[0:11]Yêu mây sao chập ngờ,
[0:15]yêu những cánh đồng xanh và yêu con đò ấy giống ngang suối dòng sông, đưa đón bao người mong. Yêu mãi nơi quê nhà,
[0:35]yêu lũy tre làng ta.
[0:40]Và yêu con diều nhỏ nhè bay trên trời cao, tuổi thơ vui xiết bao.
[0:50]Yêu mãi ngôi chùa xưa, làn khói luôn trầm đưa, bao ơn từ chan chứa.
[1:00]Yêu tiếng chuông nhẹ ngắn, khuya vắng hay ban mai, mang lời phát cho ai.
[1:10]Chiều về bao êm ái, nghe tiếng kinh hâm trong, ngọt ngào ơn tam báo, vang mãi đến nơi xa, luôn nhắc ta đạo hạnh chan hòa, lòng từ bi thiết tha.
[1:30]Yêu mây sao chọt mưa,
[1:36]yêu tiếng chuông huyền mơ,
[1:40]nụ hoa yêu đàn ná, đời vui hơn lời thơ, hồn dâng muôn tiếng tăm.
[1:51]Nụ hoa yêu đàn ná, đời vui hơn lời thơ, hồn dâng muôn tiếng tăm.
[2:01]Nụ hoa yêu đàn ná, đời vui hơn lời thơ, hồn dâng muôn tiếng.
[2:26]Kính bạch Chư Tôn Thiền Đức chứng minh, kính thưa chư vị đại biểu khách quý về tham dự và chứng minh buổi lễ nặc thành ngôi đại hùng bảo điện chùa Bạch Liên Di Đà hôm nay, dưới sự chứng minh của Thượng tòa Thích Bảo Nghiêm, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Ban Hoằng Pháp Trung ương, xin nhiệt liệt chào mừng.
[2:52]Thành kính tri ân và cung kính giới thiệu Thượng tòa Thích Thanh Chính, Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó trưởng ban thường trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Hà Tây.
[3:07]Trên bàn chứng minh, xin cung kính giới thiệu Thượng tòa Thích Thanh Tư, thành viên Ban đại diện Phật giáo huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây. Cung kính giới thiệu Thượng tòa Thích Xuân Quang, trụ trì chùa Phật Quang Vũng Tàu và phái đoàn về tham dự và chứng minh buổi lễ. Xin cung kính giới thiệu Đại Đức Thích Thanh Ân, Ủy viên Thường trực Ban Chị sự Phật giáo tỉnh Hà Tây, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Hà Tây. Đại Đức Thích Thanh Định, Chánh thư ký Ban Chị sự Phật giáo tỉnh Thái Bình về tham dự.
[3:48]Cung kính giới thiệu Đại Đức Thích Thanh Tuấn, Chánh văn phòng Ban trị sự Phật giáo tỉnh Hà Tây.
[3:58]Xin cung kính giới thiệu Đại Đức Xích Thanh Nhung, Ủy viên Ban trị sự Phật giáo tỉnh Hà Tây tham gia trên bàn chứng minh.
[4:10]Về tham dự và chào mừng lễ lạc thành ngôi đại hùng bảo điện chùa Bạch Liên hôm nay, xin nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của Đại Đức Thích Tâm Đức, Ủy viên Ban Hoàng pháp Trung ương, Phó trưởng ban thường trực Ban trị sự Phật giáo tỉnh Thanh Hóa. Đại Đức Tích Chí Như, Ủy viên Ban trị sự Chánh văn phòng Trường trung cấp Phật học Thủ đô Hà Nội về tham dự buổi lễ hôm nay, xin nhiệt liệt chào mừng. Về tham dự lễ cắt băng khánh thành ngôi Đại Hùng Bảo Điện, chùa Bạch Liên hôm nay, xin nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của Chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni, Ban Chỉ sự Phật giáo tỉnh Hà Tây, Ban đại diện Phật giáo các huyện thị xã trong tỉnh,
[4:57]Chư Tôn Đức Tăng Ni trụ trì các chốn tự viện, các chốn tổ đình trong tỉnh và ngoài tỉnh, sự hiện diện của Chư Tôn Đức, cựu Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam khóa 4, Tăng Ni sinh Trường Trung cấp Phật học tỉnh Hà Tây khóa 3 và Chư Tôn Đức Tăng Ni hiện tiền thanh tịnh chúng về tham dự và chào mừng. Chúng ta xin nhiệt liệt chào mừng. Về phía quý vị đại biểu khách quý, ban tổ chức chúng tôi xin được cung đón ông Nê Văn Minh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây. Chúng tôi xin nhiệt nhiệt chào mừng sự hiện diện của bà Trần Thị Niên, đại diện Ban Tôn giáo Huyện ủy huyện
[5:36]Thường Tín, Hà Tây, xin nhiệt nhiệt chào mừng. Về tham dự buổi lễ cắt băng khánh thành hôm nay còn có phái đoàn Huyện ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các ban ngành đoàn thể huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây và đại biểu của xã Niên Phương, ông Từ Hữu Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Niên Phương, xin nhiệt liệt chào mừng. Chúng tôi xin nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của ông Ngô Xuân Lộc, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Niên Phương, ông Lê Minh Nộc, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Niên Phương, ông Uông Văn Hạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã và phái đoàn các vị đại biểu đại diện cho Đảng
[6:20]ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các ban, ngành, đoàn thể xã Niên Phương, thôn Bạch Liên về tham dự và chào mừng hôm nay. Xin nhiệt liệt chào mừng. Chúng tôi xin cung kính giới thiệu, về tham dự buổi lễ cắt băng khánh thành hôm nay còn có sự hiện diện của các Phật tử đạo tràng Pháp Hoa thủ đô Hà Nội miền Bắc, đạo tràng tu thiền, đạo tràng Tịnh Độ, quý đạo hữu Phật tử ở các chốn tổ đình, các chốn trụ xứ, các huyện thị xã trong tỉnh, quý đạo hữu Phật tử từ các tỉnh thành lân cận về tham dự và chào mừng, về tham dự và chào mừng. Buổi lễ hôm nay còn có sự hiện diện của các phóng viên
[6:59]báo chí, phát thanh truyền hình trung ương và địa phương về tham dự và đưa tin Phật sự trọng đại này. Một lần nữa, chúng ta hãy dâng cao một tràng pháo tay để nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của quý vị.
[7:14]Tiếp theo chương trình là diễn văn khai mạc buổi lễ. Thay mặt ban tổ chức, chúng tôi xin trân trọng kính mời ông Lê Công Truyền, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã, trưởng ban tổ chức lễ hội lên đọc lời khai mạc.
[7:33]Trước tiên, tôi xin thay mặt ban tổ chức gửi lời chào tới quý Tôn Đức Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng Ni, các quý vị đại biểu, quý khách gần xa về dự buổi lễ hôm nay, lời chào trân trọng. Chúc các quý vị luôn luôn mạnh khỏe, như ý cát tường.
[7:55]Kính thưa các quý vị đại biểu, đạo Phật dụ nhập vào nước ta từ những năm đầu công. Do giáo lý phù hợp với tư tưởng, tình cảm và văn hóa nên Phật giáo đã được phát triển, đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong lòng dân tộc, gắn liền với vận mệnh thăng trầm của đất nước. Vì thế, sau lũy tre làng luôn ẩn hiện những ngôi chùa vừa uy nghi vừa gần gũi, một hiện hữu không thể thiếu trong cộng đồng làng xã Việt Nam. Ngôi chùa không chỉ là chỗ tâm linh mà còn là nơi giáo dục về đạo đức, văn hóa cho con người, hóa giải những mâu thuẫn đoàn kết trong lòng dân. Bởi vậy, đối đa số người Việt Nam, ngôi chùa luôn có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần.
[8:38]Hình bóng của các nhà sư đã vô cùng quen thuộc đối với mỗi người dân, như trong câu: Chùa do dân tạo, đạo tại sư truyền. Chùa Di Đà, thôn Bạch Liên, xã Niên Phương được xây dựng vào cuối thế kỷ 16, đầu thế kỷ 17, mang đậm nét kiến trúc Phật giáo. Nơi đây đã có nhiều cao tăng hạng Đức trụ trì trong kháng chiến chống Pháp, cũng là nơi nuôi giấu cán bộ hoạt động cách mạng. Những năm kháng chiến chống Mỹ, chùa là nơi sơ tán mở lớp dạy học cho các cháu. Trong giờ phút trang nghiêm trọng thể này, thay mặt ban tổ chức, tôi xin trân trọng tuyên bố, khai mạc lễ khánh thành ngôi đại hùng bảo luyện, chùa Di Đà Tôn Bạch Liên, xã Liên Phương, huyện Trường Tín, tỉnh Hà Tây.
[9:23]Nguyện cầu Tam Bảo chứng minh gia hộ cho buổi đại lễ thành công tốt đẹp. Kính chúc sức khỏe chư tôn Đức Tăng Ni và chư quý vị đại biểu cùng toàn thể dân làng. Xin chân thành cảm ơn.
[9:41]Thay mặt ban tổ chức xin thành kính cung thỉnh Đại Đức Thích Tâm Đức, Phó trưởng Ban Chỉ sự Phật giáo tỉnh Thanh Hóa, đại diện cho ban chỉ sự nên tặng quà chào mừng. Xin trân trọng kính mời Đại Đức Thích Thanh Tuân, đương kim trụ trì chùa Bạch Liên nên nhận quà.
[10:04]Tiếp theo quà của chư Tăng tổ đình Kim Liên, Đồng Đắc và chùa Yên Phú, Thanh Trì, Hà Nội, đại vì cho chốn tổ đình xin thành kính cung thỉnh Đại đức Thích Trí Như hoan hỷ lên trao quà.
[10:22]Tiếp theo là chương trình đọc báo cáo kết quả xây dựng chùa, thành kính cung thỉnh Đại đức Thích Thanh Tuân, đương kim trụ trì chùa thay mặt ban tổ chức lên đọc báo cáo.
[10:37]Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư tôn túc Hòa thượng, chư Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, kính thưa chư quý vị khách quý. Kính thưa các quý vị Phật tử, nhân dân và thập phương xa gần. Nhờ ơn Tam Bảo gia hộ, được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp Giáo hội và các cấp chính quyền địa phương, cùng với sự phát tâm công đức tiền của, công sức của các Phật tử và nhân dân địa phương cùng thập phương xa gần. Tới nay, Phật sự trọng đại trùng tu ngôi chùa Di Đà đã được thành tựu. Thay mặt ban tổ chức, chúng con thành kính đảnh lễ chư tôn thiền đức đã nhiệt liệt chào mừng các quý vị đại biểu cùng toàn thể các quý vị Phật tử
[11:24]và nhân dân gần xa đã không quản thời tiết cũng như đường xá xa xôi, bớt chút thời gian vàng ngọc về dự đại lễ khánh thành hôm nay.
[11:37]Chúng con cũng xin kính chúc chư tôn thiền đức thân tâm thường an lạc, Phật sự viên thành; chúc các quý vị đại biểu cùng quý vị Phật tử được mạnh khỏe, gia đình thành đạt và hạnh phúc. Nam Mô Công Đức Lâm Bồ Tát Ma Ha Tát tác đại chứng minh.
[11:59]Tiếp theo chương trình là phát biểu của các cơ quan chính quyền. Thay mặt ban tổ chức, chúng tôi xin trân trọng kính mời ông Uông Văn Hạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Liên Phương lên phát biểu trong buổi lễ hôm nay, xin trân trọng kính mời.
[12:18]Kính thưa các quý vị đại biểu! Lịch sử chùa Di Đà thôn Bạch Liên đã có từ lâu đời. Theo bia ký để lại thì chùa Di Đà được xây dựng từ năm 1681, cho đến nay đã được 325 năm. Kính thưa các quý vị đại biểu! Thay mặt các đồng chí lãnh đạo địa phương về dự lễ khánh thành ngôi Đại Hùng Bảo Điện chùa Di Đà thôn Bạch Liên hôm nay, tôi biểu dương và ghi nhận những thành quả, công lao của nhà chùa mà trực tiếp là Đại đức Thích Minh Tuân cùng nhân dân thôn Bạch Liên và quý đạo hữu Phật tử thập phương đã đồng tâm, đồng lòng góp công, góp của trong quá trình xây dựng lại chùa, để chùa Di Đà thôn Bạch Liên được khang trang như ngày hôm nay.
[13:02]Để chùa Di Đà là tài sản vô giá, là nơi thanh tịnh, tôn nghiêm trong việc làm công tác tín ngưỡng, tôi yêu cầu mỗi người dân phải có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ tài sản và thành quả đã xây dựng. Một lần nữa, thay mặt các đồng chí lãnh đạo địa phương, tôi xin chân thành cảm ơn và chúc sức khỏe các quý vị chư tôn thiền đức, Hòa thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư, Đại đức Tăng Ni và quý khách thập phương cùng nhân dân địa phương lời chúc sức khỏe, vạn sự như ý cát tường. Xin chân thành cảm ơn.
[13:42]Chúng tôi xin trân trọng kính mời ông Lê Công Truyền, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Liên Phương lên đọc lời cảm tạ. Cho phép tôi xin thay mặt ban tổ chức, thay mặt nhà chùa xin thành kính tri ân đức Tăng Ni, quý vị đại biểu cùng toàn thể quý vị Phật tử xa gần, cầu nguyện cho tổ quốc hòa bình, nhân dân an lạc trong ánh hào quang của mười phương chư Phật.
[14:13]Trước giờ phút trang nghiêm trọng thể này, thay lời ban tổ chức, chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó ban Hoằng pháp Trung ương ban đạo từ tới buổi lễ, xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa.
[14:33]Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch chư tôn đức trên bàn chứng minh. Kính bạch chư tôn đức Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, thập phương nhị bộ thanh chúng. Kính thưa các vị khách quý, ông Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây. Kính thưa các vị khách quý đại diện cho Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận của tỉnh Hà Tây, của huyện Thường Tín, của xã địa phương. Thưa các vị khách quý! Thưa toàn thể nhân dân, tín đồ Phật tử! Thưa tất cả toàn thể đạo tràng! Hôm nay chúng tôi rất vui mừng được thay mặt chư tôn đức hiện tiền nơi đây tùy hỷ công đức kiến tạo già lam mà Đại đức Thích Thanh Tuân và nhân dân Phật tử địa
[15:35]phương chúng ta đã làm được những công trình kiến trúc của Phật giáo, tô điểm thêm trang sử dạ vàng Phật giáo Việt Nam đời hiện tại. Trước nhất, chúng tôi xin chúc mừng lễ ngày hôm nay được thành công tốt đẹp.
[15:55]Kính bạch chư tôn đức! Kính thưa các vị khách quý! Thưa toàn thể quý nam nữ Phật tử, nhân dân xa gần!
[16:06]Phật giáo theo dòng lịch sử truyền vào Việt Nam chúng ta 2000 năm có lẻ. Những ngôi chùa đại già lam cho như tới những ngôi tự viện nhỏ trong làng quê, tất cả đều in dấu lên một nền văn hóa của người Việt Nam chúng ta. Từ thuở ban đầu Phật giáo du nhập vào Việt Nam, rồi sự hiện diện của đức tổ đệ nhất Thiền tông, thiền phái Việt Nam Tỳ-ni-đa-lưu-chi cho tới ngày hôm nay, trong những buổi ngày Phật giáo được sơ nhập cũng cho cũng như tới ngày Phật giáo được coi như là điểm vàng son, thời kỳ thịnh đạt dưới thời Đinh, thời Lê và thời Lý cũng như thời Trần, ngôi chùa đã trở thành thân thương từ vua quan
[17:02]cho tới người dân đều chăm lo bảo quản, xây dựng và giữ gìn. Dưới thời Lý, các ngôi chùa được chia làm ba loại: đại già lam, trung già lam và tiểu già lam. Tức là từ ngôi chùa đại già lam của các bậc vua chúa, các quan đại thần làm cho tới những am tự viện của nhân dân trong làng quê, tất cả nơi đâu họ cũng có muốn gửi gắm ở tâm linh mình vào ngôi chùa. Ngôi chùa đã trở thành một điểm tụ hội của người dân Việt Nam không thể thiếu. Tôi hy vọng rằng Đại đức trụ trì sẽ cùng với Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo Hà Tây sẽ thường xuyên tổ chức các cái thời khóa tu tập và tổ chức thuyết pháp, giảng kinh cho các Phật tử,
[17:56]cho nhân dân, mọi người được thấm nhuần giáo pháp của Đức Phật. Hôm nay được về dự ngày lễ cắt băng khánh thành Đại Hùng Bảo Điện của chùa, chúng tôi xin phép được thay mặt chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni hiện tiền nơi đây xin có lời chúc mừng và tán thán công đức của Đại đức trụ trì, của các Phật tử và của nhân dân địa phương. Một lần nữa, cầu chúc cho chốn già lam càng ngày càng hưng thịnh, có nhiều vị tăng tu tập và các Phật tử được luôn thấm nhuần giáo pháp của Đức Phật. Với ngôi chùa mà chúng ta đã bỏ tâm ra để xây dựng, kết quả thì phải sử dụng cái thành quả này cho hết tất cả công suất của nó vào trong việc hoằng pháp lợi sinh.
[18:48]Trước khi ngừng lời, chúng tôi xin kính chúc chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni pháp thể khinh an, Phật sự viên thành. Kính chúc các vị khách quý mạnh khỏe, công tác tốt và luôn luôn hộ trì cho ngôi chùa được hoạt động theo phương châm của Giáo hội phụng sự đạo pháp và phục vụ dân tộc. Chúc tất cả toàn thể quý vị nam nữ Phật tử và nhân dân địa phương, nhân thập phương xa gần luôn được an vui trong ánh hào quang của Đức Phật. Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[19:29]Yêu mãi mái chùa xưa, làn khói hương trầm đưa, bao ơn từ chan chứa.
[19:40]Yêu tiếng chuông nhẹ ngoan, quyện vang hay ban mai, mang lời vàng cho ai.
[19:50]Chiều về bao êm ái, nghe tiếng kinh thâm trầm, ngọt ngào... Đạo ân Tam Bảo tròn mãi đến nơi xa. Luôn nhắc ta đạo hạnh chan hòa, lòng từ bi thiết tha.
[20:10]Yêu mái xơ nghèo, yêu tiếng chuông chiều buông.
[20:24]Toàn thể đạo tràng chúng ta hãy dâng cao một tràng pháo tay nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của Thượng tọa Thích Chân Quang, vị pháp sư nối đạt. Vào giờ này, trong thời khắc thiêng liêng lịch sử, một buổi pháp trang nghiêm đem lại niềm an lạc cho nhiều người, cho số đông, chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa pháp sư hoan hỉ khai thị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[21:04]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa chư vị tôn túc từ giáo phẩm trung ương và các tỉnh thành đã về đây dự buổi lễ khánh thành long trọng này. Xin kính thưa các cấp chính quyền đã quan tâm hỗ trợ trong việc xây cất và khánh thành ngôi chùa. Xin kính thưa quý vị Phật tử xa gần đã vì đạo mà về đây trong một niềm vui trong cái ngày khánh thành trọng đại này. Cái đề tài chúng ta nói với nhau hôm nay có cái tựa là: Nhân Ngày Khánh Thành, Những Câu Hỏi Ý Vị. Chúng ta có ba cái câu hỏi ý vị trong cái ngày khánh thành để chúng ta cùng nhau trả lời. Câu hỏi thứ nhất là ngôi chùa này của ai? Câu hỏi thứ hai là ta đến chùa để làm gì?
[21:56]Và câu hỏi thứ ba là bóng chùa che mát những gì? Nay chúng ta nói với nhau ba cái câu hỏi đó. Thì thứ nhất là cái ngôi chùa này của ai? Ngôi chùa này của ai?
[22:11]Nếu mà ta hỏi thầy trụ trì: "Phải ngôi chùa của thầy không?", chắc chắn thầy làm sao? Thầy lắc đầu ngoay ngoảy liền, thầy chạy mất liền. Mặc dù là thầy là trụ trì, thầy là người lãnh đạo, cai quản, sắp xếp mọi việc, nhưng mà ta hỏi thầy là chủ chùa, thầy chối biến liền. Bây giờ ta hỏi chùa của ông chủ tịch xã? Ông đâu mất rồi không biết nữa, ông trốn liền, ông không bao giờ dám ở đây. Nên bây giờ vì vậy ta có những cái câu trả lời mà có lẽ mọi người sẽ vui lòng. Thứ nhất là ngôi chùa của Phật. Đúng không? Dù Phật không nói lời nào, Phật ngồi không nói, lặng im mà như xao động ba nghìn thế gian.
[22:58]Phật không nói câu nào hết mà ai cũng phải bảo là ngôi chùa của Phật. Vì sao vậy? Vì từ cái đạo lý của Phật, từ cái nhân cách siêu việt của Phật, từ cái sự thiêng liêng mầu nhiệm của Phật, mà ngày hôm nay ta có hết ngôi chùa này đến ngôi chùa kia mọc trên quê hương của mình, tạo thành cái đời sống văn hóa của cả dân tộc ta, thậm chí tạo thành cái sức mạnh để dân ta đánh bật những kẻ thù hung hãn nhất, vì có Phật, vì có Phật. Rồi thứ hai, ta sẽ nói rằng ngôi chùa này là của, của đồng bào. Nói chữ "đồng bào" là nói chung hết mọi nơi, bởi vì chắc hẳn rằng khi ta nói đất là của nhân dân nè, rồi việc xây dựng tiền của là rất nhiều nơi đóng góp,
[23:43]nên ta nói là ngôi chùa này của chung hết mọi đồng bào. Rồi ngôi chùa của ai nữa? Thì gần gũi nhất là ta nói là của, của làng xóm ta, của địa phương ta trước. Vì nói gì nói cũng là cái chùa Di Đà ở thôn Bạch Liên của Thường Tín, của Hà Tây. Bây giờ có thể sau này, ví dụ như thầy trụ trì làm nên những công nghiệp vĩ đại, rồi nhiều nơi cũng sẽ về đây viếng thầy, Hà Nội, thủ đô sẽ về đây viếng, bữa nay có Quảng Ninh nữa, có Hải Phòng, có Hưng Yên gì cũng về đây cả. Thì có thể là cái ảnh hưởng của thầy sẽ rộng rãi, nhưng mà trước hết vẫn là cái ngôi chùa ở trên cái đất Thường Tín, Hà Tây này, và nhân dân của Thường Tín,
[24:29]Hà Tây này sẽ là người hưởng được nhiều cái ân nghĩa từ ngôi chùa này nhất. Nên ta nói gần gũi lại, ngôi chùa là của, của xóm, của làng ta để che chở cái bóng mát cho nhân dân ta, ta sẽ nói nữa. Vậy, thầy trụ trì là ai? Vậy thầy trụ trì là ai? Thì thứ nhất, thầy trụ trì là người thay những người chủ hồi nãy ta vừa nói, là thay Phật, thay ai nữa? Thay đồng bào, thay làng xóm, giữ gìn, điều hành, sắp xếp ngôi chùa này để giáo hóa cho chúng sinh. Cho nên cái vai trò của thầy trụ trì, tuy nãy giờ ta không nói là chùa của thầy, nhưng mà thiếu thầy là thiếu tất cả, phải không? Thiếu thầy là thiếu tất cả. Nên ta rất là tôn kính thầy trụ trì,
[25:18]ta biết ơn thầy đã vất vả, cực khổ, từ bỏ những niềm vui thế gian, bước vào cái thế giới của đạo, sống cuộc đời đạm bạc để làm chi vậy? Để làm cái điểm son, cái tấm gương về đạo đức mà mọi người noi theo. Tại sao ta yêu quý quý thầy? Tại sao ta yêu quý quý thầy? Bởi vì chúng ta nhìn thấy quý thầy là những tấm gương đạo đức tuyệt vời, có thực trong cuộc sống. Nên ví dụ như ta có đi chùa rồi, giờ ta bước ra ta tính làm cái gì bậy, ta tính mắng ai một câu, ta tính gian tham một điều gì, ta sực nhớ tới thầy trụ trì mà ta vừa mới đến hôm qua. Thầy đã thương yêu ta, thầy đã nghiêm từ, thầy đã đạm bạc, thầy đã trong sạch như thế,
[26:04]cái ta không dám làm điều gì xấu, vì ta còn phải trở về thăm thầy. Chứ trở về thăm thầy mà cứ thầm thà thầm thụt vì mắc cỡ do cái tội lỗi của mình thì không ai làm được. Nên chính cái ánh sáng của thầy, cái nhân cách của thầy, cái bước đi, điệu đứng, nụ cười của thầy đều là những cái sự giáo hóa cho chúng ta, làm cho chúng ta sống giữa cuộc đời này tốt hơn nữa. Nên nãy giờ ta vừa nói ngôi chùa của ai là vậy. Bây giờ ta hỏi câu thứ hai là ta đến chùa để làm gì? Ta đến chùa làm gì?
[26:39]Thứ nhất, khi ta mang một bó hoa, một ít trái cây đến chùa, thì mục tiêu ta là gì?
[26:49]Là lễ, lễ Phật trước, phải không? Ta đến để kính lễ Phật trước.
[26:55]Rồi sau khi lễ Phật rồi, ta làm gì? Thì thế nào ta cũng phải, phải viếng thăm quý thầy, quý sư cô, phải không? Ta phải viếng thăm. Lúc đó ta sẽ gặp quý thầy, quý sư cô, tùy theo cái thời gian mà quý thầy, quý sư cô có để ta xin được hầu chuyện, thăm viếng, thăm viếng sức khỏe của thầy trước. Rồi lúc đó là thầy sẽ dạy ta cái điều gì đó thì tùy cái hoàn cảnh lúc đó. Có thể ta đến riêng một mình, lúc đó thầy cũng rảnh rỗi, thầy sẽ mời ta ngồi uống nước, thầy sẽ hỏi thăm gia đình ta, sức khỏe ta, việc tu hành của ta, rồi trong cái sự tâm sự như thế, thầy sẽ dạy ta những điều riêng tư để ta sống tốt hơn.
[27:38]Vì có những lúc đông người, thầy sẽ dạy chung chung những đạo lý phổ quát, nhưng mà nếu chỉ có một mình ta, đôi khi thầy có cái trí tuệ đặc biệt, thầy sẽ nhìn thấy cái căn cơ riêng của ta, nhắc nhở ta vài điều rất là riêng mà vô cùng lợi ích. Nên vì thế là sau khi lễ Phật, ta viếng thăm quý thầy. Rồi ta đến chùa để làm gì nữa? Là để để học được đạo lý, phải không? Chắc chắn đến chùa để học đạo lý, chứ chúng ta không thể đến chùa mà viếng thăm, lễ Phật rồi ra về. Vì sao vậy? Bởi vì chúng ta quy y Phật, chúng ta quy y Pháp, nơi ý nghĩa quy y Pháp này buộc chúng ta phải rất là am hiểu giáo lý. Chúng ta không thể nói là:
[28:23]"Ờ, làng tôi có cái ngôi chùa Di Đà đẹp như thế, cổ kính như thế." Rồi hỏi: "Vậy chú đến chùa làm gì?", nói: "Đến chùa lễ Phật rồi gì nữa?", "Rồi thôi về" thì rất là, rất là đáng hổ thẹn. Nên làng ta có cái ngôi chùa đẹp như thế thì ta phải là người rất hiểu biết về đạo Phật. Phật đã dạy điều gì, chư tổ đã dạy điều gì, các vị tăng ni đã tu hành như thế nào, bổn phận của người Phật tử tại gia thì phải làm những công đức gì, phải tu như thế nào, ta phải biết hết. Do đó, khi ta đến chùa lễ Phật, thăm quý thầy, ta phải tìm cách học được giáo lý. Hoặc là lúc đó thầy có tổ chức một buổi giảng, ta tham dự cùng nhiều người để nghe giảng.
[29:06]Hoặc là lúc đó thầy không có buổi giảng mà chỉ là những lời nói tâm sự riêng tư, thì nơi đó ta cũng học được cái nhiều điều đạo lý quan trọng. Hoặc là chùa sẽ tổ chức một thư viện, và ta sẽ đến mượn kinh, mượn sách, mượn những tài liệu nghe, nhìn, CD, băng đĩa, vân vân để về mà ta trau dồi thêm cái kiến thức đạo lý của mình. Nên do đó, quý Phật tử đến chùa thì khi ra về phải có lãi. Phải có lãi. Đừng đến chùa mà mất trắng. Hồi nãy có người hỏi: "Đến chùa nãy thấy anh cầm cái gì vậy?", nói: "Tôi đến tôi mang hoa, mang quả và mang phong bao." Đến: "Rồi anh về có cái gì?", "Hết trơn, không có gì hết." Vậy đi chùa lỗ hay lời?
[29:47]Lỗ mất tiêu rồi. Đi có, đi nhưng mà về tay không, không có gì hết, cái túi trống bóc hết trơn. Như vậy là ta về ta bị, bị thiệt. Như vậy phải làm sao đi chùa về có có lãi? Ta có lãi cái gì? Ta có lãi cái gì? Cái người mà nhìn vô á, biết đi chùa lãi hay lỗ, ta nhìn nét mặt á. Một cái người đi chùa xách khệ nệ hoa, quả, gạo và phong bao, đi vào xong đi ra tay không còn gì nữa, nhưng mà nhìn gương mặt thì ta biết người đó là sẽ được hay là mất. Nếu mà người đó đi ra ỉu xìu luôn thì biết ngay người này đi chùa lỗ. Nếu người đó đi ra mặt mày tươi, hồi nãy xách khề nệ đi ra mất hết mà sao mặt vẫn tươi?
[30:30]Người ta sẽ hỏi chặn lại hỏi, anh đi vào chùa anh đi ra tôi thấy anh không còn gì nữa, nhưng mà anh được cái gì mà mặt anh tươi thế? Thì người đó sẽ trả lời cho ta biết cái gì họ đã được. Cái đó nó quý hơn nhiều những cái họ mang vào. Nói tôi chỉ mang vào một ít trái cây, một ít gạo, ít hương, ít hoa và một ít phong bao, nhưng mà tôi đã được rất nhiều. Tôi được cái gì? Tôi được hiểu nhiều điều trong cuộc sống. Mà từ những cái đạo lý mà thầy đã cho tôi này, tôi về tôi sẽ sống với gia đình tôi tốt hơn, tôi thương yêu gia đình tôi hơn, tôi thương yêu xóm làng tôi hơn, tôi tránh được những sai lầm hơn.
[31:04]Và tôi biết chắc khi tôi sống đúng như thế, khi tôi làm được những công đức như thế, mọi người sẽ làm sao? Sẽ yêu quý tôi hơn. Và tôi yêu quý mọi người, mọi người yêu quý tôi, cuộc sống như thế đạt rồi. Tôi chưa nói đến những cái gì giải thoát, giác ngộ, đắc đạo cao siêu, chỉ bỗng nhiên từ khi tôi đi chùa về nhiều tôi yêu thương được con người và mọi người cũng yêu thương tôi, cuộc sống như thế là... là tốt rồi, là hạnh phúc rồi, là lãi rất nhiều rồi. Quý Phật tử đồng ý không? Sống như thế là lãi rất nhiều. Nghĩa là trước khi tôi biết đi chùa gia đình tôi cắn đắng nhau, con không kính cha, cha không thương con,
[31:43]vợ không yêu chồng, chồng không yêu vợ, làng xóm cứ cắn đắng với nhau. Từ khi có ngôi chùa này được khánh thành, chúng tôi đến chùa tốn không bao nhiêu, thầy cũng chẳng ăn bao nhiêu nhiều, ít hoa, ít quả, ít hương, ít gạo, phong bao chẳng bao nhiêu, nhưng mà gia đình tôi hạnh phúc hơn, xóm làng hạnh phúc hơn, tôi đi làm việc trong cơ quan năng suất cao hơn, đồng nghiệp quý tôi hơn, đất nước tôi vui vẻ hơn, thì rõ ràng chùa đã cho tôi rất nhiều. Cái giá trị tinh thần nó lớn hơn rất nhiều cái điều mà gọi là tôi mất. Nhưng mà chẳng mất đâu, bởi vì lòng tôi tôi yêu quý thầy như thế nên tôi đã đến như thế.
[32:19]Đó là cái thứ ba mà ta đến chùa gọi là để học giáo lý. Cái thứ tư ta đến chùa để để gì? Tu, tu hành, để tu, để tu, tập tu. Chắc chắn quý thầy mỗi ngày, mỗi hôm, mỗi sớm đều có một cái công phu tu hành gì đó. Thì ta đến quý thầy sẽ dạy ta cái điều đó. Quý thầy thực hành như thế nào quý thầy sẽ dạy ta như thế. Ví dụ như quý thầy có cái cách niệm Phật nhiếp tâm, quý thầy sẽ dạy ta là nhiều khi mình đến than lúc này con nhiều chuyện, đầu óc con căng thẳng, thầy sẽ dạy ta lạy Phật rồi nhiếp tâm từng câu niệm Phật. Hoặc là có thầy luyện được hơi thở, quý thầy sẽ dạy ta cái cách thở từng hơi như thế nào nhẹ nhàng, làm cho tinh thần ta thư giãn, thể xác ta khỏe mạnh hơn.
[33:08]Thậm chí có nhiều cái môn bí truyền rất là khó hiểu, rất là khó tin mà quý thầy có được là khi quý thầy thấy ta có cái căn cơ, có đạo đức, quý thầy cũng sẽ truyền thụ cho ta. Đó là nói là truyền thụ riêng, nhưng mà đôi khi sau này thầy trụ trì sẽ tổ chức những cái khóa tu tập thể đông người là vào những ngày đó, mỗi một tuần một lần hay một tháng vài ba lần, quý Phật tử tụ tập về đây, gọi là chung nhau dưới chánh điện ta sẽ có những khoá lễ Phật chung, những cái thời khóa tu tập chung với nhau như vậy. Thì mỗi lần đến chùa mà ta có cái thực hành thực sự làm chuyển hóa cái tâm linh của mình, thì cái lợi ích còn lớn hơn bội phần nữa, lớn hơn bội phần.
[33:51]Nghĩa là ta chỉ nghe đạo lý ta cảm thấy ta phải thay đổi, còn ở đây nếu ta đến ta thực tập tu, ta nhiếp được tâm mình, ta đánh bật những cái gốc rễ sai lầm trong tâm mình từ lâu thì cuộc sống ta thay đổi rất nhiều. Uy đức của ta đối với trời đất thay đổi rất nhiều. Ta vừa nói cái câu rất khó hiểu là uy đức của ta thay đổi rất nhiều đối với trời đất. Nghĩa là sao? Nghĩa là sao? Nghĩa là trong cái thế giới này không phải chỉ có những con người sống như thế đang nhìn ta đi qua đi lại đâu, mà thực sự luôn luôn có những thần thánh nhìn ta, theo dõi ta từng ngày. Cái người nào sống tầm thường thì thần thánh họ ít có để ý.
[34:35]Tại vì người đó cũng tham sân, cũng ích kỷ, cũng làm, cũng ăn, cũng sống bình thường rồi sẽ chết, thần thánh không để ý. Nhưng bỗng nhiên trong giữa những con người chợt nổi lên một con người mà có cái đạo đức đặc biệt, có lòng từ bi lớn lao, có sự chuyển hóa nội tâm mạnh mẽ, tâm rất là thanh tịnh, rất là cương quyết, rất là trong sạch, bỗng nhiên cái tâm người đó bừng sáng một cái hào quang mà mắt con người ta không nhìn thấy nhưng thần thánh nhìn thấy. Lúc đó ma quỷ nhìn thấy người đó bừng sáng hào quang, lúc đó thần thánh trên trời nhìn thấy người đó bừng sáng hào quang và luôn luôn chú ý người đó, theo dõi,
[35:12]gia hộ, phù độ cho người đó, giúp người đó qua những cơn khó khăn kỳ lạ. Nên vì vậy, khi ta đến chùa, những giờ phút ta ngồi trước chánh điện cùng với đông huynh đệ ta, được thầy trụ trì hướng dẫn ta bắt chân ngồi kiết già, nhiếp tâm trong từng câu niệm Phật, nhiếp tâm trong từng hơi thở, và từng cái lời nguyện lớn là con nguyện con sẽ thương yêu tất cả mọi người, thương yêu tất cả muôn loài, và con nguyện cả một đời này con không còn sống vì con nữa, mà con chỉ sống vì tất cả chúng sinh. Người nào mà cứ như vậy, mỗi ngày cứ huân tập trong tâm mình những lời nguyện như thế là động đến cả trời đất luôn.
[35:51]Thì người đó khi còn sống thần thánh lúc nào cũng nhìn ngó vào mình để che chở phù hộ mình, mà khi người đó bỏ cái thân này chết đi chắc chắn phải về với trời, với Phật. Đó là điều chắc chắn. Cho nên khi ta đến chùa ta lễ Phật, ta viếng thăm quý thầy, ta học hỏi giáo lý và để tu hành. Rồi còn cái thứ năm nữa, ta đến chùa để làm gì? Ta đến chùa để ta nhận được sự gia hộ của chư Phật, và ta đem cái điều tốt lành đó về cho gia đình ta, cho làng xóm ta. Đây là điều có thật. Đức Phật tuy đã nhập Niết Bàn, nhưng cái sự linh thiêng màu nhiệm của Đức Phật thì vĩnh viễn bất diệt. Cho nên khi mà ta cầu nguyện như vậy, ta đem được cái sự gia hộ của Phật theo
[36:37]ta đi về nhà, bỗng nhiên nhà ta có nhiều điều may mắn hơn, có những tai nạn đáng lẽ phải xảy ra nhưng rồi tự nhiên được vượt qua một cách kỳ lạ. Giống ví dụ có một Phật tử cả nhà bận phải đi chùa, ở nhà cái nhà bốc cháy. Nhưng mà nhà bốc cháy thì bỗng ngay đó có một cái điều gì đó may mắn, ngọn lửa được dập tắt liền, không cháy hết ngôi nhà. Hoặc là có người Phật tử đi chùa cầu nguyện tu hành tới chừng có một hôm đi về trên đường hoặc là đi trên đường hôm sau bị xe đụng. Nhưng mà thay vì là phải chết hoặc là phải bị những thương tật rất là nặng, thì người này chỉ trầy sơ sơ rồi đi làm việc tiếp, không sao.
[37:15]Nghĩa là cái tai nạn nó hiện ra báo cho ta biết là ta có cái nghiệp phải chịu cái chuyện xui, nhưng mà chính nhờ ta biết lễ Phật, ta mang được cái sự gia hộ tốt lành của Phật đi theo ta trên đường đời, nên những tai nạn đó nó hiện ra rồi nó lách qua nó biến mất, nó lách qua nó biến mất để báo cho ta biết là ta có một cái sự gia hộ nào đó, có thể là ta không để ý nhưng ta đã đang được gia hộ như vậy. Nên ta đến chùa là có năm cái điều: thứ nhất, để lễ Phật; thứ hai, viếng thăm quý thầy; thứ ba, để học giáo lý; thứ tư, để tu hành; và thứ năm, ta mang cái sự gia hộ của Phật về với gia đình ta, với xóm làng ta.
[37:56]Bây giờ cái câu hỏi thứ ba là: Bóng chùa che mát những gì? Bóng chùa che mát những gì, nghĩa là ở nơi nào mà có cái ngôi chùa mọc lên thì nơi đó sẽ được cái điều gì? Thứ nhất là ngôi chùa che mát cái tâm linh của làng xóm ta. Đây là cái điều hiện hữu dễ hiểu nhất. Cái ngôi làng nào mà có ngôi chùa mọc lên, có những vị sư tăng tu hành chân chính, có những cái người dân mộ đạo, thuần hậu, chất phác, đạo đức, thì ta sẽ biết chắc một điều: ngôi làng đó bình yên và phát đạt. Bình yên, phát đạt là sao? Bình yên là từ trong ngôi chùa mình, cái những cái việc mà xui hay bệnh dịch rồi rất ít xảy ra. Phát đạt thì có hai mức độ phát đạt:
[38:49]cái phát đạt trước mắt và phát đạt lâu dài. Phát đạt trước mắt á là tự nhiên dân trong làng sẽ làm ăn khá hơn, đó là phát đạt trước mắt. Phát đạt lâu dài là con cháu của cái làng đó đó sau này đi ra xa tự nhiên thành công lớn. Chúng ta hãy để ý, không tin là chúng ta cứ đi tìm những người mà hiện nay đang thành công lớn, chúng ta hãy truy tìm về cái quê của họ, chúng ta đến cái quê của họ chúng ta sẽ thấy sừng sững một ngôi chùa cổ. Nơi đó những đời trước có những vị tu hành chân chính, có những người dân thuần hậu, mộ đạo, chất phác. Và họ đã hưởng được cái đức của ngôi chùa, của dòng họ của họ mà họ đem đi theo trong
[39:29]cuộc đời của họ, dù đã rời xa quê, ở nơi đất lạ quê người họ vẫn thành công rực rỡ. Đó là cái phát đạt của làng xóm lâu dài về sau. Nên nói thứ nhất cái bóng chùa che cái gì? Bóng chùa che mát cho cái tâm linh của làng xóm, của đất đai, ít có những chuyện xấu xảy ra, làng xóm sẽ khá giả lên, và con cháu của xóm làng đó khi rời đi ra sẽ được thành công lớn. Đó là điều thứ nhất. Cái điều thứ hai, bóng chùa che mát gì? Che mát tâm hồn của đồng bào của ta ở đấy. Nghĩa là tâm ta vốn là tâm của chúng sinh, đầy những cái tham lam, ích kỷ, hận thù, kiêu ngạo. Và chính những cái tâm đó đó, những cái tâm mà tham lam,
[40:12]hận thù, ích kỷ, kiêu ngạo đó làm ta sống không vui với nhau. Thấy người này ghét người kia, người kia bực người nọ, người này giành người khác, người nọ phá người người người khác. Cứ như vậy, là từ cái nội tâm mà đầy cái xấu, bất an, ta làm cho ta không vui và ta làm cho người khác đau khổ. Thì bóng chùa nổi lên sừng sững như vậy, cái tiếng chuông từ bi nhịp nhàng mỗi hôm mỗi sớm như thế, tiếng kinh tụng văng vẳng từng hồi, từng lời dạy của quý thầy quý cô như thế, tâm hồn con người được thay đổi. Chúng ta phải bớt ích kỷ đi, chúng ta bớt tham lam, bớt hận thù, bớt kiêu ngạo đi. Và như thế, bỗng nhiên con người nhìn nhau thấy hạnh phúc hơn.
[40:58]Cái nụ cười ta trao cho nhau nó đầm thắm hơn, nó chân thật hơn. Có thể trước đây ta gặp nhau dưới đường ta chào nhau, à con chào ông ạ, à tôi chào bà nhé, có thể ta vậy, nhưng mà trong cái lời chào theo cái câu chữ đó nó vẫn gì, chỉ là bề ngoài. Nhưng mà khi bóng chùa đã mọc lên, tiếng chuông chùa đã ngân vang, hồi kinh chùa đã văng vẳng, lúc đó, một tháng sau, cũng những con người đó ta gặp lại nhau, đôi mắt nhìn nhau ân cần hơn, nụ cười trao cho nhau chân thành hơn, cái sự đối xử với nhau sâu sắc hơn, đậm đà, tử tế hơn. Và như vậy rõ ràng cái bóng chùa đã che cái tâm hồn của ta, làm cho từng người từng người với nhau tâm tốt hơn,
[41:44]sống vui với nhau hơn, hạnh phúc với nhau hơn, để tất cả chúng ta cùng đưa nhau đi trên con đường đầy công đức và cao thượng, để có ngày nào đó ta từ bỏ cái cõi đời này, ta sang cõi khác, ta lại gặp nhau lại ở một cái cõi cao hơn của trời, của Phật. Đó là cái thứ hai: bóng chùa che mát cái tâm hồn của ta. Cái thứ ba bóng chùa che cái gì? Bóng chùa che mát tổ tiên Cửu Huyền của ta. Nghĩa là trước đây ông bà ta nhiều đời nhiều thế hệ đã ra đi, ta đặt cái bát hương nhà ta thờ một cách đơn giản, nhưng mà trong cái cõi kia, có khi nếu ông bà ta là những người có công đức thì họ tự có một nơi ở rất là tốt.
[42:31]Nhưng có khi ông bà ta nhiều khi vì vất vả với con với cháu, cũng không có thời gian để tu hành và tạo nhiều công đức nên bây giờ ở trong cái cõi đó, ông bà ta vẫn vất vả. Thì trước đây lúc chưa có chùa, ta thờ ông bà ta một cách đơn sơ, cái cúng tế thì hời hợt và cái phúc không nhiều. Nhưng ngày hôm nay cái ngôi chùa mọc lên, cái bóng Bồ Đề lan tỏa, ta hôm sớm đến chùa cầu nguyện cho tổ tiên ta, cho Cửu Huyền Thất Tổ của ta, thậm chí có khi ta mang Cửu Huyền Thất Tổ ta đến nhờ thầy cho an vị ở trong chùa. Thầy xây một cái nhà linh, ở trong đó ta sắp tổ tiên ta ở trong đó. Thế là ông bà ta từ trước đến giờ
[43:20]ở nhà không yên với con cháu vì nhiều khi bị bỏ lơ, bỏ bỏ hờ như vậy, thì bây giờ được về chùa, hôm sớm nghe tiếng kinh tụng, hôm sớm thấy cái đạo hạnh của thầy trụ trì, hôm sớm được ăn cái bát cơm của chùa, thì ông bà ta vừa được no đủ, vừa được an ổn, vừa được tu hành, thì Cửu Huyền Thất Tổ của ta sẽ mỗi ngày một một siêu thăng, một tốt đẹp. Cho nên cái ý nghĩa thứ ba là bóng chùa đã che mát tổ tiên Cửu Huyền Thất Tổ của ta. Đây là cái lợi ích rất lớn, đây là công đức rất lớn đối với từng người chúng ta mà đã thấm nhuần, khắc khoải, trăn trở vì cái đạo hiếu thảo của người Việt Nam. Thì đó như vậy là ta thấy bóng chùa đã che cho làng xóm ta,
[44:12]bóng chùa đã che cho tâm hồn ta, bóng chùa đã che mát cho tổ tiên ta. Và nói lớn hơn á, nhiều ngôi chùa cộng lại như vậy che mát cả cái quê hương Việt Nam của ta. Cứ cái ai cũng biết đến chùa, ai cũng biết tu tập, ta sẽ thấy trước hết là dân ta hiền lành đi. Khi nghe nói hiền lành ta có cái cảm giác là dân ta yếu đuối, nhu nhược đi, nhưng không phải. Chùa có một cái rất là lạ, đạo lý của Phật có một cái rất là lạ: làm cho ta mềm lòng đi, ta mềm lòng với đồng bào ta, ta mềm lòng đi với quanh ta, nhưng mà khi đụng chuyện cái, ta trở thành những con người kiên cường bất khuất liền. Đây là điều rất là lạ.
[44:59]Ta sống với nhau sẽ rất thương yêu, rất là hiền lành, rất là hòa thuận, nhưng mà khi có chuyện biến động thì tự nhiên một cái sức mạnh tiềm ẩn trong lòng ta sẽ bừng dậy, rồi mỗi người sẽ trở thành một chiến sĩ kiên cường để giữ gìn quê hương đất nước này. Đây là điều rất là lạ. Cho nên trước hết, vậy ta sẽ được cái lợi ích là quê hương ta hiền lành, bình yên, hòa thuận, phát đạt, nhưng mà ẩn chứa trong cái sự hiền lành bình an đó một cái sức mạnh kiên cường để ta sẵn sàng là vượt qua hết những cái chướng ngại, những khó khăn, những cái biến động đối với Tổ quốc ta. Đó là ba cái câu hỏi ý vị mà ta vừa nêu ra với nhau.
[45:48]Thì chúng ta trở lại thế này: là sau bao nhiêu ngày vất vả, ngôi chùa đã hoàn thành. Đây là công lao của rất nhiều người, từ của thầy trụ trì đến quý thầy, quý cô, chư vị tôn túc, rồi của các Phật tử, các cấp chính quyền đã lưu tâm, giúp đỡ, khuyến khích, ủng hộ. Và chúng ta chợt có cái cảm tưởng là hôm nay mọi việc đã xong. Xin thưa không phải. Hôm nay mọi việc chưa xong. Hôm nay mới là ngày bắt đầu. Quý Phật tử đồng ý không?
[46:25]Nghĩa là từ ngày hôm nay ta có ngôi chùa để ta nương tựa, tu hành, học hỏi. Và ngày hôm nay mới là bắt đầu của cái ngày mà cái khí thiêng của cái khu vực này từ từ lớn mạnh, sống dậy như là bao nhiêu đời xưa. Nên gọi là đất Thường Tín, đất anh hùng, đất Hà Tây, đất thiêng liêng thì từ ngày hôm nay sẽ được phục hồi bởi từng ngôi chùa được khánh thành như thế này. Chúng ta cứ tưởng mọi việc xong rồi: Ồ, xong ngày khánh thành này bắt đầu khỏe. Không. Bắt đầu sau cái ngày khánh thành này, ta sẽ vất vả hơn rất nhiều. Vất vả bởi vì thầy trụ trì thầy có điều kiện rồi, thầy sẽ bắt ta phải sao? Phải học nhiều hơn, phải tu nhiều hơn, phải thương yêu nhau,
[47:09]phải giúp đỡ nhau, phải làm vô số điều công đức và hộ trì Tam Bảo. Quý Phật tử có đồng ý điều đó không? Cho nên ta vất vả hơn đấy. Nên thầy sẽ buộc ta nhiều điều, thầy sẽ không cho ta làm những điều lầm lỗi nữa, thầy sẽ không cho ta sống ích kỷ nữa. Nhưng mà từ hôm nay mới là cái ngày mới bắt đầu. Thì ta cùng nhau vui mừng trong cái ngày khánh thành này, và ta tưởng niệm cái công lao của các bậc tiền nhân, những anh hùng của đất nước đã giữ gìn cái đất nước ta có được tươi đẹp đến ngày hôm nay. Ta biết ơn chư Tổ đã để lại cái nền Phật pháp cho đến ngày hôm nay ta được thừa hưởng. Ta biết ơn bao nhiêu người đã giữ gìn cái ngôi cổ tự
[47:56]này để ngày hôm nay ta được phục hồi, vân vân. Từ cái ngày có cái niềm vui lớn lao này, rồi mong rằng quý Phật tử gần xa hãy cố gắng về đây nương theo thầy trụ trì để tu tập. Là ai đã từng có góp công góp của vào thì ta có thêm cái niềm vui trong đời ta đã thực sự gây tạo cái công đức cho kiếp này và những kiếp sau.
[48:25]Kính chúc trước hết là cho thầy trụ trì là được nhiều cái sức khỏe, an lạc, trí tuệ để làm cái bóng mát che chở cho chúng con được nương theo tu tập. Xin chúc cho chư vị tôn túc là mãi mãi là bóng cây đại thụ sáng ngời, tỏa mát để cho hàng Tăng Ni hậu học và Phật tử chúng con được nương theo. Xin chúc cho các cấp chính quyền được nhiều cái tiến bộ, thăng tiến trong cái công việc của mình để vừa giúp dân giúp nước và giúp đạo. Cũng xin chúc cho bà con Phật tử được nhiều may mắn, làm ăn thì được giàu có lên, việc công đức thì tạo được rất nhiều, việc tu hành thì được nhiều tiến bộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[49:23]Yêu mấy sao cho vừa,
[49:28]yêu những cánh đồng xanh. Và yêu con đò ấy, dọc ngang xuôi dòng sông, đưa đón bao người mong.
[49:44]Yêu mãi nơi quê nhà,
[49:49]yêu lũy tre làng ta.
[49:54]Và yêu con diều nhỏ, nhẹ bay trên trời cao, tuổi thơ vui xiết bao.
[50:04]Yêu mãi ngôi chùa xưa, làn khói hương trầm thưa, bao ơn từ chan chứa.
[50:14]Yêu tiếng chuông nhẹ ngoan, khuya vắng hay ban mai, mang lời Phật cho ai.
[50:24]Chiều về bao êm ái, nghe tiếng kinh thanh trầm, ngọt ngào ơn Tam Bảo, vang mãi đến nơi xa, khuyên nhắc ta đạo hạnh chan hòa, lòng từ bi thiết tha.
[50:44]Yêu mấy sao cho vừa,
[50:49]yêu tiếng chuông huyền mơ.
[50:54]Nụ hoa yêu đã nở, đời vui hơn lời thơ, hồn rộn muôn tiếng tơ.
[51:04]Nụ hoa yêu đã nở, đời vui hơn lời thơ, hồn rộn muôn tiếng tơ.
[51:15]Nụ hoa yêu đã nở, đời vui hơn lời thơ, hồn rộn
[51:27]muôn tiếng tơ.