[17:51]À dạ vâng, Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ạ. Thì chúng con xin được cung thỉnh trên sư phụ ạ, thì vào giờ, thời giờ này thì đạo tràng cũng đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin cung thỉnh sư phụ ban bố cho quý Phật tử những lời pháp nhũ ạ. Dạ chúng con xin được kính mời quý thầy cùng khởi niệm ạ. Dạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[18:26]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[18:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[18:52]Dạ, chúng con xin cung thỉnh trên sư phụ an tọa, xin mời toàn thể đại chúng đồng an tọa.
[19:43]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Khóa thiền lại về, chúng ta lại gặp nhau
[19:54]cùng nói chuyện đạo lý, cùng tập ngồi thiền. Ngày mai là mới sáng mai mới bắt đầu phải không à? Sáng mai mới bắt đầu, thôi tối nay ta nghe thuyết pháp trước. Đừng có để nói chuyện ồn nha, giảng được. Rồi bên cạnh mình ấy cái gì mình ra dấu thôi, đừng có nói. Mà có nói cũng khó ai nghe vì mình cũng che khẩu trang hết rồi. Ráng nói người ta nghe phải nói to tiếng, thì phiền. Covid đang quay lại, số ca nhiễm đang tăng lên. Nhà nước ta cũng có cái cái thông báo mỗi người cố gắng bảo vệ bản thân, đừng có để lây nhiễm. Này vì nhưng mà ta không thể phong tỏa như lần trước, với lại là theo đánh giá của nhà nước thì
[20:54]mọi người đều có tiêm vắc xin cũng như đã từng có nhiễm, ta đều có cái sức đề kháng nên lần này nhiễm trở lại, con số có thể tăng cao nhưng cái mức độ nguy hiểm không nhiều. Chỉ có cái là trên nguyên tắc của sự cẩn thận thì ta cứ phải cẩn thận theo cái sự hướng dẫn của bên Bộ Y tế vậy thôi nha.
[21:22]Công nhận nóng thiệt. Ngồi đây nóng thiệt. Mà lạ nha, nóng mà tại sao mặt đất lại bị ẩm nhỉ? Cái sàn nó lại bị ẩm nước, lạ. Ngộ ha, không hiểu. Ta tưởng trời rét thì cái nền nó mới ướt, không ngờ là là trời nóng mà cái nền cái sàn nó cũng ướt. Hôm nay ta lại nói về cái tội phước một chút.
[21:50]Thì vấn đề tội và phúc nó không có đơn giản như là ta ta hiểu ở thuở ban đầu.
[22:02]Ta đến với đạo Phật thì cái đầu tiên của ta là ta phải hiểu về luật nhân quả trước.
[22:13]Nếu ta làm điều sai, ta làm điều đau khổ cho người thì ta có tội. Cái chữ tội nó chưa quyết định gì nhưng cái tội trong vô hình để đấy, đến một ngày nó thành cái quả khiến cho ta đau khổ. Đó là nguyên tắc. Còn khi ta đem đến điều ích lợi cho ai đó thì ta được cái phúc. Thì cái chữ phúc cũng chưa là cái gì, nó cứ để đấy, đến một ngày nào đó nó trổ thành cái quả báo khiến cho ta được nhiều cái hạnh phúc, may mắn. Cái ý nghĩa tội phúc là như vậy, tội phúc là cái trung gian. Tuy nhiên, cái ý nghĩa tội và phúc không phải dễ hiểu, không phải dễ, luật nhân quả không dễ hiểu. Như vậy, ta cứ hiểu đơn giản trong một vài câu nói của ông bà xưa:
[23:09]trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Hoặc là gieo gió thì gặt bão, à ở hiền thì gặp lành, rồi ở ác gặp dữ. Cái những cái điều đơn giản như vậy, nhưng sự thực luật nhân quả phức tạp hơn rất là nhiều. Mà nếu sau này có một cái môn học gọi là môn học về luật nhân quả, ta học tới tiến sĩ cũng không hết về về luật nhân quả. Luật nhân quả phức tạp như vậy. Tuy nhiên, luật nhân quả thì bởi vì là luật mà, là nguyên tắc mà, nên nó tàn nhẫn và lạnh lùng.
[23:49]Ta lỡ làm sai rồi nó không có nương tay. Cho nên đó là lý do mà phải có chư thiên trên trời để cân nhắc lại. Đó ừ điều này thì hôm nay ta không nói. Cũng giống như luật pháp quốc gia thì có, nhưng rồi phải có tòa án, có con người để đánh giá cái tội, cái phúc. Ơ cái vai trò con người, cái vai trò của một chủ thể có trí tuệ, có tư tưởng, có tình cảm là một cái làm mềm cái luật nhân quả đi, chứ bản thân cái luật nhân quả rất là cứng, vậy.
[24:25]Khi ta đến với đạo Phật, ta tin tưởng, ta tin và hiểu luật nhân quả thì cái ý thức đầu tiên của ta là phải làm được rất nhiều việc phúc.
[24:38]Ta phải ý thức được cái lỗi lầm từ vô lượng kiếp của mình để mà sám hối, ngăn chừa tội lỗi và tìm cách chuộc lại lỗi lầm xưa. Đó là như vậy, cái nguyên tắc đầu tiên cái câu tội phúc ta phải nằm lòng và cả cuộc đời sống theo cái việc tội phúc đấy.
[25:02]Người càng hiểu đạo chừng nào thì lại càng cố gắng tích lũy cái công đức nhiều chừng nấy. Cái người mà tuy có biết nhân quả nhưng cái cái tâm mà ham làm phúc còn ít quá thì ta phải hiểu rằng cái người đó trí tuệ còn còn kém, dù có hiểu luật nhân quả, dù có tin nhân quả. Giờ ta gặp một người, ta hỏi: "Anh có tin kiếp trước không?" Nói: "Tin." "Anh có tin kiếp sau không?" "Tin." "Anh có tin nhân quả không?" "Tin." "Rồi bây giờ tôi rủ anh đi đắp đường." Cái nói: "Nay mắc bận, mắc có chuyện này, chuyện kia." Thì ta hiểu rằng người này có duyên với đạo Phật, có tin nhân quả nhưng không đủ trí tuệ. Tại vì sao vậy?
[25:51]Vì cái tâm thiết tha mà làm công đức còn ít quá. Khi có cơ hội để làm phúc mà tìm cách thoái thác, tìm một cái lý do để không làm phúc trong khi ta biết trên cuộc đời này cái cơ hội để làm phúc không có nhiều, không có nhiều. Mỗi khi gặp được một cơ hội để làm phúc còn hơn là bắt được vàng. Bắt được vàng á, ví dụ ta đi trên đường ta nhặt được cục vàng, coi vậy chứ không phải là vui đâu. Vì coi chừng có người họ lại đòi, rồi có rồi làm mình cứ ban đêm cứ day dứt lương tâm, không biết vàng của ai. Nhưng mà đi trên đường mà ta gặp một cơ hội để làm phúc, cái đó mới thực sự là hạnh phúc, mới thực sự là bình an,
[26:32]mới thực sự là may mắn, chứ không phải nhặt được vàng là may mắn đâu. Nhặt được cái cơ hội để làm phúc mới là may mắn. Nên ta đánh giá một người, thứ nhất: biết nhân quả chưa? Thì đa phần đến với đạo Phật ta đều biết nhân quả rồi. Nhưng khi biết nhân quả rồi, người này có thiết tha làm phúc hay không? Thiết tha, day dứt từng giây từng phút hay không? Nếu mà biết nhân quả rồi nhưng mà cứ sống rất là bình thường, à không có nỗ lực, không cố gắng, không tìm cơ hội để làm phúc thì ta biết ngay người này cũng thiếu trí tuệ. Nhớ giùm, thầy nhắc đi nhắc lại cái chữ thiếu trí tuệ, mà mỗi người tự xem lại tâm mình từ khi mình biết đạo đến đây
[27:14]lòng mình có thiết tha, có khát khao làm phúc hay không? Nếu chưa thì chính ta hãy còn rất là là kém trí tuệ. Đây là một cái thước đo, đây là một cái thang đo cái trí tuệ của mỗi người ở trong đạo. Vì ta hiểu sâu về luật nhân quả rồi, cái câu tội phúc cực kỳ đáng sợ. Cứ một ngày không làm được một việc gì có lợi cho đời là một ngày nguy hiểm đến như vậy. Mà có người sống cả năm trời chả làm được việc gì có lợi cho đời. Mà có người 10 năm cũng chả làm được việc gì có lợi cho đời, nhất là những người lấy lý do nghỉ hưu, nói: "Thôi cả đời tôi vất vả, giờ nghỉ hưu rồi tôi sống nhàn nhàn cho khỏe." Sống 10 năm, 20 năm tới khi chết chả làm được việc gì,
[27:59]không ngờ đó là những chuỗi thăng những tháng ngày nguy hiểm. Còn người hiểu đạo, bất cứ lúc nào luôn luôn cố gắng làm làm phúc, làm cho tới chết, chết rồi qua kiếp sau làm tiếp. Ừ phải là cứ trong cái cõi kia, trong cái cõi vô hình mà trong cái cõi chết, vẫn tìm cách làm phúc. Nhớ như vậy. Cái làm phúc là không có giới hạn, nha, vậy.
[28:27]Bây giờ vậy. Tuy nhiên, cái phúc cái tội khi ta phân tích vào sâu lại không đơn giản chút nào. Ta cứ nghĩ là ta cứ giúp người là có phúc, không đơn giản như vậy. Như có một câu chuyện của bác Hai Như Sanh ở dưới Phật giáo Hòa Hảo, ông ông kể lại câu chuyện này. Và ta ta ta ngẫm thấy thấm thía. Lúc đó bác đang nghèo, bác phải đi bán dao. Thì đi ở miền Tây đi bán dạo là không có đẩy xe như mình, mà ngồi trên ghe á, bơi chiếc ghe đi dọc dọc theo dòng sông rồi cứ rao lên có ai mua dao không. Rồi những cái nhà họ ven sông họ nghe họ sẽ bước ra, họ ngoắc vào, tắp vào bến sông rồi xuống nghe lựa con dao
[29:14]nào được thì mua bán rồi lại bơi chiếc xuồng đi tiếp. Vậy ở miền Tây đi bán dạo là bằng bằng dao bằng ghe, xuồng, cái xuồng nhỏ nhỏ á, chứ không phải là bằng xe. Thì
[29:30]Thì có mấy người bạn, cũng bạn tu với bác á, mới nói: "Anh đã tu hành rồi, ăn chay rồi, anh lại đi làm cái nghề này." Anh nói: "Nghề này làm sao?" "Đi bán dao." "Bán dao làm sao?" "Thì người ta làm cầm con dao này người ta mới giết gà, giết cá, rồi người ta sát sinh, tức là anh anh trợ duyên cho người ta sát sinh thì anh mang tội." Thì bác Hai bác mới chỉ cái ông ngồi gần đó là ổng làm thầy thuốc, ổng nói: "Không, tui không có tội bằng cái ông thầy thuốc này." Thế mọi người ngạc nhiên, nói: "Ủa, thầy thuốc ổng cứu người mà! Ổng ổng ba ổng ổng làm thuốc để ổng chữa bệnh cứu người mà, sao lại bác Hai lại nói ổng ổng mới tội nặng hơn tui?
[30:11]Tui không có tội nặng bằng." Nói: "Sao vậy?" "Tại vì ông này là ổng làm thuốc ổng cứu người, tức là người nào bệnh tới ổng mười người, ví dụ như là mười người tới bệnh, ổng chữa thì mười người đó khỏe hết. Nhưng cái tội của ổng nằm ở chỗ đó." Nói: "Là sao?" Nói: "Tại vì cũng theo cái lời giảng của Đức Thầy, mười người chớ chỉ có ba người thiện mà bảy người ác. Cho nên nếu mà mười người tới ổng, ổng đừng chữa thì chết mười người, thì chết ba người thiện cũng chết luôn bảy người ác, tính ra còn lãi. Còn lãi. Nhưng mà bây giờ ổng chữa, cho nên mười người đó sống lại hết thì sống lại ba người thiện nhưng cũng sống lại bảy người ác.
[30:55]Tính ra là ổng làm cho cái ác nó tồn tại trên cuộc đời này nhiều hơn cái người thiện, nên tính ra cái nghề thầy thuốc của ổng mới ác hơn nghề bán dao của tôi." Mọi người nghe thì không bắt bẻ được, phì cười. Nhưng cái câu nhân quả tội phúc nó khó như vậy á, nó khó như vậy á.
[31:16]Như có cái cái cái cái chuyện một cái cái cái TikTok hài vậy. Có một cái ông già đó được bên cơ quan cảnh sát mời tới để nhận diện cái xác của người vợ bị tai nạn chết, rồi vô trong nhà xác thì bên pháp y họ mới kéo cái xác ra, rồi mới dở cái cái khăn đắp xác mở cho coi, ổng coi xong ổng khóc quá chừng khóc luôn. Ổng khóc quá cái cái ông bác sĩ pháp y mới an ủi, nói: "Thôi, chuyện thì tui cũng hết sức thông cảm, đau lòng nhưng thôi bác ông cũng đừng có buồn quá. Hai vợ chồng ngày xưa chắc thương nhau?" Ổng nói: "Không, chúng tôi thù nhau." Nói: "Ủa, sao mà ông khóc dữ vậy?" Nói: "Tại cái người chết không phải vợ tôi."
[32:05]Chớ nếu người chết vợ ổng thì ổng cười rồi. Nghĩa là sao? Nghĩa là nếu bả chết thật thì ổng rất là mừng, nhưng mà tiếc là bả lại không chết, cho nên khi dở khăn ra không phải bả, ổng khóc quá chừng. Có khi hiểu lầm. Như vậy ta thấy, giống như trở lại cái ông thầy thuốc vậy, ổng cứu cho nhiều người nhưng mà lại vô tình cứu cho nhiều người ác, làm cho cuộc đời này lại phức tạp thêm tại người ác nó khỏe mạnh trở lại nó quậy. Tiếp tục cái ông nhậu ổng đi ổng nhậu, tiếp tục cái thằng ăn cắp nó trở lại nó ăn cắp, thằng ăn trộm trở lại ăn trộm, thằng ức hiếp người ta trở lại ức hiếp người ta, chớ nếu nó chết luôn thì đỡ rồi.
[32:45]Như vậy, rồi như vậy cái cái nghề cái dao tui cho người ta làm người ta cắt rau, cắt gọt này kia nọ người ta nấu ăn chứ coi chứ nó vô hại, cái ông thầy thuốc này mới là bệnh nhiều, mới là tội nhiều. Cái câu câu chuyện nó vừa hài, vừa vui nhưng mà vừa rất là thấm thía, nhắc chúng ta về cái vấn đề tội phúc không hề đơn giản chút nào. Ban đầu cái người mà chưa biết nhân quả tội phúc thì ta nói cho họ nghe về cái tội phúc một cách rất đơn giản để họ hiểu, họ tin, tin là cuộc đời này có cái sự nhân quả công bằng, ta cứ sống tốt với mọi người rồi tự nhiên điều may mắn, hạnh phúc sẽ đến với ta. Ta cứ chấp nhận cái chịu cái chịu đựng như vậy,
[33:26]vậy đi, rồi điều hạnh phúc, may mắn mới đến với ta, ta phải có cái niềm tin sắt son như vậy. Còn nếu mà ta cứ làm khổ người, làm hại người, sống ác độc với mọi người thì chắc chắn ngày nào đó đau khổ cũng sẽ tìm đến với ta, không tránh khỏi chuyện đó được. Thì đầu tiên ta cứ nói như vậy cho mọi người tin đã, khi mà họ vượt qua được cái đó rồi, họ tin được điều đó rồi thì ta mới bắt đầu đào sâu vào luật nhân quả nhiều khía cạnh phức tạp hơn rất là nhiều, khó hiểu hơn rất là nhiều. Nên ví dụ thế này. Bố mẹ thì ai cũng thương con và xem cái việc thương con, chiều con như là một cái bổn phận tự nhiên của bố mẹ.
[34:15]Mà cái người nào mà không chiều con mình á, được coi xem như là bố mẹ không phải là bố mẹ tốt. Cứ phải thương con, phải chiều con, nhiều khi nó nghịch cũng phải nói ngọt, nói dịu thôi chứ cũng không dám nói nặng, nói nặng sợ nó buồn. Nhiều khi nó học học dở về cũng nói vài câu an ủi chứ cũng không dám trách phạt nặng tiếng, không dám nói nặng lời vì sợ nó buồn. Rồi nhiều khi nó đòi cái mua cái này, nó đòi sắm cái kia, rồi nhiều khi không có tiền cũng phải ráng chạy vạy đâu đó để mua cho nó chiếc xe, mua cho nó chiếc smartphone, mua cho nó cái đồ chơi cho nó vui lòng, tại vì lỡ đẻ nó ra rồi, nó là con mình rồi, phải lo cho nó, phải thương nó.
[34:57]Phải thương nó, mà thương thì phải chiều, nhớ như vậy, ta thương ai thì ta phải chiều người đó, đó là tự nhiên, cái tâm lý tự nhiên như vậy. Vậy đúng hay sai? Đúng hay sai?
[35:16]Đúng hay sai?
[35:26]Chiều con cho con hư luôn là sai nặng, thành một cái tội, đó không phải là bố mẹ tốt. Bố mẹ tốt là thương con mà dạy con, chứ không phải thương con mà chiều con. Nhưng ở đây vậy, khi ta thương ai thì ta chiều người đó, đó là nguyên tắc tự nhiên của tâm lý, nguyên tắc tự nhiên của tâm lý, nhưng ở đây ta phải dùng trí tuệ can thiệp vào cái tình thương yêu đó. Thương ai thì phải dạy người đó, giúp cho người đó tốt lên, chứ không phải thương chiều cho người ta hài lòng, chiều cho người ta thỏa mãn.
[36:15]Có nhiều cái cặp gia đình rồi ly dị, rồi tan vỡ, không hạnh phúc, mặc dù ở ban đầu khi mà mới yêu nhau, mới cưới nhau thì người ta làm sao? Người ta hứa với nhau rất là rất là nhiều, hứa hứa sống hứa chết vậy đó. Và để chứng tỏ cái cái điều yêu thương của người ta cho người kia là đúng thì người ta làm cái gì? Thường là làm cái gì? Chiều nhau, thường là như vậy, chiều nhau. Mà ở đây thì thường là người nam chiều cho người nữ, đó là cái nguyên tắc như vậy. Cái người phái mạnh phải chiều chuộng, lo lắng, chăm sóc cho người yếu, đó là nguyên tắc. Và cái người người nữ khi thấy cái sự chiều chuộng,
[37:04]chăm sóc kia yên tâm rồi là cái người đó thật lòng thương mình rồi, mình mới đáp lại cái tình cảm để có thể đi đến hôn nhân, cái nguyên tắc là như vậy. Tuy nhiên, chính vì cái chiều mà không dạy đó rồi sau này rất nhiều cặp đôi tan vỡ, chia tay nhau, hoặc là nếu đã lập gia đình rồi, kết hôn rồi thì lại ly dị chỉ bởi cái chiều, thương chiều mà không dạy. Nên cái thương con mà chiều con làm cho con hư cũng là một cái nó giống như vợ đó, vợ chồng hay người yêu thương nhau không dạy nhau mà chiều nhau. Nên nghĩa là ở đây mà ai đã lỡ có người yêu, gia đình rồi thì thôi sư phụ không nói, còn ai mà chưa có mà nếu có người nào mà ngỏ lời yêu mình thì mình phải làm sao?
[37:56]Ai chưa có người yêu đâu, giơ tay lên. Ồ, ế nhiều đến như vậy đó hả? Ồ.
[38:10]Nếu ai có ngỏ lời yêu mình thì nhớ lời sư phụ nói hôm nay: Yêu không phải là chiều, mà yêu là phải phải giáo dục. Nói là: "Sắp tới có khóa thiền ở Pháp Vân, anh có đến với em không, cùng đi dự với em không?" Nếu ổng nói là ổng đau bụng, nhức đầu, ổng đau chân, tê chân gì đó, có chuyện gì mà không thể đi dự khóa thiền Pháp Vân được thì ngang đó tụi con cắt đứt liền giùm cho sư phụ. Cắt đứt liền. Điện thoại là khóa số đó nha, Zalo, Facebook gì là unfriend hết. Nhớ nhớ như vậy. Còn nếu mà nói là: "Sắp tới có khóa thiền Pháp Vân, anh có đi dự với em?" Ổng: "Thế hả? Ờ đi đi." Thì cứ tiếp tục add friend để đó, mần thịt từ từ sau.
[38:55]Nhớ như vậy, áp dụng liền.
[39:01]Thấy thương nhau mà ta có lý trí để dạy nhau đến cái đạo lý tốt đẹp đó mới là sự bền vững lâu dài. Còn thương nhau chỉ tìm cách hài lòng nhau trong từng lúc đó, thì thực sự sau này đó là nguyên nhân của của tan vỡ, nguyên nhân của đau khổ. Ta thấy có thể làm cho nhau vui lòng, ta tưởng là điều phúc, nhưng không ngờ nó là cái họa, nó là cái tội. Nên chỗ ngay cái chỗ mà nhìn cái cha mẹ chiều con, nhìn những cặp đôi chiều nhau, ta thấy giống như cuộc đời đẹp lắm á, không ngờ nó ẩn chứa cái tai họa phía sau, vì phúc tội không phải điều đó. Phúc tội là giáo dục, chớ không phải chiều nhau cho nhau vui, nhớ giùm cái điều đó.
[39:47]Nên khi ta thương ai cũng không có chiều để cho người đó vui, là thương ai ta giáo dục người đó, phải cứng rắn giáo dục người đó. Mà người đó họ thương ta mà họ chiều ta, thì ta biết người này thương sai rồi. Ví dụ hôm nay họ nhắn tin mà em có khỏe không, nay anh có gửi món quà cho em, là biết cái thằng này nó thương đúng cái công thức cũ, mình mới nói rằng: "Công thức này đã đã quá đát rồi, đã out of date rồi. Ha, anh vui lòng đổi công thức khác. Còn nếu muốn đổi công thức gì, về Phổ Quang các thầy sẽ trao đổi với anh nha." Cái công thức này trầy, lạc hậu rồi. Nhớ như vậy, nên hôm nay trong cái bài toán tội phúc, ta nhớ lại vấn đề vậy:
[40:31]Thương nhau, giáo dục nhau sẽ cùng nhau đi rất lâu bền với nhau. Có một cái em thanh niên cũng là thủ lĩnh một cái chúng thanh niên, nhắn một cái tin dài hỏi thầy, hỏi sư phụ, nói: "Con con nhiều huynh đệ biết đạo nên chúng con tập hợp nhau thành cái chúng thanh niên để cùng nhau tu tập. Chúng con về lại với nhau cùng nhau lễ Phật, cùng nhau ngồi thiền, tụng kinh, làm các điều công đức, đi hiến máu rồi cuối cùng bắt đầu yêu nhau. Yêu nhau dài dài ở trong á, bây giờ con lúng túng con không biết làm sao luôn. Giống như là con là thành ông mối, ông mai. Con đứng ra con tổ chức cho huynh đệ tu, có một cái chúng thanh niên nghĩa là lành mạnh
[41:17]như vậy, tốt đẹp như vậy để cho huynh đệ tu. Bây giờ huynh đệ vô gặp nhau thấy người nào nhìn nhau thấy cũng lý tưởng quá. Trời! Ở ngoài kia không thể tìm được cái con người như thế này. Đi ra ngoài đường làm gì tìm được con người vừa quỳ lạy Phật, biết tin nhân quả, biết làm phúc, biết nhẫn nhục, biết khiêm hạ, biết nhường nhịn. Nếu mà cái người này mà ở trong nhà mình làm kết đôi với mình thì quá tuyệt vời phải không? Nhà không bao giờ gây gổ, chỉ có yêu thương, chỉ có hạnh phúc thôi, thì tôi đi tìm đâu khác làm cái gì? Tìm ngay đây cho rồi." Nó thành ra cái chúng thanh niên trở nên một cái nơi mà
[41:47]để người ta tìm vợ tìm chồng, rồi con hết sức khổ tâm, không biết làm sao.
[41:55]Rồi biết sư phụ trả lời làm sao không? Đố biết. Sư phụ nín luôn, không trả lời câu nào luôn. Sư phụ chuyển cái tin đó cho thầy Nghiêm Giám, cho cô Tường Phổ, hai người đó xử lý sao đó xử lý, sư phụ không xử lý luôn. Là vì xử lý làm sao giờ trời? Làm sao lấy cái luật nào mà cấm người ta yêu nhau phải không? Không có luật. Là Đạo Phật ta tu tập hướng sự giác ngộ, giải thoát, sự thanh tịnh, thì đó là mục tiêu, là lý tưởng. Mà người nào có thể xác định được con đường đó thì vui lòng vô đây ngồi, ha, còn không chịu vô đây ngồi, ngồi bên đây thì làm sao ai cấm được? Lại ngồi dài dài dài vậy làm sao ai mà cấm?
[42:36]Đó, thì đến khi nào mà chín muồi rồi thì chạy qua đây, nhớ nha. Tuấn Anh, qua đây ngồi chưa? Thấy không? Đóng ngay ổng ngồi đó còn không chịu qua mà làm sao? Rồi làm sao? Rồi Thôi bó tay luôn. Nhưng mà cái cái cái cái cái điều này là hôm nay sư phụ cũng không trả lời, thật ra có câu trả lời rồi mà không thèm trả lời, để đó cho tự suy nghĩ đi nha. Nhưng mà nhớ một điều vậy, trong cái phúc cái tội của gia đình, của xã hội, của cộng đồng, khi ta thương nhau, không phải mà làm hài lòng nhau. Đừng tưởng làm hài lòng nhau là phúc, mà hài lòng nhau làm hài lòng nhau có khi là tội, nhớ giùm. Thương nhau phải phải giáo dục, đó là điều đầu tiên.
[43:18]Rồi ví dụ bây giờ,
[43:23]ví dụ bây giờ vậy, có hai bên gây gổ nhau, bắt đầu nó xô xát đánh nhau, rồi mình thấy có một cái một bên một bên là mình hai bên A đang xô xát nhau, một bên mình mình mình là quen với bên B, còn bên A ở đâu ồn, mà thấy bên B có vẻ lép vế, cái mình chạy vô nhà mình lấy con dao mình ném về bên B, nó dùng này để tự vệ thì phải là phải là cứu bạn không? Có phải không? Có phải cứu bạn không? Nó cầm con dao lên rồi ổng hăng tiết lên ổng chém loạn xạ, lấy đi mấy mạng người rồi ổng vô tù. Rồi sau đó thế nào người ta cũng điều tra cái con dao này ở đâu ra, thế là mình cũng liên lụy. Cho nên cái giúp người để cho người gây án mạng thì
[44:02]cái cái chữ giúp đó có phải là phước phúc không? Không, cho nên từ đây ta cẩn thận với chữ giúp. Giúp cái gì? Giúp để người khác làm tội thì cái giúp này là tội. Giống như vậy, âm nhân với dương thì thành âm, đại số học, nhớ như vậy nha. Nha, hai cái số trái dấu nhau nhân với nhau thành luôn luôn ra dấu trừ. Cũng vậy, ta giúp giống như tích cực, giúp để người kia làm việc bậy thì cái giúp này là bậy, là là việc bậy, là việc tội. Chớ không phải hễ cứ chữ cứ nghe chữ giúp thì ta cứ nghĩ là phúc, không đơn giản như vậy. Phía sau cái giúp kia là cái người mà được ta giúp họ làm cái gì, họ sống như thế nào?
[44:45]Thì cái mới quyết định cái giúp đỡ của ta là tội hay phúc. Nhưng mà ban đầu ta nói nhiều quá người khác họ nghe họ không hiểu, họ chóng mặt, cho nên ta cứ phải nói cái luật nhân quả một cách đơn giản thế này: Là sống trên đời ta phải helpful, phải giúp đỡ mọi mọi người, nghĩa là ai cần gì ta ta ráng mà mà giúp, sống như vậy mới là có phúc có đức. Cái ban đầu ta cứ phải nói như vậy như vậy. Nhưng mà thực sự khi đào sâu vào nhân quả rồi thì không phải ai nhờ ta cũng cũng giúp, không phải ai nhờ ta cũng giúp.
[45:20]Rồi Có một lần thầy gặp cái cô đó, cái cô cũng giàu có, cũng doanh nghiệp, cái cô kể chuyện: Cái thời cách đây khoảng hơn hai mươi năm á, ở Sài Gòn ma túy nhiều lắm, lúc đó Năm Cam đang còn hoạt động mạnh, lúc đó ma túy nhiều. Cái xóm làng rồi thanh niên bị nghiện ma túy nhiều, cái cô mới kể câu chuyện là cái thằng nó cùng xóm nó đến nó xin tiền cổ để nó mua thuốc nó nó hút, tại vì nó lên cơn nghiện rồi mà, xoay xở hết cách rồi không có tiền. Mà nhìn cái, cổ nói cổ mới kể rằng là nhìn cái cái nước mà nó bắt đầu nó nó dại người đi rồi, thì nói là cái này mà không có thuốc nó làm bậy á. Cái cổ đành phải cho tiền,
[46:00]để cho nó hút cái cho nó nó ổn định cái tâm lý nó cái đã. Ổn định tâm lý rồi cô mới khuyên, sau khi nó hút thuốc rồi nó chạy lại rồi nó em đi hút rồi chạy lại đây gặp chị. Nó đi hút xong nó chạy lại gặp, bắt đầu nó tỉnh táo lại, cũng ngồi mới khuyên, cô khuyên nhủ đạo lý, nói nó phải có cái ý chí ráng cai nghiện trở thành người tốt giúp đời, vân vân vân vân. Thì cái trường hợp này á ta thấy á cái việc đầu tiên mà cho tiền của một người đi đi hút ma túy là tội hay phúc? Đúng hay sai? Sai á, là tội á. Nhưng mà lúc đó cổ cũng đánh giá rằng nếu không cho nó tiền mua thuốc hút có thể ra ngoài kia nó giựt của ai
[46:37]liền, nó giựt nó đi tù liền, hoặc là nó giết ai liền, gây án tại nhìn cái mặt nó dại rồi, nó tới lúc rồi, tới lúc lên cơn nặng rồi, bây giờ mà không chặn lại kịp là nó có thể làm bậy, cổ đành phải cho tiền. Cho nên cổ nhìn cái hậu quả nếu không giúp để thành cái tội này thì có thể có một cái việc nguy hiểm hơn sẽ xảy ra, nên thôi cứ cho tiền đi hút cái đã. Rồi hút kêu nó về bắt đầu mới khuyên nhủ để cho nó cai, thì không biết cái lời khuyên của cổ có kết quả hay không, tại câu chuyện cổ kể chỉ ngang đó rồi thôi, rồi sư phụ cũng không gặp cổ lại, không biết về sau thì sao, nhưng mà đại khái là như vậy.
[47:11]Nên ở đây khi mà ta đánh giá là: "Cho tiền đứa đi nghiện là sai", nhưng mà nếu ta nghe cái cổ giải thích thì ta biết rằng cũng chưa chắc là sai, tại phía sau nó nó tình tiết nó phức tạp hơn hơn rất là nhiều, ý là như vậy. Rồi Ví dụ như có một người đến xin ta ít tiền, thì mình nhớ là trong Đạo Phật mình cái đạo của sự bố thí, của sự giúp đỡ, mà bố thí tới ba-la-mật lận, ai xin mình cho hết á, có gì cho sạch, mà đọc trong mấy kinh thời Đức Phật, cho gì cho hết cả vợ con cho luôn. Câu chuyện không biết có thật không, vợ mà đem cho thì hơi bị lạ, nhưng mà trong kinh ghi như vậy mình chả hiểu, chả hiểu thực hư thế nào.
[47:55]Thì ở đây vậy, có người đến xin tiền ta, thì thôi ta cứ nhớ lời Phật dạy cái ta móc ra ta cho. Dầu dù cũng mình cũng không phải là giàu có gì, nhưng mà thấy người ta xin quá cho, cho xong rồi người đó cầm tiền đi rồi mình mới mới gọi theo mình hỏi: "Mà anh làm cái gì vậy? Lấy tiền làm gì?" Nói: "Chiều nay có lô đề sắp ra, có con số hôm tôi nằm mơ. Hôm nằm mơ là thấy thấy Tuấn Anh, cho nên là chiều nay tôi đánh số 50 tuổi tại ổng 50 tuổi." Thì ta mới biết tiền mình đã trở thành cái tiền gì? Tiền đánh bài. Tiền nó có lợi không? Công việc chẳng có lợi gì cả. Như vậy tiền đó phúc hay tội? Tội. Thấy thì giúp đó, thấy thì bố thí đó, nhưng mà thực sự phía sau là là tội.
[48:42]Nên nên cái tội phúc chỗ này hoàn toàn là không đơn giản chút nào. Bây giờ có một cái thế này:
[48:55]Ban đầu ta gặp nhau, thường à ta quý nhau rồi à do là cái tâm của ta bắt đầu ta tốt lên từ từ, ta hay nhìn được cái điểm tốt của người khác nên ta rất là dễ làm sao? Mở lời khen ngợi nhau. Còn cái người cả đời không khen ai là một cái tính xấu, một cái kém đạo đức. Cái người có đạo đức dễ mở lời khen tặng nhau. Giống như là cái người có đạo đức dễ bố thí, dễ giúp đỡ người khác thì cũng vậy, cái người có đạo đức dễ mở lời khen người khác, vì sao vậy? Vì trong con mắt của mình nhìn ai cũng cố gắng tìm cái điểm hay của người ta để khen. Như vậy nên ta dễ khen lắm. Mà khi ta khen người khác á, sau này ta được cái phúc
[49:45]là mình cũng sẽ sẽ dễ được những cái ưu điểm đó. À, ví dụ như mình khen ai tinh tấn, mình cũng sẽ dễ trở nên tinh tấn; mình khen ai giỏi, mình cũng sẽ dễ trở nên giỏi; mình khen ai đẹp, mình cũng dễ trở nên trở nên đẹp. Đó, cái nó cũng có nhân quả trong lời khen tặng. Cho nên là ta nghe một đất nước mà văn minh mà con người hay khen nhau, ta cũng đánh giá họ cũng là người tốt bụng, họ rộng rãi, họ rộng lượng cái lời khen, cũng là cái hay. Còn cái người cả đời không khen ai thì biết ngay là cái người này tâm tâm tính sao cũng hẹp hòi, cũng cũng ích kỷ, nhìn chả thấy ai tốt cả, nhìn chả thấy ưu điểm của ai cả, chỉ thấy mình mình thôi.
[50:25]Người này cũng không hay. Việc mà khen nhau cũng là một điều giống như điều phúc vậy, nhưng khen vừa thôi. Vì sao vậy? Vì khen nhiều khiến người ta tự cao, khiến người ta tự cao. Và cái tự cao này lại là một điều làm giết chết cuộc đời người ta. Cái đó thành họa, cái đó thành tội, cái đó thành tội. Đó. Ví dụ thế này, ví dụ có hai người yêu nhau tới hỏi: "À tụi con thương nhau như vậy tụi con cưới nhau được không?" Dòm thấy hai người cũng hiền lành, cũng đạo đức, cũng đẹp đôi, cũng xứng lứa thì lẽ ra mình phải làm sao? Gật đầu: "Ồ, tụi con đẹp đôi quá. Hai đứa sống nhau rất là hạnh phúc trên đời nha.
[51:13]Thôi rồi tụi con cưới nhau đi." Nói một câu đó là năm trăm kiếp chồn á.
[51:22]Ta nói ngược lại nói: "Không, đừng cưới nhau, lo đi tu đi." thì người ta không bao giờ nhìn mặt mình nữa. Mình nói không vừa ý người ta, người ta cần một lời khen, nhưng mình khen một cái mình chết liền, năm trăm kiếp chồn liền. Là đời đời mình cứ bị vướng vào cái ái dục, vì cái lời khen để thúc đẩy người ta đi tới cái cái hôn nhân, cái ái dục, mình bị dính lây cái nghiệp của người ta. Cẩn thận như vậy. Hoặc là mình thấy một người đẹp à cái mình khen: "Ồ, cô đẹp quá!" Thôi vậy thôi, vừa chút và vừa đủ thôi. Được rồi. Chớ bữa nay khen đẹp, mai khen đẹp, rồi nhắn tin khen đẹp, rồi gửi email khen đẹp, bắt đầu có vấn đề lớn rồi đó.
[52:09]Vấn đề lớn là làm sao? Thứ nhất là cái người đó họ nghĩ mình sao? Mình đang thả thính. Mình đang có tính toan tính chuyện gì đây mà khen hết ngày, khen đêm, khen sáng, khen trưa, khen chiều, khen tối? Khen hoài có chuyện gì đây? Làm phiền người ta. Cái thứ hai, mình khen hoài người ta tự cao lên. Người ta tự cao. Và khi ta tự cao rồi, bản ngã người ta tăng lên rồi, người ta không sống hòa thuận được với mọi người. Nhớ giùm sư phụ nói câu này: khi ta bị tự cao lên rồi, ta không sống hòa thuận được với mọi người nữa. Nhớ giùm nguyên tắc đó. Nên tại sao hai vợ chồng không hòa thuận nhau? Vì trong hai người có một người tự cao.
[52:55]Mà tại sao có một người tự cao? Vì người đó được làm sao? Được khen nhiều quá. "Trong đôi mắt anh em là tất cả, là niềm vui, là hạnh phúc anh ước mơ." À, làm sao cái? Nghĩa là tiên trên trời mà có giáng phàm anh bảo đảm cũng thua em, em đẹp hơn tiên. À, đại khái là cứ như vậy thì làm cho cái cô kia cô tự cao. Mà theo nguyên tắc của tâm lý, cái người tự cao không thể sống hòa thuận được với ai hết. Cho nên sau này khi về sống chung với nhau rồi, bỗng nhiên không hòa thuận nữa. Trước đây thì thương nhau lấy nhau nhưng về tại sao không hòa thuận? Tại ổng. Tại ổng khen đến nỗi giết chết tâm hồn cổ luôn bằng cái tự cao.
[53:38]Cổ tự cao rồi cổ không hòa thuận được với ai nữa, kể cả với ông chồng, kể cả với cái người khen mình, chết luôn. Nên nhớ vậy đó. Cái lời khen giống như là một sự độ lượng, là một cái tính tốt, nhưng lạm dụng cái lời khen khiến người ta kiêu mạn lại khiến cho người ta không sống hòa thuận trong cuộc đời này được nữa. Nên ta nhớ khen nó là một cái sự động viên, một sự khuyến khích vừa đủ, cái liều thuốc vừa đủ, chớ đừng dư, đừng có dư liều mà chết người.
[54:16]Ví dụ như cái thuốc Panadol giảm đau uống nhiều chết liền. Có đứa bé bị không? Đâu khoảng tháng mấy tháng trước có báo đăng á, đứa bé không biết ai cho nó uống mấy liều chết luôn. Uống dư liều, chết. Cái thuốc chữa bệnh cũng vậy, tưởng là tốt mà dư liều chết liền. Cái lời khen cũng vậy, ví dụ trong một lúc nào đó người ta suy sụp, người ta buồn khổ, lúc đó ta tiêm một liều khen vitamin, vitamin K, ta tiêm cho một mũi vitamin K để cho người đó bình tĩnh lại một chút. Nói: "Đừng, không sao đâu. Thi rớt kỳ này chớ nhưng mà nhiều khi cái cái rớt của mình nó là một cái xui. Trong khi tôi thấy bạn cũng học giỏi ha,
[54:58]rồi bạn cũng ưu điểm này ưu điểm kia, nhưng mà kỳ này thi không vượt qua được nhiều khi cũng chỉ là một xui thôi, cũng là do cái số phận, do là tại bạn không đi tu thiền chùa Pháp Vân thôi, chứ không có gì. Nha, nếu bây giờ bạn chịu khó đi lễ Phật, đi tu thiền chùa Pháp Vân, học lại rồi ta thi lại, có khi đỗ, chứ thấy bạn giỏi mà." Tức là ta vừa mới chích một cái vitamin K thì người đó tỉnh lại một chút để đứng lên mà đi tiếp. Thì thôi, nhưng mà ta chích thêm ba mũi vitamin K coi chừng à có chuyện à, người đó rớt nữa à, quá liều chết liền. Nhớ như vậy. Nên cái lời khen có cái lợi ích trong một chừng mực,
[55:35]có cái cũng bày tỏ đem đến một sự tương tác tốt đẹp giữa người và người với nhau khiến cho con người dễ gần nhau hơn, quý nhau hơn, cuộc sống trở nên đẹp hơn. Cái lời khen nó có cái chất kết nối, nó là "connecting people", nối con người lại với nhau. Cái lời khen nó đẹp nó hay lắm, nhưng mà khen nhiều quá rồi cái mối nối đó bị đứt gãy, vì cái người đó tự cao họ vượt lên trên, họ không kết nối được với ai nữa. Nhớ như vậy. Rồi bây giờ có con cái nói: "Trời ơi, sắp tới thi rồi mà mà mà tôi không có học bài được." cái mình nói: "Đừng, yên tâm, bữa đó tôi vô tôi cho anh quay. Anh yên tâm." Thì đó là phước hay tội?
[56:22]Phước hay tội?
[56:29]Nhờ cái lời hứa của mình nên người đó làm sao? Không học bài, rồi cũng đậu. Đậu rồi sau này đi ra trường làm việc được không? Không. Mà có những cái gì đó không làm việc được á tai hại ít, nhưng có hai cái mà không làm được á tai hại rất là lớn: nhất là cất nhà nè, sập cái chết hết á; hai là làm bác sĩ, chữa bệnh sai cái người ta chết liền à. Lý do là lúc học ta học không kỹ. Mà tại sao ta học không kỹ? Tại vì có người hứa cho ta quay cóp lúc mà thi. Nên việc mà ta rộng lượng trong thi cử, coi chừng cái đó không phải là phúc mà chính xác là là tội. Đó là lý do tại sao mà các kỳ thi nhà nước phải tổ chức nghiêm ngặt là vậy đó,
[57:18]để tìm ra con người có khả năng thực sự mà ép mọi người phải học cho đàng hoàng. Vì nếu anh không học đàng hoàng, nhờ một cái mánh lới gì đó mà anh làm được bài rồi thi đậu, thực sự đó là tai họa cho cả quốc gia. Nên các các các các kỳ thi cử phải được tổ chức rất là nghiêm ngặt là như vậy. Như thầy nhớ lại, thầy là người cũng rộng rộng rãi. Có lần cái thầy thi vậy, thi Anh văn.
[57:48]Cái kỳ thi đó cũng không phải quan trọng, có cái ông ngồi kế bên ổng ổng xin quay, thầy lắc đầu, lắc đầu rất là cứng rắn. Chắc ổng cũng ghét, ghét tới giờ. Mà mà ý vì lắc đầu sao? Nói: "Cái vấn đề này nó không phải khó, mà sao không chịu học? Ráng về học đi, để nữa còn đi dạy người ta nữa." Tại ổng cũng xưng ổng là vừa học đại học mà vừa dạy dạy tiếng Anh, ổng cần cái bằng để chính thức để ổng đi dạy.
[58:16]Tiếng chuông hay ghê ha, cái tiếng chuông reo điện thoại hay. Khen cái đó là chết người đó.
[58:29]Lần đó thấy mình rất là cứng rắn á, mà thực sự khi học ở trong lớp thì thầy cũng rộng lượng lắm. Trước đó mình phụ đạo rất là kỹ. Trước đó là đem cả lớp lên phụ đạo hết từng bài vở, từng bài lý thuyết, từng bài tập bắt làm tới làm lui hết. Rồi đến khi mà vào thi thì nhiều khi đúng vào bài thi chứ nó cũng không giống như các bài tập đã làm, có khi các bạn làm cũng không được. Nghe khen được cái chó reo hoài, thấy không? Đó, cái tội là chỗ đó đó. Mình khen cái tiếng chuông điện thoại nghe hay á, thế là mở hoài. Đấy. Nhưng mà đến khi vào cuộc thi, nhiều khi có những bài các bạn mình cũng làm không được, chuẩn bị không kịp trong một thời gian ngắn một tiếng rưỡi đồng
[59:12]hồ hay hai tiếng đồng hồ không đủ sức để phá vỡ cái bài toán mà làm. Đôi lúc cũng thôi đành cũng không nỡ để cho bạn mình rớt ở lại, thế phải chuyền bài cho bạn chép cho rồi, rồi về nhà mình lại dợt lại tiếp, tập học tập lại tiếp như vậy, đấy. Tuy nhiên, mà nếu lúc nào ta cũng rộng lượng, đúng lúc bài thi luôn luôn cho quay cóp, thật ra ta hại người. Cái đó không phải là phúc mà là mà là tội. Thì ngược lại cũng vậy, có những cái việc ta gây khó khăn cho người khác nghe có vẻ như làm người khác không vui, làm người khác ư thất vọng, nhưng coi chừng nhiều khi lại là một việc phúc. Như phúc, ví dụ như thế nào? Hôm trước thầy có gặp một người bạn.
[59:59]Thì thế a nó yêu cái cô đó, thì cô đó cũng yêu nó. Và hôm đó cái cô đó mới dắt nó về ra mắt ông bố.
[1:00:11]Thì ông bố này chắc có lẽ ổng cũng biết nhìn người. Ổng nhìn nó xong, ổng cương quyết cấm con gái gặp gặp nó. Nói thằng này không có đàng hoàng, không tốt. Thì cái cô kia cô rất là thất vọng. Thấy là mình rất đàng hoàng, dắt về gặp bố đàng hoàng mà về không ngờ ông bố ổng dứt khoát không là không. Ổng nói: "Cấm mày gặp thằng đó. Thằng đó không có đàng hoàng, không có tương lai." Cũng này kia đại khái là ổng chê dữ dội. Thì cái cái cô mới lén gặp lại cái anh này. Cũng như than thở, cũng giống như động viên nhau và hứa tình yêu là bền chặt, vĩnh viễn rồi đó: "Đừng có vì vậy mà chán nản, ta sẽ tìm cách nữa."
[1:00:50]Thì trong khi cô đang động viên anh này thì anh này nói một câu thế này: "Đừng cho anh gặp ba em, anh gặp nó ở đâu anh đập đó." Thì như vậy ông bố ổng nói đúng hay sai hả? Đúng quá, ổng nhìn ra thằng bản chất thằng côn đồ. Lấy nó sau này nó đánh vợ mà mà chết. Bố vợ cấm một câu quay ra chửi á. Nói: "Lần sau đừng có cho anh gặp ba em, anh gặp nó đâu anh đập đó." Trời ơi thì. Thì ra ông bố ổng làm được một việc phúc là gì? Cấm thấy đứa con gái ha, lấy một cái thằng không ra gì. Nhưng lúc mà không phải là ông bố ngăn cản chỉ có hai đứa thì thấy làm sao? Thấy ở trên mây á, thấy cái tình yêu rất là rất là hạnh phúc.
[1:01:33]Nhưng ổng ngăn cản làm cho con gái rất là buồn, làm thằng kia rất là tức giận. Nhưng thực sự ổng đã làm một điều đúng. Ổng ngăn cản một cuộc hôn nhân đau khổ về sau. Cái sự nghiêm khắc của ổng là đúng. Nên ta thấy vậy, có khi.
[1:01:50]Vậy, ví dụ thế này. Ừ đẻ được đứa con, hai vợ chồng đẻ được đứa con ra nó lẫm tẫm biết đi đâu bốn năm tuổi vậy đó. Có bạn có bạn đến chơi: "Thôi con ra chào bác con." Nó cứ lẫy nguẩy lẫy nguẩy nó không chịu ra chào. Mà cái người vợ thì cũng chiều con, thấy nó lẫy nguẩy không chịu ra chào thì thôi cứ để đó. Nhưng ông bố ổng bắt ra, ổng phát vào mông mấy cái: "Chào bác! Không chào bác là không có đi vào." Nó khóc nó la lên, nó la nó lại càng giãy giụa. "Giãy thì giãy, đứng đó chừng nào chào bác." Mà bây giờ công chuyện thì ông bạn ổng tới ổng bàn. Ông ông ông bố này ổng không cho bàn chuyện hết, phải dạy đứa bé cho xong nữa.
[1:02:32]Đánh cho nó đau tới chừng nào nó chịu chào bác ngoan ngoãn đúng ý rồi, đúng tiêu chuẩn của của của của của thời đại rồi bắt đầu mới cho vào. Rồi thôi rồi mẹ bồng vào, muốn làm gì đó làm. Nhưng mà nếu mà chưa chào bác rồi là dứt khoát đánh cho chết chứ không có không có để mà nó cãi mà nó bướng mà nó vô lễ như vậy. Thì cái việc mà ông bố ổng nghiêm, ổng đánh nó đau, ổng làm nó khóc thét lên, nó giãy giụa như vậy, thấy cũng giống như ác. Nhưng thực sự là sao? Cứu cuộc đời nó. Từ đây nó phải gì? Biết vâng lời. Và từ đây nó phải làm sao? Nó biết phải tôn trọng người khác. Và chính cái việc nó biết tôn trọng người khác đấy,
[1:03:06]cuộc đời nó sau này nó có phúc, nó có cơ hội, nó gặp mọi người người ta dễ yêu mến nó hơn. Còn gặp ai nó cũng ngang ngang tàng tàng, không chào không hỏi không tôn trọng ai, cuộc đời nó chết, sau này đi đâu không ai thương không ai giúp đỡ nó cả. Nên cái trận đòn của ông bố lúc năm tuổi thực sự là cái cái sự cứu cả một cái cuộc đời của một đứa bé. Nên ta thấy vậy, thấy ổng ổng dữ, ổng nghiêm, nhưng mà đây là điều cần thiết cho đứa con của mình. Cái điều này thường cái người mẹ làm không nổi. Thường các người mẹ không làm nổi việc này, không đủ cứng rắn để làm, ông bố mới làm. Nên ta làm sao? Hễ mà ta viết bài thương cha mẹ, ta chỉ thương mẹ mà không thương không thương bố.
[1:03:50]Tại vì sao? Bố mẹ chiều ta, còn bố thì không chiều. Nhưng mà chính cái bố không chiều đó, coi vậy chứ ta nên người hơn. Thí dụ như bây giờ vậy, bắt ta vâng lời, bắt ta lễ phép. Khi ổng đi làm về ổng mệt, cái ổng thấy một nguyên thau đồ chưa giặt. Mà thằng con thì đã học tới cấp hai rồi, giặt đồ được rồi. Nói: "Sao con chưa giặt đồ?" Nói: "Dạ nãy giờ con bận." Nói: "Bận gì nói bố nghe?" Ông ngầu ngầu ổng đi làm về mệt là đã cáu rồi. Ngồi cách nó kể nó bận thì thì ra cái thời gian nó dành nó chơi game gì bậy tầm bạ, lên mạng TikTok gì tào lao. Thế là ổng phạt cho một trận, có khi cho ăn vài bạt tai.
[1:04:30]Bắt phải có trách nhiệm đối với gia đình chứ không được lười, không thể đổ hết mọi việc cho bố mẹ. Thì cái ổng nghiêm khắc cái đó, ban đầu có thể là nó giận, đó lý do mà nó ghét bố suốt cuộc đời, nhưng sau này cứu mạng của nó. Sau này nó đi đâu nó có cái trách nhiệm với trong cái môi trường của nó. Nó làm việc đâu nó cũng biết ví dụ vô trong sở nhìn thấy miếng rác dơ tự cầm cái chổi nó quét, không đợi cái người lao công phải làm. Thấy chưa gọn gàng cứ tự mình làm hết chứ không đợi ai phải nhắc. Thì chính những cái nhỏ nhỏ nho nhỏ đó mà được mọi người yêu mến, cuộc đời nó lại sao? Thành công hơn. À như vậy đó.
[1:05:05]Nên cái sự nghiêm khắc ban đầu làm ta sốc, ta khó chịu,
[1:05:12]nhưng mà lại là một việc phúc. Nên cái người cha mà nếu cứng rắn dạy được con, ôi trời chứ người cha lại có phúc hơn người mẹ. À người mẹ cảm tính, chiều con, thương con, nhiều khi lại bị tội chứ không phải là việc phúc. Vì làm cho con mình hư bởi cái chiều cho vui lòng tạm thời nhưng lại hậu quả không có tốt về về sau. Nhưng mà khi mà hát thì ta chỉ hát mẹ thôi, không hát về cha: "Mẹ ơi con đã già rồi, con ngồi nhớ mẹ khóc như trẻ thơ. Mẹ ơi cái thế giới ngoài kia có bao la gì cũng không bằng có không bằng có mẹ. Cái là phú quý phú quý vinh hoa không bằng có mẹ, thế giới bao la không bằng ở nhà mình." Cái câu đó
[1:05:55]cứ là người mẹ, còn ông bố quăng đâu mất đi. Vậy. Nhưng mà thực sự ông bố mới quan trọng. Ông bố cái cứng rắn của ông bố coi vậy chứ lại là việc phúc, lại là việc đúng. Đó, đôi khi bố thì hay bẵng, hay gắt, làm việc mệt về hay cáu. Nhưng mà cái nghiêm khắc đó cần thiết để cho trẻ lớn lên là như vậy.
[1:06:17]Rồi bây giờ có cái người nhắn tin cho mình à gọi điện thoại nói thế này: "Tôi có tôi đang có cái cơ hội đầu tư sinh lãi lớn, à.
[1:06:30]Nhưng mà tôi cần vốn." Câu đó tới câu đó thì mình biết chuyện gì sắp nói tới rồi phải không ạ? Biết chưa? Sắp nói cái gì? Đúng rồi, giỏi. Vậy vậy là gặp nhiều kinh nghiệm rồi đấy. Đúng rồi, vay tiền. Khi mà khi mà à họ nói câu trước là đang có cơ hội đầu tư à thì bây giờ nhưng mà thiếu vốn. Thật ra biết là đầu tư cần cái gì? Thứ nhất là: vốn, phải không ạ? Thứ hai là gì? Kiến thức chuyên môn. Thứ ba là gì? Pháp lý. Thứ tư là gì? Đội ngũ. Đại khái là vài nhiều cái vậy ta mới có thể đầu tư được. Và tất cả mọi người, tất cả các lớp dạy làm giàu
[1:07:17]đều yêu cầu của ta mấy điều: một là xoay cho ra vốn, hai là gì? Chạy cho được cái pháp lý, ba là gì? Tìm người có chuyên môn mà mình hợp tác, bốn là gì? Có cái đội ngũ để cộng tác với nhau, sống chết với nhau. Nghĩa là các lớp mà dạy làm giàu đều dạy như vậy cả. Mà trong đó cái khó đầu tiên là xoay cho ra vốn và họ dạy ta cái cách để xoay ra vốn: hỏi cách này mượn cách kia làm sao để cho có vốn. Người đó và ta may mắn là người mà đầu tiên cái người bạn mình họ gọi điện thoại họ hỏi, ta may mắn vô cùng. Vậy. Đó là nhìn theo cái kinh tế xã hội học á, muốn đầu tư vậy đó: vốn nè, chuyên môn nè, pháp lý nè, đội ngũ.
[1:08:03]Vậy. Nhưng mà để có vốn ta cần có cái gì?
[1:08:13]Cần có cái gì? Để có đội ngũ hợp tác, trung thành ta cần có cái gì? Để có những người chuyên môn giỏi về hợp tác với ta, ta cần có cái gì trước đó? Để pháp lý được thuận thuận lợi ta cần có cái gì?
[1:08:32]Vậy những điều mà sư phụ sắp nói mới là lớp học làm giàu thực sự miễn phí, không lấy đồng nào. Sắp nói đây. Nghe lại nhá. Vậy. Đây cái lớp học làm giàu đây mới là thứ thiệt nà. Nghĩa là muốn đầu tư thì thứ nhất phải cần cái gì? Vốn, mà cái đó ta chưa có. Thứ hai là cần cái pháp lý, ta chưa chạy ra xong, phải không? Thứ ba là cần có người chuyên môn, rất giỏi chuyên môn về hợp tác với ta, ta chưa có thuê được. Và thứ tư, cần một người đội ngũ trung thành sống chết với nhau, ta chưa tìm ra. Đúng đó, và bây giờ muốn đầu tư phải có bốn cái đó.
[1:09:13]Lấy đâu ra bốn cái đó?
[1:09:20]Mà khi ta chưa có bốn cái đó, nghĩa là ta chưa có gì? Ta chưa có gì? Phước. Vì chưa có phước nên ta chưa có vốn. Chưa chạy được pháp lý, chưa có người chuyên môn về đầu quân với ta, chưa có những người bạn sống chết trung thành hợp tác với nhau, chưa có một đội ngũ, chưa có một cái good team. Phải không ạ? Chưa có một đội ngũ tốt để về với nhau. Ta thiếu bốn cái này bởi vì ta thiếu phước. Phước mới là gốc. Và bây giờ nó thiếu phước, ừ nên nó thấy nghe ai rủ đầu tư nó ham. Rồi việc đầu tiên nó gọi mình để nó mượn tiền, vay vay vốn. Người thiếu phước vay tiền rồi có phước để trả thế không? Đầu tư thành công không?
[1:10:16]Người không phước đầu tư sẽ thành công không? Câu trả lời có ngay thôi. Có không? Không. Nhớ câu trả lời đầu tiên là như vậy. Họ đã không có phước rồi thì việc đầu tư chắc chắn là thất bại. Nhớ giùm điều đó. Và không cần suy luận nhiều, chắc chắn thất bại liền. Vì nếu nó có phước, nó đã có cái gì rồi? Có vốn mất rồi, nó không cần gọi mình nữa. Mà nó gọi mình, nói: "Ủa, vậy sao các bạn không cầm cái nhà để a để cầm ngân hàng lấy vốn đi?" Nói: "Nhà bán mất rồi, đang ở nhà thuê." Vậy chứng tỏ nó có phước hay không phước? Càng không có phước. Mà đã không phước rồi muốn đầu tư để làm giàu thành công không?
[1:10:58]Không. Các lớp dạy làm giàu không bao giờ nói tới cái chữ phước, còn ta là con của Phật nên ta nhìn cái gì cũng nhìn trên phúc và và tội. Nó đã không có phúc rồi, đố nó đầu tư mà thàn- thành công. Mà nó mượn mình, mình cho nó mượn rồi thì mình làm sao? Cũng mất luôn số tiền đó, đừng hòng mà đòi lại, muốn đòi thì qua kiếp sau mà mà đòi. Mà kiếp sau nó có tiền để trả mình không? Không, thì nó trả mình bằng cách gì? Nó chỉ làm osin cho mình hoặc nó đọa làm súc sinh nó làm trâu ngựa cho mình, phải trả cách đó, không còn cách nào khác hết trơn. Cũng lại đau lòng thêm thôi. Cho nên khi mà ai mà gọi tới ta nói
[1:11:44]nói với cái giọng nói đầy hào sảng nha, đầy phấn khởi: "Đây là một cơ hội đầu tư có 1-0-2. Thấy không ạ? Đầu tư một sẽ lãi gấp 10 lần." Ví dụ ha, nói đủ thứ rồi sau đó vay ta tiền thì ta ta nói làm sao? Ta nói: "Tiền thì tôi cũng có chứ không phải là không, à. Cho bạn mượn thì cũng có thể cho bạn mượn chứ không phải là à không. À, nhưng với điều kiện". Nói: "Điều kiện gì?" "Bạn có đi chùa Pháp Vân ngồi thiền chưa? Có đi quét rác chưa? Đi đắp đường chưa? Đi trồng cây chưa? Thăm người già neo đơn, nghèo khổ chưa? Trong hoàn cảnh khốn khó bạn đã từng biết đưa tay ra giúp ai chưa? Nếu bạn đã từng những điều đó rồi thì hy vọng bạn đang
[1:12:35]có phước từ từ thì tôi dám đầu tư cho bạn, đưa tiền cho bạn đầu tư thì hi vọng là bạn còn có tiền trả tôi. Còn nếu bạn chưa có gì hết, không biết đi chùa Pháp Vân nghe pháp, ngồi thiền, lễ Phật, tụng kinh, không biết thương yêu các huynh đệ của mình, người già neo đơn mình chưa tới thăm, cây chưa trồng được cây nào, toàn đi chặt cây không, rác chưa nhặt được miếng nào, toàn xả rác xuống đường không, đó, rồi à chưa bao giờ cho ai miếng cơm, miếng nước gì hết, chưa có miếng phúc nào đâu để mà đi đầu tư. Nói thì nghe hoành tráng nhưng càng cái giọng càng hoành tráng chừng nào thì thực sự nó lại mấp mé của việc gì?
[1:13:11]Việc lừa đảo, xoay vốn, chiếm vốn để đầu tư, nhưng khi bỏ vốn vào sao? Người đó bị lừa tiếp, thực sự chả có gì cả. Cùng người đó bị lừa kéo theo mình bị lừa lây. Do đó vì là khi mà ta nghe ai mở lớp dạy làm giàu thì ta nên có cái comment gửi tới cái lớp đó: "À, ông có dạy làm phúc không? Nếu có dạy làm phúc thì mình nghe thử cho vui, mà nếu không có dạy làm phúc thì tất cả lớp dạy làm giàu đều sai hỏng chân cả, không có phúc lấy gì làm giàu? Không có phúc đầu tư chỉ là thất bại, chỉ là nói cái điều trên ngọn, không bao giờ là là có thật cả, nhớ như vậy vậy.
[1:14:02]Có một lần có một người đến hỏi hỏi sư phụ cái này: "Bố con bị bệnh ung thư, chữa chạy à chạy chữa mãi rồi cũng đuối,
[1:14:16]bệnh thì không hết. Bây giờ cả nhà đang bàn nhau là bán cái nhà để chữa bệnh cho bố vì thương bố mà. Mẹ cũng thương bố, các con cũng thương cha và muốn bán nhà để chữa chạy, chứ nhìn bố bệnh như vậy không đành". Cái câu trả lời của thầy là sao, biết không? Câu trả lời thầy là sao? "Hãy để ông chết cho yên lành. Không bán nhà gì hết, chấp nhận để cho ông chết". Nghe câu tàn nhẫn bởi vì từ đó bao giờ không gặp mặt cái người đó lại nữa, trốn đi luôn. Thấy câu trả lời của mình không không hài không hài lòng họ. Thầy phân tích cho nghe: "Ông chết có một mình ông chết à, nhưng bán cái nhà xong cả nhà chết hết á.
[1:15:03]Ở đâu? Đi thuê nhà, tiền nào mỗi tháng cả tiền thuê nhà? Rồi còn bao nhiêu việc phát sinh sau cái việc mà ở nhà thuê không phải là căn nhà của mình cực kỳ kỳ phức tạp. Nếu ông đã lỡ có cái nghiệp mà bệnh bị nan y và phải chết thì cứ để ông yên lành mà chết. Anh ơi hãy yên lòng ra đi nhớ không? Mẹ gì đó, mẹ ơi hãy yên lòng ra đi gì đó, có cái bài gì đó quên. Hãy yên lòng ra đi,
[1:15:36]bố cứ yên lòng ra đi, bố cứ ngồi đó bố sám hối, bố tụng kinh, bố sám hối trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời, bố cứ sám hối. Nha, rồi kiếp sau bố gặp lại Phật pháp, gặp lại tụi con, tụi con chờ bố đây nha. Không sao, tình cảm không bao giờ mất, nhưng mà việc mà phải vì cái căn bệnh chữa cũng không hết, có bán 10 cái nhà chữa không hết để cho bao nhiêu người khác lây vào nợ nần rồi vô gia cư, cái đó mới là cái ác đó. Nên thấy giống như báo hiếu cho bố là việc thiện nhưng thực sự lại là một cái cái ác đối với những người còn sống ở trong ở trong gia đình này. Lúc đó phải cứng rắn mà, những người kia mềm lòng hết rồi thầy góp
[1:16:15]ý một điều rất cứng rắn rồi không biết họ có nghe hay không. Rồi không bao giờ gặp lại nữa. Mà thầy góp ý thầy nói rất là thẳng, thầy nói: "Không, cứ để cho ông yên lòng mà chết, cho ông sám hối và chết trong thanh thanh tịnh thôi, đau chút rồi chết thôi, nhưng mà giữ mọi người lại cho còn được sống. Chứ còn ví dụ như lo cho ông đến mức độ đó thì ông chết rồi cũng sẽ chết thôi, cũng không sống được với bệnh ung thư mà, nhưng mà những người còn lại sao? Cũng lỡ dở cái cuộc đời của mình luôn". Nên cái cái nhiều việc những cái điều đó ta thấy rồi, không chịu bán nhà để chữa ung thư cho bố giống như
[1:16:50]là một cái ác nhưng thực sự có phải ác không? Không phải ác, nó là một điều thiện đối với những người còn lại. Nên trong trường hợp này ta thấy cái việc đúng và sai, tội và phúc, thiện và ác rất là rất là phức tạp, rất là khó. Nên khi mà luận tới nhân quả tội phúc ở mức độ sâu rồi, nó không có đơn giản như chúng ta nghĩ. Chỗ này buộc chúng ta phải suy nghĩ thêm một vài bước ở ở phía sau vậy. Bây giờ vậy, ta nói: "Khi ta hiểu được đạo lý của Phật dạy, ta quy y với Phật thì luôn luôn ta bị một cái thôi thúc, một cái khao khát là phải làm làm làm phúc thật nhiều vì phúc là tất cả, có phúc rồi mới có tất cả, còn không có phúc rồi không có gì hết". Nhớ như vậy.
[1:17:43]Không có phước rồi, không có gì hết. Phải làm phước không? Nhưng mà bài toán của tội phúc nó khó như vậy. Thấy là làm phước á, nhưng mà lại làm sao? Nhầm một cái là biến thành thành tội, lại không phải thành phúc nữa mà lại thành tội, ta lại hao mất đi cái phúc của mình, rất là uổng phí. Nhưng phải làm sao vậy? Làm phước là chắc là phước, chứ đừng để làm phước mà bị nhầm biến thành biến thành tội. Đây là cái chỗ rất là là khó như vậy. Thì bây giờ, đây là những cái tiêu chuẩn nè để ta làm phước mà chắc là phước chứ không trở thành tội. Giúp cho nhau nhưng mà không biến thành cái nợ nần oan trái
[1:18:26]để đời sau gặp lại nhau trong hiềm hận, ghét bỏ, thù oán. Tại vì có khi giúp nhau rồi rồi trở thành cái oán thù. Vì sao? Ví dụ nói: "Anh cho tôi mượn ba tỷ làm ăn". Làm xong thất bại trốn mất tiêu luôn. Ta đòi tiền không được thì trong lòng mình làm sao? Rất là khó chịu chứ, rất là là là bất mãn chứ, rất là ghét chứ. Đời sau gặp lại nhau thành là cái gì? Có thương yêu nhau được không? Không. Đời sau gặp lại không thương nhau được. Người kia phải trả nợ cho mình mà mình đòi nợ vừa đòi vừa hằn học, vừa mắng nhiếc, vừa chửi rủa, vừa hành hạ để thỏa cái cơn tức giận của mình ở kiếp trước mình bị lấy mất ba tỷ.
[1:19:09]Thành thử đời sau không phải là duyên lành với nhau mà đời sau là oan trái dù đời này giúp nhau, nhưng giúp sai đời sau biến thành oan trái, không phải là kết duyên lành. Trong khi ta là đệ tử Phật, mục tiêu của ta là kết duyên lành với tất cả chúng sinh. Nha, nhưng bây giờ ta ta giúp nhầm cái thành oan trái chứ không thành là duyên lành. Nên vì vậy khi ta giúp ai, bảo đảm đừng để trở thành oan trái, đừng để thất bại, đừng để thành tội. Bảo đảm đời sau còn gặp nhau trong yêu thương, trong vui vẻ, trong cái duyên lành với nhau. Phải suy nghĩ tới tới kiếp sau, khi ta muốn giúp ai nghĩ tới kiếp sau chứ đừng có nghĩ kiếp này.
[1:19:53]Ta giúp ai một điều gì đó là giúp cho người đó tăng trưởng thiện tâm,
[1:20:01]Phải đi kèm theo cái điều kiện giúp cho người đó tăng trưởng được đạo đức, được thiện tâm, chứ không phải ta giúp người đó để rồi biến người đó thành một con người ích kỷ, kiêu mạn và ỷ lại. À. Ví dụ như cái ta ta ta thương ai thì họ nhờ ta giúp, ta giúp một cách gì đó vô điều kiện dễ dãi
[1:20:27]thì họ hư liền, họ hư liền. Họ chỉ ỷ lại, họ không có phấn đấu thì cái giúp của ta đã giết chết tâm hồn của một người. Còn khi ta giúp ai có điều kiện:
[1:20:42]đọc hết cái cuốn cuốn cuốn kinh đó chưa? Nghe hết cái bài giảng đó chưa? Mỗi ngày có lễ Phật đều đều đặn không, có tụng được bài kinh đó không? Ta có điều kiện. Tức là ta bây giờ ta giúp ai là có điều kiện. Ta không có điều kiện như kiểu bên ngoài đời, nhưng ta có điều kiện của đạo, bảo đảm rằng anh là người có đạo đức, tôi sẽ giúp. Khi tôi giúp anh, có thể anh thất bại vì anh không có phước, nhưng anh có đức. Tức là anh có lòng tôn kính Phật, anh tin nhân quả, anh có hướng thiện, anh có những lúc ngồi thiền lắng tâm, anh có nghĩ mình là cát bụi, là cỏ rác, anh có cái ao ước để mà xây dựng cộng đồng.
[1:21:21]Cần anh có cái tâm đó cái đã. Bây giờ anh có thể chưa làm được, nhưng nếu cái tâm đó là có thật thì sẽ có ngày anh làm được. Có ngày anh làm được, bắt đầu cái phước anh tăng trở lại, chúng ta lại sẽ gặp nhau trong yêu thương, trong vui vẻ. Còn tôi giúp anh vô điều kiện mà anh không có cái điều kiện, không có thiện tâm được tăng trưởng, rồi sau này gặp lại nhau cũng chỉ là ganh ghét, là oan trái mà thôi. Nên bây giờ vì ta hiểu đạo rồi. Mấy cái miếng vải này nó làm nóng cái chân sư phụ quá, nó đậy lên, nóng. Nhớ tụi con vén vén lại sao đừng có để nó cứ đậy đậy lên cái cái chân sư phụ, nóng, khó chịu.
[1:22:02]Ta giúp ai là bảo đảm là người đó phải tăng trưởng thiện tâm, chứ không phải vì cái giúp mình làm hư người đó, ừm. Ta giúp ai làm cách nào bỗng nhiên cho người đó cũng giống như ta là xuất hiện một cái khuynh hướng thích làm phúc đến vô tận. À.
[1:22:31]Ta giúp làm sao để cho người đó thích nhận lỗi.
[1:22:37]Cái đó quan trọng. Ví dụ ta có khen hay ta có chê, ta có trách, mục tiêu là để cho người đó ưa thích cái việc nhận lỗi. Ví dụ những đệ tử của sư phụ cũng vậy, cũng có nhiều người có lỗi, và cái điều sư phụ chỉ mong là người đó nhận lỗi, thấy được lỗi, nhận lỗi rồi thôi, xong, rồi mọi việc vượt qua, chứ không có gì phức tạp, không có gì phải căng thẳng. Sư phụ chỉ chờ như đó thôi à, chờ nhìn cho ra được cái lỗi của mình. Nhưng mà mãi không chịu nhìn ra thì thôi, sư phụ đành chịu thua. Vì nó là chìa khóa của tất cả mọi sự tiến bộ. Mình chưa nhìn ra được cái lỗi của mình thì không mình không thể tiến bộ được, không thể vượt lên,
[1:23:21]không thể phát triển, việc tu hành không có bước lên cao được, nó cứ trì trệ và có thể lui trở lại chỉ bởi vì không nhìn thấy lỗi mình. Thì cứ chờ như đó thôi, dù là ai là trên đời này chẳng có lỗi. Nhưng mà thầy có rầy, có trách, thậm chí có khi kỷ luật, à, có khi kỷ luật, nhưng mà không phải kỷ luật để ghét, kỷ luật để chờ cái người đó thấy lỗi mình và thấy một cách sâu sắc, sắc, thấy cho hết thì người đó có thể xây dựng lại, bắt đầu phát triển trở lại, bình thường trở lại. Nhưng mà nếu không thấy lỗi rồi là thôi cứ chặn ngang hoài, không đi đâu được nữa, không thoát ra được. Đúng vậy, nên ta ta yêu thương mọi người,
[1:24:01]ta giúp đỡ mọi người vậy, phải làm sao, phải hướng dẫn cái người đó biết nhận lỗi, vì nó là chìa khóa để mở ra mọi cái chướng ngại. Nóng không con? Nóng không? Nóng ha? Nóng không ạ? Nóng, nóng. Thầy cũng đang nóng, vừa nói vừa ngồi đây nóng. Thôi ráng chút xíu đi nha, ráng chút xíu nữa, ừm.
[1:24:27]Rồi một cái quan trọng nữa thế này là
[1:24:32]ta giúp ai là giúp cho người đó biết tôn kính Phật, biết tôn kính các các bậc Thánh. Cái này là cái giúp mà giúp tột đỉnh á. À. Giúp tiền bạc, giúp cơ hội, giúp nghề nghiệp, giúp mọi thứ khác tất cả đều là cái phụ. Mà nếu ta giúp cho ai mà giúp cho người đó biết tôn kính Đức Phật là ta giúp giúp giúp giúp đỉnh điểm luôn. À. Vì nếu mà ta chưa, cái người nào mà trong lòng họ chưa thể tôn kính Phật được, họ chưa có đường đi, họ chưa có ánh sáng, họ chỉ loay hoay trong tội lỗi thôi, trong sai lầm. Cái ngày nào mà họ có lòng tôn kính Phật rồi, bắt đầu giống như lần đầu tiên trong cuộc đời họ, chân họ được đặt lên cái cái cái con đường có đá cứng,
[1:25:20]đi không bị sập sình nữa, bắt đầu đặt được cái bước chân đầu tiên. Còn nếu mà chưa có lòng tôn kính Phật, họ đi trong những cái vũng lầy đó, trong sình lầy, bước lên bước xuống nó nhơ nhớp, lún qua lún lại mà loay hoay không biết đi đâu. Bây giờ ta có giúp đỡ, ta có giúp miếng ăn, miếng mặc, ta có giúp cơ hội này, cơ hội kia rồi cũng chỉ luẩn quẩn trong sình lầy. Chỉ khi đến ngày nào mà ta giúp cho họ có được lòng tôn kính Phật thì lúc ấy chân họ vừa đặt lên con đường có đá cứng để có thể bước đi, bước đi lên trở lại, thoát ra khỏi cái cái vũng lầy. Nên cái người nào mà inspire, gây cảm hứng được cho người khác về lòng
[1:26:02]tôn kính Phật, người đó có phước rất là rất là lớn, phước rất là lớn. Ta cũng vậy, cố gắng vậy. Ta lễ Phật với lòng tôn kính tột độ thì ta mới đủ sức mạnh mà thuyết phục người khác cũng tôn kính Phật giống như như mình. Còn nếu mình chưa đủ lòng tôn kính Phật, mình không nói được người khác nghe đâu, mình không thuyết phục được người khác đâu. Mình không thể có cái gọi là một cái siêu bố thí, một cái đại bố thí. Bố thí tiền, bố thí gì lặt vặt không quan trọng, nhưng mà ta bố thí cái lòng tôn kính Phật là bố thí đệ nhất, bố thí đệ nhất. Mà để có thể ta đạt được cái bố thí đệ nhất, tặng cho người cái lòng tôn kính Phật thì trong lòng ta phải làm sao?
[1:26:51]Phải đầy ắp niềm tôn kính Phật, phải không ạ? Mỗi ngày ta lễ kính Phật, ta tích lũy điều đó trong lòng mình, đến khi ta mở một lời, ta nói một lời có thể thuyết phục được người khác cũng cùng tôn kính Phật. Mà trong lòng họ chấp nhận được rồi, họ khởi được tâm tôn kính Phật rồi thì họ vừa đặt chân được lên một cái con đường có trải đá vững chắc để họ đi một cách, đi mãi như vậy. Nên khi ta giúp người khác, đây là những điều ta đánh giá, những tiêu chuẩn ta đánh giá cái việc mà ta giúp người khác là ngắn ngủi hay là bền lâu. Giống như nói là cho thì cho cần câu, đừng cho con cá, tại vì cho con cá họ ăn hết liền,
[1:27:38]nhưng cho cần câu thì họ có thể câu cá mà họ ăn mãi. Rồi vậy, cái cho con cá là giúp đỡ ngắn hạn, mà cho cái cần câu thì ta giúp đỡ dài hạn. À, rồi bây giờ như vậy là ta dứt khoát không cho con cá mà chỉ cho cần câu, đúng không ạ? Đúng không?
[1:28:02]Họ đang đói meo, họ cầm cần câu không có nổi. Cho con cá ăn có sức cái đã rồi mới ngồi đó mà mà cầm được cái cần câu. Cho nên trong cái giúp đỡ vậy có khi ta phải giúp ngắn hạn, nhưng mà ưu tiên cho việc giúp đỡ dài hạn, lâu bền nha. Chứ người ta đói gần chết rồi mới: "Đi chùa tụng kinh đi, nha, đi đi, lại Pháp Vân ngồi thiền tụng kinh", mà ba ngày người ta chưa có cái gì ăn, làm sao mà ngồi thiền tụng kinh được? Cứ phải là gì? Ăn cái đã nha, vậy. Đến chùa là phải ăn cái đã, không có ăn đừng thèm đến chùa nha. Như vậy ai rủ mình đến chùa, câu đầu tiên mình hỏi: "Chùa đó có ăn không?" Nếu mà có ăn thì mình tới, vậy. Đó. Ngắn ngủi hay bền lâu? Nói:
[1:28:47]"Có thực mới vực được đạo", có cái ngắn mới nuôi được cái cái dài. Vậy ta giúp đỡ trong cái gì nó tạm thời để rồi lấy cái đà để ta giúp đỡ họ được dài lâu hơn. Nhớ như vậy. Ta đánh giá cái việc ta giúp người khác đem đến lợi ích cho người khác là ngắn hay là lâu bền. Rồi cái thứ hai ta đánh giá nữa là ta giúp họ là giúp vật chất hay giúp tinh thần? À, giúp tinh thần.
[1:29:17]Vậy ta nên giúp vật chất hay nên giúp tinh thần?
[1:29:23]À, ví dụ bây giờ ta mua một cái áo ta tặng bạn mình trong cái dịp sinh nhật, đó là giúp vật chất hay tinh thần? Vật chất. Rồi bây giờ ta không giúp cái áo, ta nhắn cái tin một bài thơ đạo lý: "Hôm nay sinh nhật của bạn nên tôi gửi cái bài bài thơ đạo lý này đến cho cho bạn nghe", à, thì cái đó là giúp vật chất hay tinh thần? Tinh thần. Vậy vật chất với tinh thần bạn mình thích cái nào hơn?
[1:30:08]Nhưng mà ta cứ phải đánh giá như vậy nha. Có khi giúp người cái lợi ích mà chỉ là vật chất, nhưng mà sao nó vui lắm, nó vui hơn cái tinh thần á. Cho bài thơ đọc chán, nhiều khi không thèm đọc, mở thấy bài thơ đóng liền. Nhưng mà mở ra thấy chuyển khoản 500.000đ, vui liền. Đó là vật chất. Thành thử làm sao? Thì cứ dùng vật chất để tạo niềm niềm vui rồi mới đưa đưa tinh thần đến nha, đưa cái giá trị tinh thần đến sau là như vậy. Ừ, nói là: "Hôm nay là ngày sinh nhật của bạn, tôi yêu quý bạn biết dường nào, và càng yêu quý bạn thì tôi càng biết ơn bố mẹ bạn. Nên hôm nay, nhân ngày sinh nhật của bạn,
[1:30:48]xin cho tôi gửi lời biết ơn đến bố mẹ bạn." Câu chúc có hay không? Quá hay, nhưng mà không cho đồng nào, có vui không? Không vui.
[1:31:02]Đó, ta ví dụ bây giờ vậy, có cái người họ đang trong cơn khốn khó, cái ta cất cho cái nhà để họ đừng có bị homeless. Hoặc là có mái nhà che ở tạm, vậy đó là vật chất hay tinh thần? Vật chất hay tinh thần? Vật chất, đúng rồi, vật chất. Rồi bây giờ tinh thần là làm sao? Tinh thần là nếu trong nhà đó ta dựng thêm một cái bàn thờ Phật nha: "Tôi cất cho bạn cái nhà, ở đây có bàn thờ Phật cái góc be bé ở đây, mỗi tối bạn lễ Phật, bạn tụng bài kinh nha." Thì đó là gì? Là tinh thần, quý vô cùng nếu được cả hai. Còn nếu mà bây giờ thế này, nói: "Bây giờ thấy bạn không có nhà ở, tội quá. Nói tôi rất là thương bạn, bạn phải chi bạn có cái nhà
[1:31:48]mà bạn biết bàn thờ Phật, lễ Phật thì rất là có lợi. Thôi thì bên nhà tôi có cái bàn thờ Phật nha, ban ngày bạn đi đâu đi, nhưng mà tới giờ này bạn lại đi lễ Phật, nhà tôi mở cửa cho bạn vào lễ Phật." Thì đó là tinh thần hay vật chất? Đó là tinh thần. "Lễ xong rồi đi ra nha, tôi đóng cửa, tới giờ tôi ngủ rồi. Bạn đi đâu đi đi." Đó là tinh thần hay vật chất? Đó là tinh thần, nhưng mà có được không? Có ai chịu không? Có chịu mình thương người ta, mình giúp người ta, mà là đúng giờ đó, 7:00 tối cho vào, mở cửa cho vào lễ Phật, lễ Phật xong đuổi đi ra? Có ai chơi vậy không kìa?
[1:32:27]Nên vì vậy, trong cái giúp đỡ vật chất và tinh thần thì thực sự tinh thần là cái bền vững, cái lâu dài, là cái đạo đức, là là cái tương lai. Nhưng là cái bệ cho cái tinh thần lại cũng chính là là vật chất. À, cũng là vật chất. Cũng phải là công ăn việc làm, phải một cái mái nhà để ở, miếng cơm để ăn. Đó, những cái vật chất, những cái ngắn hạn, nhưng mà chính là chính là cái bệ cho cái tinh thần, cái lâu dài về về sau. Rồi khi ta giúp đỡ ai cũng vậy, phải để ý cái việc giúp đỡ của mình, giúp người ta tăng đạo đức hay làm cho người ta mất đạo đức? Để ý chỗ này như vậy. Mình giúp xong người ta mất đạo đức luôn là mình mang họa.
[1:33:13]À. Ờ ví dụ như là ờ mình nói: "Ờ có một cuộc cãi vã giữa hai gia đình, cái mình đứng mình nghe. Nghe xong cái cái người đó quay lại thấy mình mới phân bua: "Anh anh thấy vậy tức không? Tôi phải nói như vậy cho nó hiểu." Đại khái cũng là tiếp tục cãi, thì mình mới khen, mình nói: "Anh anh..." hay là "Chị cãi rất hay. Từ trước giờ tôi cũng nghe nhiều người cãi lộn, nhưng mà chưa bao giờ nghe người nào cãi hay như chị. Chị chửi lộn hàng xóm mà chửi như chị là đỉnh cao, khó có ai đạt được như vậy." Mình khen.
[1:33:54]Bộ khoái nên sao vỗ tay?
[1:34:01]Mình khen như vậy là làm sao? Phúc hay tội? Khen vậy người ta rất là hào hứng, rất là phấn khởi và thêm động lực để mà qua nhà hàng xóm chửi tiếp, phải không ạ? Đó. Nên cái điều ta khen làm cho người khác mất đạo đức. Mà những lúc đó mà mình cãi, mình cản người ta làm sao người ta giận lây mình luôn, lúc không nói chuyện được. Ví dụ người ta quay sang hỏi: "Thấy anh thấy tôi chửi hàng xóm vậy hay không?" Thì mình trả lời làm sao? Mình trả lời làm sao? À đúng rồi, im lặng cười cười thôi. Chừng nào họ dịu xuống bắt đầu ta mới nói nhân quả tội phúc rồi mênh mông để làm sao mà gì? Để sống mà hòa hợp, vui vẻ với láng giềng.
[1:34:41]"Bà con xa chẳng bằng láng giềng gần". Như vậy rồi ta mới đem đạo lý ta khuyên nhủ thì đó là cái giúp người khác có có đạo đức. Chứ nhiều khi để lấy lòng họ trong trong tức thời, ta làm cho họ mất đạo đức thêm thì ta lại mang tội rất là nhiều. Phải cẩn thận về điều đó như vậy. Rồi khi ta giúp cho người đó là ta giúp ta phải đánh giá là ta giúp chỉ một mình người đó hay là qua cái việc mà ta giúp người đó cả một cộng đồng chung quanh người đó được có lợi? À! Chỗ này mới là cái tinh tế nè.
[1:35:23]Ví dụ như có một cái anh cán bộ công an vậy, à,
[1:35:29]ổng đi làm không có xe, ổng chỉ đi chiếc xe đạp. Mà đi xe đạp thì công việc cũng không có hiệu quả, mà tiêu chuẩn thì cơ quan không thể cấp chiếc xe máy được. Lúc đó mình mới cho chiếc xe máy. Thì cái mình cho chiếc xe máy là lợi ích cá nhân hay là cộng đồng? Thứ nhất là cá nhân, phải không ạ? Tại ổng đứng tên mà, ờ trở thành tài sản của ổng mà, đó là cá nhân. Nhưng mà khi mà ta cho ổng chiếc xe máy, trong đầu ta đã nghĩ đến cái gì? Lợi ích của cả cộng đồng. Tại khi ổng có chiếc xe máy ổng đi, ổng làm việc, lợi ích là lợi ích cho cộng đồng luôn. Tại ổng là cán bộ mà, ổng có trách nhiệm với cộng đồng.
[1:36:10]Nên ổng có chiếc xe máy rồi, cả cộng đồng sẽ được hưởng cái lợi. Cho nên cũng vậy, khi ta giúp ai, ta cũng đánh giá ở mức độ là cái việc giúp của ta chỉ dừng lại ở cá nhân người đó mà thôi hay là cái việc giúp của ta qua trung gian của cá nhân người đó cũng trở thành cái lợi ích cho cho cả cộng đồng. Mấy cái đó ta cũng để ý thêm chút xíu, mà làm cho cái phúc của ta nó ít hay là là nhiều. Nếu ta giúp cho người đó chỉ dừng lại ở đúng cá nhân người đó thì cái phúc của ta nhiều hay ít? Ít thôi. Nhưng mà ta giúp cho một người đó nhưng cái lợi ích nó sẽ lan ra cho rất nhiều người khác thì cái phúc của ta nhiều hay ít? Rất là là nhiều.
[1:36:49]Cái đây cũng là có trí tuệ. Nên để ý như vậy. Ta giúp ai, ta cân đối những cái tiêu chuẩn như vậy: ngắn hay là bền lâu, vật chất hay tinh thần, đem đến đạo đức hay là vô đạo đức, giúp cho chỉ cá nhân người đó, dừng lại ở cá nhân người đó hay là nó sẽ lan tỏa cái lợi ích đó ra cho cho cả cộng đồng? Mấy cái đó ta phải phải thông minh đánh giá khi mà ta làm phúc. Rồi bây giờ nữa là cái việc ta giúp người đó làm cho là một việc cảm tính hay là trí tuệ? Để ý nó nữa. Tại nhiều khi ta thương ai thì ta thích giúp cho người đó, nhưng nó coi chừng có lợi hay không có lợi, nó chỉ là cảm tính thôi. Còn nếu ta có trí tuệ thì ta giúp ai là mong cho người đó gì?
[1:37:32]Vượt lên trên cái đạo lý, trên đạo đức, trên sự tiến bộ xa hơn. Đó mới là trí tuệ. Nên nhớ, giúp ai thì đừng có để cái tình cảm riêng tư mà chi phối. Giúp thì giúp, nhưng đừng giúp trong cái cảm tính, mà phải giúp trong cái trí tuệ. Xuyên qua người đó giúp luôn cả những cả gia đình của họ, xuyên qua người đó giúp luôn cả cộng đồng của họ, mà xuyên qua cái việc giúp đỡ người đó làm cho người đó tăng cao được cái thiện tâm, cái đạo đức, cái đạo lý tu hành lên. Đó là giúp có trí tuệ, chứ không phải giúp để chiều lòng, giúp để thỏa mãn cái tình cảm, cái đó gọi là cái cái cảm tính là vậy. Đó. Còn nhiều, nhiều cái tiêu chuẩn là giúp để cho người đó giác
[1:38:14]ngộ để thoát khỏi vô minh, giúp để cho người đó tiếp tục cống hiến, chứ không phải giúp để cho người đó chỉ thụ hưởng. Nó nhiều cái tiêu chuẩn mà ta phải biết đánh giá như vậy. Nên vì vậy, thực sự thì ta cũng không đủ sức giúp hết mọi người trên cuộc đời này, vì cái khó khăn nhiều quá, cái sự khổ sở, đau khổ nhiều quá, ta không đủ sức. Nhưng mà không giúp thì thôi, hễ đã giúp rồi thì ta giúp rất là sâu sắc, giúp rất kỹ lưỡng, giúp được lợi ích lâu dài và giúp với cái gì? Cái ước nguyện vô tận trong lòng ta. Nghĩa là làm sao? Giúp với cái ước nguyện vô tận trong lòng ta, nghĩa là làm sao?
[1:39:01]Ta giúp thì ít, tại mình cũng không quá giàu để mà giúp tràn lan cho nhiều người được, nhưng mà hễ giúp việc nào đúng việc đó, chắc việc đó, sâu sắc việc đó, kỹ lưỡng việc đó và với nguyện ước lâu dài. Nghĩa là làm sao?
[1:39:21]Thì cũng ví dụ thế này. Hồi đó cái chỗ thầy ở, muốn đi vào trong một cái cái cái làng xa ở trong kia thì phải đi qua một con đường. Cái con đường đó không biết có cái cống. Rồi không biết có ai nghèo quá, trong đêm nó đào lấy cống nó bán mất tiêu. Thành ra con đường nó bị thành cái vực. Ừ mà đi qua cái vực đó để đi vào trong cái xóm làng trong kia, mọi người đi qua đi lại rất là vất vả và thường bị té. Nhiều khi trong đó họ đi ra tới nhà của của của sư phụ là đầu mặt lỗ máu lỗ đổ vậy đó. Thế mẹ sư phụ phải băng bó người ta rồi mời người ta uống trà rồi mới đi tiếp, vì cái đi ngang cái vực đó nó nguy hiểm.
[1:40:01]Hôm đó thầy mới thấy vậy mới quyết định là đắp cái con đường đó lại. Mà cái cái hố nó sâu, mình không đắp được hết nhưng đắp để người ta không còn phải đi xuống vực nữa, người ta đi ngang người ta đi thẳng luôn chứ không có đủ bề rộng. Rồi cái phương tiện cũng không có nhiều, cái thời cái thời gian đó mọi thứ vật chất trên đời nó khó khăn lắm, chỉ nhờ được một chiếc xe bò đi đánh đất lóc cóc lóc cóc chở từng miếng từng miếng đổ dần đổ dần rồi ghép lại, dần dần cũng mấy ngày như vậy. Thế khi mà đắp được con đường, thì khi mấy người bạn mà phụ mình đắp con đường đó thì họ cũng vui vẻ thôi, họ cũng làm phước.
[1:40:33]Chỉ có thầy đứng đó bí mật, lúc đó thầy cũng còn là cư sĩ, thì đứng đó thầy bí mật ước nguyện với trời đất là, nguyện cho ai đi ngang cái chỗ con đường mà con đắp này, sau này theo Phật tu hành giác ngộ hết. Đó là mình gói theo cái ước nguyện lâu dài của mình. Bây giờ thì con đường ta làm nhà nước lại làm tốt đẹp hơn rất là nhiều, chẳng còn cái dấu vết của mình ở đâu. À nhưng mà có một thời gian khi mà nhà nước chưa đến làm thì người ta vẫn đi qua lại nhờ cái con đường đó và người ta đi qua cái lời thề của mình, vì mình đứng đó mình thề rồi, người ta đi qua cái lời thề. Thì cái lời thề đó trong kiếp này có khi cũng chưa gặp lại thầy,
[1:41:10]nhưng một kiếp nào đó sẽ gặp, bởi vì mình đã gởi gắm vào đó cái gì? Cái lời thề nguyện cao vô tận sâu xa. Nhớ như vậy, khi giúp ai ta gài thêm những điều đó, ít hay nhiều nhưng mà giúp cẩn thận, giúp sâu sắc, giúp lợi ích lâu dài kèm theo cái ước nguyện vô tận đem để lợi ích cho cho chúng sinh, như vậy. Ví dụ có thể là có một người nào đó ghé xin ta 200.000đ. Lúc mà họ vội vã có chuyện gì thì ta móc 200.000đ ta đưa, họ chụp lấy 200.000đ ta họ chạy đi mất, nhưng họ không bao giờ biết đàng rằng khi mà ta cầm 200.000đ ta đưa cho họ, ta đã gởi vào đó một ước nguyện bí mật.
[1:41:54]Ước nguyện gì? Ví dụ người ta xin mình 200.000đ,
[1:42:16]mình đưa, người ta cầm 2 200.000đ người ta chạy đi, nhưng người ta không biết rằng khi người ta chụp 200.000đ đó là người ta chụp luôn cái cái lời ước nguyện của mình ở trong đó. Ước nguyện gì? Ước nguyện là sau này mình sẽ trả người ta sẽ trả lại mình 20 triệu, đúng không ạ? Có không? Phải không? Hả?
[1:42:45]Ước nguyện gì?
[1:42:52]Ước nguyện cái người nào mà cầm 200.000đ của con, ha, hôm nay người đó phải tu hành vất vả cho mà đắc đạo thì mới được, không gì đó đây đâu. Phải cầu như vậy. Nên họ cầm 200.000đ họ đi họ mua đồ nhưng mà họ đâu biết rằng là họ ôm thêm một cái món nợ kinh khủng. Thí dụ mà 200.000đ có đem lại trả mình cũng không nhận, mình nói: "Thôi thôi, không có gì đâu, mình xí xóa, vui thôi, tặng bạn, đừng lấy lại." Mục đích vì mình gửi cái lời nguyện dính trong cuộc đời của họ mãi mãi, trong vô lượng kiếp luân hồi về sau, nhờ gởi theo như vậy. Vậy độc không? Rất là độc, ác độc. Cho có 200 mà đòi người ta phải tu đắc đạo, quá ác độc đi.
[1:43:33]Nhưng mà cần như vậy nha, cần cái sự ác độc như vậy.
[1:43:41]Chà, có một cái ý rất là quan trọng nhưng mà đã hết giờ rồi, hết giờ rồi.
[1:43:49]Tất cả chúng ta trong vô lượng kiếp ai cũng đã từng tạo nhiều lỗi lầm, đúng không ạ? Có ai nói mình không lỗi không? Không. Ai cũng có lỗi cả. Và bổn phận của tất cả chúng ta là phải biết làm làm phúc để chuộc lại những lỗi lầm ngày ngày xưa. Mà ngày xưa ta làm lỗi nhiều hay ít? Nói một câu thiệt tình coi. Nhiều hay ít? Nhiều. Giỏi. Vậy bây giờ ta phải làm phúc nhiều hay ít? Rất nhiều. Nhớ như vậy, ta phải làm phúc rất là là nhiều. Và nếu ví dụ ngày xưa ta làm tội 5 thì bây giờ ta cũng phải làm phúc 5 để mà bù lại, đúng không ạ? Ai nói đúng, quỳ nhang.
[1:44:39]Hỏi câu hỏi lừa, bị lừa ngay. Nếu kiếp xưa ta làm tội 5 thì bây giờ ta phải làm phúc? Ai nói 10, quỳ nhang. 10 triệu lần lại nha. Phước nó phải vô tận như vậy, ta mới tu hành mà giác ngộ được. Nhớ như vậy, ai cũng vậy. Và thế cái phúc lớn nhất trên đời là gì?
[1:45:10]Hồi nãy chúng ta nói phải không? Cái bố thí mà quý giá nhất ta đem đến cho mọi người là lòng tôn kính Phật, là chánh kiến, chánh pháp của Phật dạy. Giờ cũng vậy, cái phước lớn nhất của một con người là đem đến chánh kiến cho cho mọi người, mọi người đi đúng đường tu hành rồi mọi người ai cũng được được giải thoát, được giác ngộ, được vượt lên. Vậy cái tội nặng nhất trên đời này là gì? Truyền bá tà kiến sai lầm, khiến cho người ta không biết đường mà tu tập, càng tu càng hư, càng tu càng sai, càng tu càng tổn phúc, càng tu càng có tội. Rồi xong rồi người ta đọa mất luôn, mình sao? Mình cũng đọa theo luôn, mình đọa trước người ta luôn, vì mình truyền bá tà kiến.
[1:46:01]Vậy hôm nay ta nói về cái tội phúc. Tội phúc là một bài toán khó, không có dễ chút nào. Ban đầu khi nói về nhân quả, ta nói tội phúc một cách sơ sài để cho mọi người dễ hiểu và dễ chấp nhận. Nhưng đối với người nào bắt đầu đã có trí tuệ, đã hiểu sâu thì ta phải đào xới cái tội phúc lên rất nhiều góc cạnh và ta thấy nó rất là phức tạp. Rồi. Và kết thúc lại, ta nói thế này vậy, cái phúc lớn nhất là truyền bá chính kiến, chính pháp và tội lớn nhất là truyền bá tà kiến, tà pháp. Vì hủy hoại, nếu ta truyền tà pháp, tà kiến, ta không phải hủy hoại tâm hồn họ một chút đâu, mà thông qua họ, ta làm cho tất cả mọi người chung quanh họ đều đau khổ.
[1:46:51]Vì khi họ ích kỷ rồi, họ không còn yêu thương ai chung quanh được họ cả. Cái tà pháp nó không phải phá hủy một con người mà nó phá hủy cái gia đình người đó, cộng đồng người đó, đất nước người đó luôn, nguy hiểm vô cùng. Còn nếu ta đem đến chính kiến, chính pháp cho một người, ta không phải xây dựng một con người đó đâu, ta xây dựng cả cái gia đình họ, cộng đồng họ và cả cái đất nước họ và cả cái nhân loại này. Nên vì vậy, mỗi người chúng ta hiểu được nhân quả tội phúc rồi, ta bị cái khát khao thôi thúc rất là mãnh liệt và phải làm làm phúc, làm phúc đến vô vô tận. Và trong cái làm phúc đến vô tận đó, một điều đại bố thí là gì?
[1:47:32]Tặng cho người ta cái niệm, cái lòng tôn kính Phật. Và cái phúc lớn nhất trên đời này là gì? Là truyền bá được chính kiến, chính pháp nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:47:48]Xin a kính mời quý phật tử chúng ta cùng khởi thân a, chắp tay trang nghiêm để đọc kệ hồi hướng.
[1:47:57]Nguyện à khắp à pháp à giới à chúng à sinh à cùng à tính à tấn à tu à hành à.
[1:48:12]Thoát à chốn à ngã à vô à minh à, đồng à viên à thành à Phật à đạo.
[1:48:55]Giờ xin kính mời quý Phật tử chúng ta, theo sự sắp xếp của ban tổ chức, chúng ta vấn an sư phụ ở bên cánh gà.