[0:13]À Khải Tạng xin một năm phút quý Phật tử nữa rồi thịnh thỉnh Sư phụ chia sẻ thêm.
[0:59]À thực ra thì thưa quý Phật tử là thì vậy thì mình thấy điều đó chưa ạ? Mình thấy được cái điều mà các thầy vừa gợi ý một chút đó, đúng không ạ? Mình nhìn lại cuộc sống của mình ai cũng có một cái điểm tựa gì mà để mà làm cái niềm tin, làm cái điểm tựa để cho mình thăng hoa cuộc đời mình cả. Nhưng mà cuộc đời cái điểm tựa của mình là kiến thức này, kịp cuộc đời của mình là là gia đình này, từ quyền cuộc điểm tựa của cuộc đời mình là cái cái cái cái địa vị trong cuộc sống của mình này, nhưng mà tất cả những cái mà mà mình đang chọn cho mình một cái điểm tựa đó thì nó nó nó nó nó dường như là nó
[1:38]không có thực sự là dài lâu, mọi người có cảm nhận điều ấy không ạ? Ví dụ như là mình dựa vào cái gia thế của mình, nhưng mà nhưng mà mình không có nỗ lực, không có cố gắng trong cuộc sống thì cái điểm tựa đó một thời gian sau cũng không còn là cái điểm tựa như mình mong muốn nữa, hoặc là kiến thức của mình cũng vậy, hoặc là cái vị trí, địa vị xã hội của mình cũng vậy, thì mình cống hiến một thời gian rồi thì về hưu, tuổi lớn rồi mình cũng phải nhường lại cái vị trí đó cả. Thì Khải Tạng muốn gợi ý cho quý Phật tử một cái điểm tựa hết sức vững chắc, cái điểm tựa này đã được khẳng định bởi thực tiễn cuộc sống và nó đi qua chiều dài suốt chiều dài của lịch sử.
[2:14]Đó điểm tựa mọi người nhớ biết điểm tựa gì chưa ạ? Mà mình đang gửi gắm tâm hồn mình đó. Điểm tựa của mình chọn là gì? Là là Phật Pháp. Phật Pháp đồng hành cùng dân tộc và phát triển theo nghìn nhiều nghìn năm nay rồi. Người người nào mà trên dòng luân hồi mà có có thiện căn, có có duyên lành mà mà chọn cho mình một cái điểm tựa đó là Phật Pháp thì mình sẽ theo cái dòng mạch của lịch sử, theo dòng mạch của Phật Pháp, mình cuộc đời mình thăng hoa theo theo từng kiếp sống. Và đây chính là cái điểm tựa bền lâu và vững chắc nhất mà một người mà may mắn trong cuộc sống này tìm được. Nhưng mà cái điểm tựa đấy nó không đơn thuần là cái là chỉ
[2:53]là một cái vị trí hoặc là một cái gì cụ thể cả, mà nó một cái gì đó nó nó nó vô hình nhưng mà nó lại mầu nhiệm. Và nó cần một quá trình để tích lũy, cần một quá trình để mình vun bồi, đó là từng cái đạo lý, từng cái câu kinh, từng cái lời Phật dạy là tích lũy qua từng năm tháng mình tích lũy đi, thì mình tích lũy được nhiều đạo lý, tích lũy được nhiều cái lời Phật dạy rồi từ cái điều tích lũy như vậy đi mình làm nhiều công đức thì vun bồi cho cái gốc công đức của mình rất là sâu dày, và cái phước chính là cái điểm tựa vô hình và bền chắc nhất mà dựa trên cái lời Phật dạy. Và và thực sự là trải qua chiều dài lịch sử như vậy,
[3:33]trải qua nhiều năm tháng như vậy thì cái lời dạy của Đức Phật nhiều khi bị mai một, nhiều khi bị hiểu sai đi. Nhiều khi chúng ta có có thiện tâm, chúng ta có duyên lành, chúng ta đã biết đến Phật Pháp nhưng mà không phải lúc nào chúng ta cũng may mắn tìm cho mình được một cái lời dạy chân chính nhất. Vậy thì hạnh phúc biết bao khi mà chúng ta là người đệ tử Phật, chúng ta tìm cho mình một cái nương náu, nơi nương náu là là lời thầy lời lời Đức Phật dạy. Nhưng mà may mắn hơn nữa là chúng ta có một nguồn đạo lý mà chân chính nhất, mà gần gũi nhất, mà đúng ý Phật nhất thì cái điều này nữa là điều mà hên xui, rất là khó tìm.
[4:09]Và đây là một cái mà như là Khải Tạng nói từ đầu á, là Sư phụ đã gửi gắm rất nhiều cái cái hy vọng ở tỉnh Sơn La ở đây. Bởi vì sao? Bởi vì là Sư phụ thấy được cái tấm lòng của người Phật tử ở tỉnh Sơn La mình, rất là mộ đạo, rất là ngưỡng mong Phật Pháp, nhưng mà do cái nhiều cái điều kiện hoàn cảnh mà mình chưa có cơ hội được được được có một cái nơi tu hành, có một cái nguồn đạo lý chân chính thì Sư phụ trong chuyến công công tác công tác vừa rồi thì đã đề ra một cái chương trình, một kế hoạch rất là dài lâu cho cái tỉnh Sơn La mình đây. Thì hy vọng rằng trong cái thời gian tới thì cái cái kế hoạch
[4:46]cộng với sự đồng lòng của quý Phật tử để làm cho kế hoạch đấy sớm trở thành hiện thực, để tỉnh Sơn La mình đây có một cái nơi làm một cái nguồn để mà đông đảo Phật tử bà con nhân dân tỉnh Sơn La mình cùng nhiều tỉnh thành khác, thậm chí cả nước mình sẽ tìm về để mà tìm cái điểm tựa vững chắc cho cuộc đời mình. Và thưa toàn thể quý Phật tử là
[5:12]để mà hiểu từng lời Đức Phật dạy qua nhiều nghìn năm tháng như vậy thì không phải là dễ dàng mà tìm được, nhưng mà xin với tất cả cái sự chân thành và cái niềm tin sâu sắc từ trong bản thân Khải Tạng, cá nhân Khải Tạng ở đây thôi, thì thưa thưa thưa quý Phật tử là Khải Tạng có một cái may mắn rất lớn đó là tà làm được làm đệ tử của Sư phụ và được làm đệ tử mà đi theo Sư phụ, xuất gia theo Sư phụ như vậy. Thì Khải Khải Tạng xin chia sẻ với quý Phật tử là Khải Tạng đã tìm cho mình một cái điểm tựa và tìm cho một người Thầy để mà dạy dỗ mình, hướng dẫn cho mình, dìu dắt mình trên cái con đường mà mình tìm đi tìm điểm tựa như vậy.
[5:47]Và Khải Tạng xin giới thiệu cái cái điểm tựa đó cho quý Phật tử. Khải Tạng xin trân trọng giới thiệu Sư phụ Thượng tọa Tiến sĩ Thích Chân Quang, xin mời quý Phật tử tràng pháo tay. Và bây giờ... Bây giờ Sư phụ xin giới thiệu thầy Nghiêm Giám nói tiếp. Con nói vài điều cho vui đi con. Rồi con giới thiệu ai nữa con giới thiệu. Dạ, con xin phép được làm MC giới thiệu thành phần phái đoàn ngày hôm nay. Kính thưa quý Phật tử, phái đoàn chúng ta được tháp tùng với Sư phụ công tác Phật sự ở tỉnh Sơn La chuyến này gồm có Ban Điều hành đạo tràng về đây. Trong đây có một số Phật tử chắc chắn chưa biết được
[6:28]Phật Quang, Thiền Tôn Phật Quang chúng ta có hệ thống đạo tràng và Chúng thanh niên. Thì hôm nay về đây cũng là cái duyên lành, vừa rồi thầy Khải Tạng cũng chia sẻ cuộc đời chúng ta ai cũng cần có điểm tựa, và điểm tựa chúng ta ngoài Đức Phật ra thì còn có Sư phụ, vị Thầy hướng dẫn chúng ta những cái đạo lý từ thời xưa Đức Phật để lại bằng những ngôn ngữ dễ hiểu và gần gũi nhất. Thì bên cạnh Sư phụ... Khoan khoan khoan con, Tiên, cô Tiên. Khánh gì đó? Mời cô Tiên lên trên này. Khánh Giác, Khánh Giác. Khánh Giác, Khánh Giác. À, pháp danh là Khánh Giác hả? Phúc Khánh Giác, trời bây giờ mới được nghe.
[7:11]Khánh Khánh Giác đó hả?
[7:15]Chúng phó đạo tràng
[7:20]Ban Điều hành đạo tràng Hà Nội. Thì xin được giới thiệu tiếp theo, thì lúc nãy thầy Khải Tạng giới thiệu là điểm tựa là Sư phụ rồi, bên cạnh Sư phụ thì cũng cần có một số huynh đệ với thầy cô để hỗ trợ Sư phụ để mà chăm sóc các Phật tử, huynh đệ ở phương xa kỹ hơn nữa, gần gũi hơn nữa và càng ngày càng thăng tăng trưởng được đạo lực của mình, thì chúng ta có hệ thống đạo tràng. Thì đạo tràng và Chúng thanh niên, thì có đạo tràng có đứng đứng đầu là Sư cô Thích Nữ Tường Phổ, Chúng nữ ơ Chúng trưởng chúng Ni mà cũng là Tổng Đạo tràng Thiền Tôn Phật Quang, Sư cô cũng tháp tùng với Sư phụ trong chuyến đi ngày hôm nay.
[7:59]Và về phía quý thầy thì có thầy Khải Tạng là Chúng trưởng chúng Tăng ở trong Thiền Tôn Phật Quang chúng ta thì quý thầy cô cũng giới thiệu ban đầu rồi. Có thầy Toàn Chuẩn, thầy cũng đang có nhận nhiệm vụ trông coi chùa Phổ Quang ở Long Biên, Hà Nội. Huynh đệ chúng ta có dịp về Hà Nội thì ghé chùa Phổ Quang. Và có thầy Toàn Như thì trợ lý của Sư phụ, ai hay nghe giảng thì thấy thầy. Cũng như quý thầy cô đi chung phái đoàn, có Sư cô hình như Sư cô trụ trì ở chùa nào ở Hưng Yên đúng không? Chùa Hồng Phúc ở Hưng Yên, Hồng Phúc Hưng Yên. Vâng. Và về phía huynh đệ đạo tràng thì có có xin được giới thiệu có anh cư sĩ Trí Thành,
[8:50]Phó tổng Đạo tràng chúng ta ở phía Nam, Hội trưởng Hội từ thiện Phật Quang cả nước, cũng như là Chúng trưởng Đạo tràng Phật Hiển ở tỉnh Tiền Giang. Và có cư sĩ Khải Phương Nhất, Tổng Thư ký của Tổng Đạo tràng Phật Quang chúng ta, Chúng trưởng Đạo tràng Phật Phúc ở Bình Phước. Có anh Nghiêm Minh, Nghiêm Minh là Phó tổng Đạo tràng Phật Quang ở miền Bắc, và Chúng trưởng Đạo tràng Phật Hạnh ở Hà Nội. Hà Nội chúng ta bây giờ có ba đạo tràng, cho nên là Đạo tràng Phật Hạnh, Phật Hội, Phật Hướng. Này anh Nghiêm Minh là Chúng trưởng Đạo tràng Phật Hạnh. Và có Hoàn, chú Hoàn pháp danh hồi giờ chưa nghe luôn đó.
[9:33]Cho nên là Chúng trưởng Đạo tràng Phật Sơn ở Sơn La chúng ta. Dạ. Có chú Phương, chú Vương nữa, là Chúng trưởng Đạo tràng Đạo tràng gì? Phật Nghĩa ở Bắc Ninh, Phật Nghĩa Bắc Ninh. Dạ. Cô Thể Minh Tịnh, Chúng trưởng Đạo tràng Phật Mã ở huyện Sông Mã. À.
[9:58]Và về có cô cô Tiên vừa rồi, cô Khánh Phúc phải không? Là chúng phó Đạo tràng ban điều hành ở Hà Nội. Dạ. Có cô Mỹ cũng là chúng phó Đạo tràng Phật Phật Hội ở Hà Nội.
[10:15]Về phía chúng th- à có anh Dung cũng là chúng phó Đạo tràng Phật Hội luôn phải không? Đó. Về phía thanh niên thì xin giới thiệu có cư sĩ Huy Bình, Huệ Huy Bình, Phó tổng thủ lĩnh thanh niên Phật Quang ở miền Bắc, và thủ lĩnh thanh niên Phật Hội. Phật Hạnh, à sorry, Hội Hướng. Cũng chưa chưa nhớ chưa vững nữa. Có cư sĩ Phúc Tính Giác là phó tổng thủ lĩnh thanh niên ở miền Trung, cũng là thủ lĩnh thanh niên ở Quảng Bình. Dạ, người có đôi bàn tay vàng về răng. Và có thủ lĩnh Chiêu Nhu là thủ lĩnh thanh niên ở Hưng Yên.
[10:59]Và một... và một số huynh đệ đi đi chung với đoàn ngày hôm nay xin được trân trọng giới thiệu chung. Và thưa vâng sư phụ là trời cũng tối rồi sư phụ ạ. Thầy cũng chia sẻ đủ và con cũng xong trách nhiệm, thỉnh sư phụ có vài lời thăm Phật tử ấm lòng ngày hôm nay ạ. Con xin thỉnh sư phụ ạ. Thầy Nghiêm Giám thì là tổng thủ lĩnh thanh niên. Thầy khiêm nhường nên không có tự giới thiệu mình. Nãy Thầy Khải Tạng có nói về chỗ tựa, điểm tựa trong cuộc đời. Điểm tựa là cái gì?
[11:36]Để mình dựa vô cho nó sướng à? Thực sự cái điểm tựa là để cho ta ra quyết định, cái mà giúp cho ta ra quyết định trong cuộc đời của mình. Ở đây ai có chồng có vợ rồi cà? Cái người mà có cái cục tóc đây thì sư biết rồi đó. Nhưng mà có nhiều người không có cái búi tóc đây thì nhìn không biết. Nghĩa là tại sao ta chọn cái người đó làm chồng hay vợ của mình? Đó là một quyết định phải không ạ? Đó là một quyết định quan trọng trong cuộc đời. Và có những người sau khi mà lập gia đình rồi 20 năm sau mới nói với cái người bạn đời của mình, "Anh không hối hận khi đã chọn em" hoặc là "Em không hối hận khi đã chọn anh".
[12:21]Vì sống với nhau 20 năm rồi mới biết mình đã chọn đúng. Cái quyết định lúc đó đã đúng. Nhưng mà có người thì cũng ngược lại, 5 năm rồi nói "Tôi hối hận tôi mới lấy anh. Chứ phải trước là tôi...", đại khái vậy đó. Tức là ta có một cái quyết định lầm, một cái chọn lựa lầm và đem lại cho ta nhiều cái hối tiếc. Đó là cái chuyện tình cảm hôn nhân gia đình. Vì chuyện khác trong cuộc đời vậy. Nói "Trời, phải biết lúc trước tôi đi học cái cái ngành này, bây giờ có lẽ cuộc đời tôi đã khá giả. Lúc trước nghe ai dụ tôi qua học cái ngành này, cái thành thử ra cái cuộc đời bây giờ nó lở dở, không có không có thành công".
[12:59]Hay là trước kia cũng vậy, "Trước kia phải là tôi chọn cái chùa này, tôi thấy đỡ rồi. Phải tôi tôi bị nghe người ta rủ rồi tôi chọn cái chùa này, rồi bây giờ tôi tôi thấy cái việc tu hành của tôi nó lỡ cỡ". Hoặc là trước kia vậy, là có người rủ tôi mua miếng đất này, không chịu, tôi qua mua miếng đất kia. Một, trong cuộc đời ta có rất nhiều lần ta đã quyết định, rất nhiều lần ta đã chọn lựa. Và có những lần ta đã quyết định đúng, chọn lựa đúng, và cũng không hiếm lần ta đã quyết định sai và chọn lựa sai, đúng không ạ? Mà những khi ta quyết định sai, chọn lựa sai, thì sau này ta hối tiếc, ta khổ tâm.
[13:41]Khổ tâm là mình nói nhẹ, có nhiều khi là khốn khổ cả một đời phía sau nếu ta đã có một lần chọn lựa sai. Nhưng mà ta dựa vào đâu để ta có những quyết định đúng và chọn lựa đúng? Dựa vào đâu? Đó, cái chỗ dựa mà nãy Thầy Khải Tạng vừa nói đó. Cái chỗ dựa đó là cái gì trong cuộc đời của ta mà nếu ta có cái chỗ dựa tốt thì cái quyết định, cái chọn lựa cuộc đời ta là điều đúng, đem đến cho ta những cái hạnh phúc, may mắn về sau. Còn nếu ta dựa nhằm một chỗ nào đó sai lầm, ta sẽ đưa ra những quyết định, những chọn lựa sai lầm trong cuộc đời mình, sau này ta có nhiều cái hối tiếc, nhiều cái khổ tâm, nhiều cái khổ đau.
[14:28]Đó là cái quan trọng. Thì trong cuộc đời này, ta có nhiều cái chỗ dựa, nhiều cái loại để ta dựa. Nhưng chỉ những ai rất may mắn thì ta đã chọn được một cái chỗ dựa tuyệt vời, đó là Phật pháp. Nếu ta có may mắn, có một cái chỗ dựa tuyệt vời là Phật pháp. Vì sao vậy? Vì lời Phật dạy là chân lý, là lẽ phải, vĩnh viễn đúng, đời này và vô lượng đời sau. Rất nhiều người không có may mắn như ta, không có một chỗ dựa của Phật pháp. Thì bây giờ nói vậy, ví dụ như là ta có người mới hỏi ta là, "Bây giờ giữa tôi với thằng kia, anh chọn bên nào?" Thì lúc đó trong đầu ta ta không biết chọn phe nào, vì hai bên đang gây lộn nhau mà.
[15:25]Hai bên đang gây gổ nhau và ta là người quen hết cả hai. Thì người họ bắt ta phải chọn một phe để ta bênh bên này hoặc là chống bên kia. Thì lúc đó là là ta chọn phe nào? Ta dựa vào đâu để ta chọn một phe đúng nhất? Ta dựa vào đâu? Nếu ta không có Phật pháp thì ta sẽ thấy bên nào mạnh ta theo, vì ta nghĩ rằng theo ta phe mạnh như vậy là phe đó nó sẽ thắng, rồi ta sẽ không bị thiệt thòi, ta sẽ theo một cái phe phe mạnh hơn. Ta nghĩ như vậy, đó là do ta không có Phật pháp. Ta chỉ nghĩ tới lợi thôi, nghĩ cái lợi phần mình. Ta chọn phe không phải vì cái người đó tốt, không phải vì người đó có đạo đức,
[16:05]mà vì người đó có thế lực mạnh, ta có thể sau này dựa hơi họ, ta được nhiều cái lợi cho ta, nên ta chọn theo một phe để có lợi cho ta, chứ không phải ta chọn vì người đó đúng, vì người đó tốt. Sau này ta sẽ hối hận vì cái chọn lựa đó. Nhưng bây giờ Phật cho ta đạo lý, cho ta nhân quả, cho ta đạo đức, cho ta lòng hy sinh vị tha, ta bất cần cái lợi. Ta không cần cái lợi. Giữa hai phe đó, ta chọn cái gì? Ta chọn điều đúng. Chứ ta không chọn cái người thế lực mạnh, mà ta chọn cái người đúng. Mà chính cái đúng đó đó thành cái nhân quả cho ta về sau này, ta được an vui, được hạnh phúc.
[16:48]Giống như là Thủ tướng Phạm Minh Chính là vậy, nói tuyên bố giữa cái hội nghị quốc tế, "Việt Nam không chọn phe, Việt Nam chọn công lý, Việt Nam chọn lẽ phải". Nói câu đó rồi, không ai bắt bẻ ta được, không ai buộc ta phải theo phe nữa. Đúng không? Nói là vì tôi theo tôi theo cái luật pháp quốc tế. Những cái hiệp ước quốc tế mà Việt Nam đã ký thì Việt Nam tuân thủ điều đó, chứ không ai chọn phe. Nên "Tôi chọn công lý, chọn lẽ phải, chọn những hiệp ước quốc tế chúng tôi đã ký kết". Câu nói đó rồi không ai bắt bẻ ta được. Cũng giống như chúng ta bây giờ vậy. Bây giờ giữa cái thế giới nhiều phe, nhiều phái, nhiều nhóm, nhiều thế lực,
[17:24]nhiều cái lợi ích, nhiều cái dụ dỗ ta tham lam, sự hưởng thụ, ta không chọn. Ta chọn cái điều đạo lý, ta chọn một cuộc sống thanh tịnh, ta chọn ta chọn cái lẽ phải. Thì sau này cuộc đời ta được nhiều hạnh phúc. Ví dụ bây giờ nói, "Bây giờ anh phải chửi thằng đó cho tôi thì tôi sẽ cho anh bao nhiêu tiền", tại họ cần cái phe mà. "Anh phải chống với thằng đó đi để tôi cho bao nhiêu tiền". Nhưng mình hiểu nhân quả, mình không chửi, mình không chống bậy kiểu đó. Mình đối với cái người ví dụ thấy ngay cả cái người mà có làm điều sai, trong thâm tâm ta ta cũng không hạ nhục cái người làm sai đó nữa, mà ta chỉ muốn gì?
[18:05]Muốn người đó tốt lại thôi. Nếu được, nếu có duyên, ta đến ta khuyên bảo để người kia đừng sai nữa, chứ không phải vì thấy họ làm sai rồi ta ta hạ gục họ luôn, hạ nhục họ luôn, rồi xua xua đuổi họ luôn, không có. Trong đạo Phật không có điều đó. Nhưng vì vậy là khi họ xúi ta phải làm những điều sai, ta khước từ. Vì ta có một chỗ dựa vĩ đại là Đức Phật, là Phật pháp. Nên ta chọn cái điều đúng để làm. Chọn điều đúng là gì? Là không có hạ nhục người sai, mà điều đúng là khuyên người sai đừng làm sai nữa. Sau này cuộc đời ta bỗng nhiên được nhiều cái cái thăng tiến, may mắn, hạnh phúc là bởi vì ta đã chọn một ta đã quyết định đúng.
[18:50]Hoặc là bây giờ cũng vậy, à thấy một cái người đó làm đúng mà có ai xúi ta là phải nói xấu người đó đi, thì họ sẽ cho ta tiền. Thì nếu ta vì lợi thì ta nghe lời: "À, người kia làm làm những điều tốt vậy đó, nhưng mà ta cứ phải nói xấu, vì ta được cho tiền mà." Nhưng bây giờ ta biết Phật pháp ta không cần tiền, ta cần cái quả báo, ta cần cái đạo đức, ta cần cái phúc chứ không cần tiền. Người ngu mới cần tiền mà giẫm bỏ cái đạo đức. Còn người khôn, người biết Phật pháp, biết đạo lý thì cần cái đạo đức hơn là cần tiền. Cái đó mới quan trọng, nên ta khước từ tiền, không, tôi không làm chuyện sai trái.
[19:33]Người ta tốt, tôi nói người ta tốt. Tôi hỗ trợ, tôi ủng hộ cho người tốt để người đó làm được nhiều việc tốt đẹp cho cuộc đời hơn nữa. Còn nếu anh muốn ghét tôi nói gì đó tôi chấp nhận, chứ tôi không thể vì một ít đồng tiền của anh cho, tôi làm một chuyện trái lương tâm, trái với đạo lý. Thì lúc đó thấy ta giống như thiệt thòi, thậm chí ta bị cái người cái người mà xấu đó họ sẽ ghét ta lây luôn, nhưng cứ can đảm mà chấp nhận. Cứ can đảm chấp nhận vì cuộc đời này cũng khổ rồi, khổ thêm chút nữa không sao. Nhưng mà một mình được một cái là gì? Không đánh mất cái đạo đức trong tâm mình. Cái đó mới là viên ngọc.
[20:11]Cái đạo đức trong tâm mình mới là cái viên ngọc. Chứ còn cái tiền xài ít bữa hết liền à. Xài ít bữa hết liền. Biết bao nhiêu lần trong cuộc đời ta đã có tiền, bây giờ những tiền đó còn không? Hết rồi, nó cũng đi mất rồi.
[20:29]Mà cái quan trọng là khi mà tiền xài hết rồi, trong tâm ta còn lại cái điều gì? Nếu trong tâm ta chỉ là một sự trống rỗng, chỉ là cái tham lam, chỉ cái hơn thua, chỉ đấu đá tranh giành để mà có được cái số tiền mà ta đã xài hết rồi đó, tiền thì xài hết rồi, mà cái cái cái cái mà bất thiện nó còn lại trong tâm, đó mới là cái đau khổ. Còn ở đây ta không cần tiền, giữ cái thiện trong tâm cái đã. Vậy mà sau này cái thiện trong tâm ta đó nó sẽ sinh sôi nảy nở và tạo thành không biết bao nhiêu là hạnh phúc cho cuộc đời của ta ở kiếp này và cả những kiếp sau. Mà cái may mắn của ta là gì? Ta có một chỗ dựa nơi nơi Phật pháp.
[21:09]Phật pháp cấy vào lòng ta, gieo vào lòng ta, trồng trong tâm ta biết bao nhiêu điều thiện, biết bao nhiêu điều đạo đức và ta chỉ dựa vào điều đó thôi. Chỉ dựa vào điều thiện, chỉ dựa vào đạo đức để sống, để quyết định, để chọn lựa. Trong mỗi một ngày ta tiếp xúc với con người, trong mỗi một ngày ta phải làm bao nhiêu công việc, thì tất cả những cái cư xử của ta đối với cuộc đời, tất cả những quyết định chọn lựa của ta đối với công việc, đối với mọi người đều dựa vào đạo lý, đều dựa vào đạo lý. Nên mỗi một lời nói ra đều xuất phát từ cái đạo lý bí mật ở bên trong. Mỗi một cái cư xử của ta, một quyết định của ta đối với ai đó cũng đều dựa
[21:47]vào từ cái đạo lý bí mật ở trong tâm ta, ta học được từ nơi Đức Phật. Thì vì vậy có thể sẽ có những người ghét ta, có khi ta cũng phải chịu thiệt thòi ở chỗ này, có khi ta cũng mất mát ở chỗ kia. Nhưng cái quan trọng là tất cả mọi một lời nói hành vi của chúng ta đều xuất phát từ cái đạo lý. Rồi ta sẽ thấy, rồi ta sẽ thấy cuộc đời cứ đi qua, cuộc đời đi qua bao nhiêu thăng trầm cứ đi qua, nhưng còn lại sẽ chắc chắn là hạnh phúc, bình an, thanh tịnh và giác ngộ. Và cái đó mới là cái quý muôn đời sau, còn những cái lợi tạm bợ trước mắt coi vậy chứ nó qua nhanh lắm, qua nhanh. Nên nếu nói rằng là cuộc đời ta vậy ta cần chỗ dựa.
[22:32]Ủa Hoa Sen Hồng ngồi dưới đó hả con? Con lên đây ngồi đây, đây còn cái ghế ngồi Phúc Tín Giác. Thủ lĩnh Chúng Thanh Niên Bắc Giang. Thủ lĩnh, à thủ lĩnh Bắc Giang. Ngồi đây đi. Nhiều khi ngồi dưới đó không giới thiệu được. Sở dĩ mà thầy Nghiêm Giám giới thiệu là bởi vì để cho các Phật tử ta hiểu nhau, cũng hiểu cái cơ chế của chùa Phật Quang, cái cách làm việc của chùa Phật Quang. Cái cách làm việc của chùa Phật Quang là gì? Là chúng ta luôn luôn tập hợp lại với nhau trong từng đạo tràng, trong chúng để tu tập, không ai được quyền tu một mình. Ta có một chỗ dựa là đạo lý, là trừu tượng. Ta có một chỗ dựa là huynh đệ trong đạo tràng với nhau.
[23:14]Không ai được tu một mình. Chỉ có một người duy nhất được tu một mình, đó là bậc căn cơ Bích Chi Phật. Cái người đó xuất hiện ở trên đời này, không cần gặp Phật vẫn có thể tự mình đắc đạo. Tự bên trong mình có cái nguồn trí tuệ tuôn ra, dẫn dắt cái sự tu hành của mình rồi chứng luôn. Ở đây ta có ai Bích Chi Phật không? Có không? Có ai giơ tay lên? Không hả? Có một bà cụ giơ. Bà là Bích Chi Phật hả? Trời trời trời, đừng nói sư phụ xỉu. Nghe nhầm. Ừ ừ. Điếc hả? À điếc rồi nghe nhầm. Tội chưa! Vì không có ai là Bích Chi Phật cho nên bắt buộc ta phải tu hành với với đại chúng, với huynh đệ. Không ai được quyền tu một mình.
[24:06]Người nào trong tâm mình có ý nghĩ tu một mình, đó là người kiêu mạn và tà kiến sai lầm. Và nếu không phải là đệ tử sư phụ thì thôi, mà đệ tử sư phụ, sư phụ bắt đánh đòn liền. Vì đó là ý nghĩ cực kỳ sai lầm, kiêu mạn, sau này sẽ làm đổ vỡ cả cuộc đời của mình. Nên luôn luôn huynh đệ phải nương tựa với nhau tu hành. Ta có một Đức Phật vĩ đại để ta nương tựa, ta có một giáo pháp vĩ đại để ta nương tựa, ta có các vị chân tu thánh tăng để ta nương tựa, và ta có những huynh đệ đồng đạo để ta nương tựa, đó là đạo tràng. Mà bắt buộc phải vào đạo tràng. Không một người Phật tử nào, không người đệ tử Phật nào được đứng một mình để mà tu hành.
[24:49]Nhớ như vậy, trừ bậc Bích Chi Phật. Mình không phải Bích Chi Phật thì buộc mình phải có huynh đệ bên cạnh. Do đó, thầy tổ chức các đạo tràng rải rác trên cả nước và cả ngoài nước nữa. Hễ là đệ tử thầy phải ở trong đạo tràng nào đó để tu, không được đứng một mình. Và khi mà ta bước vào đạo tràng thì ta có một cái thiệt thòi là không được cư xử, không được sống, không được quyết định chọn lựa theo ý riêng của mình nữa. Ta bị mất tự do. Khi ta vào đạo tràng ta phải chấp nhận mất tự do. Sợ chưa? Nghe ớn chưa?
[25:31]Ai cũng thích làm theo ý mình. Ai cũng thích làm theo ý mình vì làm theo ý mình nó đã lắm, nó khoái chí lắm. Gọi là tự do đó. Ở bên Tây phương cứ kêu tự do tự do là vậy đó. Nhưng mà ý mình đúng hay sai ạ? Ý mình đúng hay sai? Ai nói ý mình sai giơ tay lên.
[25:56]Anh Hoàng ghi tên hết những người giơ tay hôm nay để phát thưởng cho sư phụ, vì người đó mới đúng. Người mà biết ý mình sai, dám nhận ý mình sai đó là người có cái chánh kiến đầu tiên, đó là người khiêm hạ. Chứ còn nếu luôn luôn ý mình đúng là mình thành thánh rồi. Giờ sư phụ hỏi lại một lần nữa để vớt vát thêm ít người đậu nữa. Ai đã thấy ý mình sai giơ tay lên.
[26:22]Vậy là giỏi rồi đó nha, giơ tay nhiều. Rồi, giỏi.
[26:33]Sư phụ tu cũng hơi nhiều năm rồi. Vừa rồi mới được cái tin là vào danh sách là tấn phong hòa thượng. Nhưng mà nghe thôi chứ đừng có lan truyền ra, biết rồi, sống để bụng chết đem đi, nghe không? Không được nói ra. Nghĩa là tu cũng lâu rồi. Thì bây giờ ngồi nhìn lại mới phát hiện ra một điều là khi mình mới gặp Phật pháp mình đã hiểu sai rất nhiều. Mặc dù vào cái thời đó lúc sư phụ mà chưa xuất gia hồi còn cư sĩ thôi, là đã có có thể đàm đạo biện tài, giải thích được tất cả mọi thắc mắc của người khác. Gỡ biết bao nhiêu người khỏi những cái sai lầm mà từ khi mình còn cư sĩ. Còn đến khi mà vào xuất gia rồi làm điệu rồi thì thôi,
[27:18]nghĩa là như mây như mưa, có thể là đã thuyết pháp được rồi, dễ sợ như vậy. Mà vậy ngày hôm nay khi nhìn lại đã thấy mình đã hiểu rất nhiều lần đã sai. Nhưng mà cái may mắn là còn thấy mình sai. Cái may mắn của sư phụ là còn thấy mình sai. Nên vì vậy khi ta vào đạo tràng ta mất tự do vì không được làm theo ý mình nữa. Mà phải làm theo ý ai? Ý của huynh đệ. Mà ý của huynh đệ là theo ý ai?
[27:54]Theo ý của quý thầy cô, những người quản lý của đạo tràng và chúng thanh niên. Mà quý thầy quý cô là theo ý ai? Theo ý sư phụ. Mà sư phụ theo ý ai?
[28:08]Một đời tu hành của sư phụ, chỉ có một điều cố gắng duy nhất, cố gắng hiểu đúng ý Phật thôi. Tại vì thực sự qua mấy ngàn năm, lời Phật dạy không dễ ai hiểu. Ta bắt đầu hiểu sai từ từ. Tại vì ta cách Phật xa quá, dù có dịch lại qua ngôn ngữ tiếng Việt, từ tiếng Ấn Độ cổ, qua tiếng Pāli, qua tiếng Phạn, qua tiếng Nho, qua tiếng Việt, đọc chứ vẫn không hiểu. Không hiểu. Và nhiều người cứ tưởng mình đọc được rồi là hiểu rồi, xin thưa không hiểu đâu. Và mơ ước của một đời, cả một đời tu hành của sư phụ là chỉ cầu mong mình hiểu đúng ý Phật thôi. Cố gắng hiểu ý đúng ý Phật, mình tu đúng ý Phật và dạy lại cho đệ tử mình.
[28:50]Dạy lại cho đệ tử mình. Đó là điều hy vọng đây không chắc đâu. Còn ai mở miệng nói tôi hiểu đúng ý Phật rồi, người đó kiêu mạn. Người đó bắt đầu sai rồi đó. Lúc nào ta cũng phải dè dặt, lúc nào phải cầu xin. Đừng bao giờ chủ quan mình đã hiểu đúng rồi. Nên hồi nãy sư hỏi câu là ai nghĩ mình đã ý mình đúng rồi, ban đầu chỉ được có ba người giơ tay. Cái người ba người ban đầu đó là không biết còn nhớ không để thưởng, phát thưởng anh Hoàng móc tiền túi ra thưởng giùm sư phụ. Nhưng lần sau, lần sau thì được rất nhiều người ngộ đạo là hiểu được một điều là ý ta chưa đúng. Sư phụ còn không bao giờ dám nói mình đúng mà.
[29:30]Chỉ mong rằng cố gắng thôi, cố gắng cả một đời tu của mình để hiểu được đúng ý Phật thôi. Thì khi ta vào đạo tràng cũng vậy, ta không còn được hành xử theo ý mình nữa. Bắt đầu ta phải theo huynh đệ, cái đó ta gọi là gì? Gọi là tuân thủ kỷ luật của đạo tràng, nha. Ta không theo ý mình nữa mà theo ý đạo tràng. Thì nếu với cái người mà quen tự do phóng túng, thích theo ý mình sẽ xem việc vào đạo tràng là một điều thiệt thòi, khó chịu. Nhưng cái người nào mà nép mình lại, dẹp bớt cái bản ngã của mình, nép mình để bước vào trong đạo tràng theo huynh đệ mà tu tập, sau đó mới thấy cái hạnh phúc lớn lao của nó.
[30:13]Cái hạnh phúc lớn lao nhất là cái gì? Là được theo ý của huynh đệ mà sống, theo ý huynh đệ mà làm, theo chân huynh đệ mà phục vụ. Mới ban đầu ta hạnh phúc khi nào ta được ngồi đây có người bưng nước cho ta uống, ban đầu ta cảm giác đó là hạnh phúc á. Nhưng mà khi ta tu lâu rồi mới thấy là không phải, người khác ngồi đó mình bưng nước lại mời người ta, mình mới hạnh phúc chứ không phải người ta hạnh phúc. Cái người mà được mình mời đó, cái người đó mới là thiệt thòi. Mình bưng nước mời người ta mới là hạnh phúc. Cho nên trên chùa Phật Quang nó tan vỡ, lễ hội các Phật tử thương chùa về rất là đông.
[30:54]Như lễ Phật Đản vừa rồi năm mươi mấy nghìn người về dự, đông vô cùng, đông choáng luôn á. Đông như vậy rồi ai phục vụ? Ai phục vụ ai? Thì toàn mấy cái người này không à. Mấy cái người mà trong ban điều hành, mấy người mà ở nhà mình mình có thể là ở vai trên, vai trước, thậm chí có những người cũng khá giả, giàu có. Trong đây có một người bán vàng nữa, dễ sợ như vậy. Mấy người là bác sĩ rồi nữa, có tiến sĩ nữa, tiến sĩ thì về sau đó đi bảo vệ. Gì đó? Nghĩa là nhiều, nhưng mà chính những người đó là phải bưng cơm, bưng nước hầu mọi người. Vì sao? Vào đây họ hiểu được một cái hạnh phúc. Cái hạnh phúc chính là phục vụ hầu người khác. Hạnh phúc chính là gì?
[31:37]Chính là vâng lời người khác chứ không phải bắt người khác vâng lời mình. Khi ta vào đạo tràng ta phải lật ngược cuộc đời mình lại, ta lật ngược cái tâm mình lại. Ta lật ngược cái tâm mình lại là gì? Vâng lời. Không theo ý mình nữa, từ bỏ ý mình dần dần, từ bỏ ý mình dần dần, rồi mới thấy cái hạnh phúc đứng ở phía sau chờ đợi ta ở phía sau. Còn cái người mà cứ thích làm theo ý mình, mới ban đầu lúc đó thì thấy thích lắm, thấy khoái lắm, mình được làm theo ý mình rồi mới thấy cái sau lưng đó là gương mặt của một con ác quỷ nó đang cười một cách nham hiểm chờ đợi mình ở phía sau, rất đáng sợ. Còn mình bỏ cái bản ngã mình xuống,
[32:17]bỏ cái tôi của mình xuống để được sống theo, vâng lời theo huynh đệ, hòa theo ý của huynh đệ, để được phục vụ huynh đệ, phục vụ mọi người, vậy đó mà đằng sau có một gương mặt của thiên thần đang mỉm cười chờ đợi ta, hạnh phúc nhiều hơn. Mà vào đạo tràng là như vậy. Đó là lý do mà sư phụ buộc mọi người phải tham gia đạo tràng tu tập, không ai được ở ngoài. Hễ là đệ tử chùa Phật Quang, ở nơi này ở nơi kia phải tìm có đạo tràng mà gia nhập, mà nếu ở đó chưa có đạo tràng thì chính mình phải vận động để thành lập đạo tràng, để mà huynh đệ được gặp nhau nương tựa với nhau mà tu hành. Mà gặp nhau nương tựa trong một buổi tu hành là cái gì?
[33:00]Lễ Phật, tụng kinh, ngồi thiền, chia sẻ những cái Phật sự cần phải làm, những việc từ thiện cần phải làm rồi đi về. Nhưng một tuần một, hai buổi gặp nhau, vậy đó mà cái sức tinh tấn của mình càng ngày càng vững dần lên. Còn ở một mình, bữa nay ngồi thiền mai làm biếng bỏ, hôm nay tập khí công ngày mai làm biếng bỏ, tính làm việc thiện làm biếng rồi bỏ. Rất nhiều cái cơ hội bị bỏ qua, rất nhiều cơ hội để tu hành và làm việc thiện bị bỏ qua chỉ bởi vì ta ở một mình, chỉ vì ta quen làm theo ý mình, chỉ vì ta không dám tuân thủ kỷ luật. Còn khi ta vào đạo tràng rồi, ta ta tuân thủ kỷ luật,
[33:47]ta không làm theo ý mình nữa, rồi không ngờ ta có rất nhiều cơ hội để tu tập và để làm việc thiện. Ta có rất nhiều cơ hội. Và qua ta theo đạo tràng một thời gian dài, 5 năm, 10 năm rồi ta mới thấy, thấy cái gì? Nhìn vào gương thấy mặt mình đẹp hơn trước một chút. Đây là điều sư phụ bảo đảm số một. Người tu tập đúng, theo đạo tràng một cách chân chính, dẹp bớt cái bản ngã của mình, lúc nào cũng khiêm cung, lễ độ, thương người, làm được nhiều việc thiện, lễ Phật chăm chú, chăm chỉ, đâu đầu tiên là gương mặt thay đổi. Mặt đẹp lên từ từ. Thứ hai, tâm mình bình yên hơn. Thứ ba, có nhiều cái may mắn đến với cuộc đời mình hơn.
[34:34]Và nếu ta đi sâu vào cái sự tu hành nữa thì cái phúc lạc chờ đợi ta ở sau cái cõi chết, ở những kiếp sau còn lớn hơn rất nhiều lần. Đó là luật nhân quả công bằng, luật nhân quả công bằng dù muốn hay không.
[34:53]Hôm nay sư phụ cũng mệt. Sáng lặn lội trên núi vì hồi nãy có giới thiệu chuyến đi này chưa con? Chưa? Cái nhân duyên mà sư phụ về đây lần này là như thế này: là ở tỉnh Sơn La ta có cái huyện Sông Mã, ở biên giới sát biên giới Lào, thì các lãnh đạo huyện, toàn lãnh đạo huyện, toàn bộ cả Thường vụ Huyện ủy và cả Ủy ban Nhân dân trọn hết, tìm đến gặp sư phụ và mời sư phụ về đó cất cho huyện một ngôi chùa.
[35:30]Thì theo lời mời về hôm nay sư phụ về đó. Có Phật tử là Thể Minh Tịnh, bây giờ là sư phụ phong cho làm chúng trưởng ở ở đấy, hiến miếng đất. Và huyện họ nói cũng cấp thêm cho đủ cái đủ cái quy mô của một ngôi chùa, cộng với miếng đất mà của Thể Minh Tịnh đã cúng dường, đó là ta sẽ xây dựng một ngôi chùa. Ngôi chùa đó cho huyện. Thì cái hay là thế này, cái hay là các lãnh đạo ở đó họ đồng tâm nhất trí và quyết quyết lòng để xây dựng một ngôi chùa, để chi vậy? Để cho cân đối cái hoạt động tín ngưỡng của huyện lại. Vì trong huyện bây giờ là thiếu về đạo Phật quá, thiếu trầm trọng. Đối với cái cái mặt bằng tín ngưỡng nó là sự mất cân đối,
[36:21]mà khi mà mất cân đối về một mặt nào của xã hội đều cũng có thể gây nguy hiểm về vấn đề an ninh chính trị cho đất nước ta, cho cái khu vực của ta. Cho nên các anh có cái nhìn rất là rộng, toàn diện. Nói lãnh đạo huyện Sông Mã là những người rất giỏi, có cái nhìn toàn diện. Nhìn về kinh tế, về giáo dục, về chính trị, về an ninh quốc phòng đủ hết, và trong đó các anh xem tín ngưỡng cũng là một một trận tuyến để bảo vệ đất nước. Cái cái nhìn rất là hay. Nên khi về đó rồi thấy cái tấm lòng, sự nhiệt thành của cả một toàn bộ hệ thống lãnh đạo huyện làm cho sư phụ cảm động. Cho nên hôm nay mời các thầy cô,
[37:00]các đạo tràng ở các nơi đi về cùng chứng kiến, cùng thấy. Rồi sau đó phần sau đó thì thủ tục thì các anh sẽ lo. Các anh sẽ lo lên tới tỉnh luôn, rồi tới hội đồng trị sự ban trị sự của tỉnh, của giáo hội của tỉnh để cho thống nhất hết tất cả mọi chủ trương, mọi thủ tục đồng thuận hết toàn bộ hệ thống, cả trong lãnh đạo trong Phật giáo cũng như trong chính quyền, trong Đảng hết. Thì sau đó là phần chúng ta sẽ bắt đầu việc xây chùa, sinh hoạt tu tập cái nội dung lâu dài bên trong. Và sư phụ cũng có tối hôm qua cũng có một bài giảng cho cái Phật tử ở đó để cùng nhau xây dựng Sông Mã trở thành một điểm đến tuyệt
[37:36]vời, không phải chỉ cho cái người của Sơn La mà cho toàn miền Bắc và cho toàn nước, kể cả du khách nước ngoài. Họ tìm đến đó họ vẫn phải yêu thích cái Sông Mã của ta. Thích Sông Mã của ta. Ta cố gắng, mà cái đó là nhờ cái gì? Nhờ cái chiều sâu văn hóa của trong tâm hồn của từng con người của ta. Đó, mà cái khơi nguồn xây dựng cái văn hóa trong từng cái tâm hồn của ta, trách nhiệm chính vẫn là ngôi chùa. Khi mà lãnh đạo huyện đã đặt niềm tin vào ta để xây ngôi chùa thì từ cái nơi cái ngôi chùa này phải khơi nguồn lại tỏa ra một cái đời sống văn hóa sâu sắc,
[38:17]có chiều có có có trình độ cao, có chiều sâu,
[38:23]Đem được lợi ích cho du khách để người ta tìm đến, chứ đến rồi người ta chơi vui không thấy lợi gì, người ta đến một lần là lần sau không đến nữa. Làm sao họ đến một lần rồi họ cứ quyến luyến mãi, vì cứ mỗi lần đến là lại tìm thấy được một cái hạnh phúc nào đó, tìm thấy được một điều lợi gì cho cuộc đời, cho tâm hồn đó, nên lần sau họ sẽ đến nữa để được nhiều lần lợi nữa. Cũng giống như chùa vậy, ta đến một lần ta thấy có lợi, ta đến nữa, đến có lợi đến nữa, và cứ tìm đến hoài vì cái ngôi chùa đó mang lợi ích cho ta. Còn ta đến chùa đó một lần không thấy gì có lợi, tới một lần thôi không đến nữa.
[38:56]Thì bây giờ cũng vậy, muốn quê hương quê hương của mình người ta tới lui, người ta cứ thương nhớ, quyến luyến mãi vì mình tạo ra được cái lợi ích trong tinh thần cho người ta, chứ không phải lợi ích về cái sự hưởng thụ, ăn chơi bừa bãi không có đâu. Ăn chơi hưởng thụ cả thế giới này có rồi, mình không cần cái đó. Mình cần là cái gì? Cần cái chiều sâu của đạo lý, mà khi tiếp cận được cái đạo lý đó rồi người ta mang theo cả cuộc đời của người ta, người ta tìm thấy được cái hạnh phúc, cái điểm tựa cho cả cuộc đời của người ta. Đó là lý do mà chuyến đi hôm nay, trên đường về thì sư phụ ghé Sơn La thăm các Phật tử một chút theo lời mời sắp xếp của anh
[39:33]Hoàn, vì anh Hoàn cũng là một cái chúng trưởng ở đây. Nên sư phụ nói với các Phật tử ở đây liên lạc với anh Hoàn để chúng ta vậy, xây dựng, phát triển, củng cố cái đạo tràng, mà huynh đệ nương tựa nhau mà mà tu tập nha. Đừng ai dại dột mà tu một mình. Biết đạo rồi, mình là con của Phật rồi thì phải nương tựa với nhau trong trong đạo tràng, nép mình trong kỷ luật, từ bỏ cái ý riêng của mình, chỉ còn cái ý chung thôi. Vì cái ý chung đó cuối cùng sao? Quy đồng về nơi sư phụ. Và cái ý của sư phụ là gì? Là sư phụ xin từ nơi Đức Phật. Hãy yên tâm như vậy, tin tưởng như vậy mà huynh đệ tập hợp với nhau, cùng nhau tu hành nha.
[40:14]Thôi như vậy, sư phụ thăm vài lời thôi. Chúc quý Phật tử mọi điều hạnh phúc, an vui, tinh tấn, hòa hợp, đoàn kết. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.