[0:00]Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên chư tôn đức Tăng Ni và kính mời quý vị Phật tử cùng thưởng thức một nhạc phẩm rất hay của Sư Phụ trụ trì được mang tên "Cõi Phật Cõi Xuân" qua phần thể hiện của song ca An Bình và An Khai. Xin quý vị cùng thưởng thức.
[0:22]Xuân về hoa khoe sắc tươi, hương xuân thoang thoảng bên đời.
[0:57]Chùa vẳng tiếng chuông ngân,
[1:02]cho lòng bay xa ngút ngàn.
[1:09]Xuân về mang theo mến yêu, cho niềm vui lên rất nhiều. Bao ngày đông qua hắt hiu, ai tìm ai trong gió chiều.
[1:28]Xuân hồng chan chứa, ấm êm mái chùa. Chim rừng ca múa, nắng soi hoa vườn thưa.
[1:44]Phật như núi cao, soi tình thương dạt dào. Đời con khát khao, con vùi quên nỗi sầu trong hạnh phúc bên nhau.
[2:04]Muôn đời tiến theo ánh dương, vượt qua giông bão đêm trường. Tâm hồn bao
[2:15]la mến thương, người cùng dìu bước muôn
[2:51]phương.
[2:56]Nơi nào cho ta cõi xuân? Tâm ta thổn thức bao lần. Xin tìm an vui giữa đời, bên đài sen ngát hương tươi.
[3:14]Xuân về cho ta nghĩ suy, nơi trần gian vui có gì? Bao mùa theo nhau
[3:34]đến đi, ai chờ ai trông bến mê. Đây mùa xuân mới, ấm êm mái chùa. Hương trầm nghi ngút, tiếng chuông kinh vọng đưa.
[3:49]Phật như núi cao, tâm hồn ta dạt dào. Lòng luôn khắc sâu, ơn Người muôn kiếp sau trong hạnh phúc bên nhau.
[4:10]Ai về đây trong cõi xuân, tình thương chan chứa ân cần. Quên buồn vui nơi thế gian, nhẹ bay tia nắng hân hoan.
[4:28]Ai về đây trong cõi xuân, tình thương chan chứa ân cần. Quên buồn vui nơi thế gian, nhẹ bay tia nắng hân hoan.
[4:47]Quên buồn vui nơi thế gian, nhẹ bay tia nắng hân hoan.
[4:56]Quên buồn vui nơi thế gian, nhẹ bay tia nắng hân hoan. Dạ,
[5:21]xin trân trọng cảm ơn sự kết hợp rất xuất sắc của Song An, An Khai và An Bình ạ. Hãy dành một tràng pháo tay thật lớn nữa. Ngay sau đây chúng con xin thành kính cung thỉnh Sư cô Thích Nữ Thành Khai sẽ đại diện cho chư Tôn đức Tăng Ni tại bổn tự gửi lời chúc Tết đến toàn thể quý Phật tử nhân ngày mùng 3 Tết ngày hôm nay ạ. Chúng con xin thành kính cung thỉnh Sư cô. Dạ.
[6:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính bạch trên Sư Phụ, con kính bạch trên quý thầy, quý sư cô. Con kính thưa tất cả các quý Phật tử thân mến! Hôm nay đã là ngày mùng 3 Tết, nhưng mà chúng con nhận thấy là quý Phật tử còn rất là đông khi mà về đây để đón xuân cùng quý thầy cô ở bổn tự. Thì trong rất nhiều năm mà chúng con ở chùa thì có nhiều Phật tử hay đến tâm sự với cả thầy cô rằng khi mà quý Phật tử về chùa ăn Tết, quý Phật tử cảm thấy rất là hạnh phúc và yên vui. Và quý Phật tử cảm thấy biết ơn Sư Phụ, biết ơn quý thầy cô, biết ơn các anh chị cư sĩ ở chùa đã tạo nên một mùa xuân đầy tình thương, đầy ấm áp ở Thiền Tôn Phật Quang.
[6:50]Nhưng có lẽ có một sự thật ở sâu trong đó mà quý Phật tử không để ý, đó là chính thầy cô mới là người phải nói lời biết ơn Phật tử. Bởi vì trước Tết và trong Tết, thầy cô chuẩn bị rất là nhiều việc như là gói bánh chưng, bánh tét, làm mứt, trưng hoa rồi tạo cảnh quan đẹp, tổ chức chương trình, lên lên kế hoạch để đón Tết, nhưng tất cả những điều này sẽ trở thành vô nghĩa nếu như ngày hôm nay, trong những dịp Tết này, không có sự hiện diện, không có những gương mặt thân thương này đến Thiền Tôn Phật Quang, về đây để cùng thầy cô đón Tết đầu năm. Thì thực lòng, thầy cô không biết nói gì hơn. Thầy cô cảm thấy mình mới là người phải nói lời biết ơn Phật tử.
[7:49]Trong những cái thời gian đầu năm mà thiêng liêng nhất, quý Phật tử đã không ngại, dành những cái thời gian quý báu của mình để về đây ăn Tết với thầy cô. Chính quý Phật tử mới là những người mà mang cái niềm vui, mang hạnh phúc, mang cái sức sống đầu xuân về với Thiền Tôn Phật Quang, về với nơi núi rừng hoang vu này.
[8:15]Kính thưa quý Phật tử, thì ngày hôm nay Thành Khai được sự cho phép của Sư Phụ, của quý thầy cô lên đây để thay Sư Phụ trụ trì, thay thầy cô trong bổn tự gửi lời chúc Tết đến quý Phật tử. Thực sự năm nay là năm thứ hai Thành Khai đứng ở đây, nhưng mà cái sự hồi hộp và lo lắng vẫn y như năm ngoái, mà không phải, mà nó còn gấp đôi nữa. Tại vì ngày hôm qua khi mà Thành Khai nghe Sư Phụ chia sẻ cái bài giảng pháp thì Sư Phụ có nói một ý. Sư Phụ nói là trong những ngày năm mới khi chúng ta chúc ai điều gì đó, chúng ta mong những lời chúc đấy sớm thành sự thật thì có hai yếu tố: Một là mình phải chân thành muốn những điều đó sẽ thành
[9:09]sự thật, đến được cái người mà mình muốn chúc. Cái yếu tố thứ hai đó là mình phải tu tập để có uy đức. Khi mình có uy đức rồi thì từng lời mình nói ra đều cảm động đến trời Phật và trời Phật gia hộ cho những lời chúc đó thành hiện thực. Nhưng xét cả hai điều, có lẽ bản thân Thành Khai vẫn thấy mình thiếu cả hai. Và khi biết được mình lên đây thay quý thầy cô, thay Sư Phụ trụ trì, thay quý thầy cô gửi lời chúc Tết đến quý Phật tử, thực sự Thành Khai không biết nữa, không biết, không biết phải làm sao để mong những cái điều mà tốt đẹp đến với quý Phật tử nó sẽ trở thành hiện thực. Ngày hôm qua đến giờ Thành Khai chỉ biết lạy Phật và xin Phật,
[10:02]xin các chư Bồ Tát, chư vị thánh Tăng để mong là à những cái lời chúc tốt đẹp của thầy cô, những lời chúc tốt đẹp của quý Phật tử dành cho nhau sẽ sớm trở thành hiện thực trong năm mới.
[10:21]Và bản thân Thành Khai nghĩ rằng không chỉ trong những ngày đầu năm, trong những ngày Tết mình mới hy vọng, mình mới chúc nhau những điều tốt đẹp, mà trong, ngay trong đời sống hằng ngày, khi bất kỳ ai, bất kỳ người huynh đệ nào tìm đến mình, mọi người cần một cái lời khuyên, cần một lời động viên, cần một sự an ủi, cần một câu để làm vơi đi những cái muộn phiền trong đời sống, thì lúc đó bản thân mình cũng mong là à những điều tốt đẹp sẽ đến với họ và họ sẽ nhanh vượt qua được những cái khó khăn, thử thách trong cuộc sống của mình. Và bản thân, bản thân mình tự thấy mình còn kém dở, tu hành còn rất nhiều thiếu sót, thế nên nếu tự mình chúc,
[11:15]tự mình xin, tự mình hy vọng thì có lẽ không đủ sức để những điều tốt đẹp đến với người mà mình thương yêu. Và lúc nào thầy cô cũng xin Phật, lúc nào cũng chỉ biết xin Phật, cầu Phật gia hộ, cầu sư phụ chú nguyện à để mong những cái điều mà quý Phật tử mong cầu, những điều ước nguyện chân chính, những cái khó khăn trong đời sống của quý Phật tử sẽ sớm qua đi và những điều tốt đẹp sẽ tới. Và bản thân Thành Khai cũng mới tu hành thời gian còn rất là ít, nhưng cũng cảm nhận được cái sự vi diệu trong cái đời sống tu hành. Và có một câu chuyện đó là trước Tết, có một người Phật tử ở Hưng Yên có gọi điện cho các thầy cô, gọi điện cho các sư cô,
[12:09]nói là cô ấy có một người con trai năm nay 18 tuổi, mới bị ờ ở Hưng Yên và bị đi trên đường và bị xe công cán ngang người, thì cô ấy khóc, cô ấy buồn và không biết bấu víu vào ai cả. Cô mới nhắn tin, gọi điện xin quý thầy cô là cầu nguyện và xin sư phụ chú nguyện giùm. Thực sự khi mà Thành Khai nghe vậy, mình cũng xót, mình cũng không biết cách nào để giúp họ, và mình chỉ nói là, "À cô ơi, cô nhớ niệm Quán Thế Âm Bồ Tát." Và lúc đó thì thầy cô có xin sư phụ chú nguyện, nhưng mà trong đầu mình thì rất là sợ, bởi vì chính bác sĩ phẫu thuật, cái bạn đấy thì được nhập viện ở Việt Đức ở Hà Nội, bác sĩ nói là nguy cơ tử vong rất là cao.
[12:56]Và lúc đó thầy cô hoang mang, nghĩ là à nếu mà bé đấy mà có chuyện rồi thì thực sự gia đình rất là tội nghiệp, khổ thân, em đấy còn quá trẻ. Nhưng mà nếu mà qua được rồi thì đúng là một sự mầu nhiệm của Phật pháp. Khi mà nhờ sư phụ chú nguyện rồi cỡ khoảng năm, sáu tiếng sau, đêm hôm đấy thì cô mới nhắn tin lại, cô nói là, "Con xin cảm ơn trời Phật, con xin cảm ơn quý thầy, quỳ- con xin cảm ơn sư phụ, cảm ơn quý thầy cô đã cầu nguyện giúp, tại vì con con mới phẫu thuật thành công rồi." Có nghĩa là... Và khi mà, khi mà đọc cái tin nhắn của cô ấy báo á thì lòng mình cũng hạnh phúc, bởi vì à mình nghĩ là
[13:43]có thể là Đức Phật đã nghe thấy những lời cầu nguyện của mọi người, nghe thấy những cái lời cầu nguyện chân thành đó và cho một cái sự mầu nhiệm, để rồi sau đó thì gia đình sẽ càng tin hiểu Phật pháp hơn. Nhưng mà bên cạnh những câu chuyện cảm động thì có không ít những cái trường hợp dở khóc dở cười. Ví dụ như cũng gần Tết, thì có một em Phật tử có nhắn tin cho các cô, nói là em đấy đã từng công quả ở chùa lúc trước, thì em mới nhắn là em đang trong bệnh viện. Thì Thành Khai mới nghĩ, trời, sao Tết nhất mà nhiều bệnh viện dữ cha! Thì mình lo, mình không biết là em ấy có bị làm sao không, thì em ấy nhắn là, "Cô ơi, con đang đi sinh, đi sinh em bé á, đi sinh em bé.
[14:32]Cô ơi, cô thầy cô chú nguyện giúp con, con sợ sinh lắm, con không biết làm sao, giờ con đau quá." Và bản thân mình nghe thì mình, trời, không biết sao, mình vừa không biết động viên, không có kinh nghiệm, và nhưng mà bản thân Thành Khai nghĩ là khi quý Phật tử cần đến thầy cô, cần đến chùa thì quý Phật tử mới chia sẻ, mới tâm sự. Và lúc đó rồi Thành Khai cũng vậy, cũng cứ nói, "Em ơi, thôi cô không có kinh nghiệm đâu, nên em ráng niệm Quán Thế Âm Bồ Tát đi." Và lúc đó rồi thì trong lòng mình thì thầm xin Phật, xin sư phụ, xin các vị Hiền Thánh Tăng gia hộ cho bé là giống như á biế- an toàn vậy đó.
[15:18]Tại vì người ta nói là cái việc mà sinh thì rất là nguy hiểm. Và đến sáng ngày hôm sau thì em ấy có nhắn tin lại một câu rất là ngắn thôi, nói là, "Con thưa quý thầy cô là mẹ con con đã mẹ tròn con vuông." Và và rất nhiều rất nhiều những cái câu chuyện ở trong đời sống như vậy thì lại càng làm cho chúng con tin vào những cái điều mầu nhiệm ở trong Phật pháp. Và lúc nào chúng con cũng cảm nhận được rằng cái sự gia hộ của chư Phật, cái sự hỗ trợ của chư Thiên, chư Bồ Tát luôn luôn hiện hữu ở xung quanh chúng ta và sẽ hỗ trợ chúng ta trong những lúc mà à mình khó khăn nhất, mình vướng mắc nhất, mình đau khổ nhất, để rồi các ngài cho mình mượn
[16:07]phước, vượt qua những cơn khốn khó đó, sau đó thì mình lại trả phước, mình lại làm phước để bù lại cho trả lại cho các ngài.
[16:22]Dạ, kính thưa quý Phật tử, có lẽ là trong tất cả chúng ta, mình đang ngồi ở đây thì đều cảm nhận được một điều rằng khi quý Phật tử về với Thiền Tôn Phật Quang, về với chùa thì đều dễ dàng gác lại những cái âu lo, muộn phiền, những áp lực cơm áo gạo tiền, những mối quan hệ đau đầu ở bên ngoài, và quý Phật tử sẽ thả lỏng ở trong một không gian tâm linh tràn đầy tình thương yêu, tràn đầy niềm vui, tràn đầy hạnh phúc. Quý Phật tử có thể thưởng thức những món ăn ngon, chụp những cái hình đẹp, nói chuyện với nhau, chúc nhau những điều tốt đẹp nhất, và được thưởng thức những bài hát do các ca sĩ trình bày rất là hay.
[17:12]Nhưng mà vượt ngoài hơn tất cả mọi điều đó thì cái điều mà chúng ta cảm thấy hạnh phúc nhất khi trở về với mái chùa Thiền Tôn Phật Quang, đó là giây phút mà chúng ta mình cùng ngồi bên nhau, cùng nghe, cùng lắng nghe những cái lời pháp thoại đầu năm của sư phụ trụ trì. Và những bài pháp thoại đấy giống như những giống như là một dòng suối len lỏi vào trong tâm hồn của mỗi chúng ta để gột rửa đi những cái khiếm khuyết, những cái điều bất thiện còn tồn tại ở trong mảnh đất tâm hồn của mình, và đồng thời gieo trồng vào trong đó những cái mầm, những cái hạt giống của từ bi, của trí tuệ, của sự bao dung, của sự độ lượng, của sự hy sinh, phụng sự.
[18:05]Và những cái bài pháp thoại của sư phụ trụ trì đầu năm mới sẽ trở thành một hành trang quan trọng không thể thiếu trong bước đường tu tập của mỗi chúng ta trong năm Giáp Thìn tới. Thì để không để quý Phật tử phải chờ đợi lâu, ngay sau đây thì sẽ là lời chia sẻ của sư phụ. Thì cuối lời, Thành Khai xin thay mặt cho sư phụ trụ trì, xin thay mặt cho quý thầy cô ở trong bổn tự gửi đến cầu Phật gia hộ, cầu các vị chư Thiên, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng gia hộ cho tất cả các quý Phật tử cùng gia đình mình, thân quyến của mình
[18:53]được nhiều sức khỏe, được thật nhiều những thuận duyên trong năm mới, và tất cả những điều an lành, may mắn nhất thì sẽ thành hiện thực. Và một điều quan trọng hơn thế là trong năm mới, quý thầy cô mong là quý Phật tử sẽ có những cái bước tiến bộ trong việc tu hành, tâm linh giải thoát của mình. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[19:24]Chúng con xin thành kính tri ân những lời chúc Tết vô cùng ý nghĩa của sư cô Thích Nữ Thành Khai ạ. Vào giờ này, chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ quang lâm pháp toà. Xin kính mời toàn thể hội chúng khởi thân, chắp tay trang nghiêm để cung đón sư phụ ạ. Xin kính cung thỉnh toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[19:58]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[20:11]Nam mô Bổn... Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên Sư Phụ cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[20:38]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay là mùng 3 Tết. Là hết Tết chưa cà? Ngày cuối chưa cà? Chưa. Ăn thua mình. Khi mình có điều kiện cái mình ăn Tết được hơi lâu lâu một chút. Hồi nhỏ thì Sư Phụ nhớ nha.
[21:02]Sư Ông, ba Sư Phụ á, hồi nhỏ thì cũng lúc mà Sư Phụ còn nhỏ thì Sư Phụ nhớ Sư Ông cũng hay uống rượu.
[21:10]Rồi sau bỏ rượu, bỏ hết rồi đi tu cũng hay. Chớ thời lúc Sư Phụ còn bé thì ông cũng giống như ông thích rượu, bạn nhậu bạn đồ cũng nhiều lắm, quanh quanh rồi gặp nhau. Rồi nhiều khi thấy thấy Sư Phụ hay đọc kinh sách, hay đi chùa. Thì trong lúc ông có miếng rượu vô, ông hay mỉa mai. Ổng mới nói câu này: Cọp tu, sấu tu chớ thằn lằn, rắn mối không cần phải tu. Ý nói là cái người nào mà ác dữ á thì mới phải tu sửa bản thân, còn người nào hiền rồi như Sư Ông thì không cần phải tu. Cứ mỉa mai, mỗi lần thấy con cái mà đi chùa, đi đọc kinh rồi thì ông hay mỉa mai. Nhưng mà rồi sau này chính ổng lại cũng xuất
[21:55]gia, ổng tu, mà tu cũng tốt nữa chứ bộ. Ngồi thiền rồi cũng ngon lành. Có khi ở cái cốc ấy, anh hai Sư Phụ vào thăm phải ngồi chờ ổng suốt 3 tiếng vì ổng ngồi thiền. Ổng ngồi thiền, ngồi suốt 3 tiếng rồi ổng lúc ổng mới xả thiền ra rồi mới mới thăm mới nói chuyện được.
[22:14]Thì ở đây thế này, là ai
[22:20]cái cái cái Phật Pháp xuất hiện giữa cuộc đời làm cho ta có cái đạo lý để tu tập.
[22:29]Dĩ nhiên cũng nhiều đạo, nhưng mà thôi ta nói đạo Phật thôi. Đạo Phật xuất hiện giữa cuộc đời khiến cho ta có cái đạo lý, có đường đi, có cái lý tưởng và những điều nho nhỏ thôi con.
[22:53]Rồi những cái điều đạo lý cao đẹp trong đó mới thay đổi tâm hồn ta. Tuy nhiên, ta thấy ta tiếp xúc với nhiều người, ta mới phát hiện một điều là không phải ai cũng hiểu đạo, ai cũng mến đạo.
[23:16]Ví dụ như tính ra vậy, có những cái thời đại ngay như ở Việt Nam như thời Lý, thời Trần, các vị vua cũng gần như là đều là những thiền sư.
[23:32]Có mấy đứa bé nào nó khóc á, bế đi ra xa đừng để ở trong hội chúng ồn người ta.
[23:41]Các vị vua hầu như là những thiền sư. Các vị vua nhà Lý, nhà Trần các vị đó mộ đạo lắm. Cái phước các vị đó lớn trên cả hai phương diện:
[23:58]vừa là cái phước thế gian đủ để làm vua, mà cái phước tâm linh đủ để ngộ đạo. Chớ chớ thường thường là ít có ai mà được cả hai. Như có cái câu chuyện có một lần Đức Phật đi vào cái xứ Benares, ngài đang đi khất thực với các vị các vị tỳ kheo, nhìn thấy một cái có hai vợ chồng ăn xin ngồi ở lề đường ăn xin. Thì không ai để ý, nhưng Đức Phật dừng lại ở xa xa, Đức Phật mới chỉ các vị tỳ kheo, các người các tỳ kheo các ông có nhìn thấy hai vợ chồng ăn xin đó hay không? Mà người còn lành lặn lắm, không cứ phải ăn xin tại không còn không còn cái cơ hội gì để sống. Các vị tỳ kheo mới nhìn thấy: Dạ, chúng con có thấy, thưa Thế Tôn.
[24:49]Đức Phật mới nói: Hai người này khi mà bố mẹ chết đi để lại một tài sản để lại tài sản cực kỳ kinh khủng,
[24:59]rồi cứ tiêu xài phung phí cho đến cái ngày mà không còn một chút phước gì, và bây giờ không còn một cơ hội gì để sống, đi ăn xin luôn. Chớ nếu hai người này mà ngay từ đầu đó đi tu, phước đó đủ chứng A La Hán, tức là phước thế gian mà chuyển thành phước tâm linh. Mà bây giờ nếu không đi tu, ở đời đủ sức chứng A Na Hàm. Và nếu lập gia đình, có con rồi cũng đủ sức chứng Tu Đà Hoàn. Cái phước nó giảm dần vì mình khi mình hưởng thụ ở thế gian nhiều rồi thì cái phước tâm linh nó giảm dần, giảm dần. Nhưng mà ngày hôm nay không tu không tập đến nỗi không còn được làm con người bình thường, tới nghèo khổ tàn mạt phải đi ăn xin luôn.
[25:44]Đến mức độ như vậy. Rồi sau đó Đức Phật đi khất thực tiếp. Cái câu chuyện đó làm cho ta suy nghĩ, mỗi người chúng ta có một số phước nào ở trong quá khứ. Rồi mọi điều chúng ta sống, chúng ta thụ hưởng thực sự chính là từ cái cái cái cái cái cái số phước mà chúng ta đã tích lũy từ nhiều kiếp, chúng ta hưởng dần, hưởng dần đi. Mà nếu không có tạo cái phước mới bù vào thì cái phước cũ nó teo từ từ, nó nhỏ dần dần rồi nó hết luôn. Mà khi hết phước rồi thì nếu chưa chết, mình cũng là một con người thê thảm; còn nếu chết rồi thì cũng là một loại ma đói vất va vất vưởng. Như hôm qua Sư Phụ nói á, nói nhìn một con người
[26:32]ta có thể đánh giá trên nhiều phương diện: tài sản, nhan sắc, sức khỏe, trí tuệ, đủ thứ; nhưng thực sự rút lại chỉ là cái tội cái phước mà thôi, cái đằng sau lưng là tội và phước mà thôi. Nên khi cái người có trí tuệ hiểu đạo, chúng ta cứ cân đo cái tội phước mình thôi. Không cần phải gì, không cần phức tạp. Làm một việc gì xem đó là tội hay phước, vậy thôi. Suốt cả ngày chỉ là như vậy. Mỗi ý niệm mình, mỗi một lời nói mình chỉ là như vậy, đong đo cân đếm cái cái phước cái tội của mình là được rồi. Tu chỉ là như vậy, vì mọi điều đều từ cái đó mà ra. Thì
[27:15]khi chúng ta không biết đạo, chúng ta cứ xài, tiêu thụ hết cái nguồn phước.
[27:26]Rồi tới khi phước hết, chúng ta khổ. Rồi thậm chí là chẳng những là không phải là tiêu thụ hết phước nữa, mà dùng cái phước đó để tạo tội. À. Dùng cái quyền thế, cái ưu thế của mình để mắng người, để hại người, thành ra tạo tội. Thì bên cạnh cái ổ phước vẫn còn, xuất hiện một cái ổ tội. Và hai cái ổ phước, ổ tội nó nó bù trừ cho nhau. Cái tội lớn quá cái nó từ từ nó ép ép ép mất cái phước luôn, chỉ còn lại tội. Còn nếu phước còn lớn thì nó cấn trừ với cái tội thì mình còn lây lất sống được. Nên tính đi tính lại là chúng ta đang sống trên một cái balance, nghiêng qua nghiêng lại giữa tội và phước, không biết bên nào nhiều, vậy thôi.
[28:17]Và bây giờ, khi chúng ta gặp được Phật Pháp, chúng ta bắt đầu hiểu đạo, bắt đầu hiểu tội phước, bắt đầu hiểu bài tập tội phước. Nhưng cái hiểu của ta nó đến mức độ nào để bắt đầu tạo thành cái gọi là tình yêu đối với đạo? Bắt đầu cái tình cảm nó xuất hiện, nhớ như vậy. Khi cái trí tuệ, cái nhận thức nó đến một mức độ nào đó thì tình cảm bắt đầu xuất hiện, tình cảm yêu kính bắt đầu xuất hiện. Ví dụ như bây giờ vậy, đối với Đức Phật
[29:05]Ví dụ đối với Đức Phật vậy nè. Ta nói ta phải tôn kính Phật tuyệt đối. Cái chữ tôn kính đó là một loại tình cảm. Mà người nào đạt được cái lòng tôn kính Phật rồi thì xem như người đó có cái nền tảng về phước vững chắc để sống trong cuộc đời này. Chứ còn mà ta chưa đạt được lòng tôn kính Phật thì vẫn còn trôi giạt lang thang, giống như chưa có điểm dừng, chưa có bến đỗ. Đời tu mình còn vất vả, nên phải làm gì làm phải đạt được lòng tôn kính Phật là một loại tình cảm.
[29:48]Nhưng mà cái tình cảm nó nó chỉ xuất hiện sau nhận thức, sau nhận thức. Nghĩa là chúng ta phải đọc kinh Phật, phải thực hành đạo lý của Phật, tìm hiểu về cuộc đời của Đức Phật. Cho đến khi cái trí tuệ của ta nó sáng dần sáng dần, ta hiểu rất sâu rồi thì tình cảm mới mới xuất hiện. Bắt đầu ta mới tôn kính Phật. Đó là nguyên tắc, nguyên tắc của tâm lý là như vậy. Ta phải hiểu rất kỹ rồi, ta mới có cái tình yêu thương. Đối với đạo vậy, khi ta hiểu đạo rất nhiều rồi ta mới có cái tình yêu đối với đạo. Giống như ở ngoài đời vậy. Cái anh anh chàng đó hỏi cưới cô đó, cái cô đó mới từ chối nói: "Anh cho em thêm thời gian để tìm hiểu", phải không ạ?
[30:33]Tìm hiểu. Cái ông đó thì ổng rình rập cô đó nhiều ngày, ổng đi ổng hỏi han hàng xóm hết rồi, ổng biết cổ rồi. À mặt cổ thì đẹp, người thì đàng hoàng, nết na, duyên dáng, mọi cái quan hệ đồ rất là ổn thỏa, ổng thương. Tức là ổng biết rồi, thương. Nhớ, trí tuệ đi trước rồi mới thương. Đến khi ổng ngỏ lời thì cổ chưng hửng tại cổ chưa biết gì ổng hết. Cổ chưa có cái nhận thức thì làm sao thương? Cho nên cổ mới đi đúng quy trình trở lại. Đi cúng đúng quy trình trở lại là sao? "Anh cho em thời gian để tìm hiểu", nhận thức. Rồi sau đó cổ mới có thể nhận lời hay không, mới có yêu được hay không, thương được hay không?
[31:11]Cái quy trình của cuộc đời là như vậy. Ta hiểu những điều tốt đẹp rồi bắt đầu ta mới phát sinh cái tình cảm. Như vậy có trường hợp tiếng sét ái tình là sao? "Love at the first sight" thì sao? Mới gặp thương liền thì đó là trường hợp gì? Cái đó nợ nặng quá, ráng chịu thôi chứ làm sao giờ. Cái đó không phải là đi theo quy trình tâm lý, mà cái đó là bị nghiệp, nghiệp chi phối. Gặp mặt cái thương liền là tại kiếp trước rồi, tại kiếp trước nặng nợ với nhau thôi đành phải chịu. Chứ bình thường thì ta phải tình cảm là đi sau cái nhận thức. Và cũng vậy, cái tình cảm của ta đối với đạo thường là phải đi sau cái nhận thức về đạo.
[31:57]Ta phải hiểu rất nhiều đạo lý, thực hành rất nhiều, rồi chiêm nghiệm rất nhiều. Thấy kết quả rất rõ, bắt đầu tình yêu đạo mới mới bộc phát lên, mới từ từ cái cái tình yêu đạo mới mạnh lên dần dần được chứ không phải là dễ. Giống như nãy Sư cô Thanh Khai nói vậy, là ở trong chùa tu tập rồi lần lần gặp ra rất nhiều chuyện linh ứng. À những điều mà khó giải thích được, chỉ tin một điều rằng đây đúng là sự mầu nhiệm của Phật pháp, đây là sự vi diệu do ơn trên che chở vậy đó.
[32:37]Nên là mình đã yêu đạo, đã đi tu rồi, rồi bước vào trong đạo khi mình thực hành bắt đầu thấy nhân quả nó vận hành, thấy sự mầu nhiệm của Phật pháp hiển linh, nên cái niềm tin rồi niềm mến đạo càng lúc càng cao. Mà cao đến cái mức độ mà dần dần đi đến cái chỗ người ta gọi là tột cùng hay là tuyệt đối thì cái con người đó là nó bắt đầu gieo được cái nhân để chứng Tu-đà-hoàn. Nhớ như vậy. Chứ bình thường không phải là ai cũng có thể tu rồi chứng Tu-đà-hoàn. Ta cái niềm yêu đạo, niềm tôn kính Phật phải tột cùng, bắt đầu là gieo cái nhân để chứng Tu-đà-hoàn, chứ chưa chứng đâu nha, chưa chứng đâu. Đó.
[33:16]Rồi khi mà ta đạt được Tu-đà-hoàn thì lúc đó ta gọi là viên mãn lòng tôn kính Đức Phật. Tới đó mới là viên mãn lòng tôn kính Đức Phật, nó tự nhiên. Còn trước đó là ta cố gắng để tôn kính Phật, chứ cái tình cảm nó chưa xuất hiện. Mặc dù mình nhận thức đầy đủ hết rồi, nhưng mà chưa có cái nhận thức của một bậc Thánh Tu-đà-hoàn thì lòng tôn kính Phật tuyệt đối chưa xuất hiện. Còn khi ta lọt vào Tu-đà-hoàn rồi là cái sự nhận thức nó nó đầy đủ, nên cái lòng tôn kính Phật ta tột độ, ý là như vậy. Nên ở đây vậy, cái hiểu đạo của ta đó đến ở mức độ nào thì ta sẽ tu tập hiệu quả, tinh tấn, nhiệt thành theo mức độ đó.
[34:03]À ví dụ bây giờ nói Tết thì mọi người à đi chùa lễ Phật.
[34:09]Thì đi tới chùa thắp nhang cái lễ Phật chạy về thì người ta hiểu tâm đạo của người đó chỉ chừng ấy mà thôi. Là vì phong tục ông bà từ hồi bé, bà ngoại ông ngoại bà nội ông nội ba mẹ dắt nghĩa là tới mà giao thừa xong rồi cái xúm nhau đi chùa trong đêm rất là vui. Tức là ai cũng mặc đồ đẹp, lụa là lụa lượt, đi nhiều khi người xưa đi cầm đèn dầu đèn đồ đi đến chùa lễ Phật vào giao thừa. Nghĩa là trong cái giây phút đầu năm thiêng liêng nhất thì phải tới chùa cái đã, gửi cái tâm hồn mình vào chùa đầu năm cái đã rồi sau đó chuyện thế gian tính sau. Phải nói có một cái phong tục rất là hay. Là ta ta gửi gắm tâm hồn mình vào cái cái chỗ tâm linh
[34:51]thiêng liêng trước, rồi chuyện gì đó tính sau. Nên nó thành truyền thống nhiều đời của các gia đình Việt Nam, thành một truyền thống cực kỳ đẹp. Nhưng mà cũng có những người không quan tâm. Giao thừa coi xem pháo hoa chút xíu rồi nếu khỏe thì bày tiệc nhậu, ăn uống rồi ngủ, ngủ vùi đợi sáng mai mùng 1. Còn nếu mà không có sức khỏe thì thôi đi ngủ sớm để mai mùng 1 vui chơi tiếp, vì Tết là để vui. Mà vui thì tự bày ra các trò gì để ta gọi là vui, vui theo kiểu thế gian, thì ta hiểu không phải người nào cũng mến đạo. Không phải người nào cũng dành cái chỗ cái điều cái thời khắc linh thiêng nhất của mình cho đạo.
[35:30]Nhiều khi ta cũng hờ hững, cái lòng mến đạo ít quá hoặc hoàn toàn không có luôn. Còn có những người cái mức độ ta mến đạo ta cao hơn là ngoài cái việc ta đi chùa rồi đi về nhà, ta đi thăm viếng bạn bè, bà con gì đó đều đi tới đâu đem Phật pháp tới đó. Đều muốn cái chia sẻ, đều muốn lây lan cái lòng yêu đạo của ta cho những người khác. Vì ta biết một điều thế này: là nếu không có đạo pháp, không có đạo lý, không có niềm tin về nhân quả, về tội phước, con người ta sống bừa sống bãi, sống mà gây nghiệp rồi cứ làm khổ nhau. Mà chung quanh mình mà ai cũng sống ác hết thì mình cũng không yên luôn, cuộc sống mình cũng bất an luôn.
[36:19]Còn nếu chung quanh mình mọi người đều biết làm điều thiện, ai cũng biết tu tập, mình cũng hạnh phúc lây luôn, mình sống trong cái môi trường đó mình cũng rất là dễ chịu. Nghĩa là cái cái người mà khôn nhất là tìm cái nơi trú ẩn, tìm một cái khu dân cư tốt đẹp, chính là cái nơi mà chung quanh mình ai cũng biết tu, ai cũng biết đạo, đó là khôn ngoan nhất. Chứ không phải là nơi mà có vực sâu hào cao núi thẳm là tường vách kiên cố, không phải đâu, không phải cái đó là hạnh phúc đâu. Cái đó là sự cô độc, cái đó là sự sự sự sự ngăn cách chứ không phải là hạnh phúc. Hạnh phúc của mình là chính nơi cộng đồng chung quanh của mình.
[37:03]Mọi người ai cũng yêu thương nhau, ai cũng biết đạo, ai cũng biết tu, đó là cái bức tường thành bảo vệ lẫn nhau số một. Nên hiểu điều đó rồi, ta cứ gặp ai cũng gieo rắc đạo pháp vào lòng mọi người, mong rằng ai cũng biết tu. Rồi mỗi người chính là cái bức tường thành bảo vệ nhau, mình bảo vệ cho cộng đồng của mình, rồi những người hàng xóm cũng bảo vệ lại cho mình, cái cộng đồng đó là cộng đồng tốt đẹp. Nên cái việc mà gieo rắc cái tình yêu đạo pháp, cái nhận thức, cái hiểu biết về đạo pháp là một trách nhiệm quan trọng vì không phải lợi cho mọi người mà lợi cho mình nữa, lợi cho con cái mình nữa.
[37:40]Thấy con cái mình chứ mình đâu kiểm soát được hết. Ở nhà mình nói: "Nói con tôi ở nhà ngoan lắm." Ra ngoài bị đi ma túy ma đồ bị bắt mất tiêu. Tới chừng công an lại nhà bắt, ngồi khóc bù lu bù loa: "Trời, con tôi ở nhà nó ngoan lắm." Ở nhà nó đóng kịch. Lừa lấy tiền bố mẹ ra ngoài ăn chơi. Mình không đủ sức kiểm soát nó. Nhưng nếu ta có một cộng đồng tốt đẹp thì chính những người hàng xóm họ quan sát họ theo dõi giùm mình, họ không bỏ mặc con mình tại họ có trách nhiệm, có trách nhiệm với nhau. Họ có lòng với nhau, bảo vệ lẫn nhau, đó là một cộng đồng tốt đẹp. Còn một cộng đồng nhà giàu, tường cao cổng kín hết,
[38:15]ai sống riêng coi vậy chứ những đau khổ nó xuất hiện trong những cái ngôi nhà đó cả. Thấy nhà đó là lâu đài, thấy nhà đó nhiều tầng tường cao cổng kín nhưng bên trong nó các ổ đau khổ đang xuất hiện vì những xung đột, những bất mãn, những khổ đau, những cái chống trái, nhiều thứ xảy ra trong đó đó. Nhưng mà nếu không cần phải là những ngôi nhà cổng kín tường cao, nhưng ở đó là một cộng đồng đạo đức, ai cũng yêu thương nhau thì không cần hàng rào kỹ đâu, vậy chứ mà ta hạnh phúc. Ngay cả khi trong gia đình mà có xuất hiện xung đột, chính hàng xóm là người đã sang hóa giải giùm cho gia đình mình.
[38:53]Cái cái cái cái xung đột trong gia đình tự nó bị hóa giải, chính những cái cộng đồng yêu thương nhau như vậy. Nên việc mà đem cái đạo pháp đến cho mọi người thực sự là cái trách nhiệm đầu tiên của chúng ta, làm cho cuộc đời của chúng ta cũng an vui, hạnh phúc hơn và con mình sau này nó an toàn hơn. Nó lớn lên trong một cái môi trường chung quanh ai cũng ai cũng đạo đức như vậy, rất là an toàn con mình, cháu mình như vậy. Và để cho con cháu mình an toàn thực sự không phải là mình cố gắng mình cày để cho nó một số tiền. Mình cày để cho nó số tiền giống như hai vợ chồng mà đi ăn xin của Đức Phật vậy đó, để lại nó nó đánh bài,
[39:30]nó vui chơi, mấy năm sau tiêu sạch không còn đồng nào hết trơn. Mà mình thì làm rất là cực khổ. Mình thì cày từng đồng cực khổ để cho nó rồi nó phá trong vài ba bữa sạch nè. Còn cái khôn ngoan nhất là chính là cho nó lớn lên trong một môi trường mà ai cũng tốt đẹp, ai cũng tu hành cả. Đó là điều an toàn. Gia tài mình để lại cho nó đó, gia tài mình để lại cho nó là đạo đức của bản thân nó và đạo đức của cả một cộng đồng chung quanh nó thì nó an toàn vô cùng. Mình thương con mình là nghĩ tới cái điều đó là đem đạo đức cho cộng đồng trước. Hôm nay ta nói về cái đạo tâm vậy, nhưng mà đến mức độ nào thì cái đạo tâm của ta được gọi là ổn định, vững vàng?
[40:14]Đến mức độ nào? Vì nếu mà đạo tâm chúng ta không có ổn định vững vàng, bữa nay tu với mai bỏ à. Nay tu, mai bỏ. Khi mà cái cái đạo tâm của ta nó chắc rồi thì sống chết gì ta cũng cũng đi mãi. Bây giờ ta nói vài cái mức độ đạo tâm cho vui với nhau để ta xem tự đánh giá mình coi mình đang ngang mức độ nào. Mà thực sự mấy người ngồi đây mà mấy ngày Tết thì đạo tâm đều hơi cao cao cả. Đạo tâm mà thấp là không có ngồi đây ngày Tết đâu. Thế còn mà mà ngồi đây rồi là đạo tâm cũng hơi khá khá. Nhưng mà thôi ta cứ cứ cứ giả dụ và lập ra một cái một cái cái thang rồi xem mình đã lọt vào cái mức độ nào nha.
[40:55]Mức độ thứ nhất là ngồi nghe pháp mà ngủ. Không, I'm sorry, không có, cái đó bỏ đi.
[41:05]Nghĩ mức độ thứ nhất nè, ta quan niệm thế này: Là cọp tu, sấu tu chứ thằn lằn, rắn mối không tu. Biết con rắn mối không? Biết không? Đây ở đây ai biết con rắn mối? A, vậy cũng nhiều người ở rừng nhỉ. Rắn mối nó giống như con thằn lằn á, à nó to hơn. Vậy đó, kêu chữ rắn rắn chứ nó hiền khô à, nó không phải rắn. Ờ nói vậy chứ không phải. Nhưng mà cọp tu, sấu tu chứ thằn lằn, rắn mối không tu. Nghĩa là cái mức độ mà đạo tâm đầu tiên nghĩa là thế này, nghĩa là mình thấy: Tôi không hại ai là được rồi. Đó, đây là đạo tâm thứ nhất. Có ai có nghĩ như vậy không? Là tôi không hại ai là được rồi. Mấy người ác, mấy người đi chùa chứ còn tôi
[41:47]là tôi sống hiền lành, không hại ai hết. Rất nhiều người quan niệm như vậy nha và tự mãn như vậy. Nói tôi sống tôi không vi phạm pháp luật, tôi không hại ai, đó là được rồi. Thế tôi ở nhà là sống đàng hoàng được. Đó, đó là mức độ đạo tâm thứ nhất. Rất nhiều người nói như vậy để làm chi vậy? Để lười khỏi tu. Khỏi tu. Tại vì tu nó nhiều cái cấm đoán, phiền quá. Không được làm cái này, không được làm cái kia. Toàn mấy cái mình mê không mà cứ vô đạo cái cấm hết trơn à. Nên thử thôi mình không có vô đạo, không tu. Mà ai hỏi tới sao không đi chùa, không tu tập, không quy y Tam Bảo, không thọ giới này kia nọ.
[42:20]Nói không, tôi không hại ai, hiền lành không hại ai là được rồi. Đó là cái người vin vào cái mức độ thứ nhất để biện minh cho việc mình không cần phải tu tập cao hơn, không cần phải giữ giới cấm này kia nọ. Đó là người thứ nhất. Thì cái câu cái người mà nói rằng là: "Tôi không hại ai là đúng là tu rồi, cũng không cần phải tu gì phức tạp hơn." Câu này đúng hay sai? Đúng hay sai? Thấy sai sai ha, mà không biết sai chỗ nào. Đó cũng là một lý luận để họ cãi với mình mà. Mà mình nghe thì mình biết sai sai đó, mà không biết sai chỗ nào. Thấy có gì sai sai á. Giờ mấy đứa nhỏ hay nói: "Thấy có gì sai sai, mà không biết sai chỗ nào."
[43:05]Sai chỗ nào?
[43:13]Thật ra sai ở chỗ này. Là nói: "Tôi không hại ai." Không phải là không hại ai mà chưa hại thôi. Tới lúc sẽ hại, tới lúc mà sân si nổi lên, ác độc nổi lên, bỏng sẻn nổi lên, tham lam nổi lên sẽ hại người khác. Còn cái lúc đang ngồi bình tĩnh vui vẻ này cái tham, sân, si, độc ác, ích kỷ ngầm nó nằm trong tâm á nó chưa có bộc khởi nên không hại ai, cái tưởng mình ok rồi. Nhưng một đống ở trong tâm bao nhiêu điều ác độc, sai lầm, si mê trong tâm nó còn ở trong á. Và nó chưa được trừ diệt. Bởi vì sao? Bởi vì chưa tu. Mà cứ thấy cái tham, sân, si mình chưa khởi lên là nói mình ngon rồi. Cái nguy hiểm của cái mức độ đạo tâm thứ nhất, thấp nhất là cái chỗ nói:
[44:00]"Tôi không hại ai là ok rồi." Thật ra chưa đâu. Chưa hại chứ không phải không hại. Nói: "Tôi không làm gì sai lầm." Chưa làm sai chứ không phải là không làm sai. Hai cái đó khác nhau. Cái không làm sai là người đã đi qua cái quá trình tu tập rất là kiên trì, vất vả, gian nan mới đạt đến cái chỗ không làm gì sai lầm nữa. Mà phải nói là đến chỗ Tu-đà-hoàn. Vậy mà Tu-đà-hoàn nhiều khi bị hiểu lầm mà còn làm sai. Chớ đừng có nói là là đùa. Chứ còn cái người chưa chứng Tu-đà-hoàn, nhúc nhích là làm sai lầm liền. Nên khi người ta nói: "Tôi không làm gì sai, không có gì phải đi chùa, đi tu." Chưa thôi chứ chưa thôi chứ không phải là không.
[44:40]Cho nên ở cái mức độ cái cái câu thứ nhất mà người ta nói: "Tôi không hại ai, tôi không làm gì sai, như vậy là được rồi" là một cái sự tự mãn, kiêu mạn và ngu si. Ngu vì không thấy được những cái ác, cái sai tiềm ẩn còn trong lòng mình chưa hề được hóa giải gì cả. Và nó chờ ngày nó bộc khởi, chết à. Chết à. Nhiều khi ta thấy báo đăng những chuyện đau lòng, ông già ổng bảy mươi tuổi rồi ổng còn làm bậy. Nhưng mà trước bảy mươi tuổi, trước cái ngày làm bậy ai hỏi ổng, ổng nói: "Tôi không làm gì sai." Nhưng tới năm bảy mươi ổng làm sai. Nguy hiểm vô cùng chứ không đùa đâu. Những điều đó vậy. Bây giờ,
[45:20]bước thứ hai khá hơn là biết tin nhân quả. À. Cứ đến chùa nghe các thầy cô nói chuyện, gặp các bạn đạo nói chuyện trao đổi, nhiều người kể những câu chuyện về nhân quả tiền kiếp. Về tiền kiếp thì mình cũng không tin lắm tại không biết, không thấy. Hoặc là nói hứa hẹn kiếp sau mình cũng không tin lắm. Nhưng mà có nhiều người có nhiều người kể những câu chuyện nhân quả hiện đời, nhân quả hiện đời. Nói trời cái nhà đó, cái ông đó ổng chuyên môn ổng làm thịt chó ổng bán. Tới chừng ổng chết ổng sủa ổng một tháng ổng ở trong nhà ổng sủa như chó rồi mới chết, chết thê thảm, chết đau đớn. Chết xong rồi thì đi đâu thì mình không biết nữa.
[46:03]Nhưng mà cái cái hiện tướng của ổng ra là giống như một con chó đang bị thương trước khi chết. Cái câu chuyện người ta ai cũng thấy, ai cũng chứng kiến làm cho chúng ta đâm ra sợ. Chúng ta đâm ra sợ. Rồi cái nghe cái chuyện nói: "Nay sao rồi?" "Ờ, ổng bị bắt mất tiêu rồi. Mà trước đây ổng vênh vang dữ lắm. Có quyền lực, có tiền bạc, nói năng vung vít không sợ ai, coi trời bằng vung. Gặp ai mình cũng nói những lời khinh bỉ, coi thường người ta. Ngọn nhiều người rất bực, nhưng mà lúc đó cái phước ổng còn lớn quá. Quyền lực nhiều, tiền bạc nhiều quá rồi không ai dám nói cái gì. Mà theo nhiều người còn theo nịnh nữa,
[46:41]nhiều người còn theo nịnh nữa cho nên không ai làm gì được." Cho đến cái ngày bị bắt mất tiêu vì có những sai phạm gì đó. À thì lúc đó mình mới thấy đúng là quả báo hiện đời. Là một đời làm bậy, làm ác rồi sẽ phải lúc trả quả báo, chưa đợi kiếp sau. Nhiều cái câu chuyện như vậy đâm ra chúng ta tin rằng thực sự có cái công bằng gì ở trời đất đây. Mà cái công bằng đó khi ta nghe các thầy cô nói chuyện giải thích, khi ta nghe các bạn, huynh đệ, bạn đạo nói chuyện đó là luật nhân quả, The Law of Karma. Invisible, vô hình nhưng mà chi phối hết, thao túng hết tất cả, sắp xếp tác động hết tất cả. Đó là điều công bằng.
[47:22]À có thể bây giờ nhiều khi ta làm sai một chút vẫn không thấy chuyện gì xảy ra, bởi vì quả báo chưa tới, phước cũ thì còn. Nhưng đến ngày nào đó mà quả báo nó tới rồi thì ta phải trả từng từng điều một, không có điều nào mà bị khỏa lấp được cả. Nên bắt đầu ta tin nhân quả là cái đạo tâm á đã bắt đầu đạo tâm tiến bộ lên một bước rất là lớn. Nhớ như vậy. Từ việc một người cứ tự mãn mình không làm gì sai là được rồi, giờ thấy bắt đầu Khiêm tốn hơn, tin vào có cái luật nhân quả và cẩn thận với mọi cái lời nói, mọi việc làm, mọi ý nghĩ của mình. Thì người này là một bước tiến rất là lớn, bước lên một cái thang rất lớn trên cái thang
[48:05]đạo tâm đó, rất là lớn chứ không phải là dễ. Nên cái việc mà chính ta tin hiểu nhân quả rồi ta thuyết phục người khác tin nhân quả, công đức cực kỳ lớn luôn á. Phước lớn lắm chứ không phải đùa đâu. Vì ta cứu cả cái tâm hồn người đó không phải kiếp này mà cứu người đó nhiều kiếp về sau luôn, một khi người ta đã tin được nhân quả. Nên có một lần có một người hỏi Đức Phật á là có người nào không phải đạo Phật, tức là ngoại đạo, mà được sinh lên cõi trời hay không? Đức Phật nói: "Trong suốt 91 kiếp qua một kiếp là một lần tận thế á ta không thấy một ngoại đạo nào được sinh lên cõi trời, trừ một người hay nói về nhân quả nghiệp báo." Là cái phước người đó lớn.
[48:45]Là ngoại đạo đáng lẽ không được sinh cõi trời, nhưng vì nói về nhân quả nghiệp báo nên họ sinh lên cõi trời, phước rất là lớn. Thì chúng ta cũng vậy, nâng một cái người mà tự mãn, tự cho mình không làm gì sai được rồi, ta thuyết phục họ để họ bước lên bậc thang thứ hai là tin nhân quả là phước ta rất là lớn, không phải là dễ đâu. Phải khéo léo, miệng mồm ta cũng phải dẻo dai lắm á, rồi ta đời sống ta cũng phải mẫu mực lắm á. Và có gì ăn phải đem chia cho ăn hết đó, cái gì ngon lành phải chia, có cái áo đẹp cũng đem cho, món ăn ngon cũng đem qua, rồi có con cá ngon cũng đem qua, món cà ri ngon đem qua, lâu ngày họ mới mềm lòng
[49:24]mà bắt đầu mới nói về nhân quả họ nghe, không phải dễ đâu. Không phải khơi khơi mình tới ai mình nắm áo kéo lại: "Nè tôi nói anh phải tin nhân quả nha." là người ta nói mình khùng á. Chứ nắm áo kéo lại: "A đây có cái bánh này ngon nè, nè có món này, có nước này ngon mời anh." thì người ta ok liền. Và phải 10 lần tới 20 lần tới 50 lần mời người ta ăn uống tốn không biết bao nhiêu tiền rồi đó, thì mới nói người ta nghe, người ta mới chịu ngồi lắng nghe về nhân quả. Nên cái phí gọi là đạo phí đó, cái phí mà để truyền đạo nó tốn lắm, tốn còn hơn tình phí. Ta nghe tình phí chưa? Biết chưa ạ? Tình phí là khi yêu ai ta phải tốn dữ lắm,
[50:03]tốn dữ lắm cho nên mới có cái trường hợp là chia tay đòi quà đó là vậy đó. Khi chia tay rồi mới liệt kê hết, hồi trước tôi cho tôi cô bao nhiêu đây nè, đó quá chừng ngày đó là lễ này lễ tình nhân, đầu năm, cuối năm, sinh nhật đó quá chừng bây giờ cô bỏ tôi yêu cầu trả lại. Nên mình có cái gọi là chia tay đòi quà, vì sao? Tình phí tốn quá. Thì thôi mình không có tình phí nữa mà là đạo phí. Đi truyền đạo tốn khủng khiếp lắm chứ không phải là dễ đâu, không phải là dễ đâu. Vậy chùa mình có tốn đạo phí không? Chùa mình tốn khủng khiếp lắm. Chùa mình tất cả đều miễn phí, các thầy cô là phải làm gì cũng miễn phí.
[50:39]Ví dụ bây giờ giả sử người ta gia đạo người ta có cái việc, có tang, có chế, quý thầy, quý cô phải đi tới tụng kinh và tuyệt đối không được lấy tiền. Đó gọi là đạo phí đó. Và phải nhiều lần như vậy người ta mới mềm lòng, người ta bắt đầu mới tin vào đạo đức của các thầy cô mà người ta tới chùa để học đạo. Cái cái đạo phí khủng khiếp lắm chứ không phải dễ đâu. Cái gì cũng miễn phí, cứ phục phục vụ và cứ phụng sự, không tính công, không chấp nê gì hết. Bao nhiêu Phật tử về đây cũng vậy, về đây trong những ngày đông người vậy là đạo tràng chúng thanh niên mà cứ phục vụ lẫn nhau, mấy cái đó gọi là những cái đạo phí đó, tốn công tốn đồ dữ lắm.
[51:17]Nhưng mà như vậy rồi ta mới truyền đạo được chứ không phải là dễ, ha. Rồi cái bước thứ ba là gì? Bước thứ ba bắt đầu là tin được thần thánh. À. Ví dụ như ở những đạo khác thì người ta tin có ông Trời của họ, có các thiên thần của họ. Trong đạo Phật thì ta tin có cõi trời là đành rồi, ta ta tin có các vị Bồ Tát và tối cao ta tin có Phật. À. Phật thì nhân vật lịch sử rồi, nhưng mà ta tin Phật, cái nhân vật lịch sử là Thích Ca Mâu Ni đó, đạt được sự giác ngộ phi thường. À, cái chỗ này mới là một bước tiến rất là lớn. Ví dụ như bây giờ ta nói ta tin cái người ở mấy cõi nào mơ hồ, mông lung á do cái chuyện kể trong các tôn
[52:02]giáo kể lại thì thôi mình mềm lòng là mình tin. Nhưng mà ở đây Đức Phật là một con người thực tế. Nhưng mà ta tin rằng Ngài đạt được sự giác ngộ tuyệt đối. Thì cái nhận thức đó là một sự tiến bộ vượt bực không phải là dễ. Không phải là dễ chút nào. Cũng giống như bên đạo Kitô mà họ tin Chúa Giêsu vậy. Chúa Giêsu cũng là một con người mà đi giảng đạo có 3 năm. Nhưng mà người ta tin Chúa Giêsu đạt được cái thánh tính tột cùng. Và mãi mãi bao nhiêu thế kỷ niềm tin đó vẫn không lay chuyển, đó là như vậy đó. Mà nếu ta tin đúng được đó là một bước tiến rất lớn trong cái đạo tâm của mình, ở mức độ thứ ba đó, không phải dễ.
[52:43]Bởi vì nói là tin thần thánh rồi là tin những điều siêu nhiên, những điều mà khoa học chưa hề biết, những điều vượt ngoài trí tuệ của con người. Sao vừa gọi là vượt ngoài trí tuệ của con người? Tại trí tuệ của con người ta chỉ hiểu một số kiến thức về khoa học, ta hiểu một số kiến thức về toán học, hết rồi. Còn khái niệm về thần thánh là những con người mà đạt cái năng lực, đạt trí tuệ, đạt sự đức hạnh, được đạo đức vô hạn, những cái đó ta chưa có cái sách giáo khoa. À, nhưng mà ta phải hiểu, phải tin. Đây là một điều rất là đặc biệt, rất là một đạo tâm đã thêm thêm một bước nữa ta mới đạt được cái điều này, ta hiểu về thần, về thánh một cách đúng mức.
[53:27]Mà khi ta hiểu về thần thánh như vậy, ta tin được thần thánh như vậy thì chuyện gì xảy ra?
[53:37]Ví dụ như ở bước thứ hai á, ta tin được luật nhân quả thì chuyện gì xảy ra? Bắt đầu ta tự kiểm soát hành vi, lời nói của mình. Cái tốt là như vậy đó, bắt đầu mình không làm điều gì sai, thích làm điều phước, thích giúp người. Đó là cái kết quả của cái đạo tâm bước thứ hai. Còn cái đạo tâm của bước thứ ba, tin được thần thánh thì chuyện gì xảy ra? Ta xuất hiện cái sự tương tác giữa ta với thần thánh, xuất hiện sự kết nối giữa ta với thần thánh. À. Nhưng vì ta không thấy nhưng mà bởi trí tuệ, bởi đạo đức, bởi nhận thức ta tin tưởng, ta lễ bái, ta cầu nguyện thì xuất hiện sự kết nối giữa ta với thần thánh.
[54:22]Và đời sống của ta bỗng nhiên thăng hoa lên một bước, thanh cao hơn một bước, mầu nhiệm hơn một bước, và tốt đẹp hơn một bước khi ta tin được thần thánh như vậy. Giống như hồi nãy ta nghe nhiều cái câu chuyện, ví dụ có cái câu chuyện hôm qua có cái bạn Chúng thanh niên ở Thái Bình kể vậy đó, trước Tết mấy ngày một huynh đệ bị xe tông, bị xe tông khá nặng, xuất huyết não và gãy chân, vỡ xương chân. Thì cái xương chân thì bỏ lại để yên đó không đụng, vì xuất huyết não là bây giờ chỉ cần thêm chút xíu nữa chết liền. Là bệnh viện và bác sĩ báo cho gia đình biết là không còn hi vọng. Nằm đó thôi chứ cũng không dám xử lý gì, mổ ra thì năm ăn năm thua mà mổ ra
[55:12]là hết 90% là chết, đụng dao vô não là giống như giết luôn người ta rồi. Cho nên sau khi nhìn cái phim chụp rồi bác sĩ cũng không dám kết luận và chỉ nói gia đình: "Thôi, không hi vọng. 90% tới 95% là chết." Thì gia thì ta đành phải xử lý theo kiểu đạo là nói gia đình làm phước, phóng sinh, cầu nguyện, niệm Bồ Tát Quan Âm và đặc biệt xin được cái nước giếng ở chùa Bửu Phong ở Biên Hòa, nước mà nơi có Bồ Tát Quan Âm đã giáng cái thần lực xuống. À. Thì nằm mấy ngày bác sĩ chụp phim lại nói: "Cái xuất huyết não dừng lại, không lây lan nữa. Nên không cần mổ, đợi cho nó tan. Nếu nó tan thì coi như hết." Nằm thêm 7 ngày nữa,
[55:57]chụp hình lại, máu tan mất luôn, não trở về bình thường. Rồi cái xương mà bị gãy chụp lại, nó gắn lại nó lành luôn, khỏi mổ sắp luôn, đi về ăn Tết luôn mới mấy ngày đây. Điều không giải thích được. Bởi vì sao? Bởi vì ta có kết nối được với thần thánh, ta đạt được cái sự mầu nhiệm của Ơn Trên. Cuộc đời ta thanh cao hơn, thăng hoa hơn, mầu nhiệm hơn, tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn, an vui hơn. Nên cái sự mà kết nối được với thần thánh là một điều mầu nhiệm. Nhưng mà ta phải hiểu, ta phải tin được thần thánh rồi những điều như vậy mới xuất hiện được, không phải là dễ. Giống như hồi sáng nghe kể một câu chuyện một
[56:39]số huynh đệ về chùa thì đi bao một chiếc xe. Thì ông tài xế ổng nói ổng theo quốc lộ ổng chạy chứ không có chạy từ quốc lộ mà đi lên chùa. Ngoài tuyến đường của quy định của ổng ổng không chở. Mà từ ngoài đường mà đi lên chùa mình cũng không phải là không phải là gần. Mà đi thuê xe chở thuê xe xe ôm chạy tới chạy lui chạy tới chạy lui thì rất là xa mà lại tốn thêm rất nhiều tiền. Tiền xe ôm nhiều khi nó còn nhiều hơn tiền xe đò á. Nên đang rất là lo mà mọi người cãi, cãi gì cãi, ông tài xế ổng lì ổng nói không chịu, nguyên tắc ổng không chịu. Thế là mọi người dặn nhau thôi không cãi nữa, nằm đó niệm Phật, cứ niệm Quan Âm xin.
[57:13]Rồi thiếp ngủ, ngủ mở mắt ra tới cổng chùa. Ổng nói: "Tới chùa rồi nè." Ổng tự ổng chạy lên tới chùa luôn. Không biết ai cãi, thế thì mình cãi là thua ổng rồi đó tại ổng ổng ổng bướng, ổng ngang, ổng lì, mấy ông tài xế nhiều khi cũng ngang. Ở đây có ai tài xế xin lỗi, I am sorry. Đó nhưng mà không ngờ là không biết ai đã làm ổng mềm lòng và ổng đã đổi ý chở lên tới cổng chùa luôn, mở mắt ra tới cổng chùa. Nên vậy á khi ta kết nối được với thần thánh, nhiều chuyện mầu nhiệm xảy ra trong cuộc đời của mình rất là bất ngờ. Đó là bước thứ thứ mấy? Thứ ba. Bây giờ bước thứ tư. Bước thứ tư là đạo tâm ta tăng hơn nữa là gì?
[57:51]Là bắt đầu ta biết thương yêu mọi người, thương người, thương vật. À. Ví dụ trước đây con chó lại gần ta là lấy cây đuổi, sư đó. Nhưng mà ta đến mức độ thứ tư này rồi, con chó lại nhìn ta, ta thấy thương nó, không lấy cây đuổi nữa là bắt đầu là biết. Nhìn nó, cái tình thương yêu xuất hiện. Nhìn mọi người, tình thương yêu xuất hiện. Chứ còn ví dụ trước đây, mọi người đông đông, "Trời, đi làm chi đông quá! Ngồi chen chân ngồi." Nghĩa là cái sự cái đông của người khác, cái sự hiện diện của người khác lại là sự bất tiện của mình. Mình bị choán chỗ, đường đi mình không thông thoáng, nội vô nhà vệ sinh phải chờ, ăn cơm phải xếp hàng,
[58:31]rồi món mình ngon mình thích ăn nó lại đi gắp trước mình, vân vân. Nghĩa là cái sự hiện diện của người khác là một sự bất tiện của mình, cho nên ta xung đột. Nhiều khi trong gia đình với nhau vậy, là là năm, bảy người vậy chớ nhà cửa chật chội lắm, ra vô hích ngáy, hích huých thấy mệt lắm. Rồi thậm chí bố mẹ chết cái rồi đánh nhau, giết nhau vì vì gia tài. Cái thế giới này nó vậy. Nhưng khi ta biết đạo, ta đạt được tới cái mức độ thứ tư rồi, cái tình yêu thương tự nhiên xuất hiện. Ta nhìn mọi người, ta yêu thương. Nhìn con vật, ta yêu thương, thương được cả cây cỏ nữa. Cái tình thương tự nó cứ lan ra, tự tự nó tỏa ra,
[59:11]ta không cần phải gượng ép, nhưng tình thương nó tự nó tỏa ra. Đó là mức độ thứ tư. Là ta coi lại mình coi coi mình thấy mình rất dễ yêu thương mọi người được hay chưa, là biết mình đạt được cái mức độ mức độ thứ tư, như vậy. Còn nếu mình chưa thấy nhìn người khác mà còn khó chịu là chưa đạt được cái mức độ cái đạo tâm thứ tư. Chừng nào ta dễ dàng yêu thương mọi người, nhìn ai cũng thấy thương, nhìn ai cũng muốn người đó tu hành, nhìn ai cũng muốn người đó được hạnh phúc an vui, thì ta biết rằng ta đã đạt được cái mức độ đạo tâm thứ tư. Mà nhất là mấy cái cơ hội đông người như thế này, ta đông người chung quanh mình,
[59:45]cái tình yêu thương mình nó cứ khởi lên phơi phới phơi phới à. Nhìn chung quanh mình thấy đông, tự nhiên tình yêu thương nó cứ tuôn trào, tràn ngập, tràn ngập. Lúc không có ai thì cái tình yêu thương nó ít, chỉ vài ba người thì mình chỉ thương vài ba người, mà càng đông người thì tình yêu thương nó càng khởi phát, nó cứ tuôn trào ào ào ào ào, tràn ngập hết cả cái không gian này, ai mình cũng thương. Mà nếu cả một cái không gian mấy ngàn người này ai cũng thương nhau hết, thì ở đây gọi là cái gì? Gọi là heaven, thiên đường, paradise, thiên đường. Nơi thiên đường là gì? Nơi mà ai cũng thương nhau, vậy thôi, đơn giản vô cùng.
[1:00:23]Đó, mà điều đó là ở tới mức độ thứ tư mới đạt được chứ không phải là dễ. Khi nghĩa là nhìn ai ta cũng thấy thương. Mà khi ta nhìn ai ta cũng thấy thương rồi, nhìn thấy vật thấy thương rồi, thì nó nó bắt đầu nó xuất hiện tới cái đạo tâm thứ thứ năm.
[1:00:44]Thứ năm là gì? Vượt qua khỏi cái lười, vượt qua khỏi cái bủn xỉn, hà tiện để bắt đầu giúp đỡ nhau. À! Nhiều khi ví dụ mình mình mình mình vừa lấy được một phần cơm mình ăn,
[1:01:04]thì có một người khác họ lại mình thấy họ rụt rè rụt rè, có vẻ như họ cũng muốn đến ăn cơm, mà có vẻ như họ mới tới chùa lần đầu họ không quen á. Mình nhìn mặt là biết rồi, biết cái người mới tới chùa. Mà họ ngai ngại, thì mình cầm phần cơm mình đã lấy rồi, mình đến mình mời họ luôn, rồi mình vô mình sẽ lấy phần khác. Thì cái mà mình nhìn thấy người ta ngại ngùng, dè dặt, rụt rè, mình đem cái phần mình mình đã lựa nãy giờ toàn lựa món ngon không, phải không? Bây giờ mình đem cho người ta, chút xíu đó thôi nó là xuất hiện của cái à một, hai, ba, bốn, năm, phải không? Là là cái mức độ thứ năm bắt đầu chịu khó để giúp người khác.
[1:01:39]Cái chịu khó, nên cái việc mà ta có tâm thương người rồi giúp người, cái chữ giúp người hai chữ nghe đơn giản, cực lắm, cực lắm. Không có dễ tí nào. Nên cái người lười lười không bao giờ đạt được cái thứ năm này. Cái người mà đạt được cái được cái mức độ đạo tâm thứ năm này là người siêng năng, rộng rãi, bố thí, giúp đỡ và phải cực. Nên ta nhìn một người mà đạt được cái mức độ thứ năm ta dòm gương mặt ta thấy họ siêng lắm, không có cái lười lười, không có cái bỏ mặc, không có cái sao cũng nó nó nó nó giống như là là phớt đời, không có cái thái độ đó, mà ta thấy họ có cái trách nhiệm, có cái chăm chú, nhìn vô ta thấy liền.
[1:02:24]Mà mấy cái người đó rầu lắm, chết rồi hay lên cõi trời chứ khó ở đây lắm. Cái siêng là bắt đầu tạo phước rồi. Khi mà bắt đầu siêng năng, chịu cực làm này làm kia là cái nhân của cõi trời nó đang hiện ra dần dần, hiện ra dần dần. Nên ta lên cái cõi trời ta gặp toàn người siêng không à, chứ không có người lười. Cái người lười ở dưới này hết trơn rồi. Ở dưới này là dưới nào? Dưới địa ngục á! Tại ngồi mình cứ xài mà hưởng hết phước mà không chịu làm gì thì tuột tuột từ từ, tuột từ từ xuống dưới đáy luôn, dưới địa ngục mà ở. Chứ đâu có chỗ nào người ta chịu chứa mình, cái đồ lười nhác thây chứ mà chứa cái gì.
[1:03:01]Nên có nhiều cái chuyện người ta kỳ, như có thằng con bên Mỹ nó về nó ở với bố mẹ nó, ở đâu được mấy năm ông bố mẹ kiện ra tòa, yêu cầu tòa đuổi nó ra khỏi nhà giùm tôi. Mình nghe chuyện thấy kỳ, sao bố mẹ thương con mà ai đi đuổi con ra khỏi nhà, nó về ở với mình mừng chứ. Mình cũng không hiểu được cái văn hóa, lối sống hay luật pháp của họ. Nhưng bây giờ mình hiểu theo nhân quả, là nó thất nghiệp ở đâu không biết, rồi nó về nó ở với bố mẹ, và nó nghĩ bố mẹ nó đẻ nó ra thì phải chịu khó nuôi nó. Thì đúng là đẻ ra thì phải nuôi đó, nhưng mà nuôi đến cái lúc mà nó hoàn toàn không còn chút phước nào nữa, thì cái tình thương yêu bắt đầu biến thành căm ghét.
[1:03:49]Nên cứ nhìn cái mức độ người khác yêu thương hay căm ghét mình mà ta biết phước mình còn nhiều hay ít. Họ nhìn mình họ lơ lơ họ không để ý, không thương không ghét thì mình không tội, không nợ mà cũng không phước. Còn họ nhìn mặt mình cái họ trừng trừng họ bắt đầu là họ lo sợ không biết tới đây mình có ăn cắp cái gì hay không, bắt đầu họ ghét, chưa làm gì hết trơn họ đã ghét rồi, là biết phước mình rất là ít, rất là thiếu, rất là âm. Còn họ nhìn mặt mình cái họ niềm nở, họ lại bắt tay, bắt mặt, bắt họ mời ăn gì không, ngồi đây chơi nha, là biết phước mình còn nhiều, nó như vậy. Nên lát mình cứ ra mình đứng mình sàng qua sàng lại để
[1:04:28]coi người ta nhìn mình như thế nào để mình thử đó. Muốn biết phước mình nhiều hay không á, lát mình đi qua đi lại trước mặt mọi người coi có ai dòm mình hay không. Nếu không ai dòm mình hết thôi chịu khó vô lạy Phật tiếp nha, phước ít. Còn đi qua đi lại mà người ta nhìn mình người ta bắt đầu trừng trừng, người ta nghi ngờ mình rồi sợ mình là biết phước mình đã rất là âm, không ai thương mình hết trơn á. Còn mình đi qua đi lại người ta lại người ta bắt tay: "A, sao anh khỏe không? Vô đây chơi.", là biết phước mình hơi có một chút, vậy đó. Nhiều khi sư phụ cũng ít phước lắm.
[1:05:01]Có một lần thì có một lần có buổi lễ nào đó cũng mấy chục năm trước, sư phụ chống gậy đi ra coi mọi người, có cái thằng nào đâu không biết nó đi ngang qua mặt sư phụ, nó dòm sư phụ, rồi nó dòm đi chỗ khác luôn. Mà nó ủa nó về đây nó dự lễ thì nó không phải đệ tử mình, nó đệ tử ai cà? Mà sao nó không biết mình, nó dòm mình, nó dòm lạnh lùng nó đi qua luôn. Là biết mình hết phước rồi đó. Mình hết phước hay là nó là thằng ăn cắp trà trộn vô đây để nó móc túi, nên nó không cần biết đạo, không biết ông thầy trụ trì? Cho nên thực ra đó, muốn biết ai là người là dân móc túi trong mấy buổi lễ, chỉ cần đưa sư phụ ra thôi.
[1:05:35]Chứ đúng ra là sư phụ đi một vòng là biết ai là người ăn cắp liền à. Tại vì nếu là Phật tử họ nhìn sư phụ đôi mắt thế nào cũng có một chút tình cảm, còn họ nhìn sư phụ mà nhìn lạnh lùng, không biết ông nào đi ra đây thì biết thằng đó ăn cắp nó trà trộn đây nó móc túi người ta chứ không gì hết trơn. Ở đây mình trở lại cái việc, trở lại vấn đề là cái mức độ thứ năm là mức độ mà ta bắt đầu ra công để giúp người, giúp đỡ mọi người. Là khởi động của cái thiện nghiệp một cách cụ thể, chứ không còn chỉ nằm trong ý niệm nữa, không còn trong ý niệm là: "Tôi thương người, thương vật, tôi tốt với mọi người.", không có nữa, bắt đầu hành động cụ thể.
[1:06:15]Và khi bước vào hành động cụ thể rồi thì hao tốn, hao tốn thời gian, hao tốn sức lực, hao tốn tâm trí và hao tốn tiền bạc. Và đã hao tốn rồi nó có cái giá của nó trở lại. Cái giá của nó là
[1:06:29]một thành một ngàn, một vạn, giống như ta gieo một hạt xoài, rồi ta cứ lên cây ta cứ tưới, bón phân gì đó, đến khi mà nó lớn rồi nó ra quả hết năm này tới năm kia hưởng hoài, có khi hưởng năm, sáu chục năm cái cái trái, cái quả của nó. Mà trong khi mình chỉ trồng có một lần rồi chăm sóc được năm năm nữa thôi, vậy mà hưởng thêm được năm chục năm sau, cả trăm năm sau, cây xoài vẫn còn sống vẫn cho ra quả. Cái nhân quả nó là như vậy. Nên khi ta tốn công, tốn sức, tốn thời gian, tốn tiền bạc để thương người, để giúp người, tới chừng mà nó quả báo trở lại hưởng mệt lắm, hưởng cực lắm chứ không phải dễ đâu.
[1:07:08]Nhiều khi mình muốn trốn trốn người ta để mình kiếm chỗ nào mình ngồi cho nó vắng vẻ, cho thanh tịnh, tự nhiên có người bắt gặp được mình cái lại ôm mình: "Trời ơi, nhớ quá! Đi vô đây ăn này, ăn kia.", mình cũng cũng bị bất an luôn á, phiền vô cùng vì muốn ngồi yên cũng không được, tại vì người ta gặp mình người ta thương quá. Vì sao? Vì cái trái xoài mà khi nó thành cây rồi thành quả rồi nó nhiều quả quá đi, mình trốn không được. Nên khi mà phước nó tới rồi, cực lắm chứ không phải là không, cực lắm, tại ai cũng thương á, cực lắm. Cái người mà không ai thương, nó có cái đau khổ của một kiểu khác,
[1:07:39]và cái người mà ai cũng thương, nó cũng có cái đau khổ của một kiểu khác. Có không?
[1:07:49]Ai cũng thương mình, nó có cái khổ kiểu khác là sao, không vừa lòng ai được hết trơn á. Ừ, đón người này không tiếp người kia, tiếp người kia không đãi người nọ rồi người ta trách. Nên lúc nào mình cũng chan hòa, cũng muốn chan hòa nhưng mà thực sự không đủ sức làm hết. Đó, cái bi, cái thứ sáu là gì? Cái thứ sáu là bắt đầu đi vào sâu nội tâm của mình để gạn lọc hết những cái tâm bất thiện, tâm xấu còn tiềm ẩn trong đó. Những cái tâm xấu còn tiềm ẩn trong đó là gì? Nóng giận nà, tham lam nà, ích kỷ nà, tự cao nà, khoe khoang, đố kỵ nà, hơn thua nà, đua đòi, đó những cái tâm đó nó ngầm ngầm ở trong đó.
[1:08:29]Và bắt, nghĩa là cái nãy giờ ta nói những cái đạo tâm là thường cái tiếp ứng bên ngoài. Bây giờ ở mức mức độ đạo tâm ở chiều sâu rồi, ở mức độ thứ sáu rồi ta đi sâu vào nội tâm của mình để lục tung trong đó ra hết những lỗi lầm mà rửa cho sạch cái tâm của mình. Vì sao vậy? Bởi vì dù ta có tốt gì thì tốt mà nếu những điều bất thiện còn nằm giấu trong tâm thì có ngày ta sẽ làm bậy, có ngày ta sẽ tạo nghiệp. Nên an toàn nhất là rửa sạch nội tâm của mình thì lúc đó mới thực sự dám tuyên bố rằng không còn làm điều gì sai nữa. Lúc đó mới dám tuyên bố tới đó. Chứ còn nếu trong nội tâm mình vẫn còn những cái tiềm ẩn
[1:09:09]sai, xấu, coi vậy chứ có lúc nó khởi lên làm bậy à, vẫn nguy hiểm vô cùng, vẫn có thể gây ác nghiệp được. Cho nên vì vậy là tới cái giai đoạn mà ở chiều sâu của sự tu tập rồi thì chính là lắng sâu vào nội tâm mình để để gột rửa. Và khi mà lắng sâu vào nội tâm mình để gột rửa, nè dễ hay khó? Khó. Bởi vì nó là cái vô hình. Ví dụ mình thấy một người nghèo, mình tới mình hỏi mình hỏi han rồi mình biết cái cách giúp đỡ nhưng mà làm ơn giúp làm phước trước cái đã, tập cho người đó biết tu, biết làm phước rồi bắt đầu mới giúp đỡ người đó vật chất, tiền bạc, giúp người đó nghề nghiệp, giúp người đó công ăn việc làm.
[1:09:49]Là là là ta tốn công như vậy nhưng tất cả những cái đó hữu hình, nhìn thấy được. Còn cái ích kỷ trong lòng mình nó tiềm ẩn không thấy mà phải diệt nó, khó vô cùng. Nên ở mức độ này là mức độ đạo tâm rất là cao, mức độ đạo tâm rất là cao. Đòi hỏi cái trí tuệ ta sắc bén và can đảm, can đảm biết rằng mình còn sai và can đảm và trí tuệ để gì? Biết được cái xấu của mình. Chỗ này khó vô cùng. Nên người nào mà tu đến mức độ này là ở mức độ đạo tâm rất là cao. Họ phải đi qua rất nhiều cái vất vả, thương người giúp người đủ thứ rồi, đó, hiểu biết nhân quả đủ thứ rồi, tin tưởng thần thánh là đủ thứ rồi.
[1:10:29]Thì lần lần mới đủ cái sức mạnh, đủ trí tuệ, đủ can đảm để nhìn sâu vào nội tâm mình, thấy lỗi lầm mình mà mà gột rửa. Kìa, cái quá trình này không dễ chút nào. Mà thường thì không ai đủ sức tự mình sửa lỗi mình, nhớ như vậy. Không ai đủ sức tự mình sửa lỗi mình.
[1:10:50]Ví dụ như mình có cái ích kỷ, đừng hòng tự mình mà diệt trừ được cái ích kỷ của mình. Phải làm sao mới hết được ích kỷ? Nhờ nhờ Phật gia hộ cả. Chính nhờ thần lực của Phật gia hộ thẳm sâu trong nội tâm mình, mình mới diệt được cái ích kỷ, chứ tự con người mình không ai diệt nổi. Nhớ giùm nhớ giùm thầy điều đó. Biết mình có tánh xấu, đừng hòng diệt nó nha. Diệt nó đầu này nó chảy đầu kia, bít đầu kia nó xì đầu nọ. Không diệt nổi đâu. Chỉ khi nào ta thành tâm lễ kính Phật, đó là ở cái giai đoạn mà đạo tâm thứ ba đó, ta tin được thần thánh á. Lúc này là phát huy tác dụng, đi sâu vào nội tâm của ta,
[1:11:30]ta mới phát hiện được lỗi lầm của mình và diệt trừ được lỗi lầm của mình. Đây là không đơn giản chút nào, chứ tự sức mình không diệt nổi lỗi của mình. Cho nên ai mà nói rằng à tôi diệt lỗi của mình, đó là người tự cao, đó là người sai lầm. Đến mức độ này, tự mình không đi nổi nữa, nhớ như vậy. Ở những mức độ khác, có khi tự mình thực hiện được cái công đức đó, cái sự tu tập đó. Nhưng mà đến mức độ mà diệt trừ những cái sai trong tâm mình thì không ai tự mình làm nổi hết. Đều phải có cái sự gia hộ bí mật thầm thầm của Ơn Trên cả. Đó. Và cuối cùng, cái mức độ đạo tâm cuối cùng là gì? Yêu thích thiền định. À.
[1:12:11]Khi chúng ta đã vượt qua hết bao nhiêu công khó, diệt trừ những tâm bất thiện, làm được vô số điều để giúp đời, giúp cộng đồng thì cái phước cuối cùng đó là thiền định. Có một lần thầy gặp cái anh đó, nhà anh cũng là cả nhà đều biết đạo hết, thuần đạo lắm. Thì anh nghe nói thầy tu thiền, anh mới hỏi câu này, "Sao con cố gắng ngồi thiền mà tâm nó cứ động quá à? Ờ có cách nào để mà tâm nó yên lại?" Thì thầy không có nói cách nhiếp tâm, thầy chỉ nói câu này, "Anh cố gắng giữ cho mọi cái suy nghĩ của anh đều là thiện. Và cuối con đường thiện đó thì thiền định nó mở ra, tự nó mở ra. Ta đi tột cùng của điều thiện sẽ tới cuối cùng là sự an
[1:12:59]tĩnh của tâm hồn." Nghĩa là tâm ta chỉ có thể được nghỉ ngơi trong thiền định khi ta đi qua một quá trình
[1:13:10]thánh hóa nó, thiện hóa nó. Giống như một người một cái ngày mà được nghỉ hưu,
[1:13:19]ừ 5 60 tuổi hay 65 tuổi được nhận quyết định nghỉ hưu, cầm nghỉ hưu về là vẫn tiếp tục được ăn lương, không còn phải bận tâm nữa chỉ bởi vì cả một đời làm việc, cống hiến. Bây giờ luật pháp cho phép được nghỉ hưu, thảnh thơi. Lúc đó mới yên tâm là nghỉ hưu mà vẫn được hưởng lương. Lúc đó là như vậy, đó là nguyên tắc. Thì tâm ta cũng vậy. Tâm ta chỉ dừng sự suy nghĩ, có thể an trú được trong thiền định khi mà nó đã vất vả đi qua cả một thời gian dài trong những điều thiện, những điều tốt đẹp mà thôi. Còn nếu tâm ta không thuần thiện thì không bao giờ tới cái định được. Nên khi mà ta đã đi qua bao nhiêu cái mức độ đạo tâm từ
[1:14:00]thấp lên cao, bao nhiêu công đức ta đã làm được cho cuộc đời, bao nhiêu con người ta đã yêu thương đã giúp đỡ, thuần hết rồi thì đến lúc cuối cùng bỗng nhiên ta yêu thích thiền định, ta thích cái định tâm. Ví dụ bây giờ có nhiều người cũng đến với chùa Phật Quang tại chùa mình là chuyên về tu thiền, nên nghe thầy nói về thiền rất là thích và thích tập. Nhưng cái thích đó nó chưa phải là mức độ đạo tâm cuối cùng cái thứ bảy này, chưa phải. Mà nó do là duyên đời trước, nó cộng nó trà trộn, nó xen lẫn vậy thôi cho vui thôi. Chứ chưa phải là người mà quyết lòng yêu thích thiền định thật sự. Nhưng mà nếu ta đi qua một giai đoạn của những sáu lần đạo tâm phía trước đó,
[1:14:46]công đức quá nhiều, đạo đức quá dày thì đến lúc buộc ta phải yêu thích thiền định. Lúc đó bỗng nhiên lòng mình rất là nhẹ, cảm thấy mọi việc trên đời này như nước chảy, như mây trôi, không gì đáng để phải tham đắm nữa. Và thực sự cái cõi hạnh phúc cuối cùng chính là một nội tâm thanh tịnh của thiền định, chỉ vậy thôi. Nên đây là mức độ thứ bảy. Nên ta xem cái lòng mình như thế nào, đã đi qua đạo đức rồi mà yêu thích thiền định tột độ, cứ rất thích ngồi thiền, thích là bắt tréo chân ngồi thiền, rảnh là ngồi thiền, không bao giờ không ngày nào bỏ thiền, bận gì bận cũng ráng ngồi thiền. Quá bất đắc dĩ, bận quá hay kẹt quá thôi đành cái cái thời thiền đó đành phải
[1:15:27]bỏ, nhưng mà lòng cứ tiếc hùi hụi thì người ta đã đạt được đến mức độ đạo tâm thứ bảy là yêu thích thiền định, rất yêu thích thiền định, nhớ không? Cho nên nãy giờ ta nói qua bảy cái mức độ đạo tâm. Mức độ thứ nhất là gì? Cọp tu, sấu tu ha, mình không cần tu, mình ok rồi. Mức Mức độ thứ hai là gì? Tin nhân quả. Mức thứ ba là gì? Tin thần thánh. Mức thứ tư là mình thương được người, thương được vật. Mức thứ năm là gì? Bắt đầu bỏ công ra để giúp đỡ. Mức thứ sáu là gì? Gạn lọc đạo đức ở chiều sâu trong nội tâm. Và mức thứ bảy là yêu thích thiền định. Nhớ như vậy. Trong cái bảy cái thang như vậy, ta coi mình ở cái thang nào?
[1:16:11]Thì câu trả lời là, "Con thấy thang nào con cũng có." Cũng thiền định cũng có yêu, mà nói rằng không làm gì sai, không cần tu con cũng có nghĩ cái đó luôn. Từ 1 tới 7 có hết thì người đó rất là siêu nha, rất là siêu. Thôi nghỉ nha. Cảm ơn quý Phật tử.
[1:16:32]Chúng con xin thành kính tri ân sư phụ. Kính thỉnh hội chúng khởi thân niệm hồi hướng. Nguyện đem công đức này, hướng
[1:16:47]về khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh, đồng sanh về Cực Lạc. Mời Phật tử ăn cơm con.
[1:17:06]Dạ. Xin thành kính cung thỉnh chư tôn đức thọ trai tại nhà lễ tân và cũng xin kính mời ban điều hành các đạo tràng, chúng thanh niên đến nhà lễ tân để dùng cơm. Kính mời quý Phật tử nán lại dùng cơm trưa cùng với bổn tự ạ.