[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay thì chúng ta có duyên gặp nhau để trao đổi vài cái đạo lý. Mà vì chúng ta gặp nhau không có thường xuyên, cho nên là chúng tôi không có cái dự định giảng theo một cái đề tài giáo lý chuyên sâu. Thì nếu mà chúng ta gặp nhau đều đó, thì chúng ta sẽ chọn một cái giáo lý nào đó để khai thác cho sâu. Nhưng mà vì lâu lâu mình mới gặp nhau, cho nên chúng ta cũng chỉ nói những cái điều tổng quát, nhưng mà căn bản, cần thiết cho cái cái đời sống tu hành. Thì hôm nay chúng ta nhận định lại: Thế nào là người đệ tử Phật? Thật ra mỗi khi mà tôi chọn một đề tài để giảng thì đều luôn luôn từ cái sự bức xúc.
[1:09]Khi mà quan sát nhìn thấy cái điều gì nó xảy ra thì mới thành cái đề tài. Nhưng vì khi mà tôi quan sát thấy cái việc mà chúng ta đến với đạo Phật thiên quá nhiều về cái con đường học hiểu mà thiếu đi cái tu, cho nên tôi cảm thấy hơi lo lắng. Vì vậy nên tôi mới mới mới nói chuyện ngày hôm nay để xác định lại thì chúng ta là đệ tử Phật thì chúng ta phải làm cái gì.
[1:45]Như vầy, tôi vừa mới kể chuyện là tối hôm qua khi tôi đi đến tiệm cơm chay để ăn thì tôi gặp một vị thầy trẻ, tướng mạo rất là quang minh, nhìn vào trong thì thấy cái hạnh rất là tốt. Thì tôi đang ăn thì tôi xin miếng dưa leo. Cái ông thầy đấy không có kêu người mà tự tay mang ra, rồi hỏi thăm tôi, thì tôi cũng hỏi thăm lại. Tôi mới hỏi: "Thầy lên đây làm gì? Học gì ở đâu?" Nói là: "Dạ, con lên tìm học đại học để để thi vào đại học y dược." Tôi thấy ngạc nhiên, tôi nói: "Thầy học bạo quá, chọn môn học bạo quá." Thì tôi nói là: "Mấy thầy mình có hai cái môn học rất là bạo: một là cái đại học y dược, hai là cái đại học mỹ thuật.
[2:34]Nó không có phù hợp với người tu lắm, mà tại sao thầy chọn?" Nói: "Dạ tại dưới con thấy có nhiều vị tốt nghiệp Phật học cao cấp về rồi không có chỗ dùng, rồi đến nỗi không nuôi được bản thân mình, cho nên con nghĩ thôi đi học với một cái nghề mai mốt mình sống mình nuôi bản thân." Tôi nói: "Quan niệm đi đâu mất tiêu rồi?" Không còn gì trong Phật pháp nữa hết. Tôi mới nói rằng: "Thầy, cái hạnh thầy rất là tốt, cái đạo đức của thầy nhiều kiếp khá sâu, mà thầy không có cái phát khởi về tâm linh thì quá uổng. Vì sao? Vì có hai điều: Một á, trong cái thời đại mà khoa học kỹ thuật nó quá tiến bộ đi thì cái tâm linh nó đang không có, cái xã hội nó bị mất thăng bằng,
[3:19]người ta đang chạy theo vật chất, chạy theo kỹ thuật, đang cần có những người giữ lại cái tâm linh để làm cho cái xã hội thăng bằng lại. Thế tại sao thầy không đi con đường đó trong khi thầy lại có cái nền về đạo đức? Với cái điều thứ hai nữa là ở trong đạo Phật mà chúng ta chỉ đi học, ngay cả học đạo Phật chỉ học mà không lo tu đã là một cái thiếu sót, huống hồ là chúng ta đi ra ngoài học luôn." Thì tôi khen thầy là vì có cái căn căn hạnh rất là tốt, ừ đi học như vậy nó uổng.
[3:59]Rồi nghe tôi nói thì thầy cũng có vẻ hơi bị thuyết phục thì nói: "Thôi, để con ráng học, mai mốt con tìm lên thầy con học con tu." Cái chuyện như vậy. Rồi, thì nó giống như cái điều mà trước khi trước khi lên đây tôi đã chọn đề tài như vậy. Tôi cảm thấy đây là một điều khủng hoảng thật sự trong cái hướng đi của những người người đệ tử Phật, nó gồm cả Tăng Ni và cả cư sĩ nữa. Có những khi chúng ta đến với đạo Phật mà do cái duyên diễn biến mình cứ chỉ nghiên cứu thôi, và lấy cái nghiên cứu đó làm cái sự nghiệp, thật là uổng phí. Vì đạo Phật là đạo của thực hành, đạo của thực hành. Bây giờ đi chúng ta vào đạo Phật chúng ta học 5 năm,
[4:43]10 năm, 20 năm, học hết bằng này tới bằng kia thì là cái gì? Mình là ai? Mình là một học giả nghiên cứu về đạo Phật, quan sát đạo Phật từ bên ngoài, mà không đứng bên trong để thực hành để hiểu đạo Phật theo cái giá trị của cái tâm linh. Cho nên tuy gọi là tu sĩ, à nhất là những người xuất gia đó, mà thực sự thực là mình không có không có cái chữ tu, là dụng công thực hành đó, mà chỉ là một học sĩ. Mà nhiều khi học nước mình chưa đủ, qua nước khác học nữa. Tôi cũng có hơi có thắc mắc là bên nước ngoài học như thế nào, thì tôi hiểu thì cũng học thôi, học dữ dội hơn nữa, cũng chẳng có thực hành.
[5:27]À thế tôi cũng hơi ngạc nhiên, nhưng mà tôi thấy điều đó thật là đạo Phật mình đang bị thoái hóa nặng. Như vậy cách Phật hơn 2500 năm thì đạo Phật đang lần lần biến chất. Vì ngày xưa ngày xưa thời Đức Phật, Ngài có giảng dạy, chư Tăng Ni có học, mà học để thực hành. Và nhiều người trong cái một thời giảng của Đức Phật có khi là chứng đạo tại chỗ luôn. Mà những điều Phật nói là nói để thực hành, nói để thực hành. Ví dụ như Đức Phật nói về vô thường: cái thân vô thường, vạn hữu vô thường, để chi? Để mình mình quan sát, mình tư duy và mình xem mọi điều trên cuộc đời này không quan trọng nữa, nó lìa những cái chấp, và khi lìa cái chấp đó tâm mình được thanh thản.
[6:20]Cái lý vô thường á nó là một nhánh trong cái giáo lý Bát Nhã. Sau này khi nào có duyên thì chúng ta sẽ triển khai cái giáo lý Bát Nhã, một cái giáo lý khá quan trọng trong đạo Phật. Thì khi mà Đức Phật giảng cái lý vô thường như vậy thì người ta nghe, không phải người ta nghe để người ta hiểu cho vui mà người ta liền đó quan sát cái sự vô thường của vạn hữu, mà người thuần thục có thể trong một thời quan sát đó đắc được một cái quả gì đó, tâm có thể khai ngộ được. Hoặc là Đức Phật giảng cái bài kinh về hơi thở thì như cái câu chuyện như cái câu chuyện như hai bài kinh mà Ngài giảng cho ngài A...
[7:03]ngài La Hầu La vậy. Hôm đó thì Đức Phật cùng với các Tỳ kheo, có ngài La Hầu La đang đi theo bên cạnh Ngài để vào làng khất thực. Trên đường đi như vậy á, Đức Phật quan sát thấy căn cơ ngài La Hầu La đã thuần, Ngài mới giảng cái bài về năm ấm, ngũ uẩn. Ngài giảng rằng: "Này, thân này thân tâm này được hợp bởi năm uẩn, mà trong cái từng uẩn đó không có cái gì là chủ tể để làm cái bản ngã thực sự hết. Nó chỉ là một cái sự phối hợp nhau, rồi mình cảm thấy à như là có một cái ta hiện hữu nơi đây, khác với mọi người, khác với mọi vật chung quanh, và mình thấy có cái ta thực sự, nó tạo thành cái chấp ngã." Đức Phật phân tích cho ngài La Hầu La
[7:50]thấy từng uẩn, từng uẩn hợp lại không là cái gì, không là một cái ta nào cả. Thì ngài La Hầu La dừng lại, lễ Phật, chào, xin lui lại, không đi khất thực nữa. Đức Phật hỏi vì sao, thì ngài mới đáp: "Kính bạch Thế Tôn, không một ai còn có thể bước tới đi khất thực khi đã nghe những lời pháp này." Và ngài quay lưng ngài đi về, ngồi thiền liền. Thì chúng ta thấy đúng là con dòng cháu giống nha. Sức mạnh của ngài chấp nhận nhịn đói khi mà cái hứng khởi từ cái cái cái cái chân lý từ cái giáo pháp nó làm cho người ta bị kích động dữ dội, người ta dám từ bỏ tất cả. Cái cái nhu cầu căn bản nhất là miếng ăn cũng từ bỏ luôn để về ngồi thiền.
[8:35]Thế là ngài không có đi khất thực nữa, ngài quay về tịnh xá, bắt chân lên ngồi thiền để quan sát cái năm uẩn này là không có thật. Chiều Đức Phật đi khất thực về, Ngài đi khất thực, thọ thực, ngồi thiền xong Ngài mới đi về tịnh xá. Đến tịnh xá thì thấy ngài La Hầu La vẫn đang ngồi thiền, Ngài mới đến ngài ngồi, Ngài giảng về hơi thở. Buổi sáng thì giảng về năm ấm, buổi chiều giảng hơi thở. Có cái logic của nó tại sao hết chứ không có chi không, và chúng ta tu cũng đi theo cái logic đó chứ không phải không. Chiều đến á Đức Phật mới giảng hơi thở. Ngài mới nói rằng: "Khi ngồi như vậy, một hành giả tu thì
[9:17]đầu tiên là hơi thở vào dài, biết hơi thở vào dài. Hơi thở ra dài, biết hơi thở ra dài." Cái đoạn này quý Phật tử đã nghe chưa? Bài kinh này? Có một số Phật tử có đọc Nikaya thì chắc thấy mấy cô ni gật kìa, biết bài kinh đó rồi phải không? Những đoạn sau là gì? "Cảm giác toàn thân, tôi thở vào. Cảm giác toàn thân, tôi thở ra, vị ấy tập", đúng không? "An tịnh tâm hành, tôi thở vào. An tịnh tâm hành, tôi thở ra, vị ấy tập", đúng không? Nghe rồi phải không? Có ai thực hành chưa?
[9:53]Hẹn kiếp sau.
[9:58]Thật ra đó, cho đến ngày hôm nay đó, thì cái pháp môn hơi thở được khá nhiều cái giáo phái tông phái áp dụng, phải không? Nghĩa là chúng ta mà nghe nói tu thiền hơi thở thì rất nhiều người biết hơi thở, rất nhiều người biết. Nhưng còn được mấy người mà ứng dụng đúng như lời Phật dạy trong cái bài kinh đó không? Hầu như không. Có một thời gian Hòa thượng Minh Châu có dạy, phải không? Ai có học ở Vạn Hạnh thì sẽ biết Hòa thượng cũng có dạy đúng như vậy. Nhưng mà về sau thì không nghe nói nữa. Về sau không nghe không biết sau này thế nào. Nhưng mà rồi cái sự thực hành của mình có lẽ là mình... những người đi trước như thế nào lại không ai ca ngợi khuyến
[10:40]khích xác định cái niềm tin, cho nên mình cảm thấy nó nó xa lạ, nó lạ lùng, và nhiều khi mình chỉ đếm hơi thở gọi là sổ tức, vân vân, rồi vậy là thấy là được. Chứ còn cái những cái lời mà Phật nói từng câu á, nghĩa là nghĩa là:
[10:58]quán diệt tham sân, tôi thở vào; quán diệt tham sân, tôi thở ra. Những cái đó mình không có thực hành, và mình thấy sao nó nó lải nhải nói hoài. Nhưng mình không ngờ tất cả những bí yếu của Phật pháp nằm ở chỗ đó đó. Tất cả tim tâm huyết của Phật nằm trong cái bài kinh đó. Nên khi mà Ngài dạy xong thì ngài La Hầu La từ bữa trước qua bữa sau chứng A La Hán luôn. Chúng ta thấy cái logic nó là vậy đó. Cái đầu tiên là mình phải quan sát để lìa cái chấp, không xem thân, không xem tâm và vạn hữu này quan trọng nữa, là cái nền tảng để chuẩn bị vào thiền định. Đây là cái nền tảng không thể thiếu. Đó là cái lợi ích của lý Bát Nhã nằm ở chỗ này.
[11:42]Cho nên chúng ta vào đạo cũng vậy. Vì chúng ta học ở nơi nơi vị thầy này cái bài kinh Hoa Nghiêm, ở nơi cái vị thầy kia bài kinh Pháp Hoa, qua một vị khác học cái bài kinh Niết Bàn, thì trong đó nó bạt ngàn đều có cái giáo lý Bát Nhã để chúng ta thấy cái thân này, cuộc đời này cũng vô thường tạm bợ, mà mình mình có cái tâm không tham đắm. Thì cái nền tảng của cái của cái sự tu hành, chuẩn bị vào thiền là cái đó đó, cái cửa ngõ đó. Trước đó thì đòi hỏi nhiều cái lắm. Trước khi bước vào tu thì nhiều cái lắm, nhiều cái lắm. Nhưng mà chuẩn bị vào thiền thật sự là phải đi qua cái ải của giáo lý Bát Nhã đó.
[12:24]Thì Đức Phật cũng vậy, Ngài cho ngài La Hầu La đi qua cái cửa đó trước. Trong một buổi sáng, từ sáng tới chiều ngài La Hầu La quán thuần thục, thì cũng nhiều kiếp nhiều đời rồi, nên ngài khá thuần rồi, tâm ngài đã rất an tịnh bởi cái trí tuệ phá chấp đó rồi, thì Đức Phật dùng cái hơi thở để đưa ngài đi sâu vào luôn. Cái hơi thở đó nó có những cái bí yếu, có những cái phải nói có những cái mà bây giờ mình gọi là cái
[12:56]kỹ thuật, kỹ thuật, cái bí quyết. À, có những cái bí quyết để nó nó nó đánh thức cái sức mạnh của nội tâm, sức mạnh tinh thần mà làm cho người ta nhiếp tâm vào định sâu được. Từng lời, từng lời mà Đức Phật, cái đó đều là những bí quyết rất là vi diệu. Nhưng mình thì mình không có hiểu, hoặc là trước mình chưa có người thực hành để họ xác định điều đó để cho mình có niềm tin mà thực hành, cho nên hầu hết chúng ta không thực hành. Có một vài một số Phật tử mà có duyên với tôi lên núi để học thiền thì tôi thường hay nhắc cái dụng công căn bản là cái gì? Cái gì?
[13:40]Hay là trả tôi hết rồi? Cái gì? Hả? Đúng. Đó. Có người mới gặp lần đầu mà trả lời đúng đó. Là điều thân. Điều thân là gì? Điều thân là ngồi quan sát khắp thân mình một cách rõ ràng, phải không? Và biết nó là vô thường, là hư ảo. Đó, đầu tiên ngồi thiền là như vậy giùm, chứ không có nói là phải nhiếp tâm vào mây xanh hay gì hết. Cứ biết rõ toàn thân và thấy nó là hư ảo thôi. Thì nhiều người thấy cái chuyện sao thường, nhưng tôi dặn là cái dụng công điều thân này phải đi với mình suốt cuộc đời trong sự tu hành, không có được bỏ. Cái sự dụng công á thì mỗi ngày một thêm, cái vọng tưởng thì mỗi ngày một bớt.
[14:26]Tại vì cái dụng công nó khéo léo. Đầu tiên là cái căn bản nhất là biết rõ toàn thân. Rồi sau này cái lần lần khi cái nó sáng lên rồi, cái tâm mình nó hiện ra, vọng tưởng hiện ra, cái biết luôn vọng tưởng; rồi hơi thở hiện ra, biết luôn hơi thở. Nó đi dần vào cái điều tâm, đi dần vào cái nhiếp trong hơi thở dần dần, mà từ cái điều thân là cảm giác biết toàn thân. Vì sao? Vì khi mà mình biết rõ toàn thân á, nó tạo cho mình một cái sức mạnh tinh thần, tạo cho mình sức mạnh tinh thần để chuẩn bị nhiếp tâm vào trong định. Mà nếu thiếu nó, mình cứ chỉ nhiếp tâm vào định thì mình sẽ không nhiếp sâu được.
[15:05]Cái cái giới hạn nó có một chừng mức nào đó thôi. Mà cái điều mà tôi hướng dẫn như vậy, nhìn lại nó không khác với lời Phật dạy, chỉ có cái là không hay bằng Phật dạy thôi. Cái thủ thuật của Phật dạy cao siêu hơn. Vì có lẽ là trong cái thời đó các ngài căn cơ các ngài minh mẫn hơn mình bây giờ, cho nên Đức Phật dạy thẳng luôn, kết hợp hơi thở và cái cảm giác toàn thân luôn. Hơi thở vào dài, biết vào dài; thở ra dài, biết ra dài. Cảm giác toàn thân, tôi thở vào; cảm giác toàn thân, tôi thở ra. Điều đó rất rõ. Điều đó không phải là những cái phát minh mới đây của chúng ta, mà Phật đã nói từ rất lâu,
[15:48]mà biết bao nhiêu vị tỳ kheo nhờ cái pháp môn đó mà chứng A La Hán. Bây giờ chúng ta áp dụng theo, có thể là chúng ta chưa đủ duyên phước để chứng A La Hán, nhưng mà cũng cho chúng ta một cái nền tảng khá vững, khá vững để đi vào thiền định. Và chúng ta thấy ngày xưa là như vậy đó, học để thực hành chứ không phải học để biết cho vui. Và chúng ta ngày nay thì kinh điển, sách vở quá nhiều, mà nhiều khi chúng ta lấy cái cái học làm sự nghiệp, mà nhiều khi có một cái bằng nào đó làm sự nghiệp cho vui nữa. Chúng ta trở lại. Khi một người đệ tử Phật thì có mấy việc phải làm? Ai trả lời được? Thí dụ như người đệ tử Phật là làm cái gì, biết cái gì nè? Nè, ai trả lời được?
[16:44]Đây cầm micro này. Một người đệ tử Phật là phải có những bổn phận gì, biết cái gì, làm cái gì? Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thầy, kính bạch chư Tăng Ni. Một người đệ tử Phật như chúng con tại gia thì trước tiên nhất là chúng con nguyện đoạn trừ tất cả các việc ác, tiếp theo con nguyện làm tất cả các việc thiện, và sau là con hướng tâm về làm lợi ích cho tất cả những người chung quanh con. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[17:22]Tôi nghe đạo Thiên Chúa cũng nói vậy. Rồi Thầy cũng cám ơn. Ai có ý kiến gì thêm?
[17:32]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thưa Thầy, theo con hiểu á thì Phật chỉ muốn chỉ cho chúng sanh á là cái vị giải thoát, là coi như an vui hạnh phúc nhất. Đối với thế gian này không có cái điều gì mà qua cái cái giải thoát đó. Thì nếu muốn giải thoát á thì đầu tiên là phải học, học Phật để mà hiểu, hiểu rồi mới là hành, hành thì mới thành. Thì thành là gì? Để mà mình không có đau khổ, sống ở thế gian đau khổ mà mình không đau khổ, mình không dính mắc, mình được giải thoát. Thì theo con hiểu ngắn như vậy. Cám ơn.
[18:21]Thì những điều đã nói, hai người nói đều đều đúng chứ không có sai. Mà thôi để Thầy xác định lại. Mình là người đệ tử Phật thì đầu tiên là phải kính thờ Phật, người đệ tử Phật mà. Cái chuyện căn bản đó là chuyện trên hình thức phải không và nghi thức, phải kính thờ Phật. Chứ mình không kính thờ Phật thì mình có nói giáo lý gì cũng chưa phải đệ tử Phật, phải không? Phải kính thờ Phật là căn bản. Thứ hai nữa là phải hiểu về cuộc đời của Đức Phật của mình. Mình thờ Đức Phật của mình, mình hiểu về cuộc đời của Ngài. Thứ ba là mình hiểu về lời dạy của Ngài, phải không? Đó là cái học. Và thứ tư là làm sao?
[19:03]Là gì?
[19:08]Đi ngủ. Hết chuyện. Là thực hành lời Phật dạy. Bây giờ chúng ta nói làm việc thiện, giết việc ác để giải thoát thì tức là nó nằm trong cái phạm trù là thực hành lời Phật dạy. Và như vậy chúng ta có bốn điều: kính thờ Phật, hiểu về cuộc đời Phật, hiểu về lời Phật dạy và thực hành theo lời Phật dạy. Bốn điều đó xác định một người đệ tử Phật. Hồi lúc mà tôi chưa có đi xuất gia, à năm đó tôi khoảng chừng 20 gì phải, 20-21 gì đó, lâu quá không nhớ. Thì có một lần tôi ở đang ở Long Thành, gặp cái anh đó anh làm ban quản lý chợ. Ảnh do cái nhân duyên mà Bồ Tát Di Lặc báo mộng để ảnh đào được cái tượng Phật Di Lặc rồi ảnh theo đạo Phật.
[20:02]Hình như tôi có kể chuyện này lúc mà tôi giảng kinh Pháp Hoa. Có ai nhớ không? Không ai nhớ, trả hết rồi. Thì anh này ảnh, ảnh nằm mộng thấy Bồ Tát Di Lặc báo mộng rồi ảnh đào được, không ngờ là trong cái nền nhà của ảnh là ngày xưa ai chôn cái tượng Phật Di Lặc bằng đồng bao nhiêu năm không biết. Phật Di Lặc báo mộng năm đêm liên tiếp, ảnh đào lên được, từ đó ổng tin theo Phật. Rồi cũng từ đó tôi tới lui với ảnh để làm bạn đạo. Thì có một lần tại nhà ổng thì có cái thuốc thoa thoa trặc chân tay gãy trặc gì đó, một lần tôi đến thăm thì nhằm lúc có một ông ông giáo viên, giáo viên dạy cấp ba. Ông là người nghiên cứu đạo Phật khá uyên thâm,
[20:46]nhưng mà nghiên cứu cách nào trở thành ngông. Thì hôm tôi bất ngờ đến thì hai vợ chồng đang nhờ cái anh Chín đó lấy rượu xoa bóp, cái anh Chín thấy tôi tới anh mừng quá ảnh mới giới thiệu. Giới thiệu là ông, đây là ông giáo viên dạy học là người nghiên cứu đạo Phật. Nhưng mà có nhiều điều, có nhiều điều chưa đồng quan điểm với mọi người. Thì tôi cũng biết làm sao, tôi cũng lúc đó tôi tại tôi còn quá nhỏ đi, mới 20-21 mà cái ông đó thì ổng áng chừng ổng chắc cũng 50 rồi, 50. Không biết ổng nghiên cứu Phật pháp bao nhiêu, rồi ổng nghe mới nghe anh Chín mới kể chuyện là ổng ở nhờ ổng, vợ chồng ổng ở nhà bên nhà vợ.
[21:27]Bà già vợ thờ bàn thờ Phật rất nghiêm trang, ổng về ổng thuyết pháp xong ổng dẹp bàn thờ Phật luôn, ổng không cho thờ. Ổng nói: "Năm uẩn này là không, vạn pháp là không, không có thờ không phụng gì hết á." Rồi không biết ổng nói làm sao rồi cái ổng dữ quá làm sao rồi cũng không ai dám để bàn thờ lên lại, rồi có nhiều người cũng phiền ổng mà không biết làm sao. Thì hôm đó gặp tôi, ổng bắt đầu mới nói tiếp. Mới ổng bắt đầu cũng đem lý luận ra tôi chưa kịp nói gì, ổng mới nói: "Năm uẩn này là không." Ổng ngồi không có gì hết việc này việc nọ. Ổng thuyết pháp đã đời thì tôi mới mới nói rằng: "Đúng, tất cả là không nhưng không ngoài nhân quả.
[22:04]Tất cả pháp đều như một giấc mơ, nhưng trong cái giấc mơ đó không một cái điểm nào đi sai với nhân quả hết. Nếu mà chỉ thấy các pháp là không là thấy một chiều, nếu thấy các pháp chỉ là nhân quả chỉ thấy một chiều. Phải thấy cả hai. Các pháp vừa là huyễn hóa như một giấc mộng, cuộc đời này như một giấc mơ, nhưng trong giấc mơ này không có một điều nào đi ra khỏi luật nhân quả. Phải thấy cả hai điều đó thì mới là trung đạo." Thì tôi nói cái ổng ổng ngồi làm thinh. Thì hôm đó thì như tôi với ổng trao đổi nhau gần tới nửa đêm và hình như là tôi lật lại được cái quan điểm của ổng, không biết về nhà ổng có thờ Phật lại không không biết nữa.
[22:42]Nhưng mà mà mà cái đó là một cái điều mà tôi kể hôm nay không phải là tôi kể tôi hay, mà tôi muốn nói rằng cái hiểu của mình á về Phật pháp á phải làm sao giữ được cái sự kính thờ Phật là đúng. Là mình đang còn đúng. Mà mình hiểu Phật hiểu cao siêu gì rồi cuối cùng mình dẹp bàn thờ Phật thì hiểu đó là sai, sai hoàn toàn. Vì nó đã đánh mất nhân quả rồi. Thì như cái trường hợp của ông ông giáo viên dạy học đó quý vị, ông hiểu một mặt của đạo Phật nào đó rồi trở thành rất là ngông. Cho nên chúng ta thấy á cái hiểu đúng của Phật pháp á làm cho con người mình nó quân bình, thầm lặng, có đạo đức và hiền lành, kín đáo.
[23:27]Đó là cái chuẩn. Bây giờ chúng ta nói cái kính thờ Phật có những cái lợi ích gì? Kính thờ Phật đúng nghĩa đưa đến rất nhiều công đức mà nó là nền tảng á. Tôi thường hay ví dụ cái cái cái việc tu hành của mỗi người nó giống như một cái kim tự tháp. Ở đây quý Phật tử đã thấy cái hình kim tự tháp rồi phải không? Nó như cái bánh ú của mình á, phải không? Có bốn cái mặt hình tam giác và cái nền của nó là hình hình gì? Hình vuông. Và bốn bốn cái mặt tam giác lên trên một cái đỉnh. Thì nó trong cái sự tu hành vậy, bốn mặt đó nó tượng trưng cho bốn cái tính chất tu hành, bốn cái tính chất khá quan trọng
[24:12]mà mỗi tính chất như vậy là cả một sự xây đắp cực khổ. Ví dụ như một cái mặt về đạo đức giới hạnh thì cái nền tảng mới xây ra được cái mặt đó cực kỳ khó khăn. Hoặc một cái mặt thuộc về công đức làm lợi ích chúng sinh thì cái mặt đó cực kỳ khó khăn. Và một cái mặt tam giác mà thuộc về dụng công nhiếp tâm ở sâu bên trong của mình á, từng cái dụng công mà căn bản sơ khởi lên tới sâu dần dần cũng cực kỳ khó khăn. Và còn cái mặt thứ tư, thì cái mặt đó không có nói được. Mặt đó chưa có nói được. Rồi tới chừng nào đủ duyên thì mới nói, cho nên mặt đó còn giấu. Nhưng mà mỗi một cái mặt như vậy là cả một cái sự tích lũy công phu rất là cực khổ, chứ không có đơn giản.
[24:57]Cho nên trên cái nền tảng đó là nền tảng tôn kính Phật. Chúng ta là đệ tử Phật, mà nếu chưa đủ lòng tôn kính Phật thì không có công đức nào mở ra hết, không có công đức nào mở ra hết. Vừa đây quý Phật tử có xem báo Giác Ngộ từ số 77 tới số 81 có cái bài Sống Thiền
[25:19]nói về sự tu hành của một cái sư bà ở bên bên Đại Hàn, có đọc không?
[25:28]Cái chuyện ở đây không có nguyên văn thì không kể hết. Thì sư bà sinh ra là một người xấu xí và nghèo khổ nhưng mà có trí tuệ. Lớn lên do nhận thức được cái nỗi bất hạnh của mình nên có ý định tự tử. Nhưng mà khi có ý định tự tử á, thì chợt được nghe như trên hư không có tiếng nói bảo rằng: "Con là có duyên với Đức Phật rất tuyệt vời, không nên tự tử mà nên tu hành." Nhờ vậy bà mới phát tâm rồi xuất gia luôn. Rồi quá trình mà xuất gia về sau nó cũng qua nhiều cái sóng gió, rồi cuối cùng thì bà cũng đạt ngộ. Nhưng cái đạt ngộ đó nó chưa có trọn vẹn vì bà đã từ chối không làm một cái công đức là trong một lần mà khi đến dự
[26:15]ở một cái thiền viện đó, bà nhận giữ bếp 3 năm. Nhưng mà chưa được thời gian bao lâu, bất ngờ bà khai ngộ. Cái sự khai ngộ nó làm cho bà quá phấn khởi và bà từ giã thiền viện ra đi, chưa có tròn cái lời hứa 3 năm của mình. Rất nhiều cái giấc mơ hiện ra cản bà lại: "Nếu bà bỏ đi thì bà sẽ không triệt ngộ được, không ngộ được hoàn toàn và sẽ không thuyết pháp được." Nhưng bà lúc đó vẫn bướng bỉnh bỏ đi. Do đó nên bà đến cuối đời bà mới than thở là bà không triệt ngộ được nữa. Những gặp những vị thiền sư cỡ lớn nói thì bà không hiểu hết, biết rằng mình chưa triệt ngộ và không thuyết pháp được mặc dù là mình đã có ngộ đạo.
[26:55]Qua cái nhân quả cũng rất là lạ, không nấu bếp trọn công quả rồi không thuyết pháp được. Đây cũng là một cái nhân quả đáng cho mình mình suy gẫm. Nhưng trong đây nó có một cái chi tiết về nhân quả làm chúng ta chú ý là khi mà bà định tự tử á, cái tiếng nói trên hư không vang xuống là: "Con có duyên với Đức Phật rất tuyệt vời. Cho nên nên đi tu, không nên tự tử." Và bà đi tu và bà được ngộ đạo. Chúng ta vậy. Chúng ta khi chúng ta bước vào Phật pháp để tu hành thì có người dễ khai phát tâm linh mà có người cũng rất là khó khăn. Cái nguyên nhân là gì? Nguyên nhân nằm ở chỗ công đức của quá khứ á.
[27:38]Chúng ta không biết được là từ những vô lượng kiếp trước đối với các Đức Phật quá khứ, hay là đối với Phật Thích Ca, hay những bậc Thánh sau này mình đã từng gieo một cái duyên gì quan trọng hay chưa. Nếu mà mình chưa có gieo được một cái duyên gì quan trọng thì đúng là cái việc tu hành của mình trong kiếp này còn nhiều khó khăn. Còn nếu mình có cái may mắn gì đó mà mình được gặp Phật ra đời, hoặc là sau này gặp được những bậc Thánh, mình có gieo duyên, có đảnh lễ, có cúng dường, có hộ trì thì mình có được cái công đức rất căn bản thì kiếp này mình tu tương đối nó dễ dàng hơn, dễ dàng hơn. Nhưng bây giờ thì chúng ta không đủ đạo nhãn để có thể nhìn lui ngược lại quá
[28:25]khứ để xem xem mình có gieo cái duyên gì với Phật trực tiếp với Phật hay các bậc Thánh này chưa, thì chắc ăn nhất là mình phải gieo lại từ từ bây giờ. Bây giờ phải lo gieo lại. Mà gieo bằng cách gì? Gieo bằng cách gì? Kính thờ Phật. Không còn Đức Phật tại thế, nhưng mà nếu chúng ta đủ niềm tin đối với trước thánh tượng của Phật, mình xem như Đức Phật hiện tiền mà lòng mình khởi lên sự tôn kính tột bậc như vậy thì công đức vẫn rất lớn. Công đức lễ Phật nó vẫn rất lớn. Nên làm gì làm, tu gì tu à, mà nếu một người thiếu công đức lễ Phật là coi như cái nhà không có nền móng. Thiệt, không thể xây cao, mà nếu ham xây cao sẽ sập.
[29:18]Cái chữ mà "sẽ sập" nghĩa là gì?
[29:22]Cái chữ sập đó, ừ nó ghê gớm lắm. Giống như cái nhà mình mà sập thì chuyện không có đơn giản, thì người tu mà sập cũng vậy, nó không có đơn giản đâu. Ví dụ có cái người đó phát tâm tu hành mà không có lấy cái công đức lễ Phật làm nền tảng, cứ lo tu tới tu tới, nhiếp tâm vào cho sâu, học lên những giáo lý thật cao thì sẽ có ngày nó sập. Cái chữ sập đó nghĩa là nghĩa là phát điên. Phát điên. Khi mình học lên cái giáo lý cao, rồi tự nhiên vào thiền định, nhiếp tâm mà công đức lễ Phật không có thì mình sẽ được một chút gì đó, chứ không phải là không, nhưng rồi đến ngày nào đó sẽ phát điên. Đó là điều đó là điều chắc chắn đó.
[30:08]Cái nhà giống như khi xây lên cao mà không có móng sẽ sập. Vì vậy, tôi vẫn luôn luôn khuyên các Phật tử vậy, muôn ngàn công hạnh nói gì nói, dù nói hay nói dở, làm gì thì làm, ráng giữ cái hạnh lễ Phật giùm, đừng bao giờ bỏ. Nên tôi vẫn khuyên quý Phật tử vậy, mỗi ngày ít nhất lễ Phật được một lần, và một lần ít nhất là là mười lễ, mà với trọn tấm lòng tôn kính của mình, đừng có bỏ. Có thể là ngồi thiền mình không có thì giờ thì tôi chấp nhận người đó chưa đủ duyên phước để ngồi thiền, nhưng mà nếu mình không lễ Phật thì vĩnh viễn không bao giờ có duyên phước để ngồi thiền nữa hết. Vì sao? Vì chỉ khi mà mình lễ kính Phật với trọn lòng tôn kính đó thì mình
[30:51]mới có công đức mở ra để làm được những việc kế tiếp kế tiếp theo đó, còn nếu không thì không có công đức nào mở ra thêm nữa hết. Có một lần tôi gặp một cái anh bạn, thì anh anh làm nghề thầy thuốc, nhưng mà chỉ có cái điều là tôi biết anh cái nhân cách hơi kém vì lăn lộn với người đời, bị nhiễm nhiều quá. Nhưng mà anh ta có cái sở học cũng giỏi, cho nên mình nói thông thường thì anh ta không nghe. Nên tôi cũng không nói nhiều, tôi chỉ khuyên anh là mỗi khi đến chùa, anh cố gắng vào lễ Phật. Tại vì khi mà mình lễ Phật như vậy thì vô tình mình không cố ý, tự nhiên cái nhân cách của mình cũng nâng cao
[31:35]lên dần dần, nâng cao lên dần dần mà mình không ngờ được, không ngờ được. Mà trong việc tu hành để muốn tiến lên xa là phải có cái đạo đức, có cái nhân cách tốt. Tôi nói cái đơn giản,
[31:49]cái đơn giản như là ví dụ như cái tham, cái tham. Trước kia đó, mình có thể là mình tranh hơn, tranh thua với người khác từng năm ngàn, mười ngàn, năm chục ngàn, trăm ngàn. Nhưng mà khi mình lễ Phật thuần một thời gian, tự nhiên mình cảm thấy tự mình không cần phải khởi ý nghĩ từ bỏ "đừng tham, đừng tham", không cần. Cứ lễ Phật, bỗng nhiên mình nhìn tiền bạc nó nhạt nhòa, không quan trọng, không cần tranh hơn, và chỉ thích nhường nhịn, thích hy sinh thôi. Rồi ví dụ như là mình ví dụ như nói hay nói bậy, mở miệng hay nói những cái điều mà mà nó cái giá trị nó nó kém cỏi khiến người khác coi thường, cũng không cần phải sửa, mà muốn sửa, sửa cũng không được.
[32:32]Cứ vào lễ Phật giùm, lễ Phật với trọn lòng tôn kính giùm, tự nhiên thời gian mỗi lời nói mình nói ra nó chuẩn, nó đàng hoàng, nó chững chạc, có giá trị mà người khác phải nghe. Hoặc là tôi nói ngay cái nét mặt thôi. Ví dụ như đời trước mình không có gieo nhiều cái phước lành, gương mặt mình nhìn vào cái người ta không có không có trọng, bỗng nhiên mình có cái gì nó nó tầm thường, nó hèn hạ, nó kém cỏi, người ta nhìn người ta coi thường. Cứ vào lễ Phật, năm năm mười năm sau tự nhiên người ta nhìn mình người ta cảm thấy nể phục, nể nang, chưa có phục tại mình cũng chẳng có cái tài gì, nhưng mà tự nhiên người ta cảm thấy trọng mình hơn.
[33:15]Nên công đức lễ Phật là vậy đó. Chỉ cần hiểu Phật để tôn kính Phật, lễ Phật một cách cách nghiêm nghiêm chỉnh thì bao nhiêu công đức lành bắt đầu mở ra dần dần, mở ra dần dần để mình đi tới đó, dù rằng có thể trong kiếp xưa mình không có gieo duyên trực tiếp với Đức Phật. Còn những người mà kiếp xưa đó đã từng gặp Phật á thì thường những kiếp này họ đặc biệt, họ có cái đặc biệt của họ, mình nhìn vào mình biết liền. Những vị danh tăng, thường những vị danh tăng là những người mà trong thời Đức Phật tại thế họ có gặp Phật. Có thể họ không phải là một vị Tỳ-kheo trong pháp hội, nhưng mà họ là người cư sĩ, tới lui nghe pháp, có cúng dường thánh chúng.
[34:03]Thì những đời sau nhiều đời cứ tái sinh trở lại, mình gặp họ, đời này hay những đời tới hay đời xưa, họ thường là những danh tăng, cái công đức họ rất là lớn, cái niềm tin họ đối với Phật pháp rất là vững. Vì sao vậy? Vì những người đó họ họ may mắn. Khi mà một người mà gặp Phật rồi đó thì không có ai có thể sống tầm thường được nữa hết á, không ai sống tầm thường. Vì cái oai đức của Phật vô biên vô hạn, nó mạnh rực rỡ, mình đứng trước cái uy đức vòi vọi như một cái ngọn núi châu báu, như một ánh mặt trời, mình chỉ biết quỳ xuống cúi đầu rồi phát tâm. Tự nhiên không cần nói bằng lời, chỉ cái nhân cách của Phật là cuốn hút mọi người đi theo liền.
[34:49]Thì cái sự phát tâm mà khi gặp Phật nó quá mãnh liệt, nó thành cái nhân, cái nhân in đậm vào trong tâm của mình hết kiếp này qua đến kiếp khác. Thì những người như vậy là rất là may mắn, thì thường là họ là người tu rất tốt, những người có sở đắc tâm linh và những người những bậc danh tăng là như vậy. Còn như bây giờ chúng ta không may mắn gặp được những bậc thánh tăng, cho nên cái sự phát tâm mình nó không có mạnh, rồi có khi là khi có khi không. Tôi nói như ví dụ như bản thân tôi đi, dù tôi có có nỗ lực, có cố gắng là đào sâu cái giáo lý của đạo Phật để đem đến cho quý Phật tử, nhưng mà nơi tôi không có cái đủ cái uy đức.
[35:32]Ví dụ Đức Phật như một cái sa mạc mà tôi chưa là một cái hạt cát, nên không có đủ sức cuốn hút người khác, phát tâm mạnh mẽ tu hành, nên không đánh vào lòng người một cái nhân được. Đó là cái lỗi là lỗi của của tôi, của những vị thầy, những bậc đạo sư. Nhiều khi vậy, nhiều khi tôi nhìn một người họ lầm lỗi, nhìn một người lầm lỗi tôi mới ngồi suy xét, tôi mới ngồi tôi suy xét tôi thấy tại sao ngày hôm nay họ trở thành một kẻ phạm tội, lầm lỗi, tư cách hèn hạ, ai cũng khinh bỉ. Thì cái cái nhân được nhìn thấy là từ những đời trước nữa, họ là người khinh thường con người, không biết tôn trọng những người đáng kính.
[36:17]Họ chỉ hay coi thường người khác, không biết tôn trọng những người có cái hay, cho nên nhân cách họ bị càng ngày càng tuột thấp xuống, tuột thấp đến cái độ trở thành một kẻ tội lỗi, độc ác, bỉ ổi, hèn hạ.
[36:32]Nhưng mà rồi bây giờ mình xét thêm xa hơn nữa, rồi mình thấy tại gì nữa, tại cái nguyên nhân từ đâu mà họ không biết tôn trọng con người, hay nói xấu người này người kia? Nguyên nhân nào nữa?
[36:46]Nguyên nhân vì không có ai dạy họ, không ai kèm họ. Phải không? Chứ nếu từ một kiếp xưa nào đó họ được học hỏi với một vị thầy nào đó chân chính, họ biết giữ được cái ngôn hạnh của họ, cái tư tưởng của họ thì họ đã không có gieo cái nhân xấu để đi đến cái sự mà tan vỡ nhân cách như ngày hôm nay. Cho nên thấy người đó lầm lỗi thì trước mắt thì trách họ thiệt, nhưng cuối cùng là nhìn cho kỹ rồi thì mình trách, trách cái người thầy không có của họ.
[37:21]Trách cái người thầy không có của họ, cái chữ "người thầy không có" này là một cái từ mới tôi mới đặt ra, là trách cái người thầy mà người thầy không có của họ, cũng không có ai hết trơn, không dạy họ. Cho nên thấy cho rồi là chúng sinh si mê, lầm lỗi, vô minh, sa đọa thì mình đổ thừa tại chúng sinh chứ kỳ thực là tại thiếu thiếu thầy. Thiếu thầy thôi. Khi mình hiểu điều đó thì mình phải làm sao? Mình phải làm sao? Khi mình thấy cái thế gian này thì độc ác nó giăng đầy đi, cái sầu, cái lầm lỗi đó đó nó vây phủ, thì mà nguyên nhân từ những cái xưa nữa xưa nữa là vì chúng sinh không có người dạy. Nguyên nhân gần là tại họ,
[38:07]đúng rồi đó, tại họ đó, rồi tại anh thế này, tại anh khinh thường anh không chịu tu, anh ác độc, anh tham lam, mà nguyên nhân là trước kia tại vì anh chưa anh anh khinh người ta, không coi thường người ta thì bây giờ anh mất nhân cách, vân vân, thì cũng đổ thừa tại người ta. Nhưng nếu nhìn sâu hơn nữa, tại không có ai dạy họ, không ai nhắc họ. Chứ nếu từ kiếp xưa nào đó có một người nào đó thương yêu họ, dạy dỗ họ thì họ không có đọa lạc như ngày hôm nay. Phải không? Và khi mình hiểu điều đó thì mình mình nghĩ thêm điều gì nữa? Nói nghe coi. Trả lời đi, vị nào lên trả lời đi.
[38:50]Thì mình sao? Thì mình phải phát tâm tu hành để sau này mình làm vị thầy, dạy dỗ chúng sinh cho chúng sinh đừng đọa lạc nữa, phải không? Đồng ý chưa? Đó, và thêm một cái nữa, là bây giờ từ đây, mình nhìn thấy người lầm lỗi, mình không còn ghét họ quá đáng nữa, phải không? Mình thấy nó giống như một sự không may mắn thôi, chứ nó không còn là cái cái tại anh tại họ nữa, mà vì một cái kiếp xưa nào đó họ thiếu may mắn, không gặp được vị thầy tốt. Cái chữ may mắn, cái ngẫu nhiên trong cái nhân quả luân hồi nó như thế này nè. Ví dụ như là khi mình đầu thai trong một cái gia đình đó, trong cái dòng họ đó, thì do nhân quả nhiều đời mình lọt
[39:33]vô chứ mình đâu có biết đường đâu, phải không? Thì tự nhiên mình có cái người anh đó, người chị đó, người cha, người chú, người dì gì đó, mình đâu biết ai là ai, tại cái nhân quả mình nó chui tọt vào đó đầu thai biết sao. Nhưng mà không ngờ cái dòng họ đó có người dì, hay người chú có đi tu, tu cái trở thành người tu chân chính, thành ra cái mình là cháu cái mình lại có duyên. Nó vô tình, may mắn mình có duyên với một cái người tốt. Và thế là cuộc đời mình ở những kiếp sau, kiếp sau nó thay đổi, nó đi qua cái hướng khác, là do mình có gần được cái người tốt nên mình có học, có giữ được tâm mình, nên cái nhân quả nó thúc đẩy
[40:08]mình đi rẽ sang dần dần dần dần về con đường tốt. Còn có những người không may mắn á, họ rớt vào cái môi trường mà chung quanh họ tại không có ai tu chứ không phải tại họ, không ai tu, không ai làm người tốt hết, mà họ chẳng biết được điều tốt là gì, và thế là cái nhân quả thúc đẩy họ đi vào đường xấu dần dần dần dần. Như vậy, chúng ta nhìn những người tội phạm khắp nơi, chúng ta nhìn với cặp mắt bao dung hơn, thương yêu hơn một chút. Và mình cố gắng tu hành để sau này mình làm cái chỗ dựa cho chúng sinh. Làm chỗ dựa cho chúng sinh. Ráng được không? Hiểu như vậy rồi có ráng không? Hay ráng học lấy bằng nữa?
[40:47]Và cái công đức đầu tiên á, là cái cái công đức lễ kính Phật mở ra mọi cánh cửa cho mình đi tới. Cho nên quý Phật tử cũng vậy, quý quý cô cũng vậy. Trên đường tu mình cảm thấy mình bị tắc nghẽn ngay chỗ nào, thì đừng đứng đó mà khai thông mất công. Quay về lo lo gì? Lễ Phật, đó, chắc ăn, tự nhiên nó lại khai thông. Đây là điều mà cả cái kinh nghiệm đau khổ xương máu của chúng tôi nha. Trong cái sự tu hành cũng vậy, khi mà tôi dụng công tới đó đứng lại, mà đứng ngang đó mình tìm mình vượt qua không qua, làm gì làm không qua là không qua, thì mới biết cái phước mình không đủ, quay lại lo lễ Phật á, thì nó mở ra lại để mình đi tới tiếp.
[41:39]Còn mà không, mình cứ đứng đó loay hoay không làm được. Cho nên tôi nói nghe mấy cái người mà như thấy mình có tham, có sân cũng vậy, hay là mình có hay cái tánh mà ganh đua đố kị với người khác cũng vậy, mình nói là thôi bây giờ mình không có sân nữa, không có đố kị người khác nữa, không ghét ai nữa. Nói nói có được không? Được cũng được, được 2 tiếng đồng hồ. Tới tiếng thứ ba ai chọc là bắt đầu ghét rồi. Bây giờ mình thấy cái việc đó coi vậy chứ mà không có dễ. Biết rồi đó, làm không được. Cho nên nhiều người nói xong rồi tôi học kinh hoài mà làm không được mà. Tại không có cái công đức lễ Phật làm nền tảng.
[42:18]Cho nên cứ quay về lễ Phật, rồi từ từ mình hiểu ra, hiểu ra. Tự nhiên mình thấy mình sáng lên. Nó còn thêm một điều nữa là cái sự kiêu mạn á, nó làm phát sinh ra nhiều cái tánh xấu nhưng nó không nằm trong phạm vi bài giảng này, cho nên chúng ta không đào sâu. Bây giờ cái cách kính thờ Phật là gì? Chúng ta kính thờ Phật bằng cách nào? Thì mình thỉnh một bức tượng, hay bức tranh phải không? Đặt lên bàn thờ nơi trang trọng nhất của nhà, nơi thanh tịnh, trang nghiêm, sạch sẽ nhất. À, để mình có thể thắp nhang, lễ bái. Đó là cái căn bản mà ai cũng biết rồi, phải không? Không cần phải nhắc. Ừ. Có câu chuyện thế này là tôi có
[43:05]quen một bà, một bà già, bà năm nay già lắm rồi, cỡ tầm bảy 70. Bà đi sang Mỹ và ở Cali, hôm bà có viết về bức thư cho tôi, bà kể một câu chuyện. Bà nói đây là câu chuyện có thật mà ai cũng biết. Là có một ông người Mỹ đến gặp một vị nhà sư người Trung Hoa. Thì cái nhà sư người Trung Hoa đó có lẽ là một vị đắc đạo. Thì ông mới nói rằng cái người Mỹ này đó là người huynh đệ ngày xưa ở bên Trung Hoa cùng tu hành với ổng. Nhưng bây giờ thì đầu thai thành người Mỹ, còn ông thì vẫn là người Trung Hoa. Thì cái người Mỹ đó tự nhiên gặp Phật pháp và gặp cái vị thầy đó mến vô cùng, mến một cách kì lạ lắm, không giải thích được và xin tu.
[43:50]Ông thầy người Trung Hoa mới nói rằng nhưng mà kiếp này bị đầu thai làm người Mỹ, cho nên ổng sợ là người bạn ổng sẽ không trở lại để tu được. Vì người Tây phương họ thực dụng, họ mê vật chất, ít có cái chiều sâu tâm linh. Đó, vì vậy ông ngại. Và thế là cái ông người Mỹ này để chứng tỏ cái quyết tâm cho thầy mình, để tôn cái người Mỹ đó làm thầy, là mình có thể tu được. Ông bắt đầu ổng đi từ cái tỉnh của ổng, đi tới cái tỉnh của ông thầy, ba bước lạy một lạy đi trên đường. Ăn bánh mì với rau thôi. Hễ đi tới chợ thì vào chợ mua rau, bánh mì ăn, đi ra bắt đầu ba, và tới luôn thầy ổng luôn để chứng tỏ cái quyết tâm là con tu được.
[44:31]Sau đó thì ổng được xuất gia, rồi ông thầy tịch, giao chùa lại cho ổng giáo hóa luôn. Chúng ta thấy cái con người mà quyết tâm như vậy thì mình thôi mình thua họ rồi. Mà lấy cái công đức lễ Phật làm nền tảng, vừa đi vừa lễ Phật, lễ giữa hư không thôi nhưng với tâm niệm lễ Phật. Cái người mà tích lũy công đức lễ Phật cỡ đó, thì quá vững, cái nền tảng quá vững, nên mình hiểu rằng thì những cái công đức về sau mở tung ra hết cho ổng thôi. Cho ông người Mỹ đó mình tin rằng sau này ông sẽ là một cái danh tăng nổi tiếng cả cái vùng đó. Và có thể sau này mình cũng sẽ nghe tiếng được của ổng nữa. Như ngài Hư Vân Hòa thượng hôm trước mà tôi có nhắc một lần cái câu
[45:11]chuyện mà ngài đi lên núi Ngũ Đài Sơn để lễ Bồ Tát Văn Thù đó, cũng ba bước ngài lễ một lễ, đi mấy năm ròng rã như vậy mới tới được. Sau này công đức của ngài thì vô lượng vô biên. Ngài ngồi giảng ở nơi cái pháp hội của ngài thì cái rừng núi chung quanh đó, cây cỏ nó hiện lên màu hoàng kim hết. Thiệt á, để là tán thán công đức của ngài. Ngài muốn đào một cái dòng lạch để khơi lại cái dòng Tào Khê ở chùa Bửu Lâm của Tổ Huệ Năng, ngài chỉ khởi ý nghĩ thôi là đêm đó thần nhân xuống đào thành con sông giùm ngài luôn, ngài khỏi kêu ai đào hết. Ngài bước vào cái ngôi chùa ở Miến Điện là tự chuông trống Bát Nhã khởi vang lừng rộ lên.
[45:50]Cái dân làng kéo tới đảnh lễ ngài liền. Và họ nói cái chùa của chúng con trong mấy trăm năm này đã có hễ thánh nhân bước tới thì chuông trống tự vang, mà ngài bước tới chuông trống vang, chúng con biết ngài là một vị thánh nhân. Chúng ta thấy cái công đức lễ Phật như vậy, mình lễ thiết tha như vậy, thành tựu được tất cả những điều tốt đẹp. Như vậy chúng ta thờ Phật, thờ chân tượng, lễ bái và trang trí bằng hương, hương hoa. Thì điều này chắc ai cũng biết rồi, phải không? Nhất là mấy vị mà nghe nói là dâng hoa cho Phật thì kiếp sau đẹp, cho nên ai cũng lật đật lo dâng hoa, thì điều này thôi, khỏi nhắc.
[46:24]Khỏi nhắc. Bây giờ chúng ta hiểu về những tính chất của Phật. Đức Phật có những tính chất gì? Chúng ta hình dung ra được không? Vì muốn tôn kính Phật, chúng ta phải hiểu Phật, không hiểu Phật thì không đủ lòng tôn kính Phật. Cái sức mà cảm nhận được những cái tính chất siêu việt của Đức Phật, nó đòi hỏi cũng cả cái trí tuệ cũng với nhân duyên dữ lắm á. Chứ thường thường chúng ta hiểu không nổi, chúng ta cảm nhận không ra, nên lòng kính Phật của mình không đủ. Cái điều căn bản chúng ta ngồi tư duy về những cái cái cái cái cao cả, siêu việt của Phật á. Hiểu cho ra được điều đó trước đi. Thì ai hiểu được chút gì lên nói, lên nói cho mọi người nghe mà.
[47:06]Ví dụ Đức Phật có tính chất gì? Lên đây nói. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thưa thầy, theo con hiểu á tính chất của Đức Phật thì Đức Phật là coi như là có Tứ Vô Lượng Tâm, là tâm từ, tâm bi, tâm hỷ và tâm xả. Thì à Đức Phật a luôn thấy chúng sanh đau khổ, cho nên Đức Phật phải làm sao để cứu cho chúng sanh bớt khổ, hay là thoát khổ. Ừ, cảm ơn, đó là được một tính chất, rồi ai thấy gì nữa? Ở đây quý Phật tử có đọc cái cuốn Câu Chuyện Dòng Sông của Hermann Hesse chưa? Có chưa? Cuốn đó là ông Hermann Hesse được giải Nobel luôn. Mà tôi thấy cái công đức của nó là gì? Là vì ông diễn tả Đức Phật rất cảm động.
[48:01]Diễn tả cái đoạn mà Tất Đạt gặp Đức Phật, hướng dẫn hương đoàn tỳ kheo đang đi trên đường. Ông diễn tả, nói cái công đức của ông diễn tả đoạn đó thật là tuyệt vời, cho nên tác phẩm đó ông được giải Nobel. Ở đây ai đọc mà còn nhớ không?
[48:19]Và tôi biết ơn ông Hermann Hesse qua cuốn đó bởi cái đoạn mà ông tả về Đức Phật và vẫn mãi mãi gây thành cái cảm hứng suốt cuộc đời của tôi về Đức Phật nhờ cái đoạn văn của ông Hermann Hesse đó. Có mấy lần trong cuốn Dưới Gốc Bồ Đề tôi cũng mượn của ông mà tôi diễn tả lại một một đoạn chỗ đó. Ông nói nhìn vào Đức Phật vậy đó, thấy được cả từng cái ngón tay của ngài cũng thể hiện cái sự thanh tịnh giải thoát. Cho nên một nhà văn của Tây phương hiểu về Đức Phật mà hiểu đến sâu sắc như vậy, chúng ta thật là là là tán thán. Chúng ta bây giờ coi chứ mình hiểu về Phật hiểu sơ sơ à. Thấy Phật ngồi vậy đẹp đẹp vậy rồi thôi,
[49:00]nói 32 tướng tốt cũng không biết chỗ nào, thấy đẹp đẹp, mặt tròn tròn, tai dài dài vậy. Hiểu sơ sơ à. Như bây giờ nói cái từ bi thôi, mình cảm nhận được cái từ bi của Phật thương chúng sinh tới cỡ nào? Hoặc là bây giờ nói cái trí tuệ của Phật, mình cảm nhận được cái trí của Phật biết biết cỡ nào? Hiểu ra không? Cho nên cái chỗ này nè, chúng ta cần ngồi lại, tư duy quán sát lại để chúng ta cảm nhận được cái hay của Phật. Mà tôi xin thưa luôn cái nhân quả nằm ở chỗ đó đó. Nếu quý Phật tử cảm nhận được Đức Phật cái hay của Phật đến chỗ nào thì mai mốt quý Phật tử sẽ chứng được đúng cái chỗ đó. Không biết kiếp này hay một kiếp kế nữa.
[49:46]Mà dĩ nhiên cái chỗ đó là chưa bằng Đức Phật đâu, nó bằng với cái hiểu của mình về Phật thôi. Thí dụ mình hiểu Phật từ bi cỡ đó thì mình sẽ chứng đúng cái chỗ đó luôn. Chứ sự thật Đức Phật còn từ bi hơn chỗ đó. Hoặc là mình hiểu cái trí của Phật là biết như vậy đó thì một ngày nào đó mình sẽ chứng đúng bằng cái chỗ đó. Nhưng mà sự thật cái trí của Phật còn hiểu nhiều hơn điều đó nữa. Nhưng mà do cái cảm nhận của mình cỡ nào mình sẽ chứng được bằng ngang cỡ đó, đây là nhân quả. Vì vậy, quý Phật tử cũng vậy nên có những lúc ngồi trầm tĩnh lại tìm hiểu lại những tính chất siêu việt, cao cả của Đức Phật để mình mình soi xét và mình tôn kính
[50:27]vì đó là cái nhân, đó là cái duyên để mình khởi được sự tôn kính và là cái mầm để cho mình bước đến đúng ngang với chỗ đó sau này. Ví dụ như là cô cô Hoa Huệ phải không? Cô vừa nói Đức Phật có tứ vô lượng tâm thì một ngày nào đó hoặc kiếp này hoặc kiếp gần không xa, cô sẽ thực hành được điều đó khá tốt, cứ như vậy. Nên khi chúng ta cảm nhận được Đức Phật điều gì thì điều đó sẽ thành tựu nơi chính chúng ta vậy. Nhưng phải hiểu cho ra. Ở đây cái người càng thông minh thì càng có lợi. Bây giờ ví dụ như tôi nói chúng ta thấy thờ Đức Phật trong tư thế thiền định thì chúng ta thử hình dung cái định của Phật cỡ nào?
[51:18]Thì mình hình dung mình tưởng tượng thôi. Tưởng tượng. Ai có thể là cảm nhận gì đó rồi lên diễn tả một vài câu cho các huynh đệ Phật tử cùng nghe?
[51:31]Để mình tưởng tượng coi Phật định tâm là định cỡ nào? Tâm của Phật định như thế nào?
[51:40]Người nào nói đi? Kể, cứ mạnh dạn lên phát biểu đi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thưa thầy theo con hiểu được thì Đức Phật coi như là đại định là cái định của Đức Phật á thì ví dụ đối với thế gian á thì như bất cứ ai tranh luận chuyện chi thì Đức Phật không còn cái điều đó. Hay là phiền trược trong sự sống Đức Phật cũng không còn, hay sự hối tiếc Đức Phật cũng không còn, hay tham đắm sân si gì Đức Phật cũng không còn hết. Thì con nghĩ cái đó là cái thanh tịnh coi như vắng lặng, tịch tịch. Hết thầy.
[52:23]Cám ơn cô. Mới nói được sơ sơ. Sơ chút xíu à.
[52:32]Có ai nói thêm không? Phát biểu mạnh đi. Mà nói lời nào là thành công đức lời đó đó. Mình nói về Đức Phật nó sẽ thành công đức cho chính mình. Nên cái cảm nhận của mình sâu chừng nào thì công đức lớn chừng đó. Ai lên nói đi? Có ai lên nói không? Thôi bây giờ thì cái câu này tôi cũng không trả lời nha. Tôi không trả lời. Mỗi người về nhà tự tưởng tượng hình dung ra ha, để thành cái công đức cho chính mình. Đó, câu này tôi không trả lời. Bây giờ ví dụ nói cái Chánh đẳng giác của Phật, tức là cái trí giác biết cùng khắp là biết làm sao? Thôi, tôi cũng không trả lời luôn. Cho mọi người về suy ngẫm.
[53:20]Và như vậy, khi những câu hỏi mà tôi vừa đặt ra quý sư cô với quý Phật tử sẽ thấy một điều là chính những điều căn bản này mình dường như mình bị thiếu phải không? Trong cuộc đời tu hành của mình là giờ mình bị thiếu. Phải không? Mình chưa có tư duy ra hết những cái tính chất cao siêu của Đức Phật. Đó, về làm lại. Đó là những tính chất, mà cuộc đời Đức Phật thì mình đọc sử, đọc sử mình phải hiểu cho sâu thêm chút nữa. Bây giờ hiểu về những lời dạy của Phật thì những lời dạy của Phật thì quý Phật tử đi nơi này nơi kia học thì quá nhiều rồi, nên hôm nay mình không có nói, không nói. Mình chỉ nhắc qua bốn cái giáo lý căn bản, bốn giáo lý căn bản.
[54:05]Một là luật nhân quả nghiệp báo, nắm cho kỹ, nắm cho kỹ, nắm cho căn bản. Thứ hai là lý Tứ đế. Đó là nền tảng của giáo lý giải thoát của đạo Phật, làm cho đạo Phật không có bị lẫn với các đạo khác. Thứ ba là giáo lý về Bát-nhã, giáo lý phá chấp, cái trí tuệ phá chấp mà như Đức Phật đã dạy cho ngài La-hầu-la trước khi ngài dạy cái pháp môn hơi thở để đi sâu vào thiền định là thứ ba. Và thứ tư là? Là? Thứ tư là gì? Thứ nhất là nhân quả, thứ hai Tứ đế, thứ ba Bát-nhã, thứ tư là? Thứ tư là gì? Thứ tư là thiền định. Thiền định á. Vì thiền định là con đường cuối cùng mới mới mới có thể đạt được sự giải thoát.
[54:56]Nhưng trong Bát Chánh Đạo á, từ Chánh kiến đi dài dài dài tới tới Chánh niệm, cuối cùng là Chánh định. Quý Phật tử nhớ cái cái cái cái cái Chánh Đạo thứ sáu là gì không? Gì? Chánh tinh tấn phải không? Chánh tinh tấn. Tại sao ngay từ đầu không đưa Chánh tinh tấn mà đợi tới cái thứ sáu mới đưa ra Chánh tinh tấn? Tại vì lúc mà Chánh nghiệp là mình phải siêng năng tạo những nghiệp lành rồi, phải không? Trong cái thí dụ như Chánh kiến nè, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp thì ngay cái Chánh nghiệp đi. Chánh nghiệp tức là làm những việc lành, làm những công đức lành thì lẽ ra ngang đó là đã cần cái cái cái Chánh tinh tấn rồi.
[55:34]Nhưng mà tại sao tới cái thứ sáu mới mới bắt đầu Phật mới đưa cái Chánh tinh tấn vào? Là
[55:43]sao? Hả? Cái chữ tinh tấn này là tinh tấn cho thiền định. Vì trước kia đó, dù cho chúng ta có cố gắng siêng năng làm bao nhiêu công đức lành, Phật vẫn không cho đó là tinh tấn. Chỗ này chúng ta cần hiểu lại hai cái chữ tinh tấn nè. Bây giờ chúng ta rất siêng năng học hết bằng này tới bằng kia, làm hết việc từ thiện này tới việc từ thiện kia vẫn không được gọi hai chữ tinh tấn. Chỉ cái từ cái thứ sáu chuẩn bị cho Chánh niệm và Chánh định á, Đức Phật mới để cái tinh tấn chỗ đó, chuẩn bị cho đó để tạo thành cái sức mạnh nỗ lực mà dụng công trong cái Chánh niệm và Chánh định. Mà cái Chánh niệm với Chánh định là cái dụng
[56:27]công mà không thấy, không ai nhìn thấy. Thí dụ mình làm việc từ thiện người ta còn nhìn thấy, mình học người ta còn nhìn thấy, còn cái Chánh niệm, Chánh định nó âm thầm ở trong tâm mình không thấy. Tự mình phải giữ lấy mình, không có ai biết để khuyên để nhắc gì mình hết. Tự mình ý thức bước tới bên trong tâm mình. Và như vậy cái Chánh tinh tấn là một cái sự nỗ lực, cố gắng rất âm thầm, lặng lẽ, vô hình mà tự mình giữ lấy mình.
[56:56]Đó, và cái thiền định là cái quan trọng cuối cùng mới mới mới có thể đạt được sự giải thoát. Có cái Chánh tinh tấn nên chữ tinh tấn chỉ dành riêng cho thiền định mà thôi. Còn những cái công đức khác làm gì làm thì gọi là siêng thôi. Như vậy, khi chúng ta hiểu về lời Phật dạy là bốn cái đó, luật nhân quả, Tứ đế, Bát-nhã, thiền định. Vậy mình hiểu cái điều đó để làm gì?
[57:20]Hiểu mình để thi lấy lấy bằng,
[57:27]phải không? Để thăng quan hả? Cái nhân quả rất là sâu. Ở đây quý Phật tử có người nào cũng có một số người đọc cái cuốn Luận Về Nhân Quả rồi phải không? Có ai chưa đọc cái cuốn Luận Về Nhân Quả hay Nghiệp Và Kết Quả không? Có không? Chắc cũng có nhiều người chưa đọc, phải không? Thì chúng ta mới thấy cái nhân quả đó nó chi ly, lắt nhắt từng chi tiết nhỏ trong cái cuộc sống chứ không có đơn giản.
[57:55]Nên hiểu được cái nhân quả cũng rất là khó. Thôi, cái đó trong phạm vi khác. Bây giờ mình bước qua cái thực hành lời Phật dạy. Một lát nữa thì chúng tôi có để thời gian để cho quý Phật tử nêu những câu hỏi, tôi chuẩn bị. Bây giờ chúng ta nói đến thực hành lời Phật dạy. Chính cái sự thực hành lời Phật dạy mới làm cho Phật pháp tồn tại chứ không phải cái học.
[58:18]Vì sao? Vì Phật pháp được tồn tại nghĩa là thế này nè, nghĩa là còn có người theo đạo Phật, đơn giản là vậy. Mà đúng không? Ví dụ như bây giờ đời chúng ta theo đạo Phật, rồi sau này không ai theo nữa, ngang đây mình chết hết, rồi sau mình không ai theo nữa thì đạo Phật còn tồn tại không? Ngang đây tắt, phải không? Đó, cho nên đạo Phật còn tồn tại là do còn có người đi theo đạo Phật, tin theo đạo Phật, kính thờ Phật. Nhưng mà tại sao người ta theo đạo Phật? Tại sao?
[58:55]Có phải vì người ta thấy bức tượng Phật phải không? Phải không? Không, người ta đâu hiểu gì. Nhưng mà người ta thấy cái gì trước? Thấy những người đi theo đạo Phật trước người ta đã làm nên được những điều tốt lành, phải không? Có cuộc sống cao thượng, đạo đức tốt đẹp và lần lần có những cái tâm linh siêu việt. Và họ thấy rằng con đường của đạo Phật, họ tin rằng con đường của đạo Phật làm cho con người ta trở nên hoàn thiện hơn, tốt hơn, trở thành một con người mới hơn, có khả năng nhiều hơn, thông minh hơn, đạo đức hơn, sống tốt đẹp với nhau hơn. Vì họ thấy những tấm gương trước mắt họ của những người đi trước họ và
[59:37]như vậy họ tin, họ bước vào đạo Phật, đi theo con đường của Đức Phật. Và như vậy đạo Phật tiếp tục được tồn tại. Còn nếu mà họ nhìn thấy một người gọi là đi theo đạo Phật mà người đó ban đêm tụng kinh, ban ngày chửi lộn, buổi trưa thì giành giật, vân vân, thì họ họ còn can đảm đi theo đạo Phật không? Không. Nhưng mà chuyện đó có chưa? Có, có. Ở đây có ai mà buổi sáng tụng kinh mà buổi chiều buổi trưa gây lộn không? Cũng có luôn? Hay, giỏi.
[1:00:20]Và như vậy, chính cái sự thực hành đó, chính chúng ta mong muốn cho Phật pháp tồn tại để lợi ích cho chúng sinh, để cho chúng sinh còn có con đường chân lý đi trong cuộc đời này thì mình phải nỗ lực để thực hành trước bởi những cái mình đã hiểu về lời dạy của Phật. Bây giờ mình bắt đầu bằng cái gì? Thực hành lời Phật dạy bắt đầu bằng cái gì, ai biết? Học thì đã học rồi, biết rồi đó. Bây giờ bắt đầu thực hành nè.
[1:00:53]Sao yên lặng nhập thiền định hết trơn vậy? Mình bắt đầu bằng thanh lọc nội tâm, phải không?
[1:01:05]Thanh lọc từng cái ý nghĩ của mình trước. Nhìn nó, biết nó sai, nó đúng trước. Tức là mình chưa nói được điều tốt đẹp, chưa làm được điều tốt đẹp, đầu tiên suy nghĩ được điều tốt đẹp. Cái này tôi kể tôi cũng hơi khoe, nhưng mà vô tình tự nhiên tôi lại đi đúng, vô tình thôi. Vì thật ra gia đình tôi thì không phải đạo Phật, từ ban đầu không phải đạo Phật, là đạo Cao Đài. Do nhờ tôi đọc, tôi mê kiếm hiệp. Ông anh tôi mê kiếm hiệp, ổng lấy mấy truyện kiếm hiệp Kim Dung về, thế là ổng đọc xong ổng quăng ra, tôi lén tôi đọc. Đọc nên tôi đâm tôi mê kiếm hiệp. Nhưng mà lúc đó tôi đọc năm tôi lớp sáu, lớp bảy tôi không hiểu.
[1:01:44]Đến năm lớp chín tôi mới quyết tâm luyện võ hiệp trở lại, tính luyện chưởng trở lại. Thì năm đó nhằm mùa hè, năm nghỉ hè cũng rảnh, tôi mới đến hiệu sách, tôi đem những cái pho kiếm hiệp của Kim Dung về để mà luyện chưởng lại. Nhưng mà không ngờ luyện không ra chưởng mà nó lòi ra cái luật nhân quả. Đọc trong Kim Dung tôi chỉ thấy nhân quả nó gài chặt chẽ trong đó và những cái đạo lý của Đông phương nó bàng bạc, bàng bạc trong đó. Thế là nhờ tôi bắt đầu tin Phật pháp, tin nhân quả từ những truyện của Kim Dung. Tôi nói như vậy đó, cho nên ai sau này mà ai coi truyện chưởng tôi tôi tôi không có cười, không chê gì đó, mừng nữa là khác.
[1:02:20]Từ đó tôi tự bắt đầu tôi tư duy về những cái điều đó. Cho đến khoảng năm 16, 17 tuổi thì tôi mới bắt đầu tự quan sát cái tâm mình. Quan sát tâm mình thì thấy mình quá nhiều cái lỗi lầm, quá nhiều cái ý nghĩ sai lầm trong đó và tôi cố gắng tôi sửa. Cho nên sau này khi tôi nhìn lại thì tôi thấy tôi cũng vô tình. Thì lúc đó vẫn chưa có gặp Phật pháp để quy y, nhưng mà vô tình đi đúng là khởi điểm bằng cái sự xét cái tư tưởng của mình trước. Nên quý Phật tử như vậy thì tôi nghĩ rằng quý Phật tử không trả lời, nhưng có lẽ ai cũng đã đi con đường đó phải không? Phải không, các bạn đạo? Nghĩa là khi vào đạo, nói gì thì nói, thế rồi cũng phải
[1:03:00]thấy được cái ý nghĩ sai đúng của mình nhiều ít nhiều nhiều, phải không? Mấy cô nè. Nhưng cái hay, cái sâu sắc á là cái người họ thấy nhiều hơn, thấy sâu hơn cái người cạn. Cái người mà nhìn cạn trong tâm mình á, nhiều khi những cái sai còn tồn tại mà mình bỏ qua, mình tưởng nó vẫn là đúng. Còn cái người có trí đó, họ moi những cái sai từ gốc từ rễ, họ bứng lên, họ nhìn họ thấy hết. Ví dụ như là nhiều khi mình ai làm cho mình cái gì mình phật ý, à mình cảm thấy mình ghét người ta.
[1:03:35]Ban đầu cái ghét nó xung thiên, cuồng nộ, mình tu được ba bốn năm nó mất, hết. Về sau ai làm cho mình phật ý cái gì, nó không còn cái xung thiên cuồng nộ, giận dữ lên tay múa chân hay là đỏ mặt, trừng mắt nữa. Nó chỉ là một cái buồn bực nhẹ nhàng ở trong đáy lòng thôi, không có gì quan trọng, ngoài bên ngoài vẫn bình thản. Nhưng mà chỗ này phải có trí tuệ bứng nó ra luôn, không để lại, không để lại trong tâm mình. Thì đó, hơn thua nhau là cái chỗ này. Hơn thua nhau là nhìn nó sâu hay không, thấy được cái sai của mình á, thấy được tới cỡ nào. Chứ còn cái chỗ này nhiều khi mình thấy ồ mình cũng đâu có giận.
[1:04:16]Họ chửi mình như cái gì á mình đâu có thèm nói lại, mình không thèm ghét nữa mà, nói: Thôi vậy được rồi, như vậy tu cũng đạt. Nhưng mà không ngờ còn những cái chút buồn bực ở trong tâm mình, mình không thấy được, không bứng, không nhổ ra được. Nên chỗ này là mình bị vướng lại, kẹt lại. Nên ở đây hơn thua nhau là chỗ đó đó, cái trí tuệ nhìn cho sâu, thấy những cái sai còn từ rất nhỏ, từ rất nhỏ. Cái sai từ rất nhỏ này đó, thật ra cái người vào thiền định này mới thấy rõ hơn. Cái tâm mình yên mình mới thấy cái sai của mình nhiều hơn, cái tâm còn động loạn khó thấy lắm. Vì cái sai đó đó, nó nhốm nhẹ lên,
[1:04:51]nó chưa thành ý niệm, nó chưa thành lời ở trong đầu mình. Nó từ chỉ là một cái cảm giác nó nhỏ như một làn sương là mình đã phải thấy ra đây là cái sai bắt đầu rồi, một cái sự bực bội đã bắt đầu xuất hiện rồi. Cái bực bội từ trong tâm mình nó nhỏ như một làn sương mỏng, không hình không tướng, chưa thành ý niệm, chưa thành lời, mình phải thấy nó rồi thì thì đó đó thì mình sẽ là cái bước thanh lọc nội tâm tốt. Bắt đầu bằng cái sự tu hành đó. Kế đó là cái gì? Kế đó là cái gì? Sau khi thanh lọc được nội tâm thì làm cái gì kế tiếp? Cũng ở trong tâm thôi, chưa đi ra ngoài. Phát những tâm nguyện cao cả.
[1:05:36]Bắt đầu mình định hướng cuộc đời mình bằng những lời đại nguyện trước Phật là mỗi tối, mỗi sáng, mỗi khuya, khi mình lễ Phật, mình phát nguyện. Mình phát nguyện để định hướng cuộc đời mình ở kiếp này và những kiếp sau. Ví dụ như là: Con nguyện đời đời kiếp kiếp, sinh ra nơi nào đều gặp Phật pháp để tu hành, gặp được minh sư thiện tri thức để con được học hỏi nương theo. Mình nguyện như vậy là cái nhân quả sẽ tạo thành. Hoặc là: Con nguyện dù trong những cái khó khăn gian khổ, trong những cái ác độc lầm lỗi của cuộc đời thì con nguyện giữ vững được trái tim mình để thương yêu con người, không bao giờ lay động.
[1:06:14]Thì mình định hướng cuộc đời mình như vậy, thì sau này những chuyện nó xảy ra mình không bị lay động, mình vẫn thương yêu được con người, không giận không ghét người ta. Đó là những cái tâm nguyện đó, bắt đầu phát nguyện trước. Chưa làm được bên ngoài nhưng phải cái cái nguyện phải đi trước. Rồi ví dụ như nguyện với lời nguyện: Là con nguyện từ đây và mãi mãi về sau cuộc sống của con, cuộc đời của con, tấm thân của con là của tất cả chúng sinh. Con chỉ sống, chỉ tu, chỉ làm việc vì lợi ích của tất cả mọi người, không vì cho con nữa. Thì những cái lời đại nguyện khi mình phát ra trước Phật nó định
[1:06:46]hướng cho mình đi từ những kiếp này và những kiếp về sau. Những kiếp sau mình sinh ra mình không còn là con người ích kỷ tầm thường hẹp hòi, chỉ nghĩ cho mình nữa. Từ đây chỉ nghĩ cho người khác. Cái người mà có phát cái lời nguyện đó đó thì những đời đời sinh ra là một con người con người người tào lao, lo chuyện thiên hạ không à, không có lo cho mình nữa. Người đó là ăn cơm nhà mà vác tù và hàng tổng đó. Ờ, chuyện nhà ít lo chứ mà đi lo chuyện thiên hạ không, thì mình biết người này coi chừng đời trước phát cái nguyện đại gì rồi nè. Cho nên đời này ổng mới lo chuyện thiên hạ không, nhưng đó là tốt.
[1:07:22]Đó là đã cái cái cái cái lời nguyện của họ đã hướng dẫn cuộc sống họ rồi. Họ đã đi theo cái lời nguyện đó rồi, chứ trừ trừ họ họ lập cái nguyện ngược lại. Trừ lập nguyện ngược lại ví dụ như thế nào? Ví dụ như một ngày nào đó bỗng nhiên một bóng hồng sa mạc xuất hiện vướng chân thì họ cảm thấy: Thôi, bây giờ phải quay về lo gia đình chút. Thế là hứa hẹn với nhau là hai người hứa với nhau thì: Thôi, cuộc đời thôi sẽ cho nhau. Thế là lập lời nguyện mới, phải không? Thế là lời nguyện mới xuất hiện cái nó chặn lại cái lời nguyện cũ của mình. Cái sự ích kỷ xuất hiện dần dần trở lại. Cái đại nguyện mình phát nó không đi suôn, nhiều khi nó bị chặn lại cái gì đó.
[1:08:04]Nên cái đó cẩn thận, cẩn thận cái điều đó lại chút, nên cố gắng là mình giữ cái lời nguyện mình cứ đi tiếp đi tiếp mãi. Đó là cái thứ hai. Cái thứ ba, sau khi là phát được những tâm nguyện rồi thì làm cái gì nữa?
[1:08:20]Thì thì làm. Thì bắt đầu xắn tay áo lên mà làm. Không có ngồi đó mà nói nữa, không có ngồi đó mà tư duy mà phát nguyện nữa, phải không? Vì đã thanh lọc tâm rồi, đã phát nguyện rồi, bây giờ bắt đầu xắn tay áo lên. Từ đây từng chút từng chút trong cuộc sống, từ những việc rất nhỏ như để giùm cái đôi dép cho người khác ở bên cái thềm, cho đến việc mà xúc được 10 lít gạo đem cho hàng xóm, vân vân, đều vì người mà sống, vì người mà làm. Tôi nói một cái việc nhỏ như mình bước vào cái thềm thấy đôi dép của ai họ văng chiếc đầu này chiếc đầu kia, mình không đi luôn, cúi xuống nhặt để lại cho người ta, cũng là một chút vị tha.
[1:09:03]Mà chính cái hành động đó là đánh giá con người này rất cao cả. Nhiều khi họ chưa có tiền để làm những việc thiện lớn, nhưng mà họ là người rất sâu sắc trong cái vị tha. Một việc nhỏ mà cũng vì người khác được, thì những người đó thôi mình đảnh lễ họ là vừa. Nhiều khi mình nói trên trời trên mây chứ việc nhặt cái đôi dép cho người khác để lại cái thềm giùm họ mình không làm được. Tại sao? Tại mình mắc đem 5 tấn gạo đem cứu trợ ở cái vùng lũ lụt, không thể nhặt cái đôi dép cho người ta ngay thềm nhà được. Nhưng mà với cái nhìn của tôi thì tôi lại nể cái người nhặt cái đôi dép này hơn, phải không?
[1:09:38]Con người đó mà đụng chuyện họ làm hết mình đó, họ sẽ sống hết mình cho người khác, vì cái vị tha của họ quá sâu sắc. Cho nên sau khi hiểu rồi, thì từ đây xắn tay áo lên mà mà làm, không có nói nữa, làm. Cứ ráng làm việc thiện, từ việc nhỏ tới việc lớn và coi chừng, coi chừng có những lúc nào đó cái ích kỷ nó vẫn bắn vào tâm mình trở lại. Coi chừng cái ích kỷ nó bắn vào tâm mình trở lại. Mình cảm thấy mình mình vẫn phải được ưu tiên hơn người khác, à mình phải có tiền hơn người khác, mình được khen nhiều hơn người khác, ai được khen mình cảm thấy hơi khó chịu, đó những cái đố kỵ ganh tị nó vẫn chưa hết trong lòng mình.
[1:10:14]Vẫn còn nằm đâu đó, vẫn chực chờ, vẫn vẫn vây bủa, vẫn lẩn núp trong cái góc tối tâm hồn để phá hoại công đức mình tiếp tục chứ chưa có yên. Rồi những cái kiêu mạn, mình cảm thấy mình phát được cái nguyện vĩ đại mình rất là rất là ngon lành, chết liền. Một ý niệm kiêu mạn khởi lên công đức đang từ từ mất trở lại, những cái lời đại nguyện đã phát lần lần sẽ bị gãy đổ, bởi cái kiêu mạn khi thấy mình làm được những việc tốt lành, nghĩ được những việc tốt lành. Phải rất là cẩn thận giùm cho. Cho nên khi mà chúng ta thanh lọc được nội tâm, phát được những lời nguyện, làm được nhiều việc thiện nhỏ lớn sâu sắc cạn cợt hay thế nào,
[1:10:55]cũng cẩn thận vẫn còn nhiều cái phiền não nguy hiểm ở trong tâm mình. Và chúng ta vẫn phải đề phòng, đề phòng suốt cuộc đời như vậy.
[1:11:07]Rồi bắt đầu làm được những cái việc thiện như vậy, công đức đã có nhiều rồi làm cái gì nữa? Tiến lên làm gì nữa? Hả? Phước nhiều rồi đó, bắt đầu làm gì nữa?
[1:11:22]Khi mà thấy phước nhiều rồi bắt đầu làm gì nữa? Bắt đầu phải mua vé số không? Thấy phước mình nhiều rồi làm gì?
[1:11:36]Bắt đầu lo đi vào thiền định. Tại vì thiền định là phải do công đức mà có, do cái công đức vị tha cả cuộc đời của mình tạo thành. Thì bây giờ mình thấy mình làm được kha khá rồi, lo quay vào tu thiền định. Thiền định nó là một cái niềm vui, là một cái hạnh phúc, là sự giải thoát, là trí tuệ, thiền định thì là đủ thứ hết á, nhưng mà trong đó nó cũng là một cái hạnh phúc của tâm hồn, sự bình an, cái hạnh phúc của tâm hồn. Nhưng mà khổ nỗi cái này, cái hạnh phúc của thiền định á nó nó ngược hẳn với hạnh phúc của thế gian, hai cái điều đó ngược nhau hoàn toàn, không chấp nhận nhau, không chấp nhận nhau.
[1:12:14]Cho nên sau khi mình làm được nhiều công đức, nếu mình dùng công đức đó để hướng về cái cái niềm vui thế gian, lạc thú thế gian thì mình sẽ hưởng được tất cả. Một người mà tích lũy cả một đời việc thiện, sau này muốn giàu có sung sướng hạnh phúc sẽ được tất cả nếu họ muốn những lạc thú thế gian. Nhưng mà do chúng ta biết được Phật pháp, chúng ta có được một bậc Đạo sư vô cùng vĩ đại cao siêu, cho nên chúng ta không dùng cái công đức của mình để đi về cái lạc thú của thế gian, mà chúng ta đi tìm về cái niềm hạnh phúc của thiền định giải thoát. Mà khi chúng ta đi tìm về cái hạnh phúc của thiền định giải thoát,
[1:12:53]thì buộc chúng ta phải khước từ cái lạc thú của trần gian. Đây là điều kiện bắt buộc, không còn cách nào khác hết, không còn cách nào khác. Ở chỗ này chúng ta tế nhị một chút. Không biết đây có ai nghe cái băng Giới luật của tôi giảng chưa ta? Chắc cũng có ít người nghe chứ chưa có nhiều. Trong đó như thế này, trong luật pháp của thế gian, trên quan điểm của triết học, của xã hội thì con người có quyền được hưởng hạnh phúc. Chúng ta không được quyền công kích, chê trách, chỉ trích họ khi một người nào đó họ hưởng cái hạnh phúc của trần gian này, vì cái hưởng hạnh phúc là cái quyền căn bản của con người mà ngày hôm nay không ai được quyền chống đối hay phủ nhận.
[1:13:42]Mà nếu người nào chống lại cái việc con người ta mưu cầu hạnh phúc thì người đó giống như đi ngược lại cái cái lợi ích của loài người, sẽ bị lên án. Cho nên đây là điều chúng ta cái tiền đề này chúng ta phải xác định để mình tránh tránh cái cực đoan. Nên khi thấy một người nào đó họ có tiền, họ muốn mặc áo đẹp, quần đẹp, họ muốn ăn ngon, họ muốn sắm xe tốt rồi mình không được quyền công kích, chỉ trích vì đó là quyền của con người sống trên trần gian này. Hoặc là con người họ có được hạnh phúc trong cái tình yêu, trong hôn nhân, chúng ta không được quyền công kích, không được quyền chỉ trích, vì nó là cái
[1:14:25]cái khái niệm căn bản của xã hội, của thế giới, mình không được đụng tới. Mà nếu mình lôi ra mình công kích, mình chỉ trích, mình đụng thì mình sẽ sẽ gì? Mắc quả báo, sau này mình chìm luôn trong đó luôn. Cho nên đây là điều tế nhị căn bản. Đó, thứ nhất không công kích cái lạc thú của trần gian của con người, vì cái quyền hưởng cái đó là quyền của mọi người. Nhưng thứ hai là nếu chúng ta muốn một cái gì cao siêu hơn, thanh thoát hơn, vượt thoát hơn thì chúng ta buộc phải khước từ hạnh phúc của này để đi vào thiền định. Và như vậy chúng ta cẩn thận phân biệt chỗ này, chúng ta khước từ hạnh phúc trần gian chứ không phải là
[1:15:13]chê bai, chỉ trích cái hạnh phúc của trần gian, vì như vậy đụng chạm tới khái niệm quyền lợi của xã hội. Chúng ta khước từ vì chúng ta tin rằng chúng ta mong rằng còn có cái hạnh phúc cao siêu hơn ở trong trong thiền định. Hiểu được chỗ này chưa? Chỗ này quý nhất là quý cô, quý thầy phải cẩn thận. Tại nhiều người khi bước vào Phật pháp, giữ được giới thanh tịnh cái nhìn thế gian nói làm sao? "Ô uế, bất tịnh". Mà tôi sợ nhất cái điều này. Hồi đó lúc tôi a có lần tôi giảng cho cho Tăng Ni, ngang đây tôi mới nói thế này, trong Phật pháp có một cái pháp môn quán mà tôi sợ nhất, tại vì nó nó ngược với khái niệm của
[1:15:55]khoa học hiện tại, đồng thời nó hay phát sinh quả báo, là cái gì? Cái quán bất tịnh á. Là khi trong kinh dặn ví dụ như thấy một người nam thấy người nữ hay người nữ thấy người nam mà động tâm, động tâm về tham ái thì hãy quán bất tịnh, thấy thân này là vô thường mở ra trong máu, mủ, gân, xương, phân à tiểu. Rồi khi mà chết thì chỉ còn bộ xương, tro tàn tạ theo năm tháng, quán bất tịnh vậy. Thì tôi mới nói thế này, cái điều mà nói thân này dơ là thứ nhất là ngược với khoa học trước. Thấy không? Máu phải vô trùng, lọt con vi trùng vô là nó sốt liền. Cho nên máu là hoàn toàn rất sạch, rất vô trùng.
[1:16:34]Từng thớ thịt mình mà xẻ ra trong đó rất là tinh khiết, sạch sẽ, chỉ có cái để thiu, vi khuẩn tấn công rồi nó mới thiu nó mới sình, chứ còn bình thường đang sống thì nó có hệ miễn nhiễm bảo vệ, nó rất sạch sẽ. Nên mình ngang đây mình chỉ cái thân này: "Thân này bất tịnh, dơ", coi chừng bị người ta mắng. Đồng thời nó có quả báo vì mình khinh thường con người. Tôi nói tôi ví dụ như bây giờ tôi à tôi thấy cô đó à xinh đẹp cái tôi động tâm. Tôi động tâm cái tôi tôi lật đật tôi biết tôi, tôi lật đật tôi quán bất tịnh, tôi nói: "Ờ, cô này là bất tịnh, đống thân thịt thối". Thì có phải tôi chê cô đó không?
[1:17:10]Có phải là mình phỉ báng, mình chê, mình hạ thấp giá trị người khác không? Đúng không? Đúng không? Đúng như vậy và quả báo sẽ tới liền. Cho nên cái pháp môn quán bất tịnh tôi tôi rất là sợ. Nói đây nhìn cho kỹ lại thì lại rất là nguy hiểm. Cho nên tôi đi tìm lại, cái này là không phải tôi đi ngược ý Phật. Đức Phật ngài nói trong sự bình an, nhưng mà mình khi mình nói điều đó mình sẽ có cái giống như khinh bỉ. Ví dụ tôi nhìn cái cô đó rồi tôi nói: "Ờ, ôi đây là đống thân thịt thối", thì tôi sao tôi không nói tôi, mà tôi nói vậy giống như chê bai khinh thường, hạ thấp người ta trong cái tâm tưởng của mình.
[1:17:49]Cũng là một chút chê bai và quả báo nó sẽ tới. Cho nên ở đây nó không có, con người người nào cũng cao quý hết, tất cả chúng sinh đều có Phật tánh và ai cũng có thể tu để tiến lên. Với cái tấm thân này đúng là vô thường là hư ảo tạm bợ thật, nhưng mà nếu họ biết dùng thì sẽ trở thành cái công cụ để tu hành và làm lợi ích chúng sinh, nên cái thân này cũng khá quý nha, đúng không? Chỉ đừng đem làm bậy, đừng có đem mà hút xì ke, đừng có đem thân này đi ăn cắp, đừng có đem cái miệng này đi chửi người ta, thì cái thân này rất tốt, không có sao hết. Và cái việc động tâm của tôi là do lỗi của ai? Phải cái thân của cô kia không?
[1:18:25]Mà do tại? Tại cái tâm của tôi. Mà tại sao tôi bị ô nhiễm? Tại sao? Này ai có nghe cái băng mà đạo đức người tu thì sẽ trả lời được. Vì kiêu mạn, khi mình kiêu mạn mình thấy mình cao mình thấy mình giỏi thì ô nhiễm xuất hiện liền. Cho nên ở đây, ở đây là quay lại tìm cái lỗi của mình, tìm nguyên nhân nó mà vượt qua, tìm nguyên nhân nó mà vượt qua. Và như vậy thì chúng ta trở lại, khi chúng ta đã xác định là chúng ta thực hành con đường của Phật dạy từ cái thanh lọc nội tâm lên lần lần cho đến khi chúng ta đã có rất nhiều phước, tôi nói lại là có nhiều phước nha, rồi mới bắt đầu tu thiền được. Người chưa đủ phước không tu thiền được,
[1:19:10]đây là điều khẳng định, cũng giống như người chưa đủ phước không thể làm giàu. Có phước rồi đó mình mới hướng về cái cái hướng nào là tùy mình. Mình muốn hướng về lạc thú trần gian mình sẽ hưởng được, nếu mình hướng về thiền định mình sẽ đạt được. Nhưng chỉ có cái điều chỗ này tế nhị một chút là đừng nhìn những lạc thú trần gian bằng cặp mắt khinh bỉ, coi thường, vô tình mình sẽ khinh bỉ mọi người sống trong cuộc đời này và mình sẽ mắc quả báo. Ở đây là mình chỉ biết rằng mình khước từ, khước từ chứ không có khinh chê. Vì mình tin rằng có cái hạnh phúc khác, hạnh phúc khác giúp cho con người an ổn hơn, phải không?
[1:19:46]Và và nhờ như vậy chúng ta bắt đầu đi vào thiền định. Cái phương pháp thiền định thì hôm nay dĩ nhiên chúng ta không có thời gian để nói, không có thời gian để nói. Còn nhiều điều quá mà hết giờ rồi, thôi tôi nói vài điều thôi. Hiện nay đó, trên thế giới có xuất hiện rất nhiều giáo phái mà đa số là những giáo phái cuồng tín, mê tín, nó làm cho người ta bất mãn với cái gọi là tôn giáo. Chỉ có đạo Phật chân chính và một vài tôn giáo chân chính cổ truyền thì còn giữ được cái chỗ đứng, giữ được cái niềm tin đối với những người họ đàng hoàng, còn những giáo phái bậy bạ xuất hiện thì đã xói mòn niềm tin của người ta.
[1:20:26]Thì trong những cái giáo lý, trong những cái tôn giáo mà tùm lum đó, chúng ta thấy đạo Phật vẫn là một sự xuất hiện hợp lý nhất. Và chúng ta may mắn, chúng ta may mắn do cái duyên phước gì từ xa mà ngày hôm nay mình được quỳ dưới chân Phật để mình đón nhận được cái ánh sáng chân lý từ Đức Phật truyền lại và chúng ta xem đó là một sự vô cùng may mắn. Và như vậy chúng ta có bổn phận, làm người đệ tử Phật chúng ta có bổn phận hiểu Phật rồi mới thực hành để cho Phật pháp được tồn tại, để cho chúng ta trở thành tấm gương cho cái người đi sau và họ theo đạo Phật dụ họ, dụ họ không phải bằng miếng ăn
[1:21:08]miếng mặc mà bằng cái nhân cách của chính mình, để nhìn vào mình mà họ còn tin và bước theo con đường của Đức Phật.
[1:21:19]Còn vài vấn đề để nói nhưng mà sắp hết giờ, cho nên tôi chừa 5 phút lại để cho ai đặt câu hỏi thì thì hỏi nha. Thì hôm nay chúng ta nói về thế nào là một người đệ tử Phật, thì chúng ta có nói những điều: Thứ nhất là kính thờ Phật, hiểu về Phật, hiểu về lời dạy của Phật và thực hành lời Phật dạy. Đó, ở trong đó cái việc thực hành lời Phật dạy thì chúng ta đi từ cái thanh lọc nội tâm, phát tâm nguyện, làm việc thiện rồi sau đó đem công đức của mình đã làm được đó đi về đi về con đường giải thoát mà khước từ bớt cái lạc thú của của trần gian. Đó, nói như vậy thì ở đây quý Phật tử nhiều khi còn cái đời sống gia đình,
[1:22:01]đời sống hôn nhân thì quý Phật tử vẫn được quyền hưởng cái hạnh phúc của mình, không có điều gì trở ngại, không chê không ai chê hết nha, tôi nói trước. Chỉ có cái điều là khi quý Phật tử cảm thấy mình đã đủ công đức rồi thì chúng ta sẽ khước từ dần dần những cái lạc thú của trần gian đó để để đi theo đi theo tà áo vàng của Phật. Rồi bây giờ ai hỏi gì thì hỏi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch thầy! Hôm hình như cách hai tuần trước, con có về núi để chuyển lại lời xin của một số chư ni là xin được ừm học khóa của thầy dạy.
[1:22:55]Thì thầy có dạy con rằng là thầy chấp nhận và sau khi thầy giảng, chúng con sẽ làm bài đem nộp cho thầy hai tuần sau.
[1:23:09]Sau khi giảng hôm nay, thì con cũng xin thầy à chỉ dạy thêm để cho chúng con à đa số ở đây không phải chư ni mà một số Phật tử cũng khát khao được học, được sự hướng dẫn của thầy để chúng con biết rõ hơn và đi theo đúng sự dạy dỗ của thầy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ở đây thầy có nói thế này, khi nào mà thầy dạy á, chính thức mà dạy á thì thầy buộc phải làm bài. Tại vì khi mà mình làm bài thì nó có mấy cái điều lợi: Một là mình củng cố lại cái mình đã hiểu, hai là mình luyện lời văn, sau này mình có thể giảng cho người khác nghe được. Cái văn Việt Nam á, cái văn nói nó với văn viết nó cách
[1:23:57]xa nhau lắm, mà khi mình thuyết giảng bằng cái văn nói đơn thuần đó, cái bài giảng mình không có giá trị. Cho nên tăng ni vậy phải tập viết văn viết để khi mình nói, cái văn nói nó gần với văn viết thì nó có giá trị. Đó là lý do mà tôi hay buộc tăng ni khi học với tôi là phải làm bài, mà làm càng dài thì tôi càng chấm điểm cao. Tôi chấm rất là cực, tôi chịu khó tôi đọc từng chữ từng câu mà rất là dài, nhưng mà càng dài càng tốt, vì người đó mới có thể luyện được để sau này mới viết văn mới thuyết giảng được. Đó là tôi nói khi nào tôi dạy, khi nào, chứ tôi chưa nói bây giờ. Bây giờ, vì sự thật là
[1:24:37]sự thật là tại vì tôi cũng cảm thấy là sức khỏe mình chưa có tốt lắm, cho nên tôi chưa có dám nhận lời. Chưa dám nhận lời. Tôi sợ là làm không có tròn thì lại có lỗi. Do đó, tôi bây giờ trong tạm thời là kỳ nào mà về giảng được, tôi cố gắng tôi về tôi tôi đi giảng thì quý cô, quý Phật tử nghe được thì cố gắng về nghe, ừ trao đổi với nhau, chứ còn để gọi là mở khóa học chính thức thì tôi chưa có chưa chưa có cái dự định.