Transcript: Thuyết Giảng - HT. Thích Viên Giác, TT, Thích Chân Quang - Đại Lễ Cầu Quốc Thái Dân An - Khu Di Tích Ngã Ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh - 17/02/2023

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 26:47

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:12]Kính bạch

[0:16]Thượng tọa Viện chủ Thiền Tôn Phật Quang, kính bạch Chư tôn Thượng tọa, Chư Đại đức Tăng Ni hiện diện trong buổi lễ hôm nay.

[0:35]Kính thưa ông Hoàng Trung Dũng, Ủy viên

[0:42]Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh, Trưởng đoàn Quốc hội, Đại biểu Quốc hội của tỉnh. Kính thưa ông Trần Thế Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy. Kính thưa ông Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Hà Tĩnh. Kính thưa quý vị lãnh đạo tỉnh, thành phố, lãnh đạo

[1:16]Đảng, chính quyền huyện Can Lộc, lãnh đạo thị trấn Đồng Lộc và tất cả các quý ban, ngành, đoàn thể hiện diện hôm nay.

[1:33]Kính thưa tất cả quý vị khách quý,

[1:40]thưa tất cả quý Phật tử, đồng bào ở tại tỉnh nhà cũng như ở khắp nơi đã về tham dự buổi lễ hôm nay.

[1:56]Kính thưa tất cả Chư tôn đức và liệt quý vị. Hôm nay, chúng tôi vô cùng hân hoan và hân hạnh được về đây để tham dự chương trình Lễ Cầu Quốc thái Dân an

[2:22]rất là trọng thể ở tại Ngã ba Đồng Lộc, nơi di tích lịch sử văn hóa đặc biệt cấp quốc gia.

[2:38]Tất cả chúng ta đã cùng nhau về đây, tất cả chúng ta cùng nhau một tấm lòng,

[2:50]cùng nhau đồng cảm, đồng chí hướng về sự tồn vong, hưng thịnh của đất nước mình, của dân tộc mình.

[3:06]Chúng ta ngồi đây lắng nghe đất trời, lắng nghe hồn thiêng sông núi,

[3:19]lắng nghe tiếng gọi đồng vọng từ ngàn xưa của Tổ quốc thân yêu của mình,

[3:27]lắng nghe tất cả những cảm xúc từ của mỗi con người chúng ta ngồi đây đồng cảm với những cảm xúc, những khát vọng, tư duy của thần uy Tổ quốc, của cha ông mình đã trải qua rất nhiều thế hệ.

[3:56]Chúng ta ngồi đây là chứng nhân của tổ tiên, của ông bà, của những bậc tiền nhân đã

[4:12]xây dựng và bảo vệ Tổ quốc suốt qua gần hai ngàn năm qua.

[4:26]Chúng ta ngồi đây, chúng ta chứng nhân cho những nỗi niềm đắng cay, đau khổ, những khát vọng sinh tồn và phát triển của đất nước, của dân tộc mình mà các bậc tiền nhân đã nỗ lực, đã hy sinh để vượt qua để cho đất nước chúng ta đứng vững hôm nay.

[4:53]Chúng ta ngồi đây, chúng ta

[4:58]là chứng nhân của những khát vọng sâu sắc, cháy bỏng về một sự trường tồn, hưng thịnh của đất nước mình, của dân tộc mình.

[5:16]Tất cả chúng ta ngồi đây cầu nguyện

[5:23]cho tất cả các nguồn lực từ tâm linh quá khứ cho đến hiện tại, tất cả những tâm lực, tài lực cõi âm cũng như cõi dương đều cùng nhau chung sức, chung lòng giữ vững non sông. Sự sống chỉ có thực khi chúng ta nhận ra được mối quan hệ của chúng ta giữa người và ta, giữa ta và thiên nhiên, giữa cái hiện tại với quá khứ đã và đang cùng chung một dòng sống bất tuyệt.

[6:06]Và tất cả những nguồn lực đó chúng ta tổng hợp, nối kết, gắn chặt để hướng về một mục đích là đất nước trường tồn, quốc thái dân an, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

[6:33]Và để có được tất cả những điều đó, chúng tôi nhớ đây là khát vọng

[6:43]của các bậc tiền nhân, các triều đại trải qua trong lịch sử của dân tộc Việt Nam.

[6:53]Chúng ta nhớ thời nhà Lê, vua Lê Đại Hành đã hỏi Thiền sư Pháp Thuận về vận nước ra sao.

[7:05]Và Thiền sư Pháp Thuận đã nói về vận nước qua bài thơ Quốc tộ:

[7:14]"Quốc tộ như đằng lạc / Nam thiên lý thái bình / Vô vi cư điện các / Xứ xứ tức đao binh". Có nghĩa là vận nước như mây cuốn, trời Nam mở thái bình, vô vi trên điện các, chốn chốn dứt đao binh.

[7:43]Nói về vận nước, Thiền sư

[7:48]đã trả lời: vận nước như mây cuốn, tức là như sợi mây, từng sợi cuốn chặt nhau lại trở thành một cái sợi bền vững, chắc chắn, không thể nào đứt được. Và sự đoàn kết, thống nhất của tất cả dân tộc, tất cả mọi giới, mọi người Việt Nam với nhau chặt chẽ, bền vững, vận nước của ta đang ở trong tâm thế đoàn kết, thống nhất như vậy thì rất là chắc chắn, bền vững.

[8:30]Và điều điều đó đưa đến năng lực, sức mạnh để cho đất nước ta được thái bình, Nam thiên lý thái bình. Và bây giờ, thái độ của bậc quân vương, của những nhà chính trị, những nhà quản lý là vô vi.

[8:56]Phương thức để làm cho đất nước được hùng cường, mạnh mẽ, an bình tiếp tục là ở nơi sự sáng suốt, ở nơi tấm lòng, ở nơi cái quyết tâm của các bậc lãnh đạo. Đó là đạo lý mà nhà Thiền sư đề cập, đó là vô vi. Và vô vi ở đây chính là năm yếu tố. Thứ nhất là vô kỷ. Vô kỷ tức là chúng ta

[9:32]không lấy thân mình làm điểm xuất phát, làm chuẩn, mà lấy tâm của thiên hạ, của nhân dân làm tâm của mình, gọi là "dĩ bách tính tâm vi tâm".

[9:48]Thứ hai là vô thân, tức là quên thân mình vì nhân dân, vì đất nước, vì nghĩa lớn.

[10:00]Và vô vi thứ ba là vô công, làm việc thành công nhưng không có chấp vào cái công của mình, không kể công lao của mình, không đòi đáp trả. Và thứ tư là vô danh, tức là dù việc thành công nhưng lại không muốn được nêu danh tiếng với đời, không chấp vào danh tiếng của mình. Và thứ năm là vô tư, tức là hành động không chiếm hữu riêng cho mình, không tư lợi, không vụ lợi. Đó là ý nghĩa mà Thiền sư Pháp Thuận đề cập tới là "Vô vi cư điện các / Xứ xứ tức đao binh". Và hôm nay, chúng ta ngồi đây, nhiệm vụ của chúng ta là làm thế nào để đất nước ta tiếp nối những bước đi của cha ông mình, tiếp tục được phát triển một cách tốt đẹp, ngang tầm với bạn bè năm châu trên thế giới.

[11:16]Sự...

[11:22]Sự tu dưỡng bản thân của chúng ta, nâng cao phẩm chất cao thượng, sống tử tế của chính mình để làm chất liệu của người dân Việt Nam chúng ta ngày càng mạnh mẽ, cao cả và lương thiện.

[11:42]Đó là cách để đóng góp cá nhân của mình vào trong công trình gọi là hộ quốc an dân.

[11:53]Chúng ta cần phải chiến đấu với những cái ác, cái xấu ở trong xã hội bằng giáo dục đạo đức truyền thống của cha ông mình, bằng những nguyên tắc đạo đức mà Đức Phật đã dạy để điều chỉnh hành vi, lối sống của cá nhân mình. Ngày hôm nay chúng tôi về đây, chúng tôi đã có cơ hội để tiếp xúc với hơi thở của Ngã ba Đồng Lộc, của anh linh anh hùng liệt sĩ của cả nước và nhất là các anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc. Chúng tôi đã dâng hương, chúng tôi đã lắng nghe, chúng tôi cảm nhận hơi thở, sức sống và sự hy sinh cao cả của các vị anh hùng nữ dân công, thanh niên xung phong.

[12:48]Chúng tôi cảm nhận được đất trời ở đây thật là thiêng liêng bởi vì có những tâm hồn hy sinh cao cả ấy. Và chúng tôi cảm nhận ở đây có những cái sức sống mạnh mẽ của anh linh và trở thành nguồn lực, sức mạnh tạo thành tác dụng giáo dục cho con người Việt Nam chúng ta.

[13:18]Bài học về cách mạng, về giá trị của cha ông mình một cách cụ thể, chúng tôi càng thấy chúng ta sẽ yêu nước mình hơn, chúng ta nỗ lực hơn, chúng ta sẽ hy sinh hơn nữa để bảo tồn những gì giá trị mà cha ông của mình đã hy sinh, đã nằm xuống để cho giang sơn đứng vững.

[13:50]Chúng tôi nghĩ rằng tất cả chúng ta phải phát nguyện mỗi người đều nỗ lực hết bản thân của mình và cùng nhau đoàn kết lại.

[14:06]Thế giới hiện đại chúng ta vẫn chưa phải hết những khó khăn và chúng ta còn đối mặt với rất nhiều thách thức trong thế giới mới. Và cũng như bài học mà cha ông mình để lại: đoàn kết, thống nhất, một lòng hướng về bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước, xây dựng Việt Nam hùng cường. Đó là chúng ta đóng góp vào

[14:35]sự quốc thái dân an.

[14:40]Và chúng tôi rất là hân hạnh và rất là cảm ơn ban quản lý di tích của

[14:50]Đồng Lộc. Chúng tôi rất là cảm ơn ban lãnh đạo Đảng, chính quyền,

[15:01]ban ngành đoàn thể, Ủy ban nhân dân của tỉnh Hà Tĩnh và của huyện Can Lộc cũng như tại Ngã ba Đồng Lộc này đã

[15:14]một lòng quyết tâm tổ chức cái lễ này. Sự quyết tâm của quý vị

[15:23]đã làm cho chúng tôi đến đây, chúng tôi cảm động vô cùng lần đầu tiên trong cuộc đời của mình được Ủy ban nhân dân tỉnh, các vị lãnh đạo mời về để mà dâng hương, dâng lễ, dâng tấm lòng của mình cầu nguyện quốc thái dân an, cầu nguyện cho các anh hùng liệt sĩ, cầu nguyện cho âm siêu dương thới. Chúng tôi nghĩ tấm lòng quý vị quả thực là một lòng vì dân, vì nước.

[16:05]Chúng tôi tin tưởng rằng với tấm lòng của các vị lãnh đạo như thế thì nhân dân Hà Tĩnh nói riêng và tất cả đồng bào Phật tử, nhân dân cả nước hướng về, tán dương công đức của quý vị và nguyện một lòng cùng với tất cả quý vị siết chặt tay nhau, đoàn kết, xây dựng đất nước quê hương của mình một cách bền vững hơn nữa.

[16:40]Và trước khi dứt lời, một lần nữa chúng tôi xin hướng nguyện của lòng mình trước Phật đài đầu xuân cúi lạy. Xin nguyện cầu quốc thái dân an, nhà nhà gieo được thiện căn, nhân lành quả tốt để dành mai sau.

[17:04]Tình sông núi đồng bào cao đẹp, người Việt Nam đoàn kết thương yêu. Phúc lành thêm lớn càng nhiều, non sông gấm vóc mọi điều thăng hoa.

[17:20]Nguyện cầu quốc thái dân an, vinh quang trải khắp non ngàn biển xanh. Việt Nam dân tộc hùng anh, góp cùng thế giới thanh bình ấm no. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[17:41]Hòa thượng, Sư Bác nói hay quá. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên các quý vị lãnh đạo, các vị tôn túc cùng các đồng bào Phật tử khắp ba miền Nam, Trung, Bắc đều về đây để dự lễ cầu quốc thái dân an này. Hiện nay nơi cái quảng trường của cái khu di tích, khu di tích Đồng Lộc này, chúng ta có đồng bào Phật tử cả ba miền. Cả miền Bắc từ Hà Nội các tỉnh kéo về, các miền Trung và cả miền Nam đều về đây dự lễ. Và mọi người đều xúc động. Xúc động vì thứ nhất là tỉnh ta có một khu di tích đẹp như thế này, cảm động như thế này. Và cảm động vì, xúc động vì lãnh đạo của tỉnh Hà Tĩnh ta cho mọi người một cơ hội để đến đây kết nối với đất

[18:39]trời, kết nối với anh linh của các anh hùng lịch sự, à liệt sĩ và kết nối với các vị lãnh đạo của ta.

[18:53]Thật ra, cái chết của 10 cô gái Đồng Lộc nếu so với sự hy sinh của bao nhiêu triệu con người trong cuộc kháng chiến không phải là nhiều. Nhưng khu Ngã ba Đồng Lộc này trở thành một khu di tích cấp quốc gia đặc biệt chỉ bởi vì đây là quan điểm đạo đức của người Việt Nam ta: bất cứ giọt máu nào của người Việt Nam đều đáng quý. 10 cô gái hay 1 cô gái hay 1 triệu anh hùng, chiến sĩ đều đáng quý. Ta yêu nhau, những người Việt Nam yêu thương nhau. Giọt máu ai, máu đào nào cũng đáng quý. Đó là lý do mà tỉnh ta, quốc gia ta thành lập cái khu di tích đặc biệt tại Ngã ba Đồng Lộc này để tưởng nhớ 10 cô gái

[19:47]ở Ngã ba Đồng Lộc, rất nhiều cái sự hy sinh của các anh em thanh niên xung phong, nhiều chiến sĩ để là đại diện cho, tiêu biểu cho sự hy sinh của biết bao nhiêu con người khắp cả đất nước này vì một Việt Nam độc lập, thống nhất, giàu mạnh của tương lai. Và hôm nay vậy, chúng ta về đây để dự lễ cầu quốc thái dân an với ý nghĩa rất đặc biệt. Mà cái đặc biệt là tại khu di tích này. Chúng ta nhớ một điều thế này: trong lúc làm đường, mở đường để cho từ miền Bắc ta chuyển hậu cần vào trong miền Nam để mà chiến đấu, 10 cô gái đó chia nhau từng cái nắm cơm, từng cái vắt nước và bất ngờ chết chung với nhau một

[20:37]nơi, cho ta một bài học cả một cuộc đời của mình.

[20:44]Người Việt Nam của ta ở đâu cũng phải đoàn kết với nhau, không có cái riêng tư, nghĩ chung cho cái sự nghiệp của toàn quốc. Đừng ai vì lợi ích riêng tư của mình mà tạo thành sự xung đột, một sự chia rẽ, một sự bất hòa nào với cái làng xóm của mình, đồng nghiệp của mình, bạn bè của mình, bất cứ ai cũng vậy. Khi ta đã đặt chân đến đây rồi, đã một lần nghiêng mình trước anh linh của 10 cô gái Đồng Lộc rồi, thì mãi mãi mang trong tim mình cái tinh thần đoàn kết thiêng liêng, bất diệt, vĩ đại đó, chia nhau từng nắm cơm, từng bát nước để chiến đấu vì một Việt Nam hùng cường, độc lập. Thì bây giờ, cái nhiệm vụ chúng ta là xây dựng một cái

[21:29]đất nước giàu mạnh, để nói như Hòa thượng, ta đóng góp vào cái nền hòa bình, thịnh vượng cho thế giới này. Mà để làm được điều đó, ta học cái gương của 10 cô gái Đồng Lộc này. Vĩnh viễn người Việt Nam không bao giờ được chia rẽ với nhau, không bao giờ được xung đột với nhau, phải yêu thương nhau. Yêu thương nhau để đoàn kết với nhau, đó là mệnh lệnh từ cái khu di tích, khu di tích đặc biệt Đồng Lộc này, mệnh lệnh từ cái đời sống của 10 cô gái Đồng Lộc này, mệnh lệnh từ lương tri, từ trái tim của tất cả người Việt Nam chúng ta. Cái ý nghĩa thứ hai nữa là, chúng ta nước Việt Nam chúng ta có hai cái nguồn tâm linh đặc biệt.

[22:11]Một là nguồn tâm linh trải đi từ Quốc Tổ của ta, từ Quốc Tổ Hùng Vương của ta, nối kết với kết tinh của biết bao nhiêu các vị vua, các vị quan tướng, các vị anh hùng. Tất cả kết thành một cái hệ thống, một cái mạng lưới, một cái cốt lõi tâm linh của dân tộc không có thể một thế lực nào đánh vỡ được. Và cái cái tâm linh thứ hai là tâm linh của đạo Phật. Tâm linh của đạo Phật là một cái nguồn tâm linh của vũ trụ. Như nhà bác học Einstein nói đấy: "Nếu có một tôn giáo mà đi trước thời đại, mà dẫn đạo đi trước khoa học và một nền tôn giáo chung cho thế giới thì chỉ có thể là đạo Phật". Cái uyên bác, cái trí tuệ, cái sâu sắc, cái chân chính của đạo Phật là như vậy.

[22:54]Và cái hay của Việt Nam ta là ta kết hợp được hai nguồn tâm linh đặc biệt này. Một cái rất riêng, rất đặc biệt, rất thiêng liêng của dân tộc ta và cái thứ hai là cái tâm linh của cả vũ trụ ta đem về đây với ta. Và đạo Phật vậy, đạo Phật là đồng hành với dân tộc, đạo Phật ở đâu biến thành tài sản của dân tộc đó. Là vì thế vậy. Tất cả chúng ta, vì đồng bào chúng ta ta cứ hay nói khách quan là có đạo hay không có đạo nói cho vui nhưng mà ngồi đây ắt hẳn là hầu hết chúng ta là người theo đạo Phật. Vì ta theo đạo Phật, vì ta theo đạo lý Phật dạy, ta theo cái đạo đức mà Đức Phật truyền xuống nên tất cả cuộc đời của chúng ta không còn là của chúng ta nữa, mà là của của ai?

[23:45]Của Tổ quốc ta, của tất cả chúng sinh, của chư Phật, của tất cả. Ta không còn của riêng ta nữa. Đó là điều để chúng ta sống, để chúng ta phấn đấu, để chúng ta tu dưỡng. Hôm nay vậy, chúng ta về đây cùng nhau làm đại lễ quốc thái dân an.

[24:07]Đại lễ là một điều thiêng liêng và điều này tùy thuộc vào tâm khảm của tất cả chúng ta. Nếu tất cả chúng ta chí thành cầu nguyện ở nơi cái khu di tích đặc biệt Đồng Lộc này, nơi nơi đất trời Đồng Lộc này, nơi của biết bao nhiêu mồ hôi, nước mắt, xương máu của những anh hùng ở đây, chốn này, ta dâng cái lời cầu nguyện thiết tha cho quê hương Việt Nam ta hùng mạnh, đoàn kết, phát triển, thịnh vượng để còn một trách nhiệm với một cái thế giới lớn lao ở ngoài kia. Tất cả mọi người chúng ta đều chí thành cầu nguyện chứ không phải là một buổi lễ hình thức đơn giản, sơ sài trôi qua cho vui, không. Đây là một điều tâm linh đặc biệt có hai ý nghĩa:

[25:00]Một, với cái tâm thành đó ta lay động được cả đất trời. Đất nước ta thực sự sẽ phồn vinh, sẽ hạnh phúc, sẽ phát triển. Và thứ hai, chuyển hóa toàn bộ đạo đức của từng con người chúng ta. Khi chúng ta cất lên một lời cầu nguyện vì đất nước, vì thế giới thì thực sự những cái mầm mống tham, sân, si, ích kỷ của ta đang từ từ bị nhổ, bứng, bật gốc lên. Ta thành một con người khác từ sau cái buổi lễ này. Nên hôm nay một lần nữa vậy, chúng tôi hết sức là tán thán công đức của các vị lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh với cái quyết định sáng suốt của mình đã cho chúng tôi một cơ hội, để cho đồng bào Phật tử chúng tôi một cơ hội

[25:49]về đây hiểu thêm, biết thêm, xúc động hơn với cái điều vĩ đại của quê hương mình.

[25:59]Chúng tôi gặp nhau, mắt nhìn mắt, tay cầm tay, yêu thương nhau, nguyện lòng sẽ đoàn kết nhau mãi mãi. Và một một điều cơ hội cũng hết sức là thú vị vậy. Có cơ hội này, tất cả chúng tôi được kết nối với các vị lãnh đạo. Một chút nữa, chúng tôi được chiêm ngưỡng quý vị với cái trách nhiệm của mình dâng lên Quốc Tổ cái tấm lòng, miếng hương, miếng hoa, miếng cơm, miếng nước như điều mà chúng tôi vẫn thường làm với tổ tiên, cha ông của mình. Một lần nữa xin cám ơn, xin chúc cho tất cả quý vị đều phát triển, đều thăng hoa và giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.