xuân tới.
[57:19]Chuông chùa nhẹ ngân vang, lòng người thênh thang đón xuân dịu dàng.
[57:29]Xin Phật từ bi cho mọi người thương nhau, quên đi hận thù.
[57:39]Cho đời tràn hương xuân, không nghe chuyện buồn, ưu lo phiền muộn.
[57:52]Xin từng ngày trôi qua, lòng này không quên đời là cơn mơ vô thường.
[58:05]Tâm này là vô biên, một đường siêu nhiên đến nơi diệu huyền.
[58:17]Con quỳ lạy Như Lai bằng một con tim trọn niềm tôn kính.
[58:28]Xin lòng này luôn luôn tràn đầy yêu thương đến muôn vạn loài.
[58:38]Cho dù ngàn năm sau, cuộc đời qua mau, ghi sâu lời thề.
[58:48]Xin mặt trời thiêng liêng, chánh pháp mầu nhiệm chiếu sáng mọi miền.
[59:01]Xin Phật dạy cho con được lòng khiêm cung, hiểu mình như sương như
[59:11]bụi. Xin quỳ lạy nơi nơi, dù cỏ cây hay cánh chim bầu trời.
[59:47]Con quỳ lạy Như Lai bằng một con tim trọn niềm tôn kính.
[59:57]Xin lòng này luôn luôn tràn đầy yêu thương đến muôn vạn loài.
[1:00:07]Cho dù ngàn năm sau, cuộc đời qua mau, ghi sâu lời thề.
[1:00:17]Xin mặt trời thiêng liêng, chánh pháp mầu nhiệm chiếu sáng mọi miền.
[1:00:30]Xin Phật dạy cho con được lòng khiêm cung, hiểu mình như rác như bụi.
[1:00:43]Xin quỳ lạy nơi nơi, dù cỏ cây hay cánh chim bầu trời.
[1:00:52]Xin cho con đi tới, cho tâm lặng yên không còn ưu phiền.
[1:01:06]Mong cho muôn thế giới như là mùa xuân mãi mãi không buồn.
[1:01:16]Xin cho con đi tới, cho tâm lặng yên không còn ưu phiền.
[1:01:26]Mong cho muôn thế giới như là mùa xuân mãi mãi không
[1:01:55]buồn.
[1:02:14]Kính lạy Đấng Vô Thượng, Người là cành hoa sen nơi biển đời nhân thế.
[1:02:30]Người là nguồn thương yêu bao dung khắp muôn loài,
[1:02:40]là mặt trời ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.
[1:03:04]Quỳ lạy Bậc Chánh Giác, thầy của khắp trời người,
[1:03:15]lòng từ bi bao la, cha lành chung bốn loài.
[1:03:28]Người là một đại dương mà con như giọt nước,
[1:03:39]Người là ngọn cao sơn mà con như hạt bụi.
[1:03:52]Con xin đảnh lễ Người với trọn lòng thiết tha, quy y và tôn kính.
[1:04:08]Xin đem trọn cuộc đời đi theo bước chân Người,
[1:04:19]xa lìa bờ vô minh, tìm về nơi giác ngộ.
[1:04:30]Xin theo trái tim Người để trải lòng thương yêu bao dung khắp muôn loài.
[1:04:47]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:05:02]Kính lạy Đấng Vô Thượng, Người là cành hoa sen nơi biển đời nhân thế.
[1:05:18]Người là nguồn thương yêu bao dung khắp muôn loài,
[1:05:29]là mặt trời ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.
[1:05:53]Quỳ lạy Bậc Chánh Giác, thầy của khắp trời người,
[1:06:03]lòng từ bi bao la, cha lành chung bốn loài.
[1:06:17]Người là một đại dương mà con như giọt nước, Người là ngọn cao sơn mà con như hạt bụi.
[1:06:41]Con xin đảnh lễ Người với trọn lòng thiết tha, quy y và tôn kính.
[1:06:57]Xin đem trọn cuộc đời đi theo bước chân Người,
[1:07:07]xa lìa bờ vô minh, tìm về nơi giác ngộ.
[1:07:18]Xin theo trái tim Người để trải lòng thương yêu bao dung khắp muôn loài.
[1:07:35]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:07:43]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:08:12]Kính lạy Đấng Vô Thượng, Người là cành hoa sen nơi biển đời nhân thế.
[1:08:28]Người là nguồn thương yêu bao dung khắp muôn loài,
[1:08:38]là mặt trời ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.
[1:09:02]Quỳ lạy Bậc Chánh Giác, thầy của khắp trời người,
[1:09:13]lòng từ bi bao la, cha lành chung bốn loài.
[1:09:26]Người là một đại dương mà con như giọt nước.
[1:09:37]Người là ngọn cao sơn, mà con như hạt bụi.
[1:11:00]Kính lạy Đấng Vô Thượng, Người là cánh hoa sen nơi biển đời nhân thế.