[0:09]Kính thưa quý sư và quý cô cùng quý Phật tử, chúng ta hôm nay có duyên gặp nhau lần thứ hai trong mùa an cư này. Đáng ra hôm nay là thầy trụ trì chùa Từ Tân sẽ giảng, nhưng vì chùa vừa có một cái cái chuyện buồn là một thầy lớn ở trong chùa bị tai nạn mất. Cho nên vừa mới xong cái tang lễ sáng nay, nên thầy trụ trì Từ Tân mệt, nên chúng tôi đi thay. Thầy trụ trì chùa Từ Tân tức là Thượng tọa Thích Viên Giác cũng là một giảng sư lỗi lạc, rất là đặc biệt. Nếu mà quý sư, quý cô và quý Phật tử được nghe thầy giảng thì sẽ vô cùng lợi ích vậy. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về đề tài là "Mạt Pháp".
[0:57]Thì chúng ta hay nghe nói thời này là thời mạt pháp, rồi chúng ta sẽ phân tích với nhau mạt pháp là gì, và bổn phận của chúng ta, những người đệ tử Phật, cả những người xuất gia lẫn tại gia phải làm cái gì trong thời mạt pháp này để cho chánh pháp bớt bị mạt đi? Nói về cái mạt pháp, chúng ta nghe ở trong Trường Bộ Kinh á, khi Đức Phật kể về những vị Phật quá khứ thì Đức Phật luôn luôn nói đến những giai đoạn thỉnh và suy của chánh pháp. Khi một vị Phật ra đời giáo hóa chúng sinh, thì khi bắt đầu mà khởi lập thành tăng đoàn, thành một cái đạo, thành một hệ thống giáo lý truyền đạt thì giai đoạn đó đạo Phật rất là thịnh
[1:50]bởi cái uy đức chói ngời của vị giáo chủ, mà ở vị giáo chủ ở đây là một Đức Phật. Trong cái vũ trụ này đó, bất cứ một hành tinh nào cũng vậy, khi mà có một Đức Phật xuất hiện thì thời đại đó gọi là thời đại chánh pháp. Lúc giáo lý được hưng thịnh cực độ, người tu dễ chứng ngộ và người ta tu rất là đúng. Cái thời đại chánh pháp đó đó tồn tại trong cái thời gian mà Đức Phật đó còn tại thế và kéo dài một thời gian sau nữa. Thì mỗi một cái hành tinh nó có cái tuổi thọ khác, ví dụ như hành tinh chúng ta thì tuổi thọ trung bình là coi như là 70 năm, 80 năm thì như vậy, thì chánh pháp coi như là tồn tại ngàn năm đi, ví dụ như vậy.
[2:40]Khi Đức Phật kể về những Đức Phật quá khứ, đều có thời gian như vậy, thời gian chánh pháp rất là thịnh đạt. Rồi qua khỏi cái thời gian chánh pháp đó, đến thời kỳ tượng pháp. Tượng tức là tương tợ đó, tức là bắt đầu chánh pháp không còn thuần nhất nữa, không còn nguyên vẹn nữa, bắt đầu hơi bị biến dị một chút. Tức là giáo lý thì thấy giống như là phát đạt hơn, nhưng mà hơi sai đi chút xíu. Người tu có thể đông hơn, nhiều hơn, nhưng mà khả năng chứng ngộ lại giảm đi một chút, đó là thời tượng pháp. Còn qua tới thời mạt pháp á thì hơi bi thảm hơn, tức là giáo lý bị biến thái rất nhiều. Người ta hiểu về đạo Phật không còn đúng như lời Phật dạy,
[3:25]không còn đúng như ý của Đức Phật muốn chỉ dạy nữa, đó là thời mạt pháp. Người tu có thể đông hơn, Phật pháp có thể lan tràn mạnh hơn, nhưng mà khả năng chứng ngộ của con người không còn nhiều nữa. Thì đó là cái tổng quát là định nghĩa như vậy, một lát mình bàn sâu dần dần. Thì cái việc mà nói đến cái chánh pháp luôn luôn bị biến thái, bị suy tàn, bị giảm bớt đi từ từ, từ từ cho đến khi hết cái thời mạt pháp thì Phật pháp mất luôn, mất luôn. Nghĩa là chúng sinh không còn biết đến Phật pháp nữa, chỉ thờ những cái tôn giáo rất là quái lạ, không còn đặt vững chắc cái niềm tin vào luật nhân quả để xây dựng cái đạo đức của mình,
[4:08]cũng như không còn có cái khái niệm là giải thoát là gì nữa. Ví dụ như đạo Phật cái mục tiêu chính là giải thoát, giác ngộ để thoát khỏi cái nghiệp lực cuốn mình vào luân hồi tái sinh. Khi mình còn cái nghiệp lực á thì buộc mình phải bị tái sinh, không biết cách nào. Thì cái sức mạnh giải thoát của người tu theo đạo Phật là hoàn toàn không còn bị nghiệp lôi vào luân hồi nữa. Đó là sự giải thoát, là cái sức mạnh của người tu. Nhưng một đến lúc nào đó đó, tự nhiên người ta cũng tu đó, cũng theo một cái đạo đó mà không hề biết giải thoát khỏi luân hồi là gì nữa. Người ta đi tìm một mục đích khác, ví dụ mục đích là chết rồi
[4:46]à tôi được sinh về một cái chốn nào đó, nó cũng sung sướng lắm, chứ không còn cái ý niệm về giải thoát khỏi luân hồi nữa. Đúng là chúng ta thấy cái mục tiêu khác đi dần, khác đi dần mà người ta lại theo đuổi, người ta tôn vinh. Đó là những cái cái mục đích bắt đầu biến dị từ từ, rồi cái giáo lý người ta bớt cái niềm tin đối với luật nhân quả, không còn nỗ lực chuyên cần mà thường là có cái niềm tin hơi mê tín nhiều hơn. Đó, Phật pháp bị biến dị dần cho đến khi không còn Phật pháp nữa, người ta không biết Tam Bảo là gì, không biết Tăng bảo, không biết cái người xuất gia là cao quý như thế nào, không biết giáo pháp là cao quý
[5:24]như thế nào, không biết có một đấng Chánh Giác với sự giác ngộ tuyệt đối, vĩ đại như thế nào, không biết nữa. Chỉ còn tin có ông thần nào ở trên trời, rồi có một vài ông giáo sĩ nào đó đại diện để mà gây cái điều mê tín tiếp tục, thì lúc đó coi như Phật pháp biến mất luôn, mạt pháp cũng hết luôn, hết cái thời kỳ mạt pháp. Mà hết cái thời kỳ mạt pháp á thì thế giới hỗn loạn. Do không có cái đạo đức, không có chánh pháp, không có Phật pháp, nên con người ta sống không tốt với nhau, ác độc với nhau và thế giới hỗn loạn, hỗn loạn suy tàn không còn gì hết. Thì bắt đầu dựng lên từ từ. Hết cái thời kỳ ác độc đó, con người ta hối hận,
[6:02]người ta sống tốt lên dần dần, dần dần dần, cho đến khi nào phước đủ rồi, một vị Phật khác sẽ xuất hiện. Thì đó là cái quy luật tổng quát như vậy. Chúng ta nói tổng quát có nghĩa là đôi khi có một vài biệt lệ, nhưng mà tổng quát là như thế. Thì ở đây có hai bộ kinh, một bộ kinh nguyên thủy là trong Trường Bộ nói về cái việc mà Phật pháp rồi sẽ có ngày suy tàn là kéo dài đến thời mạt pháp. Cái bộ kinh thứ hai cũng nói nhiều về cái hiện tượng đó là bộ kinh Pháp Hoa trong kinh điển Đại thừa, cũng nói về cái việc mà một giáo pháp của Đức Phật cũng phải từ từ đi đến chỗ suy tàn. Chúng ta thường hay nghe trong kinh Pháp Hoa nói là khi Phật thọ ký cho một vị nào
[6:44]đó sẽ thành Phật á, Phật cũng báo luôn là lúc đó cái thời kỳ chánh pháp sẽ trụ dài được mấy kiếp, tượng pháp bao nhiêu, rồi mạt pháp bao nhiêu, chúng ta cũng nghe. Cho nên cái ý niệm về cái việc mà biến dị, suy tàn của giáo pháp được nói trong hai bộ kinh chính: một là Trường Bộ Kinh của Nikaya, hai là bộ kinh Pháp Hoa của Đại thừa. Đó, thì trước cái sự việc như vậy, chúng ta hôm nay mới ngồi với nhau để nói về vấn đề đó. Chúng ta thấy nếu quả thật là giáo pháp của Đức Phật phải bị biến dị, phải suy tàn thì chúng ta không có ngồi làm thinh, chúng ta không có ngồi yên để nhìn Phật pháp suy tàn.
[7:24]Nghĩa là khi mà nói đến một quy luật thì chúng ta phải hiểu là đạo Phật không phải là một đạo buông xuôi. Cho nên chúng ta phải có trách nhiệm nếu chúng ta nhận thấy rằng đạo Phật đang đi vào mạt pháp. Cái chuyện nó giống như thế này, giống như thế này: à ví dụ đi, ví dụ mình đi đường mình gặp cái người bị tai nạn, bị tai nạn cái họ không biết xe tông họ cái bỏ chạy mất, cái họ ngồi xuống cũng không nặng lắm đâu, ví dụ cũng trầy tay trầy chân gì hơi trầy tay chân, rồi họ ngồi bên đường họ đau, đụng bị quẹt chân đau quá ngồi chưa đi được thì cũng không trầm trọng lắm, cũng không cần phải cấp cứu, hơi trầy chút đỉnh, hơi sưng tê chút đỉnh.
[8:04]Thì lúc đó mình đi ngang à mình đi ngang. Bây giờ nó có hai cái lý luận rồi để chúng ta mới hiểu cái trách nhiệm của mình đối với thời mạt pháp. Một lý luận thế này: lý luận là một người thứ nhất nói là bây giờ mình gặp cái người khổ mình phải cứu giúp theo cái tinh thần từ bi của đạo Phật. Cũng dựa vào đạo lý đạo Phật nha, nói rằng: "À, bây giờ người ta đang gặp tai nạn, người ta bị đau, bị trầy, giờ mình phải giúp đỡ, băng bó, xức chút xíu, an ủi người ta, nếu cần nữa thì kêu xe xích lô cho người ta người ta đi", đó vậy. Đó là lý luận thứ nhất cũng dựa vào lời Phật dạy. Lý luận thứ hai nói: "Không, đừng đụng vô. Đây là người ta đang trả nghiệp.
[8:44]À, đang trả nghiệp mà theo luật nhân quả cũng của Phật dạy, người ta đang trả nghiệp thì phải để cho người ta trả cho hết nghiệp, chứ mình đừng có xen vô". Cả hai cái đều dựa vào lời Phật dạy, vậy ai đúng? Ai đúng? Dạ, thỉnh sư. Dạ cảm ơn Sư. Sư trả lời rất là chính xác. Lại cái câu, cái lý luận của người thứ nhất là đúng, bởi vì dựa vào lòng từ bi là theo cái đạo đức, theo cái tâm từ mà phải cứu người ta, thì như vậy chúng ta đồng ý là lý luận thứ nhất là đúng. Nhưng mà khi đồng ý với lý luận thứ nhất thì chúng ta phải trả lời cho được, cái vạch ra cái sai của lý luận thứ hai. Họ nói cũng dựa vào luật nhân quả, để người ta trả nghiệp.
[9:29]"Đừng đụng tới." Thì như vậy ở đây mình nghe nói dựa vào luật nhân quả thì mình hơi sợ phải không? Tại vì dựa luật nhân quả là một cái nền tảng rất là vững chắc. Nhưng ở đây không phải như vậy. Ở đây cái lý luận nó như thế này nè. Đúng là người đó đang trả nghiệp nên mới bị xe đụng. Đó. Đúng, điều đó đúng nhân quả, nói không sai. Nhưng mà một cảnh khổ của một người mà hiện ra trước mắt mình tức là mình và người đó, thứ nhất là có cái duyên để mình phải cứu giúp. Thứ hai, đó là một bài học hiện ra trước mắt mình để mình thực tập cái tâm từ bi mà Phật đã dạy. Cho nên vì vậy mới có được người khổ
[10:11]mà mình nghe chuyện khổ người ta, hoặc là mình thấy chuyện khổ người ta. Đó là bài học hiện ra. Trong cuộc sống này, khi chúng ta đến với đạo, chúng ta được học rất nhiều bài học. Khi mà học được nhiều đạo lý rồi đó, bắt đầu chúng ta có rất nhiều bài tập để thực hành. Mà nếu chúng ta không có giải cái bài toán đó, tức là chúng ta chưa thuộc cái bài học. Ví dụ như là chúng ta học về lòng từ bi, nhưng mà thì Phật sẽ giăng cho chúng ta một cái cảnh khổ của người trước mắt liền, để chúng ta thực hành cái bài học từ bi đó. Mà giăng đây thế nào? Thì cái người mà bị tai nạn á, tự nhiên họ ở trước mắt
[10:52]mình, họ không lựa ai, họ đợi lúc đó mà đợi có mình có mặt, tức là giữa mình và người kia có một chút duyên đời xưa, để mình phải giúp người ta, đồng thời là để mình thực tập về cái bài học từ bi mà mình đã học. Cho nên ở đây, mà đưa cái lý luận từ bi ra để cứu người ta, đó là một điều hợp lý. Và mình hiểu thêm nữa, đúng người đó nhân quả phải trả nghiệp, nhưng mà nhân quả móc mình vô, móc buộc mình có mặt lúc đó, để mình thực hành. Nên câu trả lời của Sư là hết sức là chính xác. Như vậy. Thì như vậy chúng ta thấy rõ ràng là trong cái luật nhân quả không có cái chuyện buông xuôi, không có chuyện là nghiệp ai nấy chịu, không có chuyện đó.
[11:36]Mà nghiệp người này có liên quan với người khác. Nên chúng ta thấy ví dụ trong huynh đệ chúng ta vậy, có người bệnh, cái nói, "Ổng đang trả nghiệp á, thôi kệ ổng." Cái câu nói đó, câu nói vô trách nhiệm và mất đạo đức, mà cũng không hiểu nhân quả nữa. Đúng là trên thế giới này vô số có người bệnh đang trả nghiệp, nhưng mà những người bệnh khác nó không nằm trước mặt mình, tức là không có duyên với mình, không có móc mình vào. Còn huynh đệ ở trong chùa mình, họ bệnh là mình có cái nghiệp duyên ràng buộc, mình phải thực hành cái lòng từ bi và ngày xưa có duyên gì với nhau, phải chăm sóc cho nhau.
[12:12]Cho nên vừa là lòng từ bi mà vừa là luật nhân quả, cả hai đều hợp lý hết. Nên ở đây là trong luật nhân quả không có cái vấn đề buông xuôi, thụ động chờ cái quả báo nó đến, không có. Ấy cũng vậy, nếu nói cái luật nhân quả nó khác với cái luật định mệnh. Luật định mệnh người ta buông xuôi, là ví dụ cái định mệnh nói rằng, "À, ông trời đã an bài cho tôi cái kiếp này là tôi giàu như thế, nghèo như thế, tôi làm tới cái chức đó, tôi làm nghề đó, tôi lập gia đình lấy được người vợ, có mấy con, vân vân." Thì định mệnh đã an bài, cho nên tôi không có cưỡng lại, và trong tâm không có cái phấn đấu để tốt hơn.
[12:56]Như mới hồi sáng này vậy, chúng tôi gặp một cái người giám đốc một cái công ty, thì ổng nói chuyện vui, người khỏe mạnh và giàu có lắm. Thì lúc đang nói chuyện vậy thì có một cái bà thì mình nhìn chắc là bà vợ của ông, cũng ra làm nói chuyện đó, thì mới hỏi nói: "Đây là vợ của anh hả?" Ổng nói: "Bà này có tám đứa con." Tự nhiên thấy, "Bà này có tám đứa con, tức là còn bà kia nữa." Thì lúc ổng vừa quay đi mới hỏi cái người thợ: "Ổng nói bà này tức là còn bà nào?" Nói: "Dạ, ông này có 13 người vợ lận." 13 người vợ và 13 người vợ chính thức, chính thức. Tới chừng ổng vô trở lại hỏi ổng: "Nói anh nói bà này tức là anh còn bao nhiêu bà?" Nói:
[13:35]"Tôi có mười mấy bà, mười mấy bà chính thức." Nói: "Vậy anh nhớ hết tên của người con mình không?" Nói: "Hồi xưa lúc mình còn trẻ trẻ đó thì mình nhớ hết, bây giờ mà kêu đứa nào phải hơi suy nghĩ chút mới nhớ tên nó." Rồi đây là cũng là một cái định mệnh á, không biết ông này ổng có cái định mệnh trời an bài làm sao không biết. Nhưng mà thường thường á nếu người ta theo thuyết định mệnh á thì người ta không có cái phấn đấu để thoát ra khỏi cái duyên nghiệp. Mà đây không phải Đạo Phật. Đạo Phật là có một cái sự cố gắng để thoát ra khỏi cái duyên nghiệp mà nó ràng buộc mình. Đó luật nhân quả nó khác với luật số mệnh.
[14:10]Mà luật nhân quả buộc chúng ta phải chiến đấu với cái nghiệp của mình. Cho nên cái người buông xuôi mà chấp nhận nghiệp báo, không phải cái tinh thần của luật nhân quả, chúng ta nhớ. Cái thái độ, ví dụ bây giờ nha, giờ nghe như thế này, à có một người đó họ ghét mình, họ gặp mình họ chửi, họ tát mặt mình một cái. Thì bây giờ dựa vào luật nhân quả, mình phải có thái độ làm sao? Bây giờ giữa mình và người đó như vậy là đời trước có có oan trái phải không? Giờ này họ gặp mình họ ghét, họ cự cự lại tát mình cái, nẩy lửa. Thì như vậy mình là với người này đời trước có oan trái, giờ thái độ mình sao?
[14:52]Trong luật nhân quả, mời cô Thắm. Chấp nhận hả? Cười chấp nhận hả? Nhớ nha, mai mốt cười nha. Nhớ mọi người nhớ cổ nói cười nha, chứ cự khóc là cự á. Nói ngang rất hay đó nha.
[15:09]Nhớ rồi, mai mốt gặp ráng cười. Thì thế này nè, nó có cái cách giải quyết nhân quả này, để chúng ta xem này nha. Bây giờ nếu mà trước khi người đó đánh mình, mà mình biết cái người này ủa có oan trái gì mình, sao gặp mình cứ hầm hầm hầm hầm, cứ sừng sằng cứ gây lộn không à. Thì nếu mà mình là người mà không biết luật nhân quả đó thì mình thấy ghét tui tui ghét lại, cự tui tui cự lại, tức là mình thuận theo dòng nghiệp, thế là một lát đánh lộn nhau. Mà kiếp này đánh lộn thì kiếp sau làm sao? Làm sao? Đánh nữa. Nhưng mà nếu biết luật nhân quả mình cưỡng lại, ngay đó mình đứng mình khởi tâm từ bi với người đó,
[15:45]mình khởi là, "Con nguyện con thương yêu người này. Đời trước con có oan trái, xin cho con hóa giải oan trái đó, xin cho con thương người này, thương người này." Mình cứ nhủ thầm trong bụng mình như vậy, tự nhiên một lát người kia họ gây mình, thay vì họ gây 10 tiếng họ bớt còn 5 tiếng. Chuyển nghiệp đó. Đó chuyển nghiệp. Đó là trường hợp mình có đoán trước, mình có chuyển trước một chút. Bây giờ trường hợp mình không đoán kịp, không đoán kịp là họ gây sự nhanh quá họ dọng mặt mình cái luôn, tức là không giải quyết kịp, thì đúng là mình biết cái này là nghiệp này. Nên mình vui vẻ chấp nhận, cô Phật tử đó nói đúng,
[16:19]nhưng có điều làm được hay không thì tới đó ráng nhớ, tức là khi người ta dọng mặt mình một cái, thì nhớ vui vẻ chấp nhận vì biết đây là nghiệp. Thì như vậy cái chuyện mà chuyện đã rồi thì mình vui vẻ chấp nhận giống như là nhẫn nhục và cũng giống như là buông xuôi, thụ động. Nó hơi giống như vậy nhưng mà không phải như vậy. Chuyện quả báo tới rồi thì thôi mình vui vẻ chấp nhận. Thì cái vui vẻ chấp nhận đó đừng hiểu lầm là buông xuôi thụ động. Phê bình buông xuôi thụ động là mình biết trước mà không chịu chuyển á thì mới gọi là buông xuôi thụ động. Còn ở đây ví dụ mình biết cái người đó có oan trái mình, nói:
[16:54]"Thế nào tui với ổng đó cũng oánh lộn nhau một trận, kệ chờ tới ngày đó oánh chơi." Thì đó là buông xuôi thụ động á, cái đó là không chuyển nghiệp. Còn mình biết trước mình có khởi tâm từ thì là chuyển cái nghiệp đó lại. Đó là nói về luật nhân quả. Bây giờ chúng ta trở lại vấn đề mạt pháp cũng vậy. Thì ở đây chúng ta định nghĩa chút xíu Chánh pháp, Tượng pháp, Mạt pháp trở lại một tí. Chánh pháp là thế này: Vào trong cái thời đại đó đó, những điều mà Phật dạy được hiểu rất chính xác. À. Ví dụ như Đức Phật nói là "giải thoát", "giác ngộ", thì cái chữ giác ngộ đó mình nghe có hiểu không? Ai mà hiểu là người đó đang sống trong thời Chánh pháp.
[17:39]Thật ra chúng ta hiểu không hết đâu. Chúng ta nghe chữ giác ngộ hay hay vậy đó, không biết giác cái gì, không biết thấy gì ngộ ngộ vác thì mình không biết. Chứ nghe thì không hiểu hết. Nhưng mà vào thời Đức Phật á, cái căn tánh của chư Tỳ kheo và Phật tử rất là lanh lợi, Đức Phật nói chữ giác ngộ họ hình dung ra. Và họ có cái hướng đi tới cái đó được. Ví dụ cái chữ mà "nội tâm thanh tịnh" thôi, nghe cái chữ nội tâm thanh tịnh mình nghe mình hiểu không? Ai mà hiểu là người đó cũng là thời Chánh Pháp á, chứ không phải thời Mạt Pháp nữa. Sự thật rất là dễ bị hiểu lầm nữa. Vì sao dễ bị hiểu lầm? Là có nhiều người khi mà ngồi thiền á,
[18:16]nghe nói tới là ngồi thiền là nhiếp tâm cho thanh tịnh, ngồi đó nhắm mắt tìm cách ngủ. Nó ép cái tâm lại đừng suy nghĩ rồi mờ mịt tối chìm mất không còn gì hết trơn. Cứ tưởng như vậy là thanh tịnh, đó hiểu lầm. Chứ thanh tịnh không phải vậy. Nội tâm thanh tịnh là tâm không khởi niệm nhưng mà rất sáng suốt. Sáng suốt mà trong lại không khởi niệm, nó tịch diệt vô cùng, tịch diệt tới nỗi giống như là vắng lặng quên hết nhưng mà lại cực kỳ sáng, cực kỳ rỗng, cực kỳ sáng. Cho nên cái đó mình nghe một chiều mình không hiểu. Cho nên chúng ta dễ bị hiểu lầm. Nhưng vào thời Đức Phật không hiểu lầm. Đức Phật nói các vị đó hiểu chính xác.
[18:55]Và còn nhiều cái nữa, ví dụ như là vào thời Đức Phật, cái chữ mà thân kiến cái chữ thân kiến là một trong ba kiết sử ban đầu để mình phải phá để chứng Tu-đà-hoàn. Chứ thân kiến mình nghe giờ cái thân kiến mình không hiểu. Nhưng vào thời đó các vị hiểu thân kiến nghĩa là ích kỷ. Bây giờ mình dùng cái chữ thân kiến mình kéo tới giờ này, mình không hiểu. Nhưng thân kiến tức là ích kỷ á, chứ không gì hết. Vào cái thời đó người ta hiểu chính xác. Rồi cái kinh điển chưa có bị thêm thắt, bóp méo, chưa bị pha trộn. Là sao? Vào thời Đức Phật thì chưa có chữ viết. Đa số người dân Ấn Độ không biết viết. Chỉ những người mà quý tộc trong cung đình,
[19:40]những người giai cấp Bà-la-môn mà giai cấp Bà-la-môn mà phải được học làm giáo sĩ á thì mới biết chữ viết, chữ Sanskrit, chữ Phạn, chứ còn đa phần không biết, người bình dân không biết viết chữ là gì. Và những người kể cả giai cấp Bà-la-môn mà không được đào tạo để trở thành giáo sĩ cũng không biết chữ luôn. Cho nên việc mà viết chữ là một điều xa xỉ. Người ta không có giấy, người ta viết trên những thẻ tre, người ta viết trên đất sét hoặc là đặc biệt thì người ta khắc trên đá. Và viết chữ là một điều xa xỉ và rất là mất thời giờ vào thời đó. Cho nên kinh điển được truyền qua miệng, tức là Đức Phật giảng bài kinh,
[20:20]Ngài nói tới nói lui, Ngài lặp đi lặp lại nhiều lần rồi các vị Tỳ kheo cũng lặp đi lặp lại, nhớ rồi truyền miệng truyền miệng. Mà có cái hay là truyền miệng mà không thêm mắm thêm muối được. Còn chúng ta bây giờ hay hơn người xưa hay sao á, hễ mà truyền miệng là từ từ mắm muối vô đầy đủ hết trơn. Như các nhà xã hội học họ thí nghiệm á, họ cho một cái câu chuyện ban đầu, rồi sau đó họ cho truyền qua 50 người, tới cái người cuối cùng câu chuyện biến thành chuyện khác liền. Đó là từ cái câu chuyện ban đầu là có một cái cô gái đón chiếc xe hơi để đi nhờ trên khúc đường vắng. Chỉ như vậy thôi. Mà khi kể qua tới người thứ 50 thì xuất hiện một cái nữ tướng cướp rừng xanh
[21:06]chuyên môn chặn đường nghĩa là chỉ cần một cái chân là chặn chiếc xe hơi lại, giết hết toàn bộ người rồi cướp xe, cướp của rồi tùm lum hết trơn. Nghĩa là mình thêm từ từ. Nhưng vào thời Đức Phật thì cái bài kinh Đức Phật nói đoạn văn đó 12 chữ thì truyền qua người kia đúng 12 chữ, rồi truyền qua người kế tiếp 12 chữ. Kinh điển không bị thêm thắt. Rồi thời gian về sau thì bắt đầu người ta mới thêm 13 chữ, 14 chữ. Rồi tới thời mình thì thành ra khoảng 200 chữ, thêm tùm lum vô. Nên kinh điển bị thêm thắt, bóp méo. Vào thời Đức Phật thời Chánh Pháp là hiểu đúng như vậy. Rồi cái yếu tố nữa là cái người tu dễ chứng
[21:42]ngộ, không biết căn cơ họ nhạy bén thế nào á, gặp Đức Phật tu một thời gian chứng A-la-hán, chứng rất dễ dàng, chứng thực sự. Thời đại bây giờ mình nghe một người chứng ngộ, mình phải dè dặt. Bởi vì có thể trong tâm người ta có cái sở đắc về tâm linh, người ta thấy bừng sáng rõ ràng, tâm thanh tịnh, có một số thần thông biết quá khứ, vị lai. Mình thấy hay rồi ông đó ổng tuyên bố ổng là A-la-hán cái mình tin là A-la-hán, sự thật không chắc đâu. Chỉ được một phần quả vị nào đó thôi, đắc được cái thiền định gì đó thôi, chứ chưa hẳn là quả vị thánh đâu. Ở đây chúng ta nhớ là đắc được thiền định có thần thông chưa
[22:21]chắc là chứng được thánh quả nha, hai cái đó khác nhau. Hai cái đó khác nhau hẳn ạ. Mà mình hay hiểu lầm, thấy vị đó ngồi thiền được lâu, ổng biết quá khứ, vị lai của mình hết, nói chắc ổng chứng được thánh quả, xin thưa không chắc. Bởi vì sao vậy? Bởi vì chứng được thánh quả là căn cứ trên đạo đức, còn mà chứng được thiền định là căn cứ trên thần thông. Có thần thông, tức là có định lực thì mới chứng được thiền định thôi, chưa chắc làm ông thánh nha. Có khi làm ông thầy tà đạo. Rất nhiều ông thầy tà đạo có thần thông. Nên ở đây là chúng ta căn cứ trên đạo đức. Ví dụ cái người đó ngồi thiền được lâu mà đời sống rất là mẫu mực,
[23:02]đạo đức thì mình mới hy vọng đây là một vị thánh, vị thánh giữa trần gian này. Đây là điểm khác nhau như vậy. Thì cái người xưa thời Đức Phật không hiểu là tại sao mà rất là dễ chứng ngộ. Ngay cả như chúng ta nghe truyền thuyết về tướng cướp Aṅgulimāla cái người mà giết người rất nhiều, vậy mà cuối cùng Đức Phật độ rồi cũng chứng được đạo quả. Và có nhiều người trước khi gặp Đức Phật cũng là một người rất là tầm thường, nhưng khi duyên gặp Đức Phật, biết cái uy lực của Phật hay sự gia hộ của Phật hay là cái duyên gì mình không hiểu rồi cũng chứng ngộ rất là tốt. Có những vị như một Tỳ-kheo-ni, bà than thở từ khi bà xuất gia cho
[23:40]tới 25 năm tâm bà không bao giờ được một sát-na thoáng chốc thanh tịnh, lúc nào tâm cũng cuồn cuộn cuồn cuộn vọng tưởng. Vậy mà sau 25 năm đó rồi, một lần bà bỗng nhiên bà nhập định rồi đắc đạo luôn. Vào thời đó không biết tại sao như vậy. Cho nên chúng ta đọc trong Tiểu Bộ kinh, những cái bài kệ về Trưởng Lão Tăng Kệ, Trưởng Lão Ni Kệ về những vị thời Đức Phật mà đắc đạo, mình thấy quá nhiều người chứng A-la-hán. Còn thời bây giờ thì tu sĩ đông nhưng mà người đắc đạo rất là ít. Mà đôi khi có những thời đại dường như hoàn toàn không có luôn. Lát nữa chúng ta sẽ phân tích như vậy, về những lý do đó. Đó là thời Chánh Pháp.
[24:23]Còn thời Tượng Pháp á thì lúc đó là giáo lý Đức Phật đã không còn được hiểu chính xác nữa, đã bắt đầu bị pha trộn, người chứng ngộ giảm bớt hoặc là cái quả vị bị hiểu lầm. Quả vị bị hiểu lầm là thế này, ví dụ vị đó họ chỉ chứng một phần nhưng mà họ tưởng là họ chứng rất cao. Vào thời Đức Phật không bị như vậy, nhưng mà thời Tượng Pháp là bị như vậy. Rất nhiều thiền sư tuyên bố mình đã chứng bằng Phật, nhưng mà sự thật không có phải như vậy, chứng còn thấp. Đó gọi là thời Tượng Pháp. Đó là vào cái thời mà ngài Quy Sơn, ngài Ngưỡng Sơn là vào cái thời Tượng Pháp. Cho nên ngài Văn Hỷ có một lần mà ngài gặp Bồ Tát Văn Thù á quý
[25:07]vị, Bồ Tát Văn Thù mới hỏi chứ, "Phật pháp ở phương Nam thế nào?" Thì ngài trả lời, "Đây là vào cái thời Tượng Pháp, cho nên người chứng ngộ ít mà người giữ giới cũng ít." Đó vào thời Tượng Pháp là lúc đó là Thiền tông đang rất là thịnh. Thì chúng ta thấy cái thời mà Thiền tông nở rộ bên Trung Hoa á, bắt đầu từ Bồ Đề Đạt Ma tới Lục Tổ Huệ Năng và về sau về sau như vậy, thì nếu căn cứ theo cái niên đại mà Đức Phật báo thì thời đó rơi đúng vào thời Tượng Pháp. Và thời Tượng Pháp cũng được nhiều vị chúng ta gọi là giác ngộ, ngộ đạo, chứng ngộ được ghi trong sử sách. Có những vị chết một cách tự tại:
[25:48]ngồi tịch, nằm tịch, đứng tịch, lộn ngược tịch. Có những vị có thần thông, có thể bay được, vân vân. Nhưng mà nếu chúng ta căn cứ đúng với kinh điển thì vẫn chưa vị nào mà chứng cho tới A-la-hán. Vẫn chưa thấy, nhưng mà có chứng. Thì đó là thời Tượng Pháp. Bây giờ bước qua khỏi thời đó, thời chúng ta là lọt vào thời thời Mạt Pháp. Thì thời Mạt Pháp này kéo dài khoảng 10.000 năm. Thì trong thời đại Mạt Pháp 10.000 năm này thì thấy Phật pháp đôi khi có vẻ thịnh, chùa có thể nhiều, người tu sĩ đông, Phật tử đông, nhưng mà giáo lý hầu hết bị hiểu sai, bị pha trộn, bị thêm thắt, bị phân hóa, bị chia rẽ và người chứng ngộ hiếm có.
[26:33]Đó là cái đau lòng. Nên thấy đạo Phật coi nhiều mà không có chiều sâu lắm, đây là điều rất là đáng buồn. Chính vì cái điều đáng buồn này mà hôm nay chúng ta ngồi đây nói chuyện với nhau là chúng ta phải có trách nhiệm làm một cái gì đó để chúng ta tìm lại cái dấu vết của thời Chánh Pháp Đức Phật để làm sao cho giáo lý được hiểu đúng lại, cho người tu có thể tăng thêm cái số người chứng ngộ nhiều hơn, chứ đừng để đạo Phật mà đi trên hình thức rỗng không, phân hóa, chia rẽ, bài xích nhau đủ điều hết. Đó là cái thời Mạt Pháp đó mà hiện nay những cái dấu hiệu đó rất là rõ. Nhiều khi nói chuyện với quý Phật tử, chúng tôi không có phân tích hết
[27:16]cái gọi là hiểu sai trong đạo Phật, chứ còn nếu chỉ nói chuyện với chư Tăng, chúng tôi sẽ phân tích ra, vì đó là chuyện hơi cao cho nên Phật tử không thể nghe được, cho nên quý Phật tử thông cảm. Nếu mà chỉ có chư Tăng á chúng tôi mạnh dạn phân tích liền vào thời đại này chỗ nào là đã thêm vào làm méo mó đi đạo Phật. Chư Tăng với nhau nói liền, nhưng vì có Phật tử chúng tôi không có tiện nói. Quý Phật tử chỉ hiểu như vậy, chỉ hiểu đơn giản rằng vì đây là thời Mạt Pháp cho nên giáo lý đạo Phật đã bị hiểu sai. Nay chúng ta ráng đi tìm lại cái điều đó. Có nhiều cái kinh điển lạ xuất hiện Có những cái lời dạy nói là Phật nói, nhưng mà kỳ thực Phật không có nói.
[28:04]Cái điều mà có nhiều kinh điển không phải Phật thuyết mà người ta gán cho Phật thuyết đã xảy ra trong đạo Phật. Các nhà sử học biết và ngày hôm nay nhiều vị chư Tăng biết, nhưng mà cũng ngại không nói vì thấy người ta tin quá, thôi đành phải chịu thua, chứ sự thực là có nhiều cái lời dạy không phải của Phật dạy mà ngày nay các chùa hành trì rất là đông, hành trì rất là mạnh, hoàn toàn không phải Phật dạy. Bị thêm thắt, bị biến thái, bị thay đổi. Đây là điều rất là đáng lo và đây chính là dấu hiệu của mạt pháp. Thì ở đây thế này, khi mà Đức Phật nói về việc một cái giáo lý cao cả của Đức Phật mà bất cứ Đức Phật nào
[28:54]đều có cái ngày phải suy tàn, thì đây lại là một thái độ rất là can đảm của Đức Phật một lần nữa, hay là của đạo Phật một lần nữa. Vì hầu hết á tất cả các tôn giáo, cái vị giáo chủ mà mở cái tôn giáo đó ra thì luôn luôn nói đề cao cái đạo lý của mình rất là mạnh, là giáo lý này sẽ vĩnh viễn bất diệt.
[29:18]Luôn luôn chủ quan như vậy. Còn Đức Phật thì rất là khách quan, Ngài rất là can đảm. Ngài biết cái giáo lý của mình là cao tột, nhưng mà Ngài cũng biết rằng cái giáo lý cao tột đó cũng không ra khỏi định luật vô thường của vũ trụ, của kiếp người, của nhân sinh, nên Ngài đã can đảm báo trước là sẽ tới cái ngày mà giáo lý của Ngài đi vào giai đoạn suy tàn. Thì không có vị giáo chủ trên thế giới nào nói được điều đó, chỉ có Đức Phật. Mình nói điều này hơi đụng chạm tới tôn giáo bạn một chút, nhưng mà thôi kệ lỡ miệng rồi nói luôn. Là trong kinh Phúc Âm nói cái lời của Chúa Giêsu, mình không biết là phải thiệt Chúa Giêsu nói hay không
[30:03]hay là người ta thêm vào, mà có nói câu thế này: là khi mà Chúa Giêsu đi giảng đạo thì lần lần có người tin rằng Chúa Giêsu là con Đức Chúa Trời, là một vị thánh nào đó trên trời xuống, rồi có nhiều người họ cũng hoài nghi, họ không tin. Cho nên lúc đó là người ta phân vân với nhau rất nhiều về cái thân phận của Chúa Giêsu. Thì một lần đó Chúa Giêsu mới ngồi với một số đệ tử của mình nơi một cái chỗ vắng, thì bắt đầu các đệ tử mới nói chuyện với nhau, bàn với nhau vấn đề đó là có người nói thầy là cái tiên tri Êsai ngày xưa trở lại, có người nói thầy mình là vị thánh nào đó trở lại. Cái bất chợt Chúa Giêsu mới quay sang hỏi thánh Phêrô:
[30:45]"Này Phêrô, thế còn con, con nói ta là ai?". Thì thánh Phêrô mới quỳ xuống nói liền, nói: "Thưa thầy, thầy là Đấng Christ, con của Đức Chúa Trời". Tức là chỉ có ông á là đánh giá Chúa Giêsu cao nhất, còn những người kia thì nghe đồn thầy mình là tiên tri nào đó tái sinh trở lại, chỉ có thánh Phêrô là đánh giá Chúa Giêsu là đích thị con Đức Chúa Trời. Vì ổng có cái niềm tin lớn như vậy nên Chúa Giêsu mới khen. Chúa Giêsu mới nói thế này: "Này Simon, - ổng lúc đó tên Simon - con thật là đá". Cái chữ đá trong cái tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái cổ là Phêrô bây giờ đó. Nên bây giờ mình gọi ổng là thánh Phêrô Phêrô á, sự thật hồi trước ổng tên Simon.
[31:27]Từ cái câu nói đó, Chúa Giêsu mới đặt ổng là đá, là chữ Phêrô: "Này Simon, con thật là đá, và trên tảng đá này ta sẽ xây dựng một cái nhà thờ mà không một quyền lực thế gian nào phá hoại được". Cái câu nói đó ẩn ý thì sau này người ta mới biết rằng thánh Phêrô được coi như là Đức Giáo hoàng đầu tiên xây dựng nên cái Tòa thánh Vatican và lập nên một cái giáo hội. Và cái giáo hội đó Chúa Giêsu nói không một quyền lực thế gian nào phá hoại được, tức là nó sẽ bền vững vĩnh viễn. Thì ngày hôm nay, nhìn bằng con mắt phàm tục của mình thì mình thấy đúng là cũng bền thiệt tại Tòa thánh Vatican còn nguyên ơ,
[32:08]cũng chưa có ai đụng chạm, cũng chưa bom nào thả vô, cũng chưa khủng bố gì. Hy vọng là đừng có bị khủng bố Hồi giáo nó bay chiếc máy bay vô nữa thì Vatican có thể còn tồn tại. Tuy nhiên trên thế giới, ở Âu châu và Mỹ châu thì người ta đang rời bỏ đạo Thiên Chúa từ từ. Là cái Tòa thánh Vatican có thể là đúng với lời tiên tri của Chúa Giêsu là rất là bền vững, nhưng mà ở khắp nơi trên thế giới, nước Âu châu, Mỹ châu người ta lại bỏ Thiên Chúa từ từ. Có nhiều nhà thờ con chiên không đi nữa rồi buộc phải bán. Là vì sao vậy? Vì cái giáo lý của đạo Thiên Chúa không có phù hợp với khoa học. Khoa học tiến lên cái họ thấy vô lý cho nên nhiều người đã từ bỏ nó.
[32:53]Có một thời gian là chúng tôi hay gặp cái người trẻ tuổi đi ngoài đường đeo một cái xâu chuỗi thế này, đeo xâu chuỗi trên tay. Ở đây có ai đeo xâu chuỗi giơ tay lên cho coi? Đó, có sư nè, có có cô kia nữa đeo đó. Thì có nhiều người trẻ khi đi đường mà thấy mọi người đeo xâu chuỗi chúng tôi mới ngạc nhiên. Tôi nói: "Ủa, sao cái thời đại này mà lớp trẻ theo đạo Phật quá chừng vậy?". Tới chừng đi hỏi, nói: "Dạ không, con thấy cái này model, người ta đeo con đeo con không biết đạo Phật". Kỳ khôi. Mình nói ủa sao mà ở đâu phát cái model kỳ lạ? Thì ra bây giờ mới biết là hồi cách đây mấy bữa chúng tôi mới gặp một cái cô bên Mỹ về, cô mới nói:
[33:29]"Thưa thầy, lúc này có nhiều cái người nổi tiếng ở bên Mỹ họ theo đạo Phật. Âu châu cũng vậy, có nhiều cái diễn viên nổi tiếng họ theo". Mà tiêu biểu như là hiện nay có một cái ngôi sao ca nhạc nam Tây Ban Nha rất nổi tiếng là Ricky Martin. Ông này ổng theo đạo Phật nên ổng đi hát ổng đeo xâu chuỗi trên tay ổng à. Là thế là Việt Nam mình xúm nhau mua xâu chuỗi đeo hết trơn. Trời ơi! Thì ở đây vậy, chúng ta thấy ở những cái người tri thức người ta trí thức, người ta giỏi, hiểu được khoa học thì càng lúc người ta càng yêu mến đạo Phật, thấy đạo Phật hợp lý, người ta theo và theo cách tự nguyện. Đạo Phật không có tổ chức, không có Giáo hoàng,
[34:10]không có một cái tòa thánh trung ương của thế giới, cứ mạnh ở đâu phát triển được phát à. Nhưng mà cái giáo lý gốc đạo Phật rất là dễ thương, rất là hợp lý, rất là nhân bản. Nghĩa là khoa học càng tiến thì giáo lý đó càng được sáng chói. Nãy chúng ta nói vậy là cái lời dạy, cái lời tiên tri Chúa Giêsu về một sự bền vững bất diệt của cái tòa thánh. Mà hầu hết các giáo chủ trên thế giới đều như vậy, chỉ riêng trong đạo Phật đi ngược lại là Đức Phật cũng đặt cái giáo lý mình vào cái dòng vô thường luôn một cách khách quan, không có chủ quan. Nên ở đây một cái người mà nhìn vấn đề một cách khách quan chúng ta phải kính nể người đó về đạo đức.
[34:51]Là không bao giờ tuyên bố giáo lý của mình sẽ tồn tại vĩnh viễn, mà biết rằng nó cũng theo định luật vô thường. Nên một cái người mà đánh giá chính mình, đánh giá cái sự nghiệp của mình một cách khách quan thì chúng ta phải hết sức kính trọng cái đạo đức của người đó. Mà cái đạo đức đó chỉ có Đức Phật mới có thôi. Bây giờ chúng ta phải bắt chước điều đó mỗi khi đánh giá chính mình, chứ chúng ta hay mắc cái bệnh là đánh giá chính mình quá cao. Cái bệnh đó thiệt là khó chữa. Bây giờ chúng ta phải học theo Đức Phật như vậy. Và chính vì cái đánh giá khách quan đó nên chúng ta tin Đức Phật ở chỗ này nữa.
[35:28]Chúng ta tin Đức Phật rằng khi Đức Phật nói một người mà chứng được cái quả vị Phật á thì cái người đó là một bậc Đấng Chánh Giác, là thầy của cả trời và người. Kể cả chư thiên tử cũng chỉ là học trò của Đức Phật mà thôi. Chúng ta tin cái điều đó. Vì chúng ta biết rằng Đức Phật là một người đánh giá về mình rất khách quan, không có cái tô hồng mình, sự thật như thế nào thì nói đúng như thế. Vì vậy mà Đức Phật đã nói trước rằng giáo lý mình cũng sẽ suy tàn như vậy. Chân lý cái lẽ phải đẹp như vậy, cái đạo lý cao cả như vậy, vậy mà cũng không ra ngoài cái quy luật vô thường. Mà khi Đức Phật nói như vậy thì chúng ta nhìn lại những điều nhỏ hơn chút.
[36:15]Ví dụ như ở thế gian có những triều đại vua chúa mà rất là thịnh phải không, rất là huy hoàng, nhưng mà năm bảy đời sau thì những triều vua con cháu sau thì lại là bạc nhược, nhu nhược, yếu đuối, rồi lại mất cái triều đại thay đổi bằng một triều đại khác. Nên cái người khai sáng thường là những người giỏi, rồi sau đó lại yếu đi. Trong đạo Phật cũng vậy, có nhiều cái chùa ở giai đoạn đầu rất là thịnh, nhưng mà dần dần về sau người kế thừa cũng khó giữ được cái uy đức của buổi ban đầu, nó là vậy. Ở đây cái người mà họ đủ cái sức mạnh để dựng nên một cái mới, gây được cái ảnh hưởng, người đó họ quá giỏi.
[37:01]Những người sau chỉ đi theo nên thường không đủ sức mạnh bằng. Chỉ trừ trường hợp lâu lâu là có những cái người xuất sắc thì kế thừa mà lại phát huy thêm thì đó là cái phúc của cái dòng họ đó, của triều đại đó, hoặc là của cái tông phong của cái ngôi chùa đó, thì đó lâu lâu được như vậy. Ví dụ như là bên Trung Hoa cái triều nhà Thanh vậy, thì những đời vua sau, ví dụ như vua Khang Hy này rất là giỏi, hoặc đến đời vua Càng Long cũng rất là giỏi. Lâu lâu như vậy, còn những vị khác cũng thường thường thường thường. Hoặc như nước Việt Nam mình cũng vậy, cái đời đầu tiên là vua Trần Thái Tông thì giỏi rồi, nhưng mà sau này cũng vài vị như
[37:43]Trần Nhân Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông cũng khá giỏi như vậy. Hoặc là đời Lý, Lý Thái Tổ thì đầu tiên rất giỏi, nhưng mà sau này có Lý Thánh Tông thì cũng rất là giỏi. Vua Lê cũng vậy, xuất hiện về sau vua Lê Thánh Tông cũng rất là giỏi, mặc dầu ban đầu thì vua Lê Thái Tổ cũng là người khai sáng đánh đuổi được quân Minh. Chúng ta thấy lâu lâu vậy nhưng mà theo nguyên tắc thường là dễ bị suy tàn. Thì trong đạo Phật cũng vậy, thì giữa cái thời chánh pháp lâu lâu xuất hiện một vài vị A-la-hán nổi bật làm cho Phật pháp thịnh lên, hoặc là trong thời tượng pháp lâu lâu xuất hiện những vị Tổ,
[38:20]những vị thiền sư sáng chói, nổi bật làm cho Phật pháp thịnh lên. Còn vào thời mạt pháp cũng vậy, lâu lâu xuất hiện những vị Tổ nào đó làm cho đạo Phật hưng thịnh một thời gian lại rồi lại suy trở lại. Thì cái quy luật đó là quy luật hết sức khách quan. Nhưng mà ở đây chúng ta nói cái quy luật vô thường cũng giống như hồi nãy chúng ta vừa nói về cái luật nhân quả này. Chúng ta không có buông xuôi, mà hiểu rằng đạo Phật mình đang đi trong giai đoạn mạt pháp, đang bị biến thái, làm cho chúng sinh hiểu sai, làm cho chúng sinh không có lợi ích, làm cho chúng ta đau lòng lắm. Chúng ta rất đau lòng trước cái điều này xảy ra.
[38:56]Do đó, nếu chúng ta là những người đệ tử Phật ngoan ngoãn, có hiếu với Phật, tôn kính Phật và thương yêu chúng sinh, chúng ta không nỡ nhìn thấy Phật pháp suy tàn. Không nỡ nhìn thấy Phật pháp suy tàn là cứ người ta hiểu không đúng lời Phật dạy, rồi tu sai, rồi phân hóa, chia rẽ, bài xích lẫn nhau, rồi không có người chứng ngộ. Cái điều đó làm chúng ta đau lòng. Và nếu cái điều này mà nó xảy ra nhanh thì lần lần Phật pháp mất luôn, không còn ai theo đạo Phật nữa, vì thấy đạo Phật không có hợp lý, không có lợi ích để đi theo nữa. Do đó là chúng ta phải có bổn phận làm sao luôn luôn kéo đạo Phật trở về với thời chánh pháp,
[39:48]làm sao trong cái thời mạt pháp này mà chánh pháp lại xuất hiện trở lại. Đó là cái lý tưởng, cái bổn phận của chúng ta đối với Đức Phật, đối với chúng sinh. Chúng ta biết rằng Phật pháp là liều thuốc quý cho con người, là ánh sáng cho thế gian. Nhưng mà nếu đạo Phật không được sáng tỏ, bị lu mờ, bị che lấp thì thế gian này tăm tối. Do đó, chúng ta phải có bổn phận là dù tính theo thời gian đã là thời mạt pháp, dù mạt pháp có nghĩa là đạo Phật bị hiểu sai, bị phân hóa, bị chia rẽ, nhưng mà bây giờ chúng ta phải phát nguyện trước Đức Phật, trước mười phương chư Phật, mười phương chư Bồ Tát, Tam Bảo Thánh Hiền
[40:34]là chúng ta sẽ đoàn kết với nhau để làm sao giữa cái thời mạt pháp này mà chánh pháp lại nở rộ trở lại, tức là giáo lý Phật được hiểu đúng trở lại, là cái đạo tình của chư Tăng với nhau, của Phật tử với nhau tốt đẹp trở lại và làm sao để có nhiều người chứng ngộ trở lại. Đó đó là làm cho giữa mạt pháp mà lại xuất hiện chánh pháp. Bởi vì nếu mà giữa mạt pháp mà xuất hiện chánh pháp có nghĩa là đạo Phật sẽ tiếp tục tồn tại lâu hơn nữa. Còn nếu mà mình để: "Ồ, mạt pháp thì thôi cứ cho mạt pháp luôn" thì không bao lâu tắt sớm liền. Ví dụ Đức Phật nói 10.000 năm sẽ hết thời mạt pháp và mất đạo Phật luôn, thì nếu mình có cái tư tưởng buông xuôi, nói:
[41:24]"Ồ, thôi mạt pháp rồi thôi mình tu tàm tạm, rồi ai tu sao không được. Ôi, mạt pháp rồi tu sao không được, ừ thì muốn ăn muốn nhậu gì cũng được, tu sao không được hết trơn." Thì không tới 10.000 năm, 5.000 năm mất tiêu không còn thấy nữa. Không còn thấy không còn hình ảnh chư Tăng áo vàng đẹp đẽ, uy nghi như vậy nữa, mà thay vào đó có thể là những người mặc áo vest, modern rồi áo đầm thì gì thôi không còn không còn áo những tấm y vàng chói gương mặt quang minh, sáng tỏ như vậy không có. Bởi vậy, chúng ta phải cưỡng lại cái luật đó, giống như là hồi nãy chúng ta đã nói chúng ta đã cưỡng lại cái luật nhân quả để cứu giúp cái người gặp nạn bởi lòng từ bi.
[42:05]Như hồi nãy sư nói về khi gặp cái người gặp nạn mình vì lòng từ bi mình phải cứu giúp thì cũng vậy, thấy Phật pháp đang gọi là mạt pháp thì mình phải có bổn phận cưỡng lại điều đó, chống đỡ lại điều đó, làm cho chánh pháp xuất hiện trở lại giữa cái thời mạt pháp này. Bây giờ cái cách nào để làm cho chánh pháp xuất hiện trở lại? Nhưng mà trước hết á, chúng ta phân tích cái lỗi, cái lỗi mà chư Tăng dễ bị trong cái thời mạt pháp mà nhất là giảng sư đó. Mạt pháp hay không là do mấy người giảng sư. Vì Phật pháp là do dạy nhau mà biết mà. Thì chính những cái người mà đi giảng Phật pháp á làm cho Phật pháp thành mạt pháp chứ không ai vô đây hết trơn.
[42:48]Cho nên là vị nào mà muốn làm giảng sư thì xin cẩn thận điều này, xin cẩn thận điều này. Vì coi chừng mình là người thúc đẩy làm cho Phật pháp đi vào cái mạt hoại. Chữ mạt có nghĩa là ngọn, mạt không phải là mạt rệp đâu nha. Chữ mạt chữ Nho có nghĩa là cái ngọn, ngọn là gần hết rồi, đó. Chứ mạt không phải là thời Phật pháp mạt rệp, không phải. Đây là cái lỗi của những người giảng sư nè: Thứ nhất là hiểu sai lời Phật dạy, cho nên giảng lệch đi. Đó là giảng sư, lỗi của giảng sư trước. Nỗi cái luật nhân quả mà không hiểu, giảng cũng trật nữa. Rồi nói tới Bát Chánh Đạo thì giảng về Chánh kiến, hiểu không hết, giảng trật luôn nữa.
[43:34]Thật ra cái chữ Chánh kiến trong Bát Chánh Đạo là mình nói 5 năm chưa hết, dễ sợ như vậy, chứ còn đừng nói tới những cái Chánh khác nữa. Nhưng bởi vì mình không có thời gian, nghe nói hoài nhàm, cho nên thường chúng ta rút cái Chánh kiến trong một bài giảng ngắn nào đó nói sơ sơ, chứ sự thực Đức Phật hay nói một cách đơn giản: đây là con đường tám nhánh, đây là lộ trình duy nhất đến giác ngộ gồm có: Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định, vân vân. Nhưng mà ngay cái chữ Chánh kiến thôi, mình giảng 5 năm chưa hết cái ý đó, lệch lệch.
[44:09]Mà giảng sư giảng lệch rồi ở dưới thì sao? Hiểu sai. Và hiểu sai rồi sao? Thế là Phật pháp cứ truyền nhau cái con đường đó mà đi sai. Mà nhiều khi thấy tội thấy thương lắm. Nhiều khi mình đọc lại bản kinh, một bản mà giải thích kinh điển ở trong sách nha, đọc tới mình thấy đoạn này sai, phăng ngược ra thì cái vị này kế thừa của vị trước đó, phăng ngược ra đi tìm tài liệu thì vị đó kế thừa của tài liệu trước trước nó nữa. Nhiều khi phăng ra tới là tới mười mấy đời, sai đâu từ mười mấy đời truyền. Rồi sau này do các vị sau này họ nghiên cứu họ có điều kiện họ nghiên cứu á, bắt đầu người ta mới chỉnh lại dần dần, chỉnh lại những cái sai.
[44:47]Vào cái thời mà cái việc nghiên cứu còn ít, người cứ hễ một người sai là kéo dắt dây luôn mười mấy đời sai hết. Thời bây giờ nhờ có viện nghiên cứu vân vân, nhiều vị họ tìm tòi lục lọi trong những tàng thư, những cái cổ điển, những cái cổ tích, những điển tích cổ thì mới lần lần chỉnh lại được. Đến đây chúng ta thấy cái vai trò của giảng sư quan trọng lắm, giảng sư giảng sai cái là Phật pháp mau suy tàn. Nhưng mà tại sao giảng sư lại hiểu sai, giảng sai? Tại sao? Là bởi vì trí tuệ, trí tuệ không đủ. Mà tại sao trí tuệ không đủ? Tại vì sức tu kém. Đây là một cái thực trạng, một thực trạng là vào cái
[45:34]thời sau này chúng ta thực hành lời Phật dạy hơi ít mà dành thời gian để học và nói lại hơi nhiều. Cho nên là cái việc mà chúng ta thực hành ít quá cho nên mình hiểu không có hết. Ví dụ bây giờ mình nói về cái tâm từ bi thôi, chúng ta nói về cái tâm từ bi là lòng thương yêu chúng sinh. Mình nghe dạy nha, mình nghe là trong kinh dạy à đây lòng thương tưởng chúng sinh, mình nghe mình không hiểu hết đâu. Mà nếu mỗi ngày mình có ngồi trước Phật, mình quỳ trước Phật hay ngồi kiết già trước Phật mình quán tưởng, mình quán tưởng mình tưởng tượng mình rải lòng từ thương yêu chúng sinh từ từ từ từ từ, một hai tháng đầu không thấy gì hết.
[46:16]Nghĩa là vô trước bàn Phật ngồi á mình quán tưởng thương yêu chúng sinh á, nhưng mà khi bước ra ngoài đường mà gặp ai cái gì cái mình cự lộn lại liền, mình bực mình giận liền. Nghĩa là mình thấy mình vừa mới nhưng mà cứ kiên nhẫn đi, cứ kiên nhẫn quán từ bi cho đến 3 năm sau, 5 năm sau, lúc đó mình mới hiểu được từ bi là gì, mới hiểu được cái lòng thương yêu con người, thương yêu chúng sinh là cái gì. Hiểu được rồi nói cũng không được nữa, mà mình chỉ có sống, có thực hành, có thương yêu, có giúp đỡ. Và khi mình giảng á mình chỉ nói một phần thôi, nhưng mà một phần đó nó lay động được người nghe vì mình có thực hành.
[46:58]Lời nói không bao giờ nói hết được đạo lý chúng ta nhớ điều đó. Cái ngôn ngữ không bao giờ diễn tả được hết những điều xảy ra trong tâm linh tu hành, không bao giờ. Ví dụ mình nói chữ thiền định, mình nói chữ thanh tịnh, mình nói chữ giác ngộ, nói chữ giải thoát, nói chữ từ bi, không bao giờ hiểu hết đâu. Nó chỉ là ngôn ngữ thôi. Không bao giờ nó diễn tả được cái gì trong tâm của mình. Nhưng nếu mình có thực hành, tự nhiên mình nói nó nhập tâm vào người kia được. Ví dụ thế này: Ví dụ bây giờ có người gặp chúng ta mới than thở. Than thở là: "Sư huynh ơi! Em bị cái buồn nó chi phối. Em cứ bị buồn chuyện này, em bị buồn chuyện kia hoài nó chi phối.
[47:39]Bây giờ sư huynh dạy em một cái lời dạy gì đi." Thì vì chúng ta nghe cái ông sư huynh ổng dạy. Thì hai ông, chúng ta đặt ra hai ông sư huynh, một ông có tu và một ông không tu. Thì một ông không tu ổng nói thế này: "Thì giờ sư đệ cứ thấy cái buồn này nó không thiệt, thì nó hết chứ gì!" Cái câu đó nói có sai với kinh điển không? Có sai không? Hoàn toàn không sai, đúng hoàn toàn. Nhưng mà người sư đệ trơ trơ vẫn buồn. Giờ qua gặp cái ông sư huynh ổng có tu, ổng hằng ngày ổng quán cái tâm này không thật, cái thân này không thật. Hằng ngày ổng quán như vậy, ổng đi tới đi lui đều thấy tất cả đều là hư ảo và tâm ổng có thanh tịnh. Thì khi người sư đệ tới than:
[48:21]"Sư huynh ơi! Sao em cứ bị buồn, hết chuyện này buồn tới chuyện kia buồn, nó xâm nhập tâm hồn, em phiền não quá!" Thì ông sư huynh mới nói là: "Sư đệ hãy thấy tâm này không thật, cái nỗi buồn nó không thật." Ổng cũng chỉ nói y như cái ông nãy thôi, y chang! Nhưng mà ổng nói xong cái người kia tâm rớt xuống liền, thanh tịnh liền, giống như trút được gánh nặng liền. Đó là cái sức mạnh mà từ tâm đến tâm. Sức mạnh từ tâm đến tâm. Nó ngôn ngữ nó là cái phương tiện tải một chút thôi, không quan trọng, nhưng mà từ tâm rớt qua tâm liền cái người kia giống như thực hành được liền. Đó là cái giá trị của người giảng sư.
[48:56]Cho nên cái người giảng sư phải là người tu nhiều hơn người ta hết thì mới xứng đáng ngồi trên pháp tòa giảng. Chứ còn nếu không thì mình là người thúc đẩy cái mạt pháp tới nhanh. Vì mình giảng không đúng, không đủ sức chuyển hóa tâm người kia, nói như lời nói khô khan như bã mía. Còn nếu mình có thực hành thì những lời nói của mình là dòng suối ngọt ngào tuôn chảy, thấm vào lòng người khác để người ta thực hành. Người ta làm được, người ta sống được. Cho nên vì vậy là người giảng sư phải tu nhiều là vậy. Hồi nãy chúng tôi cũng tâm sự với sư ở đây. Chúng tôi nói rằng là ở trong đạo Phật mình khác với đạo Thiên Chúa.
[49:38]Cứ mỗi ngày Chúa nhật á mình thấy nhà thờ người ta đứng đầy từ trong tới sân để nghe cha ổng giảng. Chẳng biết ông cha ổng giảng hay giảng dở, nhưng mà cứ phải đứng đó nghe giùm, phải đứng đó nghe. Nếu mà không nghe thì sao? Nếu trốn đi thì chuyện gì xảy ra? Cha mẹ rầy. Mà ông trùm á, ổng quản lý giáo xứ ổng lại ổng rầy cha mẹ, nói: "Tại sao kỳ này không thấy con của ông bà đi lễ?" Hớ! Thế là để cho nó yên chuyện thì cứ đứng đó nhìn trời hiu quạnh, còn cha nói hay dở kệ cha. Nhưng mà trong đạo Phật mình có vậy không? Không! Đạo Phật mình mà ông thầy giảng dở thì sao? Trốn sạch, không một bóng dáng.
[50:20]Nghĩa là nếu mà ông thầy mà giảng dở á, mới đầu vô giảng thì thấy đông, thì sau khi mà giảng xong á, thì chỉ còn lại những người nào? Vừa mới ngủ dậy. Khổ vậy! Cười lắm! Có một lần bị... Thực ra đó chúng tôi thì chúng tôi mơ ước là trong đạo Phật mình có nhiều vị giảng sư giảng hay. Chúng tôi đi đâu chúng tôi khuyên cái đó. Có nhiều thầy không chịu giảng, thầy nói rằng à nói thưa thầy vì con không biết giảng. Tôi mới nói: "Không, thầy phải ráng giảng. Là mỗi ngày rằm sám hối kia nọ đó, là khi Phật tử đến chùa sám hối, thầy phải đích thân ngồi giảng." Nói: "Mấy ngày đó thôi con mở băng của những vị giảng hay cho người ta nghe." Nói:
[51:02]"Không được! Cái mở băng thì cũng hay thiệt á, tại vì đó là những bài giảng của những vị nổi tiếng á, thì nó cũng có lợi ích thiệt. Nhưng mà một vị giảng sư sống động ngồi đó giảng, nó có cái sức mạnh khác, nó có cái hay khác của đạo Phật. Cần phải giảng, chứ đừng có nói mà cứ mở băng, thầy phải giảng." Cái thời gian sau tôi đến thăm ổng lại. Ổng mới nói: "Thưa thầy, con cũng giảng. Thì thường thường ví dụ như là sám hối xong ở chánh điện thì con ngồi chánh điện con giảng. Thì trước khi sám hối thì ra nhà tổ xá tổ phải không?" Đó là theo nghi thức ra nhà tổ xá tổ xong, thì mới để dép ở nhà tổ, thì sau đó mới ra chánh điện sám hối.
[51:40]Sám hối xong thì ngồi tại đó nghe giảng. Giảng xong rồi bắt đầu mới đi ra nhà tổ để xá tổ rồi mới mang dép đi về. "Thì con giảng được vài lần thì sau này họ không có để dép nhà tổ nữa, họ để dép ngay chánh điện. Để xong rồi là họ lui ra khỏi cửa chánh điện họ mang dép họ chạy mất luôn, không còn. Thì những ngày sau nghĩa là thấy sám hối đông rồi sám hối quay qua quay lại quay lại tính giảng thì nghĩa là chỉ còn là một cái sa mạc mênh mông, không còn bóng người nào, họ bỏ luôn." Thì nghe chuyện đó xong bắt đầu tôi mới hiểu ra một điều là Phật tử mình khó chịu thiệt! Khổ cái này nè: Ví dụ như là gặp ông thầy mà giảng không hay lắm
[52:18]nhưng mà nói được đạo lý thì cái người Phật tử thuần thành á, chịu khó ngồi nghe dù biết ông thầy giảng không hay, đúng không? Đúng phải không? Đó. Cho nên nhìn ở đây là biết ở đây toàn là Phật tử thuần thành không. Cho nên dù ông thầy giảng dở vẫn ngồi nghe, tại ổng cũng có nói cái gì đạo lý đó. Nhưng mà Phật tử mà chưa thuần thành thì sao? Thì từ từ xách dép. Hồi nãy thấy được vài người xách dép, đó là những người chưa thuần thành. Đó! Thấy ông thầy mà giảng dở là trốn hết à. Cho nên trong đạo Phật mình khác với Thiên Chúa là ông cha ổng giảng nói nhăng nói cuội nói gì sao cũng được hết trơn, con chiên phải đứng đó cho nghiêm chỉnh cho hết buổi lễ.
[52:56]Còn trong đạo Phật mình á mà thầy giảng dở là Phật tử bỏ hết. Vì vậy, trong đạo Phật mình một cái yêu cầu gay gắt là quý thầy giảng phải thiệt hay, không được giảng dở. Đây là cái yêu cầu rất gay gắt. Mà bây giờ phải làm sao giảng cho hay? Thì đúng là nó là cả một cái chương trình đào tạo lớn về sau phải không? Bây giờ hôm nay mình không có bàn điều đó, nhưng mà chúng ta thấy rằng đạo Phật suy tàn vì mấy ông giảng sư. Mấy ông giảng sư này mà mấy giảng sư này có hai cái lỗi mà làm cho đạo Phật suy tàn: Thứ nhất là ổng giảng sai, thứ hai là ổng giảng dở. Hễ mà ở đâu mà nghe có pháp hội giảng thì người ta không bao giờ dám
[53:40]tới chùa đó nữa thì thật là tiêu đạo Phật, tội nghiệp đạo Phật quá! Nên phải làm sao mà giảng sư đời này là phải là giảng rất đúng với ý Phật mà giảng rất hay. Phải làm sao có nhiều giảng sư như vậy, xuất hiện khắp nơi trên đất nước này cũng như khắp nơi trên thế giới. Phải như vậy, giảng rất đúng mà giảng rất hay, rất hấp dẫn. Một cái người giảng mà hấp dẫn á là họ cuốn cái người nghe từng giây từng phút vào trong bài giảng, không xao lãng được. Còn mà người giảng dở á, mình nghe một lát cái bắt đầu tâm mình chạy. Ngồi đây đó, tâm chạy vòng vòng vòng vòng rồi bắt đầu ngáp đồ tùm lum hết trơn. Đó.
[54:17]Ở đây ai nãy giờ ngáp giơ tay lên! Nên giảng sư mà muốn giảng sư giảng giỏi á thì có nhiều điều kiện. Hôm nào chúng tôi có điều kiện, có duyên thì chúng tôi sẽ trao đổi điều này, nhưng mà một cái điều kiện quan trọng là phải thực hành lời Phật dạy. Mà trong cái thực hành lời Phật dạy đừng tưởng là chỉ ngồi thiền yên lặng nha, không có. Bởi vì ngồi thiền mà giữ tâm thanh tịnh á cũng chỉ là một cái góc thôi. Mà cái quan trọng của một vị giảng sư là cái đạo đức trong đời sống, tức là lòng thương đối với chúng sinh, lòng khiêm hạ. Lòng thương và lòng khiêm hạ thế nào? Là một vị giảng sư đó phải có lòng thương mênh mông đối với chúng sinh.
[54:58]À đó là điều kiện căn bản. Phải tu làm sao cho được cái đó cho cho bằng được. Hằng ngày hằng giờ quỳ trước Phật cầu nguyện và quán tưởng. Thì khi cái người đó vừa xuất hiện trước mặt chúng sinh á, tự nhiên chúng sinh thấy thương. Nhân quả! Đúng không? Đó. Nên sở dĩ mà quý Phật tử ví dụ khi chúng tôi xuất hiện đây quý Phật tử nhìn thấy cũng thờ ơ, không thấy thương lắm bởi vì sao? Bởi vì chúng tôi chưa có tu tập lòng từ bi nhiều. Còn nếu mà ví dụ quý sư đây mà xuất hiện á là thấy thương liền. Không biết quý Phật tử thấy thương không chứ như là chúng tôi vừa đặt chân vào chùa nhìn thấy quý sư, chúng tôi thương liền.
[55:35]Là biết quý sư này không biết là tại đẹp trai hay là tại có tu tập lòng từ, thấy dễ thương liền. Nên một giảng sư là phải tu tập lòng từ trước hết, chúng sinh nhìn thấy không biết gì cảm mến liền, chịu nghe liền cái đã. Rồi đồng thời là có cái tâm khiêm hạ. Tâm khiêm hạ là không nghĩ mình cao mà luôn luôn có ý tôn trọng người khác. Thì cũng vậy, khi một vị giảng sư ví dụ khi nhìn thấy cử tọa, thấy nhiều Phật tử, chư tăng ngồi nghe, trong tâm mình á mình tôn trọng những người đang có mặt, chứ không có nghĩ rằng: "À! Tôi là giảng sư, mấy người này là học trò, mấy người này thua tôi, tôi hơn mấy người đó", chết liền!
[56:14]Nếu mà suy nghĩ như vậy lần lần người ta bỏ người ta không nghe nữa. Tại mình đã coi thường người khác, mà khi mình coi thường người ta thì người ta coi thường mình. Chuyện nhân quả. Còn nếu một vị giảng sư có cái tâm khiêm hạ là khi xuất hiện trước mặt mọi người thì đầu tiên là khởi cái tâm kính trọng những người có mặt cái đã. Nghĩa là liếc vừa nhìn thấy những người đang ngồi nghe đó là trong tâm khởi lên là: "Con nguyện con thương yêu hết tất cả những người này, con nguyện con con kính trọng hết những người này." Khởi cái tâm âm thầm đó không không cho ai biết hết. Thì khi mà bước ra pháp tòa nói chuyện thì mắc lo giảng thôi,
[56:52]nhưng mà tự nhiên cái người ta người nghe ở dưới họ cảm thấy thương và quý ông thầy. Đó là ăn tiền trước cái đã. Chưa biết giảng hay giảng dở, có thể giảng cũng hơi dở nhưng mà người ta ngồi người ta dòm giảng sư thấy ông này dễ thương thiệt, thấy đáng mến ghê! Cứ vậy là thấy ăn tiền được cái thấy không? Người ta cũng ráng, thay vì người ta xách dép bỏ về: "Thôi kệ, bỏ về tội nghiệp ổng quá, dù ổng giảng dở thôi kệ ráng ngồi nghe vậy." Đó vậy. Cho nên ông giảng sư là phải thực hành lời Phật dạy về cái tâm từ bi, tâm khiêm hạ và những vô số những công hạnh khác phải thực hành trong đời sống, chứ không phải là núp núp một chỗ mà chỉ ngồi thiền.
[57:27]Vì ngồi thiền tu là một góc thôi chứ không phải là tất cả. Nhiều người nói: "À! Vì tôi làm giảng sư tôi phải ráng tu." Nhưng mà thật ra trong cái tu mình mà thiếu cái đối diện thì cũng không phải là cái hay. Tu trên lý không không hay đâu, phải tu trên sự là trong cái đối xử với con người đó, gặp gỡ con người đó. Cái quan trọng là như vậy. Mà khổ cái này nè, mình đổ thừa mấy vị giảng sư á. Mình đổ thừa mấy vị giảng sư là đã thúc đẩy làm cho Phật pháp mau suy tàn là do giảng sai, Nhưng mà sự thật là ông nào cũng giảng thao thao hết trơn, nói thao thao bất tuyệt đúng không? Nói không thao thao làm sao làm giảng sư phải không?
[58:05]Lên mà nói mấy câu cái hết chữ rồi cái ngồi cười cười thôi xin chào đi xuống chết. Mà chúng tôi bị rồi. Hồi năm đó chúng tôi mới rời khỏi chúng. Lúc đó có duyên đi đâu, đi lang thang. Đi lang thang cái vô nhầm, lúc đó là nhầm cái trường hạ là chư tăng và ni tập trung lại để an cư kiết hạ và bữa đó là buổi giảng đầu tiên. Thì ngay cái buổi giảng đầu tiên đó thì giảng sư vắng. Không biết mời vị nào tôi không biết mà tôi chỉ vào ghé thăm quý thầy thôi chứ mình không có biết gì về trường hạ đó. Bước vào cái mấy ông thầy trong cái ban trường hạ mới chụp lại "A! Mời mời mời thầy lên ngồi giảng." Trời ơi!
[58:43]Chưa soạn bài mà trước đó cũng chưa đi giảng nhiều, năm đó mới 29 30 tuổi. Thế phải lên ngồi giảng. Đố quý Phật tử giảng được bao lâu? Giảng xong đi xuống, lần sau cái ông thầy ông gặp "Thế tôi tưởng thầy nói luôn một vài tiếng đồng hồ, đâu nói đâu mấy chữ sau tắt rồi tôi xin chào đi xuống." Hết chữ rồi. Nên không làm giảng sư được. Lần đó vậy đó, nói xong vài câu rồi cái thôi xin hồi hướng tuột đi xuống chạy trốn mất luôn không không dám quay lại. Thì giảng sư phải là người nói thao thao. Nhưng mà chính vì cái nói thao thao làm cho người nghe họ tưởng ông đó giỏi. Tưởng ông giỏi và tưởng ông nói gì cũng đúng.
[59:21]Nhưng không ngờ ổng đã nói sai lẫn ở trong đó rất nhiều vị như vậy. Nên vì vậy cái trách nhiệm của cái người giảng sư là phải giảng cho đúng, phải giữ Phật pháp lại. Rồi có một điều nữa thế này, là có những vị tông sư nhiều khi không phải giảng sư mà ngồi viết sách đã sáng tạo được những điều mới nhưng mà sai với căn bản giáo lý của Phật. Có sáng tạo nhưng mà sai. Có hai cái căn bản đạo Phật quan trọng mà chúng ta không được quyền sai. Cái căn bản thứ nhất là luật nhân quả, nghiệp báo không bao giờ được sai, không bao giờ được đánh mất. Cái căn bản thứ hai là Tứ Diệu Đế, đó là hai giáo lý căn bản.
[1:00:00]Nói mênh mông thiên địa gì thì nói nhưng mà hai cái giáo lý đó không được sai. Bây giờ mình là người học đạo cũng như vậy. Là khi mình đi đến mình nghe một thầy giảng hay mình đọc cuốn sách về Phật đạo Phật thì chúng ta phải khôn ngoan luôn luôn đối chiếu với luật nhân quả và Tứ Diệu Đế. Phải luôn luôn như vậy. Vì nếu chúng ta rời hai đó ra chúng ta mất đạo Phật liền. Vừa rồi vậy vừa rồi đây nè chúng tôi dẫn một đoạn này để quý Phật tử nghe nha. Vừa rồi chúng tôi đến cái chùa mới nhận được bức thư của Tòa Giám mục Thiên Chúa nhân lễ Phật Đản thì bên Tòa Giám mục của Thiên Chúa giáo đã gửi bức thư thăm các chùa.
[1:00:44]Thấy họ làm việc dễ sợ chưa? Mình đạo Phật mình không bao giờ để ý bên Thiên Chúa sao phải không? Giáng sinh giáng gì kệ. Vậy bên đó họ vẫn theo dõi đạo Phật mình, họ kết nối. Nhân cái mùa Phật Đản họ gửi một bức thư đến nói chuyện với các chùa. Dễ sợ vậy! Thì khi đọc xong thì chúng tôi phát hiện ra một cái điều khác nhau cơ bản giữa hai đạo. Ừm có anh cư sĩ anh đọc xong anh khen "Trời bức thư hay quá!" Mình hiểu ngay là anh này đúng là mạt pháp. Không thấy được cái căn bản của đạo Phật cái chỗ sai trong thế này. Thì trong bức thư đó Tòa Giám mục nói lại cái ý của Tòa thánh Vatican rằng chống cái việc phá thai.
[1:01:25]Chống cái việc mà cho phép chết theo ý nguyện của người bệnh. Tại vì hiện nay trên thế giới có một số quốc gia đã thông qua cái luật là khi người bệnh nặng quá đau đớn quá mà vô phương cứu chữa thì họ được quyền chết. Bác sĩ phải chấp nhận cái ý nguyện của họ là cho họ chết, là chích một mũi thuốc cho họ chết đi nhẹ nhàng. Là có một số nước đã thông qua vì họ nghĩ đó là nhân đạo. Nhưng mà Tòa thánh Vatican thì chống tới cùng. Cái lý luận của họ như thế này, nói rằng cái luật đó là man rợ, là khác với ý của Thiên Chúa, là coi thường sự sống. Cái điểm quan trọng là chữ coi thường sự sống. Mình nghe cái chữ mà phê bình cái đạo luật đó là vô đạo đức,
[1:02:13]là coi thường sự sống, mình thoạt nghe thì thấy có lý. Phải không? Cái người mà coi thường sự sống bắt người ta phải chết là như vậy là người vô đạo đức. Thì nghe nói như vậy mình thấy giống như là cũng giống giống với đạo Phật mình. Nhưng mình mình thấy mà giống giống đạo Phật tức là mình đã quên mất căn bản Tứ Diệu Đế. Rời xa Tứ Diệu Đế. Rời xa Tứ Diệu Đế ở điểm nào? Chúng ta nghe Tứ Diệu Đế thế này. Cái đế đầu tiên là gì? Là Khổ đế, phải không? Tức là Đức Phật không hề nói sống chết. Mà Đức Phật đặt vấn đề cái gì là chính? Là khổ đau hay là hạnh phúc? Nên cái quan trọng mà giáo lý của đạo Phật giải quyết cho con
[1:02:57]người không phải là làm con người hay con thú hay làm khổ hay là so sống hay chết, mà là khổ đau hay hạnh phúc. Đó mới là vấn đề chính chứ không phải vấn đề sống chết. Còn bên đạo Thiên Chúa cho rằng Chúa tạo ra con người cho nên phải yêu quý sự sống. Khác nhau chỗ đó. Bên đó thì quan trọng cái sống và chết, còn trong đạo Phật thì quan trọng khổ đau hay là hạnh phúc. Cho nên nếu người ta sống mà người ta quá đau khổ thì chấp nhận cho người ta chết để bớt đau khổ. Cho nên theo quan điểm đạo Phật thì cái đạo luật thông qua là được cái chết theo ý nguyện khi mà đã vô phương cứu chữa là phù hợp với đạo lý đạo Phật.
[1:03:41]Tại vì đạo Phật là quan trọng là giải quyết đau khổ hay hạnh phúc chứ không phải sống hay chết. Còn nếu người ta sống mà sống quá khổ, vất vả sống như một con dòi, con bọ thì nó không phải cái mục tiêu của đạo Phật. Mục tiêu của đạo Phật là người ta phải được hạnh phúc, phải sống và phải được hạnh phúc. Đồng ý chưa? Quý sư đồng ý không? Đó. Quý Phật tử đồng ý chưa? Cho nên nếu lúc nào mình cũng hiểu vững cái luật nhân quả và hiểu rõ lý Tứ Diệu Đế thì mình có thể đọc muôn kinh vạn quyển, mình tham khảo giáo lý bên này, tham khảo giáo lý bên kia, không bao giờ mình sợ sai. Và không bao giờ mình sợ rơi vào mạt pháp.
[1:04:18]Còn nếu mình hiểu luật nhân quả sai không nắm vững Tứ Diệu Đế, mình đi tham khảo tầm bậy tầm bạ là mình mạt pháp luôn á, mất Phật pháp liền. Giờ đến có một chuyện nữa là cái này chúng tôi vô tình chúng tôi đọc cái cuốn sách đề là Cực Tĩnh Sanh Động. Quý Phật tử có đọc chưa kìa? Mấy sư có đọc cuốn đó chưa? Trong cuốn đó nói về thế này, có một nhà sư tu hành rất là tinh tấn. Tu mà đến nỗi cảm được cả thú rừng, chim chóc, phải không sư? Cảm được. Nhưng rồi là cuối cùng là nhà sư đó đã bị sa ngã với một người con gái. Hình như cái chuyện tổng quát là vậy, phải không sư? Như vậy. Nghĩa là rất là tinh tấn, thường hay là ở yên một
[1:05:05]mình tu hành mà cảm động với cả chim thú. Nhưng rồi đã sa ngã với một người con gái. Thì khi mà kể câu chuyện đó xong tác giả mới kết luận là vì cực tĩnh, tĩnh quá cho nên sanh động loạn. Kết luận nhân quả kiểu đó. Kết luận nhân quả như vậy có đúng với đạo Phật không? Đúng không? Trật lất. Mà dám kết luận kiểu đó. Đó là hiểu sai nhân quả làm cho Phật pháp mạt. Kết luận là ờ vì quá tĩnh cho nên là sanh ra cái động, nhân tĩnh mà sanh ra quả động nên bị sa ngã, bị động loạn sa ngã. Kết luận như vậy là sai nhân quả. Mà một người kết luận sai nhân quả như vậy sau này mắc quả báo chết luôn. Cho nên vì vậy cái nhân quả chỗ đó nằm ở đâu?
[1:05:53]Cái nhân quả nằm ở chỗ này kiêu mạn. Nhân quả nằm chỗ kiêu mạn. Tức là khi thấy mình tu mà có kết quả được như vậy thì trong tâm tự hào cho mình giỏi. Thì chính cái tâm mà cho mình giỏi á là cái tâm kiêu mạn nó sẽ làm động loạn, ô nhiễm. Nhân quả là chỗ đó đó. Chứ không phải là vì tinh tấn tu rồi phải động loạn. Ẩu! Kết luận vậy mà dám viết cuốn sách trình bày. Cho nên chúng ta thấy là người sau này đôi khi có sáng tạo mà sai với căn bản luật nhân quả, cũng như sai với căn bản Tứ Diệu Đế. Là giảng sư phải sáng tạo, luôn luôn sáng tạo giáo lý mới, bài giảng mới để hấp dẫn. Chứ còn giảng những bài cũ thì người ta sẽ nhàm.
[1:06:40]Nhưng mà sáng tạo cái mới với điều kiện không bao giờ được trật với giáo lý căn bản về luật nhân quả và Tứ Diệu Đế. Nhớ kỹ như vậy. Rồi có nhiều người còn cái bệnh nặng hơn nữa là có nhiều vị khi mà bắt đầu mà giảng được nhiều người nghe hấp dẫn rồi á thì trong tâm nghĩ rằng mình hay hơn Đức Phật. Trong tâm nghĩ rằng giáo lý mình bây giờ hiện đại hơn, phù hợp hơn, hay hơn Đức Phật. Khi mà thấy mình giảng hấp dẫn được nhiều người theo, có người vậy. Thiệt là đau khổ. Và đánh giá Đức Phật thấp nữa. Đánh giá Đức Phật giống như một triết gia như mình thiệt là sai lầm. Dù mình tu cỡ nào, vì mình giỏi cỡ nào
[1:07:23]so với Đức Phật mình chỉ là một hạt bụi dưới chân Ngài chưa xứng đáng. Hãy nhớ điều đó! Tức là dù mình rất là giỏi, dù được rất nhiều người ủng hộ, dù mình có thể thuyết muôn kinh vạn quyển, hãy nhớ rằng so với Đức Phật mình chỉ là một hạt bụi. Phải luôn luôn giữ cái tâm đó thì người này mới không bị rơi vào mạt pháp. Mà có nhiều người tệ đến cái độ mà sau một thời gian dài gây được ảnh hưởng rồi trong tâm nghĩ mình giỏi hơn Phật. Đây rất là tội lỗi, rất là sai lầm. Đây là do vì người này không đủ trí tuệ, cho nên đã hiểu lầm cái vấn đề rất là đáng thương như vậy. Bây giờ, chúng ta nói về cái thời mạt pháp như thế này mình phải làm cái gì?
[1:08:09]Bây giờ mình đặt vấn đề, nếu mà Đức Phật xuất hiện trong thời đại này thì Đức Phật sẽ có một cái lối giáo hóa khác. Vì sao vậy? Vì thời bây giờ có cái kỹ thuật hoàn cảnh khác. Ví dụ như là thời bây giờ mình có xe máy mình đi nè, xe hơi đi, chứ không có đi bộ. Hồi xưa Đức Phật đi bộ không à. Nhưng mà bây giờ nếu Đức Phật xuất hiện thời đại này, Ngài bắt buộc phải chấp nhận phải leo lên xe đi, không có đi bộ nữa. Và trong thời đại này có tivi, có radio, đôi khi Đức Phật cũng phải nghe báo cáo tình hình nữa, cũng hoàn toàn không làm lơ được hết. Hoặc là khi Đức Phật giảng, có khi Đức Phật cũng phải dùng micro.
[1:08:48]Mình nói mình đặt ví dụ vậy, hoặc là thậm chí có khi có ai cúng dường Ngài cái điện thoại di động cũng có nữa. Nghĩa là chúng ta đặt nếu mà có một vị thánh xuất hiện vào cái thời đại này á, có lẽ là vị đó cũng phải thích ứng với thời đại để mà truyền bá giáo pháp, chứ không thể mà trong khi nghĩa là bây giờ muốn đi đây ra Nha Trang giáo hóa thì cứ lặng lẽ mà ôm bình bát đi bộ từ Sài Gòn ra. Thôi đành phải lên máy bay mà bay à, phải không? Phải ra thôi. Cho nên cái sắc thái nó sẽ khác. Chúng ta suy nghĩ như vậy để chúng ta chấp nhận đạo Phật có một số cải cách biến đổi. Chúng ta khi nghĩ như vậy chúng ta chấp nhận như vậy để chi?
[1:09:23]Để chúng ta chấp nhận rằng bây giờ chùa có thể chấp nhận xây bê tông như vậy. Vì thời đại như vậy, hồi xưa lợp lá nhưng bây giờ không thể tiếp tục lợp lá, vì lợp lá mà trong cái khu nhà này nó dễ gây cháy nhà ảnh hưởng người ta. phải chấp nhận, rồi phải chấp nhận là có micro để nói, rồi chấp nhận có đèn điện, có quạt máy. Có những điều như vậy. Thôi những cái đó chấp nhận. Chứ không phải vì nói là bảo vệ cái thời Chánh Pháp cho giống Đức Phật mà mình ở cái nhà lợp lá, tiếp tục mình đi bộ, đi giáo hóa từ đây đi ra Long Hải mà đi bộ không được, phải không? Đó không được. Do đó chúng ta vì cái sự tiến bộ kỹ thuật của thời đại
[1:09:58]mình đồng ý đạo Phật có nhiều cái tiến bộ theo. Nhưng mà có những cái phải giữ. Có những cái giữ là những nguyên tắc căn bản của đạo lý thì phải phải bất biến. Những nguyên tắc nhất ví dụ như một số giới của đạo Phật phải giữ, và một số đạo lý về luật nhân quả phải giữ, à một số căn bản về thiền định phải giữ. Cái mục tiêu về giải thoát giác ngộ không được đánh mất. Nè, có một số điều như vậy. Những giáo lý về Thất Giác Chi, là Tứ Chánh Cần, Ngũ Căn, Ngũ Lực, những cái đó không được thay đổi, những cái đó là bất biến. Là như vậy. Rồi 12 Nhân Duyên thì khoa học dù tiến bộ tới cỡ nào, dù chúng ta có computer, dù mình có điện thoại di động thì 12 Nhân
[1:10:44]Duyên vẫn luôn luôn đúng, vẫn luôn luôn là thọ sinh ái, ái sinh thủ, thủ sinh hữu, luôn luôn như vậy không bao giờ khác được. Cho nên đây là đối với đạo Phật thời đại này, trong cái thời mạt pháp này, chúng ta chấp nhận có một số thay đổi trong điều kiện sống, nhưng chúng ta quyết liệt giữ những điều rất là tinh túy, chân chính của đạo Phật về trong giáo lý. Và cả trong đời sống có một số điều là chúng ta phải giữ cho chặt chẽ, không bao giờ sai. À ví dụ thế này: là chư Tăng sống với nhau vẫn phải sống trên tinh thần lục hòa. Nghĩa là sống với nhau tràn đầy lòng thương yêu, vật chất xài chung, san sẻ, vân vân.
[1:11:28]Đó là cái căn bản, không thể nào đánh mất được. Rồi hoặc là cái khoảng cách giữa cái người tại gia và người xuất gia vẫn phải giữ một khoảng cách nào đó, cũng không có để thân mật quá, vân vân. Những cái nguyên tắc như vậy nó cũng phải giữ lại chứ không có không có đánh mất. Rồi ví dụ như là quần áo mặc của chư Tăng thì cũng theo cái nguyên tắc là phải hơi khác thế gian một chút để phân biệt là người tu và kia là người đời. Bây giờ nói câu này đó là bởi vì sao? Bởi vì chúng ta ví dụ qua các nước khác, ví dụ bây giờ người Nga họ theo đạo Phật, mình không bắt họ phải mặc giống mình được, nhưng miễn sao phải khác để phân biệt với thế gian
[1:12:08]và đơn giản, không cầu kỳ, không có thắt kim tuyến nhưng đồ lè lẹt. Là những cái nguyên tắc căn bản nó phải giữ. Còn những cái gì đó mình cho tiến thì cho. Ví dụ bây giờ mình mang dép thì mang. Hồi thời xưa Đức Phật không có mang dép nha. Thời đó Đức Phật đi chân không nên khi đến nơi đó luôn luôn là chúng ta đọc trong kinh mình thấy là các vị tỳ kheo mới mang nước ra cho Đức Phật rửa chân, Đức Phật rửa chân rồi Đức Phật mới rút cái chân lên trên cái tòa ngồi là cái chân này rất là sạch, chứ nếu mà đi thò chân xuống là cũng phải giẫm lên đất lại. Và lúc đó ăn bằng cái gì? Ăn bằng ăn bốc. Ấn Độ là ăn bốc nha, chứ không có muỗng, muỗng là sau này mới có.
[1:12:49]Đến bây giờ người Ấn Độ vẫn thích ăn bốc và ăn bốc rất là khéo. Thời đó Đức Phật cũng vậy, cho nên khi mà tới cái giờ ăn cơm thì các vị gia chủ hay tỳ kheo mang nước ra cho Đức Phật rửa tay, đó vì để bốc ăn. Thời đó. Nhưng mà bây giờ được không? Giờ mình mấy cái đó không giữ lại được. Giờ mình mang dép, ăn muỗng, cho nên nhiều khi mình nói đi vào mình không còn nghe cái tục lệ là để nước cho chư Tăng đến nhà rửa chân, rồi trước khi ăn chư Tăng rửa tay, không có nữa. Những cái đó bỏ qua, được. Cái đó thay đổi được, nhưng mà một số về đạo lý phải giữ nguyên. Đó. Ở đây chúng ta có hai điều cần phải tuân thủ:
[1:13:28]thứ nhất là hiểu đúng lời Phật dạy, và thứ hai là khôn ngoan mà ứng dụng vào hoàn cảnh mới chứ đừng có cố chấp. Chúng ta phải luôn luôn có cái sáng tạo. Cái sáng tạo là như thế này: là cả cái người giảng cũng như cái người Phật tử người tu vậy. Người người giảng là như thế nào? Là luôn luôn có những bài giảng mới để cho hấp dẫn. Còn cái người mà người tu á thì luôn luôn là có những cái suy nghĩ mới, đụng chuyện là mình phải đối chiếu với Phật pháp liền, đụng chuyện đối chiếu Phật pháp. Bây giờ ví dụ một cái người ăn xin đi vào chùa, hoặc là người ăn xin đi vào nhà mình thì mình đem cái giáo lý đạo Phật mình suy nghĩ liền. Mình nói rằng:
[1:14:09]khi mình cho cái người ăn xin này là đúng với Phật pháp hay không đúng với Phật pháp? Đó gọi là sáng tạo mới đó. Bây giờ ví dụ một người ăn xin, họ gặp mình họ xin tiền thì vì theo đạo Phật mình nên cho hay không nên cho? Đó sáng tạo mới đó. Người tu phải luôn luôn đụng chuyện gì phải đem đạo Phật ra suy nghĩ. Giờ cho hay không cho? Ai cho giơ tay lên? Còn bao nhiêu không cho ha? Như vậy lúc này người hà tiện hơi nhiều á ta. Giờ ai không cho giơ tay lên?
[1:14:42]Có những người cho cũng không giơ mà không cho cũng không giơ nè, vậy là người này sao ta? Không biết. Đó, cái chỗ đó là chỗ mà mình phải suy nghĩ theo Phật pháp á. Mình suy nghĩ theo Phật pháp là nên cho hay không nên cho, cái nào mới đúng với đạo lý. Bây giờ cho thì như thế này nè nha, và không cho thì như thế này: nếu mình cho á thì mình nghĩ đó là lòng từ bi, cái hạnh bố thí Đức Phật đã dạy phải không? Cái hạnh bố thí này mình cho mình yên tâm thì vậy chắc đúng lời Phật dạy rồi. Đó, thôi cứ cho. Thế nên mình cho rồi thì qua ngày hôm sau làm sao? Bắt đầu có hai người ăn xin tới, thấy biết hôm qua một người xin được á.
[1:15:18]Mình cũng vì lòng từ bi, hạnh bố thí Phật dạy mình cho, ngày hôm sau tám người tới. Mình cũng vì bố thí nữa. Thì mai mốt là người ta cứ luôn luôn đứng nhà mình đầy. Thì điều đó nó không phải là cái gì, nhưng mà đây thế này: lạ một cái một điều tốt mà lại sinh ra điều xấu là tự nhiên nó tạo thành cái nghề gọi là nghề ăn xin. Mình đi vào các chùa, ví dụ mình đến chùa Vĩnh Nghiêm vào ngày lễ mình thấy người ăn xin đầy hết. Lý do tại sao? Tại vì rất nhiều người Phật tử mình hảo tâm, phải không? Vì nhớ lời Phật dạy, cho nên gặp người ăn xin luôn luôn bố thí và người ta sống bằng cái nghề đó vào những ngày lễ lớn.
[1:15:59]Việc làm mình theo đạo lý là tốt nhưng mà sinh ra một cái hại cho xã hội, cho bộ mặt của thành phố là xuất hiện nhiều người làm nghề ăn xin. Thậm chí bây giờ tới cái nỗi thế này: là ví dụ chúng ta có cái hạnh mà đi khất thực, có một lần chúng tôi mà đi ngoài Sài Gòn thấy một người mặc áo nhà sư nắm tay níu cái người ngoại quốc kia thò tay xin tiền. Đó chắc chắn là sư giả, nhưng chúng ta thấy điều đó vậy. Cái bố thí mà trật chút xíu cái sai lời Phật dạy liền, mình suy nghĩ sâu chút xíu là lại sai. Cho nên vì vậy, trong cái thời đại mới này chúng ta luôn luôn cân nhắc lời Phật dạy mà phải biết đối chiếu với thực tế,
[1:16:37]phải sáng tạo chứ không phải chuyện gì cũng làm y khuôn đâu. Thấy mình làm tốt mà nhiều khi lại là sai. Rồi bây giờ cũng vậy nữa. Ví dụ như nói rằng là: cúng dường Tam Bảo là được phước, cúng dường chư Tăng là được phước, cho nên là luôn luôn ví dụ mình là người khá giả chút đi, luôn luôn cứ gặp chùa là cúng, gặp chùa cúng. Đúng không? Giờ nghe sợ rồi không dám nói đúng nữa. Sợ bị gạt. Đó chúng ta thấy là trong thời đại mới, cái tư duy bắt đầu phải sâu hơn chứ không còn đơn giản nữa. Ngày xưa lời Phật dạy cứ đơn giản là cúng dường chư Tăng là được phước. Mình cứ cúng vô tư thoải mái. Nhưng bây giờ thời đại mới, cũng cái lời Phật dạy
[1:17:18]đó, mình suy nghĩ sâu thêm hai ba bước nữa. Không còn đơn giản nữa. Không còn đơn giản là sao? Là thế này: bây giờ nếu là người Phật tử, hễ bất cứ thấy ai đầu tròn áo vuông đều cúng dường thoải mái hết, thì sẽ xuất hiện cái tệ gì? Là sẽ có những người đi tu để tìm một đời sống dễ dàng. Mặc dù nguyên nhân để họ đi tu là vì thất, thất, không chưa nói thất tình, đừng nghĩ thất tình liền tội nghiệp người ta. Vì thất nghiệp hay vì thất bại, vì thất học, hay làm mùa nó bị thất thu. Rồi cuối cùng mới là thất tình. Nguyên nhân như vậy. Thì ở đây chúng ta thấy đó là cái người Phật tử mình hoặc là người
[1:18:04]đệ tử Phật trong cái thời đại mới này là đúng đối với cái lời Phật dạy mình phải suy nghĩ sâu thêm hai ba bước nữa. Để giữ được cái cốt lõi của đạo Phật nhưng mà luôn luôn mới và luôn luôn hợp lý. Đó là thời đại mới này như vậy. Mình giữ được Chánh pháp trong cái thời đại mạt pháp. Còn nhiều khi mình suy nghĩ đơn sơ quá, không ngờ là mình thúc đẩy mạt pháp đi nhanh hơn. Ví dụ như nãy chúng ta nói vậy, là đụng sư nào cũng cúng, chùa nào cũng cúng. Nhiều người rất bê bối, chỉ mượn hình thức thôi, mà mình cứ cúng dường thoải mái thì người ta sẽ tiếp tục mang hình thức nhà sư nhưng người ta sẽ quậy,
[1:18:42]là một người không chân chính và thúc đẩy đạo Phật nhanh suy tàn hơn. Còn nếu mình cúng dường mình có lựa chọn, mình biết chắc chùa đó tốt, sư đó tốt mình mới cúng, thì như vậy là mình góp phần thanh lọc đạo Phật. Cái người mà không tốt không dám tu, tại biết tu không ai cúng á. Cho nên chỉ người nào tu đàng hoàng, biết mình tu đàng hoàng mới dám cạo đầu đi tu. Thì như vậy đạo Phật, mình góp phần nghĩa là chặn bớt cái sự suy tàn của đạo Phật lại, giữ được cái Chánh pháp trong lòng mạt pháp. Quý Phật tử đồng ý không? Đồng ý nha, nhớ vậy nên ở đây là yên tâm cứ tới đây cúng. Quý sư đây rất là dễ thương.
[1:19:26]Nhưng mà luôn luôn chúng ta cảnh giác như vậy. Vì một điều mà mình gọi là, mình thấy là tốt nhưng không ngờ là mình lại thúc đẩy Phật pháp mau suy tàn. Nên do đó là cái cốt lõi của đạo Phật vẫn giữ nhưng phải sáng tạo và phải sâu sắc hơn trong cái thời đại mạt pháp này. Trong cái thời đại mạt pháp này, chúng ta phải sâu sắc hơn thì mới giữ được Phật pháp lâu bền, còn nếu chúng ta hời hợt, chúng ta làm cho Phật pháp mau suy tàn. Nó có một cái phương pháp mà đơn giản nhưng rất hiệu quả để cho chúng ta giữ được Phật pháp lâu bền, để cho chúng ta có được Chánh pháp trong cái thời đại mạt pháp. Đây là một điểm rất là tế nhị, là lòng kính tin của chúng ta đối với Đức Phật.
[1:20:14]Nếu mà lòng kính tin của chúng ta đối với Đức Phật mãnh liệt, tha thiết, vô biên, tuyệt đối thì chính chúng ta sẽ là những người giữ được Chánh pháp trong lòng mạt pháp. Mà điểm này coi vậy chứ lại khó, hà lạ lùng như vậy. Điểm rất đơn sơ. Điểm đơn sơ là một người đệ tử Phật thì phải tôn kính Phật. Đó là điều rất căn bản, phải không? Đúng không? Có ai không tôn kính Phật không? Nhưng mà sự thật, cái mức độ tôn kính chúng ta rất cạn. Chúng ta tôn kính rất cạn, cho nên chúng ta không giữ được Chánh pháp giữa cái dòng mạt pháp. Còn nếu chúng ta tôn kính Phật tha thiết, tuyệt đối, vô biên, vô lượng, chúng ta sẽ là những người
[1:20:59]giữ được Phật pháp, giữ được Chánh pháp trong lòng mạt pháp. Tại sao? Bởi vì thế này, bởi vì dù Đức Phật đã nhập Niết-bàn, nhưng sự gia hộ của chư Phật luôn luôn tiếp tục, hiện hữu và thiêng liêng, linh nghiệm, luôn luôn tồn tại. Chúng ta phải tin chắc điều đó. Ở đây chúng ta dùng cái chữ "gia hộ", chứ chúng ta không có dùng cái chữ là "ban cho", không dùng chữ "ban cho". Ban cho nghĩa là sao? Ban cho nghĩa là cái chúng ta không có, cho chúng ta hoàn toàn. Ví dụ như bây giờ tôi không có chiếc xe cúp Trung Quốc, không có chiếc xe Wave Trung Quốc, tôi xin, cái Phật ban cho, cái qua sau khi cầu nguyện xong
[1:21:46]quay ra sau lưng thấy có chiếc Wave Trung Quốc màu đỏ, đó gọi là ban cho. Còn trong đạo Phật là gia hộ. Gia hộ tức là mình phải nỗ lực rồi Phật bí mật ủng hộ giúp đỡ thêm, ngấm ngầm. Là ví dụ bây giờ là tôi đi học đạo mà tôi không biết là ở đâu dạy đúng, thì tôi cầu nguyện: "Xin Phật gia hộ cho con được học những bài giáo lý chân chính, đúng với Phật." Thì tự nhiên xui khiến có người rủ hay có người cản, rồi mình sẽ gặp được cái giáo lý chân chính, một vị thầy chân chính. Đó là sự giúp đỡ bằng cái nỗ lực của chính mình. Hoặc là những vị giảng sư cũng vậy nữa. Hoặc một vị giảng sư thì cái người giảng sư chân chính thì luôn luôn
[1:22:30]biết rằng so với Đức Phật mình chỉ là hạt bụi, mình chỉ là cát bụi. Nên khi mà chuẩn bị soạn một bài giảng hay chuẩn bị lên bục giảng thì trong lòng tha thiết cầu nguyện Phật gia hộ. Cái nỗ lực là chính mình rồi, mình phải học hỏi, phải tu dưỡng rất nhiều rồi, phải soạn bài rồi, phải ứng khẩu giảng rồi. Nhưng mà luôn luôn mình cầu nguyện sự gia hộ của Phật, thì Phật gia hộ cho mình, thầm thầm bí mật mà làm cho mình hiểu đúng cái ý của Tam Bảo, của mười phương chư Phật và để mình triển khai chính xác. Thì nhờ cái sự gia hộ của Phật như vậy mà những giáo lý khó hiểu làm cho mình hiểu rất thông suốt và mình trình bày rất là lưu loát,
[1:23:11]dễ hiểu, giúp cho mọi người khác cùng hiểu đúng lời Phật dạy và giữ lại được Chánh pháp trong cái thời đại mạt pháp. Nên ở đây chúng ta nói đi nói lại như vậy, sự gia hộ của chư Phật rất là quan trọng để chúng ta hiểu được đúng với Phật pháp một cách chính xác. Những cái giáo lý mà mình thấy rất căn bản như luật nhân quả, thật ra không dễ hiểu nha. Đừng tưởng là nói nhân nào quả nấy là xong chuyện, không đơn giản như vậy đâu. Không đơn giản là vì tôi bố thí cho nên tôi tôi giàu, hồi xưa tôi bỏn xẻn cho nên giờ tôi nghèo, không phải, không đơn giản như vậy. Luật nhân quả còn nhiều cái bí mật hơn nhiều,
[1:23:49]chỉ có Phật mới thấy hết nhân quả, còn chúng sinh chỉ hiểu một phần. Do đó, nếu lúc nào đó mà chúng ta phải giảng về luật nhân quả, chúng ta phải thiết tha đảnh lễ cầu nguyện Phật. Nhờ Phật gia hộ mà mình nhìn luật nhân quả sâu hơn, kỹ hơn, mình giảng ra lợi ích chúng sinh hơn. Thì Phật tử cũng vậy. Có những điều mình khó hiểu, thì hãy cầu nguyện Phật gia hộ, tự nhiên mình sẽ hiểu được. Lúc đó Phật gia hộ, cộng với cái tìm tòi, cái tư duy, cái trăn trở của mình, chúng ta sẽ vỡ ra được nhiều vấn đề mới lạ mà rất là sắc bén, để chúng ta có thể tu, sống một đời rất là chân chính. Vì vậy nãy chúng ta nói vậy, cái điều mà lễ kính chư Phật,
[1:24:33]tôn kính Phật, thiết tha cầu nguyện sự gia bị của Phật chính là cái kết nối giữa mạt pháp này và cái Chánh pháp thời Đức Phật. Đó là một phương pháp hết sức là vi diệu, mà lại rất là đơn giản, rất là dễ, rất là đơn giản. Còn những người nào mà chủ quan, cho mình giỏi rồi, không cần thiết tha tôn kính Phật, chính những người đó là những người thúc đẩy Phật pháp suy tàn rất là nhanh. Bởi vì sự kiêu mạn cộng với cái đầu óc hẹp hòi của mình, thì bảo đảm mình hiểu không hết lời Phật dạy và giảng bậy, giảng sai để cho Phật pháp nhanh chóng mạt rệp luôn. Đó, nên một cái phương pháp là cầu nguyện kể cả người dạy và cả người học.
[1:25:16]Ví dụ như nếu như quý sư, quý cô sau này phải làm giảng sư, phải lên pháp tòa, cũng hãy nhớ nguyên tắc căn bản, lúc nào cũng thiết tha tôn kính Phật, thiết tha lạy Phật. Một người tu mà một ngày mà không lạy Phật, phải thấy giống như ngày đó mình chưa ăn cơm. Phải xem cái lạy Phật với lòng tôn kính là giống như cơm mình ăn, không khí mình thở, nước mình uống. Một ngày mà không có thiết tha lạy Phật, ngày đó giống như ngày chưa ăn. Còn cái cơm thế gian này không quan trọng. Một người tu mà lập được cái hạnh đó thì việc tu sẽ rất là bền, không bị hoàn tục. Còn cái người tu nào mà chủ quan, ít có lạy Phật, rất dễ hoàn tục vì phước đã hết.
[1:25:57]Đây là cái quan trọng để giữ cái phước làm Tăng của mình. Người Phật tử cũng vậy, muốn suốt một đời mình tu hành chân chính, thậm chí một ngày nào đó mình có thể xuất gia được, thì cũng phải lập cái hạnh tôn kính Phật tha thiết như vậy, ngày nào cũng lạy Phật thiết tha. Thì lạy Phật thiết tha như vậy thì việc học đạo mình nó suôn sẻ, mình hiểu được sâu, đúng lời Phật dạy, mình ứng dụng được trong cuộc sống của mình. Vì trong cuộc sống này có nhiều cái chuyện rất là khó xử, rất là phức tạp, mà nhiều khi sức mình làm không nổi, mà mình cầu nguyện Phật thì tự nhiên giải quyết được. Mà khi mình giải quyết được mình có phước, hãy nhớ như vậy.
[1:26:34]Sống trên đời này, đụng chuyện nào mình cũng xử lý đúng với đạo lý thì phước ngày nó tăng dần, tăng dần, tăng dần. Ví dụ như có một cái chuyện, bây giờ con mình bữa đó nó dối mình đi chơi. Giờ hỏi con đi đâu, nó nói "Dạ con lại nhà bạn học". Nhưng khi mình gọi điện thoại lại không có, tức là nó dối. Thì ở đây đó mình suy nghĩ thế này: một là mình đánh đòn nó, nghiêm khắc rầy la nó và truy cho ra nó đi đâu, không bao giờ cho nó dối. Hỏi cho nó ra và đi kiểm tra cho bằng được. Cho nói nói có đúng hay không, chứ không để yên cho nó nói dối một lần đi qua luôn rồi chỉ la sơ sơ thôi, mai mốt nó nói dối nữa.
[1:27:13]Bây giờ nãy con vừa nói con lại bạn A, mẹ gọi điện lại nhà đó không có, con nói thật đi. Nó nói một chặp qua chỗ khác, mình kiểm tra nữa cho tới ngày nào mà nó biết rằng nó không bao giờ dám nói dối với mình, vì mình sẽ tìm cho ra sự thật. Thì đó là người cha mẹ mình chịu cực như vậy một lần, nhưng đó là một việc làm đúng và mình có phước. Hễ mỗi lần mình làm điều gì đúng là mình có phước. Nhưng mà nếu mình là người Phật tử, mình biết đạo lý, mỗi một chút một chút gì đó mình đều làm đúng, xử lý đúng thì phước tăng dần tăng dần cho tới khi mình chết, mình sẽ về một nơi an lành. Còn nếu mình sống sai, hời hợt, ham vui, xử lý không đúng,
[1:27:52]không lợi mình không lợi người thì cái tội tăng từ từ, tội tăng từ từ mình không hay. Thấy nó tôi đâu có giết ai, hại ai đâu mà nói tôi có tội. Không, chỉ việc không rầy con mình cho tới nơi thôi đã là mang tội rồi. Vậy đó. Không nghiêm khắc với con mình là mang tội rồi. Chứ đừng nói là nói sao đời tôi khổ quá, tôi nào giờ đâu có lừa gạt ai. Không đâu đợi lừa gạt, chỉ vì mình sống sai từng chút nho nhỏ nhỏ trong cuộc sống thôi, tích lũy lại thành cái tội rất là lớn. Đó như vậy. Bởi vậy, cái việc mà luôn luôn suốt cuộc đời chúng ta từng giờ từng phút mình ứng dụng được đạo lý đó là làm cho Phật pháp tồn tại.
[1:28:31]Góp phần làm Phật pháp tồn tại, bởi vì mỗi người Phật tử đều là những người có phước hết. Phật pháp suy tàn cũng là do những người đệ tử Phật quá thiếu phước. Chư Tăng cũng không có phước mà Phật tử cũng không có phước thì Phật pháp suy tàn rất là lẹ. Cho nên ở đây nếu lúc nào mình cũng tu đúng theo lời Phật dạy để mình đối xử với mọi người, mọi việc mà đúng thì chư Tăng cũng có phước, Phật tử cũng có phước và đạo Phật sẽ thịnh lên. Đây mình nhìn mình thấy là đạo Phật suy, chư Tăng rời rạc, chia rẽ, con người ta không nhiệt thành với đạo, lý do cũng là do mọi người nghèo quá, thiếu phước quá. Chuyện gì muốn làm gì cũng không làm được do thiếu phước. Đó, nguyên nhân đó đó.
[1:29:15]Do vậy là tất cả chúng ta ai là đệ tử Phật đều phải biết làm phước, phải khôn ngoan mà biết làm phước để tăng cái phước mình lên. Khi mà toàn bộ những người đệ tử Phật đều có nhiều phước cũng có nghĩa là Phật pháp đang hưng thịnh. Cũng có nghĩa là chúng ta kéo lại một chút cái thời Chánh pháp trong cái dòng đời mạt pháp này là như vậy. Một cái dấu hiệu để gọi là mạt pháp khi mà đệ tử Phật gọi là chia rẽ, bài xích lẫn nhau. Đây là cái chuyện mà hiện nay chúng ta gặp rất là nhiều. Tông phái này không ưa tông phái kia, chùa này không ưa chùa kia. Cái thời đại mà đệ tử Phật chia rẽ, bài xích lẫn nhau là dấu hiệu của mạt pháp.
[1:29:57]Thời Đức Phật không có. Thời Đức Phật có một lần một chư Tăng cãi nhau một chút và Đức Phật nghiêm khắc bỏ đi là họ lật đật hòa hợp lại. Còn hầu hết chư Tăng sống với nhau vui vẻ, hòa hợp vì ai cũng có tu. Nhưng mà càng về sau thì càng chia rẽ, càng bài xích nhau. Đó là một dấu hiệu, dấu hiệu đau đớn. Vì vậy, chúng ta không muốn cho Phật pháp mau suy tàn, chúng ta muốn cho Chánh pháp nở rộ giữa lòng mạt pháp thì phải thương yêu nhau. Chư Tăng đối với nhau dù mười phương trời, dù ở các chùa khác nhau vẫn phải thương yêu nhau. Người Phật tử cũng vậy, dù mình là đệ tử của thầy này, đệ tử thầy kia thì cũng phải biết thương nhau,
[1:30:36]quý mến nhau khi hiểu rằng mình là người đồng đạo, phải quý mến, ủng hộ, thương yêu nhau là cũng giúp cho bớt đi cái mạt pháp đó. Và điều này nữa là trong lòng chúng ta, trong lòng của mỗi người chúng ta là quyết tâm cưỡng lại cái quy luật vô thường của vũ trụ là không để cho cái mạt pháp làm cho đạo Phật nhanh chóng suy tàn. Dù đang trong thời đại mạt pháp mà mỗi người chúng ta đều có cái quyết tâm, đều có cái khát khao, đều có cái ước muốn là kéo thời Chánh pháp lại. Làm cho đạo Phật được tinh thuần, sáng chói, nhiều người tu chứng, đạo Phật được hưng thịnh và làm lợi ích cho chúng sinh. Chúng ta phải có cái ước vọng đó trong tâm mình là kéo cái thời Chánh pháp lại.
[1:31:26]Dù rằng là cái quy luật vô thường vẫn đang cuốn phăng phăng phăng phăng, xóa dần xóa dần, nhưng mà chúng ta phải cưỡng lại. Giống như ngay lúc đầu chúng ta đã nói vậy, là chúng ta cưỡng lại cái nghiệp để chúng ta thương yêu và cứu giúp những người đau khổ. Cũng vậy, dù là chúng ta sống thời mạt pháp, chúng ta hãy nguyện trước Phật và hãy nguyện với nhau rằng: Chúng ta quyết tâm đi tìm lại thời Chánh pháp. Được không? Quyết tâm không? Quyết nha! Quý sư quyết tâm nha? Quyết tâm. Cảm ơn quý sư. Phật tử quyết tâm không? Dạ, chúng ta cùng hứa với nhau một điều là dù sống giữa thời mạt pháp, chúng ta quyết đi tìm lại thời Chánh pháp.
[1:32:09]Và kết thúc bài giảng này, chúng tôi xin chúc cho quý sư, quý sư cô, các Phật tử chúng ta sẽ cùng nhau tìm lại được cái thời Chánh pháp đẹp đẽ, huy hoàng của Đức Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:32:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa giảng sư! Hôm nay ngày mùng 6 tháng 5 năm 2002, toàn thể chúng hội chúng con có duyên sự đầu thành đảnh lễ xin tác... Chúng con không có duyên lành được sinh ra cùng thời với Đức Phật để chính tai được nghe pháp âm vi diệu của Ngài. Nhưng chúng con có duyên lành đến ngôi Linh Quang Tịnh xá này, được Thầy và chư Tăng Ni dìu dắt chúng con tu nhân học Phật. Ví như căn phòng tối ngàn năm bỗng dưng có ánh đèn. Liên hoa vượt khỏi bùn lầy, nương người giác ngộ khỏi vòng trầm luân. Để rồi ngày hôm nay, giữa chốn thị thành tất bật, đua chen này, chúng con vẫn cảm thấy có một nơi nương tựa thật
[1:33:23]đồng cảm, thật ấm áp, ngồi bên nhau hàn huyên việc đạo và nhìn nhau trong tinh thần thương yêu, đùm bọc, xách tấn, sẻ chia giống như các con cùng chung một người cha lý tưởng. Nam Mô A Di Đà Phật. Đức Phật là đấng toàn năng, toàn giác. Ngài đã truyền lại những pháp vị mầu nhiệm vào tâm thức của mọi chúng sanh dù đã trải qua một thời gian dài. Và trong quá trình tiến hóa của loài người đến đây, Phật lịch 2546 năm, đã hơn 25 thế kỷ trôi qua, Ngài đã dạy cho chúng con phải bội trần hiệp giác, phải chuyển hóa những tư tưởng hắc ám, u mê để đến với ánh sáng giác ngộ bằng cách thực hành Chánh pháp trong đời sống hằng ngày của chính mình,
[1:34:14]tránh xa các điều ác, vâng làm các việc lành, thanh tịnh tâm ý mình. Và: Bờ mê nhận biết rõ ràng, dừng chân tỉnh mộng Niết Bàn dạo chơi. Đức Phật đã cách xa chúng con trải qua một giai đoạn lịch sử 25 thế kỷ, mà hôm nay qua khẩu thuyết của Thượng tọa giảng sư, chúng con dường như được tắm mát trong giáo pháp của Đức Phật như mới hôm qua. Vậy Ngài đã dạy cho chúng con: Thành Phật chỉ là kết quả của một quá trình đấu tranh liên tục, phát triển về mặt giác ngộ, giải thoát, cải tạo tư tưởng hắc ám vô cùng, làm cho tác dụng tâm lý có tính chất si mê, ích kỷ, phi nghĩa, độc ác luôn luôn trong quá trình vận động chuyển hóa.
[1:35:02]Chuyển hóa về lượng, dần dần chuyển hóa về chất và phát triển bước nhảy vọt là chuyển hóa tận gốc rễ vô minh, tối tăm. Đó là đã đạt đến một mục tiêu cuối cùng của một vị Phật là thành Phật. Do đó, Ngài đã dạy cho chúng con hiểu rằng Phật không phải là một sản phẩm độc quyền dành riêng cho những người có tín ngưỡng đạo Phật, mà cái từ Phật ở trong Phật giáo là để cho bất cứ ai trên cõi đời này có khả năng chuyển hóa ấy. Chúng ta quyết đi tìm lại Chánh pháp. Giờ đây chúng con thành tâm kính chúc Ngài pháp thể vạn an, mãi mãi là suối nguồn trong mát giữa bãi sa mạc khô khan, rưới khắp tâm hồn người khát vọng,
[1:35:45]làm trôi đi bao bụi đời oan trái, rửa sạch lòng trần không chút bợn nhơ. Chúng con cũng chẳng biết lấy chi để báo đáp thâm ân trong muôn một. Chúng con xin y giáo hoan hỷ tín thọ phụng hành. Thành...