[1:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay, theo lẽ ra là chúng ta tiếp tục trao đổi với nhau về cái đề tài Pháp Cú. Nhưng vì cái tình hình Trái Đất đã nóng bỏng, Bắc Cực sắp tan sạch luôn. Cả cái Bắc Cực cả một khối băng vậy đó, bao nhiêu triệu năm qua, mà ngày hôm nay thì người ta đánh giá rằng khoảng cuối năm nay hoặc qua năm tới là tan sạch, chỉ là biển mà thôi. Không còn hải cẩu, không còn người Eskimo, không còn gấu trắng, không còn gì nữa, chỉ là biển biển phẳng mà thôi, không có tuyết nữa, không có khối băng giá, chỉ năm nay thôi tới sang năm, vì đang tan khốc liệt rồi. Nghĩa là tình hình mà Trái Đất nóng lên là cái chuyện rất
[1:56]là khẩn cấp, mà đây là trách nhiệm của toàn xã hội. Mà đạo Phật của chúng ta là cái đạo từ bi, và là một cái đạo đầy trách nhiệm với nhân loại thì chúng ta cũng không thể đứng ngoài cái việc mà bảo vệ cái môi trường sống của Trái Đất của chúng ta. Cho nên vì vậy, có lẽ là nơi này nơi kia các quý thầy, các giảng sư cũng đã nêu vấn đề này. Thì chùa Từ Tân của chúng ta hôm nay cũng vậy, chúng ta cũng nói về đề tài: Cùng Nhau Bảo Vệ Sinh Thái Trái Đất trên cái nhìn của cái người đệ tử Phật. Vì hôm nay chúng ta tạm ngưng để nói về vấn đề này. Khi mà nói được cái đề tài này á, thì chúng ta cũng hết sức là tri ân các nhà khoa học.
[2:45]Vì chính nhờ những nhà khoa học âm thầm nghiên cứu, tìm hiểu mà mới biết rằng cái sự nguy hiểm của Trái Đất đang nóng lên nó ảnh hưởng đến toàn thể nhân loại như thế nào. Cách đây khoảng 60 năm, đã có những nhà khoa học họ thả những quả bong bóng lên trên bầu trời để họ đo cái hàm lượng của CO2, tức là khí carbonic á, đo dần dần từng năm từng năm để họ làm cái con số thống kê. Và họ đã báo động trước cái việc mà khí hậu Trái Đất nó sẽ thay đổi càng lúc càng khốc liệt và ảnh hưởng lên sự sống của của toàn thế giới. Mà chúng ta hiểu thế này, khi mà cái con người ta bị dồn vào cái đường cùng của sự sống,
[3:27]người ta sẽ bộc lộ cái bản tính thú của người ta lên liền. Nói ví dụ như bây giờ ta nói ai cũng giàu như nhau hết, ai cũng đủ ăn như nhau hết thì gặp nhau ta sẽ tay bắt mặt mừng, như ông bà mình nói là "phú quý sinh lễ nghĩa". Nhưng mà nếu ai cũng đói hết á, thì gườm nhau, giành nhau và chiến tranh nổ ra liền. Lúc đó chiến tranh nổ ra bởi vì thiếu thốn, nói "bần cùng sinh đạo tặc". Cái câu nói cực kỳ đúng. Và bây giờ nó không phải là đạo tặc lặt vặt nữa, mà các nước sẽ đánh nhau quyết liệt để giành cái nguồn nước. Vì sao? Vì có nước họ mới tưới cây, họ trồng lương thực, họ mới mới mới no, mới sống được.
[4:05]Cho nên sẽ có những cuộc chiến khốc liệt để giành những vùng đất, giành những vùng nước, mà nước càng lúc càng hiếm dần dần. Cho nên là Trái Đất nóng lên, nước sẽ hết, lương thực sẽ thiếu và chiến tranh nổ ra liền. Lúc đó ta không còn bình yên để ngồi tu nữa, bởi vì nếu "không có thực thì không vực được đạo". "Vực" tức là làm đứng dậy, làm phát triển vậy, chữ "vực" là làm đứng lên đó, chứ chúng ta không biết ngỡ có thực mới giựt được đạo, đạo làm sao mà giựt được. Có thực mới vực, tức là vực dậy đó. Tức là muốn phát triển được đạo, ta phải có ăn trước. Đó là cái căn bản. Nên trước cái tình hình nóng bỏng của cái việc thế giới đang
[4:45]nóng lên, tất cả chúng ta đều phải có trách nhiệm. Và khi mà chúng tôi
[4:55]thông báo là sẽ giảng cái bài này ngày hôm nay, thì lúc đó cũng thôi thúc mà viết cái bài nhạc Our Earth Home là Ngôi Nhà Trái Đất Của Chúng Ta, để cũng vừa là bài giảng mà vừa dùng âm nhạc để cổ động thêm. Thì mong rằng là nãy giờ chúng ta tập hát đó, chúng ta hãy cố gắng là ai cũng biết hát và biết phổ biến bài nhạc này. Vì nhiều người nhiều khi nghe một bài giảng nghe không nổi, nhưng mà nghe một bài nhạc sẽ nghe được. Ở đây có ta viết cái lời tiếng Anh trước và lời tiếng Việt sau, nên dù không biết tiếng Anh chúng ta vẫn tập hát tiếng Anh, tiếng Việt thì mình biết rồi. Chúng ta sẽ hát, gặp người nước ngoài ta sẽ hát bằng tiếng
[5:31]Anh, gặp người Việt Nam ta hát bằng tiếng Việt. Có người nói hát tiếng Anh... tại chưa học nhiều, phát âm không đúng. Không sao, ta cứ hát bằng tiếng Anh, mà nếu họ không hiểu thì đó là trình độ ta đã cao rồi, họ nói người nước ngoài nghe không hiểu luôn, vậy không sao.
[5:51]Và có phát cái tờ giấy là 40 cái khẩu hiệu cổ động về việc bảo vệ sinh thái, hi vọng là chúng ta đều có cầm trên tay ha. Một cái tờ này nó chứa tới 40 cái khẩu hiệu thì chúng ta về nhà bổn phận của chúng ta là sao? Là làm sao đưa bốn chia 40 cái khẩu hiệu này rộng rãi ra từng nơi, chứ không phải cầm cái tờ này để ở nhà không. Cái tờ này về nhà ta phải làm sao nó, dán lên nhà ta là một chuyện rồi, ta phải đem qua nhà hàng xóm, phổ biến qua nhà hàng xóm. Vì đây là chuyện của toàn Trái Đất, không một người nào mà bây giờ không được quyền là nói không biết gì về vấn đề bảo vệ môi trường nữa hết, vì ta đang sống trong môi trường này,
[6:30]và Trái Đất đang bị hủy hoại từng ngày từng giờ. Trên mạng hiện nay có phổ biến một bức thư, gọi là Bức Thư Của Năm 2070, không biết mọi người đã đọc chưa?
[6:43]Bức thư đó là giống như một câu chuyện khoa học giả tưởng nhưng mà nó không xa, tại vì năm 2070 là rất gần tới rồi. Là đời đó là đời con cháu của chúng ta. Bức thư của một cái người ở một cái xứ nào đó, có thể là ở đâu Ấn Độ, họ viết cho thế giới. Họ nói rằng là: "Tôi đang bị bệnh thận nặng vì thiếu nước uống. Một ngày đáng lẽ tôi phải uống tám ly nước, bây giờ chỉ được uống nửa ly, cho nên thiếu nước và thận bị hư liền nên đang nằm chờ chết." Và bức thư nói thế này là: "Những người phụ nữ thì phải cạo tóc sạch hết vì không có nước để gội đầu." À và một điều nữa là: "Không ai dùng nhà vệ sinh, cái nhà bồn cầu hiện nay nữa bởi vì không có nước
[7:24]để dội cầu, nên đều phải đi ra ngoài đồng mà đi theo kiểu cổ điển ngày xưa. Mà đất thì không có vì người ta xây người ta che hết rồi, nên mỗi lần ở Sài Gòn muốn đi cầu phải đi ra Củ Chi, Bình Chánh." Dạ, mà ở Củ Chi, Bình Chánh thì đất cũng đâu có sẵn, và lúc đó sẽ có dịch vụ cho thuê đi cầu ngoài đồng. Bây giờ ai mà có đất Củ Chi, Bình Chánh để dành là ngon lắm nha, để dành đó để để đi ra đi vô. Và mọi thứ đều hết, chứ không có chuyện mà xịt nước mà mà rửa xe, không có. Tắm là không có nước tắm nữa mà, chỉ lấy cái cái giấy dầu so so so ăn người vậy thôi. Là là lúc đó nước thiếu trầm trọng, rừng dường như đã hết, mọi thứ đều trơ trụi và
[8:05]con người cứ chờ cái chết tới với mình dần dần dần dần, mà chỉ vài chục năm nữa thôi. Cách đây 2 năm thôi, người ta nghĩ rằng băng ở Bắc Cực ít nhất phải 50 năm nữa mới tan, nhưng mà vừa rồi người ta đi khảo sát thì người ta mới nói rằng chỉ trong năm nay hoặc là sang năm tan hết luôn. Nó đến nhanh hơn là các nhà khoa học tưởng. Cũng vậy, người ta nghĩ rằng tới năm 2070 thì nước mới thiếu nên ông đó ổng viết bức thư, ổng viết phòng hờ là năm 2070, nhưng xin thưa không phải, 20 năm nữa thôi, có khi 10 năm nữa thôi tình trạng đó bắt đầu đã xảy ra. Những con sông dần cạn kiệt và dơ bẩn hết. Đây là cái tình hình rất là khốc liệt.
[8:48]Đây một đại họa. Có một lần nếu ngày hôm nay chúng ta không làm điều gì đó, nếu chúng ta không làm gì đó, nên vì vậy phải làm cái gì đó, phải do something. Và muốn làm gì đó ta phải hiểu rất rõ, đó là trách nhiệm của chúng ta, của toàn thế giới, và trong đó đạo Phật của chúng ta là đạo Phật từ bi, có đầy trách nhiệm, nên chúng ta không đứng ngoài cuộc và chúng ta là những người hăng hái nhất, dấn thân nhất trong cái việc bảo vệ môi trường Trái Đất này. Các tôn giáo khác hiện nay thì nhiều khi họ bận tâm với việc mà cạnh tranh truyền bá lấy tín đồ, đôi khi có những cái để bành trướng tôn giáo. Còn đạo Phật chúng ta thì vì lòng từ bi ta lo cho con người thực tế hơn.
[9:32]Có nhiều khi, nhiều khi ta quên mất cái việc mà mở rộng ảnh hưởng của đạo Phật hay truyền bá tín đồ mà ta lại lo việc bảo vệ sinh thái là quan trọng. Vì đây là khẩn cấp mà, nếu không ai lo, tất cả mọi người không ý thức, không chung tay, không làm cái gì đó thì chết hết, lúc đó không còn ai truyền đạo, chẳng còn tôn giáo nào nữa luôn. Cho nên đây là trách nhiệm của của chúng ta. Bây giờ đó, theo như những những cái sự khảo sát gần đây nhất, khi người ta dùng máy bay người ta đi bay qua nhiều cái vùng trên Trái Đất, người ta chụp lại từng năm từng năm những cái khu vực, thì người ta mới phát hiện rằng:
[10:12]có những cái hồ to mênh mông hồi xưa, cách đây 20 năm, bây giờ bắt đầu gần tới đáy rồi, khô; những con sông mà chảy cuồn cuộn bây giờ là người ta đi bộ qua được luôn, hết luôn hết sông hết nước rồi. Có những cái làng phải đi mười mấy cây số mới múc được miếng nước về, thì ta phải hiểu là sự sống cái vùng đó sắp sửa chết hết, tận diệt hết, không còn gì nữa. Rồi có những cái vùng núi mà tuyết phủ quanh năm, bây giờ nhìn lại thì cái chỏm tuyết ở trên đỉnh núi nó từ từ nó teo nhỏ lại còn chút xíu. Có ảnh hưởng gì tới chúng ta không ạ? Cái vụ băng trên núi có ảnh hưởng gì tới mình không?
[10:50]Có một lần, hồi lúc cách đây khoảng gần 20 năm, có người đệ tử hỏi chúng tôi thế này, nói: "Thưa thầy, ở trên núi tại sao có suối chảy xuống?" Tại thấy mùa nắng mà suối vẫn chảy. Chúng tôi mới trả lời là nó do hai nguyên nhân mà suối ở trên núi nó cứ chảy xuống hoài. Thứ nhất là do cái nước mưa nó thấm trong mùa mưa, nó còn giữ trong đất nên nó cứ ứa ra từ từ, từ từ, vậy đó cho tới khi mà hết thì nó sẽ không ứa nữa. Nhưng cái thứ hai nữa là những đỉnh núi thật cao thì chính những cái khối đá trên đó nếu mà đá nào mà lạnh đủ để đóng tuyết thì tốt, còn nếu không á nó cũng lấy cái cái hơi ẩm trong không
[11:31]khí nó đọng lại thành hơi nước và nó thấm xuống, nó cứ chảy hoài. Vì nó càng trên cao nó càng lạnh mà, càng trên cao càng lạnh và nhờ lạnh cái nó đọng hơi nước lại như mây vậy, rồi nó cứ nhỏ giọt, nhỏ giọt xuống, nó thành ra những dòng suối. Cho nên cái núi mà càng cao thì sẽ có những dòng suối chảy quanh năm. Thì băng tuyết cũng vậy, chính nhờ những băng tuyết đó mà có nước nó cứ rỉ rỉ từ từ từ từ vào, nó ứa thành những con suối, những dòng sông cho chúng ta. Nhưng mà nếu ngày nào nó nóng quá mà băng tuyết ở trên đỉnh núi không còn nữa thì ta phải hiểu là những dòng sông, những con suối đã chấm dứt á.
[12:06]Những chuyện mà như nãy bài nhạc ta nói đó, "rừng đẹp như mơ" đó, "suối reo thành nghìn câu thơ" sẽ không còn nữa, sẽ không còn nữa. Mà cũng không đợi xa, ngay cả lúc chúng tôi hãy còn nhỏ vậy, đi qua những con vùng những vùng mà suối chảy quanh năm bây giờ đi trở lại là biến mất hết rồi, không còn nữa. Và ta thấy là cái sự sống càng ngày càng càng biến mất dần như vậy. Mặt đất có cái là khô nhanh hơn.
[12:38]Ví dụ như là cái độ ẩm của nước như vậy người ta sẽ trồng cây và ví dụ như 6 tháng không mưa thì cái cây nó vẫn sống, tại vì nó còn cái độ ẩm chừng mực nào đó. Nhưng bây giờ Trái Đất nóng lên đất bốc hơi nhanh hơn, đất bốc hơi nhanh hơn thì cây nó chết liền, không kịp tưới, mà tưới cái nước cũng không ra để tưới nữa. Mà càng cố gắng tưới, càng khoan sâu vào lòng đất để lấy nước lên mà tưới thì mất cái nguồn nước dự trữ kia đó. Thêm cái nữa là cái nạn phá rừng. Rừng có nhiều cái công dụng, trong đó cây rừng nó có cái đặc tính rất là lạ là cái rễ cây nó làm cái máy bơm thiên nhiên nó lấy nước từ dưới sâu nó đưa lên trên mặt nước.
[13:20]Nghĩa là ví dụ cây đó nó cần 100 lít nước thì nó rút lên tới 300 lít nước, cái rễ của nó hoạt động nó rút lên tới 300 lít nước. Và 200 lít dư đó nó thả vào trong đất, trên mặt đất. Cho nên hễ ta thấy nơi nào mà có khu rừng rậm, nơi đó có ao, có hồ, có đầm lầy, bởi vì nước dư do rễ cây đưa lên. Thì những cái cây mà cổ thụ càng to, rễ đuôi chuột nó càng cắm sâu vào nhiều chừng nào thì đó là những máy bơm thiên nhiên mới đưa nước lên. Còn ta vào rừng ta cứ cưa sạch những cây đó thì đất khô cằn hết liền, không còn đất, không còn đầm lầy, ao hồ, không còn ruộng nữa. Mà ta biết nước mà không còn xắp xỉ xắp xỉ trên mặt đất thì vi khuẩn,
[14:00]vi sinh, những côn trùng, những loài thủy sinh vật không còn. Những con và nó không có thức ăn, không có sự sống để cho những con thú ở trên cạn và con người cũng hết luôn. Cho nên đấy là một cái cái sự hỗ tương sinh học giữa muôn loài với nhau. Mà chỉ cần một loài mất đi nó phá vỡ cái cân bằng cái sự hỗ tương đó thì giống loài nào cũng nguy hiểm, mà nhất là loài người. Loài người là loài yếu đuối nhất trong các loài. Chúng ta có cái đầu nhưng mà chúng ta là kẻ phá hoại tàn bạo nhất của thế giới này. Các giống loài kia sống thân thiện với môi trường, góp phần xây dựng môi trường, nhưng loài người là loài người gì?
[14:37]Cực kỳ ác độc nhất, phá hoại môi trường không. Nên nói con người là loài người văn minh nhất thế giới nhưng cũng là loài người ác độc nhất thế giới. Mình nói cái câu này giống như mình mình tự trách mình, nhưng không hề sai, không hề sai. Tại sao vậy? Lát nữa ta sẽ nói, tại sao con người là ác độc nhất. Khi mà mặt đất khô nhanh hơn ta hiểu ngay một điều là ngành nông nghiệp giảm sút liền. Không còn nước để trồng cây nữa thì lương thực không có, mà lương thực không có thì nạn đói đe dọa xuất hiện khắp nơi. Cho nên cái lương thực không tới được tay người nghèo nữa, sẽ có những cái người mà sống vật vờ,
[15:17]vật vưỡng, thật ra thua cả con thú, vì bò lết trên mặt đất kiếm miếng nước, kiếm miếng bánh thừa ăn. Người ta người ta đã chụp hình được những cái em bé mà nó cầm cái gì nó ăn cái đó, cầm miếng cái cái cái cái gỗ nó cũng nhai nó nuốt luôn, vì nó cần cái gì để bỏ vào bụng nó quá đói rồi, người trơ xương ra hết, những thảm cảnh như vậy. Rồi có một đứa nó đói quá rồi cái nó nó gặp một con bò nó đang đang đang đang đang bài tiết phân nó lại nó chụp nó ăn liền, tức là có những cảnh ở bên Châu Phi là đói đến cái mức độ như vậy. Vì lương thực không có. Vì sao lương thực không có? Vì nóng quá, mất nước, mặt đất khô cằn không trồng trọt được.
[15:56]Và ta hiểu là chiến tranh sẽ nổ ra. Lúc đó người ta sẽ làm loạn liền. Người ta sẽ cầm dao, cầm gậy, cầm súng để đi giành giật lương thực mà sống liền. Và nếu quy mô hơn người ta cầm súng tổ chức những cuộc chiến tranh lớn để chiếm những vùng phì nhiêu, những vùng những vùng còn được những cái dòng sông cuối cùng. Đó là cái thảm cảnh của của của thế giới. Và khi khí hậu nóng lên á, nhiều vi khuẩn độc hại nó xuất hiện. Tại vì cái vi khuẩn á nó sống theo cái nhiệt độ mà người ta nghiên cứu thấy thế này, hễ ấm hơn một chút thì nhiều vi khuẩn nó sản sinh ra thêm. Những cái vùng ở trên cao ngày xưa ít vi khuẩn,
[16:32]bây giờ là ruồi, muỗi, vi khuẩn leo lên tới hết vì nó nóng hơn. Còn ở phía dưới này thì ta xuất hiện những bệnh rất là lạ mà thế giới chưa từng có, ví dụ viêm phổi cấp, bệnh SARS, bệnh cúm gà, bệnh tiêu chảy cấp, những cái vi khuẩn mà ngày xưa ít thấy bây giờ là giết người hàng loạt hàng loạt, cũng bởi vì khí hậu đã nóng lên, khí hậu nóng lên. Rồi một cái điều nữa là biển cũng nóng hơn, biển cũng nóng hơn. Biển nóng hơn có chết ai không? Nóng hơn vài độ chết ai không?
[17:05]Biển nóng hơn vài độ sẽ chết rất nhiều người không sống gần biển. Vì sao vậy? Lúc đó nơi biển nó hình thành những cơn bão, những trung tâm bão. Nhớ bão hình thành được là do nơi biển có nước, có sóng và có hơi nóng, có nhiệt lượng, có năng lượng. Chính cái sức nóng nơi mặt biển tạo thành cái năng lượng, tạo thành những cơn gió khủng khiếp để thổi đi tàn phá những cái vùng ở trong đất liền. Cho nên cái cơn bão Nargis vừa rồi ở Miến Điện mà chết hơn 100.000 người, tiêu diệt không biết bao nhiêu làng mạc trên đường nó đi qua, cũng chỉ bởi vì biển đã nóng lên, biển đã nóng lên. Nên ta thấy cái nóng lên là cái gì khủng khiếp vô cùng, cái gì khủng khiếp vô cùng.
[17:52]Rồi cái băng cái băng ở hai cực của Nam Cực và Bắc Cực Trái Đất đang tan thì nó góp phần làm cho cho ánh sáng mặt trời không bị phản chiếu ra ngoài vũ trụ. Ví dụ ánh sáng mặt trời là chiếu đập vào Trái Đất, nó gặp cái chỏm băng tuyết nó trắng xóa đó, như tấm gương cái nó phản chiếu đi ra vũ trụ, nó không làm đốt nóng Trái Đất. Nhưng bây giờ hai cái lớp băng đó nó mất, là cái tấm gương không có, cái nó chiếu vào Trái Đất nó ở luôn trỏng, nó đốt nóng Trái Đất nhanh hơn là lúc trước nữa, đốt nóng nhanh hơn. Đây là cái chỗ mà các nhà khoa học sau này mới mới tìm thấy, nên không ngờ là Trái Đất đã nóng nhanh hơn là họ dự đoán.
[18:33]Và nước biển dâng lên, ta phải hiểu ví dụ nước biển dâng lên 1 m thôi là ta phải hiểu rằng vài tỷ, vài tỷ những đồng ruộng bị ngập nước mặn hết và con người ta đói nhanh hơn nữa. Cho nên cái việc mà Trái Đất nóng lên nó ảnh hưởng vô số điều đối với con người, đối với hệ sinh thái của ta. Vậy ai làm cho nó nóng lên? Ai làm cho biển nóng lên?
[19:04]Muốn biết kẻ nào là thủ phạm đã làm cho biển nóng lên, Trái Đất nóng lên, không khí nóng lên, suối cạn, rừng khô, chúng ta hãy nhìn vào gương và thấy kẻ đó ở trong đó.
[19:22]Tất cả chúng ta đều là thủ phạm làm cho trái đất nóng lên, nhưng có người làm nhiều, có người gây ra ít.
[19:31]Cái người nào gây nhiều gây ra ít và ta làm gì mà làm trái đất nóng lên? Xin thưa là ta đã đến Từ Tân nghe giảng bằng chiếc xe máy chạy xăng.
[19:43]Đó là nguyên nhân làm trái đất nóng lên. Đó là khi ta tiêu thụ than đá để đốt thành điện á ta xài quạt máy, bóng đèn, âm ly, micro nói chuyện, đèn chiếu, vi tính. Khi ta lái xe đi chơi, thải khí CO2 vào trong không khí. Những nhà máy nhiệt điện nè, những cái đốt cái than để chạy trên tàu, than để phát máy điện nè, xăng dầu chạy máy bay, chạy tàu lửa, chạy xe lửa, chạy xe tăng, tàu chiến, đủ thứ hết. Tất cả những điều đó thải CO2 ồ ạt ồ ạt vào trong không khí. Và CO2 nó có một đặc tính thế này: là cái khói xe đó nó có đặc tính khi nó trộn vào không khí rồi á thì nó có tính là giữ cái tia nắng mặt trời lại, giữ hơi nóng lại.
[20:30]Ánh mặt trời á khi chiếu vào trái đất thì sau đó nó bị cái hơi nóng từ trái đất nó tỏa ra đưa vào vũ trụ lại, nó thả vào vũ trụ, nên trái đất đi lang thang trong vũ trụ mà đi tới đâu thì tỏa hơi nóng ra tới đó hết, tỏa ra hết, tỏa ra hết, nó làm cho trái đất vẫn mát trở lại. Nhưng bây giờ là trái đất đi không tỏa hơi nóng nữa, mà nhận ánh sáng mặt trời bao nhiêu giữ lại hết, giữ lại hết, tỏa ra ngoài rất là ít. Vì sao vậy? Bởi vì khí CO2 nó giam giữ cái ánh nắng, sức nóng mặt trời trở lại. Và các nhà khoa học họ đo được cái mức mà trái đất nóng lên á có khi nóng lên chút, rồi có khi lạnh lại, có khi nóng lên,
[21:09]nhưng mà trong những năm gần đây cái độ nóng trái đất lên cho cao vút thế này. Cái biểu đồ nó lên cao thật nhanh như thế này là bởi vì người ta tiêu thụ năng lượng nhiều quá! Tiêu thụ người ta lái xe ào ào. Ngày xưa tỉ đi gần chút xíu ta đi bộ, hoặc là đi xa xa 10, 20 cây số ta đi xe đạp. Bây giờ chạy ra đầu ngõ mua điếu thuốc lá cũng xách xe chạy. Cái gì cũng xách xe máy chạy, thì xăng cứ thải ồ ạt ồ ạt. Và điện, ỷ là mình có tiền trả tiền điện á, coi như là mở máy lạnh hết ga cho nó thiệt lạnh để nằm ngủ trùm chăn cho đã, tới chừng tắm thì vặn nước thiệt nóng. Hai cái cái nào cũng phí điện hết, phí điện hết.
[21:46]Mà những người nhà giàu là những người thủ phạm tiêu thụ năng lượng nhiều hơn những người nghèo. Cho nên chúng ta rất biết ơn những người nghèo tại không có xài năng lượng nhiều như người giàu. Và chúng ta cực kỳ trách những người giàu, vì những người đó ỷ giàu xài năng lượng nhiều quá, lái xe toàn xe hơi đi vô cớ không, mở máy điện đồ tối đa. Cho nên nếu ai là người giàu, hãy tự trách mình, là khi ta tiêu thụ năng lượng cho cuộc sống ta tiện nghi, ta đốt nóng trái đất lên, thải nhiều khí CO2 lên ta đốt nóng trái đất lên. Và khi trái đất nóng lên rồi thì cái người giàu không ảnh hưởng trước, người nghèo ảnh hưởng trước.
[22:28]Cái người giàu tiêu thụ nhiều năng lượng phá trái đất này, nhưng mà khi trái đất bị tàn phá, thiếu nước, thiếu lương thực, thiếu đủ thứ thiếu hết thì người nghèo là người lãnh đủ chứ không phải người giàu. Khi nào người giàu người nghèo chết hết rồi, bắt đầu người giàu mới chết theo. Cho nên càng cái người giàu càng hưởng thụ tiện nghi chừng nào, thì cái người đó là người giết chết trái đất trước, hủy diệt sự sống trái đất trước mà người nghèo là người lãnh đủ trước. Cho nên người nghèo cần có sự công bằng trở lại là vì chỗ này: chúng tôi là người tiêu thụ ít, hưởng thụ ít, nhưng mà hậu quả chúng tôi là người
[23:03]lãnh trước, cho nên người nghèo phải lên tiếng nói, phải lên tiếng nói trước. Còn nếu chúng ta là người đệ tử Phật mà chúng ta là người giàu có, thì hôm nay chúng ta phải thấy cái trách nhiệm của mình, không được phép hưởng thụ nữa. Nên thầy rất là phiền khi mà thấy một người Phật tử vì khá giả cứ thích cái cuộc sống sang trọng, thầy không hề vui tí nào. Thầy thích cái người đệ tử của mình á, đệ tử ai thì không dám nói, nhưng đệ tử mà đệ tử của ông thầy Chân Quang thì phải biết ăn bờ ngủ bụi, đi tới đâu là phải sống đơn giản, chan hòa như một người nghèo. Và thầy rất yêu quý những người đó, bản ngã mình không có, ai sống sao mình có thể sống được như vậy.
[23:42]Tới cái nơi nóng nực người ta chịu nực được mình cũng phải chịu nực được, cái nơi lạnh lẽo người ta chịu được mình chịu được, hòa vui với bạn bè, với huynh đệ mình hết. Nên những buổi lễ mà trên núi vậy, nhiều khi ngủ qua một đêm Phật tử đến dự lễ phải ở lại qua một đêm mà ở đó đâu có nhà ở, toàn tất cả ngủ dưới đất á, trải bạt ngủ dưới đất qua một đêm. Mà khi thầy đi thăm thầy thấy có những người mà thầy biết là khá giả cũng nằm vùi dưới đất với mọi người, thầy rất yêu quý những người đó vì họ thể hiện được cái đạo lý vô ngã, chứ không có chảnh, không có chảnh nói "Trời, nhà mình ở nệm ấm chăn êm có máy lạnh,
[24:18]lên chùa dự lễ phải ở lại giữa sương giữa gió nằm dưới bạt như vậy". Không, cái người như vậy là người chưa hiểu đạo, phải tập sống đời sống đơn giản như là Đức Phật dạy vậy. Ta không thể sống được như những vị Tỳ-kheo, A-la-hán vào đời xưa, nhưng ta cũng phải tập sống cái đời đơn giản bớt, bớt tiện nghi, bớt hưởng thụ để cứu trái đất này, để vì yêu quý những người nghèo hơn ta, những người mà phải chịu cái hậu quả của cái môi trường sinh thái khắc nghiệt, tệ hại hơn ta. Ta có tiền bạc ta bảo vệ đời sống ta được, nhưng những người nghèo không ai bảo vệ, họ sẽ đói trước, họ thiếu trước, họ vất vả trước.
[24:59]Cho nên cái người giàu ỷ mình giàu mà xài điện nhiều, tiêu thụ nhiều, đi xe máy nhiều là những người ác độc, giàu mà ác độc. Trước đây ta không hề biết điều này, trước đây ta không hề biết rằng là ta có tiền ta mua xăng thì ta chạy, ta có tiền ta trả tiền điện thì ta cứ bật công tắc lên. Nhưng mà ngày nay chuyện đó không còn hợp lý nữa. Ngày nay ta giàu ta mua xăng thoải mái để ta chạy, ta giàu ta bật công tắc xài điện thoải mái đã trở thành sự ác độc, trở thành sự ác độc. Nên những người nhà giàu có xe hơi xin hãy dán cái tờ giấy lên trên xe của mình: "Lái xe nhiều là ác độc".
[25:43]Dán cái tờ giấy nơi cái máy điều hòa không khí của mình, nơi cái bóng đèn của mình: "Bật công tắc lên là đốt nóng trái đất". Và ghi nơi cái đồng hồ điện của mình, đề cái bảng chữ này: "Trả tiền điện nhiều là ác quỷ".
[26:04]Thầy nói không biết có ai giận không ta? Cái người giàu nghe thầy nói vậy mà không giận là người rất có đạo đức, là người hiểu ra được vấn đề. Còn người nghèo hoan hô là đúng rồi, nghèo giống thầy, hoan hô giống thầy.
[26:19]Càng về sau này á thì người ta sản xuất ra nhiều cái máy móc dùng điện, máy vi tính dùng điện rồi nhất là những cái thiết bị của Trung Quốc á, cái đồ chơi mình bước vô nhà phòng khách của một người mình thấy họ cũng có máy bơm á, cái bánh xe nó chạy được, phun nước phun đồ lên hoặc là tỏa khói rồi, tức là tất cả đều là đồ dùng điện và ta hiểu rằng họ đang đốt nóng trái đất á. Ta khờ khờ, ta bị dụ mua mấy cái đồ ở Trung Quốc để trang trí á, toàn là đồ gì cũng xài điện và ta hiểu rằng là ta đang làm nóng trái đất lên, ta đang làm nóng trái đất. Thầy dùng cái đồ nhỏ nhỏ thầy chưa nói là ác quỷ nha,
[26:52]mới nói là đốt nóng trái đất thôi, mà ta tiêu thụ điện nhiều quá. Theo thống kê của ngành điện lực của Việt Nam thì cứ 5 năm, nhà nước phải sản xuất ra gấp đôi công suất điện, tức là cứ 5 năm ta phải xây trở lại một cái Thủy điện Trị An, một cái Thủy điện Hòa Bình, những nhà máy điện Uông Bí, nhà máy nhiệt điện Phú Mỹ, vân vân. Mà 5 năm làm nổi không? Có thể nào 5 năm mà xây một loạt các công trình điện đó lần nữa không? Không, nhưng mà nhu cầu tiêu thụ điện là tăng lên như vậy đó. Con người ta rất ham xài điện, cái gì cũng xài điện: nấu cơm điện, rồi tủ lạnh, quạt máy, máy lạnh, bây giờ xe đạp điện nữa, càng giúp phần tiêu thụ điện nhiều hơn.
[27:34]Cho nên nên đi xe đạp, đừng xe đạp điện, cứ đạp xe vừa khỏe mà vừa yêu quý trái đất. Nên nếu ai đi xe đạp, chúng ta hãy dán một tờ giấy là "Vì tình yêu đối với trái đất chứ không phải vì tôi nghèo", ghi lên giùm cho thầy nghe! Giờ mấy mỗi người phải mua một chiếc xe đạp, và chiếc xe đạp đó ghi rõ cái dòng chữ đó: "Vì tình yêu trái đất không phải vì nghèo", và cứ đạp đi, đi tàn tàn vậy, thế là hiểu. Chứ bây giờ cái thời buổi này ai cũng đi xe máy, ai ít nhất cũng có chiếc xe máy, mà xịn xịn là Air Blade, cái gì Nouva gì đó thầy quên, Nouvo nu gì đó à Spacy đồ này nọ. Hồi trước thầy cũng có chiếc Spacy của ai cúng á,
[28:20]sau đó người ta giận thầy người ta đòi lại thầy trả mất rồi, nên giờ thầy đi xe đạp. Thì thì người cứ thấy bây giờ mà nói là đi xe đạp tức là giống như là mình ở đẳng cấp thấp vậy đó, không bằng chị bằng em, cứ nghĩ như vậy, nhưng không. Bây giờ người nào đi xe đạp đó là là người ở giai cấp trên. Giai cấp trên là sao? Là giai cấp của những người có ý thức bảo vệ trái đất này. Còn những người mà cứ tiếp tục chạy xe máy, chạy xe hơi là những người bây giờ ta phải xếp là họ ở đẳng cấp thấp, vì họ không ý thức được việc bảo vệ môi trường, bảo vệ môi trường. Hôm qua thầy cũng thử làm đẳng cấp trên,
[28:57]cũng đi xe đạp ngày, hôm nay hơi rã rời, tại 50 tuổi rồi. Nhưng mà cũng sẽ cố gắng, cũng sẽ cố gắng nữa, vậy.
[29:11]Có những cái điều ta không cần thiết phải dùng, nên tới lúc phải tiết kiệm lại. Ví dụ mấy con nít ở nhà mình nó cứ bật máy vi tính lên nó chơi game. Nó hai cái hại. Một cái hại là nó chìm trong cái thế giới ảo, mà cái thế giới ảo đó cung cấp cho nó nhiều cái thông tin, nhiều cái khuynh hướng, nhiều cái tập quán độc hại, sẵn sàng giết người, sẵn sàng bạo lực. Rồi nó mê trong đó rồi nó quên cha mẹ nó, nó không vâng lời cha mẹ nó, nó quên trường học, không học hành, không tiến tới. Nhiều học sinh giỏi vì chơi game rồi trở thành học sinh dở, kém, bị đuổi ra luôn. Đó là cái hại thứ nhất việc chơi game.
[29:45]Cái hại thứ hai nữa là đốt nóng trái đất vì tiêu thụ điện. Hiện nay trên núi chúng ta đang có cái khóa học hè hai tháng cho các em ở nhiều 36 tỉnh thành trên đất nước mình về học, mỗi tỉnh gửi đến chín người, mười người. Thì cái bài học mà mấy thầy cô mình dạy cho các em nói tới nói lui hoài là đừng chơi game. Đụng tới cái cái sở thích của nó liền. Đụng tới sở thích liền: Đừng chơi game. Và quý thầy quý cô giải thích cặn kẽ. Hai tháng về, nhiều đứa đã bỏ chơi game, gia đình rất là mừng. Có một người mẹ dũng cảm, dắt ba đứa con lên núi, buộc nó phải học hè. Có đứa con gái lớn nhất xách gói trốn về mất.
[30:28]Nhỏ gan thiệt. Còn hai đứa con trai khóc đòi về. Vì sao con đòi về? Dạ, về con chơi game. Bà mẹ, bởi vì sao? Bố chiều tối đa, bố muốn gì được nấy. Bố nói: Sống theo kiểu Tây phương, con muốn gì được nấy. Và nó cần nó cầm chai đập vô đầu bố luôn. Bởi vì được thương quá, nó mất nhân cách. Ta nhớ tình thương yêu là thuốc độc nha. Con người cần thương yêu nhau để sống, để hạnh phúc, nhưng yêu thương sai lầm thì tình yêu thương trở thành thuốc độc giết tâm hồn của con người ta liền. Cái câu nói này sẽ được nhắc lại vào trong cái lễ Vu Lan sắp tới. Trong lễ Vu Lan tới trên núi, thầy sẽ giảng cái bài dạy con
[31:08]trở lại, rồi phân tích tại sao tình yêu thương hết 70% là liều thuốc độc giết nhau khi ta thương yêu không đúng cách. Nhưng bà mẹ đó can đảm, không cho mấy con về và bà ở lại luôn học hè với hai đứa. Mới đầu nó giãy nảy, có đứa tuyệt thực không thèm ăn. Lại mách thầy, thầy nói: Không sao, nó bây giờ nó nhịn, lát chiều nó đói nó sẽ ăn gấp đôi, không sao, cứ cứ thả. Đúng, chiều nó đói quá chịu không nổi ăn tiếp, tuyệt thực không nổi. Thì bà mẹ cứ lì lợm ở lại với con luôn, bỏ việc nhà hết, bỏ việc kinh doanh hết, nói: Cái đạo đức của của mấy đứa con mới quan trọng hơn là việc làm giàu. Bà giữ hai đứa con ở lại, bà ở trên chùa luôn, kèm nó, bắt nó phải học.
[31:49]Thì ở được bảy ngày, bắt đầu hai đứa bé nó ngoan. Qua tới hai tuần, ba tuần, cực kỳ ngoan luôn! Bây giờ việc làm là tự giác hết, mẹ mua cái gì cho là đem chia hết các bạn, việc gì nặng là vào gánh vác làm. Thì ra bản chất hai đứa đó rất tốt, chỉ vì bố nuông chiều sắp sửa biến thành ác quỷ, nhưng mẹ cứng rắn buộc lên chùa học hè. Bây giờ bắt đầu mẹ yên tâm mới bỏ về để lo công việc nhà, để hai đứa nhỏ lại và nó ở lại rất vui, hòa đồng với các bạn. Nên ta thấy là cái giáo dục ảnh hưởng con người ghê gớm lắm. Và cái cái trò chơi game cũng là một loại nghiện giống như ma túy, phá hoại tâm hồn không biết bao nhiêu con người.
[32:30]Mà không phải con nít đâu, nhiều người lớn cũng ghiền chơi game, thậm chí thầy tu cũng ghiền chơi game nữa. Cứ nghĩ nó không độc hại. Sư cô có không ạ? Không à? Hoan hô sư cô. Thầy có chơi game không ạ? Không, hoan hô thầy.
[32:50]Như vậy, ai dùng trực tiếp xăng dầu như là mình đổ xăng vô máy mình chạy, đổ xăng vô cái máy nổ này kia để nổ, kể cả máy phát điện, đều là thủ phạm trực tiếp làm đốt nóng trái đất. Còn ai dùng qua trung gian qua điện cũng là thủ phạm gián tiếp đốt nóng trái đất. Và tất cả chúng ta hằng ngày ta đều sử dụng năng lượng, hoặc là chạy xe, hoặc là xài điện, tất cả chúng ta đều là thủ phạm đang đốt nóng trái đất. Ta phải hiểu điều này trước cái đã, rồi lát ta làm gì từ từ ta sẽ tính sau, ta sẽ bàn từ từ tới. Nói thưa nói: Thưa thầy, nếu mà không dùng điện, không dùng máy, không dùng nhiên liệu, không dùng năng lượng của trời đất thì đời sống con
[33:32]người không còn tiện nghi nữa, người ta sẽ lui trở lại liền giống như đời sống cái thời hồng hoang, thời những bộ lạc sơ khai. Nói đúng, khi mà ta không dùng năng lượng nữa, đời sống văn minh vật chất, về vật chất thôi, con người giảm liền. Còn đời sống tinh thần, tâm linh là chưa biết nha, lát từ từ tính sau. Nhưng đúng là khi ta giảm bớt cái sự sử dụng năng lượng của thiên nhiên thì cuộc sống con người bớt văn minh và bớt tiện nghi, đúng như vậy. Thế cái văn minh cái tiện nghi của ta ở đâu ra?
[34:06]Do phúc chúng ta, do phước chúng ta. Tức là con người á khi được đầu thai làm người là đã mang cái phước từ quá khứ hơn các giống loài khác. Tức là kiếp xưa nào đó đây là ví dụ thôi chứ mình cũng không biết ví dụ kiếp xưa nào đó ta từng là con nai trong rừng, ta là con chồn, ta là con heo, người nào dữ quá thì từng là con cọp hay sư tử hay beo, không biết.
[34:34]Ở đây ai kiếp trước là cọp giơ tay lên thầy coi. Có người tính giơ tay rồi bỏ xuống lại. Thì những cái kiếp mà ta làm thú như vậy á, ta vô tình ta đóng góp vào cái cái môi trường của trái đất rất là tốt. Ta nhớ một điều nha, thú nào hầu hết cũng đều góp phần bảo vệ, xây dựng môi trường, các con thú á, tạo thành cái đa dạng sinh học, trừ con người là phá hoại thôi. Tại vì thú không biết đốn cây. Thú là sống dưới bóng cây, leo lên cây, chuyền cành, hái nhánh. Chỉ có con người là cưa sạch, đứt gốc cây luôn. Cho nên những kiếp xưa nào đó, nào đó, nào đó khi ta làm thú, ta đã góp phần bảo vệ cái môi trường này cho nên ta mang theo cái phước.
[35:18]Và bây giờ ta đầu thai làm người, ta được hưởng cái phước đó. Nhưng chỉ có điều là ta thông minh quá, ta thông minh quá. Thông minh quá rồi ta đôi khi ta nhầm hoặc đôi khi thông minh để trở thành quỷ quyệt và ta khai thác thiên nhiên để phục vụ cho đời sống tiện nghi của ta. Ta cưa rừng để ta làm bàn, làm ghế, làm nhà. Có một lần thầy đến thăm một cái cái khu cái khu nhà ở, họ cất rất là đẹp, họ mời đến thăm. Thì cái ông chủ nhà ổng trưng bày một cái thớt gỗ. Cái thớt gỗ đó là hai cái tay thầy dang ra không hết thì phải hiểu cái cây đó lớn cỡ nào. Mà nhìn cái vòng cái hai cái bìa của nó là nó vẫn còn
[35:58]xéo, tức là cái thớt đó cưa không đúng đường kính, có nghĩa là đường kính nó còn lớn hơn nữa thì ta không tưởng được cái cây cái cây đó lớn cỡ nào. Mà ta phải hiểu rằng những cái cây mà lớn như vậy trong rừng á nó là
[36:15]ông tổ, ông sơ, ông cố nội của mình chứ không phải là là vật vô tri vô giác bình thường. Nó quý hơn mạng sống của một con người. Vì nó tuổi nó phải vài chục ngàn năm tuổi, có khi mười ngàn năm tuổi mới được cái cây như vậy. Ở trên núi thầy trồng cây thầy biết mà, nhiều khi mười năm nó mới bằng bắp chân mình nè. Cho nên cái cây mà cỡ như vậy là phải bao nhiêu ngàn năm. Nó nó già xưa hơn tổ tiên mà nhiều khi nó xưa hơn cả trái đất, nó xưa hơn cả lịch sử quốc gia của mình. Trong đó nó chứa chất chứa không biết bao nhiêu là công đức, bao nhiêu là tâm linh. Nhưng chỉ có con người tàn bạo đem cưa máy vào cưa mấy tiếng đồng hồ ngã sập luôn
[36:51]một cái cây mà nó đã sống, đóng góp cho trái đất này mười mấy ngàn năm trời. Không có gì ác độc bằng con người. Con người thông minh quá, thông minh quá rồi tìm cách hưởng thụ, khai thác thiên nhiên và luật nhân quả buộc ta phải trả giá. Bây giờ tới do Phật nhìn đây. Cái phước của người ta là con số cố định. Ta hưởng nhiều thì ta sẽ hết nhanh, hết rồi mà hưởng nữa, bắt đầu phước ta bị âm, bị âm. Cái phước âm đó là chỗ ta phải trả hậu quả đó, là trái đất sẽ nóng lên, nước sẽ hết, lương thực sẽ hết rồi người ta sẽ làm loạn mà đánh nhau. Đó là cái phần âm mà ta phải phải đền trả lại. Còn nếu ta hưởng hết phước rồi thôi ta không hưởng nữa thì không có hậu quả.
[37:38]Nhưng mà hết phước rồi ta vẫn hưởng nữa, vì ta còn cái sự thông minh, ta còn phương tiện cho nên ta hưởng nữa. Và đa phần loài người chúng ta đều bị cái tật, đều bị cái tội: Phước hết rồi, vẫn hưởng nữa. Phước hết rồi, vẫn hưởng nữa. Phước hết rồi, vẫn hưởng nữa. Ví dụ như mỗi người có một cái phước khác nhau, có một chỉ số phước khác nhau. Cái chỉ số này cho đến ngày hôm nay ta chưa đo được, nhưng ta chỉ nêu giả thuyết trong lý luận thôi. Ví dụ như như thầy đây có phước, cái chỉ số phước của thầy là 1.000, phước 1.000. Rồi thầy hưởng 500 thì sẽ còn 500. Nhưng mà nếu lúc đó thầy tỉnh ra, thầy lật đật thầy làm phước,
[38:19]chịu cực để làm phước thì nó phục hồi lại cái 1.000. Mà thầy hiểu đạo Bồ Tát, thầy không có khờ để mà hưởng nữa, thầy làm phước nữa, cái nó nhảy lên 1.500 lại, hoặc lên 2.000, lên tới vô tận. Còn nếu mà mình hưởng, nó lui xuống lại. Cái chỉ số phước và sự hưởng thụ của ta hay là sự chịu cực làm phước của ta, nó không cố định. Nhưng mỗi người chúng ta ngồi đây, ta đang có một cái chỉ số phước nào đó, người 1.000, người 2.000, người 500, người có 35 thôi. Cái người nào ba lăm nhiều thì chỉ số phước chỉ còn 35 mà thôi. Thì sắc đẹp ta cũng vậy, sắc đẹp ta là cái phước của ta. Ví dụ cái người đó cái chỉ số sắc đẹp của họ là 100, nhưng họ muốn đẹp hơn.
[39:02]Muốn đẹp hơn họ phải làm sao? Thì họ phải nhờ dao kéo tỉa tót gì đó cho đẹp hơn. Thì như vậy cái sắc đẹp khoảng 100, mà họ sửa xong cái họ thành 150 thì mai mốt họ phải bù trả lại bớt 50. Thì lúc lớn tuổi chút xíu rồi cái nó tuột xuống lại một cái còn 50. Mới bù lại đó là những cái chỗ bơm silicon nó chảy ra, mũi bắt đầu nó sệ méo qua một bên, môi trề rớt ra, mặt nám lột từng mảng tan. Nó còn 50. Cái người này sợ quá mới đi căng da, cắt... rồi thờ bơm vô nữa, là mình đã còn 50 rồi bơm để mình kéo lên lại 100 thì nó mất hết luôn. Ít năm sau cái tuột xuống còn zero và người đó không dám đi ra đường nữa.
[39:50]Không dám đi ra đường, bởi vì nếu đi ra đường thì con nít thấy nó chạy hết, thành quỷ luôn. Thầy nói đó là sự thật, thầy không nói đùa đâu. Cho nên mình phước mình bao nhiêu, mình hưởng bấy nhiêu. Ví dụ đi giờ mình muốn mình đẹp thêm, mình tăng thêm chỉ số sắc đẹp thì xin hãy tu hành mà thôi. Hãy ráng tu mà thôi. Ráng tu trải lòng thương yêu với con người, giúp đỡ con người, chịu cực chịu khổ, bớt trang điểm. Tại vì trang điểm cũng là một loại mà lạm dụng sắc đẹp, bớt lại, bớt lại. Thì nhờ cái phúc mà ta tu hành, ta lễ kính Phật, ta yêu thương con người như thế, bỗng nhiên mặt ta đẹp lên từ từ, từ từ.
[40:28]Thầy đã chứng kiến rất nhiều người, những nhiều Phật tử như vậy. 5 năm trước nhìn thấy gương mặt họ như vậy, nhưng sau khi họ tu hành 5 năm sau nhìn lại gương mặt họ bắt đầu duyên dáng. Mà cái người mình nhớ cái người này là người xấu, mà 5 năm trước không dám chê. Nhưng mà được cái họ có cái tâm đạo, họ mộ đạo, họ ráng tu ráng làm phước. 5 năm sau, cái con người mà mình thấy là xấu xí đó, hôm nay bắt đầu có cái duyên dáng. Mọi người nhìn vào thấy dễ có thiện cảm, thấy rất là rõ. Và có những người cũng vậy, 10 năm trước mình thấy đây là một người đẹp. 10 năm sau gặp lại biến thành con người xấu liền, mất cái duyên dáng.
[41:04]Sau tìm hiểu mới biết là trong 10 năm qua họ không tu hành mà họ hung dữ, đối xử với con người tàn bạo, ích kỷ hẹp hòi, sắc đẹp biến mất liền. Cho nên cái phước cho ta sắc đẹp, chứ không phải là thẩm mỹ viện cho ta sắc đẹp. Thì cũng vậy, cái đời sống tiện nghi hưởng thụ của ta là do cái phước của ta, nhưng mà con người lầm là hưởng thụ quá cái phước của mình và đốt nóng Trái Đất lên liền. Nếu ta hưởng thụ vừa với cái phước của mình, Trái Đất không bị nóng. Nhưng con người dùng khoa học kỹ thuật để khai thác nhiều hơn, hưởng thụ nhiều hơn, dùng máy móc nhiều hơn, tìm tìm kiếm tiện nghi nhiều hơn và đã âm cái phước của mình, Trái Đất nóng lên.
[41:45]Ngày hôm nay, cái phước của toàn thể loài người đã bị âm và Bắc Cực đã tan. Bắc Cực đã tan thì ta biết rằng là cái phước của toàn thể loài người đã bị âm. Lúc này mà nếu loài người toàn bộ 7 tỷ con người này không tỉnh ngộ kịp thời để dừng lại, sống đời đơn giản và lo làm phước thì Trái Đất sẽ nóng lên và vỡ tung ra luôn, không còn sự sống Trái Đất nữa, chỉ vì lòng tham, sự hưởng thụ của cái người... Và ta thấy giá trị của đạo Phật nằm ở chỗ này. Thật sao vậy? Bởi vì từ đời xưa, Đức Phật dạy ta đời sống hòa hợp với thiên nhiên, sống trong rừng, sống dưới cội cây, yêu quý từng cọng cỏ, sống đời đơn giản, ít hưởng thụ,
[42:29]nên không có một cái tôn giáo nào mà thân thiện với môi trường như là đạo Phật. Lạ lùng như vậy. Ngày hôm nay, khi ta phân tích ra tại sao Trái Đất nóng lên thì ta phát hiện ra là vì con người hưởng thụ. Mà muốn đừng hưởng thụ nữa, con người phải sống đơn giản. Mà muốn con người sống đơn giản là con người phải có đạo lực, có đạo hạnh, có triết lý, có đạo lý. Mà chính đạo Phật cho ta cái triết lý đó, đạo lý đó, nên đạo Phật cực kỳ là friendly to environment, cực kỳ thân thiện với môi trường. Cho nên sau này, nếu mà ai hỏi: "Đạo Phật là đạo như thế nào?" Thì trước đây ta thường hay nói: "Đạo Phật là đạo từ bi", phải không?
[43:13]Trước đây ta nói đạo Phật là đạo giải thoát. Trước đây ta nói đạo Phật là cái đạo không bạo lực. À đạo một cái đạo mà nói đến sự nhân quả công bằng. Ngày hôm nay ta phải nói thế này, nói: "Đạo Phật là một tôn giáo xanh." Cái chữ "xanh" là ẩn chứa ý nghĩa là thân thiện với môi trường. Hỏi: "Đạo Phật là gì?" Đạo Phật là một tôn giáo xanh, a green religion, một tôn giáo xanh, vì cái đạo lý của cái đạo này giúp cho người ta sống thân thiện với môi trường. Nói thì nghe hay, nhưng bây giờ nói người phải nghĩ đến ta, rờ tay lên trán xem xa hay gần. Mình ca ngợi đạo Phật là green, là xanh, thân thiện môi trường, nhưng bản thân ta đã đạt được điều đó chưa?
[44:00]Hay ta ở gần chùa Từ Tân đi nghe giảng vẫn còn xách chiếc xe máy đi tới là chưa xanh, đạo Phật này chưa xanh. Ta hy vọng là lần sau mọi người đến nghe pháp, trước sân này đầy xe đạp. Và trên mỗi chiếc xe đều có chữ "Vì tình yêu với Trái Đất" chứ không phải là "Vì tôi nghèo" nha, vậy. Hẹn tháng sau gặp lại nhau với một đạo Phật xanh như thế nha.
[44:27]Cái nhân quả nghiệp báo thường thường là kéo dài qua nhiều kiếp nên ta ít thấy. Ví dụ như có người đó họ bị xe tông gãy mất cái chân, thì đi vô bác sĩ thì ổng lo chữa nối cái chân lại, nhưng mà gặp một người đệ tử Phật ta thì mới giải thích: "Thôi anh đừng có buồn. Ờ đây chắc là cái nghiệp xưa của anh. Anh cũng có vô tình hay cố ý anh đã làm gãy chân ai đó, bây giờ quả báo nó trả. Thôi thì anh đừng có buồn và anh cứ sau khi mà chân lành lặn rồi thì anh hãy làm phước, anh đắp đường này kia nọ lại thì cái chân anh hy vọng nó sẽ mạnh khỏe, chứ không đến nỗi mà nó yếu suốt đời như là anh bi quan." Thôi, thì ông kia mới nói:
[45:08]"Tôi đâu có biết là kiếp trước tôi có đập gãy chân ai không mà giờ xe cán tôi." Thì đó, cái nhân quả thiện ác báo ứng nó đi qua nhiều kiếp làm chúng ta không thấy rõ, nên chúng ta ngờ ngợ, có người cứ ngờ ngợ nửa tin nửa ngờ. Nhưng mà rồi thấy có sự công bằng cho nên tạm chấp nhận. Nhưng riêng cái nhân quả của việc môi trường thì thấy ngay trong đời này. Nếu ta sống tiện nghi, sống hưởng thụ, Trái Đất nóng lên liền. Trái Đất nóng lên, nước hết, thời tiết xáo trộn thay đổi, bão lụt ầm ỳ khắp nơi, con người ta vất vả khổ sở hơn. Nước biển bị chua, những rạn san hô bị hủy diệt, đời sống các sinh vật bám theo các rạn san hô sẽ mất,
[45:50]mất luôn cái nguồn lương thực hải sản cho con người luôn. Mà chưa kịp mất thì con người đã vơ vét đánh sạch bắt hết luôn. Và biển cả nổi giận. Biển cả nổi giận nổi lên thành bão, bão tràn vào trong đất liền đi tìm những người nào mà ăn cá nhiều... thổi.
[46:12]Cho nên nếu một ngày nào đó ta nghe đài thông báo có cái áp thấp nhiệt đới đang tăng dần lên thành bão, và hôm đó ta có dịp đi đâu ta phải đi ra bên ngoài và cơn bão nó ập đến trước ta, à thì ta phải hiểu rằng có lẽ ta cũng ăn cá hơi nhiều nên hôm nay bão từ ngoài biển Long Vương đưa cơn bão vào để thổi nó làm ướt đẫm cái cái tà áo ta, ướt đẫm thể xác ta và ướt đẫm tâm hồn ta để nhắc nhở: "Bớt ăn cá rồi nha, bớt ăn cá."
[46:47]Một cái nguyên nhân mà tàn độc nữa là cái nạn phá rừng. Tại vì rừng hấp thụ CO2 và cản ánh nắng mặt trời, biến ánh nắng mặt trời thành có lợi cho cho Trái Đất này. Thì khi mà ta xài nhiều cái nhiên liệu thải ra CO2 như vậy á, lẽ ra ta phải trồng rừng lên rất nhiều. Ví như năm nay con người ta tiêu thụ nhiều năng lượng hơn năm ngoái thì phải gấp rút trồng nhiều rừng nhiều rừng để nhờ rừng hấp thu lại bớt cái CO2 và cản bớt sức nóng. Nhưng con người đã làm ngược lại. Càng thải năng lượng ra, càng tiêu thụ năng lượng nhiều chừng nào thì càng phá rừng lẹ chừng nấy và đẩy nhanh cái tốc độ nóng lên của Trái Đất, không còn cứu chữa được nữa.
[47:32]Hôm nay cái tội phá rừng chưa có thành nặng, nhưng mà khoảng chừng 30 năm sau, 50 năm sau, nếu ai vào rừng mà phá rừng sẽ bị bắn chết tại chỗ liền. Là vì sao vậy? Bởi vì lúc đó rừng còn quá ít mà tất cả mọi người đều hiểu rằng cái cây rừng cuối cùng mà ngã xuống thì toàn bộ sự sống trên Trái Đất này biến mất luôn. Lúc đó người ta hiểu ra điều đó và người ta sẽ căm thù cái người phá rừng mà người ta sẽ cầm súng người ta canh. Mà rừng cây ít đến nỗi là mỗi một cây như vậy là phải cần 5, 10 người lính phải bảo vệ, mà ai mà cầm cưa vào rừng là bị bắn chết tại chỗ liền. Đó là cái viễn ảnh của tương lai.
[48:13]Nhưng mà đợi tới giờ đó mới bắn gục cái người vào phá rừng thì mọi chuyện làm sao? Đã đã muộn màng rồi, đúng như vậy. Cho nên nếu thế giới khôn ngoan, các quốc gia khôn ngoan thì từ bây giờ phải áp áp dụng cái luật đó. Từ ngay từ ngày hôm nay phải ra một cái đạo luật, một cái sắc luật, bất cứ người nào cầm những cái dụng cụ để phá rừng bước vào rừng là người bảo vệ được quyền bắn gục tại chỗ liền thì mới tránh cái thảm họa của tương lai. Cái cái ta đưa cái luật này có vẻ ác, nhưng mà nếu không quyết liệt như vậy, ta không bảo vệ được rừng nữa, không bảo vệ được rừng nữa. Có bao giờ quý Phật tử khi nhìn thấy một cái cây thớt gỗ to như thế
[48:56]này nằm trên chiếc xe lu bồi kéo đi mà quý Phật tử khóc chưa? Chưa. Cho nên chưa có tình yêu thiên nhiên, chưa có tình yêu rừng, chưa có tình yêu cây cỏ như lời Phật dạy. Hãy tu như thế nào ta có cái lòng từ bi thương yêu muôn loài mà thương yêu đến cả cây cỏ. Khi nào mà quý Phật tử nhìn thấy một cái thớt cây to nằm trên chiếc xe kéo đi trên đường mình nhìn mà mình rớt nước mắt mình khóc, thì lúc đó mình thành tựu được cái đạo đức của nhà Phật, yêu thương con người, yêu thương Trái Đất, yêu thương sự sống và yêu thương cả cây cỏ. Thầy nói câu này là không có nói đùa đâu. Thầy không có nói đùa là không phải là chuyện tưởng tượng đâu.
[49:43]Hãy tu cho đến cái ngày mà ta yêu thương được cả cây cỏ như vậy.
[49:49]Cái trách nhiệm mà bảo vệ rừng á là trách nhiệm của toàn xã hội và phải quyết liệt. Nhiều khi ta thấy một cái người lâm tặc họ đẩy cái khúc gỗ ra khỏi rừng, ta chỉ đứng nhìn. Ta không làm gì hết. Thậm chí ta không báo cho nhà chức trách nữa. Bây giờ điều đó không được, hễ ta biết ai phá rừng, ta phải báo nhà chức trách. Mà nếu thậm chí nếu được ta sẽ cầm vũ khí lên ta ngăn chặn, không cho người đó đi vào rừng. Nếu ai có võ và nếu ai có khả năng phải ngăn chặn ngay từ đầu chứ không phải nhìn người ta đẩy cái thớ gỗ ra khỏi cửa rừng, khỏi bìa rừng mà lòng mình cứ thản nhiên. Phải biết rằng họ cướp sự sống của mình.
[50:29]Họ cưa một cây rừng là họ cướp sự sống của chính mình. Chớ đừng tưởng rừng là của ai ở đâu xa, không, rừng là của mình, rừng là sự sống của mình.
[50:40]Rừng đẹp như mơ, suối reo thành nghìn câu thơ. Nhưng ta thờ ơ quá. Không được, tới lúc này phải làm lại.
[50:54]Mỗi ngày ta đọc một tờ báo là ta góp phần phá rừng.
[51:01]Tại vì lượng báo chí in mỗi ngày rất là lớn và cũng lấy từ cây rừng mà ra.
[51:09]Ta cầm tờ này ta cũng góp phần phá rừng. Nhưng mà ít. Và để sau đó ta ý thức được việc bảo vệ rừng.
[51:19]Nãy giờ ta nói với nhau nhiều điều và ta ca ngợi cái giáo lý của đạo Phật rất là thân thiện với môi trường. Và như vậy kể từ ngày hôm nay, người đệ tử Phật phải được học những kiến thức về môi trường và phương pháp để bảo vệ môi trường. Trước đây trong giáo lý không có mà Đức Phật chỉ thể hiện qua giới luật một ít vì thời đó chưa có ai tàn phá môi trường nên Đức Phật không nói tới. Đức Phật chỉ dạy tình yêu đối với muôn loài, đối với cây cỏ, cẩn thận cả với từng cái nguồn nước. Cái thời Đức Phật là như vậy nên thực ra nếu vì thời đó cũng không có cái chữ môi trường để Đức Phật diễn tả, chứ nếu mà Đức Phật xuất hiện ngày hôm
[52:02]nay thì Ngài sẽ là cái người mà nói về môi trường hay nhất thế giới. Nhưng mà ngày nay vì chuyện đó không có nên ta hiểu được ẩn ý cái lời dạy của Phật qua những cái bài kinh, qua những cái giới luật mà Đức Phật đã răn chế. Và bây giờ ta phải hiểu điều đó kết hợp với kiến thức khoa học thì những người đệ tử Phật phải là những người, thứ nhất hiểu về môi trường số một, thứ hai đó là những người biết làm gì để góp phần bảo vệ môi trường số một. Cái người đệ tử Phật không đứng ở bên ngoài nữa, ngoài những việc ta tu hành, ta làm phước thì bây giờ mỗi người Phật tử chúng ta sẽ đưa cái vai mình ra, tự nhận gánh lên cái đôi vai
[52:49]của mình thêm cái trách nhiệm bảo vệ môi trường của Trái Đất. Có ai chịu đưa vai ra không? Đưa nha. Nhớ nha, đưa vai ra gánh lấy cái trách nhiệm này vì chúng ta yêu thương Trái Đất này, vì chúng ta hiểu sâu xa lời Phật dạy không thể dừng lại được nữa. Những cái việc mà nói là tụng hết bộ kinh này có phước, chuyện xưa rồi. Chuyện xưa rồi, bớt tin giùm thầy. Ai trách nói là nói ông thầy Chân Quang nói. Nói: "Ủa, nói sao thầy nói hay kinh nói là tụng kinh có phước?" Chuyện xưa rồi, giờ bảo vệ môi trường mới có phước, phải làm cái gì đó. Còn ta chôn hết ngày này qua ngày kia để tụng cho hết bộ kinh này tới bộ
[53:32]kinh kia nói rằng có phước thì có thể là ta hiểu được đạo lý, ta thấm nhuần được đạo lý nhưng cái mất thì giờ không khác gì đứa bé chơi game. Mất thì giờ không khác đứa bé chơi game, nhưng chỉ có cái là đứa bé chơi game nó nhận những cái quan điểm sai, còn ta tụng kinh thì ta nhận những cái đạo lý. Mà mất thì giờ rất giống nhau. Chính vì vậy thời đại mới, ta hiểu được ý kinh là được rồi và quan trọng là sống và thực hiện cái lời kinh đó. Dành nhiều thời gian để thực hiện cái lời kinh đó và trong cái việc mà thực hiện lời kinh đó, có một cái điều rất quan trọng của thời đại là bảo vệ môi trường.
[54:12]Cho nên cái người Phật tử chúng ta bây giờ sẽ là mỗi một chiến sĩ, một sứ giả để bảo vệ môi trường. Ta sẽ có kiến thức rất sâu sắc về môi trường. Ngoài cái buổi nói chuyện ngày hôm nay, chúng ta về nhà ta đi tìm thêm những tài liệu mà nói về việc môi trường Trái Đất, về việc bảo vệ môi trường Trái Đất chứ cái bài nói chuyện hôm nay rất là ít, không đâu đủ đâu, ta phải làm ta phải nghiên cứu thêm. Bây giờ những việc mà ta cần làm để bảo vệ môi trường là thế này: Thứ nhất, là tiết kiệm sử dụng nhiên liệu, hạn chế đời sống tiện nghi để để dành cái phước của mình. Ta hiểu một điều là khi ta sử dụng tiện nghi đời sống nhiều quá là ta hết phước.
[54:54]Đụng đâu cũng xách xe máy chạy là đang hết phước. Đụng chút là bật công tắc điện lên, mở máy điện lên là đang hết phước từ từ, đang tiêu thụ cái phước của mình. Cho nên bớt lại, đi bộ nhiều hơn, đi xe đạp nhiều hơn đi xe máy, hạn chế bớt mát, bớt ấm, ừ bớt sáng một chút để giảm thiểu tiêu thụ năng lượng để tiết kiệm cái phước của mình cũng là cứu Trái Đất. Đó là tiêu chuẩn đầu tiên. Chịu không ạ?
[55:29]Chúng ta sẽ ghi trên cái công tắc điện, mỗi công tắc điện ghi dòng chữ thế này: "Suy nghĩ kỹ chưa mà bấm nút?" Vì sao vậy? Bởi vì mỗi lần ta bấm nút đưa một công tắc điện bật lên là ta đang đốt nóng lên Trái Đất liền và góp phần gây ra nghèo đói, bệnh tật, bão lụt cho hành tinh này. Cho nên mỗi công tắc điện đều ghi dòng chữ "Suy nghĩ kỹ chưa đó nha!" Vì nhìn cái nhà mình sẽ rất là tức cười, mỗi chỗ công tắc đều có gắn tờ giấy, khách vô sẽ ngạc nhiên. Đó là tuyệt vời, tuyệt vời chỗ mà khách ngạc nhiên. Ta sẽ mời nữa: "Anh ngồi đây uống với tôi một ly nước trong và sẽ nghe tôi giải thích tại sao có cái có cái mấy dòng chữ nơi
[56:12]cái công tắc điện." Và ta sẽ thuyết cho người đó nghe một tiếng đồng hồ về môi trường, lần sau họ không dám tới nhà mình nữa luôn, là vậy.
[56:24]Rồi mỗi khi có việc phải đi đâu ta cũng để nơi chiếc xe này: "Suy nghĩ kỹ chưa mà đi?" Tại vì thật sự á có nhiều người buồn buồn xách xe đi à, việc không cần thiết. Đúng không? Quý vị xét lại giùm coi, đúng không? Có nhiều khi việc không cần mà cũng muốn đi, xách xe đi. Nên thật ra việc không cần thiết. Nên đó là cái thứ nhất, trước khi leo lên xe đi hãy suy nghĩ lại, think over, suy nghĩ lại có cần thiết hay không. Và khi mà dắt xe đi ra, còn nếu kẹt để thêm tờ giấy giùm thầy: "Mua xe đạp chưa?"
[57:03]Mua xe đạp chưa?
[57:08]Cho em leo từng con dốc dài, cho em xuôi về con dốc này. Có ai nhớ lời đó trong bài nhạc nào không? Cho em leo từng con dốc dài, cho em xuôi về con dốc này, để một ngày mai đây từng kỷ niệm êm ái trở về đây trên chuyến xe này.
[57:32]Đó là bài nhạc Tuổi Ngọc của Phạm Duy á, nói tuổi nhỏ đó cứ đạp xe vậy, lên dốc về dốc coi vậy chứ thành cái kỷ niệm đẹp nha. Ta cũng sẽ vậy, mặc dù lớn tuổi ta cũng sẽ hát cái bài đó khi mình mặc dù tóc mình đã bạc nhưng mình vẫn: "Cho em leo từng con dốc này."
[57:57]Rồi mỗi khi ta muốn dùng gỗ ta phải suy nghĩ coi có thể dùng cái gì thay thế gỗ được hay không. Suy nghĩ lại. Tại vì ta dùng gỗ ta góp phần phá rừng nhiều quá. Ta không biết cái nguồn gốc gỗ từ đâu, gỗ trồng hay là gỗ phá rừng mà kể cả gỗ trồng cũng không nên dùng, phải để cho nó tiếp tục nó mọc chứ trồng rồi khai thác, trồng rồi khai thác vẫn rất là vẫn rất là ác, vẫn rất là ác mà thiệt.
[58:23]Rồi một điều này nữa là mỗi khi ta gặp bạn bè, ta nói chuyện gì? Nhớ lại coi, ngày hôm qua ta gặp bạn bè, ta đã nói chuyện gì? Tuần trước ta gặp bạn bè, ta nói chuyện gì? Kiểm điểm lại giùm. Rất nhiều chuyện trên đời, phải không? Rất nhiều chuyện trên đời. Có những chuyện, những cuộc vui, những cuộc giải trí, chuyện chiến tranh, chuyện Euro bóng đá, chuyện hoa hậu gì tùm lum tào lao. Quên mất chuyện môi trường. Bây giờ từ ngày hôm nay, en bon final mấy chuyện đó lại. Chấm dứt. Đặt một dấu chấm hết những câu chuyện tào lao. Từ đây gặp bạn bè, những điều cần thiết phải nói mà trong đó có hai điều quan trọng.
[59:09]Thứ nhất là đạo đức trong cuộc sống con người đối xử với con người. Thứ hai, bảo vệ môi trường sống của trái đất này. Hai điều đó quan trọng. Từ đây ta nguyện, ta chưa thể là một nhà thuyết pháp đại tài, hay là ta chưa thể là một giáo sư, tiến sĩ đi rao giảng khắp nơi, nhưng bất cứ ai ta gặp được trên cuộc đời này, ta sẽ nói về hai điều: một là đạo đức của cuộc sống, và hai việc bảo vệ môi trường. Mà muốn nói được hai điều này thì ta phải làm sao? Thứ nhất, ta phải hiểu về hai điều này. Ta phải biết thế nào là đạo đức trong cuộc sống. Ta phải biết thế nào là bảo vệ môi trường. Và kế tiếp nữa, ta có thực hành rồi.
[59:50]Ta có thực hành rồi, cái lời nói của ta rất là hấp dẫn. Nghĩa là trước khi nói với bạn bè về đạo đức và bảo vệ môi trường, ta đã rèn sửa con người mình, ta đã kềm chế được cơn nóng giận ngày hôm qua, ta đã khắc phục được cái tham lam ở tháng trước, ta đã mở rộng lòng ta, vòng tay để giúp đỡ một người nào đó rồi, ta đã nhường nhịn một người bạn nào đó rồi trong tuần rồi. Tức là ta đã sống được đạo đức. Thì khi ta nói đạo đức, tự nhiên lời nói ta có sức mạnh, có sức thuyết phục, có sức cảm hóa, và người nghe rất thích vì ta đã hành động. Cũng vậy, khi mà nói về bảo vệ môi trường, ta đã làm rồi. Ta đã mua được chiếc xe đạp và dán lên đó dòng chữ Hãy yêu thương trái đất này.
[1:00:35]Ta đã bớt dùng điện, ta đã tắm nước bớt nóng, ta đã bớt xài máy lạnh, đã bớt quạt, và đặc biệt là ta không có thức thiệt khuya để bật điện mà xài, tới chừng mặt trời lên là đi ngủ. Cực kỳ vô lý! Con người đời nay có cái cực kỳ vô lý là thế này: ban đêm thức khuya để bật đèn xài đã đời, tới chừng mặt trời lên, nắng ấm lên thì đi ngủ. Kỳ quái thiệt, không hiểu nổi luôn! Mà cái đời văn minh bây giờ là bị cái đó đó. Đi làm việc cả ngày rồi tối bắt đầu đi chơi, thức đêm, có khi thức tới một hai giờ khuya, bật đèn, bật điện sáng choang. Tới khi mặt trời lên đem cho ta cái ánh sáng đẹp tự nhiên thì ta đi ngủ.
[1:01:16]Rồi mặt trời lên, nắng bên hiên nghe câu thề... thì lúc mình ngủ mất tiêu rồi đâu nghe gì nữa đâu! Không thấy cái tia nắng đẹp vừa soi ngoài cái cửa sổ, không thấy cái tiếng chim reo khi mà nắng sớm vừa lên, không thấy cái giọt sương trên lá đang tan từ từ dưới cơn nắng ấm và bay lên, không thấy. Mắc ngủ mà. Nói: Sao ngủ trễ vậy? Hồi hôm mắc đi chơi thức khuya. Sai lầm vô cùng. Nên khi ta có thực hành những điều như vậy, từng chút, từng chút như vậy trong cuộc sống, thì khi ta gặp bạn bè, ta nói về việc bảo vệ môi trường, ta nói rất sâu sắc và làm cảm động người. Nên từ nơi ta sẽ chung quanh ta sẽ có nhiều người,
[1:01:53]nhiều người nữa cùng hiểu biết về việc bảo vệ môi trường và cùng chung tay bảo vệ môi trường trái đất này. Lúc ta sẽ thành lập từng nhóm, từng nhóm để mà nói về chuyện bảo vệ môi trường, để tuyên truyền về chuyện bảo vệ môi trường, và cùng nhau làm nhiều điều có lợi cho môi trường trái đất. Ta sẽ tự thành lập thành từng nhóm, ai giỏi thì cứ lên làm thủ lĩnh. Ta sẽ thường xuyên gặp nhau, trao đổi thông tin về môi trường ở nơi Việt Nam, trên khắp thế giới ai làm được cái gì, và ta làm được cái gì trong từng ngày. Nên hôm nay phải xem cái việc mà nói về môi trường, bảo vệ môi trường là một cái niềm vui,
[1:02:27]là niềm hạnh phúc, là một sự giải trí cho cái thời đại ngày hôm nay. Chứ không còn có đi chơi đánh gôn, đánh giếc, đánh cầu lông, cầu liếc gì nữa. Hết rồi, hết rồi. Bây giờ là tới lúc phải nói về việc bảo vệ môi trường.
[1:02:42]Rồi tới ngày lễ Tết, ta sẽ mua một tấm thiệp để gửi cho người thân của mình. Nhân dịp Tết về, em nhớ tới anh dù đã xa nhau mười năm rồi, phải không? Xin gửi anh tấm thiệp và chúc anh mọi điều hạnh phúc. Mong người ta cũng thương anh như là em đã thương anh. Ví dụ vậy.
[1:03:09]Không biết là người kia có cảm động hay không, nhưng mà cái tấm thiệp dày dày, cộm cộm, to to mình gửi đi á là mình đã góp phần phá rừng. Góp phần phá rừng. Cho nên từ nay bớt lãng mạn lại. Có nhớ thương người xưa thì hãy mua một tấm thiệp, thiệp nhỏ bé teo, tí tẹo bằng hai ngón tay thôi. Trên đó ghi sáu chữ: Nhớ anh nhiều nhưng chẳng nói. Mà nếu mình còn chữ, mình lật thêm viết nữa: Nói chi nhiều cũng vậy thôi.
[1:03:44]Một cái nữa tàn phá môi trường nữa là nước, water. Chúng ta là những người rất ác với dòng sông, con suối. Ta làm thơ, làm văn thì ta ca ngợi những dòng sông, con suối. Cái dòng sông này đã ghi lại cái lời thề của bao nhiêu con người, ghi lại cái lời thề của người chiến sĩ lúc từ giã gia đình lên đường để chiến đấu cho Tổ quốc. Cái dòng sông này đã ghi lại lời ước hẹn của những đôi lứa yêu nhau, vân vân. Cũng cái dòng sông Anoma này ngày xưa Đức Phật đã cắt cái mái tóc mình gửi về cho gia đình khi mà đi tu. Ta, những bài thơ, những bài văn, những bài nhạc chúng ta đã ca ngợi những dòng sông. Nhưng mà ngày hôm nay, có ai đứng trước dòng sông để thề nữa không?
[1:04:29]Hết rồi, hôi quá. Hôi quá, không thề nổi nữa, vì hôi. Mà ở đâu ra cái hôi đó?
[1:04:40]Bởi vì ta, những người ở trong cái gương là những người mà đã làm cho dòng sông bị, bị hôi thối. Những người ở trong gương chứ không phải mình. Mình là không có nha! Cái người ở trong gương á mới là cái người mà làm cho dòng sông này bị hôi thối, chứ còn mình không có làm. Chính cái người ở trong gương đó đã tắm với rất nhiều xà bông. Chính cái người ở trong gương đó đã giặt quần áo với rất nhiều xà bông. Đụng cái gì cũng xà bông, tẩy rửa cho con người mình thơm tho, nhà cửa mình thơm tho, quần áo mình thơm tho, rồi chất tẩy rửa đó đổ xuống cống tiêu diệt hết sự sống và làm nước thối luôn, nước chết luôn.
[1:05:16]Nhớ, nước chết, không còn sinh vật nào sống nữa, và nước chết tức là nước thối. Và ta xả đi xuống cái đường cống nước thải gia đình, nước đó đổ vào cái cống to, cống to đổ ra sông rạch không được xử lý. Ta chưa đủ nhà máy để xử lý nước thải và cái nước đó đổ ra dòng sông, dòng sông chết luôn. Cả cái thành phố Hồ Chí Minh này bị bao bọc bởi những dòng sông nước hôi, đen thui. Và cái lời thề mà ngày xưa có những người đã đứng ở đó để thề với nhau bây giờ cũng chết theo cái dòng sông đó luôn. Chính vì dòng sông chết, lời thề đã chết nên con người đã quên nhau. Đã quên nhau. Nên vì vậy, hãy cứu lại những dòng sông để cứu lại những lời thề,
[1:05:59]để cho con người còn thương nhớ nhau như ngày xưa trở lại. Và muốn cứu những dòng sông đó lại thì ta xử lý lại từ cái gia đình mình trước. Chính từ cái gia đình mình mà giết chết hết những dòng sông. Thành phố mà càng đông chừng nào thì những dàn, dòng sông càng nhiễm bẩn chừng nấy. Vì ta xài xà bông, nguyên nhân nhiêu đó thôi. Ta không yêu thương nước. Cả hai cái nước đều đáng cho ta yêu thương: một là đất nước của ta, hai là cái nguồn nước của ta. Chính là tình yêu với trái đất làm cho mặt đất nó sống. Giờ đó, ta chỉ được dạy cái lòng yêu nước là đất nước của ta và cái tình yêu đó vô cùng thiêng liêng.
[1:06:45]Nếu một người nào đó không có cái lòng yêu nước thì cái người đó không đáng sống trên đời là một con người nữa, thầy nói thẳng câu. Nếu không có lòng yêu nước đừng sống trên đời làm người, không đáng làm người đâu. Nếu ta quên cội nguồn, quên tổ tiên của mình, quên dòng giống của mình thì đừng làm người. Bởi vì có bài thơ nói: Quê hương nếu ai không nhớ sẽ không lớn nổi thành người. Đúng như vậy, có một cái lời lên án rất gay gắt cho cái người nào không biết yêu quê hương, Tổ quốc của mình. Thì cũng vậy, có một cái nước khác cũng đòi hỏi ta phải yêu thương tha thiết như vậy, đó là nguồn nước sinh hoạt của ta:
[1:07:24]nước để ta uống, nước để ta nấu cơm, nước để ta tưới hoa. Nước trên trời rơi xuống mà: Những cơn mưa đầu mùa thường làm em ướt áo. Những cơn mưa đầu mùa thường làm cay mắt nhau. Của Trần Long Ẩn, bài nhạc của Trần Long Ẩn. Ta cũng phải yêu những cái nguồn nước đó như vậy, nên mỗi khi ta mở cái vòi nước để ta rửa mặt là ta phải biết rằng ta biết ơn nước, ta yêu thương cái nước mà ta đang sử dụng, cái nước mà làm cho ta có sự sống, nước làm cho ta có ăn, có uống, nước làm cho ta sạch sẽ. Ta rất biết ơn và muốn trả cái nước sạch đó về với thiên nhiên, với dòng sông, con suối. Trước đây cái nước đó mà nó thoát khỏi cái,
[1:08:11]cái lỗ cống của ta, cái lỗ thoát nước của ta rồi ta quên nó liền, ta không còn nhớ nó đi về đâu, đến đâu nữa, ta quên liền. Chỉ cần qua khỏi cái ta sử dụng thôi, đổ xuống cái dưới cái cái cái cống thoát nước ta rồi ta quên nó liền, ta không nhớ đi về đâu nữa. Nhưng ngày hôm nay, đó là một cái phi đạo đức, đó là điều ác độc. Cũng giống như vậy, giống như người cha mẹ của mình thương yêu con cái của mình, nuôi con lớn lên, dựng vợ gả chồng, xong, đứa con về thăm ba mẹ nói: Ba mẹ ơi, con con nó bệnh mà tháng này con nhiều việc quá nên con hơi kẹt tiền, ba mẹ cho con ít tiền để đi chữa bệnh cho con.
[1:08:56]Người cha mẹ mới nói thế này: Kể từ lúc mà tụi bây đám cưới xong rồi tao hết trách nhiệm, thiếu tiền đi chỗ khác mượn, hết. Mặc dầu nhà còn rất nhiều tiền. Cái người cha mẹ như vậy có phải thương con không? Thương con là thương suốt đời. Có khi đứa con nó cũng cà chớn, chẳng thương mình, nhưng mà làm cha làm mẹ rồi là thương suốt đời. Cũng giống như trong chùa cũng vậy, khi một người sư phụ nuôi dạy người đệ tử của mình tới ngày mình chết thì thôi, chứ còn sống ngày nào đều thương yêu đệ tử mình tha thiết. Từng ngày coi sự tiến bộ tu hành người đệ tử mình đi tới mức nào mức nào, khi cho đi ra làm việc, đi làm thành công hay không thành công.
[1:09:38]Ví dụ sau này đi trụ trì ngôi chùa rồi vẫn để ý coi coi nó trụ trì ngôi chùa nó có dạy chúng phát triển được đạo pháp hay không, vẫn lo cho tới ngày nhắm mắt chết thôi. Mà chết chưa hết, chết nhiều khi còn phải đi theo phù hộ nó nữa, nó chưa hết chuyện. Thì cũng vậy, cái trách nhiệm, cái tình thương yêu của con người là nó bất tận, bất tận vô hạn, đó mới là tình thương yêu, đó mới là đạo đức. Chứ còn cái người nào mà ngang điểm nào đó cắt cái bụp, không còn gì nữa, cái người đó ta phải xét lại cái đạo đức người đó. Cũng vậy, khi ta uống một ly nước, khi ta rửa cái mặt, ta rửa cái tay của ta, ta tắm, nước chui xuống lỗ cống ngang đó cắt cái bụp liền, hết tình yêu với nước.
[1:10:16]Ngang đây là không còn ngó ngàng, nhớ tới nhau nữa. Đó cũng vậy, đó là cái vô trách nhiệm, thiếu kiến thức, thiếu trí tuệ và ác. Nên ngày nay không phải vậy, khi ta xối miếng nước trên người ta tắm, nước nó chảy xuống cái lỗ thoát nước, ta phải đứng nhìn nó trong vài giây để xem nó đi về đâu và thấy cái trách nhiệm ta gửi gắm theo cái dòng nước chảy mà có kết quả, tâm an chưa? Ta đã làm được cái gì để xử lý cái nước đó thải cho nó sạch lại để trả lại với dòng sông, con suối. Nên ta vẫn còn mắc nợ đối với nước, mắc nợ đối với môi trường. Ta chưa xử lý được nước thải trong gia đình của mình, hiện nay chưa có thiết bị đó, nên từng người,
[1:10:55]từng người chúng ta ngồi đây, chúng ta mắc món nợ rất lớn đối với những nguồn nước của thiên nhiên, của trời đất, ta mắc món nợ rất lớn với các dòng sông, các con suối. Thường ở đâu vậy, nơi dòng nước chảy là nơi thấp nhất, cho nên mọi cái nguồn nước sinh hoạt ta đều đổ về nơi thấp nhất hết, đó là đổ về nơi đầm lầy, nơi hồ nước, nơi dòng sông, nơi con suối, vì đó là nơi thấp nhất mà, mà nước phải chảy về nơi nơi thấp nhất. Thì chính về cái nơi thấp nhất đó, nơi có những bụi hoa nó nở, nơi có những con sóc chạy tung tăng, nơi có những con ngựa về đó uống nước, nơi có những con thú hoang đến đó mà uống nước,
[1:11:32]nơi có những cái lời thề ước hẹn thì không ngờ đó là nơi mà ta trút hết những cái dơ bẩn của mình đổ vào đó, buộc những dòng sông, con suối đó phải lãnh lấy cái hậu quả, cái trách nhiệm của sự dơ bẩn của ta. Cho nên vì vậy, phải suy nghĩ lại. Tất cả chúng ta đều mắc nợ dòng sông, con suối và ta hẹn với nhau rằng ta sẽ làm điều gì đó để sửa lại cái sai lầm này. Lác đác nơi này, nơi kia trên thế giới họ đang nghiên cứu về cái hệ thống xử lý nước thải, họ dùng nhiều cho các nhà máy, các xí nghiệp, các đô thị lớn, nhưng mà chưa hết. Chúng ta mong ước ngày nào có cái thiết bị xử lý nước thải tại gia đình, ta sẽ mua về ta lắp đặt liền.
[1:12:14]Chính những người Phật tử mình sẽ là những người đầu tiên mua thiết bị đó để về lắp đặt vào cái cống nước thải của mình, xử lý nước thải gia đình và trả nước sạch lại cho dòng sông, con suối. Hãy chờ ngày đó, hãy ước hẹn với nhau ngày đó, hãy hứa với nhau điều đó nha. Ngày nào đó ta đã già rồi, lưng đã còng, tóc đã bạc, rồi ta sẽ viết bức thư gửi lại cho cái người ngày xưa, một người đồng đội ngày xưa: Nay tôi đã 80 tuổi và lâu quá không gặp tin nhau, tôi không biết anh sức khỏe thế nào. Từ cái ngày xưa mà đứng bên dòng sông thề hẹn với nhau để ra đi chiến đấu vì Tổ quốc vinh quang, ngày nay hai chúng ta đều đã già,
[1:13:00]tôi nhớ cái dòng sông mà ta đã thề trước giờ xuất quân. Ngày hôm nay tôi đã mua được cái thiết bị mà xử lý nước thải gia đình, tôi đã trả lại nước sạch cho cái dòng sông của chúng ta, dòng sông mà ngày xưa chúng ta đã đứng trước giờ chia ly. Nên cái đây là một tin vui đối với cuộc đời của tôi và đối với tình nghĩa của chúng ta, nên tôi gửi anh bức thư này và mong anh đọc được nó xong rồi hãy chết. Như vậy nha, vậy xong rồi.
[1:13:36]Nên dùng nước đừng có có phung phí thì căm thù những người tắm bồn, xả một đống nước xà bông ở trong đó, đổ hết xuống cống, giết không biết bao nhiêu là loài. Nên những ai mà có cái bồn nước tắm trong nhà, hãy nhớ đó là người thầy căm thù.
[1:13:58]Chỉ được tắm vòi, bởi vì tắm vòi hoa sen tốn rất ít nước, 5 lít nước mà thôi,
[1:14:06]và xin xài rất ít xà bông, xin xài rất ít xà bông.
[1:14:13]Thầy nói đùa là thầy căm thù những người tắm bồn, nên nhớ là thầy nói đùa thôi, chứ thầy cũng thương mấy người đó lắm, tại vì tại vì cũng là cũng là con người. Nhưng mà thầy nói hơi mạnh tay như vậy để mọi người giật mình, cho nên gỡ cái bồn đi giùm thầy nha. Về nhà gỡ bồn ra đem trồng cây giùm thầy, nó có cái lỗ thoát nước á, đổ đất vô trồng cây, trồng dây bầu cho nó leo lên trên mái nhà mình, nó che bớt ánh nắng mặt trời mình lại để cho ánh nắng mặt trời không đập thẳng vào nhà nữa. Đó vì đất đã hết, lấy cái bồn tắm ra mà trồng một cái dây bầu, dây mướp cho nó leo lên mái nhà, hoa nó lủng lẳng là đẹp.
[1:14:47]Đêm ánh trăng đi xuyên qua cái kẽ của cái giàn mướp, giàn bầu của ta nó mới chiếu tới ta được. Ta sẽ lúc đó ta sẽ ngồi và làm một bài thơ, làm bài thơ: Ánh mắt mẹ già, vạt khói lúc chiều tà, hoa bay ngát hương, vầng trăng xưa nhớ thương.
[1:15:09]Chùa, cội cây cao, trái tim ta dạt dào, xin con người sẽ biết thương nhau thật nhiều.
[1:15:25]Đó là bài hát Những điều thiêng liêng mà thầy vừa mới viết lần trước, mới vừa viết cách đây mấy ngày. Hôm nào sẽ mời nghe. Bây giờ nói tới cái rác thải.
[1:15:37]Cái nhà nào mà mỗi ngày bỏ cái rác ra cho xe đẩy đi mà càng nhiều thì đó là người hưởng thụ nhiều phải không? Mình hưởng thụ nhiều mình mới có rác nhiều, hưởng thụ nhiều. Và phải hiểu rằng phước mình đã trôi theo cái rác nó đi ra ngoài cái xe hốt rác luôn. Cho nên vì vậy, hãy tiêu dùng thế nào mà rất ít rác đem ra ngoài, rất ít rác, thì ta còn giữ phước lại được. Bây giờ muốn biết cái người nào mà mau tổn phước hay không, xin hãy đi hỏi những chiếc xe hốt rác.
[1:16:12]Cái người nói, "À cái nhà đó đó, mỗi lần mỗi lần hốt cho tôi là ba bốn túi, trả tôi có mấy chục ngàn một tháng mà cho bắt tôi hốt rác quá chừng", thì biết ngay cái nhà đó phước đang đang cuốn trôi và nhà đó sẽ mau nghèo trở lại, bởi vì xài nhiều quá. Còn cái nhà nào thấy cũng khá giả mà xài rác rất ít thì ta phải biết rằng nhà đó sẽ giàu hoài, tại họ hưởng thụ ít, phước họ không có suy giảm, họ sẽ giàu hoài. Nên nhìn cái rác mà ta biết rằng người đó, gia đình đó sẽ đi về đâu. Cái rác rất là quan trọng. Và một điều nữa là cái bao bì nhựa, bao bì nhựa bây giờ là kẻ thù của nhân loại, kẻ thù của nhân loại.
[1:16:56]Vì những chất polymer, những cái phân tử nó quá chặt chẽ, nước không thấm xuyên qua được, không khí không xuyên qua được, nên nó không phân hủy, cả ngàn năm nó không phân hủy và làm hư hết trái đất luôn. Ở dưới đất ta có những sinh vật nó phải sống, những côn trùng, những trùng nhỏ, những trùng lớn, nhưng đụng phải những bao ni lông nó chết, và cái sự sống của bề mặt của trái đất bị mất là chính vì những bao ni lông. Nên trên thế giới, nhiều quốc gia đã bắt đầu cấm sử dụng bao ni lông. Nước ta chưa cấm, nhưng mà mỗi người ta phải ý thức. Từ đây ta đi mua hàng, ta mang theo cái bao cũ của mình để xài, xài đi xài lại nhiều lần.
[1:17:35]Còn trước đây mỗi lần xài về ta quăng vô thùng rác, ta mỗi lần đi mua hàng ta sẽ được cửa hàng cung cấp một cái bao ni lông mới, nhưng mà từ đây ta sẽ mang theo cái bao ni lông cũ mà ta đã xài rất nhiều lần, ta từ chối cái bao ni lông của cửa hàng. Mặc dù bao ni lông của ta cũ, nhưng đó là tình yêu của trái đất. Nên ai mà xách cái bao ni lông mà đi đựng đồ, đi mua đi về hoài á, đó là những người sẽ ghi lên cái bao đó "vì tình yêu với trái đất" giống như ta xài xài xe đạp vậy. Từ chối cái bao ni lông của cửa hàng cũng là góp phần bảo vệ môi trường như vậy. Ừm. Rồi những cái thùng carton. Bây giờ ta sắm đồ điện rất là nhiều,
[1:18:13]cho nên mỗi cái đồ điện đem về đều có cái thùng carton và ta quăng đi đâu? Cũng vào rác. Cho nên ta nên có cái sáng kiến lại là ta sử dụng lại những cái thùng carton đó để làm quan tài. Không, thầy nói thiệt nghiêm chỉnh á. Hồi này không nói đùa nữa nha. Thiệt á, không nói đùa nữa. Cứ mỗi người chết ta phải cưa cái cây để làm cái hòm, 7 tỷ người, 7 tỷ cây, trái đất hết cây. Mà trái đất hết cây thì những người còn sống lại cũng chết luôn, không còn ai chôn ai nữa, vì tất cả đều chết. Nên từ đây ta sẽ tận dụng cái các thùng carton, các thùng bìa carton để ta chế thành những cái quan tài. Nếu ở công nghệ cao thì ta ép lại, bao giờ đợi điều kiện ai đâu,
[1:19:00]thầy kêu gọi năn nỉ gần chết, thì ta sẽ dùng lối thủ công, ta dùng lối thủ công. Như thầy vừa làm xong cái di chúc, tại vì thầy rất là ốm yếu, thầy không biết thầy chết lúc nào, nhưng mà thầy dặn rõ thế này: nếu thầy mà chết thì đệ tử thầy phải làm những đúng cái điều thầy dặn. Thứ nhất, lấy cái loại bạt nào đó bó thầy lại, lấy những cây tre bó lại cho nó đừng có thụng và lấy carton gói lại đem chôn liền, không có làm, tuyệt đối cấm dùng hòm. Nếu đệ tử không vâng lời thầy mà dùng hòm, thầy sẽ hiện hồn về thầy bóp cổ.
[1:19:45]Nhưng mà, bao giờ đi kiện ai đâu, thầy kêu gọi năn nỉ gần chết, yêu với môi trường nên bắt đầu dùng carton để làm cái quan tài cho cha mẹ mình. Nhưng vì thương cha mẹ mình quá, cho nên mới gói quan tài bằng thùng carton rất đẹp. Rất đẹp. Và lúc đó sẽ có cuộc thi là những người tạo, bao giờ đi kiện ai đâu, thầy kêu gọi năn nỉ gần chết, những người đó sẽ được giải. Chúng ta sẽ đừng có nghĩ rằng lấy carton là bó bó bó lại quấn quấn không có đâu. Sẽ có những nghệ thuật xếp những thùng carton thành cái quan tài vừa đẹp vừa an toàn. Vừa đẹp vừa an toàn. Và ai mà là người nằm được trong cái quan tài carton đó, đó là những người đáng kính.
[1:20:26]Những người đáng kính. Vì sao? Vì những người con cháu họ đã cho họ cái phẩm giá đáng kính đó, bởi những người con cháu này rất hiểu về việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường. Nên từ ngày hôm nay chúng ta hãy về viết cái di chúc giống như thầy: "Khi tôi mất
[1:20:54]là những người lo tang sự phải làm cái hòm bằng quan à quan tài bằng thùng carton."
[1:21:02]Sao mọi người dòm lơ thầy trơn vậy kìa trời?
[1:21:10]Thì cái mỗi lần mà thầy đi thăm cái đám ma, cái thầy nhìn thấy cái quan tài bằng một khúc một đống gỗ á, thầy cứ xót trong bụng mà không dám nói. Tại người ta đang chết, nhà người ta khóc bù lu bù loa mà mình đứng đó mình nói về môi trường người ta chửi chết. Cho nên khi một người ngồi thiền cứ đau trong lòng. À nhưng mà bữa nay mới xả ra nè, bữa nay mới xả ra. Cho nên là mong rằng vậy, là ta sẽ có công nghệ chế biến những cái thùng carton thành thành quan tài để đóng góp cho việc bảo vệ rừng. Ừm. Công đức lớn dành cho những người nào mà tham gia vào cái kỹ nghệ chế biến rác thải. Cái rác thải là cái gì?
[1:21:49]Rác thải là một cái loại vật dụng bị bội bạc, bị con người bội bạc. Một giây trước đó người ta còn nâng niu trên tay. Người ta xài xong cái người ta vụt, quăng thùng rác, không muốn nhìn tới nữa và sợ đụng tới người mình. Con người bội bạc. Và rác là cái thứ bị bội bạc nhất. Mới giây phút trước đó người ta còn nâng niu mình: "Trời, có món quà gì cho em đẹp quá!" Nhưng mà vừa xé xé xé ra, rồi vò vò nhét quăng thùng rác liền. Mà hồi nãy cầm trên tay nâng niu: "Hôm nay anh tặng em cành hoa nhân ngày 14 tháng 2." Nâng nâng niu, ổng vừa quay đi cái nó rụng rụng cái gớm quăng thùng rác. Nên rác là cái thứ gì bị bội bạc nhất trên đời.
[1:22:30]Cho nên ta sẽ làm lại, ta không có bội bạc. Vì rác là gì? Rác là người bạn của chúng ta vừa rồi. Rác mới vừa là người bạn của chúng ta. Ta mới vừa nói lời yêu quý, bây giờ đạp vô thùng rác nhìn không thương tiếc, không muốn dòm tới, không muốn đụng tay tới. Nên bây giờ ta phục hồi cái tình bạn đó lại bằng cái phương pháp chế biến rác thải. Nên ai, Phật tử nào có tiền mà giàu thì ai đây là Phật tử giàu giơ tay lên coi?
[1:23:01]Đó, có, cuộc đời nó vậy. Khi mà hỏi ai giàu không ai nói trơn á. Ờ, kỳ lạ. Bây giờ thầy hỏi ai nghèo giơ hết tay lên cho coi nha. Bây giờ thôi, giấu cũng được. Giấu cũng được. Bây giờ nói ai giàu bàn với nhau thiết lập những nhà máy chế biến rác thải cái công suất nhỏ, công suất vừa hoặc công suất lớn tùy theo cái vốn mình có. Mà những người nào mà lập được những nhà máy chế biến rác thải đó, đó là những người có công rất lớn đối với việc bảo vệ môi trường. Nên hãy xem trong cái chánh mạng, tức là những nghề mà chúng ta sống trên đời chúng ta làm trên đời này, thì bây giờ ta hãy ghi thêm một cái ngành
[1:23:39]nghề mà rất đáng yêu, rất đáng kính đó là nghề chế biến rác thải. Cái nghề này rất là có phước, vừa giàu mà vừa có phước. Bên Trung Quốc có một bà đó bả chuyên làm cái nghề này thôi, bả trở thành tỷ phú nhất nhì Trung Quốc. Cho nên ai muốn trở thành tỷ phú nhất nhì Việt Nam, hãy nghiên cứu đầu tư về cái công nghệ chế biến rác thải. Thật vậy, mà thầy không nói đùa đâu. Sắp tới, tương lai sắp tới đó là cái ngành hái ra tiền. Mình vừa giàu mà vừa đóng góp cho lợi ích của môi trường. Rồi khi mà làm được như vậy ta rất là có phước, nhớ vậy, ta rất là có phước, nhớ. Mỗi khi ta xây nhà,
[1:24:21]ta có cái sân, có những cái nhà có cái sân phía trước, rồi ta muốn cái sân ta đẹp, ta mua gạch mua đá về ta lát cho kín, thì phải hiểu rằng ta vừa làm một việc hại với môi trường trái đất. Mặt đất cần tiếp xúc với không khí, cần tiếp xúc với nước mưa. Nhưng ta xây ta che bít hết, và ta nghĩ đó mới là sạch, đó mới là sang. Còn để nước mỗi lần mưa cái nó lầy nó dơ. Nhưng ta đâu biết rằng cái lầy cái dơ đó chính là tình yêu với trái đất, làm cho mặt đất nó sống, tiếp xúc được với không khí, với nước. Những cái vi khuẩn sống ở gần mặt đất nó sinh sôi nảy nở tạo thành cái sự sống cho trái đất này. Còn ta lát che kín hết thì ta đã hủy hoại sự sống. Bây giờ nói:
[1:25:04]"Nhưng bây giờ cái cái cái nhu cầu của tụi con là cần phải xử lý mặt đó cho nó cứng, không thể để đất lầy được" thì cũng được. Nhưng mà lát gạch chừa những kẽ hở để ta trồng cỏ, để nước mưa vẫn xuống được, đừng che hết. Che hết là ta ác với mặt đất. Ta ác với mặt đất thì sau này ta không còn mặt đất để sống nữa, kiếp sau ta sẽ sinh ra ở một cái nơi mà không có đất. Nơi nào không có đất?
[1:25:34]Đó là nơi mà ta đi hổng chân á. Ta sẽ làm cái loài mà đi hổng chân, không đụng đất được nữa. Cũng giống như có một cái người đó tu theo đạo Phật, làm rất nhiều việc phước, sống không lầm lỗi, chết không được lên cõi trời. Ông mới uất quá, ông mới làm một cái đơn khiếu nại kiện lên Tòa án Diêm Vương Tối cao. Sau khi Tòa án Diêm Vương Tối cao thụ lý cái đơn này mới cho truy lục cái hồ sơ, nói cái người này đã làm bao nhiêu việc phước, đi chùa rất đều đặn, làm việc từ thiện rất tốt, không thấy lỗi lầm gì. Nhưng mà tại sao là không cho người này lên cõi trời? Bắt đầu mấy phán quan rồi mới đầu vào máy vi tính,
[1:26:15]computer, trên cõi trời lúc này cũng có vi tính, tốc độ rất là cao, gõ lóc cóc lóc cóc lóc cóc gõ quá chừng, truy riết truy riết ra mới phát hiện ra được một cái nhân quả. Nói: "Dạ, thưa ngài Chánh án Tối cao Diêm Vương, cái người này làm mọi điều tốt, tiêu chuẩn là đủ lên cõi trời. Nhưng mà cái nghiệp của người này phải ở vào cái vùng mà chung quanh là nước dơ nước thối." Nói: "Sao kỳ?" "Nên cõi trời thì không có chỗ cái vùng nước dơ nước thối cho người này ở, nên tụi con không có đưa người này lên cõi trời được, phải tìm cái chỗ mà có nước dơ nước thối, mặc dầu là người này sẽ rất sung sướng ở nơi cái vùng nước dơ nước thối đó." Nói:
[1:26:50]"Sao nghiệp gì kỳ quái vậy?" Nói: "Dạ, cái người này trong lúc sống làm nhiều điều tốt, nhưng chỉ có cái là tắm bằng nước bồn á, tắm bằng bồn tắm, xả xà bông xuống làm cho nó dơ hết sông suối. Cho nên người này sẽ được đầu thai đi vào cất một cái villa thật to ở ngay cái vùng Quận 7, Quận 8, nước đen hết chung quanh. Thì ra mỗi một khi mà buổi chiều xuống, ánh trăng lên, người này sẽ được đứng ra ngoài trên lan can của mình ngắm trăng ngắm trời chiều đẹp và ngửi mùi nước thối." Đó là nhân quả của người đó, như vậy.
[1:27:29]Rồi nếu mà cái người này mà hiểu về môi trường á, xong cái kiếp đó tu lại, đừng có mà phá hoại nguồn nước nữa, thì kiếp sau sẽ được lên cõi trời trở lại, là như vậy. Ừm. Các giống loài cũng đang tuyệt chủng vì con người ăn nhiều quá, ăn các loài giống nhiều quá. Ở biển xúm nhau vơ vét đánh hết tôm hết cá, trên rừng thì đi vơ vét bắt hết, bắn hết những con này con kia. Mà ta biết rằng cái đa dạng sinh học làm cho các muôn loài nó hỗ tương lẫn nhau, cái loài này nương tựa vào loài kia mà sống. Mà nếu có một loài nào bị diệt, mà có kết quả, tâm an, nguy hiểm. Con người cũng vậy, nếu mà tôm cá hết,
[1:28:09]thú rừng hết, con người sống cô đơn rồi cái sẽ cân bằng sinh thái hết, con người cũng sẽ chết sớm luôn. Nhưng có một cái điều lạ là khi các giống loài tuyệt chủng chừng nào thì con người lại phình dân số ra chừng nấy. Hiện nay con người bắt đầu xấp xỉ tới 7 tỷ người. Mới mấy năm trước là 6 tỷ, nay đã xấp xỉ 7 tỷ. Mà một số loài giống khác tiêu bị tiêu diệt, vậy ở đâu ra? Có phải chăng là một số loài thú bị tuyệt chủng đã đầu thai làm làm người? Mà khi làm người thì nó mang theo cái lòng hận thù cái người mà đã giết nó. Bắn cá, bắn cá dưới biển rồi bắn thú trong rừng thì nó để giải quyết cái mối thù đó bằng cách gì? Bằng cách gì? Chiến tranh.
[1:28:50]Nên ta thấy là khi mà cái loài thú đầu thai lên làm người nhiều, cái phước họ vẫn còn thấp, họ sẽ là những người gây chiến. Nên ta thấy nếu cái người nào mà hiếu chiến, thích gây chiến thì ta phải hiểu rằng họ từ loài thú đi lên. Còn cái người nào mà yêu chuộng hòa bình thì đó là những người từ trên trời xuống, hay là con người có hiểu biết, có đạo đức đầu thai trở lại. Nhớ như vậy, nói một câu này không sợ mất lòng, nếu lực lượng nào hiếu chiến, thích gây chiến tranh, thích chém giết, những người đó từ loài thú đầu thai lên làm người làm chật trái đất này và hưởng thụ rất nhiều. Vì trong các loài như vậy ta nhớ loài người là cái
[1:29:31]loài mà khai thác cạn kiệt trái đất để hưởng thụ. Loài người là ác nhất vì hưởng thụ nhiều quá, khai thác tài nguyên trái đất nhiều quá. Mà cứ con người càng đông thì trái đất càng lúc càng bị vắt kiệt cái tài nguyên của mình. Rồi khi mà ta nói là hạn chế khí thải, con người ta sống đơn giản lại thì các nhà kinh tế, chính trị sẽ nói như vậy cái kinh tế sẽ bị giảm sút. Tốt! Nói giá dầu đang lên cao: Tốt! Con người ta bớt xài dầu, bớt thắp điện đi. Kinh tế sẽ giảm: Tốt! Kinh tế là gì? Kinh tế là vật chất, chả là cái gì cả. Kinh tế là gì? Là tiền bạc, là vật chất. Mà cuộc sống con người không phải chỉ là vật chất, là tiền bạc.
[1:30:17]Con người ta cao cả hơn con thú bởi vì ta còn có tinh thần, ta có cái tâm linh. Mà chính cái tâm linh này mới là cái đáng để cho ta, ta theo đuổi. Mà nơi đạo Phật của chúng ta, ta có cả một chân trời, cả một thế giới tâm linh đồ sộ, vĩ đại, cao thượng. Nên không sao, thế giới cứ việc giảm sút kinh tế, con người ta cứ việc sống đơn giản lại, nhưng đạo Phật sẽ cung cấp cho con người ta một cái đạo lý sống tinh thần và tâm linh cực kỳ phong phú, hạnh phúc, an lạc, không sợ, không lo gì hết trơn á. Và trong những cái điều mà đạo Phật có thể đóng góp vào cái đời sống phong phú cái tâm linh của thế giới này chính là thiền định.
[1:31:01]Nên khi một người ngồi thiền mà có kết quả, tâm an lạc, sức kham nhẫn, chịu đựng của họ mạnh lên, họ chịu được nóng hơn, chịu đựng được lạnh hơn và họ không thích hưởng thụ. Cho nên khi một người mà an trú được trong thiền định, tự nhiên đời sống của họ sẽ đơn giản đi. Chính họ là những người cứu trái đất. Vì vậy, cái khẩu hiệu của chúng ta kế tiếp là: Hãy ngồi thiền để cứu trái đất. Hãy ngồi thiền để cứu trái đất. Ta hãy siêng năng tu tập thiền định, đi tìm sự an lạc nội tâm vì cái hạnh phúc trong thiền định nó bù đắp và nó vượt hơn những cái lạc thú của vật chất mà loài người đang nhầm lẫn để theo đuổi.
[1:31:43]Ngày hôm nay ta phải lái loài người đi qua một cái hạnh phúc khác, từ bỏ bớt cái hạnh phúc, thú vui của vật chất. Kinh tế đi xuống, kệ nó. Giá dầu tăng cao, kệ nó. Chứng khoán sụp đổ, kệ nó. Ta có thiền định, ta có Phật pháp, ta có tâm linh, nên ta sẽ rủ nhau ngồi thiền để mở ra một chân trời mới, cái hạnh phúc mới bù đắp lại với lạc thú trần gian và cũng là để cứu lấy trái đất. Cho nên là đệ tử Phật, ta có một bậc Thầy vĩ đại, siêu đẳng về thiền của thế giới này thì ta không dại gì mà không học thiền, không theo Phật tập ngồi thiền để đạt được cái giá trị tâm linh giác ngộ mà Phật đã dạy, đồng thời thiền giúp cho ta sống cuộc đời đơn giản để cứu lấy trái đất này.
[1:32:34]Nên hãy ngồi thiền. Là như vậy. Mỗi người phải là một chiến sĩ bảo vệ sinh thái, nên bản thân mình phải gương mẫu.
[1:32:47]Từ ngày hôm nay, ta hiểu được điều này với nhau rồi, ta sẽ tìm hiểu nhiều hơn những điều mà thầy vừa nói, tìm hiểu nhiều hơn nữa để làm được nhiều hơn nữa. Và chính mình phải gương mẫu trong cái việc bảo vệ sinh thái, ta sẽ đi xe đạp nhiều hơn, đi bộ nhiều hơn, sẽ bớt thò tay vào công tắc điện nhiều hơn. Ta sẽ viết thư, viết bài phản ánh lên nhà nước, lên báo chí những trường hợp nào mà vi phạm về cái môi trường. Ta... nhà máy nào mà xả nước thải vào cống, ta phải tố cáo liền. Còn ai mà phá rừng, phá đất, lấp hồ, xả nước bẩn, xả khói, dấy bụi bẩn, ta làm đơn tố cáo liền. Và nhớ khi những tờ đơn tố cáo đó là ta làm phước.
[1:33:31]Chứ nói sợ tố người khác mình ác, không có. Không tố mới là ác. Những người nào mà phá hoại môi trường, ta phải mạnh dạn khiếu tố và nhớ tố đó là ta làm công đức. Ta xây dựng cái đời sống đạo đức cho ta và mọi người chung quanh ta, vì khi con người có đạo đức, tự nhiên họ đến gần với một cuộc sống sống đơn giản và dễ tìm được cái hạnh phúc tâm linh. Và ta chấp nhận một thế giới chậm, một cuộc sống chậm. A slow world, a slow life, cuộc sống chậm. Cuộc sống chậm là gì? Là ta làm được việc chậm hơn, ta di chuyển chậm hơn, nhưng ta an lạc hơn, ta hạnh phúc hơn. Nhớ như vậy. Còn ta làm nhanh quá, có xe, có cộ rồi xử lý vi tính lẹ làng quá,
[1:34:26]công việc càng lúc càng dồn dập, ta bày chuyện ra càng lúc càng nhiều, đời sống ta căng thẳng, gay gắt lên, ta đánh mất hạnh phúc mà ta không hay. Ta đâu có ngờ rằng là đôi khi ta cần phải nhanh chóng, phải căng thẳng, phải khẩn trương, nhưng trong hầu hết trường hợp, ta hãy thanh thản mà sống, hãy thong thả mà sống vì hạnh phúc của chính ta, của gia đình ta và cũng vì bảo vệ môi trường trái đất này, nên hãy cùng nhau sống chậm bớt lại. Dù cuộc sống chậm lại sẽ làm cho ta bớt thu nhập, bớt cái tăng trưởng kinh tế nhưng hạnh phúc hơn. Hạnh phúc và giàu là hai cái khác nhau. Ta cần hạnh phúc chứ không cần giàu.
[1:35:06]Hạnh phúc không cần giàu. Nên thời gian không còn nhiều, thời gian không còn nhiều, trái đất đã đứng trước bờ vực của sự nguy hiểm về môi trường, cho nên chúng ta không còn được thờ ơ nữa. Từ ngày hôm nay, mỗi người chúng ta phải góp phần bảo vệ môi trường, truyền bá kêu gọi mọi người cùng bảo vệ môi trường. Đem cái tờ giấy này ra đưa cho mọi người và cùng nói chuyện với mọi người về bảo vệ môi trường. Và hát bài hát này cho mọi người nghe bằng tiếng Anh, kể cả tiếng Việt. Mà nếu hát tiếng Anh họ nghe không hiểu thì là trình độ của chúng ta đã đạt đến mức độ quá cao nha, không sao.
[1:35:48]Thôi thì hôm nay chúng ta nghỉ một kỳ Pháp Cú để nói về bài này, bởi vì cái tình hình thế giới đã rất là căng thẳng, chúng ta không được quyền không biết nữa. Và xin chúc cho quý thầy, quý cô, quý Phật tử
[1:36:04]trong những thời gian sắp tới được nhiều an lạc, hạnh phúc, may mắn, tăng trưởng được trí tuệ, công đức trong sự tu hành và ai cũng sẽ là một chiến sĩ xuất sắc trong việc bảo vệ môi trường sống của trái đất này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:36:25]Chung nhau một trái đất yêu thương, mênh
[1:36:52]mông ngày nắng ấm đêm
[1:37:04]sương, yên bình hạnh phúc luôn mơ ước, thương nhau gìn giữ tháng ngày qua.
[1:37:48]Rừng đẹp như mơ, suối reo thành nghìn câu thơ, từng trận mưa rơi nuôi con người lòng phơi phới. Rồi mặt trời lên, nắng bên hiên nghe câu thề, làm cành hoa lay, gió bay cùng ngàn sắc mây. Rừng hôm nay xác xơ cháy khô, bầy chim muông biết bay đến đâu? Nhiều con sông đã trơ đáy sâu vì nhân gian nóng hơn đã lâu. Hà ha há
[1:38:43]ha hà ha... Nghìn người dân đói cơm thiếu ăn thì ngày mai biết ai khóc than?
[1:38:56]Cuồn cuộn đây bóng ma chiến tranh, đau lòng ai biết kêu địa cầu? Đau lòng ai biết kêu địa cầu? Biết thương nhau, nguyện lòng chung nhau,
[1:39:14]làm đẹp, làm đẹp mai sau,
[1:39:21]như cỏ cây sống vui nhẹ nhàng
[1:39:25]để rừng reo tươi xanh. Từng người hãy gắng che
[1:39:38]để cho cây vươn mình cao vút chiều về,
[1:39:44]trên xóm làng
[1:39:51]bình yên vui, một trái đất ấm êm tình người.