[0:01]Tự nhiên à à sư phụ có cái ý tưởng viết bài hát mới mới ngắn ngắn rồi hát cho tụi con nghe. Nhưng mà vì sư phụ đã giải nghệ hát rồi, cho nên không hát nữa. Rồi có bài mới rồi cái các thầy mới xúm nhau đàn và hát vậy đó. Tụi con nghe có hay tí nào không kìa? Có hay tí nào không? Cái bài này cũng lấy cái ý trong cái bài Cảm niệm Thành đạo á: "Con thương Phật như con ốc bé, như đại dương sóng vỗ sóng á sóng khơi xa vỗ về", đại khái ý như vậy. Nhớ trong cái em- lời cảm niệm có cái có cái đoạn như vậy ha? "Rồi con thương Phật như con ốc nhỏ" đó, nhớ không? Nhớ không ha? Ừ, "thương như thương cả đại dương mà không biết tại sao" đó, ừ.
[0:44]Đó, cái đoạn ý là như vậy một chút xíu vậy thôi. Mà viết có chút xíu bởi vì có thời gian chiều nay ngắn quá rồi viết được có một chút vậy. Hôm nay là ngày 20 tháng 5, có nghĩa là ngày hôm qua là 19 tháng 5. Có nghĩa hôm qua là sinh nhật Bác Hồ, như vậy. Nhưng mà vì hôm qua chúng ta không có tổ chức gì, nên hôm nay rồi ta ta nhắc lại một chút xíu về sinh nhật Bác Hồ, giống như cũng để tưởng niệm về Bác Hồ, về Người.
[1:16]À khừ, nếu à thật ra bởi vì thật ra sư phụ cũng không có có được biết nhiều tư liệu về Bác Hồ, cũng nghe thấp thoáng một chút. Chứ nếu như bác a Hoàng Chí Bảo mà nói về Bác Hồ thì mình nghe mê à. Hình như mưa phải không con? Rồi cầu cho mưa lớn đi. Cầu cho mưa lớn. Cầu cho mưa lớn cho thanh tịnh.
[1:45]Ta ta chỉ có vài cái suy nghĩ về Bác Hồ như thế này một chút: à lúc đó đất nước mình bị Pháp cai trị.
[1:56]Dạ. Mà cái hệ thống cai trị của Pháp nó chặt chẽ, kĩ lưỡng, kết hợp cả cái đạo giáo, kết hợp với tình báo, kết hợp với hệ thống hành chánh, kết hợp với hệ thống kinh tế, kết hợp hệ thống á giáo dục, kết hợp với hệ thống y tế, à giao thông. Nó tổ chức hệ thống cực kì chặt chẽ, ta không vùng vẫy nổi. Và lúc ở những cái miền quê xa ta là Pháp những cái vùng mà không có ánh mặt trời, những vùng quê mà ít ai biết tới thì bàn chân của lính Pháp tới đâu nó diệt chủng tới đó. Cái đó rất ít ai biết tại Pháp nó làm cái đó trong bí mật. Nên dân ta, những người dân lành, những người dân nghèo vô tội mà sống ở
[2:45]miền xa mà hễ mà Pháp đi hành quân vô giết sạch cả một làng, không để lại dấu vết, không ai báo cáo, không ai kể chuyện lại cho con cháu nghe. Mấy cái điều đó ta ít có khi nào mà ghi lại được, nhưng đó là một sự thật, một sự thật đau lòng của một dân tộc bị cai trị. Và rất nhiều cuộc khởi nghĩa nổi lên, nhưng không ai đủ sức đánh lại Pháp. Tại cái Pháp họ đem cái tài cai trị của họ từ châu Âu qua đây với cái vũ khí hiện đại và với cái tài quản lí chặt chẽ của họ. Cái cái xứ Á Đông của ta sống đơn giản, chịu không nổi. Không ai làm không ai vùng vẫy nổi cái sự cai trị của Pháp. Nhiều cuộc khởi nghĩa nổi lên rồi làm không nổi.
[3:31]Rồi Bác Hồ cũng vậy. Khi Bác Hồ muốn giành độc lập cho đất nước là Bác cũng thấy một mình Bác làm cũng không nổi. Đôi bàn tay không làm cũng không nổi. Bác phải đi một vòng thế giới để coi thế giới làm cái gì, để hiểu nhiều hơn về Pháp. Thì qua tới nơi, Bác cũng hết hồn với cái văn minh của châu Âu, từ Mĩ qua tới châu Âu. Những cái điều nó to lớn, nó chặt chẽ mà ở bên nước mình không có. Ta thấy rõ đi qua rồi mới thấy cái sự chênh lệch quá lớn giữa hai nền văn minh. Thì cái việc mà nói là kháng chiến, chiến đấu chống lại chống Pháp mà giành lại độc lập là cái chuyện trong mơ á. Và để làm được điều này, ta nói ta phải nâng tầm dân tộc mình lên một
[4:17]bước rất là cao và phải huy động sự đoàn kết của toàn dân tộc mới có thể là đánh đuổi cái cái người kẻ xâm lược mà giành lại độc lập. Thì tụi con nghĩ xem ai, sức mạnh nào, cái nguồn lực ở đâu mà ta nâng dân tộc mình lên một cấp độ cao hơn về nền văn minh, về văn hóa, về kinh tế, về nguồn lực, đủ thứ hết và đoàn kết tất cả lại trong một cái lực lượng chung để mà mà mà mà giành được độc lập cho Tổ quốc? Hoàn toàn không dễ dàng nếu không có một con người vĩ đại xuất hiện. Và con người vĩ đại đó chính là Bác Hồ của chúng ta. Với cái cái nhìn thiên tài, cái tài tổ chức như vậy, Bác mới làm nổi. Mà thật sự bây giờ nói cái công lao cũng không phải một mình Bác Hồ.
[5:05]Bao nhiêu bác kế theo Bác Hồ là những đều là những anh hùng vĩ đại của đất nước ta vậy. Bây giờ mà ngồi mà kể chuyện về các bác từng li từng tí, ta ta ta nói ta nói mình mình lạy, mình bái phục không có không cách nào mình hiểu nổi cái cái cái sự thông minh, cái sự khôn ngoan, sự kiên trì, cái gan dạ, cái sắt đá của của những vị đó, từ Bác Hồ cho tới những cái vị mà mà đi theo Bác Hồ để làm nên cuộc kháng chiến, cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc ta, ta không hiểu nổi. Mình chỉ bái phục thôi. Mà mình ta bởi hôm nay hôm qua là ngày sinh nhật Bác Hồ, ta cũng tưởng nhớ Bác Hồ, nhưng ta cũng tưởng nhớ rất nhiều anh hùng bên cạnh Bác Hồ vậy.
[5:46]Họ đều là những người vĩ đại cả, rất đáng kính phục chứ không phải thường. Mà nay nếu nếu mà một một lúc nào đó ta gặp một người những vị lãnh đạo đó trực tiếp ngồi đối mặt nói chuyện vài câu ta sợ liền. Ta sợ vì cái cái khôn ngoan của họ, cái tâm hồn họ, cái tầm nhìn của họ, cái đạo đức của họ, sự chi li cặn kẽ của họ, ta sợ liền! Nếu ta đủ trí tuệ để hiểu họ, còn ta không đủ trí tuệ để hiểu họ thì ta không không hiểu hết hết họ đâu. Vì... Và vì những cái vị đó họ giấu mình kĩ lắm. Họ những lời họ nói ra có cân nhắc, có lựa chọn, ta không bao giờ ta thấy họ bộc lộ cái gì cái giỏi, cái hay của họ.
[6:32]Ta phải đủ tinh tế, đủ thông minh ta mới nhìn xuyên qua những lời nói đó, thấy cái tâm hồn họ cao cả, vời vợi, bao la, vĩ đại như vậy. Nên những người giỏi là vậy, họ giấu mình kĩ như vậy. Họ mới Cái việc làm của họ mới đáng sợ, chứ lời họ nói của họ không đáng sợ. Ta phải rất thông minh mới xuyên qua cái lời nói của họ mà nhìn thấy cái tài năng, cái tâm hồn của họ ở phía sau nếu ta gặp được họ. Bây giờ vậy, những tầng lớp các bác đi qua thì ta cũng mong rằng như vậy những vị lãnh đạo nối tiếp sẽ giữ gìn đất nước ta trong bình yên, trong phát triển. Chỉ có cái này thế này: thế các bác vĩ đại như vậy
[7:09]thì bây giờ chúng ta trách nhiệm của chúng ta là cái gì?
[7:17]Mà tụi con có bao giờ hỏi tại sao các vị đó vĩ đại như vậy không? Từ đâu như vậy không? Nếu nói theo đạo Phật á thì nó cũng là nhân quả của nhiều kiếp. Các vị đó có tài, có tâm và có cái đại nguyện đâu kiếp nào á, nên các vị đó tái sinh nhưng mà để vực dậy cả một cái dân tộc. Cái điều đó không phải là một ngày một bữa hay một kiếp này. Các vị đó mang cái hạnh nguyện đâu từ nhiều kiếp xưa á, nếu mình nói theo nhân quả của đạo Phật. Còn mà nếu mà nói theo cái
[7:51]cái nguyên tắc, cái tâm lí thì ta phải hiểu thế này: đó là những con người họ không sống cho mình, họ không sống cho họ mà họ sống vì đại nghĩa. Cái đại nghĩa ở đây nó nó nhiều cái mức độ, nhiều mức độ. Ví dụ ta coi một cuốn phim thì có khi cái đại nghĩa của một người đó chỉ là một cái anh hùng trong một cái cộng đồng thôi. Họ rèn luyện võ thuật, rồi họ chiến đấu, họ bảo vệ cái cộng đồng của họ thoát khỏi những cái tên áp bức, cường hào hay những tên giặc cướp, một cộng đồng. Rồi có trường hợp đại nghĩa nó là một cái vùng. Nhưng ở đây, những cái cuộc kháng chiến vừa rồi thì cái chữ đại nghĩa của đất nước ta là cả một dân tộc.
[8:35]Chứ cái đại nghĩa đó lớn hơn nhiều. Và để có thể thực hiện được những đại nghĩa đó thì tâm hồn của những vị đó nó cũng phải ở cái tầm cái lớn như vậy. Họ không sống cho họ mà họ sống vì đại nghĩa, mà cái đại nghĩa này là cả một quốc gia, cả một dân tộc, rất nhiều con người, rất nhiều số phận của con người dính líu theo đó. Cho nên vì vậy, chúng ta cũng không thể so sánh nổi với các vị. Các vị đó vĩ đại quá, ta không thể so sánh nổi. Nhiều khi chúng ta chỉ là mơ ước hoặc là nhận định, nhận xét cho vui thôi chứ thực sự tâm hồn của chúng ta, bản lĩnh của chúng ta, sự thông minh của chúng ta không thể nào mà so sánh nổi với những vị anh hùng,
[9:18]những vị lãnh tụ vĩ đại mà ta đã đã biết, đã đọc qua sách như vậy. Họ dễ sợ lắm, họ vĩ đại lắm. Tuy nhiên, ta hiểu cái yếu tố chính của họ, yếu tố chính để tạo nên thành cái bản sắc của người anh hùng, những người lãnh tụ đó. Yếu tố chính chính là họ không sống cho họ, họ sống cho cho vì đại nghĩa. Cái chữ đại nghĩa đây có nghĩa là vì mọi người, vì quốc gia, vì dân tộc mà vì cả cái thế giới này. Mà cái ý niệm mà không sống cho mình mà sống vì đại nghĩa, vì quốc gia, vì dân tộc, vì thế giới, vì nhân loại cái ý niệm đó ở đâu ra?
[9:58]Ai cho ta cái ý niệm đó? Thật ra những cái ý niệm đó nó có nhiều cái nguồn để xuất hiện. Ví dụ như có một người từ ngày xưa họ không có được đọc sách thánh hiền nhưng mà họ thấy cái dân tộc bị áp bức...
[10:36]những người bản địa để phụ với họ làm quan cai
[10:57]trị cái chính cái người dân Việt Nam chứ. Thì ai có tài họ cũng trọng dụng, họ cũng đem ra làm quan để cai trị cho nó yên, à chứ không phải là đem hết ngay quan bên Tàu qua, họ cũng cần. Thì những cái người mà Việt Nam mà theo cái Tàu thì có khi cũng được danh vọng, danh lợi gì đó, nhưng có những người họ nổi lên kháng chiến, họ không chấp nhận chuyện đó. Họ vì đại nghĩa, họ không sống cho cái tư lợi của riêng mình, mà thấy cảnh đồng bào như vậy rồi họ chịu không nổi. Thì cái chịu không nổi cộng với cái không sống cho chính mình
[11:33]đã tạo thành cái lý tưởng của một anh hùng, chúng ta nhớ điều đó. Đó là thời xưa không có sách thánh hiền nhiều, qua những đời sau bắt đầu có những sách thánh hiền tràn về từ cái nguồn này từ nguồn kia, chúng ta được học cái đạo lý, cái đạo lý của cái sự không ích kỷ, cái đạo lý của cái một đời sống vị tha, yêu thương con người, thì đó là cái nguồn để khơi gợi mở cái tâm hồn ta ra, và lúc đó ta bắt đầu biết đặt cái đại cuộc trong cái cuộc đời của mình, chứ không còn nghĩ đến cho mình nữa. Và chúng ta bắt đầu đang dần dần để trở thành những con người
[12:13]ở một cái tầm lớn lao. Khi chúng ta sống chỉ cho mình thì chúng ta chỉ cần biết cái gì? Cơm, áo, gạo, tiền, lấy chồng lấy vợ, đẻ con, rồi bệnh rồi chờ chết. Cuộc đời chỉ là như vậy, chỉ là sinh lão bệnh tử một cách tầm thường. Nhưng mà nếu chúng ta không sống cho mình, không thương mình, không nghĩ cho mình, không cầu danh lợi riêng mình, đặt mình trong một đại cuộc lớn, thì vấn đề nó khác. Bắt đầu chúng ta cố gắng xoay xở improve chính mình, làm sao cho mình phải giỏi hơn, có phước hơn, có nguồn lực nhiều hơn để có thể gì? Giúp ích được cho cho cuộc đời này, giúp ích được cho nhiều người hơn,
[13:02]đó là bắt đầu ta sống vì đại nghĩa, vì đại cuộc, vì đồng bào, vì cộng đồng, vì tập thể. Cái ý niệm mà làm cho ta rời bỏ cái đời sống cá nhân ích kỷ để bắt đầu biết hướng về cộng đồng, hướng về tập thể, hướng về đại cuộc là một điều rất là lớn lao. Ai cho ta điều đó ta phải biết ơn ghê gớm lắm, vì những điều đó làm thay đổi cuộc đời ta, làm cho cuộc đời ta không trở thành tầm thường nữa. Ví dụ bây giờ muốn cho chúng ta trở thành nô lệ, thì cái người nào họ chỉ gieo vào lòng chúng ta cái ý niệm lo cho chính mình thôi là chúng ta từ từ biến thành nô lệ hết. Chúng ta chỉ ngoan ngoãn đi theo cái gì mà người ta đã định sẵn cho mình yên thân.
[13:51]À, anh ráng học rồi anh xin việc làm đừng để thất nghiệp, ráng siêng năng rồi lãnh lương rồi sống, mua đồ trả góp. Vậy đó rồi đi qua một đời tới già chết rồi thôi, rồi thế hệ con cháu cứ nổi lên tiếp tục như vậy, chỉ lo cho bản thân mình. Thấy thì có vẻ yên ổn, nhưng cái yên ổn đó nó tạm thời, nó khổ đau và
[14:14]mình không thay đổi được cái cái nghiệp của mình. Nhưng mà nếu chúng ta không muốn, tức là cứ kiếp này và kiếp kia chìm trong đau khổ, trong ích kỷ và lỡ phạm sai lầm một cái không có phước dự trữ, ta đọa xuống ác đạo liền. Nghĩa là làm sao? Giống như một người vậy đó, nói: "Làm lương nhiêu tháng em, nhiêu?", cái nói: "Dạ, 20 triệu. Đủ sống không em?", nói: "Dạ, vừa đủ." Là đó là nguy hiểm rồi đó. Vì cái lương mà vừa đủ sống tức là ta không có phần dự trữ, mà trong cái cuộc đời này nó có nhiều cái bất trắc lắm. Bất trắc làm cho ta tốn tiền. Cái bất trắc gì là nguy hiểm mà ta hay gặp mà làm cho ta tốn tiền?
[15:03]Bị mời đi ăn đám cưới.
[15:10]Sợ nhất á, có những người nói than quá khổ, nói: "Tháng này con nhận tới ba cái thiệp đám cưới." Mà nhận ba thiệp đám cưới thì cực kỳ đau khổ luôn, tại vì phải tốn. Mà có những người lấy lý do bệnh không đi hay là trốn, rồi giả bộ nói: "Ủa, anh có mời tui hả? Tui không nhận được thiệp!" để trốn trốn trốn nạn vậy. Ta bởi vì ta không có tiền dự trữ để đề phòng những bất trắc chưa nói tới việc bệnh, bệnh còn tốn khủng khiếp nữa, và nhiều thứ khác nữa. Rồi ví dụ như cha mẹ có việc mình không thể không báo hiếu, không thể không giúp, nhưng mà nếu ta không có tiền dự trữ thì nó đánh vào cuộc vào cái đời sống ta liền,
[15:44]ta bị thiếu liền, ta bị hụt và đi vay mượn. Cực kỳ nguy hiểm khi ta mắc nợ. Ta mắc nợ rồi ta trở thành lệ thuộc liền, nói sợ nợ cũng là đạo đức là vậy đó. Cho nên hình như trước Sư phụ có giảng một bài Sợ nợ cũng là đạo đức tụi con nghe chưa? Có nghe chưa? Chưa hả? Chưa kiếm bài đó nghe đi, nha. Kì có một ông xe ôm ổng chạy vô cái cửa hàng Pháp Quang ổng hỏi: "Ở đây thầy có giảng cái bài Sợ vợ cũng là đạo đức?". Lúc đó thầy đang đứng ngay đó thầy nói: "Đâu có!". Xong thầy mới sực nhớ: "Không không, đây tôi giảng bài Sợ nợ." Ông nói: "Ủa, không có bài Sợ vợ đạo đức hả?". Ổng nghe ai giới thiệu, nghe nói không có buồn quá ổng đi mất tiêu à.
[16:20]Hình như là chắc ổng làm sao đó rồi ổng muốn là chứng tỏ ổng cũng là người đạo đức á. Ờ, không biết sao, nhưng mà thất ổng thất vọng vì Sư phụ không giảng. Để mai mốt Sư phụ giảng: Sợ vợ cũng là đạo đức. Mai mốt hẹn dịp khác. Giờ: Sợ nợ cũng là đạo đức. Mà tại sao ta bị nợ? Tại vì ta không có tiền dự trữ. Tại sao ta không có tiền dự trữ? Vì ta không đủ phước. Nên cái sợ nhất ở trên cuộc đời này là ta sống một cách bình thường, vừa đủ, không có phước dự trữ, nên lỡ sẩy tay một cái thì ta âm cái phước liền, và âm phước tức là ta đọa vào ba ác đạo: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, rất là đáng sợ. Cho nên vì vậy cái người sống là lúc nào cũng phải có phước
[17:06]dự trữ, phước dự trữ để bảo vệ ta trước những sơ suất, những lầm lỗi mà ta rất nhiều lần vô tình phạm phải tạo nên. Làm sao bảo đảm ta không phạm lỗi, phải không ạ? Mình đâu phải là thánh đâu mà không có lỗi. Chắc chắn chúng ta thường hay tạo tội. Tại vì sao? Tại vì ta chưa phải thánh, chỉ có bậc thánh thì mới tuyệt đối không tạo tội, không phạm lầm lỗi, còn chúng ta chưa phải là thánh, thế nào ta cũng phạm lỗi. Mà ta không ta phạm lỗi mà ta không có phước để đền bù vào cái lỗi đó thì ta đọa liền, rất là đáng lo. Nhớ như vậy, ta thế nào cũng bị phạm lỗi, mà không có phước để bù vào ta đọa liền.
[17:50]Cho nên vì vậy, trong khi chúng ta tiến tới cái mục tiêu là đạt được thánh quả thì ta phải làm phước rất nhiều để dự trữ, bù lại những lỗi lầm mình đã gây tạo. Mà muốn có phước để vừa là bảo vệ mình không bị đọa ác đạo, có phước để đủ nguồn lực mà san sẻ giúp đỡ mọi người, có phước để đủ đạt được thánh quả, thì ta không thể sống ích kỷ được. Cuộc sống phải rất là vị tha, ta không còn cái khái niệm sống cho mình mà lúc nào cũng nghĩ đến cho cho rất nhiều người chung quanh ta. Cuộc sống đó gọi là vị tha. Nhưng mà bây giờ ta nghe nói cuộc sống vị tha, mình vị tha liền được không? Không. Cái gì nó cũng chuyển biến từ từ.
[18:40]Bản chất của ta là ích kỷ, chúng sinh là vô minh, là ích kỷ. Mà cái ví dụ như ta đang ngồi đây, tất cả chúng ta đang ngồi đây, mọi người cái tâm ích kỷ đó không giống nhau: có người rất ích kỷ, có người hơi hơi ích kỷ, có người không có ích kỷ. Những người không ích kỷ là chứng thánh rồi đó, Tu-đà-hoàn rồi đó. Chúng ta ngồi đây vậy chớ coi vậy chớ không giống nhau, do cái gì? Do cái công phu tu tập từ từ quá khứ. À, nhưng mà cứ cho rằng cái xuất phát điểm của chúng ta giống nhau là ích kỷ, tại vì trong cái vô minh của ta nó có cái ích kỷ nó nằm lẫn ở trỏng á, tất cả chúng ta đều ích kỷ. Bây giờ muốn trở thành một con người có cái tâm hồn vị tha,
[19:26]quảng đại, không ích kỷ, nó là một cái sự tu tập, một sự chuyển biến
[19:33]không nhỏ tí nào, không đơn giản tí nào hết. Đó là một sự chuyển biến rất là lớn và rất là khó khăn, rất là khó khăn.
[19:46]À, Sư phụ biết có cái ông ông vị thầy, sư huynh ổng bị mắc tiểu đường. Mà cái người bị bệnh tiểu đường á là thường là làm sao? Thường cơ thể nó đòi mình ăn dữ lắm, ăn uống dữ lắm. Mà có uống thuốc gì thì uống, mà nếu không kiêng cữ ăn uống thì thuốc từ từ cũng không còn tác dụng, cho tới cái ngày mình lỡ tay cưa tay cưa chân, mù mắt rồi, rất là tội. Nên có thuốc hỗ trợ cho vui, chứ vấn đề chính của người bệnh tiểu đường vẫn phải là kiêng cữ, kềm chế ăn uống. Nhưng người bệnh tiểu đường thì hầu như không kềm chế nổi, vì cái cơn thèm ăn nó khởi lên khủng khiếp. Cái cơn thèm ăn của người bệnh tiểu đường không khác gì cái người thèm ma túy.
[20:32]Tụi con có thèm ma túy chưa? Đừng có gật đầu chết à nha. Nha. Cái là nó nó nó thúc bách, nó mãnh liệt, nó cào cấu nó làm sao đại khái mình không rành, nhưng mà dễ sợ lắm, nó thúc đẩy bên trong mãnh liệt, nên cái người bệnh tiểu đường thèm ăn không kềm chế được.
[20:55]Nên ngày xưa những người tu hành á, có những thời gian người ta nhịn ăn, người ta chiến đấu với cái thèm ăn. Mà đã nhịn ăn qua được một thời gian rồi, sau này mình kiểm soát được cái thèm ăn của mình, nhiều khi cơn thèm ăn nó khởi lên, mình có ý chí chống lại nó: không ăn là không ăn, dứt khoát không ăn là không ăn, cái ý chí nó mạnh hơn. Và dùng cái ý chí đó, ví dụ sau này có gặp tiểu đường thì chính nhờ nó nó cứu mình. Nên đôi khi ta có nhịn ăn cũng rất là hay, cái sau này kềm chế được. Rồi có những trường hợp mà ta phải kềm chế cái ăn, trong những lúc đó ăn không thích hợp, ừ không ăn, mình kềm chế được, chứ không có tham ăn, là vậy.
[21:35]Rồi bây giờ ví dụ ví dụ ta đang đói,
[21:42]Khi ta được phục vụ một tô phở,
[21:46]giờ đó là giờ ăn và tô phở đó là hợp lý, hợp pháp,
[21:53]à mọi chuyện không có gì để tắt cả, ta được quyền ăn cái tô phở lúc ta đang đói được phục vụ. Bỗng nhiên xuất hiện người khách họ bước vào, và cái kiểu của họ là cũng như họ cũng đang tới giờ ăn, họ cũng cần ăn.
[22:12]Thì trong cái tình huống đó, ví dụ ở bên Tây thì họ cái người khách đó từ từ ai tính thì tính, không quan tâm, còn tô phở họ họ ăn cái đã. Đó là cái cái lối sống của bên Tây, nhưng bên ta ngược lại, khách trước chủ sau.
[22:29]Lúc đó mình chọn Tây hay ta? Chọn Tây hay ta? Nói thiệt lòng coi. Lúc đó chúng ta thường chọn Tây vì để thỏa mãn cơn đói và khuynh hướng ích kỷ tự nhiên trong lòng mình. Chỉ có những người đủ ý chí, đủ đạo đức, đủ lý trí thì kềm cái cơn đói của mình lại, kềm cái cơn thèm ăn của mình lại, mời khách liền, nói: "Tôi cũng chưa dùng, tôi cũng chưa đói, mời anh dùng, anh mới đi xa tới". Mời, đon đả mời người ta, mời người ta cũng ngại vì người ta thấy người ta bước vô người ta phá bữa ăn của mình, mà không biết là mình có cần có đói hay không. Nhưng mà mình, mình cái cách mời của mình quá nhiệt tình làm người ta yên trí rằng
[23:13]là mình không cần ăn nữa, người ta mới cần, thế là người ta ăn một cách vui vẻ. Từ cái mình đang rất đói, đang rất thèm ăn, mà tô phở ngon trước mặt, mà từ chối để mời người khác, mà mời mà mời ép cho bằng được á thì tụi con thấy đây là một quá trình không nhỏ tí nào để chiến đấu với cái ích kỷ, mà cái ích kỷ đó được thử thách trong lúc mình đang đói và đang thèm ăn, đang cần ăn, và có tô phở ngon trước mặt. Những điều nhỏ nhỏ trong cuộc sống đó thôi, từng ly từng tí đó thôi, đó là lúc mà ta chiến đấu với cái ích kỷ của mình để rèn luyện cái vị tha của mình. Hoặc là như ví dụ một em bé vậy, cầm cái bánh lên ăn,
[23:51]tính đưa lên miệng ăn thì có một bạn nó chạy tới tại nó thấy cái bánh nó cũng chạy tới, mấy con nít đó mà, bánh kẹo là thấy là nhào tới không cần lịch sự, thì đứa bé này bẻ đôi cái bánh ra chia bạn mình. Hồi nhỏ tụi con có từng bẻ đôi bánh chia bạn chưa? Có không? Có ba đứa gật đầu, còn nhiêu không gật trời? Có không?
[24:14]Được năm đứa, ôi trời ơi trời.
[24:18]Khi bẻ ra thì cái bánh nó có bằng tăm tắp hai bên bằng nhau không? Không, nó bên lớn bên bên nhỏ, cho nên mình đưa bạn mình cái phần nhỏ, mình ăn phần lớn, đúng không ạ? Thật ra khi mình bẻ cái bánh mình đưa là mình đã vị tha rồi, đúng không ạ? Chứ mình không cho nó làm gì nhau. Nhưng mà thấy nó thèm ăn mình tội nghiệp mình bẻ cái bánh chia nó. Cái bẻ bánh chia cho nó mình đã rất là tốt rồi, nhưng mà nếu tốt hơn nữa thì mình đưa nó cái phần phần lớn hay nhỏ? Nói thiệt bụng coi. Đa phần là do tụi con nhiều khi lúc đó chưa chuẩn bị tâm tư kỹ, nghĩa là: "Bánh của tao, tao cho mày thì cho mày phần nhỏ thôi" điều rất hợp lý.
[24:59]Nhưng những con người những người đó sau này không làm việc lớn được, ừ tại vì cái chưa đủ cái tâm vị tha mạnh mẽ. Lúc mà bẻ đôi cái bánh, có phần nhỏ phần lớn, đưa bạn mình phần lớn, mình giữ phần nhỏ để ăn, mình tôn trọng bạn hơn, thì con người đó mấy đứa bé đó đáng sợ. Nếu tụi con gặp đứa bé nào nó bẻ đôi cái bánh mà nó giữ lại phần nhỏ nó ăn, nó đưa cái phần lớn cho bạn nó thì tụi con sợ nó từ bây giờ, vì nó lớn lên nó sẽ làm được nên đại sự. Những con người đó họ coi nhẹ cái tôi, những con người đó sẽ nghĩ tới đại cuộc, nghĩ tới tập thể, nghĩ tới người khác, và đó chính là gì? Chính là tấm gương của Bác Hồ, những anh hùng, những lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta.
[25:40]Họ là như vậy, họ không nghĩ cho họ, họ nghĩ cho người khác trước cái đã, nghĩ cho người khác trước cái đã. Hôm nay vậy, chúng ta về với mái chùa chúng ta tu tập, nói là tu tập con đường giác ngộ giải thoát, nhưng mà sự thật để đi đi đến cái giác ngộ giải thoát, chúng ta phải đi xuyên qua biết bao nhiêu là trách nhiệm trong cuộc đời này, đi qua biết bao nhiêu là cái đạo đức trong cái cuộc sống này, đi qua biết bao nhiêu là cái công hạnh trong cuộc đời này rồi mới đạt được cái giác ngộ giải thoát. Và trên con đường mà đi tới cái cái giác ngộ giải thoát, trên con đường mà đi xuyên qua cái trách nhiệm,
[26:23]chúng ta gặp phải một cái vấn đề rất là lớn, đó là tình yêu nước. Vấn đề đó lớn vô cùng, và đa nhiều khi chúng ta ít được nhắc nhở, hoặc là sống trong đất nước yên bình quá, thanh bình quá, ta quên. Nhưng mà nếu một giây phút nào mà ta vắng đi cái tình yêu nước, thực sự tâm hồn ta bị trục trặc, bị đổ vỡ, và cái con đường đi đến giác ngộ của ta có vấn đề. Nhớ như vậy. Từ cái cá nhân của mình đi cho tới cái mục tiêu giác ngộ khơi xa xôi kia, ta đi qua những chặng đường dài, và cái chặng đường đó gì, đó là những cái trách nhiệm, tình yêu thương, công hạnh, biết bao nhiêu điều trong cuộc sống, và cái mức độ nó lớn dần lớn dần lớn dần.
[27:11]Lớn dần làm sao? Hiếu kính cha mẹ mình, yêu thương trong gia đình mình, tới cộng đồng làng xóm mình, đồng nghiệp, cơ quan, tập thể, xã hội, đất nước, rồi cả nhân loại, cả chúng sinh, rồi ta mới gặp được cái lý tưởng ta mới gặp được cái mục tiêu giác ngộ giải thoát ở ngoài xa kia. Nên vì vậy, không bao giờ có cái chuyện một người không làm lợi gì cho ai, một người không thương yêu ai, một người không làm nên điều công đức gì, bỗng nhiên thành thánh và chứng đạo, nhớ giùm, nhớ giùm sư phụ điều đó nha, không có chuyện đó đâu.
[27:48]Cái việc chứng đạo vất vả vô cùng, cực khổ vô cùng, mà cực mà vui, nhớ như vậy. Hễ tụi con cực mà khổ thì cái đó cái đó không phải không phải con đường đi tới thánh quả. Còn khi nào tụi con cực mà vui, đó là con đường đi tới thánh quả. Cực mà không khổ. Thường thường ta hay nghe hay nói cái từ "cực khổ quá", "Trời ơi, thấy nó cực khổ quá tội". Hễ cực mà mày hỏi cho kỹ à: "Hễ làm cực có khổ không?", nói quẹt: "Này khổ quá", thì tức là thân phận nô lệ, trả nghiệp và không bao giờ hết khổ, và không bao giờ đi tới giác ngộ. Còn mà thấy làm cực khổ mà nói: "Cực có khổ không?", nói: "Dạ không, vui". Nói:
[28:28]"Sao vui?", "Dạ đang lấp cái con đường, vá con đường trong đêm để ngày mai cho mọi người đi được bình yên", thì người đó cực mà vui, thì đó là con đường đi tới giác ngộ, đi tới thánh quả. Vậy tụi con cực mà vui hay cực mà khổ, nói coi?
[28:46]Về đây công quả có cực không? Không cực hả? Ủa, tụi con làm gì mà không cực à? Ăn nhiều hơn làm hay sao mà không cực à? Thấy tụi con làm cũng cực, nhưng mà quan trọng mà cực mà vui hay khổ? Đó, đó là con đường đưa tới thánh quả. Và cũng vậy, sau khi rời khỏi chùa rồi, ở bên ngoài cuộc đời cái trách nhiệm nó rất là nhiều, nhiều lắm á. Tụi con cố gắng làm sao cực mà vui, đừng để cực mà mà khổ.
[29:19]Làm sao cực mà vui? Làm sao cực mà không khổ?
[29:25]Ví dụ vậy, trong những lúc mà các chiến sĩ của ta bị giặc bắt cầm tù ở trong những trại giam, trại giam từ ở gì đó? Tuyên Quang, trên vùng cái vùng Tây Bắc ở trên đó, xuống Côn Đảo nè, Phú Quốc nè. Các vị đó họ họ mình nói mình mình xem lại những cái cảnh tù đó mình chịu không nổi, mình nghĩ mình chắc mình sống đó ba ngày mình chết liền chớ chịu không nổi, mà các vị bị giam cầm, hành hạ năm này qua năm kia. Nhưng mà lạ một cái điều là cái ý chí cách mạng không bao giờ thay đổi, mình không hiểu cái trái tim bằng sắt đá cỡ nào mình không hiểu nổi. Mới thấy sự thực sự những anh hùng vĩ đại nó khác.
[30:06]Và đúng là đất nước ta hồi sinh, đất nước ta đứng dậy cũng từ những trái tim vĩ đại đó. Những con người cực mà không khổ. Những chính những con người cực mà không khổ đã dựng nên được đất nước này, và chúng ta đang nối tiếp, ta đang hưởng thụ cái thành quả của những anh hùng cực mà không khổ. Chúng ta cũng vậy. Bây giờ vậy việc gì cực nhất chúng ta giành làm, không phải chỉ riêng chùa đâu, bước ra bên ngoài cũng vậy, việc gì cực nhất chúng ta cứ giành làm, vì chúng ta cực mà không khổ. Cái thái độ của người Phật tử chúng ta như vậy, cực mà không khổ, gánh vác hết trách nhiệm cho mọi người, ai đổ bao nhiêu việc mình làm được mình cứ làm,
[30:46]chứ trừ trường hợp mình sức khỏe không cho phép thì thôi, chứ còn làm được cứ làm hết, gánh vác hết, chịu cực hết vì chúng ta cực mà mà không khổ. Ai hỏi chúng ta là tại sao chúng ta làm cực như vậy mà vẫn cười cười, vẫn vui vẻ? Thì chúng ta nói: "Những anh hùng, những chiến sĩ cách mạng bị giam cầm, họ cực gấp triệu lần mình mà họ không ai khổ cả, cho nên bây giờ không có lý do gì bây giờ chúng ta mới cực nhiêu đây mà chúng ta khổ". Chúng ta còn sướng hơn các anh hùng đó nhiều. Và suốt cuộc đời còn lại và kiếp này và nhiều kiếp sau vậy, chúng ta gánh vác hết trách nhiệm về cho mình, chúng ta đón nhận hết những mọi cực nhọc nhưng dứt
[31:24]khoát không không khổ, nhớ như vậy nha. Và như vậy giờ nếu hôm nay vậy, ta ta hướng về, ta nghĩ tới cái sinh nhật Bác Hồ, ta nghĩ tới những lãnh tụ, những anh hùng, những chiến sĩ vĩ đại đã lấy lại đất nước cho chúng ta, đã lấy lại vinh quang cho đất nước chúng ta ngày hôm nay, ta hỏi cái bí quyết của họ thì hiểu cái tấm lòng yêu thương của họ, yêu thương đất nước, cái tinh thần trách nhiệm của họ đối với đất nước quá lớn, và chính cái lý tưởng sống đó, chính cái lý tưởng sống mà thương yêu đất nước, đồng bào của mình đem đến cho họ một cái thái độ cực mà không khổ. Đây là cái bí quyết để chúng ta nắm mà chúng ta đi tới,
[32:06]chúng ta sống trong cuộc đời của mình là như vậy, cực mà không khổ chỉ bởi vì ta yêu thương mọi người. Nha. À sư phụ tính là sư phụ viết cái bài nhạc rồi hát mà viết bài ngắn quá, hát cho tụi con nghe, nhưng mà vì giải nghệ rồi thôi không hát, thôi con hát lại một lần nữa giùm sư phụ. Hát lại. Cái bài nãy á. Ủa, đàn đâu dẹp mất tiêu hết trơn rồi? Trời ơi! Hát lại một lần nữa sư phụ nghe coi. Tại vì một cái bài mới soạn ra á nhiều khi sư phụ không chắc nó hay, cứ nghe đi nghe lại rồi coi có hay hay không rồi mới dám mới dám đưa ra ngoài, chứ cũng không chắc, mới viết hồi chiều nay nó cũng hơi vội.
[32:47]Tuổi già là điều có thật, chớ đừng ai nói nói già mà không có thật. Như như sư phụ hát á bắt đầu là thấy hết hơi rồi. Hát cái bài Khúc hát mưa rơi là thôi tuyên bố bài này là giải nghệ, cái sau bắt hát cái bài Lửa cháy là bài đã giải nghệ. Vậy đó. Thế bài này là không hát luôn á? Hết hát.
[33:17]Tụi con có, tụi con có cách nào chiếu lên trên màn hình cái cái cái bản nhạc không? Cho mọi người xem.
[33:25]Đứng gần gần ở đây hát, con đi đâu tuốt ở trỏng đó vậy? Ai hát? Hai ba người hát đi, con Pháp trưởng đâu rồi? Con mệt. Hồi nãy tụi con thấy thầy Pháp trưởng hát tụi con có bắt chước theo được không? Vô không tập, vô hát cái thành bè của sư phụ à, mắc công lắm á.
[33:55]Bài này ngắn chứ nó khó, tại dấu hoá nhiều quá.
[34:06]Hôm giờ tụi con có học nhạc theo phương pháp của Phật Quang không? Có không? Không là chết rồi nha.
[34:18]Nay này có cô Kim Quyên là là Nhạc viện, ngành Sư phạm của Nhạc viện nè, cô nói giờ có nhiều vị là lấy phương pháp của Phật Quang, dù tốt nghiệp Nhạc viện rồi vẫn lấy phương pháp của Phật Quang học lại.