Lời giảng: Hướng Dẫn Thanh Thiếu Niên Phật Tử

[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng toạ giảng sư, kính thưa toàn thể tăng sinh và đạo tràng Phật tử. Sáng hôm nay thật là một ngày rất hoan hỷ cho đạo tràng chúng ta, đã lâu lắm rồi, bốn năm qua từ khi khóa ba Trường Trung cấp Phật học Long An tốt nghiệp đến hôm nay năm thứ tư, khóa bốn Trường Trung cấp Phật học Long An, Trường Trung cấp Phật học Long An rất vinh dự được sự hoan hỷ nhận lời mời của Thượng toạ giảng sư trở về đây để truyền trao những kinh nghiệm hoằng pháp rất quý báu mà Thượng toạ đã có nhiều rất thành tựu lớn lao cho hàng tăng ni sinh trẻ. Thượng toạ là vị giáo thọ gắn bó với trường hôm nay là 12

[0:59]năm à trong ba khóa đào tạo của Phật giáo tại tỉnh nhà. Và những tiết dạy, những nội dung truyền trao của Thượng toạ đã đi vào trong lòng của tăng ni sinh, đã tạo nên một cái hướng à hoằng pháp mới trong thời đại mới. Và trong thời gian qua, nhà trường cũng đã nhận thấy những kiến thức truyền trao, những kinh nghiệm của Thượng toạ đã đem đến cho tăng ni sinh của Trường Trung cấp Phật học Long An à một sự phát triển và một sự năng động mới à để hoà nhập vào tinh thần hoằng pháp chung của Giáo hội, cũng như là xây dựng chương trình hoằng pháp tại tỉnh nhà. Thượng toạ quý kính mà Ban Giám hiệu trân trọng

[1:43]giới thiệu, đó chính là à Thượng toạ Thượng Chơn Hạ Quang, giảng sư Ban Hoằng pháp Trung ương, trụ trì chùa Phật Quang, Bà Rịa - Vũng Tàu, là giáo thọ Trường Trung cấp Phật học Long An. Quý vị nhiệt liệt cho một tràng pháo tay để cung nghinh Thượng toạ. Và năm thứ tư hôm nay à Thượng toạ được Ban Giám hiệu thỉnh giảng chuyên đề hoằng pháp, và cụ thể với chuyên đề là: Hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử. Thanh thiếu niên Phật tử là thế hệ kế thừa Phật giáo trong tương lai, bởi từ thanh thiếu niên Phật tử sẽ có những vị phát tâm xuất gia bước vào hàng ngũ à trưởng tử của Như Lai, và chính là Phật tử, những người hộ trì

[2:33]để cho hàng xuất gia được mở rộng thêm những người à truyền bá chánh pháp vào trong cộng đồng của dân tộc Việt Nam. Chính vì vậy, đây là một tiêu đề à trọng yếu để dành cho các tăng ni sinh chuẩn bị tốt nghiệp năm thứ tư Trường Trung cấp Phật học Long An. À Thượng toạ cũng đã rất tâm đắc và đồng cảm với Ban Giám hiệu, cho nên hôm nay Thượng toạ đã hiện diện tại chùa Thiên Khánh, cơ sở một Trường Trung cấp Phật học Long An. Chúng con được thành kính à giới thiệu Thượng toạ với toàn thể đạo tràng. Kính bạch Thượng toạ, hiện diện trong đạo tràng là 35 tăng sinh đang học năm thứ tư khóa bốn Trường Trung cấp Phật học Long An,

[3:14]và à cũng khoảng 150 Phật tử các đạo tràng trong tỉnh Long An à rất là mến mộ và à kính ngưỡng với những lời à thuyết pháp của Thượng toạ. Có những vị đã gặp Thượng toạ rất nhiều, có những vị đã đến chùa Phật Quang, và có những vị đã tham dự các đạo tràng Thượng toạ thuyết pháp. Tuy nhiên, cũng có những vị đã nghe những lời thuyết pháp của Thượng toạ lâu rồi hôm nay mới được diện kiến, à cũng rất à mong mỏi à được diện kiến và được lắng nghe lời thuyết pháp của Thượng toạ. Và giờ đây, đạo tràng của chúng con đã được trang nghiêm thanh tịnh. Toàn thể hội chúng à lắng lòng thanh tịnh để lắng nghe những

[3:55]lời pháp từ của Thượng toạ chia sẻ và ban bố cho chúng ta. Chúng con cung thỉnh Thượng toạ và toàn thể đạo tràng niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô

[4:08]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[4:23]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[4:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[4:56]Cung thỉnh Thượng toạ và mời toàn thể đạo tràng đồng an toạ. Cái hội trường này là dành cho người xuất gia. Vì vậy ai vào hội trường này ngồi thì không có được để tóc nữa. Mà nếu bây giờ không cạo thì lúc nào đó cũng phải cạo. Đây là cái nhân quả đó, nhân quả, liệu đó nha, nói trước. Năm nay cái niên khóa này là niên khóa cuối của khóa này thì tôi xin phép Ban Giám hiệu để phụ trách một cái môn học là kỹ năng hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử. Do cái nhu cầu của thời đại, cho nên các chùa ta phải quan tâm đến cái việc mà giáo dục hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử. Thì cái giáo dục này chúng ta không có nói về bên phía

[5:43]gia đình Phật tử, tại họ có cái hướng đi riêng. Còn ở đây ta nói là cái công việc của chùa phải quản lý mà phải giáo dục thanh thiếu niên Phật tử. Nhất là nếu mà ta không đào tạo được cái lớp kế thừa cho đạo Phật thì sau này đạo Phật sẽ suy tàn, tức là cái lớp người cũ đi hết rồi, không có lớp người mới thay thế. Vì vậy là phải chăm lo giáo dục thanh thiếu niên Phật tử. Tuy nhiên cái việc mà cái kỹ năng này nó nằm trong cái kỹ năng hoằng pháp, kỹ năng làm việc. Và trong cái phần mà hoằng pháp thì mấy khóa trước tôi có dạy rồi, tôi có dạy về phương pháp diễn giảng, cách để đứng lên bục giảng giảng một bài thuyết trình.

[6:20]Mấy môn đó có dạy hết cho nên năm nay tôi không, kì này tôi không có dạy lại. Hôm trước thì dạy nhiều môn lắm, cái môn hoằng pháp thì tôi không dạy lại. Và cái phần mà hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử nó là một cái nhánh thôi, một cái chi tiết nhỏ của cái phần hoằng pháp hoặc là phần hộ pháp. Tuy nó là một nhánh nhỏ nhưng nó đòi hỏi là cái triển khai vấn đề cụ thể. Thấy sau này các cô mà về à chùa của mình quản lý, hoạt động thì phải làm sao thu hút được một cái số đông thanh thiếu niên tới chùa để cho mình dạy dỗ, giáo hoá. Thì trong số 100 người hay 1.000 người trẻ mà mình dạy dỗ được thì có thể được vài người xuất gia,

[7:02]còn số còn lại họ sẽ trở thành những người Phật tử tốt để ủng hộ cho đạo pháp. Đó và như vậy Phật pháp sẽ được trường tồn, còn nếu ta không có lớp người kế thừa thì đạo Phật sẽ sẽ suy vong. Hồi những cái khóa trước á thì tôi đều bắt phải làm bài tập hết, phải viết rất là nhiều, bởi vì người viết nhiều rồi sau này mới giảng được giỏi. Mình không có viết nhiều thì giảng không ra, thấy vậy đó. Ít nhất phải làm đầy bốn trang giấy, dưới bốn trang giấy là zero điểm, nhớ như vậy. Còn hồi những khóa trước có những thầy làm tới 20 trang, những ông thầy đó sau khi lên học viện đều là những học tăng giỏi rồi đi học các nơi hết, phải viết rất nhiều như vậy.

[7:41]Cái bài đầu tiên này là cái bài hơi có tính lý thuyết cho nên quý thầy chưa có gì phải vất vả, chỉ có là viết bài thu hoạch thôi. Còn những bài về sau dần dần dần dần rồi là những bài có tính hành động, vừa hành động vừa lý thuyết. Tuy nhiên trước khi mà đi vào làm cái công việc này, cái là hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử này, thì chúng ta học cái bài đầu tiên căn bản là bốn việc lớn của người đệ tử Phật, để ta nắm lại khái quát lại hết cái tiến trình tu học của một con người đệ tử Phật, rồi sau đó những bài sau ta mới bước qua cái nhánh là chuyên đề về kỹ năng hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử.

[8:13]Bài số một này có tính căn bản tổng quát, là người đệ tử Phật dù xuất gia hay tại gia đều có bốn cái việc lớn. Thứ nhất là học giáo lý để có được chánh kiến. Thứ hai là, thứ hai là gì? Thực hành tu tập những điều mình đã học được. Thứ ba là gì? Thứ ba là chia sẻ cái giáo lý đó cho mọi người, tức là gọi là ta phải Phật hoá cái cộng đồng của mình, hay mình dùng cái chữ hơi lớn lớn chút là hoằng hoá độ sinh, còn mình nếu nói mà khiêm tốn chút là mình góp phần Phật hoá cái cộng đồng của mình, làm cho mọi người cùng biết đạo. Người chưa biết thì phải biết đến Phật pháp, người đã biết rồi thì biết nhiều

[8:52]hơn nữa, và người đã biết nhiều rồi thì phải bắt tay thực hành tu tập. Việc lớn thứ tư là việc hộ trì chánh pháp. Cái chữ hộ pháp nó không có nghĩa là chỉ là bảo vệ Phật pháp, mà nó là tổ chức Phật giáo lại thành lực lượng, thành đoàn thể để nương tựa lẫn nhau mà tu tập. Đó là vừa là công tác của Giáo hội cũng là công tác hộ pháp, rồi những tổ chức các đạo tràng, các Bát quan trai, các lớp, các trường, vân vân đều là công tác tổ chức, nhưng mà ta gọi chung là hộ trì chánh pháp. Tôi nhắc lại bốn điều, bốn việc lớn của người đệ tử Phật. Thứ nhất là phải học giáo lý, học cho chính xác. Thứ hai là thực hành tu tập.

[9:30]Thứ ba là Phật hoá cộng đồng, tức là đem cái giáo lý mình đã học và đã tu được chia sẻ cho người khác cùng biết. Và thứ tư là tổ chức Phật giáo, tức là hộ pháp đó, công tác hộ pháp. Cho nên phải hoàn chỉnh bốn cái việc lớn này mà tôi hay nói là bốn cái chữ H, bốn chữ hờ: học, hành, hoằng, hộ, bốn cái chữ H. Vì vậy một cái người đệ tử Phật dù là xuất gia hay tại gia đều phải ý thức rõ bốn cái việc lớn của mình. Kinh sách trong đạo Phật thì thiên kinh vạn quyển, một cái đại tạng của Nguyên thuỷ thì nếu mà ta có thể đọc được Hoặc là tiếng Pāḷi hoặc là chuyển ngữ qua tiếng Việt rồi, thì ta nghiên cứu chừng hai năm.

[10:14]Nhưng mà còn nguyên một cái đại tạng của chữ Nho, Phật giáo Việt Nam ta rất là gắn bó, là chứa đầy cả cái nhà đấy, để một cái kệ chứa đầy, rồi đại tạng, rồi tục tạng, rồi bao nhiêu ngữ lục, rồi đầy tràn ngập, rồi sau này bao nhiêu cái sách vở mà những luận sư và những tác giả viết bổ sung vào cái kho tàng kiến thức Phật pháp mênh mông vô tận. Một người nào đó dành cả một đời của mình, thật sự là học không hết. Mà nếu mà để dành cả đời mà để chỉ để học không, thì chúng ta không có thời gian để tu và làm những việc khác nữa. Rồi cái công đức ta cũng giảm sút, mình chỉ là con mọt sách. Nên vì vậy, là ta phải có cái quan điểm về việc học giáo lý sao cho nó hiệu quả.

[10:57]Trong khi cái thời gian mà ta trải qua trong trường Phật học hay trong học viện chỉ vài năm, 4 năm hoặc 8 năm, thậm chí là 12 năm cũng chưa có thấm tháp gì. Và có khi những cái bài kinh ta đã học ở sơ cấp, trung cấp rồi, lên học viện học lại. Mà lên học viện học lại cũng chưa chắc là đào sâu hơn cái phần mà ta đã học ở trung cấp. Như vậy, ta đi học là học cái gì? Phải nhớ là mình không bao giờ trong 4 năm học hết được. Ví dụ bây giờ nữa lên học viện thì ta sẽ bắt gặp những cái môn mình đã học ở trung cấp và sơ cấp rồi, trên đó tự nhiên dạy lại. Và có những trường hợp cái môn mà trên đó học lại còn dở hơn dưới này trung cấp học nữa. Tùy, có khi lại phát triển hơn,

[11:35]nhưng có khi cũng không bằng trung cấp, nên đừng coi thường trung cấp. Ví dụ như nói bộ kinh Pháp Hoa mà ta hay tụng ở các chùa thôi, cái nghĩa lý kinh của Pháp Hoa mơ mơ hồ hồ, nó nhiều nghĩa trong đó ẩn giấu tùm lum trong từng câu, từng chữ. Mà từ xưa tới giờ, mỗi ông giảng sư giảng mỗi khác nhau. Nổi cái kinh Pháp Hoa đó thôi, mà để ta có thể hiểu được cái thật nghĩa của nó là không biết bao nhiêu năm, bao nhiêu tháng. Rồi tự mình tụng, rồi tự mình nghiền ngẫm, rồi mình tham khảo bao nhiêu những vị giảng sư đời xưa, từ ngài Thiên Thai Trí Khải tới ngài Thái Hư cận đại, rồi những cái giảng sư của Tịnh độ tông, những giảng sư của Thiền tông,

[12:17]vân vân, mình sẽ thấy mỗi vị khai triển một cái nghĩa lý khác nhau. Như vậy kinh Pháp Hoa thật sự nói gì? Một đời mình nghiên cứu cũng chưa chắc biết hết. Đó là chỉ nói kinh Pháp Hoa, còn nói tới kinh Hoa Nghiêm. Ngay cái bộ kinh Hoa Nghiêm mà nếu chúng ta ngồi đọc cái bộ kinh Hoa Nghiêm mà tâm mình không thanh tịnh, thì đọc nửa chừng phát điên, chạy ra ngoài đường la. Tại vì những cái khái niệm ở trong cái bộ kinh Hoa Nghiêm nó đánh vỡ những cái giới hạn của tâm thức của ta. Mà khi nó đánh vỡ cái đó, nếu mà tâm thức ta không chịu nổi, ta phát cuồng liền. Còn nếu tâm ta thanh tịnh, để cho những lời kinh nó mở cái

[12:55]tâm mình ra, thì ta bước vào một thế giới khác nhé. Mà trong cái thế giới đó, có khi nếu ta không có thật sự tu hành, ta rơi vào ảo tưởng liền. Không phải dễ, nên vì vậy ta hiểu một điều thế này: Nếu để dành chỉ để học, thì một đời của ta học chưa hết những điều trong Phật pháp. Và như vậy, trong mấy năm mà ta ở học viện, ở trường Phật học ta học, thì ta phải học làm sao cho hết kiến thức Phật pháp? Có học được không? Học hết được không? Nếu không học được thì ta phải học cách nào? Ta phải có cái cách học khôn ngoan, chứ không có học mà cứ như là như tằm ăn dâu, à học lần lần lần lần cho hết. Không bao giờ có cái chuyện học lần lần cho hết nổi Phật pháp.

[13:38]Vậy phải học làm sao? Ai lớp trưởng đâu? Ai lớp trưởng đứng lên. Có lớp trưởng không ạ? Lớp trưởng gương mẫu đã đi vắng, rồi lớp phó. À, thầy lớp phó hả? Đứng đó đi, chưa cho ngồi. Lớp phó, giờ đâu thầy nói cái quan điểm coi. Nếu ta biết rằng trong những năm ở trường Phật học, kể cả gọi là học viện luôn, ta không thể học hết được kinh điển của Phật pháp, thì bây giờ ta phải học cách nào? - Mô A Di Đà Phật. Con kính bạch thầy cùng toàn thể đại chúng trong đạo tràng. Theo suy nghĩ của con thì cái cách học Phật pháp thì như đã biết là Phật pháp là một biển rất là mênh mông. Giáo pháp của Đức Phật vô cùng vô tận,

[14:25]cho nên cái mình cần phải nắm rõ cái chìa khóa để mà học học Phật như thế nào cho nó vững chắc. Có thể mình suy chung các giáo lý của Đức Phật dạy cho chúng ta về từ cái giáo lý cơ bản là Tứ Diệu Đế. Mình cứ căn cứ vào đó thì các lời của Phật dạy đều nói về khổ,

[14:52]khổ và con đường đưa đến diệt khổ. Thì nói chung là Khổ, Tập, Diệt, Đạo, đó là cái giáo lý cơ bản mà mình nắm vững để mà mình nghiên cứu những cái kinh điển khác. Thì mục đích của người học Phật là biết được cái phương pháp để thoát ly khổ đau, sinh tử. - Thoát ly khổ đau? Hay! Ý này hơi đặc biệt, ý này hơi đặc biệt. - Mô Phật, thoát ly khỏi cái khổ đau sinh tử. - Thoát ly khỏi à, thoát ly khỏi cái khổ đau. - Dạ. Khổ đau sinh tử luân hồi để mà mình đạt đến cái quả vị cao nhất là A-la-hán, thì những người xuất gia cũng như là người tại gia... - Thôi nói cách học giùm thôi, chứ thầy giảng nguyên bài nữa,

[15:36]đi qua thêm một bài nữa mở một giáo trình mới mệt lắm. Rồi thôi cảm ơn thầy. Cái chú phía sau kìa, ngồi phía sau, mắt kiếng á, rồi rồi, đứng lên nói coi. Cách học thế nào khi ta biết rằng trong những năm ở học viện ta không thể học hết được Phật pháp? Vậy cái quan điểm học tập như thế nào? - Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch thầy Sư và cùng đại chúng, quý nam nữ Phật tử. Trong thời gian học ở học viện, thì kinh kệ thì thiên kinh vạn quyển thì khó mà ngẫm nghĩ, nhưng mà mình phải tìm cách nào để mình suy nghĩ cốt yếu của lời chư Phật, rút gọn những cái câu chính là trên cái đường sinh tử luân hồi trong cái đạo Phật của mình là vô thường và vô ngã.

[16:22]Con suy nghĩ là cách đó là... - Thôi cảm ơn thầy. Tạm được, cũng tạm được. Thôi thôi hai thầy trả lời cũng khá gần gần cái ý, cũng tốt, không có gì, cho tràng pháo tay đi. Cứ để đó đi, lát còn hỏi tùm lum mà, rồi bắt trả lời hoài. Vì vậy, là nhớ là ta chỉ học những điều chính yếu, như ông thầy lớp phó nói ha, học cái chìa khóa. Hiểu vậy là đúng đó. Tức là ta chỉ học những điều chính yếu, rồi trên những điều chính yếu đó để ta có thể tự mình đọc kinh mà tự hiểu và tự nghiên cứu suốt đời còn lại. Nhớ như vậy. Cái vấn đề học Phật là vấn đề của việc suốt đời, song song với việc tu tập và những việc khác.

[17:04]Nên cái quan trọng là trong buổi đầu ở trong ngồi ghế trong trường Phật học, ta được những vị giáo thọ tốt dẫn dắt mình. Tôi vừa dùng cái chữ giáo thọ tốt, tại vì không phải giáo thọ nào cũng có thể nắm hết cái yếu nghĩa của Phật pháp. Mà tội nhất là những trường Phật học ở những miền xa á, ở những tỉnh xa, nhiều khi rất là thiếu giáo thọ. Rồi cứ mời các vị giảng sư ở thành phố về, mà các vị ở thành phố họ cũng bận quá. Khi thì có, khi thì không, thì trong một tuần đâu có học được đầy đủ. Cứ lâu lâu lên lớp học được một buổi, rồi cũng cố gắng 4 năm là tốt nghiệp ra trường, nhưng mà sự thực chất lượng đào tạo thì rất là kém,

[17:42]rất là tội nghiệp những cái vị tăng ni sinh ở các vùng xa. Những cái vai trò giáo thọ như vậy. Nên vì vậy, cái việc dạy ở trường Phật học cũng chỉ là dạy những điểm chính yếu và việc học là ta học những điều chính yếu mà mà thôi. Một cái điều nữa là học phải đi đôi với hành, vì nếu ta không có thực hành, ta không hiểu. Đạo Phật là vậy, đạo Phật mà nếu không có thực hành là không hiểu. Không hiểu rồi mình sống cuộc đời sống nó cứ tầm thường, sau này mình lỡ mình bước ra mình dạy cho người ta thì có một cái thứ nhất là dạy sai, thứ hai là dạy nghe buồn ngủ, vì mình không có cái sức sống từ cái sự thực hành.

[18:23]Cho nên vì vậy, cái việc mà thực hành trong đạo Phật rất là quan trọng. Có những người học nhiều và cảm thấy hài lòng với cái học, nhưng mà những người đó khi đi ra nói lại lại không thuyết phục người ta, bởi vì mình thiếu cái sức mạnh của sự thực hành. Cái sự thực hành thầm thầm lặng lặng trong đạo Phật, nhưng mà tạo cho ta cái sức thuyết phục rất mạnh đối với quần chúng. Còn nếu mà ta không có cái hành, thì mình nói văn vẻ gì á người ta vẫn thấy giả giả làm sao á, vẫn thấy nó yếu yếu giả giả, môi mép, hình thức. Cho nên vì vậy là rất cần cái sự thực hành. Thực hành để sau này ta dạy chúng sinh, thực hành để ta hiểu sâu cái mình đã học.

[19:06]Ví dụ như nói về cái sân thôi, cái nổi nóng thôi. Cái người tu trong đạo Phật là ta phải diệt trừ cái sân, nhưng cái sân nó có mấy loại? Và mình đã diệt trừ được những phần nào trong cái sân trong lòng mình chưa? Thì khi cái người nào mà trải qua rồi họ mới thấy thực sự cái sân, cái gọi là nóng nó có nhiều cái dạng, nhiều loại, chứ nó không phải là chỉ sân chỉ là nổi nóng. Ai biết sân có mấy loại? Trưởng lớp đứng lên trả lời thầy sân có mấy loại theo như con kinh nghiệm trong cuộc đời mình. Nếu con nói rõ thì thầy biết con có tu, có quan sát, còn ậm a ậm ờ là biết là giả bộ. A Di Đà... Dạ bạch kính thầy là theo con nghĩ sân có nhiều loại nhưng mà

[19:48]những cái mà mình dễ nhận thấy nhất là có thể là thân sân và khẩu sân và ý sân. Thầy nói cái tâm sân kìa thầy, tâm sân có những loại nào, con đừng nói theo lý thuyết, con nói tâm con con thấy sao nói ra lại. Thầy, một là con chưa bao giờ nổi sân, hai là không bao giờ con phân tích được cái sân của mình nha, lớp phó. Nam Mô A Di Đà Phật, kính bạch trên thầy, nói tâm sân của con thì cái sân của con là khi mà ai làm một việc gì đó mình không vừa ý thứ nhất, thứ hai nữa là nhiều khi đụng một việc gì đó mà làm cảm thấy bực bội thì nhiều khi con nổi nóng luôn. Thôi được. Với lại nhiều nhiều khi ngồi phải chờ đợi hay cái gì á thì dễ nổi sân nóng luôn.

[20:41]Có ai trả lời thêm bổ sung thêm không? Có ai, ai giơ tay bổ sung lên đi con. Tụi con giơ tay bổ sung thì con dễ thêm được điểm á. Nói thật, thầy nói thật cái cách học của thầy là vậy, tụi con trả lời hay cái thầy cộng điểm vào trong bài làm. Một điểm trong bài làm lớn lắm á không có nhỏ đâu. Thầy cảm ơn, con ngồi xuống. Ai giơ tay rồi con? Đưa micro qua. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch trên thầy. Đối với con cái tâm sân đó thì có một loại là con thường bộc phát và một cái là không bộc phát. Có khi thì như một cái bộc phát là khi người ta làm mình bực bội là mình quất lại liền, còn một cái mà không bộc phát thì nó ngấm ngầm.

[21:14]Nhưng mà cái cái bộc phát á thì nó nói xong thì tự nhiên thấy người nó nhẹ, nhưng mà cái mà không nói được mà ngấm ngầm trong lòng á thì cảm thấy rất là khó chịu bực bội. Con cao thước mấy hả? Dạ con cao 1,48 m. 1,48 m hả? Dạ. Rồi cảm ơn con. Mô Phật. Có ai bổ sung thêm không? Cái câu này cũng hay đây nè, câu trả lời hay đấy. Con cũng giấu vậy thầy. Có ai bổ sung thêm không? Để thầy coi tụi con có thực hành tu tập hay không á. Bên đây, đưa micro qua. A Di Đà Phật, kính bạch trên thầy, thì theo con cái kinh nghiệm của con thì con thấy là cái sân thì có cái sân thô và sân vi. Sân thô và sân tế hả?

[21:49]Cái sân thô thì khi mà ai làm việc gì mình trái lòng nghịch ý á thì mình có thể thể hiện ra bên ngoài liền, mình thể hiện cái tâm sân mình có thể mình gây lại, còn cái vi tế ấp ủ ở trong lòng. Giống bên đây, giống bên này, cũng cùng ý nhưng mà con dùng cái từ khác. Thôi cũng được, cũng là một cách diễn tả. Thôi được rồi, thôi thầy cảm ơn. Thầy hỏi một chút là tụi con biết tụi con có thực hành hay không. Để thầy hỏi tụi con cái này nữa nè: cái kỷ niệm đầu tiên của tụi con khi mà tụi con bắt đầu thực hành tu tập là lúc nào? Ai kể thầy nghe thử. Cái câu câu hỏi này rất là rộng nên rất là dễ trả lời.

[22:23]Con muốn đưa ai con cứ đưa lại, con nhấp nhấp vậy thầy không biết đường con phải trơ lên. Con cứ hiểu. Rồi con. Dạ Mô Phật, bạch thầy, kỷ niệm đầu tiên mà con tu tập á con nhớ hoài không quên là khi mà con đang còn ở chùa Đà Lạt á thì lúc đó con mới mười mấy tuổi, thì có một cái cô Diệu Thảo ở bên Mỹ đi về tập thiền cho con, tập thiền cho cả chùa. Thì lúc đó con rất là ham thiền, con rất là thích ngồi thiền, thì khi mà cổ cổ dạy xong rồi thì khi con trở lại con tự tham thiền á, thì tự nhiên con lại cứ thấy những cái cảnh tượng rất là đẹp nó đập vào trong cái đầu của mình mà những cái cảnh đó thì con chưa bao giờ mà thấy được.

[23:01]Thôi được, thôi được rồi, được rồi. Thầy chỉ nói vậy thôi, tức là cũng là một kỷ niệm làm cho cảm giác mình đã hiểu: đây là lần đầu tiên trong đời mình biết tu. Nó vậy. Còn con gì cứ nhá nhá ngón tay hoài thì đứng lên nói đại đi chứ. Mô Phật, kính bạch kính thầy, lần đầu tiên con bắt đầu tập tu tập đó là kỷ niệm cái sân của con đầu tiên. Cái sân hả, à hay! Đó rồi kỷ niệm sao? Dạ, đó là một buổi lúc đó con là Phật tử thì la dọn trên chánh điện á bị quên đem chổi, bị mấy chị giận mấy chị la, cái con chạy xuống con lấy thì lúc chạy lên á thì mấy chị lại la tiếp, cho nên con tức, con mách sư phụ. Con con mách sư phụ con nói:

[23:44]"Sư phụ, mấy chị làm con tức quá trời luôn!" Cái sư phụ nói: "Con ở đâu sao con tức?" "Sư phụ, con tức, tức lắm sư phụ. Mấy chị sai con một lần thôi chứ sai gì sai hai ba lần luôn." Cái sư phụ nói: "Con chỉ cho sư phụ biết con đang ở đâu?" "Con đây nè sư phụ!" Con chỉ thẳng vào chính bản thân mình. Sư phụ nói: "Con chỉ cái mình con làm gì dạ?" "Con đây nè sư phụ!" "Con chỉ cái đầu con làm chi vậy?" "Con! Con chỉ không ra con thì con sao làm việc? Con!" Lúc đó con rất là khó chịu và con giận luôn sư phụ.

[24:23]Bó tay con!

[24:28]Con có một người sư phụ rất là trí tuệ, mà con hơi bị... Thôi thầy nói con mếch lòng con kỳ lắm, để con sân với thầy nữa mất công. Nhưng mà đến một thời gian sau á thì mỗi khi con ngồi thiền con đều quán tưởng đến cái buổi sân của mình và từ đó con rút ra kinh nghiệm là mỗi khi con sân lên con đi tìm con thì con thấy con không còn sân nữa. Ừ, tốt lắm, câu trả lời này hay dễ thương đó con. Vỗ tay. Quý thầy nhớ lại cái kỷ niệm trong đời mình để bắt đầu cái sự tu tập là từ lúc nào? Thầy này, ngồi bàn thứ ba đầu bàn, đưa cái micro qua giùm. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy và toàn thể đại chúng.

[25:12]Việc thực hành đầu tiên của con là khi bước vào chùa là thứ nhất là lạy Phật và tụng kinh. Và thứ hai đó là sau khi tụng kinh và được quý thầy hướng dẫn cách học giáo lý và nghe quý thầy giảng giáo lý và mình thực hành... Thôi được rồi, được rồi. Đưa lên bàn trước á, giữa bàn thứ hai kìa. Cái kỷ niệm mà thực hành giáo lý là như thế nào? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa giảng sư, kính thưa cùng quý đệ, thưa cùng quý vị Phật tử. Thì cái điều đầu tiên con được học giáo lý nhà Phật đó là... Thực hành! Thực hành! Thực hành giáo lý của đạo Phật là việc con được bớt sân. Bớt sân đó là kết quả rồi.

[26:09]Nhưng mà mình hành làm sao mà để thấy mình bớt sân, cái hành á? Thì việc đầu tiên con vô đó là con thực hành việc học Tỳ-ni nhật dụng. Cũng học, chưa có hành. Thôi được rồi, thôi ngồi xuống. Lát mình nói thêm, cái học này cái hành ấy vui lắm. Còn cái kỷ niệm của tôi mà thực hành giáo lý là khi vô chùa bị mấy thầy lớn la á, bị mình phạm một cái sai lầm, cái lỗi bị mấy thầy rầy bắt ra quỳ sám hối quá đường. Là những lúc đó là những lúc bắt đầu mình biết tu á. Quý thầy có giống vậy không? Có giống vậy không? Những lúc đó mình thấm thía lắm phải không? Thấm thía mình mới thấy à đó là cái lỗi và mình phải lạy đại chúng để mình sám hối.

[26:48]Những lúc đó là những lúc mà mình thấy tự nhiên tâm mình có thay đổi, khi mình biết lỗi, biết sám hối và hứa với lòng mình là sẽ sửa đổi điều đó. Những lúc đó là những lúc thực hành. Dĩ nhiên thực hành thì nó nhiều nữa, lát chúng ta bàn tiếp. Nhưng mà nhớ vậy: điều thứ nhất là biển học Phật pháp là mênh mông, chúng ta không thể học một đời mà hết hoặc vài năm mà hết, vì vậy chỉ học những điều chính yếu. Một quan điểm nữa là học phải đi đôi với thực hành chứ không phải chỉ là học mà để hiểu suông. Và thứ ba là thế này: chúng ta tôn trọng những kiến giải của bất cứ bậc thánh triết nào trên thế giới nếu xét thấy hợp lý, chứ không phải chỉ là trong đạo Phật.

[27:27]Cái tâm mình phải mở rộng như vậy. Vì thật sự có nhiều điều Đức Phật không có nói, một ông triết gia nào ổng nói á nhưng mà nghe rất đã tai, rất hợp lý, ta vẫn xem đó là cái chân lý là lẽ phải mà ta vẫn vui vẻ đón nhận. Đây là cái tâm bao dung của người học Phật chứ không có kỳ thị, không có kỳ thị: "Ôi cái này không phải trong kinh Phật, cái này không phải Phật nói", không nói như vậy. Mà thật ra ngay cả dù cho chính người trong đạo Phật, tự xưng là đạo Phật, mang hình thức đạo Phật mà nói một điều sai ta vẫn cho đó là sai. Nhớ vậy, lòng ta không có kỳ thị, cái quan trọng vẫn là chân lý. Mà cái chữ chân lý bây giờ thì ta gọi là chân

[28:05]lý, ngày xưa thì Phật gọi là chánh pháp. Đó là cái tinh thần quan điểm về học. Thầy nói ví dụ: thì thời gian gần đây có đôi khi có những người đưa thầy xem số tài liệu của những vị giảng sư nước ngoài mà rất nổi tiếng. Khi thầy đọc vào thì thầy thấy ví dụ ông này ổng cấm niệm Phật Thích Ca, cấm lạy Phật Thích Ca, Nói lý do là vì Phật Thích Ca đã chết rồi. Tụi con thấy đúng không? Vậy mà là một giảng sư nổi tiếng đi giảng khắp thế giới, nói bậy ghê. Nên có khi là người mang cái nhãn mác đạo Phật nói bậy ta không chấp nhận, mà có khi có người nào đó họ không phải là đạo Phật, nhưng mà nếu họ nói những điều hợp lý, ta vẫn hoan hỷ đón nhận.

[28:45]Cái tinh thần học của ta là như vậy ha. Bây giờ nói về quan điểm về sự thực hành tu tập. Thì ừm, làm sao để ta có cái sự thực hành tu tập nghiêm túc cả một đời của mình, nó thành một cái đạo lực sâu dày, khiến cho ta có cái uy đức mà để thu hút, để thuyết phục, để giáo hóa được mọi người. Nó vừa là cái tự lợi mà vẫn là cái lợi tha. Nên cho nên những cái về ta phải thực hành như thế nào, cái quan điểm của ta là phải tu hành như thế nào, mà để trở thành càng ngày cái đạo lực ta càng càng sâu dày? Thì dĩ nhiên, muốn thực hành cho đúng thì ta phải làm sao? Phải học cho cho đúng, tức là phải có chánh kiến ở trong Bát

[29:28]Chánh Đạo, phải có chánh kiến, phải thực hành cho đúng. Hồi nãy ơ có ông thầy nào nói là vào chùa lễ Phật tụng kinh, phải thầy không? À, cái chữ lễ Phật là đúng á. Nhớ như vậy, trong mọi cái gốc của sự tu hành thì cái nền tảng đầu tiên là lễ kính Phật. Vì nếu không có cái công hạnh lễ kính Phật thì tất cả mọi công phu tu tập của ta là xây nhà trên cát, xây nhà trên cát, tất cả sẽ sụp đổ, nhớ như vậy giùm. Không có cái tâm lễ kính Phật thì không có gì thành tựu lớn lao hết. Nếu có thành tựu cái gì chỉ là do một chút phước của đời quá khứ, chứ không phải là do cái công hạnh mà ta đang bồi đắp thêm từng ngày từng ngày.

[30:11]Mà vì sao vậy? Vì đây là cái nhân quả. Nhân quả mà ông bà mình nói một câu rất là hay là kính thầy mới được làm thầy. Nên vì vậy, ta đi theo con đường giác ngộ thì ta tôn kính cái bậc giác ngộ thì đó là cái nhân lành để ta được sự giác ngộ cho mình ở mai sau. Nên một cái người đệ tử Phật mà không hiểu về Đức Phật, không đủ lòng tôn kính Đức Phật thì người này không có công đức lành, không có cái công hạnh nền tảng và không thể tiến xa trên sự tu tập, cũng như không thể thành công lớn trên các Phật sự được. Do đó, cái người đệ tử Phật phải có cái công hạnh lễ kính Phật rất là tha thiết. Mà điều này chúng ta đã nghe trong cái Phổ Hiền Thập Hạnh. Nhất giả là sao?

[30:56]Lễ kính chư Phật, cái câu đó rất là hay. Và cái lòng kính lễ, lòng tôn kính này phải đạt đến mức độ tuyệt đối. Thầy vừa nói tới chữ mức độ tuyệt đối, bởi vì thầy biết trong lòng tụi con nhiều người chưa có biết cái kính Phật tuyệt đối là gì đâu, tụi con chưa biết. Tới khi nào tụi con chứng một cái phần đạo quả nào thì cái sự tôn kính Phật tuyệt đối nó mới xuất hiện, còn bây giờ chỉ là một phần. Mà tệ nhất là những người lễ Phật lấy có. Ví dụ như đến những ngày lễ, ngày rằm, ngày tết, ta sẽ thấy có nhiều Phật tử đến chùa lễ Phật, mà vào thắp nhang, cúng ít tiền, lạy xì sụp, nhưng mà ta không biết

[31:31]rằng cái tâm của cái người Phật tử đó như thế nào đối với Đức Phật. Nhiều khi đến chỉ để cầu xin cái chuyện gì của gia đình nên họ không thành tựu được sự tu hành, vì không có cái tâm lễ kính Phật thiết tha tuyệt đối. Nên cái người nào mà khi lễ kính Phật phải có cái tâm tôn kính thiết tha tuyệt đối thì mới đó là đặt một bước chân vào cái sự thực hành tu tập. Nên đó là người Phật tử vì họ không được học kỹ, nhưng mà chúng ta là những người xuất gia thì cái điều này phải ý thức rất là rất là lớn, là cái công hạnh mà lễ kính Phật là phải hằng ngày, thường xuyên, sâu dày. Hồi xưa lúc mà thầy dạy đây thầy dạy cái môn Tâm lý đạo đức

[32:09]thì cái bài đạo đức đầu tiên là bài Hiểu và tôn kính Phật. Hồi đó thầy dạy kỹ lắm. Tụi con là sau mấy khóa sau thầy không có lặp lại, nhưng hôm nay thầy cũng nhắc sơ một chút, tụi con phải suy tư về điều này rất là nhiều. Có những người nhiều khi tu đến hàng thượng tọa cái bỗng nhiên lười nhác không lễ Phật nữa. Tại cứ nghĩ là từ hồi làm điệu tới tính mình bao nhiêu năm rồi cái mình lễ Phật nhiều rồi, thử bây giờ chắc đủ rồi. Người đó chết nha. Nếu mà may mắn không bị hoàn tục kiếp này, kiếp sau không còn đủ phước làm người xuất gia nữa. Tại vì khi mình làm người xuất gia là mình nhận được biết bao nhiêu sự cung kính của người Phật tử.

[32:48]Họ thấy mình đầu tròn áo vuông họ cung kính, thì cái cung kính của họ đối với mình đó nó làm cái quả báo mà mình đã gieo kiếp trước. Cái quả báo mình gieo kiếp trước là gì? Chính là cái lòng tôn kính Phật. Mà nếu mình không có cái lòng tôn kính Phật để làm cái phước lành, sau này mình không có ai để kính trọng mình hết thì mình không làm người xuất gia được, cái đó nó phải tương ứng với nhau. Có những vị Hòa thượng nhiều khi tới đại lão Hòa thượng già rồi mà ngày nào cũng lên chánh điện lễ Phật cả trăm lễ. Những vị đó đời đời cứ sinh ra làm cao tăng. Như Hòa thượng Trí Thủ ở chùa Già Lam hồi xưa vậy.

[33:20]Hòa thượng xưa là cũng Viện trưởng Viện Hóa Đạo, là già như vậy rồi mà sáng nào cũng đắp y nghiêm túc lạy Phật cả trăm lạy, cả trăm lạy. Những vị đó ta biết là đời đời các vị cứ sinh ra làm những vị cao tăng, nếu chưa chứng đạo là cứ làm vị cao tăng, còn nếu chứng đạo thì là một bậc thánh, như vậy. Thì đó là cái nền tảng của sự tu tập, chúng ta nhớ điều đó. Và trong cái việc tu hành á, bắt đầu bằng cái việc là xây dựng tâm hồn của mình trước. Tâm ta có tốt rồi miệng ta mới nói lời tốt, thân ta mới làm những hành vi tốt. Cho nên việc xây dựng lại cái tâm hồn của mình trước, đó là ban đầu của việc tu tập,

[33:58]không có tốn kém đồng nào hết, không có tốn kém công sức gì hết. Việc xây dựng tâm hồn là như vậy, nhưng mà xây dựng bằng cách gì, xây dựng cách nào? Tức là Đức Phật dạy gọi là như lý tác ý, là tự nhắc nhở chính mình, tự buộc lấy chính mình, tự quở trách chính mình, tự bắt buộc mình phải như thế, gọi là như lý tác ý. Tự bắt buộc mình phải thành tựu những điều tốt, phải làm những điều tốt, phải nghĩ những điều tốt, tự bắt mình phải tránh xa những điều xấu. Đó chỉ là những ý nghĩ, không tốn đồng nào, nhưng đó là khởi đầu của sự tu tập. Ví dụ, ví dụ như ừm một hôm nào đó mình làm hương đăng, cái thấy có người Phật tử tới, thấy người này quần áo có

[34:47]vẻ cũng sềnh xoàng, người nhìn không có sang trọng lắm, gương mặt thì tiều tụy, thì đi vào chùa lạy Phật rồi cái móc ra đâu được tờ 2.000 bỏ vào thùng phước sương. 2.000 giờ mua được cái gì? Giờ 2.000 mua được gì? Tờ vé số giờ nhiêu tiền ta? Thầy không mua thầy cũng không biết nữa. Hả? Tờ vé số giờ nhiêu tiền? 10.000 hả? Ồ, dữ vậy đó hả? Mắc dữ vậy ta? Sao thầy nhớ hồi đó có 50 đồng gì mà. Giờ tới 10.000 rồi, khiếp chưa. Thầy cứ thấy chìa chìa chìa mà thầy không có mua nên không biết nha. Ví dụ bây giờ mình thấy người tự nhiên bỏ thùng phước sương có 2.000 thì mình biết cái người này sao? Rất là rất là nghèo.

[35:30]Rồi mình không để ý, bà thôi bả lạy bả lạy, bả cúng bả cúng, rồi mình cứ lo lau quét bàn Phật theo bổn phận của mình, làm hương đăng dọn dẹp. Nhưng mà khi mình đi xuống rồi mình mới chợt thấy một điều là gì? Thấy chợt một điều là nếu cái người hồi nãy là người giàu sang thì mình thái độ mình sao? Nếu đó là một người gương mặt rất là đẹp, quần áo rất là sang trọng và móc ra cả một cọc tiền thấy toàn là tờ gì đó, 500.000 phải không, bỏ, nhét nhét nhét mà nhét không hết phải lấy cây nhang nhấn nhấn mới thụt vô thì lúc đó là lúc đó thái độ mình sao? Mình sẽ lại: "À thí chủ từ đâu tới?" phải không? Có khỏe không?

[36:05]Gia đình được mấy chồng mấy con rồi, phải không? Mời xuống đây uống nước đàm đạo. Thái độ mình khác liền, đúng không ạ? Và lúc đó mình phát hiện ra tâm mình như thế nào? Tâm mình thế nào? Không, không phải tham. Chừng nào móc tiền ăn cắp tiền người ta bỏ mới tham, cái này không phải tham. Đúng rồi, phân biệt đối xử không bình đẳng, tâm mình chưa có cái đạo đức bình đẳng. Ừ. Mình mới phát hiện ra mình còn cái dở đó, mà người nào mà thấy ra mình được cái dở là cũng giỏi lắm rồi đó. Thì bắt đầu mình phải răn nhắc chính mình, tự mình quở trách mình, mình nói câu nào? Mình nói thế này, tự dặn lòng mình:

[36:40]"Nhớ nha, lần sau gặp người nghèo đến chùa phải quý mến". Tự mình dặn mình một câu đó, có tốn tiền không ạ? Nhưng mà rồi sẽ thấy đó là cái xây dựng tâm hồn mình đó. Đó là xây dựng bằng những cái câu mà răn nhắc chính mình, tự mình bắt buộc mình, tự mình quở trách mình. Thế là lần sau có người Phật tử, mình cứ chờ chờ cho cái bà nghèo nghèo lần trước bả tới để mình đối xử cho nó tốt lại, giống như mình đã tự hứa với lòng mình. Nhưng mà lần sau chờ hoài không thấy bà nghèo tới mà thấy bà giàu bả tới. Thấy một cô trẻ đẹp chớ, vừa trẻ vừa đẹp vừa giàu tới, cái bữa mình hứa là nói cái người nghèo mà mình còn

[37:17]quý mến huống hồ là cái người giàu phải không? Thì thôi mình đối xử bình đẳng ai mình cũng tới chào. Hỏi: "Sao, cô từ đâu tới đây?" phải không? "Được mấy tuổi rồi? Sao ha? Đi làm ở đâu, nhà có gần chùa không, địa chỉ số mấy cho số điện thoại rồi đi" ví dụ vậy. Thì mình cũng ân cần như vậy, tại mình nói cái mình đã hứa với lòng là mình phải đối xử tốt với mọi người mà. Cho nên mình gặp một cô Phật tử trẻ đẹp giờ mình cũng hỏi han rồi ân cần. Nhưng sau đó khi cổ về rồi mình mới sực nhớ sao hỏi gì mà hỏi quá vậy nè, hỏi tới địa chỉ, hỏi luôn số điện thoại của người ta vậy trời. Thì mình phát hiện ra mình có cái gì ở trỏng á? Có cái gì ở trỏng á?

[37:49]Lúc đó tâm mình sao? Lúc đó tâm có gì ở trỏng á? Hả? Ừ, chính xác, nó có cái luyến ái phảng phất ở trỏng, phải không? Ừ, thì mình mới thấy: à, không thấy cái bà nhà nghèo, bữa bà nhà nghèo tới mình phát hiện mình có một lỗi, hôm nay cái cô vừa trẻ vừa đẹp vừa giàu tới mình lại có một lỗi khác, thế mình phải quở trách chính mình, phải răn nhắc chính mình. Răn nhắc làm sao? Răn nhắc làm sao? Ông thầy ngồi chót nói coi. Lúc đó răn nhắc câu gì? Nói nghe coi, đưa cái micro xuống. - Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Theo con, con nhắc á thì theo lý của Đức Phật á thì xem người à già như là cha, như là mẹ, như là anh, như là chị của mình.

[38:30]Còn người trẻ lớn hơn mình một chút hoặc là nhỏ hơn mình á thì mình xem người đó giống như là...

[38:42](tiếng cười) Anh chị em mình thôi chứ giáo hội... Rồi rồi, cảm ơn thầy. Dạ. Có ai giơ tay trả lời câu này không? Ai giơ tay trả lời câu này? Thôi đưa lên bàn trên đi. Nè. Rồi. Khi mình phát hiện mình có phảng phất cái luyến ái, mình quở trách mình, răn nhắc mình bằng câu gì? Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch thầy cùng chư huynh đệ, chư quý Phật tử. Theo con thì con nhớ lời của Phật dạy là xem người lớn lớn già... Thôi cũng giống như vậy. Nếu giống vậy thôi khỏi nói. Nói có ý khác thì hãy nói nha. Đưa lên nữa coi, đưa lên bàn trên đi. Cái câu này hấp dẫn lắm á. Tất cả mọi người phải trả lời cho tôi hết.

[39:26]Chuẩn bị đi. Làm mấy ông tăng sinh trẻ này hồi hộp lắm, phải bắt hai ông đạo này phải trả lời hết mới được. Học tới trưa luôn, khỏi ăn cơm. Cái câu này trả lời cho được rồi mới ăn cơm. Dạ Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy cùng đại chúng. Thì theo con nghĩ thì nếu mình trong kinh tinh thần của kinh Tứ Thập Nhị Chương thì... Quan trọng là tự răn nhắc mình cái cái câu gì khi mình vừa phát hiện ra mình phảng phất có cái ái luyến, có cái tham ái đó, ừ. Là dừng lại tại chỗ đó thì mình nghĩ là mình người xuất gia thì nó sẽ khác hơn với người ở ngoài. Vậy hả? Dạ. Khác hơn là làm sao?

[40:11]Khác hơn là làm sao? Thôi được rồi, đưa lên trên đi. Đừng có đưa micro chỗ khác, micro tới mình phải trả lời, không có được, không có được đưa qua. Đứng lên. Mô Phật, thầy là... À tôi quên nữa, người phụ trách học tập trong lớp á, mỗi khi tôi hỏi mà ai trả lời mà nếu tôi khen là cứ đánh gạch cái đánh một dấu vô đó giùm. Khi mà chấm bài mà trả xuống điểm á thì khi mà điểm số mà tôi trả bài về nộp, phải cộng thêm một điểm vô cho cái bài đó, vì trong lớp đã trả lời một câu hỏi tốt, thấy không? Nhớ như vậy, ghi hết, những người nào đứng lên trả lời là phải ghi hết, cộng thêm một điểm vào trong bài làm.

[40:49]Trả lời đi, răn nhắc mình câu gì? Không có cái câu thần chú đó là chết nha. Mấy ông tăng trẻ nè, ông nào cũng đẹp trai nè, phải có câu thần chú bảo vệ mình nha, không là chết á. Mô Phật, thầy là dừng lại. Dừng lại hả? Dừng lại, câu này cao siêu quá không hiểu. (tiếng cười) Thôi đưa lên trên đi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Là nếu như mà gặp trường hợp mà như vậy á thì sau khi mà ra về á, có thể là mình tự hỏi là vì sao là mình lại hỏi số điện thoại làm gì hoặc là hỏi địa chỉ người ta để làm gì. Không, thầy biết mình tham ái rồi đó, mình có phảng phất tham ái thì mình làm sao đó. Thì mình phải răn nhắc lại.

[41:31]Ví dụ mình hỏi mình khi vô tình mình hỏi như vậy, khi mình tỉnh giấc lại thì mình có thể là mình hỏi vì sao mình lại hỏi nhiều như vậy? Mình hỏi cái đó để làm gì? Giờ mình hỏi mình hỏi mình tự trả lời mình hỏi để mình tự trả lời cho mình. Rồi xong đây vì vì sao mà mình làm như vậy? Rồi rồi rồi. Có ai chưa trả lời đưa xuống coi. Đưa xuống ngay người đầu bàn bên thứ hai coi, chưa trả lời phải không? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy cùng toàn thể đại chúng. Theo con thì hãy niệm Phật đi, niệm Phật đi. Niệm Phật đi, niệm Phật đi. Đúng rồi. Đưa xuống bàn cuối ha. Đưa xuống bàn cuối đi.

[42:12]Niệm Phật đi rồi cũng đi dừng lại. Cũng nhiều câu. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Thượng tọa giảng sư cùng chư huynh đệ và nam nữ Phật tử trong đạo tràng. Khi mà sư con biết được có mình có luyến ái thì mình sẽ quán là tất cả đều là giả dối và không có thật. Tất cả giả dối, không có thật. Dạ, và quán tâm bất tịnh. Quán thân bất tịnh. Dạ. Cũng là một cách trả lời. Rồi, cảm ơn thầy. Đưa qua bên đây. Hôm nay tôi mổ cái câu này cho nó ra hết đi rồi. Có những câu chỉ trả lời một hai người, nhưng riêng câu này cả lớp phải trả lời, trả lời cho hay. Dạ A Di Đà Phật. Kính bạch thầy và toàn thể đại chúng.

[42:56]Theo con thì con gặp cái trường hợp đó thì cũng giống như cái bước đầu mà con mới vào chùa vẫn còn nghe cái cái đĩa của thầy là "Phóng lao" thì mình phóng lao thì phải theo lao. Cũng giống như... Không hiểu nhầm ý con rồi. Là khi mình chọn cái con đường xuất gia rồi á thì mình phải theo đi đi cho hết cái con đường đó. Vậy hả? Rồi phóng lao rồi đưa qua cái ông kế bên. Coi ổng phóng cái gì nữa kìa. (tiếng cười) Cái câu hỏi là thế này: Ví dụ sau vô tình một cuộc tiếp xúc, bỗng nhiên mình phát hiện hiện ra mình vẫn còn phảng phất tham ái, thì mình răn nhắc trong lòng mình câu gì? Để mình Cứ từ từ tới đừng có lo nha.

[43:37]Nay cả lớp trả lời mà cái câu này nguy hiểm lắm, cái trường hợp này là nguy hiểm. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con cũng kính thưa thầy, thưa toàn thể huynh đệ, toàn thể Phật tử. Theo như ý nghĩ của con thì nếu như mình biết được sau cái cuộc gặp đó mà mình biết được mình có cái sự tham ái, thì đâu đó có một cái câu thơ rằng là: "Đời cơn gió thoảng, tình sợi mây bay." Lấy cái đó ngồi quan sát. (tiếng cười) Nghe sao nó nên thơ, tình tứ quá. (tiếng cười) Thôi cảm ơn, đưa qua cái ông kế bên. "Đời cơn gió thoảng, tình sợi mây bay." (tiếng cười) Rồi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên thầy giáo thọ cùng toàn thể đại chúng.

[44:26]Thì theo con thì nếu con gặp trường hợp đó thì con cũng quán thì tất cả đều là vô thường và mình lễ Phật để sám hối tội lỗi cái ý nghĩ mình đã phát khởi và nên tránh tiếp xúc nhiều. Ừ, nói cũng đúng. Rồi rồi, cảm ơn thầy. Nãy giờ có cái câu này tương đối tốt nè, thì về lớp phó nha ghi thêm điểm. Đưa lên trên, trả lời nữa. Coi còn câu thơ nào nữa đọc ra cho hết luôn đi. A Di Đà Phật. Kính bạch trên thầy thì con cũng có câu là: "Tất cả qua rồi như giấc mộng, chớ lưu lại lòng niệm bất an." (tiếng cười) Ghê ha! Rồi đưa qua kế bên. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy cùng toàn thể đại chúng.

[45:16]Theo như con, nếu như có những suy nghĩ ấy thì chúng ta học Phật thì chúng ta lấy căn bản là giới định tuệ. Nếu chúng ta đã xét nghĩ được những vấn đề đấy thì trong chúng ta đã xuất hiện tuệ của Như Lai, và chúng ta suy nghĩ trong tuệ thì có văn, tư, tu thì chúng ta phải suy nghĩ, quán chiếu cái đó là vô thường. Chúng ta là người xuất gia học Phật, đã xả bỏ hảo thân tất cả để hoằng dương chánh pháp thì đối với những thứ ấy cũng chẳng có gì đối với chúng ta, và chúng ta phải xả ly. A Di Đà Phật. Tốt, tốt. Đi qua đây. Dạ Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ kính bạch thầy. Dạ con thì nghe Thượng tọa khai định dạng một cái khúc là

[46:05]ở trong kinh Quy Sơn á, là Thượng tọa có hai vị đi theo: một vị á thì sư huynh, còn một vị á thì sư đệ. Có một vị thiếu nữ á là đi qua đi muốn đi qua bên kia sông, mà thấy có người thiếu nữ... Thôi được, câu chuyện đó biết rồi thầy, dài quá, dài. Bây giờ thầy nói thầy tâm hồn mình lúc đó mình răn nhắc mình câu gì? Khi mình biết mình có tham ái thôi. Nói cho gọn thôi, chứ câu chuyện đó dài nó dài. Mình răn nhắc mình bằng câu gì? Dạ nếu như theo con thì nếu mà xét theo cái sự mà cái người con gái mà đứng trước đối diện với mình á mà cái tâm mình còn luyến ái á, nó có hai điều kiện: một á là hồi nãy thầy nói là phải nhận xét như thế nào để nhắc nhở mình.

[46:47]Nếu như mà theo con á thì giống như đối diện ở trước đây một người con gái, mà thật sự ra mà có nghe qua và có học hỏi á thì mình sẽ cân nhắc là: "À, có một vị thầy đó đã nói à trước người con gái thì mình nên cẩn thận và nhắc nhở mình." Dạ, vậy thôi thầy. (tiếng cười) Rồi rồi, đưa lên trên, đưa lên bàn trên. Ráng đi, còn mấy người cho nó hết cái câu này, thấy câu này thấy quan trọng. Ừ. Dạ Mô Phật, bạch thầy là theo con nghĩ là giáo lý Đức Phật dạy là tức là Phật là tức là tỉnh giác và chánh niệm, mà sống giữa cõi đời là tức là người nào biết chánh niệm và tỉnh giác, người đó chính là Phật. Mà nếu như chúng ta đối trước cái cảnh như vậy á,

[47:26]tức là mọi hành động, mọi cử chỉ của mình là mình phải biết là mình phải làm như thế nào, tức là mình phải biết chánh niệm và tỉnh giác. Mô Phật. Thầy bị hiểu lầm nhiều lắm, nguy hiểm lắm á. Đừng có nói người biết tỉnh giác, chánh niệm là Phật nha. Đừng nghĩ đơn giản như vậy. Thầy bị hiểu sai cái này. Thôi từ từ sau này tôi giải thích nha. Đưa qua kế bên. Ông đằng chưa trả lời kìa, ông đằng sau lưng kìa. Dạ. Nam Mô A Di Đà Phật, kính bạch thầy, kính thưa cùng toàn thể đại chúng. Theo như con nghĩ, nếu mình có tâm luyến ái thì mình quán Tứ niệm xứ là thân bất... Vậy hả? Rồi, rồi, thầy cảm ơn, rồi đưa lên trên nữa đi.

[47:58]Hôm nay chắc có câu hay lắm nè. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch Thượng tọa Ân sư và đại chúng. Thì theo cái một người học Phật để thoát ly sanh tử, thì nếu mà cái tâm của mình còn và mình nhận định được mình đang luyến ái, và mình sẽ răn lại lại là nếu mà tâm mình luyến ái như thế này thì sẽ còn luân hồi sanh tử chẳng hạn, thì ráng có thể có một phương pháp tu hành, giữ được cái tâm chánh niệm để biết được gì nơi đó mà sẽ thoát. Rồi, rồi, thầy cảm ơn, đưa qua đây. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch thiền tọa, giảng sư và các huynh đệ cùng quý nam nữ Phật tử. Trong lúc mà còn tham ái thì mình nhớ rằng thì các ái từ sở thân xuất gia và...

[48:48]Dạ được. Có tâm luyến ái của mình có, mình nhận thức được, như lúc mình nhận thức được đó thì mình không có phóng túng theo nó được nữa. Giỏi hả? Rồi đưa qua bên đây. Dạ con kính bạch thầy cùng toàn thể đại chúng. Thì sau khi mình phát hiện là suy nghĩ lại phát hiện mình đã có cái tâm luyến ái, thì mình có thể răn nhắc mình trong bằng cái bài kệ: "Sóng ái dài muôn dặm, bờ biển mê sóng ngập tràn, giục thoát luân hồi khổ, cấp cấp niệm Di Đà", và cứ thế niệm Phật cho đến khi tâm thanh tịnh. Ái hà thiên xích lãng hả? Ừ. Thì mình biết là và cân nhắc là ái là cái nguồn gốc của sinh tử luân hồi, cho nên không thể nuôi dưỡng cái tâm này được,

[49:25]phải xả ly càng sớm càng tốt bằng các phương pháp tu. Dạ rồi, cảm ơn tất cả quý thầy. Tất cả quý thầy trả lời đều chưa đúng về cái như lý tác ý, nên quý thầy chưa có kinh nghiệm á. Hồi nãy là cái vụ mà bà già nghèo là tôi đã nói để gợi ý rồi, qua tới gặp cái bà trẻ cái lúng túng hết trơn à. Mấy bà trẻ nguy hiểm lắm á. Cái như lý tác ý là thế này nè, để quý thầy phân biệt với những cái quý thầy đã học. Hồi nãy là các thầy học là quán chiếu phải không? Đối chiếu đạo lý, suy tư tùm lum à, nó không phải như lý tác ý. Như lý tác ý nó khác với cái quán chiếu đó. Bây giờ ví dụ để thấy nè. Ví dụ bây giờ một bậc cha mẹ kêu đứa con lại, nói cho đứa con nghe:

[49:59]"Con phải siêng học, con phải đi học. Con phải đi học rồi lớn lên con mới có tương lai, con làm này làm kia phục vụ, bởi con người mình có phẩm giá." Cái đó là gì? Đó là lý luận để giải thích cho nó hiểu. Sau khi nó hiểu rồi, thì ra một mệnh lệnh cuối cùng: "Con lấy vở đi học ngay!" Không có nói nữa. Nó hiểu rồi, ra lệnh cho nó hành. Cái mà nó hiểu rồi mà ra lệnh cho nó hành đó, cái ra lệnh cho nó hành đó mới là như lý tác ý. Còn cái mà nói cho nó hiểu nãy giờ vòng vòng á, là cái quán chiếu. Nãy giờ quý thầy nói là toàn cái quán chiếu phía trước á, chưa có rút một câu để mà ra lệnh cho nó hành.

[50:35]Hiểu hết, quý thầy có hiểu về giới định tuệ, văn tư tu, hiểu về ái hà thiên xích lãng gì, tình đời cuộc mây bay gì, hiểu hết rồi đó, nhưng bây giờ cần một cái mệnh lệnh thôi, là như lý tác ý. Là gì? Ví dụ khi vừa phát hiện mình có tham ái, quở trách mình một câu thôi: "Không được tham ái nữa!" Một câu một, một mệnh lệnh, đó là buộc chính mình, một mệnh lệnh cho chính mình, đó là như lý tác ý để xây dựng tâm hồn mình. Hiểu chưa? Hiểu cho chắc giùm thầy nha. Lại còn rất nhiều điều mà tụi con phải như lý tác ý. Ví dụ như bây giờ, thầy nói về cái sân hồi nãy trở lại. Ví dụ khi tụi con biết tụi con có sân, tụi con như lý tác ý thế nào?

[51:12]Ai giơ tay trả lời? Ai giơ tay trả lời, mở cái micro ra. Mô Phật, kính bạch thầy. Con nói đi, con nói. Mô Phật, kính bạch thầy là như lý tác ý là khi nổi tâm sân, có ai làm cho mình nổi tâm sân thì mình nhận ra và ngày mai hoặc là khi mà gặp cái chuyện đó nữa thì mình sẽ ráng dẹp cái tâm tư lại không có nổi sân giống như vậy nữa. Con chưa trả lời đúng câu của thầy. Thôi con ngồi xuống đi, ai có câu bổ sung không? Dạ, Mô Phật kính bạch thầy à, như lý tác ý đối với tâm sân là hiểu rõ tâm sân đó là một cái một cái tâm mà đem đến nhiều sự tai hại cho chúng ta thì chúng ta phải ngăn chặn nó và và thấy

[51:53]rõ cái tác hại nguy hiểm của nó đối với làm cho chúng ta ngăn trở sự ngăn trở mọi chướng ngại trong việc tu tập cũng như sự giáo hóa chúng sanh. Tâm sân và chúng ta có những cái phương pháp để ngăn chặn tâm sân, đó là như lý tác ý. Cảm ơn con, con nói cũng chưa đúng thế đâu. Thầy nghe tụi con bàng bàng. Tụi con có ý kiến gì giơ tay lên, trả lời. Dạ, Nam Mô A Di Đà Phật, kính bạch ân thầy, theo con nghĩ là như lý tác sát là biết ngay lập tức, như lý tác ý là mình biết ngay đang sân và bỏ ngay lập tức. Có lẽ là con đã hiểu gần đúng mà cái cách con nói nó chưa đúng lắm. Dạ ý con nghĩ là mình biết rằng mình đang sân phải bỏ ngay lập tức,

[52:36]vì nói rằng đây là một cái hành động không phải của người xuất gia, phải ngăn... Tức là con con hiểu đúng rồi đó, nhưng mà cái cách con diễn tả đó, nó hơi thiếu chút xíu thôi, chứ con hình như là con hiểu đúng rồi đó. Thì mình biết mình sân rồi, đó là cái thứ nhất, sau đó mình như lý tác ý là phải bỏ ngay, phải không? Con nhớ đó là cái mệnh lệnh đối với chính mình, tức là mình ra lệnh cho chính mình để làm một điều gì đó, gọi là như lý tác ý. Vậy nếu mà thầy nói như vậy đúng ý con không? Đúng ý thì đánh dấu, đây là câu trả lời tốt, đúng ý như vậy. Tức là ra lệnh chính mình: "Không được sân nữa!" Đó, vậy là đúng.

[53:08]Đó như lý tác ý là như vậy, là một mệnh lệnh cuối cùng sau cái phần mà ta đã quán chiếu, tư duy và hiểu hết về nó. Con thì con nói lộn qua cái phần tư duy quán chiếu, hiểu không? Tức là con phân tích về nó thế này cho hiểu, nhưng mà đến khi mà hiểu rồi, ta một cái mệnh lệnh cuối cùng, đó mới là như lý tác ý. Tụi con hiểu rồi phải không? Thôi vậy là tốt rồi, đó, vậy là tốt rồi. Cho nên là khi mà ta xây dựng tâm hồn của mình là bằng cái như lý tác ý trên rất nhiều lĩnh vực. Hồi nãy thầy vừa nói vài điểm nho nhỏ thôi, còn trong suốt cuộc sống tu hành thì tụi con phải vấp rất nhiều vấn đề sai lầm, và cứ mỗi khi mình sai lầm như vậy,

[53:42]mình lại có một cái như lý tác ý để xây dựng tâm hồn mình lại, phải không? Mà tụi con cũng biết rằng là trước khi mà mình có cái như lý tác ý, mình đã có cái tư duy, quán chiếu để hiểu về nó rất là rõ, vậy là tốt, phải không? Hiểu chưa? Nhớ giùm thầy. Quở trách mình, ra một mệnh lệnh cho chính mình, buộc chính mình, hứa với chính mình, đó là như lý tác ý, một câu rất gọn, một cái mệnh lệnh, không nói vòng vòng. Nhớ nha. Một cái quan điểm về sự thực hành tu tập nữa là bắt chước ngôn ngữ và oai nghi của bậc thánh trong khiêm hạ. Nghĩa là sao? Nghĩa là trong cái các thiên oai nghi mà khi ta đi tu ta học á, toàn là oai nghi của thánh không:

[54:20]dáng đi, điệu đứng, tiếng nói, nụ cười, ánh mắt đồ là của thánh. Mình chưa phải thánh, nhưng mà phải học oai nghi của thánh, học oai nghi của thánh mà không được học trong cái tâm tự cao, không được nghĩ rằng mình là thánh, mà phải hiểu rằng mình vẫn là phàm phu. Đó là học oai nghi của thánh, nhưng giữ cái được cái tâm khiêm hạ vì biết mình chưa phải thánh. Đó gọi là cái tu đó, quan điểm tu đó, đó là cái oai nghi giới luật đó. Những điều mà mình chưa đạt được, ví dụ nói như là để mà vượt qua được cái tham ái, ái dục á, là phải chứng được Sơ thiền, mới ly dục ly bất thiện pháp. Mà để tâm hồn thuần thiện, là phải chứng được Sơ thiền,

[54:59]ly được bất thiện pháp là tâm nó thuần thiện rồi. Ta chưa đạt được, nhưng mà phải giữ mình trong điều đó như là mình đã ly dục, như là mình đã không còn ác pháp. Đó là bắt chước các bậc thánh để mà sống như vậy, để làm như vậy, nhưng mà bắt chước trong khiêm hạ vì biết rằng mình mình chưa được như vậy, chưa phải là là thánh. Này khó hiểu không? Khó hiểu không? Đâu có gì đâu khó hiểu, phải không? Vì hằng ngày tụi con vẫn đang làm mà. Khi tụi con đi, đứng, nằm, ngồi, nói chuyện, lúc nào cũng trong điềm đạm, trong khuôn phép, đó chính là oai nghi của bậc thánh. Nhưng tụi con có nghĩ mình là thánh chưa?

[55:35]Chưa, đó thì đúng rồi, như vậy là tụi con đã đúng cái điều này rồi, phải không? Giữ oai nghi, giữ giới luật nhưng mà trong tâm lúc nào cũng biết mình hãy còn là phàm phu, đó, ta gọi là cái quan điểm tu tập này. Một cái quan điểm tu tập nữa là phải siêng năng tạo nhiều công đức. Vì cái phước rất là quan trọng cho thân phận của một con người, mà chính cái phước lớn ta mới làm được một bậc thánh, mà cái phước kém đưa ta đến chỗ thấp hèn, tầm thường, mà nếu tội nhiều phước ít nữa thì ta sẽ đọa vào ba ác đạo. Nên vì vậy là phải siêng năng tạo rất nhiều công đức trong suốt cuộc đời tu hành của mình, mà không phải chỉ riêng kiếp này, còn phải vô số kiếp sau nữa.

[56:17]Nếu không có phước, ta không thành tựu được bất cứ điều gì hết, nhớ như vậy. Hồi lúc mà thầy đi tu cái thầy có gặp một ông, thầy chắc bây giờ chắc ổng là hồi đó ổng còn đại đức, giờ chắc ổng hòa thượng rồi, mà trong chúng như vậy thầy không bao giờ thấy ông công quả điều gì, không bao giờ thấy ông lao tác, mà khi nói chuyện với ông thì nói về thiền lý thì ông nói rất là hay, rất là thông, và ông nghĩ rằng là chỉ với cái tâm thiền đó, cái hiểu về lý không đó thôi, là tự ông đã có công đức rồi, công đức đã là vô lượng rồi, không cần phải lao tác làm những cái chuyện hữu vi, ông nghĩ như vậy. Nhưng mà bây giờ cái kết quả là thế nào?

[56:53]Sau mấy chục năm mà thầy được biết thì phải gọi dùng từ ông là thân tàn ma dại, cơm không có ăn, nhà không có ở, mặc dầu vẫn là thân phận hòa thượng đó, khổ vậy á, tại không có tạo phước, không thành tựu được bất cứ một điều gì nữa. Cái uy đức cứ giảm dần, giảm dần rồi không ai nghĩ tới mình, không ai ngó tới mình nữa, rất là thê thảm. Còn có những người mà tôi thấy khi mà mới xuất gia mà họ chịu khó công quả, lúc nào cũng lao tác ở trong chúng cho thật chu đáo, thì để ý những người đó từ từ lớn lên họ làm được rất nhiều việc cho đạo, cho đời và họ thành tựu được cái cái sự nghiệp tu tập của họ.

[57:30]Cho nên vì vậy mà tất cả chúng ta phải biết xem trọng cái việc gây tạo rất nhiều công đức cho đời tu của mình, từ những việc rất nhỏ, những việc rất nhỏ. Thí dụ ngay bây giờ mình không có cái điều kiện để làm những cái công đức lớn lao, thì khi còn sống trong huynh đệ với nhau phải hết lòng yêu thương huynh đệ, lo cho huynh đệ từ trong đời sống, trong việc tu, trong việc học của huynh đệ. Ví dụ cái cái người huynh đệ mình mình thấy có vẻ bệnh, mình đã đến hỏi thăm, giúp đỡ, nấu cho miếng cháo, giặt giùm cái quần, cái áo, rồi cái người đó học mà có vẻ có gì hơi vất vả, ta tìm hiểu để hỗ trợ cho vị đó được học

[58:06]tốt hơn, hoặc là vị đó có cái những thời khóa siêng tu, ta bảo vệ, ta hỗ trợ để cho vị đó được tu cho trọn vẹn. Thì những cái đó mình sống vì người, vì huynh đệ, đó là những công đức mà ta đang gây tạo khi còn ở trong chúng. Thì mang cái tâm đó, sau này ta bước ra bên ngoài ta làm trụ trì, làm tri sự, làm giáo thọ, vân vân, thì ta còn lo nhiều việc lớn cho đời, cho chúng sinh, cho Phật pháp nữa. Mà chỉ những người đã từng làm được những việc rất nhỏ thì sau này Phật mới giao cho những việc rất lớn. Còn khi còn ở trong chúng mà ta không làm được những việc rất nhỏ với huynh đệ của mình, thì sau này Phật không giao cho ta những việc lớn.

[58:44]Ta không có công đức để thành tựu điều gì, ngay cả cái mà khai mở tâm linh giác ngộ cũng vậy, cũng phải dựa vào công đức. Cái người thiếu phước không thể nhập định được, người thiếu phước không tu thiền được, nên cái việc mà tu thiền cũng đòi hỏi phước rất là lớn. Cho nên trong cái quan điểm mà gọi là thực hành tu tập, thì cái việc mà bồi tạo công đức, làm phước siêng năng là tụi con phải hết sức chú trọng từng trong ý nghĩ, từng trong hành động của mình, từng chút từng chút một. Cả một đời như vậy, không có từ chối bất cứ việc gì mà có thể làm được nếu việc đó đem đến lợi ích cho chúng sinh, không từ chối.

[59:24]Một cái quan điểm về tu tập nữa là phải tinh tấn thực hành thiền định. Không có thiền là không gọi là có sự tu hành, nhớ. Ai tu pháp môn gì đó tu, ai tu hệ phái gì đó tu, nhưng phải có thiền hết trong đó. Vì Phật của ta ngồi thiền mà đắc đạo, ta cũng phải biết ngồi thiền, không có tránh được. Nhưng có người mới hỏi là: "Dạ thưa Thầy, con tu pháp môn Tịnh Độ thì sao?" Nói: "Tịnh Độ gì đó Thầy không biết, cứ phải ngồi thiền." Thì vì trong Tịnh Độ thường là ta hay niệm Phật để cầu vãng sinh, và những nghi thức tu chính của ta chỉ là tụng kinh, thì cái việc tu đó là dành cho những người mà họ không đủ sự trầm

[1:00:03]lắng sâu sắc trong thiền định, cho nên cho họ tu trong cái hơi động nó dễ. Chứ người mà đã đi vào trong sự sâu sắc, trầm lắng rồi đều phải ngồi thiền hết. Mà sau này tôi cũng có nghe có khuynh hướng của giáo hội là mỗi khi thọ giới bắt phải sát hạch về thiền định chứ không phải là chỉ tụng Lăng Nghiêm hay là các bộ giới không. Không phải là chỉ các bộ luật hoặc là kinh mà còn phải bắt ngồi thiền nữa. Tương lai về sau có thể đi tới cái đó. Về cái pháp môn thiền định thì trên thế giới họ dạy rất nhiều, mỗi nơi dạy mỗi kiểu và ai cũng tưởng rằng mình đúng. Còn ta là chúng sinh, nên nghe ai nói gì hay hay mình đều bắt chước, rất nguy hiểm.

[1:00:47]Vì sao vậy? Bởi vì tu sai thì không bao giờ có kết quả. Mình sẽ hỏi là: "Ủa, tại sao nhiều vị thiền sư, nhiều vị đạo sư đã dạy mà tại sao gọi là sai?" Đó mới là vấn đề. Vấn đề là có người tu có kết quả nhưng đem ra dạy, dạy sai. Kỳ vậy, tại sao vậy? Là bởi vì thế này, nó có hai loại nhân duyên tu tập, có hai loại nhân duyên tu tập: một người đã có túc duyên đời trước và một người chưa có túc duyên, chưa đủ túc duyên. Cái hạng người mà có túc duyên từ đời trước á là cái nhân quả họ gieo đã đủ và họ quy định rằng kiếp này họ phải chứng một cái quả. Nó đã quy định rồi, nhân quả nó đã ấn định rồi,

[1:01:30]thì bây giờ người này sinh ra, Thầy nói thậm chí trước đó có đi ăn trộm nữa, có phạm lỗi lầm, và khi bước vào tu loay hoay tu tầm bậy tầm bạ nữa nhưng rồi bật một cái chứng liền. Dĩ nhiên chứng cái quả nào đó thôi, chưa phải là cao lắm, nhưng có chứng, vì túc duyên đã ấn định. Còn cái người mà chưa đủ túc duyên á thì phải tu cho thật đúng nha, vì sai một ly đi một dặm. Ở đây ai là người có túc duyên sẽ chứng đạo giơ tay lên Thầy biết? Thì tu sao cũng được, thế nào cũng chứng. Còn nếu mà chúng ta biết rằng mình chưa đủ túc duyên thì phải làm ơn tu thật chuẩn, không để sai một điểm nhỏ nào. Thiền định là như vậy, nên phải ráng đi tìm một cái pháp

[1:02:09]môn thiền thật là chuẩn mực, không có sai một sợi tóc nhỏ thì ta mới gieo được cái nhân giác ngộ. Thầy nói ví dụ cái chuyện này, ví dụ chuyện này mới tức cười, để Thầy nhớ lại, thiền sư á, để Thầy nhớ là là ngài Dương Kỳ với ngài Thủ Đoan. Lúc đó là ngài Dương Kỳ là ông là một thiền sư nổi tiếng của dòng Lâm Tế, cái chứng ngộ rất là cao siêu. Thì dưới pháp hội của ổng có một cái người học trò tên là Thủ Đoan. Thì ông này cũng ở trong chúng như bao nhiêu người nhưng có vẻ cũng hơi nổi bật. Cái một buổi chiều, lúc ổng đang làm, buổi chiều cũng cuối năm, bên ngoài thì ở ngoài đường ngoài phố người ta ầm ĩ múa lân múa

[1:02:46]đồ, hát hò tùm lum bên ngoài vì cái chùa nằm ngay thị trấn. Cái ngài Dương Kỳ mới ổng đi lơn tơn lơn tơn ổng coi việc, cái ổng thấy ngài Thủ Đoan, ổng đứng lại ổng nhìn. Ổng nói: "Ngươi là đệ tử của ai?" Nói: "Dạ, con bổn sư của con là ngài Úc Sơn chủ ở Trà Lăng." Ngài Úc Sơn chủ Trà Lăng cũng là một thiền sư đắc đạo nổi tiếng. Cái ngài Dương Kỳ mới nói: "À, Úc Sơn chủ hả, ta biết rồi. Ta nghe y là có một bài kệ rất nổi tiếng, ngươi có nhớ chăng đọc ta nghe?" Cái ông kia nghe khen bổn sư mình khoái mới đọc. Nói: "Dạ, cái bài kệ của Thầy con là thế này: Ngã hữu minh châu nhất khỏa, Cửu bị trần lao quan tỏa,

[1:03:23]Kim triêu trần tận quang sinh, Chiếu phá sơn hà vạn đóa." Tụi con nghe hiểu không? Chữ Nho không à, thôi để Thầy dịch. Tại chữ Nho nó nhiều khi đồng âm á, nói ngang ngang tụi con nghe không hiểu. "Ngã hữu minh châu nhất khỏa" là: Ta có một viên minh châu, một viên minh châu. "Cửu bị trần lao quan tỏa": Từ lâu đã bị bụi trần vùi lấp. "Kim triêu trần tận quang sinh": Sáng nay bụi trần hết, ánh sáng hiện ra, phát sinh. "Chiếu phá sơn hà vạn đóa": Chiếu tan cả núi sông, mọi thứ. Vậy sau khi ngài Thủ Đoan đọc cái bài kệ của Thầy mình ra, cái ngài Dương Kỳ cười nhạt cái bỏ đi. Cái ngài Thủ Đoan ổng mới bứt rứt, ổng mới bứt rứt, ổng nói: "Sao kỳ ta?

[1:04:05]Bài kệ hay, nổi tiếng cả tùng lâm, là nhờ cái bài kệ này mà cả cái nguyên một cái hệ thống Phật giáo Thiền học Trung Quốc ca ngợi Thầy mình là người thiền sư đắc đạo, đã ngộ đạo thực sự, mà tại sao mình nói ra thì ngài Dương Kỳ ổng lại cười nhạt?" Bứt rứt cả đêm không ngủ được. Cái sáng hôm sau ông đắp y áo đàng hoàng ông đến phương trượng, ông mới đảnh lễ, ông hỏi: "Thưa Hòa thượng, bài kệ hôm qua có gì sai mà Hòa thượng cười?" Cái ngài Dương Kỳ mới nói: "Ngươi có thấy cái đám hát Sơn Đông ở ngoài cửa chùa chiều hôm qua không?" Nói: "Dạ con có thấy." Ổng càng ngạc nhiên ha cái câu trả lời. Cái ngài Dương Kỳ mới trả lời thế này:

[1:04:41]"Họ thích được người ta cười, ngươi sợ người ta cười." Nói câu đó xong ngài Thủ Đoan bừng ngộ liền, trở thành một thiền sư nối tiếp ngài Dương Kỳ. Tụi con nghe tụi con hiểu không? Hiểu không? Tại vì nếu tụi con hiểu tụi con làm thiền sư luôn rồi, đâu cần ngồi đây nữa. Tức là cái lối dạy của ông rất kỳ lạ. Tụi con thấy cái lời dạy đó có chuẩn trong kinh điển không? Cười nhạt, chê bai, giới thiệu gánh Sơn Đông hát hò gì đó tùm lum, tức là nó không đâu ra đâu hết á, nhưng mà làm cho ngài Thủ Đoan ngộ đạo thành một thiền sư. Như vậy ngài Thủ Đoan là thuộc loại người gì? Có túc duyên phải ngộ đạo. Loay hoay cái gì á, ổng dằn qua ép lại,

[1:05:17]ổng dụ gạt chút xíu vậy là ông kia bừng ngộ liền. Nhưng mà nếu không phải là người đủ túc duyên thì bây giờ ngài Dương Kỳ có cười, có nhạo, có đánh, có đập rốt cuộc có ngộ được không? Không. Ví dụ như Thầy với tụi con đến gặp ngài Dương Kỳ, ổng đập cho ba cây, ổng đạp cho mấy cái té nhào có ngộ không? Không, không ngộ, tại vì mình thuộc loại người chưa đủ túc duyên. Cho nên vì vậy mình phải tu rất chuẩn, tu rất đúng. Mà thiền thì mênh mông thiên hạ, khắp thế giới ai cũng dạy thiền. Vì vậy, phải tu thiền mới là đệ tử Phật, nhưng đừng khờ dại đụng đâu cũng theo. Tụi con nhớ giùm Thầy điều đó. Một cái quan điểm tu hành nữa là phải tu trong đời sống.

[1:05:52]Tu trong đời sống nó gồm có hai điều. Điều thứ nhất là ta giữ công phu ở trong thiền định mà ta ngồi á, áp dụng trong đời sống. Ví dụ như là khi ta ngồi kiết già bất động, ta lúc nào cũng biết rõ toàn thân, biết thân này vô thường, biết hơi thở ra, hơi thở vào. Đó là cái ta áp dụng trong lúc ngồi, thì trong đời sống cũng vậy, dù lúc nói chuyện, dù lúc lao tác, vân vân, đều lúc nào cũng nhớ toàn thân mình, lúc nào cũng nhớ thân này vô thường, đó gọi là giữ chánh niệm trong đời sống thường xuyên. Cho nên tuy mình mở mắt mình nhìn cái người đối diện, tuy mình vẫn lắng nghe, miệng mình vẫn đáp, nhưng mà thật ra mình vẫn có một cái tâm bí mật giữ

[1:06:34]lại, nhớ toàn thân, biết thân này vô thường. Đó gọi là tu trong đời sống, sự miên mật, sự tinh tấn trong đời sống, cái đó không bộc lộ ra bên ngoài, không ai biết hết. Người ta chỉ thấy mình có cái phong cách trầm lắng mà thôi mà không biết cái trầm lắng ở đâu ra, mà sự thực đó là do lúc nào mình cũng bí mật âm thầm biết rõ toàn thân, biết thân này vô thường, vậy thôi. Đó là chánh niệm trong đời sống. Lỡ có vọng tưởng kéo mình đi quên, mình nhớ rồi mình trở lại nhớ thân này, biết rõ toàn thân, nhớ thân vô thường, đó là chánh niệm trong đời sống, là cái thứ nhất. Cái thứ hai là làm những điều thiện,

[1:07:14]tránh những điều ác, trong đó gồm có cả cái giữ giới, tức là tránh những điều xấu, luôn làm những điều lành, là vậy. Một cái quan điểm về sự tu tập nữa là thế này: chúng ta phải ý thức rõ rằng cái đạo quả nó đòi hỏi công hạnh lâu dài, vất vả, sâu xa, nên không bao giờ mà có cái ảo tưởng là tu mau, ừ là chóng chứng, nhớ không bao giờ như vậy. Nếu có ai nói với ta rằng họ có cái cách tu mau chóng chứng, ta biết ngay người này nói dối. Nói thẳng câu là nói dối. Không bao giờ có cái chuyện tu mau chóng chứng, trừ những người đã có túc duyên, mà người có túc duyên đó không phải mình, phải nói thẳng câu không phải mình, ai đó chứ không phải mình.

[1:07:56]Mình phải hiểu thế này: nếu một người nào đó nói rằng cái việc tu hành trong Phật pháp là lâu xa, trải qua nhiều kiếp, vất vả, mình tin người đó là người nói lời chân thật. Nhưng mà thêm cái chữ là vất vả, tu lâu mà vất vả chứ không phải lâu mà tu chơi chơi. Cho nên vì vậy phải rất tinh cần, rất chịu khó, chứ không có tu mà lơ mơ lơ mơ mà đạt được cái chứng. Nó khác với cái hai cái cực đoan. Một cái cực đoan là nghĩ rằng mình tinh tấn như vậy, cho nên tự mình ra kỳ hạn là trong kiếp này phải chứng, đó là một cực đoan sai lầm, một tà kiến làm cho ta tổn phước rất nặng nề và không chứng luôn. Một cực đoan thứ hai thì nghĩ rằng là đạo quả là việc lâu dài của nhiều

[1:08:41]kiếp, cho nên thôi cứ từ từ mà tu, thì cũng không chứng luôn. Hai cái này hổng có cái nào chứng hết. Một cái bị tinh tấn mà tổn phước nên không chứng, còn một cái hổng có tinh tấn lấy gì chứng, thôi cũng nghỉ luôn. Nên vì vậy cái trung đạo là gì? Cái trung đạo là rất tinh tấn nhưng mà ý thức rằng đạo quả là việc của nhiều kiếp, nhớ như vậy. Còn những người mà ta nghe kể trong truyện tích, trong sử mà thấy vị đó à tu trong đời đã chứng thì phải hiểu rằng vị đó là gì? Người có túc duyên cả, có túc duyên. Ở đây ai là người có túc duyên đời trước rồi, giơ tay lên cho thầy biết. Nếu chưa ai dám giơ tay hết thì tụi con nhận mình là người nào?

[1:09:22]Chưa đủ túc duyên, phải không? Thầy cũng vậy, thầy cũng nhận mình là người chưa đủ túc duyên. Và như vậy thầy trò mình phải làm sao? Rất tinh tấn mà không bao giờ được nghĩ rằng mình mau chứng, nhớ như vậy. Cái lỗi của cái người tinh tấn là nghĩ rằng mình sẽ mau chứng bởi cái sự tinh tấn của mình. Cái ý nghĩ đó làm tổn sạch cái phước của mình. Cho nên vì vậy là phải hiểu rằng mình phải rất tinh tấn nhưng mà việc tu chứng là việc rất rất lâu dài của nhiều kiếp. Đó là cái hiểu được như vậy là chánh kiến mà mình không bị tổn phước, nhớ như vậy nha. Có một lần có cái ông thầy ổng ở nước ngoài ổng về ổng

[1:09:59]thăm tôi, tính ra ổng cũng hàng sư đệ của mình. Thấy ổng có cái cái dáng mạo, cái phong cách tốt tôi cũng quý mến. Hỏi ra thì ổng là hàng sư đệ, mà vì tôi rời khỏi chùa lâu rồi, ổng xuất gia sau nên tôi không có biết. Nhưng mà ổng nghe tiếng tôi ổng tìm đến như là tìm đến một người sư huynh để mà thăm. Thì tôi cũng cho nói chuyện với trong chùa, trong chúng, trong đệ tử này bình thường. Nhưng sau đó ổng cứ xin phép là gặp riêng. Thì tới giờ đó tôi nghỉ trưa, ổng cứ tới ổng gõ cửa cốc ổng xin vào ổng nói chuyện. Thì ra là ổng có một cái có một cái điều là muốn trình riêng, đó là cái công phu tu tập.

[1:10:34]Ổng mới kể lại cái sự tu hành của ổng mà ổng đạt được một cái trạng thái. Ổng nói ổng kể ra được cái trong cái thiền định ổng đạt được trạng thái như thế. Và đến giờ này ổng vẫn không biết được cái trạng thái đó nó là cái gì, là mức độ nào. Thì ổng cũng trình vài vị tôn túc thì những vị đó khen ổng là có túc duyên, nhưng mà lòng ổng vẫn chưa có yên, vẫn thực sự như chưa biết nó là cái gì. Thì khi tôi nghe ổng nói xong rồi tôi mới nói thế này, tôi nói là: Thầy chứng Tu Đà Hoàn, mà cái này là do túc duyên đời trước. Ổng nói: Dạ, con hổng có tinh tấn gì. Thực sự là con không có tu vất tinh tấn như là những huynh đệ của con.

[1:11:10]Những người kia họ tu dữ lắm, con ít tu mà cứ lo làm việc nhiều hơn. Rồi cuộc đời cũng thăng trầm, cuộc đời đi tu cũng thăng trầm qua việc này việc kia cũng có những nỗi buồn, vân vân. Nhưng mà không ngờ là tại sao trong một cái đêm đó cái cảnh giới nó mở ra như vậy. Thì gặp tôi nói là túc duyên là đúng rồi đó. Nói đúng là túc duyên, nhưng mà đây là vị trí Tu Đà Hoàn cho nên thầy chưa có dứt được cái nghi, trong lòng vẫn còn hoài nghi, nên phải hỏi. Và ổng mới nói rằng: Thưa thầy, nếu như vậy cảnh giới đó thì nó sẽ như thế nào? Nói: Không, chưa có gì đâu. Tu Đà Hoàn là mới vào dòng nhưng đã là tốt lắm rồi.

[1:11:43]Tuy nhiên, còn rất nhiều việc phải làm và trạng thái nó là như thế này như thế này. Nó được cái này và nó chưa được cái này, nó được cái này nó chưa được cái kia, phải cố gắng như thế nào. Và nếu mà không tinh cần thì rất lâu mới chứng được cái quả thứ hai là Tư Đà Hàm, rất lâu. Cứ cái điệu mà tu tàn tàn tàn tàn ỷ túc duyên đời trước á mà tu tàn tàn rất lâu mới chứng được quả thứ hai. Mà Tu Đà Hoàn cực lắm, cái người chứng Tu Đà Hoàn này cực. Là vì sao vậy? Bởi vì cái hiểu họ chưa tới, chưa sâu, vẫn còn phạm lầm lỗi. Mặc dù người rất có lý tưởng, nghĩa là tâm tốt đã bắt đầu nảy nở, nhưng mà cứ hay phạm sai lầm rồi cứ phải trả

[1:12:18]nghiệp, cứ còn phải cứ luân hồi tới đi tái lại. Mà có khi làm những điều thiện lên làm tới vua, nhưng có khi phải đi xuống làm ăn mày nữa. Nhưng dĩ nhiên là không bao giờ đọa vào ác đạo, nhưng mà Tu Đà Hoàn cực. Nên nếu biết thì mình vượt qua cho nhanh để đi tới luôn, đỡ phải vất vả, như vậy. Một cái quan điểm tu tập nữa là thế này: là càng tu thì càng phát hiện ra nhiều lỗi lầm của mình. Tu mà càng tiến bộ thì càng thấy mình có nhiều lỗi, còn nếu mà người tu không thấy mình có lỗi gì hết thì người đó là sao? Tu sai. Không thấy lỗi là tu đã sai rồi, còn càng tu phải càng thấy lỗi mới là tu đúng.

[1:12:56]Tụi con có thấy như vậy không? Hổng ai ừ hết trơn, tức là người nào hổng ai thấy lỗi hết trơn hả? Mà có những cái lỗi nhiều khi nó thuộc về hệ thống sâu xa, có những cái lỗi mà thực sự là mình phải quyết chí tu tập mình mới phát hiện ra nổi nó, chứ còn nếu không quyết chí tu tập mà tu không đúng mình sẽ không thấy được những cái lỗi. Còn bình thường những lỗi đơn giản thì ta mới tu bắt đầu ta thấy dần thấy dần, và tu cứ nhiều năm về sau thì ta càng phát hiện ra nhiều cái lỗi tinh vi hơn, tinh vi hơn. Mà khi ta càng thấy được lỗi mình chừng nào thì ta càng có nhiều bài giảng hay cho chúng sinh.

[1:13:31]Ta giảng pháp cho chúng sinh là từ kinh nghiệm tu tập của mình, mà cái quan trọng nhất là từ cái thấy lỗi của mình. Nên tụi con tu làm sao á mà tụi con càng thấy lỗi, sau này tụi con sẽ là những giáo thọ giỏi. Còn tu rồi hổng thấy lỗi gì hết là yên chí rằng mình đã tu sai và sau này mình không làm lợi ích cho ai hết, sai. Có một lần, có lần thầy rầy một cái người đệ tử, cái người đệ tử nói rằng: Con bị oan, con bị thầy rầy oan, con không có lỗi. Hai tháng sau người đó hoàn tục liền, vì tu sai. Tu sai mới không thấy lỗi. Còn cái người mà cứ càng thấy lỗi mình là người đó trí tuệ đang mở ra. Ở trong thanh quy của thầy thầy ghi rõ là:

[1:14:08]Người có trí là người thấy được lỗi mình. Không định nghĩa cái trí là cái mà người mà học được thiên kinh vạn quyển, mà thật sự là thấy được lỗi mình là người có trí. Mà cứ càng ngày càng phát hiện ra những cái lỗi vi tế. Tu tiến lên mức độ nào thì nó phát sinh ra những cái lỗi ở mức độ đó. Mình chưa tu thì không có lỗi, mà tu thì lỗi nó sẽ xuất hiện mà lỗi mới. Ví dụ như tụi con mà chưa xuất gia thì tụi con chưa có cái lỗi nào, mà khi xuất gia rồi nó sẽ xuất hiện những cái lỗi của người xuất gia. Ví dụ, ai biết? Ví dụ khi một người chưa xuất gia rồi bước qua xuất gia nó sẽ có cái lỗi, lỗi gì?

[1:14:46]Ai thấy? Nếu mà tụi con không thấy nữa thầy bị hơi bị lo á nha. Ai trả lời cho thầy? Cái micro nằm đâu rồi? Ai cầm trả lời luôn đi.

[1:14:58]Ví dụ từ cái người tại gia mà trở thành người xuất gia, thầy chưa có nói đến mở giới Tỳ-kheo, Ni sư, Thượng tọa, thì thường có cái lỗi gì? Nói lớn, giơ tay lên chứ đừng nói thầm nha, cứ giơ tay lên, trả lời. Hổng thấy ai giơ tay thì tôi cũng giơ tay lên giành micro gì đâu, đưa micro mà. Dạ, mô Phật thưa Thầy con thấy con cái lỗi gì là: tại sao không cạo đầu sớm hơn một chút? Có một cái lỗi rất cơ bản mà con không thấy, mà lỗi đó nặng hơn nên con mới nói câu vừa rồi. Ai giơ tay? Ủa tụi con hổng thấy cái đó hả? Rất là lạ nha. Thực sự là mỗi bước tiến của mình nó đều phát sinh cái lỗi mới mà trước đó mình không có.

[1:15:37]Thầy nói ngay như vị A-na-hàm thôi. Đến khi chứng được A-na-hàm rồi là thần thông tự tại, bay được, dời được núi. Thần thông của A-na-hàm rất là lớn, chưa phải A-la-hán nha, mới A-na-hàm thôi, đi xuyên tường được, dời núi đi chỗ khác được, A-na-hàm á. Vậy mà phát sinh ra năm cái lỗi, trong đó có cái lỗi kiêu mạn và lười biếng. Tụi con thấy sợ chưa? Trong khi tu gần chết rồi mới có thể chứng được A-na-hàm, vậy mà chứng A-na-hàm rồi, Phật lôi ra cho biết rằng mới phát sinh năm cái lỗi, đó là: lười biếng và kiêu mạn, thêm cái sắc ái, vô sắc ái, vô minh thì thôi mình không nói. Mà sắc ái, vô sắc ái, vô minh, kiêu mạn, giải đãi, lạ chưa?

[1:16:16]Mà phải chứng A-na-hàm mới lòi ra, chưa chứng A-na-hàm thấy hổng lòi nữa. Cũng vậy, hồi mình tại gia mình chưa có lỗi, xuất gia rồi bỗng nhiên mình thấy cái lỗi đầu tiên mình thấy mình hơn người tại gia, hơn người còn tóc, có đúng không? Có đúng không? Và cũng thấy rằng tiếc rằng mình chưa xuất gia nhanh hơn chút, làm khiến mình thua mấy người cạo đầu trước mình chút, mình làm sư đệ, đúng không ạ? Đúng không? Phải không? Phải tâm của con không? Tức là vẫn là tâm hơn thua đó. Đúng là tâm hơn thua. Rồi khi tỳ-kheo rồi có gì? Giống như con nói đáng lẽ phải thọ sớm hơn chút để làm sư huynh người ta nữa.

[1:16:50]Lại thấy mình hơn người khác. Chính cái hơn hơn đó là cái lỗi. Vậy mà thầy hỏi nãy giờ không ai thấy hết trơn. Nên thấy là cái việc tu là việc mà càng lúc càng phát hiện ra những cái lỗi vi tế, mà càng thấy chừng nào tức là trí tuệ mình sáng ra. Và sau này khi tụi con giảng là trúng tim đen của chúng sinh, tại vì nó đã trúng tim đen của mình. Đó là cái quan điểm về sự tu tập. Bây giờ ta bước qua quan điểm về sự giáo hóa. Hôm nay chúng ta đừng có tính thời gian nha, hôm nay cái bài nó hơi dài dòng. Học tới đâu đã học. Cái quan điểm về sự giáo hóa là thế này: tức là thứ nhất là ta phải giáo hóa để đền ơn Tam Bảo.

[1:17:26]Nhờ Phật, nhờ bao nhiêu chư tổ đi trước mà ngày nay ta còn có Phật pháp để đi theo mà để nương tựa, chứ nếu không mà có không có Phật pháp, ta đã sống sai lầm tạo không biết bao nhiêu tội lỗi rồi đọa vào trong ác đạo mất tiêu rồi. Nên vì vậy, phải là luôn luôn đem giáo lý ra chia sẻ cho người khác, phải làm cho những người chưa hiểu đạo phải hiểu đạo, những người đã hiểu đạo rồi phải hiểu nhiều hơn, và phải thực sự bắt tay vào tu tập. Chính vì vậy, phải chia sẻ đạo lý này cho người khác: thứ nhất là để đền ơn Tam Bảo; thứ hai, cũng là gây nhân lành cho chính mình ở tương lai. Khi mà ta tận tụy, siêng năng

[1:18:06]Phật hóa cộng đồng, tức là đem đạo lý chia sẻ thêm cho người khác, thì bỗng nhiên ta được cái phước là ta có cái trí tuệ, ta có cái thánh trí cho những đời sau. Những đời sau ta dễ chứng đạo, ta dễ có trí tuệ sâu sắc và có duyên lành với chúng sinh. Ví dụ như ta thấy cũng là A-la-hán, nhưng mà tại sao chỉ có ngài Xá-lợi-phất mới được gọi là Đệ nhất trí tuệ? Có những cái câu hỏi của Phật hỏi mà ngài Xá-lợi-phất mới trả lời được, mà ngài Mục-kiền-liên không trả lời nổi. Lạ vậy! Cùng là A-la-hán với nhau, nhưng mà trí tuệ vẫn có sự sai biệt. Bởi vì ngài đã gieo cái nhân duyên gì đó, nhất là việc giáo hóa chúng sinh, chia sẻ ân cần tận tụy,

[1:18:47]lúc nào cũng muốn người khác giỏi và muốn người khác giỏi hơn mình. Thầy nói cái câu này tụi con nhớ: lúc nào cũng muốn người khác giỏi hơn mình, phải có tâm niệm đó. Còn nếu tụi con không có cái tâm niệm là muốn người khác giỏi hơn mình, thì sau này trí tuệ mình cũng cạn và mình dễ phát sinh cái tâm đố kỵ khi gặp cái người giỏi. Lòng lúc nào cũng phải chân thành mong người khác giỏi hơn mình. Thấy ai chưa giỏi giúp cho người ta giỏi, và khi thấy người ta giỏi hơn mình, lòng rất vui mừng. Nhớ như vậy. Thì như vậy là cái trí tuệ mình những đời sau rất là, rất là sáng. Có một số tăng ni sinh trẻ rất là nhiệt thành,

[1:19:19]họ tổ chức thành những cái nhóm hoằng pháp đi vào những vùng sâu vùng xa để giáo hóa. Chúng tôi rất là tán thán những cái vị tăng ni sinh trẻ như vậy. Nhưng chỉ có một điều là sau khi giáo hóa một thời gian dài là mới phát hiện ra họ lo giáo hóa mà không lo tu. Nó lại hỏng, hỏng cái nền. Chúng ta muốn giáo hóa, ta phải có cái nền tu tập bản thân rất là tốt. Khi ta xuất hiện trước mọi người, mọi người nhìn vào ta thấy có phong cách của bậc thánh phảng phất phảng phất là họ yên tâm. Chứ còn ta đi đến với chúng sinh, ta đến với mọi người trong cái phong cách của một người thế tục tầm thường, vui giỡn lất cất, nói năng sơ hở đủ thứ thì

[1:19:58]họ lại mất niềm tin, mình không thuyết phục được họ theo đạo. Cho nên là ta phải cố gắng tu rồi mới giáo hóa. Mà phải giáo hóa để đền ơn Phật và gây nhân lành cho cho chính mình. Và quan trọng là cái sự giáo hóa đó phải phát xuất từ cái tu học chân chính của mình. Trong cái quan điểm về cái Phật hóa cộng đồng này đó, là chúng ta tạo thành những cái cộng đồng Phật pháp để họ giao thoa ảnh hưởng lẫn nhau. Câu này nghe khó hiểu quá ha? Tạo thành những cộng đồng Phật pháp để giao thoa ảnh hưởng lẫn nhau. Là sao? Nghĩa là một người mà tu á, cái nhiều khi họ dãi đãi rồi họ quên. Nhưng nếu có hai người ở gần nhau cùng tu, cái người này nhìn qua thấy cái

[1:20:44]nhà bên kia họ tụng kinh, ngồi thiền, tự mình cũng phải ráng ngồi thiền. Tức là nó giao thoa ảnh hưởng qua lại. Mà nếu đó là nguyên một cái xóm họ cùng tu, thì cả cái xóm đó cứ ảnh hưởng lẫn nhau, ai cũng ráng tinh tấn tu tập cả. Nên cái việc mà giáo hóa của ta là làm sao cho nhiều người cùng gần nhau, cái cộng đồng họ gần nhau, họ cùng tu tập để họ ảnh hưởng lẫn nhau, họ giữ gìn lẫn nhau, họ khuyến tấn lẫn nhau, mà ta đỡ mất thời gian, đỡ cái vất vả của chính mình. Còn mình giáo hóa một người mình cứ phải tới lui canh người đó hoài, họ dãi đãi á. Nhưng mà nếu họ được một cộng đồng gần họ đều tu hết rồi thì ta đỡ vất vả.

[1:21:25]Cái quan điểm giáo hóa là vậy. Nhưng mà tuy nhiên giáo hóa nó có nhiều hình thức chứ không phải là cứ ở trên bục giảng mà nói thao thao bất tuyệt. Nó có nhiều cái hình thức. Hồi trước trong những khóa trước là tôi có dạy nguyên cái môn về hoằng pháp, tôi có nói rất là kỹ, hai chục bài, hai chục bài hay ba chục bài thì phải. Hình như kỳ đó thầy dạy ba chục bài phải không ta? Có ai nhớ không? Về cái cách đàm đạo, tiếp xúc với mọi thành phần, rồi phương pháp diễn giảng. Hồi đó là tôi có dạy cái phương pháp diễn giảng rất là kỹ, mà bắt mọi người phải đứng lên thuyết trình hết, giảng. Phương pháp để làm giảng sư đó, đứng trên bục giảng.

[1:21:59]Nhưng mà trước khi có thể đứng lên bục giảng mà giảng thao thao được thì nó phải đi qua hai cái công đoạn phía trước. Thứ nhất là phải viết bài cho nhiều. Nên vì vậy mà học với tôi, tôi bắt phải làm bài dữ lắm, phải viết cho nhiều, không được viết ít. Cái công đoạn thứ hai là phải biết đàm đạo. Đàm đạo nghĩa là mỗi khi có duyên ta gặp một người nào nói chuyện đạo, ta hỏi người đó đáp, hoặc người đó hỏi ta đáp. Chính những cái mà hỏi đáp qua lại đó làm cho ta tăng lên cái khả năng hùng biện của ta, tăng lên khả năng diễn giải cho ta. Nhưng mà cái đàm đạo đó, đừng để trở thành cái nói nhiều. Nhớ như vậy.

[1:22:38]Làm sao nói hấp dẫn, thuyết phục, để lại ấn tượng, nhưng không dài dòng, không mất thời gian người ta. Đó là cái thuộc về đàm đạo. Hồi xưa thầy nhớ là thầy cũng đi qua cái giai đoạn này. Hồi lúc thầy còn cư sĩ cũng vậy. Cứ nhiều khi gặp một người phải đàm đạo, nói chuyện đạo lý với nhau. Đôi khi gặp những người nghĩa là họ chống đối nảy lửa, mà mình phải thuyết phục, chiết phục họ luôn, phải bẻ gãy nhiều luận điểm sai lầm của họ để dựng lại cho họ cái chánh kiến. Có một lần thầy nhớ thầy gặp một giáo giáo viên rất là giỏi về toán, mà ổng hiểu về đạo Phật kiểu gì đó không hiểu, hiểu cái gì cũng không rồi bác tùm lum hết trơn,

[1:23:13]rồi gây hấn xích mích tùm lum với mọi người trong gia đình ổng. Riết mọi người nhìn đạo Phật là cái gì họ sợ quá! Tại thấy trong nhà có một cái ông giáo viên dạy toán mà ổng hiểu đạo Phật kiểu gì mà ổng sống lập dị, rồi ai ổng cũng chửi cũng mắng cũng lung tung. Đến lần đó cái ổng bị té gãy tay, ổng mới đến với ông thầy thuốc để bó tay bó chân, thì vô tình thầy cũng đến thầy thăm thầy thuốc. Lúc đó thầy còn cư sĩ, cái ông thầy thuốc ổng biết, cái ổng canh canh dụ dụ sao để cho thầy gặp cái ông đó. Thế là bữa đó thầy có một bữa đàm đạo nảy lửa với cái ông đó. Ồ ồ cái gì ổng cũng bác, cái gì ổng cũng cự, gì ổng cũng cãi.

[1:23:43]Thầy phải bẻ dần bẻ dần bẻ dần cho tới khi nào bẻ gãy hoàn toàn hết luận điểm của ổng rồi, bắt đầu mới dựng lại cho ổng phải tin nhân quả lại, phải sống từ bi lại. Lúc ổng mới hoan hỷ, mặt ổng mới dịu xuống rồi ổng cảm ơn rồi ổng ra về, đi cà nhắc cà nhắc ra về. Mà thầy đã đi qua cái này rất là nhiều, nên tụi con cũng phải vậy. Trong cái sau này mà đi giáo hóa chúng sinh, ráng tạo nhiều cơ hội để đàm đạo, nhưng mà mình đừng có kéo dài thì sợ người ta mệt. Chứ không phải ngồi đàm đạo mà mình cứ giữ, rịt người ta lại rồi mình nói luôn ba bốn tiếng đồng hồ, lần sau người ta thấy mặt mình ở đâu người ta

[1:24:11]quẹo đường khác, không có gặp mặt mình nữa. Phải nói cách nào mà người ta đi kiếm mình nói chuyện hoài. Để vậy đó, mắc công mình sợ người ta mình trốn á thì mới đúng nha! Chứ rồi mình nói làm sao mà người ta thấy mình người ta trốn, mình đi kiếm người ta nói mà không còn gặp ai nữa là chết á. Nha, nhớ cái đàm đạo phải nói làm sao hấp dẫn mà người ta đi kiếm mình rồi mình trốn là thành công. Vậy đó. Cái thứ hai là cái thuyết giảng long trọng. Là cái này là đỉnh cao của hoằng pháp nè. Tại sao gọi là đỉnh cao? Bởi vì mình độc diễn nói có một mình, suốt một tiếng rưỡi ít nhất, tiếng rưỡi đồng hồ trong một cái hội chúng đông người,

[1:24:42]mà nói người ta không chán, người ta mê, người ta thích, khó vô cùng. Tụi con có coi phim không? Giống thầy. Thầy cũng hay coi phim. Thực sự là tôi cũng hay xem phim, nhất là những phim mà nó có cái tính giáo dục cao. Đôi khi tôi cũng xem phim là để ôn lại tiếng Anh, lâu quá mình không có cơ hội nói chuyện với người nước ngoài, bỏ lâu quá cái nó quên tiếng Anh. Nhiều khi tôi lấy cái phim tiếng Anh ra để coi, vừa xem cái tình tiết của nó, vừa nghe nói cái này nọ để mình nhớ lại tiếng Anh, mình phải ôn lại vậy, nên hay coi. Mà nhiều khi gặp những phim rất là có giá trị là tôi bắt đệ tử mình phải coi hết.

[1:25:15]Lúc đó đưa cái phim nói bắt phải chiếu cho cả chúng phải coi, để học ra trong đó nhiều điều rất là lớn, chứ không phải nhỏ. Mà những bộ phim tư duy nó cao, đòi hỏi mình phải rất là thông minh mới hiểu được là cái tác giả kịch bản hay đạo diễn họ muốn nói điều gì. Những điều hay, thú vị lắm! Dĩ nhiên cũng có những bộ phim dở. Những bộ phim dở là những bộ phim mà mình coi một lát rồi cái mình thấy nó cà rề cà rề không đâu ra đâu, kịch bản nó lung tung, nó lộn xộn, nó nhàm chán rồi mình tắt. Còn những bộ phim hay, họ lôi cuốn mình từ đầu cho tới cuối, cho tới khi hết phim luôn. Đúng không ạ? Mà trong một bộ phim dở làm cho mình nhàm chán

[1:25:52]như vậy, trong đó bao nhiêu diễn viên tất cả? Rất nhiều diễn viên phải không? Rất nhiều cảnh quay, rất nhiều cái động tác, rất nhiều cái lời thoại, vậy mà ta thấy dở. Còn huống hồ ở trên bục giảng có một ông giảng sư duy nhất ổng cầm cái micrô ổng nói, nguyên một tiếng mấy đồng hồ, một tiếng rưỡi đồng hồ là bằng chiều dài của đúng một bộ phim. Vậy mà chỉ một diễn viên, một ông đó nói một lời thoại thôi, mà phải nói làm sao đừng để người ta chán. Tức là một ông đó nói trong một tiếng rưỡi ổng phải nói làm sao bằng một bộ phim hay để hấp dẫn người ta. Đúng không ạ? Tức là người ta coi bộ phim một tiếng rưỡi ta coi hấp

[1:26:29]dẫn không chán, thì để làm một ông giảng sư mà giảng hay là ổng phải bằng nguyên một bộ phim đó luôn! Một mình ổng nói thôi, một mình ổng diễn xuất thôi, mà phải làm sao bằng luôn nguyên một bộ phim người ta đóng tốn hết 50 triệu đô la. Trong cái bộ phim đó, họ phải dùng rất nhiều diễn viên, rất nhiều ngoại cảnh, nhiều trường quay, nhiều kỹ thuật, nhiều kỹ xảo, hệ thống âm thanh, máy móc, quay phim, phim trường, đạo diễn đồ, quá chừng chuyện luôn, tốn cả 50 triệu đô la, thì mình coi mình mới bị cuốn hút từ đầu tới cuối suốt một tiếng rưỡi. Như vậy làm một ông giảng sư mà giảng cho hay một tiếng rưỡi đồng hồ dễ hay khó?

[1:27:05]Cực kỳ khó! Phải dùng cái chữ là cực kỳ khó. Chứ còn làm giảng sư thì ai cũng làm được. Đứng lên nói một tiếng rưỡi đồng hồ ai cũng có thể nói được. Nói xong dòm xuống thì sao? Dòm xuống thì sao? Không, cũng tốt lắm chứ không phải không. Thật sự là những người mà giảng sư dở rất là có công đức. Giữa cái cuộc đời mà căng thẳng như thế này, nhiều chuyện bôn ba, lộn xộn, đủ thứ chuyện như thế này, mà giúp cho người ta có một giấc ngủ thoải mái là phước vô cùng chứ không phải là dễ đâu nha. Cho nên giảng sư dở cũng có công đức lắm, nhưng mà chỉ có cái làm công đức một lần, lần sau người ta trốn mất.

[1:27:40]Cho nên vì vậy, mà trong cái đỉnh cao của hoằng pháp mà đi tới mà leo lên bục giảng làm một giảng sư đứng một chỗ mà nói suốt một tiếng rưỡi đồng hồ mà nói hấp dẫn cực kỳ khó. Mà để thành công được việc đó đòi hỏi bao nhiêu yếu tố, bao nhiêu công đức, chứ không phải là dễ. Hồi xưa cũng vậy, hồi xưa tôi nghĩ rằng cái việc đứng lên giảng nó dễ, nên tôi gặp mấy thầy mà bắt đầu mà rời chùa ra đi, đi làm Phật sự, tôi cứ khuyên mấy thầy mấy thầy phải giảng. Chứ quý thầy đi ra làm Phật sự, đi làm trụ trì mà quý thầy không giảng là quý thầy không có phước đâu. Mà giảng nên phải tập giảng. Cái mấy ông thầy cũng hơi ngần ngại,

[1:28:14]nhìn thấy mặt mấy ổng ngần ngại, mới nói, "Không, quý thầy cứ giảng cho tôi. Cứ mỗi buổi sám hối thầy giảng cho tôi nửa tiếng, đừng giảng nhiều. Giảng nhiều người ta sợ. Mình chưa phải giảng hay đó, đừng có giảng luôn tiếng rưỡi người ta ngủ sạch. Cứ giảng nửa tiếng, người ta bắt đầu ngủ là thôi hết, cái người ta mừng quá, người ta cám ơn vô cùng. Người ta cám ơn tại mình ngưng á, chứ không phải là người ta cám ơn tại mình giảng." Nhưng mà cứ phải giảng, lâu ngày rồi cái lần lần cái đạo lý nó vẫn đi vào lòng người ta. Tôi đi gặp ai tôi cũng kêu giảng, giảng, giảng. Sau mấy năm quay trở lại mấy cái chùa đó thăm thì

[1:28:42]ừ mấy ông thầy nào ổng cũng than trời hết, nhưng có một ổng than thì mình mới tức cười. Hỏi sao? "Lúc này thầy giảng giải rồi làm sao?" Tại hai năm trước tôi đã ghé lại kêu, "Ông phải ráng mà giảng cho quý Phật tử nghe." "Con cũng nghe lời thầy con giảng, nhưng mà nó kết quả như thế này nè thầy." Nói, "Làm sao?" Thường thường á là Phật tử mà đi sám hối á là họ phải bỏ dép ở nhà Tổ. Cái họ đi vô nhà Tổ họ xá Tổ xong, rồi họ mới đi chân không lên Chánh điện. Rồi sám hối xong rồi cái bắt đầu mới đi bộ, đi chân không xuống nhà Tổ, xá Tổ rồi mới mang dép mà đi về. Nhưng lần này thì con sám hối xong thì con giữ lại ngay cái Chánh điện để con giảng,

[1:29:14]rồi sau đó giảng xong rồi mới cho đi ra phía sau nhà Tổ, xá Tổ rồi mới đi về. Thì sau khi con giảng vài lần họ có kinh nghiệm, cái họ không để dép ở nhà Tổ nữa, mà họ để dép ở Chánh điện để sám hối xong họ ra mang dép chạy đi luôn, chứ khỏi cần để trốn buổi giảng luôn. Ngồi tôi tôi thấy, "Kỳ vậy ta? Sao Phật tử gì mà kỳ vậy? Giảng mà không chịu nghe." Sau này tìm hiểu mới biết là tôi dặn ổng giảng 30 phút, ổng làm luôn hai tiếng đồng hồ. Ham nói quá, nói không có chỗ dừng. Ta sợ quá. Cho nên nói là nói, bởi vậy nói giảng là giảng cho hay, chứ đừng giảng cho lâu. Nhớ giùm, quý thầy nhớ giảng cho hay.

[1:29:46]Dù ít, mà giảng cho hay. Tôi còn nhớ cái kinh nghiệm của tôi một lần trong đời là lần đầu tiên mà tôi giảng cho Tăng Ni. Quý thầy biết tôi giảng bao lâu không? 25 phút. Lần đó nó có một cái trường hạ, tôi đến tôi thăm quý vị ở trong Tôn Túc á. Vừa đến nhằm cái lúc mà năm đó tôi mới có 30 tuổi à, nhằm đến nhằm cái lúc à cái vị giảng sư bữa đó đi vắng, mà Tăng Ni của trường hạ, các vị Thượng tọa rồi Ni sư rồi tập trung lại hết, các vị Hòa thượng tập trung lại hết rồi ngồi đó, mà ông giảng sư không tới. Cái thấy tôi bước vô, mà lúc đó tôi mới 30 tuổi, nhưng mà cái ông Thầy chánh đại diện ổng cũng nghe tiếng mình, ổng, "Đó, đó, đó!

[1:30:21]Thầy vô thầy giảng giùm tôi một bài. Ông kia ổng đi vắng rồi." Mà ổng mời lúc đó là không cách nào từ chối được, ngặt quá, cái ngồi giảng, không soạn bài, quý thầy nghĩ làm sao giảng? Mà lần đầu tiên mình đứng trước cả một đại chúng Tăng Ni cũng lần đầu tiên trong đời luôn, nên thầy giảng đúng 25 phút, rút lui liền. Khi thấy hết ý rồi là chào rút lui liền trong sự ngỡ ngàng của mọi người, nhưng không để lại ấn tượng xấu. Nói nữa là chết, nói nữa là bắt đầu nó dai, nó dài, nó dở, nó dốc á. Chết! May là 25 phút là lật đật cuốn gói chạy liền, nhờ vậy người ta vẫn còn nhớ, "Ờ, ổng nói nghe cũng được, cũng được,

[1:30:50]tạm tạm được." Nó chưa vào cái dở, chuẩn bị vô cái dở là mình đã trốn rồi. Nhớ như vậy. Cho nên cái việc mà đứng trên bục giảng mà nói long trọng mà nói hấp dẫn suốt một tiếng rưỡi, là phải nhớ đó, bằng một bộ phim 50 triệu đô la của người ta làm. Cho nên để giảng sư mà giảng tới mức độ đó khó lắm á, phải bao nhiêu là công đức rất là sâu dày, mà của nhiều kiếp nữa, của nhiều kiếp chứ không phải một kiếp này mà có thể thành tựu được. Nhưng mà tuy nhiên, nếu không có những cái buổi giảng nho nhỏ thì sau này ta không có những buổi giảng long trọng, lớn. Vì vậy, tôi rất mong, nhưng mà tôi không hy vọng

[1:31:23]lắm, là trong số quý thầy đây tất cả đều trở thành những giảng sư xuất sắc của thế giới. Tôi không mong như vậy, tôi không mong nổi. Nhưng mà tôi rất mong điều đó, nhưng mà tôi không hy vọng là điều đó thành tựu. Tuy nhiên, đây là điều mà tôi hy vọng và đây là điều mà tôi buộc quý thầy phải thành tựu, là quý thầy sau này khi bắt đầu bước đi ra làm Phật sự, quý thầy phải có những buổi giảng long trọng. Không gọi là xuất sắc, không gọi là như là mình cạnh tranh được với một bộ phim mà 50 triệu đô la, nhưng mà quý thầy phải giảng ít nhất 45 phút hay, là cuộc đời hoằng hóa của quý thầy được gọi là thành công. Nhớ như vậy.

[1:32:00]Cái hình thức thứ ba là dạy dỗ, tức là hình thức dạy dỗ như thế này. Giữa thầy với trò trong cái tình thân, trong cái quy củ, trong có cái kỷ luật, có sự bắt buộc, và thời gian thì không hạn chế, mà tụi con bị bắt buộc phải học. Còn mà giảng trong cái phần này, hội chúng họ không bị bắt buộc. Thích thì họ đến nghe, chán họ bỏ về. Cái áp lực đòi hỏi giảng sư rất là lớn. Còn ở cái phần giáo thọ này thì nó dễ cho giáo thọ lắm, vì tụi con muốn hay không muốn phải ngồi nghe. Bây giờ thầy dạy tụi con dám trốn không? Thầy không phạt, nhưng mà Ban Giám hiệu sao? Họ phạt. Cho nên vì vậy tụi con phải đau khổ mà ngồi đây, phải không?

[1:32:36]Cho nên thầy thầy nói lung tung gì cũng được hết trơn, nhiều khi nói bậy nói trật, tụi con cũng phải ráng chịu. Nhưng mà đừng lạm dụng, vẫn phải ráng làm sao giảng cho giảng cho tốt, truyền trao kiến thức cho có lợi cho cho Tăng Ni sinh. Thì đây là cái lương tâm, cái trách nhiệm, cái trình độ của người người giáo thọ, như vậy. Chứ thật ra đi dạy thì nó dễ hơn là đi giảng. Đi giảng là nghe chán chán họ ra thái độ liền à. Nghe mà dở là bắt đầu ngáp lên ngáp xuống, ngủ gật qua gật lại, rồi cái từ từ thụt cái đầu xuống cho mình không thấy họ, từ từ họ chuồn chuồn chuồn đi ra mất tiêu rồi ngoảnh lại hết.

[1:33:08]Còn đi dạy thì tụi con không có dám như vậy. Rồi một cái hình thức hoằng pháp nữa là ta giới thiệu những tác giả và những tác phẩm chân chính, xuất sắc. Vì trong đời không ai là người mà là đặc quyền của mọi tác phẩm hay. Trên đời luôn luôn có nhiều tác phẩm hay của nhiều tác giả giỏi, chứ không phải một mình mình. Và vì vậy là mình phải luôn sẵn lòng giới thiệu những tác giả hay, những tác phẩm hay cho mọi người biết. Đó cũng là cái phước rất là lớn. Giống như âm nhạc vậy đó, không bao giờ mà người ta nghe một loại nhạc của một tác giả nào cả, phải nghe rất nhiều loại nhạc. Thì trong cái đạo lý cũng vậy, không bao giờ là một người cứ

[1:33:50]gò bó trong một bài giảng, có những bài giảng nào hay ta cũng phải biết, biết giới thiệu và hoan hỷ với nhau, tạo thành một cái cộng đồng Phật giáo chung, tất cả như vậy. Bây giờ thầy nói về cái quan điểm về hộ trì chánh pháp. Như nãy chúng ta nói cái hộ trì chánh pháp, cái môn này gọi là môn tổ chức giáo hội, môn tổ chức đạo Phật, tổ chức Phật giáo. Tổ chức nghĩa là hễ nói tới tổ chức là ta nghĩ ngay tới đông người. Và cái đông người là sao? Là làm sao cho nhiều người gắn bó với nhau để cùng nương tựa mà tu tập và bảo vệ Phật pháp, nhớ như vậy. Làm sao cho nhiều người gắn bó với nhau để nương tựa với nhau trong hai việc:

[1:34:28]tu học và bảo vệ Phật pháp. Cái mục tiêu của việc tổ chức như vậy là hộ trì chánh pháp là như vậy. Thì như vậy có cái hình thức rất là nổi bật đó là giáo hội, nha. Như ở Việt Nam ta, ta có một giáo hội, mà chung trong đó có nhiều hệ phái. Còn một số quốc gia khác, nhiều khi cũng là Phật giáo mà họ tới năm, bảy cái giáo hội khác nhau. Nhưng mà thôi, ta không có bàn. Chỉ mong rằng hễ mà người nào đã bước chân vào cái việc mà tổ chức hộ pháp này, thì phải là người đã đi qua ba cái việc kia giỏi, là có học giỏi nè, tu giỏi, hoằng pháp giỏi, rồi hãy đi đến cái bước thứ tư là hộ pháp giỏi. Vậy, có những người nhiều khi mất cái nền tảng,

[1:35:14]ví dụ như tu mà không có cái học phía trước thì tu sai. Hoặc là có người lo hoằng pháp, thích đi giảng, mà trước đó không có cái hành thì giảng không có kết quả, không có chất lượng. Hoặc là cái người mà đi vào cái tổ chức giáo hội, mà trước đó không có tu, học và hoằng, thì người này chỉ là danh lợi bình thường của thế gian. Cho nên buộc cái người mà đã làm công tác tổ chức giáo hội, thì người đó phải là người biết giáo hóa, người đó là người có tu tập, và người đó là người có cái bề dày của việc học giáo lý, giáo pháp. Ừ cái thứ tư này khó hơn nữa, phải là những người có công đức lớn, như vậy.

[1:35:55]Rồi ngoài cái giáo hội ra, ta còn có các đạo tràng cư sĩ, tức là những người cư sĩ được tập hợp lại thành từng cái đạo tràng, để mà nương tựa với nhau, nhắc nhở với nhau, khuyến tấn với nhau tu tập. Ta có những cái đoàn thể của Phật giáo, những cái hội nhóm của Phật giáo, là làm sao tổ chức lại được thành những đoàn thể, những hội nhóm như thế, để mọi người được nương tựa với nhau theo từng đối tượng họ thích hợp với nhau. Ví dụ thanh niên theo thanh niên, thiếu nhi theo thiếu nhi, người lớn tuổi theo người lớn tuổi. Như vậy, họ nương tựa với nhau mà mà tu tập. Mà vì sao phải như vậy? Tại sao không độc cư tu tập đi mà phải thành tổ chức thành nhóm?

[1:36:32]Thì ông bà mình cũng nói một câu rất là hay. Nãy giờ mình nói đạo Phật mà toàn nói mấy câu của ông bà Việt Nam mình không à, là: "Ăn cơm có canh, tu hành có có bạn." Cái câu đó rất là hay. Hoặc là: "Hổ ly sơn hổ bại, mà Tăng ly chúng Tăng tàn." Cái sức mạnh của cộng đồng rất là lớn trong việc tu tập của chúng ta. Cái người mà ở một mình mà tu á, là những cái người thật sự họ có phẩm chất thánh à. Mà cái người đó trên đời này được mấy người? Rất ít, mà trong đó đó không có ta, không có mình nha. Cho nên vì vậy, chúng ta phải luôn luôn có một cái cộng đồng tu tập để mình nương tựa. Đó là người khôn ngoan và là người khiêm hạ.

[1:37:12]Còn người nào nghĩ rằng tự sức mình mình tu được, coi chừng mình rơi vào lỗi tự cao. Chính vì có cái lỗi tự cao này mà 10 người lìa cộng đồng đi tu, thì hết 11 người thất bại. Nhớ giùm như vậy. Đây là kinh nghiệm thương đau của những người mà lìa cộng đồng đi tu. Chỉ có những bậc mà có cái duyên chứng Thánh từ nhiều đời, cái duyên Độc giác á, họ tự một mình họ làm thầy của chính họ được. Những người đó rất vĩ đại, nhưng những người đó hiếm, mà mình không phải người đó. Cho nên vì vậy cái vừa khôn ngoan mà vừa khiêm hạ, là mình luôn giữ mình trong cộng đồng tu tập, đừng để tách rời. Và không phải là phần mình thôi, mà mình làm điều đó cho mọi người,

[1:37:53]cho mọi người đều có cơ hội ở trong cái cộng đồng để tu tập. Nên mình tổ chức thành những cái đạo tràng cho Phật tử nương tựa với nhau, thành những cái hội đoàn để cho Phật tử từng cái tầng lớp mà nương tựa với nhau tu tập. Mà có cái lạ lắm, nó có cái sức mạnh của cộng đồng. Một mình mình mình dãi đãi, nhưng mà có một cộng đồng cái ai cũng tinh tấn, vui lên mà tinh tấn tu tập. Quý thầy có đồng ý cái này không? Nên quý thầy nhớ, đây là một cái một cái cái bản lĩnh, một cái kỹ năng. Ngoài ra còn có gì? Có tông phái nè, có những cái chùa kết nghĩa với nhau nè, có cái tông môn, cái sơn môn. Quý thầy có phân biệt được cái sơn môn với tông môn không?

[1:38:29]Ừ coi chứ trong các chùa hay phân biệt ra cái tông môn khác và sơn môn khác. Sơn môn là phạm vi nhỏ và tông môn là phạm vi lớn. Ví dụ bây giờ nói tông là nói người này là cái dòng của Liễu Quán, họ theo cái bài kệ thì thì như vậy gọi là tông môn. Nhưng bây giờ một ông thầy, ông có là năm người đệ tử, năm người đệ tử đó mở cái nhánh ra là có nhiều đệ tử, con cháu nữa. Thì cũng là dòng Liễu Quán, nhưng mà chỉ trong một cái nhánh nhỏ của ông thầy đó thôi gọi là sơn môn. Cái tông môn lớn hơn và sơn môn phạm vi nhỏ hơn, cái tình cảm nó gắn bó hơn thì cũng là một cái cách để gọi là tổ chức tự nhiên.

[1:39:04]Tuy nhiên, hễ đã nói tới tổ chức thì ta phải có cái gì? Có quy luật, có kỷ luật, có thanh quy, có thưởng, có phạt. Chính cái thưởng với phạt mới là cái khó của công tác tổ chức. Vì khi mà ta tạo nên một Giáo hội Phật giáo được rồi nè, ta tạo nên những đạo tràng cư sĩ để tu tập với nhau nè, ta tạo nên một cái tông môn, một đoàn thể, một hội nhóm Phật giáo nè, được rồi đó. Nhưng mà trong đó phải có kỷ luật, kỷ cương, nề nếp, thanh quy, khen thưởng và trách phạt. Tại vì nếu không có những điều đó, không có quy luật, kỷ cương, kỷ luật, nội quy, thanh quy, khen thưởng, trách phạt thì cái tổ chức đó sẽ lỏng lẻo rồi rã tan ra.

[1:39:42]Nhớ như vậy giùm thầy. Bất cứ tổ chức nào cũng đòi hỏi đường lối, nề nếp, quy luật, thanh quy, kỷ luật, kỷ cương, khen thưởng, trách phạt. Không có hai cái khen thưởng, trách phạt này cái tổ chức nó sẽ từ từ tan rã. Mà ai có khả năng khen thưởng và trách phạt? Ví dụ bây giờ, ví dụ như là con, con trả lời câu hay quá, cái thầy nói: "Ồ, hay! Con nói hay quá, thôi thầy cho con một triệu đồng." Khen thưởng một triệu đồng. Ở đâu thầy có một triệu đồng, nếu thầy không có phước, phải không? Như vậy, thầy muốn khen thưởng người khác thầy phải có phước. Nên cái người làm công tác tổ chức là phải có phước lớn, mới có thể tổ chức được.

[1:40:18]Và thầy nói ví dụ, ví dụ như là như thầy là người không có tiếng tăm, không có cái gì đặc biệt hết. Cái thầy thấy một người Phật tử họ làm Phật sự tốt, họ cúng dường rồi nhiều, cái thầy mới viết cái giấy họ thầy khen họ, thầy nói: "À, tôi là gì đó Chân Quang phải không, thấy Phật tử này giỏi tôi ký giấy khen tôi khen." Cái thầy đem đến cái nhà đó thầy tặng người ta. Thì cái người kia họ nhận tờ giấy xong, họ coi coi, họ cám ơn thầy xong, họ vò giấy, họ đi về họ vò tờ giấy quăng thùng rác liền. Tại vì sao vậy? Tại vì thầy là người không có gì đặc biệt. Cái tờ giấy khen này có giá trị không? Không.

[1:40:49]Nhưng nếu thầy là người nổi tiếng thì thầy tặng một cái giấy khen như vậy thì họ đem đi đâu? Treo liền. Như vậy, để có thể khen thưởng mà cái khen thưởng mình có tác động, giá trị tích cực thì cái người khen thưởng phải là làm sao? Rất là có phước, rất có uy đức, phải không? Tụi con thấy khó chưa? Công tác tổ chức khó chưa? Bây giờ muốn phạt cũng vậy. Ví dụ đi đường thì gặp người Phật tử cái người này đang làm cái gì sai đó, à cái thầy mới nói: "Nè, sao làm sai vậy? Vô quỳ nhang coi!" Họ có chịu quỳ nhang không? Hay họ quay lại họ sừng thầy, họ nạt thầy luôn? Bởi vì thầy không có uy tín, uy đức liên quan gì với họ hết, phải không?

[1:41:26]Nhưng mà nếu mà thầy là người có uy tín, có uy đức mà họ đã biết rồi thì thầy nói: "Sao mà lại làm điều sai lầm, hả? Tu bao nhiêu lâu rồi, đi về quỳ nhang!" thì họ về họ sợ họ về quỳ nhang liền. Vậy con thấy cái việc trách phạt khó hay dễ? Khó vô cùng. Để có thể khen thưởng được người khác mà có tác dụng, để có thể trách phạt được người khác có tác dụng thì đòi hỏi cái người mà làm công tác tổ chức đó đó phải rất có uy đức. Cái uy đức lớn hơn cái người thuyết giảng. Cái người thuyết giảng giảng xong tiếng rưỡi đi quay lưng về mất, không trách nhiệm, nhưng người đứng lại duy trì cái tổ chức đó đó,

[1:42:01]người đó phải rất có uy đức để giữ kỷ cương, thanh quy, nề nếp; có thể khen thưởng người này, có thể trách phạt người kia một cách hiệu quả được. Nên do đó, trong cái bốn việc lớn của cái người đệ tử Phật: học là khó rồi, không khó bằng tu; tu khó rồi, không khó bằng hoằng pháp; hoằng pháp khó rồi mà không khó bằng hộ pháp. Cứ cái sau nó đòi hỏi cái công đức nhiều hơn rất là nhiều đối với cái trước. Đây gọi là bốn việc lớn của người đệ tử Phật. Nên thực sự là có những người họ làm cái công việc vội ở phía sau mà không có căn bản ở phía trước. Ví dụ như cái người lật đật lo tu mà không có cái nền tảng cái học thì tu sẽ sai.

[1:42:40]Hoặc là có người cứ thích đi giảng pháp mà không hề có căn bản thực hành, ra nói những lời sáo rỗng. Hoặc là có những người thích làm công tác tổ chức để có uy quyền đối với trong cái tổ chức Phật giáo, nhưng mà mình không có uy đức của cái sự giáo hóa, sự tu tập thì không thuyết phục được ai cả, không tổ chức được ai, không ai sợ mình, không ai nể mình, mình không khen thưởng được ai, cũng không trách phạt được ai thì không thành công. Đó, đó là những cái cái yếu tố để tạo thành cái việc mà hộ pháp hay tổ chức Phật giáo. Thì cái người làm công tác đó uy đức phải rất là rất là lớn là là như vậy.

[1:43:16]Rồi trong cái việc mà tổ chức như vậy nó có cái tạo nên sự bảo bọc tương trợ lẫn nhau trong cái tình huynh đệ với nhau. Nghĩa là cái người Tăng Ni, Tăng sinh hay theo Ni sinh thì sống nhau trong cái tình linh sơn cốt nhục, thật sự yêu thương nhau, đoàn kết với nhau. Đôi khi có những điều không vừa lòng hoặc là trái ý với nhau nhưng mà vẫn giải quyết với nhau trong cái sự hòa hợp, hoan hỷ chứ không có sừng sộ, không có hiềm khích, không có nuôi cái lòng ác cảm lâu dài. Còn Phật tử cũng vậy, Phật tử tập hợp lại từng cái đạo tràng rồi cái lần lần xây dựng thành cái tình đạo với nhau như là anh em trong một nhà.

[1:43:54]Thì cái người mà điều hành được như vậy, tổ chức được như vậy phải là cái đức rất là lớn. Giống như là tôi vậy, nơi cái chùa Phật Quang tôi thì tôi hay tổ chức những cái đạo tràng cư sĩ rải rác nơi này nơi kia ở trong nước. Nhưng mà đi tìm cái người mà làm cái chúng trưởng rất là khó. Thì thì cái người chúng trưởng đó họ phải có cái đức để mà nói huynh đệ nghe, làm cho huynh đệ đoàn kết một lòng và phải có cái phước nữa, vừa có đức và có phước mới có thể mà điều hành được một cái đạo tràng chứ không phải dễ, tìm cực lắm. Nên nói chứ hoằng pháp tuy khó, nói nghe một ông giảng sư mà giảng giỏi, mà giảng một bài hay là bằng một cái cuốn phim mà người ta làm mất 50 triệu đô la.

[1:44:33]Nhưng mà vẫn không khó bằng cái người hộ pháp. Cái người hộ pháp là phải có uy đức lớn và vất vả cả một đời, mà những người này mới là cái người mà xây dựng, bảo vệ Phật pháp được. Chứ còn nói xong tiếng rưỡi rồi bỏ đi mất hay người ta làm gì đó người ta làm thì Phật pháp vẫn không phát huy được. Phải là những người hộ pháp tổ chức được Phật giáo, có cái đức để khen, để thưởng, để phạt, đưa ra được thanh quy, luật lệ, đưa mọi người vào nề nếp, tinh tấn tu tập thì cái người này mới bảo vệ được Phật pháp lâu dài. Đó, như vậy. Rồi ta phải đào tạo khi mà tổ chức được Phật giáo rồi phải đào tạo những kỹ năng cần thiết cho cái người trong đạo Phật.

[1:45:12]Ví dụ như là vấn đề cứu hộ, cứu nạn, vấn đề âm nhạc, vấn đề vệ sinh môi trường, vấn đề y tế, rồi bàn nhau về vấn đề tạo ra công ăn việc làm, làm nên kinh tế gia đình, vân vân, có nhiều chuyện, tức là phải đào tạo. Nhất là cái cứu hộ, cứu nạn. Chúng ta thấy Trái Đất của chúng ta cứ những năm về sau này nhiều về thiên tai, địch họa, con người phải chịu nhiều cái nạn tai rất là khốn khổ. Và ta chưa biết ta làm gì được cho đời nhưng mà mỗi người của mình phải trang bị cho chính mình cái khả năng cứu hộ, cứu nạn để mỗi khi gặp những cái thiên tai, tật ách đó ta ra tay ta giúp đời. Ví dụ đi bên đường mình thấy người bị tai nạn xe,

[1:45:50]mình biết mình phải làm gì đã làm cái phước lớn rồi. Còn đứng đó không biết làm gì rồi đứng nhìn người ta người ta chảy máu tới chết mình cũng làm cái ác. Hoặc là người ta gãy chân rồi cái mình người ta gãy chân là người ta đau lắm, mình không có biết cái kỹ năng để mà cái sơ cứu cái người bị thương khi như thế nào, mình lại vác người ta chạy đi người ta gãy thêm cái nữa, người ta xỉu luôn, tại đau quá, chịu không nổi. Hoặc là người ta mới đụng xe bị chấn động sọ não, mình bưng người ta đi lắc lắc lắc lắc cái người ta chấn thương sọ não người ta chết luôn. Đó là mình thiếu kiến thức, như vậy. Mà thế giới này nhiều tai họa nên mình phải có kỹ năng cứu hộ, cứu nạn.

[1:46:25]Rồi vấn đề âm nhạc, tại vì vấn đề âm nhạc nó là một cái nhu cầu rất lớn của con người mà đạo Phật mình rất là thiếu. Nên vì vậy, ta phải cần sao có những nhạc đạo, biết tập hát nhạc đạo, mọi người biết nhạc đạo mà hát với nhau cho vui. Ở đây quý thầy có ai là người biết về âm nhạc giơ tay lên? Không biết gì trơn hả? Thầy biết hả? Thầy biết không? Biết ca hả? À. Thì lúc nào đó nhờ thầy ca một bài nghe không? Quý thầy phải biết nhiều về âm nhạc một chút nha. Đừng có nghĩ là hồi xưa Phật cấm hát là vì hát mấy bài nhạc đời, nhạc tình của Ấn Độ, người Ấn Độ hay viết nhạc tình lắm. Nên Phật cấm thôi, chứ còn cái ngôn ngữ mà ta tụng kinh á,

[1:47:04]cái điệu mà ta tụng kinh toàn là điệu nhạc ngày xưa cả. Ta đưa âm nhạc vào trong nghi thức hết, bây giờ cũng vậy. Nhớ như vậy, âm nhạc rất là quan trọng. Tôi cũng xin trân trọng giới thiệu thì tôi cũng là người biết viết nhạc, soạn nhạc và cũng biết hát. Nhưng có điều mình hát thì không ai chịu nghe thôi, chứ cũng biết về nhạc. Rồi một cái quan điểm về hộ trì Phật pháp nữa là đối phó với sự chia rẽ. Cái việc mà phá hòa hợp Tăng đoàn là một cái tội ác rất là lớn mà Phật đã nói. Nên cái người nào mà giữ được cho Tăng đoàn hòa hợp, cái người đó phước rất là lớn. Mà vì sao người ta chia rẽ với nhau?

[1:47:42]Vì sao? Vì vấn đề cá nhân phải không? Hơn thua quyền lợi cá nhân, vì ganh tỵ, vì đố kỵ, vân vân. Nhưng trong đó có một cái vấn đề rất lớn là bị xúi giục từ những thế lực bên ngoài, cái này mới ghê nè. Thực sự là nó đã có những thế lực xấu nó xâm nhập vào trong nội bộ đạo Phật để phá đạo Phật, nhưng mà nó rất là kín đáo, ta không biết. Người ta không có cái trình độ nghề nghiệp để ta biết điều này, nhưng mà thực sự đạo Phật vẫn đang chịu điều này. Những thế lực xấu âm thầm xâm nhập vào trong đạo Phật, họ giả vờ họ nói họ là đạo Phật nhưng thực sự không, vào để phá đạo Phật, để xúi bên này để kích bên kia,

[1:48:23]làm cho đạo Phật không bao giờ được đoàn kết. Ai có thể làm được điều gì tốt là họ trù dập cho tiêu, nơi nào có thể gắn bó đoàn kết họ xao nạy cho chia rẽ ra hết, làm cho đạo Phật suy yếu. Đây không phải là cá nhân nữa mà đây là có tổ chức từ bên ngoài, họ bí mật họ gài người trong đạo Phật, họ giả vờ làm người xuất gia, họ giả vờ làm người cư sĩ tại gia, họ đi đến các chùa họ tiếp cận, kết thân. Sau đó bắt đầu họ phá, chọc bên này phá bên kia, chọc này phá thằng kia, tiêu hết luôn, trong đạo Phật ghét lẫn nhau luôn. Cái âm mưu này mới hiểm độc. Hoặc họ giả vờ làm người của đạo Phật mà để giảng sai Phật pháp, để lái đạo Phật đi qua chỗ khác lần lần.

[1:49:04]Thế là họ nói họ là đạo Phật mà họ đi giảng là gì? Cấm niệm Phật Thích Ca, cấm lễ Phật Thích Ca, mà nổi tiếng á, rồi hễ mà giảng đạo Phật mà cứ ca ngợi Thượng đế. Như vậy họ đều là những người đội lốt cả, để gài vào trong đạo Phật để phá đạo Phật, làm cho tăng tài đạo Phật không xuất hiện được, ai mà giỏi lên thì đạp xuống, ai giỏi thì bị cô lập, ai đoàn kết thì xé tan ra. Đó là những thế lực rất là hiểm độc, họ đánh mình bằng những đòn tình báo chuyên nghiệp, trong khi những người trong đạo Phật mình thì lo tu và rất ngây thơ. Cho nên đến trong thời đại mới này tụi con không được ngây thơ nữa.

[1:49:40]Từ đây tụi con không được ngây thơ nữa, mà phải hiểu rằng đạo Phật mình đứng trước nguy cơ bị phá hoại rất nặng nề bởi những thế lực xấu giấu mặt, phải luôn luôn ý thức điều này cho thầy. Hôm nay thầy nói rất là ít, nhưng tụi con phải ghi tâm khắc cốt điều thầy vừa nói điều này, mà sau này để góp phần bảo vệ đạo pháp, ha. Rồi ta cũng dự phòng cái trong trường hợp mà đạo Phật bị tấn công bạo lực thì ta phải làm sao? Ví dụ như vào thế kỷ từ thứ VIII tới thứ XIII là bên Ấn Độ khi mà Hồi giáo họ đã chiếm được Ấn Độ rồi thì họ đi hết từng chùa để họ giết hết tăng ni, đập phá hết chùa chiền. Mà nổi tiếng nhất là cuộc tàn sát đại học Nalanda,

[1:50:19]họ giết hết 10.000 tăng sĩ ưu tú của Ấn Độ thời đó, chỉ bởi 100 tên lính Hồi giáo. Từ đó kéo dài qua tới Trung Á, tới sát giáp với Liên Xô, Nga Sô cũ, giáp tới phía Tây của Trung Hoa luôn. Mất hết, hồi đó ngày xưa đó là đạo Phật cả, bây giờ mất hết, chỉ bởi vì bị tấn công bạo lực. Thì đó là chuyện của thế kỷ trước, nhưng bây giờ ví dụ như ta bị tấn công bạo lực thì ta phải làm sao? Có đưa cổ cho người ta chém không? Hồi xưa 10.000 tăng sĩ đó ngồi yên cho họ giết, và đạo Phật tiêu luôn, tiêu khỏi Ấn Độ luôn, chỉ vì bạo lực đơn giản thôi, tiêu hết. Ngày nay thì ở Thái Lan đang bị, miền Nam Thái Lan bị,

[1:51:02]mấy ông sư mà đi khất thực là lén lén nó bắn tỉa, chết. Còn khi nó đuổi đi nó cảnh cáo thì nó cúng dường sớt bát ổng bằng một trái lựu đạn. Bưng cái bát đi khất thực, nó lại nó bỏ trái lựu đạn rồi nó đi, là ông phải đi khỏi vùng đó liền, đừng đi khất thực nữa. Tình trạng tấn công bạo lực. Mà bây giờ nghe nói tới người Phật tử mình phải dũng mãnh, dám dùng vũ lực để bảo vệ đạo Phật cái ai cũng sợ nói: "Không, không, không!", mình rất là nhát. Chính vì vậy mình cứ bị diệt lần lần, lần lần là vậy. Cũng may là trong đạo Phật có một hình ảnh rất lạ, đó là chùa Thiếu Lâm. Tăng sinh Thiếu Lâm rất là giỏi võ.

[1:51:34]Nga Mi, các ni cô Nga Mi rất giỏi võ. Tụi con có nghe chuyện về Nga Mi chưa? Chưa? Mà có nghe cái danh từ đó chưa? Có. Nga Mi Sơn, trên đó có một phái võ rất là nổi tiếng mà hồi đó thầy nghiên cứu thì thầy biết rằng cái võ Nga Mi rất là giỏi mà thầy ở Việt Nam thì không thấy, sau này vô tình thầy mới gặp được cái người của Nga Mi, thầy mới mới có thêm cái kiến thức. Cái chuyện nó như thế này: Hồi đó có một cái ông tăng sinh ổng học võ bên Thiếu Lâm, sau khi học thành tài rồi cái ông thầy đó mới nói thế này: "Ở bên Nga Mi có những cái tuyệt kỹ gì rất là lạ mà Thiếu Lâm ta không có, mà thường thường khi mà Thiếu Lâm mà đánh với Nga Mi, không thắng nổi Nga Mi.

[1:52:12]Mặc dù là các sư cô của Nga Mi tay yếu chân mềm." Cái ông thầy ổng mới viết bức thư ổng nói: "Thôi con qua đó con hạ mình con học thêm, vì con còn trẻ chưa cần phải hạ sơn đi đâu." Thì cái ông thầy đó mới mang bức thư, mang tay nải đi lặn lội về cái núi Nga Mi. Khi đến lưng chừng núi rồi cái ổng mới gặp mấy cô gái đi đâu dạo núi, ổng mới đến là: "Thưa cô cho tôi hỏi đường lên cái tổ đình của Nga Mi Sơn." Cái cô gái mới hỏi là: "Thầy đi đâu vậy?" Tại ổng cạo tóc, ổng là tăng sinh biết là thầy. Đâu nói: "Tôi lên để để học thêm cái võ của Nga Mi là do thầy tôi giới thiệu." Cái cô gái đó mới nói: "Anh có trình độ gì mà lên học Nga Mi?"

[1:52:50]Cái ổng khi nghe nói tức tức, ổng mới sừng lên nói: "Tôi là người đã coi như là được thầy cho hạ sơn, tốt nghiệp rồi." Cái cô kia mới nói: "Cái tướng anh học không nổi đâu, anh học không nổi Nga Mi." Cổ cứ kích kích này tức quá, cái cuối cùng cái ổng nói: "Mà cô đánh lại nổi tôi không? Nãy giờ cô chê tôi hoài vậy?" Thì cô mới nói: "Anh đánh tôi thử coi, tôi thấy anh tướng anh học không nổi đâu." Ông kia tức quá mới lại tát cổ một cái, không thấy cổ đỡ cái gì ổng té xuống liền. Cái bắt đầu ổng sợ rồi, ổng đứng lên ổng thủ thế đàng hoàng, xoàn qua xoàn lại đánh cổ một cái, cũng không thấy cổ đỡ cái gì ổng văng ra té xa hơn.

[1:53:20]Bắt đầu ổng sợ thật sự, rồi ổng bắt đầu hít hơi lấy nội công rồi vận khí đánh những đòn độc, đánh độc hơn thì ổng té xa hơn và bất tỉnh luôn. Sau khi ổng tỉnh dậy rồi ổng mới hỏi những người tiều phu đường lên tới tổ đường của Nga Mi. Thì khi ổng vào ổng trình bức thư thì được đưa vào trụ trì tiếp kiến trụ trì, thì ổng gặp lại cái người trụ trì chính là cô gái mà ổng đánh. Hỏi ra bả 200 tuổi, mà trẻ như một cô gái, ổng sợ liền. Thì sau đó ổng học được cái gì đó thầy không biết, cho đến khi mà ổng hạ sơn thì ổng không ở Trung Hoa mà ổng về Việt Nam. Ổng qua Việt Nam ổng ẩn, tu ẩn cư luôn, ổng không có xuất hiện.

[1:53:58]Nhưng mà những tuyệt kỹ ổng kinh người, ổng có thể đạp trên mặt nước đi trên mặt nước được, mà không ai biết hết. Đó là một trường hợp của Nga Mi, mà trong truyện kiếm hiệp của Kim Dung vậy đó, đụng ai thì đụng mà đụng tới Nga Mi là thua, tại Nga Mi rất là giỏi. Cái sau đó lần đó thầy đi ra Huế, hôm đó có mấy người Phật tử dắt thầy đến một cái nhà đó để thầy ăn cơm buổi chiều tối, cái thầy mới hỏi cái anh chủ nhà, thầy nói: "Thầy hồi đó thầy biết ở ngoài Huế này có một cái võ đường tên là Thủy Hỏa võ đường." Ổng ngạc nhiên ổng nhìn thầy, ổng nói: "Ủa sao thầy biết tới cái danh tiếng của Thủy Hỏa võ đường?" Thầy mới nói:

[1:54:30]"Tại xưa thầy có một người cậu là người cậu học ở Thủy Hỏa võ đường, bây giờ thầy muốn biết ở đâu." Ổng nói: "Đây, chính ngay nhà con là Thủy Hỏa võ đường." Thầy mới hỏi chứ: "Vậy tông phái anh là gì?" Ổng nói: "Dạ, con là Nga Mi." Ồ, thầy rất là mừng. Tại vì cái tông phái nó làm thầy tò mò. Thầy mới hỏi cái đặc tính của Nga Mi thì ổng mới kể nhiều, ổng nói ngày xưa ổng có ông cố, anh của ông cố đó thì là võ sư làm quan võ trong triều đình, mà ông cố ổng thì là cứ bị ông anh ăn hiếp, về mà nói qua nói lại ổng tát cho bạt tai liền. Thì ông anh ổng ỷ giỏi võ á, làm mà cứ xử với thằng em là xử kiểu phong kiến

[1:55:04]gia trưởng, hễ ông em mà làm gì không hài lòng là ổng tát cho bạt tai. Ông em tức quá, xin tiền lặn lội qua tới Trung Hoa học luôn võ Nga Mi luôn, 9 năm trở về. 9 năm trở về nhà thì ở ngay cái nhà này, lại ông cố, cái ông kia nói: "Mi đi răng? Mi mi học cái mô? Mi làm cái chi? Hót ta coi!" Ổng kia cũng không nói gì, ông anh gạt qua gạt lại tính tán em, ông kia phất nhẹ một cái tay cái ông anh bay luôn vào trong bụi tre nằm trỏng. Từ đó ông anh sợ liền. Sau này ông cố ổng mới là người đó đó mới mở cái võ đường, dạy qua ông nội và tới cha của cái anh đó. Thì ra là ông cậu của thầy ngày xưa học với cha của anh đó.

[1:55:38]Không ngờ, không ngờ đúng là Trái Đất tròn đi vòng vòng gặp lại, mà người đó là các sư cô không, không biết học cái gì mà giỏi như vậy. Thì đó là cái mà Thiếu Lâm, Nga Mi nó là những hình ảnh mà vũ dũng ở trong đạo Phật mà ta cần phải có. Giống như trong chùa nào ta cũng có cái tượng Hộ Pháp cầm gươm. Tụi con nhìn tượng Hộ Pháp cầm gươm tụi con hiểu gì? Đạo Phật rất cần cái yếu tố vũ dũng, vũ lực để bảo vệ, nhớ là chữ "Hộ Pháp" nghen. Còn nếu ta khước từ, ta sợ hãi cái yếu tố vũ dũng, vũ lực là ta chưa hiểu hết đạo Phật. Vì vậy kể từ đây tụi con phải giỏi, phải học võ nha.

[1:56:21]À có ở Thầy, nãy Thầy nói là ba loại võ thấy không? Thứ nhất là Wushu là những loại võ chân chính mà mình thấy hay đi thi á, Olympic rồi đó, tức là những cái thế mà họ đánh nào nó nó chuẩn thế đó, thế thế tấn thế đồ đánh nó rất là đẹp. Còn một cái loại võ thứ hai là võ gì? Võ say, đánh ngả nghiêng ngả ngửa mà đánh không ra thế, mình đánh mà người ta không biết mình đánh, đánh không biết đòn nào, đó đây. Còn loại võ thứ ba là võ điên, đánh mà người ta không biết mình đánh, à. Nếu tụi con thích học võ điên thì Thầy dạy.

[1:56:52]Một cái quan điểm nữa về hộ trì Chánh pháp là lòng yêu nước và sự hợp tác với chính quyền. Tại vì từ xưa từ thời Đức Phật cho tới bây giờ vậy, đạo Phật vẫn luôn luôn có cái tính thân thiện đối với chính quyền. Nhưng mà thân thiện theo mức độ nào thì tùy cái bậc đạo sư đó. Ví dụ như là từ thời Đức Phật, cái đức của Phật lớn quá, cho nên các vị vua họ theo làm đệ tử Phật và chính vì các vị vua ủng hộ đạo Phật, nên đạo Phật thời Đức Phật phát triển rất là nhanh. Tới đời vua A Dục thì ông vua đó ổng làm luôn cái công việc mà truyền bá đạo Phật luôn với quyền lực của một ông vua và chư Tăng phải theo ổng luôn.

[1:57:34]Thì lúc này nó không còn giống như thời Đức Phật mà Đức Phật là Thầy của các ông vua, mà thời vua A Dục thì ông vua A Dục lại giống như Thầy của mấy ông Tăng. Tại ổng chỉ đạo thế nào phải làm thế đó, ổng sắp xếp thế nào phải làm thế đó. Ổng ra lịnh là phải hoằng pháp thế này là phải hoằng pháp thế này. Nhưng mà trong đó phảng phất có một vị người ta đồn là có một vị A-la-hán cũng trùng cái tên là Mục Kiền Liên đã chỉ cho vua A Dục biết cái địa điểm nơi này Phật Đản sinh, nơi này Phật thuyết pháp, vân vân, mà vua A Dục đã dựng nên những cột đá, tức là vua A Dục vẫn có một vị Thầy. Còn ngoài ra thì chính vua A Dục là ổng là người lãnh đạo của Tăng

[1:58:12]đoàn luôn, vì đức ổng lớn hơn chư Tăng, quyền lực cái phước ổng lớn hơn, quyền lực ổng lớn hơn và ổng phát triển Phật giáo. Thỉnh thoảng bên Trung Hoa có những cái thời có những vị vua tôn thờ một vị Thiền sư làm Quốc sư, làm Thầy của mình. Ngoài những trường hợp vài vị mà có đức lớn đó, còn lại là bên phía nhà nước họ điều hành ra đạo Phật hết. Họ muốn điều ông Thầy nào trụ trì chùa nào là họ toàn quyền họ điều, lúc không có Giáo hội, không có Giáo hội, chùa do những quan xây, vua xây rồi chính những ông quan đó ổng điều Thầy này trụ trì chùa này, trụ trì chùa kia, lúc đó chưa có Giáo hội. Cho nên ta đọc trong những truyện từ thời mà nhà Lý ta cũng vậy

[1:58:51]mà bên Tàu cũng vậy, cái việc mà phân bố ông Thầy trụ trì đi chùa này, chùa kia là của mấy ông quan hoặc là ông vua, chứ trong đạo Phật mình không phải là nói ờ cái chùa của đạo Phật để đạo Phật tự xử, không có, toàn là quan với vua điều đi không à. Nên giống như là đạo Phật là một bộ phận của triều đình luôn vậy, rất là lạ, nhưng mà đạo Phật cứ vậy mà sống vui thôi. Tuy nhiên là ta nhớ cái đức, à ở đây đo nhau là đo cái đức, đo cái phước. Ví dụ thế này, để có thể lãnh đạo được quốc gia thì cái ông vua ổng lãnh đạo, ổng có cái phước ổng cỡ này, phước ổng lớn cỡ này ổng mới coi hết cả cái đất nước này được. Thấy không?

[1:59:28]Thì bây giờ ai mà phước lớn hơn ổng, đức lớn hơn ổng thì sao? Thì ổng mới coi làm Thầy của vua thì người này ổng tôn kính và ổng dành nhiều ưu đãi. Nhưng mà nếu mình không đủ cái phước lớn hơn con ông vua thì mình phải làm gì? Làm dân của ổng thôi, đừng đòi hỏi. Nhớ đừng ảo tưởng vì đây là đo phước. Còn thời bây giờ của ta thì ta có một cái Giáo hội, cái Giáo hội này ta có một cái tổ chức là riêng của mình, nhưng mà cái tinh thần thân thiện hợp tác với chính quyền vẫn là yếu tố quan trọng. Vì nếu mà chính quyền không ủng hộ thì không có tôn giáo nào phát triển được hết. Nếu mà chính quyền họ cảm thấy họ không tin đạo

[2:00:07]Phật, họ không hiểu đạo Phật và dĩ nhiên họ sẽ không tạo điều kiện cho đạo Phật phát triển. Nên vì vậy, cái người trong đạo Phật phải lấy được niềm tin của chính quyền, tức là chính quyền phải tin rằng đạo Phật tốt đối với dân tộc thì họ mới ủng hộ, họ mới tạo cái môi trường cho đạo Phật hoạt động, vì quyền lực nằm trong tay nhà nước mà, họ chặn một cái là đạo Phật đứng lại liền. Nên vì vậy, cái vai trò của nhà nước rất quan trọng trong cái việc mà hoạt động của Phật giáo và Phật giáo phải thuyết phục được chính quyền rằng mình có lợi cho nước, cho dân tộc. Mà cái việc mà thuyết phục này không phải là sự giả dối mà nằm trong giáo lý.

[2:00:45]Cái tình yêu nước mà ta xây dựng được cho tứ chúng đó là một đạo đức tự nhiên mà ta đã dạy trong cái Tứ Trọng Ân. Tình yêu đối với quốc vương, đối với thủy thổ là rõ ràng là lòng yêu nước và sự thân thiện với chính quyền và chính như vậy, nhà nước họ mới tin cậy đạo Phật, họ tạo điều kiện cho đạo Phật phát triển. Còn nếu mà ta không thuyết phục được điều đó thì nhà nước buộc lòng cứ xếp ta ngang với những cái tổ chức nào đó mà họ phải dè chừng, họ phải canh, không để cho anh làm gì sai với luật pháp để mà giữ đất nước này trong ổn định, trong trật tự. Đó là điều bắt buộc. Bây giờ ta đi vào cái cái phần thứ sáu là vấn đề hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử.

[2:01:26]Đây là cái môn mà ta sẽ theo đuổi lâu dài hết cái niên, niên khóa cuối cùng này. Đúng như vậy thì thanh thiếu niên Phật tử là tương lai của đạo pháp. Thấy không? Ví dụ như sẽ có những cái người tuổi nhỏ theo đạo Phật lớn lên họ xuất gia luôn mà đạo Phật rất cần nhiều người xuất gia chân chính như vậy. Hoặc là họ không xuất gia được, nhưng mà lớn lên họ làm người Phật tử tốt mà Phật tử tốt nghĩa là gì? Là những người sẽ ủng hộ cho người xuất gia, phải không? Ủng hộ, cúng dường cho người xuất gia. Nếu không có những người Phật tử tốt, họ có phước, họ có lòng thì lấy ai cúng dường để mà Tăng Ni tu học.

[2:02:04]Nên vì vậy, khi ta đào tạo cái lớp thanh thiếu niên Phật tử là ta đào tạo cả hai lớp người của tương lai: một là sẽ có một số ít người xuất gia, xuất gia chân chính; và hai là cái số đông hơn sẽ là người tại gia để ủng hộ đạo pháp. Cái chữ ủng hộ là nhiều mặt lắm, trong đó kể cả có việc cúng dường tài vật, rất là rất là quan trọng. Và cái việc mà hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử như vậy nó có cái đặc trưng, nó khác với cái việc mà hướng dẫn người lớn tuổi. Ở người lớn thì các chùa hay thường tổ chức cái gì? Đúng rồi, Bát Quan Trai. Trong Bát Quan Trai đó là thường độ tuổi nào? Người rất là lớn tuổi, không còn việc gì để

[2:02:43]để làm, không còn ước mơ gì để để nuôi nấng, không còn hy vọng gì để trông mong, không còn ai để chơi nữa. Thì vô chùa tu Bát Quan Trai, phải không? Nên ta mà đi dạo qua một vòng các lớp Bát Quan Trai các chùa mình thấy buồn so à. Thấy buồn so à. Thế vì vậy mà ta phải tạo ra môi trường khác cho thanh thiếu niên: môi trường vui hơn, năng động hơn, sáng tạo hơn và lợi ích hơn, dấn thân hơn. Đó là cái điều mà ta sẽ nói trong suốt cái niên học này và chùa nào cũng phải biết điều này. Chứ còn nếu mà không là tụi con cứ bắt chước đời xưa cái tụi con về chùa tụi con mở Bát Quan Trai nữa, như vậy nữa.

[2:03:19]Hồi xưa lúc mà Thầy nhận lời đi Thầy đi giảng ở một cái chùa đó vậy. Nhận nhận lời đi giảng hằng tháng thì ngồi xuống nhìn trước cái cử tọa của Thầy thì toàn là những mái đầu bạc không, mà Thầy vẫn phải ráng giảng. Và sau này những bài giảng đó là những bài giảng cực kỳ hay. Đố tụi con biết tại sao? Tại vì á những cái vị đó là nghe không muốn nổi nữa mà phải giảng cách nào mà hấp dẫn được những vị đó. Những vị mà không còn điều gì để mơ ước, không còn điều gì để hy vọng, không còn ai để chơi mà nghe mình giảng mà họ chớ mắt họ nhìn họ thích, họ gật đầu vỗ tay. Nếu người đó mà thích được thì đem bài giảng

[2:03:52]đó ra dám cá là cả thế giới này sẽ thích. Đúng không ạ? Cả thế giới sẽ thích. Tức là người không còn muốn gật đầu mà còn phải gật đầu thì bài giảng nó rất hay. Đến hồi đó Thầy phải cố gắng hết sức như vậy đó. Nên sau này thì cũng cái chùa đó, nhưng mà lần lần cái lớp trẻ vô rất là đông, do họ, già mà còn nghe thích nữa thì huống hồ là trẻ nên lớp trẻ đến lần lần lần lần thì bắt đầu Thầy giảng dở lại. Vì sao? Vì Thầy ỷ rằng cái người trẻ họ giỏi, họ nắm bắt nhanh nên Thầy không cần phải nói nhiều, phải hấp dẫn nữa mà mới nói nhá nhá cái họ hiểu, nói nhá nhá cái họ gật đầu, họ vỗ tay rồi thôi, mình không nói nữa.

[2:04:29]Hồi xưa mấy bà già không, muốn chết luôn vậy đó, phải ráng nói cho hay, nhưng mà không ngờ đó là những bài giảng hay nhất trong cuộc đời của Thầy. Cho nên là việc mà chúng ta tổ chức mà hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử á nó có cái đặc trưng riêng. Bởi vì cái lớp đây là lớp trẻ còn hiếu động, còn nhiều điều tò mò, khám phá, biết những điều mới mà cha ông họ chưa biết và đó là lứa tuổi mà cái sinh dục đang phát triển à nên nhiều khi họ bướng bỉnh á. Đôi khi họ có những cái niềm vui riêng mà về cái bị cha mẹ cấm cản cái họ phản ứng, thành ra những đứa con lì lợm, bướng bỉnh, ngang ngược. Vào cái tuổi đó cha mẹ khổ vô cùng.

[2:05:08]Nên nếu lúc đó mà ngang cái tuổi đó mình chụp lại được, mình giáo hóa được, mình cũng giúp được cho gia đình, cha mẹ của những đứa trẻ rất là nhiều và kịp thời uốn nắn để chuyển hướng nó lên, nó thành những điều tốt. Còn lúc đó mà mình không kịp chụp nó lại để uốn nắn thì nó phát triển theo cái cảm tính của cái tuổi mới lớn đó sau này nó dễ hư hỏng, sa đà và đôi khi bị dụ hoặc bởi những cái tệ nạn xã hội thì thật là một gánh nặng cho cho đất nước, cho thế giới này. Cái kinh nghiệm của Thầy là ở trên chùa Thầy mỗi năm Thầy hay tổ chức cái khóa hè, tập trung hết mấy đứa nhỏ lại trong hai tháng. Ở các tỉnh họ gửi về, từ Nam tới Bắc gửi về và Thầy dạy trong hai tháng.

[2:05:45]Mà dạy trong hai tháng rồi khi cha mẹ nó về đón nó nó không chịu về. Là thành công. Tại sao vậy? Bởi vì tụi nó vui, thích. Mà vui thích này không phải là do Thầy bày trò chơi, không có trò chơi nha. Bắt học, học từ đầu tới cuối thôi. Học từ sáng trưa, trưa tới chiều, chiều tối, học hoài. Học và tu, ngồi thiền, lễ Phật, học, tu, ngồi thiền, lễ Phật không có chơi, vậy mà nó rất thích. Vì sao vậy? Vì trong học đã vui. Mà vì sao trong học đã vui rồi? Vì những điều mà mình dạy nó trong lớp học, nó thấy lợi ích trong cuộc sống là nó rất là hứng thú học tập. Nhớ như vậy. Chứ còn chơi cái vui đó vui giả tạo, chút xíu hết liền.

[2:06:27]Còn cái mà ta dạy nó những điều lợi ích trong cuộc sống, nó ghi khắc hoài, nó thích hoài. Mà những điều gì lợi ích trong cuộc sống, ví dụ như cái môn mình nói là môn điện gia đình đây, dạy cho nó biết bắt cái công tắc, lắp cái đèn cho đúng để về nhà mà khi có chuyện gia đình hư nó không cần phải kêu thợ, tự nó làm được và nó cảm thấy hãnh diện vì những điều này là vui. Hoặc là trong một buổi tiệc của gia đình nó biết cắm một bình hoa cho đẹp, có ý thức, là nó trở thành nó có cái vui, có cái hãnh diện với những điều mà nó học được từ nhà chùa. Hoặc là cái công tác cứu hộ cứu nạn, đó là cái quan trọng nhất.

[2:07:03]Nhưng trong cái chương trình mà đào tạo thanh thiếu niên Phật tử, ta sẽ học nhiều, dạy nhiều về cái môn cứu hộ cứu nạn. Mà muốn dạy cho các em được các môn cứu hộ cứu nạn này thì chính chúng ta phải làm sao? Thì phải biết trước. Cho nên sắp tới trong năm những bài học tới là quý thầy bắt đầu sẽ thực hành dần dần cái kỹ năng cứu hộ cứu nạn, ví dụ như chế một cái băng ca cấp tốc để khiêng người, chuyển một cái người bị thương, xông vào đám cháy để cứu người. Đó ví dụ bây giờ ta đốt đống lửa, quý thầy phải nhảy qua làm sao đừng để mà cháy tóc, cháy râu, cháy quần áo hết rồi đi ra còn quần sà lỏn không hổng được.

[2:07:37]Rồi cứu người dưới nước, rồi động đất, rồi lũ lụt vân vân, đó nhiều trường hợp thấy không? Rồi ví dụ như là ví dụ là bây giờ trong bóng tối rồi có người họ bị đứa bé bị lạc ở trong khu rừng, mình đi vào mình dắt nó ra làm thế nào không đèn không đuốc gì hết. Đó là nhiều cái kỹ năng như vậy, mà mình phải làm được thì mình mới dạy được. Dĩ nhiên ta cũng phải kết hợp với gia đình, nhà trường, xóm làng để chúng ta có một cái lớp học thanh thiếu niên Phật tử tại chùa hiệu quả. Khi về chùa mình phải tổ chức những cái lớp học như thế. Những cái môn học mà thiết thực lợi ích song song với việc dạy đạo đức.

[2:08:10]Mình nhớ khi mà một buổi học vào cái nghi thức lễ Phật tụng kinh chừng 10 phút, một thời ngồi thiền chừng 30 phút, một bài giáo lý ngắn chừng 20 phút, còn lại khoảng một, hai tiếng đồng hồ thì ta dạy những kỹ năng. Những kỹ năng trong cuộc sống nó thích là chính vì cái phần sau này. Những kỹ năng về về đời sống, về cuộc sống này: cứu hộ cứu nạn, y tế, âm nhạc, võ thuật, điện gia đình, rồi cấp nước, rồi thoát ống thoát, rồi môi trường sinh thái đó, tức là nhiều thứ như vậy. Mà có những môn mà ta phải mời người chuyên viên về giảng cho chùa, chớ như chính ta không có giảng hết được. Ví dụ về y tế thì ta nên mời một bác sĩ Phật tử tới

[2:08:46]dạy cái môn sơ cứu, cấp cứu vân vân cho các em. Nó biết nó thực hành, nó băng bó vết thương, nó nẹp tay nẹp chân khi người ta bị gãy tay gãy chân, khiêng băng ca là thế nào. Mình mời người bác sĩ tới, nhiều thứ. Rồi âm nhạc, âm nhạc là vấn đề lớn, là lĩnh vực rất là chuyên sâu mà đạo Phật ta rất là thiếu, nên quý thầy phải ý thức rất lớn về vấn đề phát triển âm nhạc trong đạo Phật. Tôi nói lại một câu nữa: quý thầy phải ý thức rất lớn về việc phát triển âm nhạc trong đạo Phật. Vì sau này sao? Cái người nào giỏi âm nhạc là người đó chiếm được tâm hồn của quần chúng. Đừng coi thường việc này, nhớ như vậy, đừng coi thường.

[2:09:24]Và khi ta dạy giáo lý của đạo Phật thì nhớ là phải logic theo thời đại, đừng có áp đặt. Tại vì tuổi trẻ bây giờ tụi nó được học rất là nhiều, nhất là kiến thức về vi tính, tin học rồi tụi nó biết đủ thứ chuyện trên đời, cả điều xấu lẫn điều tốt. Thì cái ta dạy ta phải thuyết phục được nó và nó tin rằng điều đó là điều tốt, và nó sẽ hỏi nhiều câu nghẹn họng. Và nhớ chuẩn bị tinh thần mà mà trả lời. Nhớ như vậy. Khi mà ta soạn một bài giáo lý nào thì nhớ nó sẽ hỏi những câu rất là ngớ ngẩn nhưng mà rất là thắt họng, ráng mà mà trả lời. Và trong khi dạy như vậy, luôn luôn hỏi và đáp, và nhiều khi mình gợi ý cho nó trả lời chứ không phải là

[2:10:05]mình giảng, và lấy cái câu trả lời hay nhất của nó cho mấy đứa kia học tập, làm cho lớp học rất là sinh động. Mà trong một vài trường hợp khi bước vào lớp học phải để một bọc kẹo ở đây, nào trả lời được câu là cho cục kẹo, nào trả lời câu cho cọc kẹo, vậy đó. Làm cho nó vui lên và phải luôn luôn hành động, phải luôn luôn thực tập chứ không có mà chỉ nói lý thuyết suông. Môn này cũng vậy, môn này sau này ta sẽ thực hành rất là nhiều, quý thầy cũng phải thực hành trước. Dạ, và tôi sẽ nhờ quý thầy trong ban giám hiệu ở đây chấm bài chứ tôi không có đi chấm. Tôi chỉ chấm những bài viết thôi đem về chùa tôi chấm,

[2:10:38]còn những môn thực hành thì ở nhà trường ở đây ban giám hiệu sẽ chấm giùm cho tôi, lấy thang điểm để tổng kết cuối khóa. Ta phải đối phó với tình trạng game và mạng, vì cái game điện tử tàn phá không biết bao nhiêu đứa trẻ. Nhiều đứa trẻ học giỏi sau này trở thành hư hỏng luôn, thậm chí có những đứa trở thành giết người mà không phải giết người ngoài, giết luôn người thân của mình luôn, chỉ bởi vì nghiện game, chỉ bởi vì nghiện game. Cho nên ta phải lên án game triệt để, không có game tốt, game xấu gì hết, hễ game là ta lên án. Ta phải tìm hướng đi khác để cho trẻ vui chơi, chứ không có cho chơi trên game nữa.

[2:11:16]Mạng cũng vậy, làm sao cho đứa trẻ nó phải biết lựa chọn những trang web tốt nó vào và quyết tâm khước từ những trang web xấu, những trang web xấu tàn phá tâm hồn của nó. Cha mẹ không biết đâu, nó vào những trang web nó học những cái bậy bạ trong đó rồi cha mẹ không biết, cứ cho nó tiền nuôi nó ăn nhưng lớn lên nó thành một thằng quỷ không hay. Vì web đã đưa vào cái nọc độc vào tâm hồn nó mà cha mẹ không biết, thì bây giờ quý thầy phải biết. Quý thầy phải ngồi phân tích dụ cho nó khai ra, phân tích cho nó nghe và loại hết những cái nọc độc đó, những nọc độc từ nơi mạng ra khỏi tâm hồn của nó để nó trở

[2:11:49]lại là một người Phật tử chân chính cho tương lai của của Phật pháp. Và giáo trình này thì tập trung vào cái mục à trong cái suốt niên khóa này ta sẽ hướng dẫn thanh thiếu niên Phật tử, quý thầy chuẩn bị tinh thần như vậy. Hôm nay cái buổi học của chúng ta rề rà lý thuyết như vậy để chuẩn bị tinh thần, những bài sau ta mới đi vào sâu cái chuyên ngành này. Hôm nay ta nói tổng quát thì quý thầy về làm cho tôi một cái bài tập ít nhất là 4 trang giấy A4 mà cái khổ giấy là thống nhất với nhau hết nha, chứ đừng có người này xé tờ giấy này, người kia lấy tờ giấy ca rô, người nọ xé trong vở ra không được.

[2:12:21]Nhớ lớp phải kiếm cái mẫu giấy thống nhất và trên đó ta phải ghi rõ ràng: Tăng sinh, há, pháp danh gì, nếu cần ghi tên, lớp mấy, khóa mấy, trường Thiền Ánh, rồi ô điểm bên là lời phê của giáo thọ, bên cột ở trong bài làm bên đây có cái lề để khi là tôi sửa bên cạnh. Như vậy, ít nhất là 4 trang nha, dưới 4 trang là zero điểm. Nhớ như vậy, viết càng dài càng nhiều điểm. Cái tựa đề là: Tăng Ni sinh định hướng cuộc đời tu tập của mình như thế nào trong thời đại hôm nay? Tăng Ni sinh định hướng cuộc đời tu tập của mình như thế nào trong thời đại hôm nay? Cái câu hỏi này nó không phải là của cái chuyên đề

[2:13:00]này nhưng nó chuẩn bị cho cái chuyên đề này. Tại khi mà quý thầy định hướng được cuộc đời tu tập của mình thì quý thầy mới có thể hướng dẫn được thanh thiếu niên Phật tử. Không có, để lại một tờ cho lớp rồi, có rồi, lớp có một tờ, cất đó đem về cho thầy. Có ai hỏi gì không? Không ai hỏi gì thôi ta nghỉ nha. Hẹn gặp lại. Nguyện đem công đức này

[2:13:28]hướng về khắp tất cả

[2:13:35]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.