Transcript: Thế Giới Đại Đồng

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 51:00

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:13]Ai vui vì sân có đầy hoa, ta vui vì đứng ngắm trời xa.

[0:21]Khi mặt trời làm hồng bến triền đồi, bình minh lên màu nắng tươi đẹp ngời.

[0:32]Nhạn bay gió về rung tiếng chuông ngân, có suối mát hòa theo tiếng chim ca.

[0:42]Những bóng dáng quỳ trong khói hương bay, dâng quê hương niềm ước mơ tràn đầy.

[0:53]Sân vui hay lòng ta, nở muôn hoa những ngày qua.

[1:03]Ai vui áo thêu mới, ta vui nét xuân ngời.

[1:14]Ngồi lại bên nhau để thấy, đời là những áng mây bay,

[1:23]nguyện lòng yêu thương mãi mãi, để tình người chẳng mau phai.

[1:51]Ai vui vì hết những mỏi mong, ta vui vì chút gió còn đông.

[2:00]Khi loài người tìm về nơi tình người, niềm yêu thương làm sáng lên nụ cười.

[2:12]Nhạn bay gió về rung tiếng chuông xa, có suối mát hòa theo tiếng chim ca.

[2:21]Những bóng dáng quỳ trong khói hương bay, dâng quê hương niềm ước mơ tràn đầy.

[2:33]Sân vui hay lòng ta, dìu nhau qua cung đường xa.

[2:42]Ai vui áng mây trắng, ta vui nét xuân ngời.

[2:54]Ngồi lại bên nhau để thấy, đời là những áng mây bay,

[3:03]nguyện lòng yêu thương mãi mãi, để tình người chẳng mau phai.

[3:28]Xin trân trọng cảm ơn Phật tử Chí Hiền Thiện và Phật tử Tâm Dung Từ ạ. Xin dành một tràng pháo tay thật lớn nữa cho hai huynh đệ thanh niên Phật tử của Chúng thanh niên Phật tử Phật Quang. Và trong ngày xuân mới này không hạnh phúc gì bằng khi chúng con được tắm mình trong dòng sữa pháp của sư phụ trụ trì. Chúng con xin cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni và xin kính mời quý Phật tử đứng dậy, chắp tay trang nghiêm để cung thỉnh sư phụ trụ trì quang lâm pháp tòa. Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ từ bi hoan hỷ quang lâm pháp tòa trong giờ phút nhân ngày đầu năm Xuân Nhâm Dần năm 2022. Nam mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát.

[4:30]Chúng con xin thành kính cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử niệm Phật cầu gia bị. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[4:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[5:03]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[5:15]Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ an tọa, kính mời quý thầy cô và quý Phật tử đồng an tọa.

[5:37]Nói mấy bảo vệ đừng nói lớn tiếng.

[5:45]Cái đau khổ nhất của nhạc sĩ là ca sĩ hát sai nốt nhạc mình. Hát nha con.

[6:00]Nhưng rất cảm ơn tụi con đã hát, đỡ hơn là nhạc ế không ai hát.

[6:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước hết trước hết thầy cảm ơn mấy ca sĩ hát nhạc của thầy. Đâu mất rồi? Hát diễn rồi đâu rồi? À con. Mấy nhạc sĩ, nhạc công đánh đàn. Rồi cảm ơn hai đứa con hồi nãy cũng mới hát nhạc của sư phụ, sai ba nốt.

[6:41]Cái cảm ơn kế tiếp là cảm ơn quý Phật tử đã về đây ăn Tết với sư phụ, với chùa, với các thầy cô,

[6:54]làm khiến cho ta giữ được cái truyền thống mà người dân ta hay nào giờ vẫn vẫn thực hành, đó là cái lúc cái giờ mà thiêng liêng nhất là giờ người ta lại đến chùa. Hồi đó còn nhỏ thật ra thì sư phụ cũng không biết lắm, tại vì nhà mình cũng không phải đạo Phật. Rồi sau này mình mến đạo, mến đạo thì cái ngày Tết nhất thì đi chùa, rồi có lần cái xin phép bố mẹ cho phép thì giao thừa chạy qua chùa ở luôn. Đó, thì thì nghĩ là chắc có mình mình vậy thôi chứ cũng không có gì đặc biệt. Rồi sau này đi tu thì cái thời điểm đó cũng không ai đến đến ăn Tết ở chùa nhiều.

[7:45]Rồi sau này cái thầy mới về một cái ngôi chùa ở nhà quê thì ở thì người ta bắt đầu đi chùa từ lúc 12:00 khuya giao thừa. Bắt đầu thấy lạ lạ rồi đó, thấy dân ở đây mến đạo ghê, cũng hiểu vậy. Ra ngoài Côn Đảo thì người ta có cái tục lệ là đi viếng cái nghĩa trang của liệt sĩ lúc 12:00 khuya không à. Nó cũng lạ. Nhưng mà không ở đâu lạ bằng chùa mình, Phật tử về đây đón giao thừa ở đây ăn Tết, có người nào đợi hết Tết rồi mới chịu về nhà. Hay, phải nói can đảm anh hùng mới phải chơi.

[8:22]Nhưng mà cái điều đó nó có một cái rất là hay. Nếu đó là một ngôi chùa có cái đạo lý, có cái tâm linh tu hành thì khi ta về chùa ta ăn Tết, ta ta tắm mình trong cái không khí thiêng liêng của cái thời khắc, của cái khoảnh khắc của cái thời tiết mà được gọi là thiêng liêng trong năm nhất, để rồi ta mang cái đạo lý á, mang cái thiêng liêng đó, mang cái niềm tin và mang cả cái sự gia hộ của thần thánh đi về với cuộc đời của mình, với cuộc đời thế gian mệt mỏi của mình. Khi ta được tắm mình trong cái hào quang của chư Phật, tự nhiên ta có cái sức mạnh, có cái niềm tin rồi khi quay lại với cuộc đời với biết bao nhiêu là bổn phận nhưng mình có cái sức mạnh.

[9:12]Và nó có một điều thế này, là thật ra thì quý Phật tử có cảm nhận hay không cái này sư phụ thì không có biết. Nhưng có một lần, có mấy bà nào đó quanh năm suốt tháng không bao giờ thấy mặt mày đâu hết trơn á. Nhưng mà hễ Tết là lại thấy lên đây lễ Phật. Rồi có người mới hỏi, "Ủa quanh năm cô là Phật tử ở đâu mà sao hôm nay đi chùa?" Cô nói, "Cái chùa này ngộ nha, Tết mà không lên đây lễ là về năm đó không làm ăn được ạ." Nghe thấy cũng lạ, sao lại có cái tin này nó đồn ra đâu đây? Nhưng mà nhưng vậy dường như như vậy có lẽ là cái ngày Tết mà ta dành cái tâm hồn mình dành dành cuộc đời mình cho cái điều thiêng liêng, thì có vẻ như năm đó ta ta may mắn hơn hay sao.

[9:59]Để mọi người tự kiểm nghiệm, cái này sư phụ không có kết luận. Không kết luận thì mọi người tự nghiệm xem trong cuộc đời mình nó có khá hơn hay không, vậy thôi. Nếu có thì đúng là thực sự cái ngày Tết mà ta về với chùa đúng là ta được thụ hưởng những cái ân nghĩa cao siêu ở từ Đức Phật như vậy nha. Hôm nay đầu mùng một thì sư phụ nói cái đề tài mà chắc bài hôm nay đề tài thì lớn nhưng mà sư phụ sẽ nói ngắn thôi, tại ngày hôm nay không phải là lúc để nói nhiều, đề tài là "Thế giới đại đồng". Cái thế giới đại đồng là một cái thế giới mà những bậc hiền triết đều mơ ước. Mơ ước là trên thế giới này không còn có nhiều quốc gia nữa, chỉ một quốc gia thôi.

[10:46]Vì cái mà con người ta đau khổ nhất á là chiến tranh. Công lao mình xây dựng, chắt chiu, nuôi dưỡng, đùm bọc, vun vén, rồi một cuộc chiến đi qua tàn phá hết không còn gì, nhà cửa bị đốt hết, con người thân yêu bị chia cách, bị chết chóc, quá đau khổ đi. Đó là, là máu, là xương, mồ hôi nước mắt mình mới tạo được căn nhà. Mà, mà cái đoàn quân đi qua nó đốt sạch à. Đốt không thương tiếc, chỉ cần mồi lửa lên là bay hết cái công trình đó. Mà người thuở xưa người ta nghèo, không phải dễ cất được một ngôi nhà dù là nhà là cái mái bằng mái tranh. Mái tranh xưa người ta làm dày, rồi làm bằng vách đất. Nhưng mà vách, để có thể làm được một căn nhà bằng cái

[11:31]vách đất bằng mái tranh, thực sự tốn kém rất nhiều. Không phải, không phải là cái người nói là người nhà quê sống đơn sơ với cánh đồng, ruộng rồi có thể cất cái nhà tranh bất cứ lúc nào, không. Hễ nghèo rồi cả cái nhà tranh vách đất cũng không làm nổi chứ đừng có nói. Nên nhiều người cứ ở chòi, ở lều, gốc cây là bởi vì không cất nổi một cái nhà tranh vách đất. Còn cái người khá hơn thì người ta cất được cái mái nhà tranh vách đất hoặc to hơn chút xíu. Nhưng mà chỉ cần một cái trận giặc quét qua cái là tất cả tan vỡ. Thật là đau khổ. Rồi cái đau khổ nữa là người thân yêu mình bị mất mát, chết chóc.

[12:10]Chiến tranh đau khổ. Nên cái bài toán là làm sao mà đừng có ai giết ai, đừng ai thù hận ai, đừng có chết chóc, đừng chiến tranh, là một cái mà con người cứ suy nghĩ, cứ mơ ước mãi mà dường như rất khó chấm dứt. Không ở nơi này xì ra chiến tranh thì nơi kia cũng nổ ra những cuộc bạo loạn, nó cứ vậy hoài. Rồi có một lần cái có một người mới hỏi nhà bác học Einstein theo ông thì ông nghĩ làm sao để chấm dứt chiến tranh? Nhà bác học Einstein trả lời: "Chừng nào cả thế giới này là một quốc gia thì lúc đó hết chiến tranh." Một câu nói rất là logic mà rất là hợp lý. Tại một chiến tranh rồi đâu có nước này đánh nước kia,

[12:49]tại vì chiến tranh hầu hết là nó ở tầm cỡ quốc gia, nên để điều cả một đội quân đi, đó là cái quyền lực của một vị lãnh tụ, một vị vua, chứ không ai bình thường mà điều nổi một đội quân đi. Vậy đó, còn không chỉ là những cuộc bạo loạn nho nhỏ thì không đáng kể. Để là chiến tranh rồi, khởi động cuộc chiến tranh là phải là ở hàng cấp lãnh đạo quốc gia. Mà tại sao mình phải khởi động một quốc gia cuộc chiến tranh? Vì có những nước khác nhau thù nhau, giành nhau, chiếm nhau gì đó. Nhưng mà nếu cả thế giới này là một quốc gia thì không ai đánh nhau nữa, ta chỉ lo đánh nhau với người ngoài hành tinh.

[13:27]Nhưng mà người ngoài hành tinh thì cũng khó gặp nhau để đánh, nên thôi không lo. Thì cái ước mơ về là

[13:37]cả thế giới này chung đồng, không không còn chia cách, rất nhiều người cũng suy nghĩ như vậy. Nhưng mà cho đến thời điểm ngày hôm nay, thời điểm ngày hôm nay là ta bước qua năm 2022, qua thế kỷ 21 rồi, thì ước mơ đó vẫn xa vời, con người không thể thực hiện được, không cách nào thực hiện được. Không có đủ điều kiện để thực hiện được, dù có tính toán tới, có suy nghĩ tới, không cách nào làm được.

[14:14]Bao nhiêu nhà chính trị, bao nhiêu nhà luật học, bao nhiêu nhà lý luận, hiền triết, kinh tế ngồi suy nghĩ, cạy bài toán đó ra cũng không làm được. Hồi cách đây khoảng 50 năm, hồi lúc đó là có ông Tổng thống Pháp Pompidou,

[14:34]ổng ổng ổng phát biểu, thì lúc đó là châu Âu cũng chưa có kết hợp thành một cái gì, nó còn nhiều nước riêng rẽ, nó gọi là rechercher à la unification là đi tìm cái sự thống nhất. Thì các quốc gia châu Âu mới bắt tay nhau tìm ra một cái Liên minh châu Âu. Rồi sau này họ mới thành lập được một cái tổ chức gọi là EU, Liên minh châu Âu. Thì các quốc gia họ là liên kết lại, người của quốc gia này cũng có thể đi qua quốc gia khác, không cần phải xin visa. Biên giới giống như gần như xóa, là người Anh qua Pháp cứ qua, qua Đức cứ qua, qua Bỉ cứ qua, không có có bị cái biên giới nữa. Thì đồng tiền bắt đầu là xuất hiện tiền đồng tiền chung Euro.

[15:27]Rồi ta thấy họ kết hợp được đồng tiền, xóa được biên giới, giống như họ chuẩn bị trở thành một quốc gia có tên là quốc gia Châu Âu. Những cái điều đó nó làm le lói lên một cái hy vọng rằng thực sự loài người có thể kết hợp nhiều quốc gia để thành một quốc gia được. Nhưng mà rồi sao? Cũng không thành công. Chỉ bởi vì lý do người ta không chấp nhận từ bỏ quyền lực quốc gia mình để trao quyền lại cho một cái quốc gia, một siêu quốc gia ở trên, một cái quốc gia liên minh, người ta không chấp nhận. Là tôi Tây Ban Nha, quyền lực vẫn là Tây Ban Nha. Tôi mở cửa biên giới, tôi xài đồng tiền chung với anh, nhưng quyền lực của nước tôi là nước tôi,

[16:09]không có cho trao cái quyền này cho ai hết. Và mỗi quốc gia cứ giữ lại quyền lực của mình thì chẳng bao giờ thực sự có thể kết hợp lại thành một quốc gia Châu Âu cả. Cho đến cái ngày nước Anh buồn tình Brexit đi ra, nước Anh đi ra khỏi Liên minh châu Âu. Vì nước Anh từ ban đầu không tham gia đồng tiền châu Âu, vẫn xài cái đồng tiền Bảng Anh, Pound. Không có, nên nước Anh bảo thủ giữ đồng tiền, bởi sao? Nói đồng tiền của mình rất có giá trị và trên cái đồng tiền thì in hình Nữ hoàng, Nữ hoàng tôi là số một. Không có nhường, không có nhường về đồng tiền thì không có chuyện nhường về quyền lực. Và chính vì không quốc gia nào chịu từ bỏ quyền lực để trao quyền

[16:54]lực mình cho một cái quốc gia chung và do đó tình trạng này là quốc gia vẫn tiếp tục chia cách, không có kết hợp lại được. Đó là một cái thí điểm của châu Âu không thành công. Và nhìn vào cái châu Âu thất bại và cả thế giới không hy vọng về một cái thế giới đại đồng nữa. Đó là điều mà thật sự là ta buồn, ta buồn. Ta buồn nhưng mà ta không được quyền từ bỏ cái ước mơ về một thế giới đại đồng. Vì tất cả những nhà hiền triết đều suy nghĩ về nó. Chủ nghĩa Mác cũng vậy, chủ nghĩa Mác cũng nhắm tới một thế giới đại đồng khi con người xóa hết ranh giới, khi con người không còn bóc lột nhau. Thì cái suy nghĩ của Mác nó kỹ lưỡng,

[17:44]sâu sắc hơn, còn Einstein thì ổng nói gọn hơn, ổng nói về luật. Khi không, chỉ có khi cả thế giới là một quốc gia chung thì hết chiến tranh. Nhưng mà Mác thì nói về chủ nghĩa đại đồng thì nó tỉ mỉ, nó chi ly hơn, đi sâu vào trong cái cội rễ của đời sống là kinh tế, chính trị nhiều hơn. Thì ta, nếu toàn bộ loài người đều cùng có cái ước mơ về một thế giới đại đồng thì chuyện đó sẽ xảy ra. Vì sao vậy? Vì cái ước mơ của ta là ta gieo một cái nhân. Và một ngày nào đó cái quả nó sẽ xuất hiện. Mà cái quả của một thế giới đại đồng nó phải là một cái nhân của tất cả từng con người trên trái đất này, chứ nó không phải chỉ là cái nhân của một hai người.

[18:34]Cái nhân của một hai người, một hai ngàn người, một hai triệu người, thậm chí một hai tỷ người cũng không đủ để hiện ra cái quả, cái quả báo là thế giới đại đồng. Nó cần toàn bộ loài người trên trái đất này đều phải biết ước mơ về một thế giới đại đồng thì cái thế giới đại đồng mới có thể hiện ra được. Là ta nói ước mơ thôi, là nhân rồi tới cái quả. Nhưng mà trên con đường từ nhân tới cái quả nó đi qua một cái duyên rất là dài. Qua một cái duyên rất là dài là biết bao nhiêu sự thương lượng, thương thuyết, là hiệp thương, tổ chức, bàn luận, ký kết hiệp ước, đủ thứ chuyện hết. Rồi rồi và và đến cái giây phút cuối cùng quan trọng nhất là các

[19:17]quốc quốc gia trao quyền lực mình cho một quốc gia chung. Thì đó là một điều khó khăn nhất. Dường như đây là điểm gọi là tắc nghẽn cuối cùng vì không quốc gia nào chịu. Ai cũng muốn mình làm vua, thà là vua nước nhỏ vẫn là vua. Và đây là điều chướng ngại cuối cùng, cái tắc nghẽn cuối cùng loài người không vượt qua nổi để có thể tiến tới một thế giới đại đồng. Nhưng nếu toàn bộ loài người đều mơ ước về thế giới đại đồng thì cái tắc nghẽn này sẽ có lúc vượt qua. Nếu tất cả chúng ta đều đồng lòng đều mơ ước như vậy. Đó là ta nói cái nhân cái duyên á. Cái nhân ta mơ ước, tất cả loài người mơ ước thì thế giới sẽ đại đồng.

[20:00]Nhưng mà để cho tất cả các loài người đều biết mơ ước về thế giới đại đồng thì phải có người đánh thức cái ước mơ đó cho loài người. Đánh thức cái ước mơ đó dậy. Chứ bình thường chẳng ai suy nghĩ. Nhưng mà nếu có ai nói với ta về cái ước mơ thế giới đại đồng này, bỗng nhiên ta suy nghĩ về nó và ta thấy hay, hay. Mà nếu anh thấy hay phải không, thôi anh cùng tôi cầu nguyện nha, cùng tôi ước mơ. Rồi ta lại đi gặp người khác ta lại nói tiếp. Ta nói tiếp về cái ước mơ này và nếu ai cũng thấy hay thì cùng nhau cũng chắp tay cầu nguyện. Và nếu cả cái thế giới này cứ lây lan, lây lan về cái ước mơ đại đồng này thì thế giới sẽ có một ngày trở thành đại đồng.

[20:42]Ta phải làm sao cho cái ước mơ đại đồng này nó lây lan nhiều hơn cái COVID. Lây lan nhiều hơn COVID.

[20:55]Bây giờ đó thì, à cái tỷ lệ lây COVID làm cho cả thế giới rung chuyển.

[21:04]Ờ là cái hệ thống hoạt động kinh tế, xã hội rồi bị đình trệ hết trơn. 2 năm qua là thế giới điên đảo, chao đảo hết vì cái dịch COVID này. Mà lây cũng không hết nữa. Nhưng nếu cái ước mơ đại đồng mà nó lây, thì nó lây tới đâu, con người hạnh phúc tới đó, cuộc đời này tốt đẹp lên tới đó. Nên vì vậy, ai mà nhiễm COVID rồi, làm ơn đừng lây cho người khác. Nhưng ai mà nhiễm cái ước mơ đại đồng rồi, thì phải cố gắng làm sao? Lây cho người khác.

[21:46]Một mình phải lây cho được 100 người. Đó là tỷ, mình phải lây nhiều hơn COVID chứ. COVID một người tính ra lây có mười mấy người, 17 người thôi. Nhưng mà hễ mà ai nhiễm cái ước mơ đại đồng thì phải lây cho 100 người, làm sao cả loài người phải bị lây nhiễm cái ước mơ đại đồng chứ không lây nhiễm COVID, ha. Mà muốn như vậy thì ta phải hiểu về thế giới đại đồng, hiểu về việc cái quyền lực các quốc gia, hiểu về cái nền kinh tế kết hợp, hiểu về những nền văn hóa tương tác, hội nhập mà có cái bảo vệ bản sắc như thế nào. Ta hiểu rất nhiều về lý luận về thế giới đại đồng, chứ thế giới đại đồng không đơn giản chỉ là thành một quốc gia, không có đâu.

[22:30]Ta đụng phải hàng rào ngôn ngữ, ta đụng phải hàng rào về văn hóa, về tín ngưỡng, về sắc tộc, về kinh tế, về các tầng lớp, về hệ thống giáo dục, về hệ thống pháp luật của các quốc gia, vô số rào cản. Nên vì vậy, khi ta có cái ước mơ về một thế giới đại đồng thì ta phải hiểu hết về những rào cản này. Để khi ta chia sẻ với người khác về một cái ước mơ đại đồng, người ta sẽ hỏi mình đủ thứ à. Đầu tiên người ta hỏi: "Vậy là thế giới đại đồng nói tiếng gì?" Và mình phải làm sao? Phải trả lời. Lúc mình phải trả lời sao? Nói tiếng gì? Cái hàng rào đầu tiên là hàng rào ngôn ngữ á. Nói cùng một nước mà nói không ai hiểu ai hết thì

[23:13]làm sao mà một nước đại đồng được, phải không? Ngôn ngữ. Rồi nói về hệ thống tiền tệ, ờ hệ thống luật pháp: "Tôi lái xe bên phải, anh lái xe bên trái, bây giờ tôi với anh thành một quốc gia thì phải lái xe bên nào?" Đó, luật pháp khác nhau, ví dụ vậy. Ừm. Rồi bây giờ nãy là: "Anh nói chuyện với cha mẹ thì anh phải kêu 'mẹ, cha', xưng 'con', còn ở bên tôi cha mẹ cũng 'mày, tao' luôn thì bây giờ nói làm sao?" Đó, rất nhiều cái cái văn hóa khác biệt gây sự tắc nghẽn mà ta phải giải thích. Nếu ta đã có một cái ước mơ đại đồng thì những điều này ta phải hiểu cho hết và phải có câu trả lời trước. Nhưng hôm nay thì sư phụ không nói.

[23:55]Ừm, mỗi người về, ai đã có ước mơ đại đồng về tự suy nghĩ những điều này, nha, trao đổi với nhau, lập nhóm với nhau để trao đổi. Nếu là một thế giới đại đồng thì kinh tế sẽ như thế nào, chính trị sẽ như thế nào, văn hóa như thế nào, ngôn ngữ như thế nào, luật pháp sẽ như thế nào? Ta lập nhóm trao đổi với nhau, trao đổi với nhau cho thấu đáo để đến khi mà ta đi gieo cái ước mơ đại đồng cho mọi người, ta có những câu trả lời giải đáp hết những thắc mắc cho mọi người về về vấn đề này. Thì thực tế loài người đầy sai biệt. Ví dụ như vì nói: "Tôi là nước giàu, nó nước nghèo, bây giờ tôi kết hợp nó thành một quốc gia cái tôi phải đem tiền tôi cho nó à?

[24:38]Không, tôi không chịu, tôi vẫn là nó, kệ nó, không, đó." Vì chênh lệch về kinh tế, chênh lệch về kinh tế rồi người ta không muốn kết hợp với nước nghèo. Còn nước nghèo: "Ồ, khoái, tôi để tôi thành một nước thì tôi sẽ được hưởng cái nền kinh tế giàu sang đó." Nhưng mà cái nước giàu: "Không, mày nghèo thôi mày, tao không chơi mày, tao không thành một nước với mày. Hễ thành một nước mày cái tao bị bị cái nền kinh tế cao nó bị chảy qua cái nền kinh tế thấp liền, cái bên đây nghèo lại liền, không chịu." Đó là một cái sai biệt vậy. Ví dụ như bây giờ Mỹ với Mexico, hai nước cùng chia một cái biên giới, Mỹ thì có vẻ là giàu có, bên Mexico thì nghèo.

[25:16]Mexico thì cứ vượt biên tìm cách qua Mỹ để kiếm việc làm rồi định cư. Mỹ thấy như vậy mới chặn lại, chặn hàng rào lại không cho nhập cư qua: "Qua mày lấy mất việc làm của tao." Vân vân, đủ thứ những cái khác biệt nó cứ đầy. Rồi bây nói ngôn ngữ, vì nếu thế giới đại đồng rồi thế giới sẽ nói ngôn ngữ nào? Tàu nói: "Tiếng tao, tiếng tao nhiều người nói sẵn tỉ mấy rồi." Cái nói: "Không, tiếng không hay bằng cái tiếng Việt Nam. Tiếng Việt Nam hay hơn nên nói tiếng Việt Nam, đại đồng lấy tiếng Việt Nam." Có ai chịu không? Không! Không ai chịu hết trơn, có mình mình chịu à. Rồi Campuchia nó: "Không, nếu thế giới đại đồng thì nên nói tiếng Campuchia."

[25:53]Ừ, Ô-nơi-s'rây boong tê, ví dụ vậy. Chứ cái rồi cái ừ

[26:01]mỗi nước nào cũng giành hết thì thành ra một cái rào cản. Cho nên vì vậy ta cũng phải thống nhất đi tìm một ngôn ngữ chung cho thế giới, và con người phải biết hai ngôn ngữ: là một cái ngôn ngữ mẹ đẻ và một ngôn ngữ chung đó. Thầy thì đề nghị tiếng Anh, tại thầy cũng học tiếng Anh rồi cho nên nó dễ chịu. Nhưng mà nhiều người nói: "Không, tôi học tiếng Pháp." Họ không, họ đòi nữa, bắt đầu cãi nhau nhiêu đó không là đánh nhau, là chiến kh- là vì mơ ước thế giới đại đồng mà đánh nhau. Đánh nhau vì sao? Đòi giành cái ngôn ngữ, rất là phiền toái. Nhưng mà rồi vậy, đó là một trong những cái cái trở ngại đó, cái trở ngại về cái.

[26:36]Tuy nhiên, giữa vô số cái khác biệt của loài người trên thế giới, thì loài người cũng share many same things, cũng chia sẻ với nhau, cũng chung với nhau rất nhiều điều chung đồng với nhau. Ví dụ như là môi trường, sự biến đổi khí hậu, rừng bị tàn phá, dịch bệnh. Như vừa rồi cái cơn dịch à coronavirus vậy, nó lây một cái thì có đóng biên giới gì đóng thì nước nào cũng bị lây. Hai cái nước mà nó ghét nhau nhất thì hai nước đó lây nhiều nhất, vậy thôi. Chỉ có nước mà nó tạo ra virus thì nó ít lây thôi, chứ còn mà nước nào cũng lây, lây thê thảm. Và ta thấy con virus đó nó không cần visa, nó không cần hộ chiếu, nó bay nó không sợ biên giới,

[27:26]cũng không sợ hải quan, nó bay vèo vèo vèo tràn lan các quốc gia hết. Và như vậy con con virus Corona đó nó cho loài người một cái thông điệp rất đáng yêu: Thế giới này không hề có biên giới. Thân phận con người giống nhau, đều mong manh trước bệnh tật. Giống như anh Mỹ anh to con vậy, nó oánh vô cái rớt chết liền. Kể cả ông lực sĩ điền kinh gì đó, nhiễm một cái có thể rớt chết liền. À cũng nhiều khi có em bé nhỏ bé nhe không sao. À cho con virus Corona cho ta một cái thông điệp: Thế giới này không hề có biên giới. Nó lây đâu nó lây à. Và nó cho ta cái thông điệp là thế giới này không có biên giới, thì ta ngu gì mà cứ cứ tự dựng lên cái biên giới?

[28:19]Để loài người cứ chia cắt nhau mãi. À. Ngu vậy? Nên ta phải nghĩ tới một cái thế giới không còn biên giới nữa. Nói tại sao ta thấy đĩa bay nó bay qua lại hoài, đáp xuống hoài mà nó không bao giờ nó tiếp xúc chính thức với với loài người? Tại loài người đâu có một quốc gia chung để nó nói chuyện. Lại: "Không, tôi tôi tôi sẽ nói chuyện với anh." Nói: "Không, anh không đủ tư cách. Tại không ai, cả thế giới này không ai công nhận rằng anh là người đại diện cho loài người để anh nói chuyện với người ngoài hành tinh. Chừng nào cả thế giới này có một quốc gia duy nhất thì người ngoài hành tinh tôi đáp xuống nói chuyện với chính phủ của anh.

[28:57]Vì nói chuyện với cả loài người chứ tôi không nói chuyện với một quốc gia. Tôi nói chuyện với toàn thể thế giới của anh, chứ không có nói chuyện một quốc gia." Cho nên ta chừng nào mà ta trở thành thế giới đại đồng thì người hành tinh họ sẽ nói chuyện với ta. Rồi ta có điểm chung nữa nè. Ví dụ như là rừng Amazon mà bị tàn phá một cái, cả thế giới này chao đảo liền, thế giới nóng lên liền. Băng ở Nam Cực mà tan một cái, nước của tất cả các quốc gia dâng lên ngập hết mấy cái thành phố ven biển mà không còn sống được nữa. Ta nhiều điều ta ta liên quan với nhau, giống nhau. Như một bây giờ một quốc gia mà nó vỡ một kinh tế là toàn cầu rung rinh.

[29:41]Như ví dụ như Trung Quốc, thời gian qua là vì tìm cái zero COVID á, đừng cho ai lây hết, khóa hết, đóng cửa hết, cả thế giới chao đảo vì cái chuỗi cung ứng. Không có vật liệu, không có hàng hóa, không có vật tư thiết bị, vì Trung Quốc nó cung cấp quá nhiều, như vậy. Rồi một một cái tàu đi ngang kênh đào Suez nó tắc một cái, ồ chao đảo hết luôn. Mấy tàu kia không qua được, phải đi vòng xuống cái mũi Hảo Vọng ở Nam Phi để đi qua từ đông qua tây, từ tây qua đông, tốn biết bao nhiêu chi phí. Còn nếu đi tắt băng qua kênh đào Suez đỡ bao nhiêu chi phí. Nhưng mà cái tàu này bị gió, siêu tàu lớn quá, tham làm cái tàu lớn quá, chở nhiều container quá gió thổi

[30:23]tạt ngang cắm vô một cái cát cái không đi được nữa, rồi toàn bộ hai đầu tàu chết đứng hết trơn, cả thế giới là chao đảo luôn. Vậy. Nên ta thấy là bây giờ thế giới rất là nhỏ bé và liên quan với nhau rất là chặt chẽ. Các nước ký với nhau rất nhiều cái công ước về xã hội, về kinh tế, về chính trị, về luật pháp, về ngoại giao, về quốc phòng, về an ninh, ký liên kết với nhau nhiều lắm. Mà nếu ta đọc được những hiệp ước đó ta sợ liền á. Ví dụ như bây giờ như các nước Đông Nam Á nè, khối ASEAN ký với nhau những hiệp ước về kinh tế. Là người Việt Nam mình nè, mình có quyền qua Campuchia, qua Mã Lai, qua Singapore, qua Thái Lan mình đầu tư kinh doanh.

[31:06]Các nước phải cho, không được cấm. Và ngược lại cũng vậy, bên kia muốn qua đây đầu tư, Việt Nam cũng phải cho, không được cấm. Rồi cái thuế quan theo cái thuế suất nào bàn với nhau hết trong các hiệp ước từng cái chi tiết nhỏ. Đó là cái cái giao lưu, giao thương, cái hiệp thương giữa các quốc gia càng lúc càng mở, thường cởi mở ra dần mở ra dần. Thế giới đang tiến dần đến như vậy, nên ta có nhiều cái cái điều kiện để có thể tiến tới một thế giới đại đồng chứ không phải là không. Nhưng mà cái tắc nghẽn nhất là quyền lực, vậy thôi. Rồi bây giờ hỏi vậy: "À Nếu thế giới đại đồng thì nền kinh tế là theo cộng sản hay là theo tư bản?" Mình nói:

[31:52]"Không cộng sản, tư bản, theo Việt Nam à." Tại nền kinh tế Việt Nam là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là số một.

[32:06]Tại sao là số một thì mình phải học. Nhưng hôm nay thì không có thời gian giải thích. Nhưng hôm đó lúc mà trong một cái trong một buổi hội thảo bàn về luận văn, thầy có nói về cái này. Thầy có trả lời tại sao là kinh tế thị trường mà lại định hướng chủ nghĩa xã hội, cái tính ưu việt nó như thế nào. Thì hiện nay các nhà lý luận chính trị của ta đang càng lúc càng hoàn thiện và ta đang đi theo cái hướng đó, ta đang đi theo cái hướng đó vậy. Thấy như là thị trường tự do, nhưng trong đó ta có cái tính chủ nghĩa xã hội. Thấy giống như tính chủ nghĩa xã hội, nhưng ta lại có cái tính thị trường tự do,

[32:42]mà Việt Nam ta là một nước khéo léo vậy, điều hòa giữa hai cái dường như trái nhau mà trở thành cái bổ sung cho nhau rất tuyệt vời. Ta nói cái đầu của mấy mấy ngài lãnh đạo cũng dễ sợ lắm đó chứ không phải không, cực kỳ tinh tế và cực kỳ thông minh mới thực hiện được điều này. Và có một lần hồi xưa vậy thầy cũng nói điều này, thầy nói cái cái cái khẩu hiệu của Việt Nam làm kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội, bây giờ nghe kỳ kỳ, nói sau này cả thế giới phải học, vì nó hay vô cùng. Nó không bao giờ nó là một cực, không bao giờ là cứ tự do tuyệt đối là sẽ tốt, không có đâu. Cái chân lý luôn luôn là một cái gì nó trung dung,

[33:21]điều hòa và khéo léo, và Việt Nam đang đi đúng cái con đường đó. Nên nếu nói sau này thế giới đại đồng mà đi theo kinh tế nào, nói đi theo kinh tế Việt Nam là đúng nhất, hợp lý nhất.

[33:39]Ta cũng có cái niềm tin thế này, ví dụ cái hành tinh nào đó mà họ đủ sức chế tạo cái đĩa bay, bay đến cái Trái Đất mình thì ở nơi cái hành tinh của họ cực kỳ văn minh, mà hễ đã cực kỳ văn minh rồi thì không bao giờ có nhiều quốc gia được. Hễ đã cực kỳ văn minh, extreme civilization, thì cái hành tinh đó chỉ phải là một quốc gia duy nhất mà thôi thì mới gọi là cực kỳ văn minh. Còn nếu hành tinh đó mà còn nhiều quốc gia thì ta chưa gọi là cực kỳ văn minh, có thể hơi văn minh một chút. Giống như bây giờ, cái thế giới ta cũng vậy, cũng gọi là hơi văn minh một chút so với ngày xưa thì cũng hơi văn minh một chút vậy thôi chứ không nhiều.

[34:23]Có một lần thầy đọc cái bài thì thầy hơi ngạc nhiên, thầy mới thấy là ngày hôm nay dù sao ta cũng đỡ khổ hơn ngày xưa, dù sao bây giờ ta cũng văn minh hơn. Có một lần có ai hỏi thầy về cái văn hóa thì mới trả lời là văn học, văn chương, văn học, văn hóa, văn minh. Cái văn minh nó bao gồm hết luôn những cái văn văn ở phía dưới đó, trong đó có cái kỹ thuật, cái khoa học kỹ thuật. Hồi xưa bên châu Âu có nhiều cái lâu đài to lớn, ta nhìn ta choáng luôn. Những cái lãnh chúa của châu Âu họ xây những cái lâu đài, phải nói về cái kiến trúc của họ là cực kỳ. Không biết cái đầu của mấy ông kiến trúc sư vào cái thời đó dễ sợ thật.

[35:02]À nhưng ta đừng mơ ước được vào trong cái lâu đài đó sống. Đứng nhìn đi tham quan một buổi rồi chạy về liền, đừng có nấn ná ở lại để sống trong các lâu đài đó. Vì sao vậy? Vì ở đó không có cầu tiêu.

[35:22]Họ làm mấy cái giống như cái tổ ong vậy đó, nó dính dính à trên lầu cao. Cái người đi trên đó đó nó sẽ rớt lõm bõm ra ngoài xuống đường trực tiếp, à không thông qua bất cứ một điều gì. Thì nếu ta đang mơ mộng, à ta đang nhớ nhung, à và ta đi men theo cái bờ thành của những cái lâu đài đó mà lúc đó ở trên kia đang có một người họ xử lý vấn đề của cái cá nhân họ thì coi chừng ta ta lãnh đủ. Thế giới đó vẫn chưa văn minh đâu, dù vậy vẫn chưa văn minh cao.

[36:04]Mà nên bây giờ ta có văn minh hơn cũng chỉ là hơi hơi văn minh. Còn nếu là một nền văn minh thực sự cực cao thì phải là một quốc gia duy nhất, không có nhiều quốc gia. Bây giờ ta nói những cái nghiệp nhân mà đưa đến cái thế giới đại đồng. Thứ nhất, ai cũng phải ước mơ về một thế giới đại đồng. Nên ta yêu cầu khi ta đã có cái ước mơ rồi, ta phải làm lây cái ước mơ đó cho nhiều người nha, lây mạnh hơn con virus Corona. Cái nhân thứ hai là ai cũng biết yêu thương cả thế giới này, yêu thương cả loài người này. Ta yêu gia đình ta, ta yêu đất nước ta và ta phải yêu thương cả thế giới. Nếu ai cũng có cái tâm đó thì ta đang gieo cái nhân về một thế giới đại đồng.

[36:57]Yêu được không?

[37:02]Mà thường ta khó lắm, vì có nhiều cái trở ngại, có nhiều cái chặn cái tình yêu loài người lại. Ta không yêu được cả cái thế giới này vì sao vậy? Vì có cái ông nhạc sĩ nào đó: "Trong đôi mắt anh, em là tất cả", em đã là tất cả rồi ổng đâu còn thấy thế giới nữa mà yêu nữa phải không? Cho nên vậy, ta phải vượt qua những trở ngại để có thể yêu được cả thế giới, yêu được cả loài người. Cái thứ hai nữa là quốc gia nào cũng muốn đóng góp điều tốt đẹp cho thế giới chứ không có muốn làm bá chủ thế giới. Giống như cái câu nói của Việt Nam, người Việt Nam ta muốn làm bạn với thế giới. Khi ta tuyên bố mở cửa, ta làm bạn với cả thế giới và đến ngày

[37:47]hôm nay ta thực hiện được điều đó một cách rất tốt đẹp. Những cái tổ chức nào mà Việt Nam có tham gia, Việt Nam đều cống hiến, đều đóng góp xuất sắc. Cái uy tín của Việt Nam trên thế giới đang tăng lên dần dần. Ví dụ những cái sĩ quan của ta mà làm việc ở những cái nước bên châu Phi vậy, mà hễ nói tới Việt Nam là cái dân chúng họ hò reo, họ vui mừng. À không biết tại sao vậy. Như có một cái anh ở đó vừa rồi trên Facebook vậy, ổng đi qua Iraq, cảnh sát Iraq không biết sao chực bắt ổng lại, hỏi ra ổng rút ra giấy ổng là người Việt Nam, mấy ổng mừng quá vỗ tay xin chụp hình chung. Đó là họ họ rất khoái người Việt Nam.

[38:23]Đó là không biết sao người Việt Nam không biết. Thì là cái uy tín của ta trên trường thế giới đang tăng lên từ từ với cái khối ASEAN, rồi cái Liên Hiệp Quốc, và những cái hoạt động của nước ngoài, ta đều là những người mà cống hiến, đóng góp, ta làm bạn với thế giới thực sự. Thì cái khuynh hướng của Việt Nam nên là cái mô hình mà cả thế giới phải bắt chước, ta chỉ cống hiến, chỉ đóng góp và làm bạn với cả thế giới này chứ ta không muốn làm bá chủ. Mà nước nào mà cũng có cái chủ trương này thì thế giới sẽ tiến tới đại đồng. Mà sợ nhất mấy cái ông lúc nào cũng muốn làm bá chủ, thế nào cũng gây chiến tranh,

[39:03]ổng giành, ổng giật, ổng lừa, ổng gạt, ổng thủ đoạn, rồi đủ thứ để chiếm quyền, chiếm tài nguyên người ta. Mấy cái ông đó sợ lắm. Ở gần mấy cái ông đó rất là mệt vậy đó, lúc nào cũng giành, cũng giật làm mình phát mệt luôn. Còn như Việt Nam mình, mình ở gần ai là nước đó hạnh phúc, đó vậy. Một cái một cái nhân để đưa đến thế giới đại đồng nữa là vấn đề thế giới, ta phải chịu khó chọn một ngôn ngữ chung thuận tiện, chứ đừng có khăng khăng đòi phải là ngôn ngữ nước mình. Tại ai cũng vậy cứ chấp cái ngôn ngữ nước mình, thế làm cho cái rào cản ngôn ngữ nó cứ tiếp tục tồn tại, ta không tiến được tới cái thế giới đại đồng.

[39:46]Còn đây ta chịu khó vượt khỏi chính mình, đừng có chấp vào ngôn ngữ của mình để đi tìm một cái ngôn ngữ chung cho thế giới, thì đó là một cái nhân để mà thế giới ngày sau này được đại đồng. Một cái điều kiện nữa là luật pháp của các quốc gia phải dọn đường cho một thế giới đại đồng, là quốc gia giống giống nhau hết, các quốc gia đều giống giống nhau hết. Khổ nhất là mấy ông lái xe đó, bên đây lái xe bên phải, kia lái xe bên trái. Bây giờ tính ra trên thế giới bao nhiêu nước lái xe bên trái, bao nhiêu nước lái xe bên phải? Nếu mà cái số bên phải đông hơn thì thôi bên trái anh vui lòng anh sửa lại bên phải.

[40:27]Còn nếu bên trái đông hơn thì thôi các nước bên phải đổi lại lái xe bên trái. Nhưng hôm vậy có một lần tôi đi Nhật thì xe lái bên trái. Xe nó lái bên trái cho nên khi mình ngồi thì mình thấy cái xe kia nó đi ngược, "Á á ớ ớ, sao nó vô tông mình?". Thì ra anh lái nó suýt xe qua bên này nó chả đụng gì mình đâu. Nhưng mà không quen cứ sợ, hết hồn vậy đó, cả đoạn đường dài từ từ rồi mới lấy tinh thần lại rồi mới mới quen. À mà đường bên Nhật nó cũng chật lắm, nó cũng chật tại vì cái nước nhiều đồi núi nó cũng ấy. Mà mà nhiều cái lĩnh vực khác nữa, nhiều lĩnh vực khác, ví dụ về luật hình sự, luật dân sự, luật kế thừa, à

[41:09]luật hôn nhân, có nhiều nhiều khác biệt lắm. Nhưng mà làm sao về các quốc gia tham khảo nhau để đi tìm tới một cái luật chung giống giống nhau hết, rồi đến cái ngày mà tiến tới thế giới đại đồng nó rất là dễ. Công nhận sáng nay thầy giảng rất hay, từ từ mọi người ngủ ngon hết, hay thiệt.

[41:29]Không sao đâu, ngủ đi ngủ tiếp đi, chắc con mệt. Một cái dọn đường nữa là vấn đề cái tín ngưỡng, văn hóa, giáo dục. Ừm. Ta khác biệt nhau rất nhiều về tín ngưỡng, nhưng ta có hệ thống luật pháp để bảo vệ, dù khác biệt về tín ngưỡng nhưng con người vẫn yêu thương nhau, không có ghét nhau. Đây là điều quan trọng. Nên Sư phụ gặp các tôn giáo khác, Sư phụ thường hay nói điều đó lắm. Đạo nào đạo, nhưng mà trước hết ta đều là con người, phải thương nhau. Trước hết, ta đều là người Việt Nam, ta phải yêu đất nước này cái đã, phải nói như vậy. Và có ai cãi được không? Không ai cãi được hết. Hôm rồi có có một cô Sơ, không biết tu ở đâu không biết,

[42:11]trốn cái tu viện chạy lên đây thăm thầy, nói: "Trời, con mơ ước lên thăm thầy quá chừng, bữa nay mới được chạy lên thăm Sư phụ", kêu bằng Sư phụ nữa chứ. Nói chuyện cũng dễ thương. Nói: "Sao vậy?", nói là: "Sư phụ hiểu về Thiên Chúa nhiều", nói: "Đúng rồi, Sư phụ hiểu Chúa, Sư phụ kính Chúa, không có gì hết trơn." Mà cái quan trọng thì đạo nào thì đạo, nhưng mà mình là loài người, phải thương yêu con người. Mình là người Việt Nam, mình phải yêu nước Việt Nam cái đã. Đừng để cái tình cảm tôn giáo của mình mà nó nó nó cạnh tranh với tình yêu nước. À, thành ra tự nhiên mình ghét nhau vô lý. Bây giờ đạo nào không biết, nhưng mà mình là người Việt Nam phải thương nhau cái đã,

[42:48]thương đất nước mình cái đã, thì thì các tôn giáo vẫn sống chung với nhau được. Bây giờ mình còn sống với COVID được mà, thì không lẽ đạo khác nhau sống không được sao? Trời, COVID nó quật cái suýt chết rồi chứ, hành mình hành ra bã rồi chứ. Mình mình còn bây giờ mình nhà nước đã tuyên bố là sống chung với nó rồi, thì thôi mình là cùng người Việt Nam có khác đạo mình sống chung với nhau được, mình mình đâu có hành nhau ra bã như COVID đâu mà sợ. Nên thôi cứ vậy, tín ngưỡng, rồi cái văn hóa cũng vậy. Từ từ ta kết nối lại các văn hóa, đôi khi ta tôn trọng cái bản sắc văn hóa của các quốc gia, nhưng ta cũng sẽ tìm lại

[43:23]những cái hợp lý nhất, hướng đến những cái hợp lý nhất. À. Ví dụ như là bây giờ ở một cái bộ tộc nào đó, khi mà có một người chết mà mọi người thương quá thì phải nướng cái người đó, cái xác đó lên để ăn đi để bày tỏ mình yêu thương cái người chết. Thôi thôi dạ thôi, Mô Phật, thôi cái văn hóa đó làm ơn giữ riêng, không có theo được. Nha. Cái đó khác à. Có những văn hóa mà nó sai biệt nó nó ớn lạnh quá thì thôi mình từ từ mình mình mình bàn lại, nhưng mà có những cái văn hóa mà gặp nhau là tay bắt mặt mừng, chào hỏi nghiêm túc, tôn trọng nhau, người nghèo thì cần được giúp đỡ, người giàu phải có bổn phận chia sẻ,

[44:05]vân vân, những cái văn hóa đó là nó chung đồng với cả thế giới và ta nên phát huy. Đó, những cái vậy. Rồi cái giáo dục cũng vậy, giáo dục lần lần ta cũng đi tới cái gì đó nó hợp lý nhất, ta bàn với nhau vậy. Đó là cái con đường mà để đi đến thế giới đại đồng. Mà một cái quan trọng nhất để đi đến thế giới đại đồng là ta từ bỏ nghiệp sát sinh. Sở dĩ chiến tranh là bởi vì con người còn sát sinh. Ví dụ ta ngồi ta nghĩ: "Cái ông này sao kỳ ha, đất nước ổng vậy được rồi, bỗng nhiên ổng ngồi ổng bàn bàn cái ổng cất quân đi đánh nước người ta. Đánh tan tành hết trơn, đánh chết quá chừng, rồi kéo quân về cũng chả chiếm được gì,

[44:45]rồi thất tha thất thểu, nghĩa là đưa một đoàn quân đi, về còn phân nửa, nghĩa là khoảng một bao nhiêu gia đình là là là là tan vỡ, rồi cái nước bên kia cũng vậy, nước bên kia cũng là xơ xác hết, cháy rồi tàn hết trơn." Ngồi mới nghĩ: "Ủa, ông này cái đầu ổng nghĩ cái gì kìa? Ổng nắm được quyền lực quá cao, rồi sau đó ổng xây dựng quân đội, xây dựng hậu cần, đem lương thực theo, dợt quân đội, tập luyện xong cái cất quân đi đánh nước kế bên, đánh một trận tơi tả rồi kéo về." Ngồi nghĩ hoài không ra. Kêu là sao kỳ vậy, ông này ổng nghĩ cái gì kìa, sao ổng không sống nước ổng cho hòa bình? Không có ngờ, chỉ bởi vì nghiệp sát sinh.

[45:24]Cái nước kia tới lúc vậy, phải trả cái nghiệp sát sinh, thì khiến nó thúc đẩy trong tâm của một người có quyền lực khởi động chiến tranh. Cái ý khởi động chiến tranh của cái ông này á, thật ra không phải cá nhân của ổng, mà vì cái nghiệp của cái nước bên kia thúc đẩy vào trong tâm ổng, thế là ổng khởi động cuộc chiến tranh đem qua đánh chơi vậy đó. Nên cái nghiệp chiến tranh, cái nghiệp sát sinh nó bí mật nó điều khiển cái thế giới này, làm cho thế giới bất an mãi. Thấy bây giờ cũng khó, nói người ta quen ăn thịt rồi, người ta quen ăn cá, quen ăn đồ sát sinh, bây giờ khó bỏ, cái thế giới phần đông vẫn còn như vậy.

[46:02]Nhưng ta cũng rất là may, may là hiện nay các nhà khoa học đã chứng minh rằng cái ăn thịt không có tốt, rồi nhiều người đã bắt đầu ăn chay, người Tây phương ăn chay nhiều rồi, rồi đồng thời là người ta đang nghiên cứu là chế tạo thịt nhân tạo. Thịt nhân tạo cũng là thịt thật, nhưng mà không phải là từ một con vật có sự sống mà không phải giết nó. Chỉ nuôi trong phòng thí nghiệm, tự nhiên cái thịt nó một cái tế bào nó lớn lên thành một tảng thịt, rồi là đem đi bán được. Bây giờ thì giá thành nó còn mắc, nhưng tương lai có thể nó sẽ rẻ, và người ta vẫn ăn thịt nhưng mà không còn sát sinh nữa. Thì đó là thêm một cái nghiệp nhân lành giúp cho hòa bình thế giới.

[46:43]Thế giới mà không còn nghiệp chiến tranh thì cũng rất dễ đi tới cái thế giới đại đồng là như vậy. Rồi, ta cần một cái điều nữa là nghiêm cấm cái sự kích động hận thù bởi sắc tộc và tôn giáo. Là ai mà nói nửa lời kích động về sắc tộc và tôn giáo thì người đó phải bị nghiêm trị, tuyệt đối là không. Phải khuyến khích con người phải nói những điều yêu thương, hòa hợp, đoàn kết, hỗ trợ, giúp đỡ, quý hóa nhau, phải khuyến khích những điều đó thôi, chứ không được nói là tôi tự do ngôn luận, tôi muốn nói gì nói, không có. Tự do ngôn luận nó còn có cái nghĩa vụ ngôn luận, là phải nói những điều đúng đắn vậy.

[47:30]Cho nên vì vậy, hôm nay là ngày đầu xuân, ngày mùng Một là ngày thiêng liêng của đất trời, ta cùng với nhau dệt một ước mơ, ước mơ về một gì? Thế giới đại đồng. Đúng rồi. Dĩ nhiên, cái việc mà tạo nên thế giới đại đồng cực kỳ khó khăn và phức tạp, nên khi ta biết ước mơ về thế giới đại đồng, ta phải hiểu hết những cái khó khăn phức tạp đó đó, để ta có thể nói chuyện, giải thích và làm lây lan cái ước mơ này cho cho mọi người. Và hôm nay vậy, ta đang đi qua cái đại dịch, ta càng hiểu cái thế giới bây giờ rất là nhỏ bé, không nên chia cắt thêm. Ta mong ước một ngày cái sự giác ngộ về vô ngã nó được phủ hết thế giới thì con người ta lại càng dễ tiến tới thế giới đại đồng.

[48:26]Thôi, Sư phụ nói ngắn thôi, nói vừa đủ thôi ha. Sáng nay thì thầy không có làm thơ. Sáng nay thầy không có làm thơ, vì lòng còn vơ vẩn ước mơ, về một tinh cầu thôi chia cắt, người thương người như thuở ban sơ.

[48:49]Chúng con xin thành kính tri ân Sư phụ. Hả? Giới thiệu thánh độ mệnh? À, bây giờ tới phiên tiếp thị. À, thường thường cái đó cái tục lệ của của chúng ta là đầu năm ta hay đi cầu an, cầu sao, cúng sao, xin cúng sao, nhưng cái cúng sao đó nó không đúng với Phật pháp. Tại mấy cái sao có vài ba cái sao đó nó không đại diện cho số phận của mọi con người. Thì ở đây Sư phụ có soạn ra, ta soạn ra 60 vị Thánh A La Hán, những vị có thật trong lịch sử, những vị cực kỳ linh thiêng mà ta biết lễ bái các vị A La Hán phước ta rất là lớn. Nên cứ đầu năm vậy ta gieo duyên với một vị, 60 năm trong cuộc đời ta gieo duyên được với 60 vị

[49:35]thì bảo đảm là mình không đọa ác đạo, bảo đảm mình còn sinh ở cõi người, cõi trời để tiến tu. Nên mỗi năm vậy, đầu năm vậy ta đến chùa ta thỉnh một vị thánh độ mệnh, mà không được thỉnh theo ý muốn của mình. À, thỉnh theo ý muốn mình nó có cái bản ngã ở trong, nên bốc thăm nha. Bốc làm sao mà được cái vị nào á thì ta sẽ năm nay ta sẽ thờ kính, lễ bái vị đó. Thì ở trong đây đó. Đó, ta vào đó ta thỉnh cái thánh độ mệnh cho mình nha. Rồi cảm ơn. Rồi gì nữa không con? Bắt giới thiệu gì nữa không?

[50:13]Chúng con kính thỉnh... Có bắt có kêu giới thiệu mua hàng khô mít không? Không thấy không? Rồi, thôi được rồi. Chúng con xin thành kính cung thỉnh chư tôn đức Tăng Ni cùng quý Phật tử khởi thân chắp tay niệm hồi hướng a. Nguyện pháp giới chúng sinh cùng

[50:36]tín tâm tu hành, thoát chốn ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.

[50:57]Chúng con xin thành kính tri ân Sư phụ. Kính mời Phật tử...