[0:00]Khi cái tình cảm thương ghét đó mà ta đặt đúng đối tượng thì phước ta tăng lên, năng lực nội tâm ta tràn đầy. Người mà tạo được nhiều việc phước, có tu tập thiền định, họ có sức mạnh của lý trí, nên họ kiểm soát được tình cảm.
[0:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta nghe tiếp về cái cấu trúc về năm ấm nha. Mình ngồi thiền mình phải biết về tâm mình, học biết thêm. Ngồi thiền có vất vả không?
[0:48]Hôm qua, hôm qua sư phụ cũng hỏi vậy ở Nghệ An, ai cũng vất vả. Đều nói à: "Thưa sư, ngồi thiền ban đầu như một cực hình", ha, ngồi đau mỏi. Có người mà mới tu sơ sơ đã chứng được thần nhãn. Thủy lên đây nè chia với các bạn, đâu rồi mới thấy cái sư phụ đi ra đi vô gì biết hết trơn, thấy hết, có người tu hay như vậy. Còn có người thì vừa ngồi thiền, mắt thì nhắm lim dim mà cầm cái quạt cứ quạt hoài à. Đấy nè, đấy có cái cô nào đấy nè, cười thấy mồ luôn, không biết ngồi sao nè. Sư lại sư gõ gõ cái đầu cái chỉ lên nói: "Cái quạt con nó bị tắt rồi, cho nên con phải quạt."
[1:36]Ờ khi ta ngồi thiền thì thường ta bị đau chân. Thì cái đau chân là nó hiện, nó biểu hiện của cái nghiệp ta. Nó có mấy cái nó hiện, nó báo cho mình biết về cái nghiệp. Ví dụ như vọng tưởng mình nhiều quá không kềm chế được, hay là cứ buồn ngủ cũng là nghiệp, đau chân quá cũng là nghiệp. Nhưng khi mình ngồi cứ ngồi mãi cho đến khi bắt đầu hết đau, bớt vọng tưởng, tức là nghiệp mình nhẹ dần nhẹ dần. Thì điều đó nó bảo đảm một điều, nó nhiều cái bảo đảm lắm, nhưng nó biểu, bảo đảm một điều là lúc khi mình già, mình yếu, mình chết, chết trong an lành, không có bệnh tật đau đớn. Đó là điều bảo đảm. Tại vì cái đau nó trả hết trong lúc ngồi.
[2:18]Còn cái người mà không ngồi thiền, không chịu đau á, thì cái nghiệp đau nó còn nằm đó, nó chờ cơ hội nó xảy ra, xuất hiện. Và cái cơ hội đó thường là lúc mình già, mình bệnh, mình chết, chết trong đau đớn, bệnh tật. Cho nên sư phụ nói đi nói lại hoài, nói: "Sư phụ không bảo đảm tu kiếp này chứng đạo, không bảo đảm chết đi về cõi nào hết, nhưng sư phụ chỉ bảo đảm một điều: chết an lành nếu đi đúng đường sư phụ dạy." Sư phụ nói như vậy. Mà có một số người cũng chết rồi, tu rồi cũng chết rồi, thì đều được như vậy nha, đều được như vậy, đều được chết ai cũng chết an lành cả nha. Cho nên cứ yên tâm mà tu.
[2:59]Mà thật ra trên cuộc đời này không phải là chỉ tu thiền mới cực. Tất cả mọi ngành nghề gì đều đều vất vả cả. Ví dụ mình thấy một ông tướng hiên ngang, nhưng đâu phải hiểu rằng cái ngày đầu mà ổng đi vào lính ổng cực như thế nào. Cực hơn mình nhiều phải không ạ? Lăn, lê, bò, lết, tập luyện đủ thứ sương, gió. Mà có những cái, những cái tập luyện nguy hiểm tới cả tính mạng, nếu sơ sẩy chết ngay trong lúc tập luôn, chứ chưa nói tới là ra chiến trường chiến đấu. Nhiều hơn. Ví dụ như bác sĩ cũng vậy. Để làm bác sĩ đâu phải là dễ, phải vật lộn, ôm xác chết mà mà vật lộn chứ đâu phải dễ. Có không ạ? Có không?
[3:41]Mình dám vô ôm xác chết không? Không đâu. Cho nên mình ngồi thiền sướng hơn nhiều phải không ạ? Thôi thà ngồi thiền đau chân hơn làm bác sĩ mà ôm xác chết vật lộn. Cực lắm chứ đâu phải, ngành nghề nào cũng vậy. Cho nên bây giờ ta ngồi thiền mà có vất vả thì cũng đừng có mà mà than. Nhưng mà cái hay của ta là gì? Có cái thiền là làm cho ta đi đúng trên con đường tâm linh giác ngộ, nâng cấp ta lên một loài người mới, vậy. Nó mở ra một con đường nối với cõi thánh, vậy. Nhưng mà thầy thôi không muốn hứa hẹn nhiều. Hứa hẹn nhiều rồi cái nổ, kiêu mạn mệt lắm, thôi, tu rồi biết, tu rồi biết. Mà khổ cái vậy á.
[4:24]Nếu ví dụ như mình sư phụ không quảng cáo thì mình không có động lực để tu. Mà quảng cáo rồi mình thích thú mình tu thì cái kiêu mạn nó cứ đi kèm theo. Vừa tu vừa kiêu mạn tại vì: "Tôi thiền hay lắm, thiền là tôi cao cấp lắm", cái thành ra kiêu mạn. Đó là những nghịch lý của cuộc sống là như vậy. Mình không biết rõ thì mình không có động lực để tu. Mà biết rõ thấy hay quá, thấy con đường mình đi cao siêu quá thì mình kiêu mạn. Khổ vậy. Cho nên thôi, mấy cái tế nhị, sâu xa đó mỗi người mình tự chiến đấu nha, kềm cái tâm mình. Mình biết mình đi về nơi cao thượng nhưng mà phải giữ cái tâm tâm khiêm hạ.
[5:04]Nhớ như vậy. Chiến đấu với nó như vậy. Người nào mà khiêm hạ được thì được bền vững, bền bỉ. Nha, vậy thôi. Hôm nay ta học về cái bài Tình Cảm.
[5:16]Tối nay á ở Tương Mai thì ta sẽ nói về bài Bản Năng. Nhưng mà cái bản năng nó cũng là một cấu trúc của năm ấm. Nhưng mà cái bài bản năng tối nay ở Tương Mai nói có cái tính cách là xã hội. Lúc nào ta cũng sẽ học lại bài bản năng của thiền nhưng mà nói về có cái tính cách chuyên môn của năm ấm hơn, hai cái bài nó sẽ khác nhau.
[5:40]Tình cảm, ở ở đây mọi người biết yêu chưa nhở? Chưa nhở? Biết yêu chưa? Bây giờ biết tình cảm là gì rồi nha, thôi cần gì nữa. Tình cảm là gì?
[5:59]Nếu ai định nghĩa được thì người đó giỏi hơn nhà thơ Xuân Diệu.
[6:05]Tại Xuân Diệu định nghĩa không được. "Làm sao định nghĩa được tình yêu? Có nghĩa gì đâu, một buổi chiều Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhẹ, bằng mây... bằng nắng nhạt chứ, bằng mây và gió nhẹ hiu hiu." Rồi sau đó ổng nín luôn, không định nghĩa nữa. Cái tình cảm thương, ghét, ta biết nó có, nhưng mà nó là gì, vĩnh viễn không định nghĩa được. Giống như trọng lực vậy, sức hấp dẫn vậy. Newton biết là nó có, nhưng đến bây giờ vẫn chưa ai định nghĩa được. Ổng thấy trái táo rớt xuống, mọi người hỏi: "Tại sao trái táo rớt?" thì người ta trả lời: "Trái táo nó nặng nó rớt." Chỉ có mình Newton lật ngược vấn đề lại:
[6:53]"Vì nó và trái đất hút nhau." Cái lực hút nhau, mà lực hút nhau là gì đến bây giờ vẫn chưa ai biết. Nhưng biết nó có thôi là được rồi, là trở thành khoa học. Cũng vậy. Nên có nhiều cái chỉ cần ta chấp nhận nó có thôi là ta đã mở ra một cái chân trời khoa học. Ví dụ như luật nhân quả, chỉ cần ta biết nó có thôi là ta mở ra một chân trời khoa học. Ví dụ như cái thế giới cõi âm của những người đã mất, không cần định nghĩa, không cần chứng minh, chỉ cần ta biết nó có thôi là đã là một cái một cái môn khoa học. Ví dụ như hiện tượng luân hồi, tái sinh cũng vậy, không cần chứng minh, chỉ cần ta biết nó có thôi đã là một môn khoa học.
[7:41]Ví dụ như bây giờ cái cái hố đen trong vũ trụ đó là những cái ngôi sao, cứ tạm gọi là ngôi sao đi, mà nó nặng quá, nó nặng đến nỗi ánh sáng không thoát ra được. Ánh sáng nó không thoát ra được thì không ai nhìn thấy nó, không một bức xạ nào thoát ra khỏi được hết, nó nặng quá nó kéo hết tất cả vào trong lòng nó. Ta nhìn thấy được các ngôi sao bởi vì ta thấy được ánh sáng của nó, ta nhìn thấy hình thể của nó. Còn cái hố đen, tức là một vật thể mà nó nặng quá, nó không thoát cái gì ra được nữa, tất cả nó hút vào hết, ta không nhìn thấy. Nhưng mà ta biết nó có, bởi vì sao? Bởi vì ta thấy những cái cái ảnh hưởng của nó.
[8:26]Cái sóng hấp dẫn, cái sức hấp dẫn của nó ảnh hưởng ra những thiên thể xa xa xung quanh. Khi mà chung quanh có một cái vùng không gian đó nó có cái những vật thể nó xoay, mà ở ở giữa thì không thấy cái gì, thì ta biết rằng ở giữa nó có một cái hố đen, một vật thể rất nặng. Còn các ngôi sao là gì? Là có những vật thể quay xung quanh nhưng mà ở giữa nó chói sáng, ánh sáng nó thoát ra, nó phát đi trong vũ trụ, ta biết: "À, đó là ngôi sao." Còn ở đây ở giữa nó cũng có, chung quanh có những cái thiên thể quay quanh nhưng mà nó không phát ra ánh sáng, nó tối thui. Ta biết nó có đấy, nhưng mà không nhìn thấy được. Tình cảm cũng vậy.
[9:09]Định nghĩa là gì thì ta không định nghĩa được, nhưng biết nó có. Tại sao mình biết nó có? Ví dụ tại sao mình biết mình thương một người?
[9:24]Tại sao mình biết mình thương một người? Trời ơi, hỏi làm thinh làm như chưa yêu vậy.
[9:36]Sao mình biết mình thương một người?
[9:41]Gần thấy vui, xa thì thấy nhớ, gì nữa?
[9:47]Đó, đó những biểu hiện đó, đó mình nhìn những cái tâm trạng đó mình biết là mình có thương cái người đó. Mình lo lắng cho người đó, chăm sóc, thích chăm sóc người đó. Chăm sóc cho người đó mình rất là vui, ví dụ mình đưa cho người đó một ly nước mà người đó uống mình thấy rất là vui. À, mình nhắn tin cho người đó mà người đó không trả lời là bắt đầu mình
[10:09]buồn hay lo hay giận. Nhưng mà nhìn những biểu hiện đó là mình mình biết là mình có thương ai đó thôi, chứ còn thương là gì, không biết nha, không biết, như vậy. Mà ta có bao nhiêu loại tình cảm?
[10:25]Ví dụ ta nói thương, ghét là đại đại diện thôi, rất nhiều tình cảm, liệt kê ra giùm sư phụ coi.
[10:36]Thương ha, ghét ha, gì nữa? Ưa, chán, thích, sợ,
[10:50]muốn, ham, mê, giận, si dại, nhớ, thù, hận, nản, khinh, kính trọng, tôn thờ, trung thành, phản bội, hổ thẹn, can đảm, hèn nhát, hối hận, ngưỡng mộ, tự ái, cương quyết, do dự, khát khao, còn nhiều nữa.
[11:25]Nhiều cái hình thái của tình cảm như vậy, đều là những hình thái tình cảm. Nhưng mà đa phần ta bị nhầm với cảm giác. Tình cảm và cảm giác khác nhau. Cảm giác ví dụ như là tình cảm thì có thương, có ghét, còn cảm giác là khổ, vui. Cái cảm giác khổ, cảm giác vui, cảm giác dễ chịu, cảm giác khó chịu, cảm giác sung sướng, cảm giác ớn, cái ớn với cái sợ hãi nó gần nhau nhưng mà không phải, cảm giác thoải mái hay cảm giác bực bội, là cảm giác đau đớn hay là cái khoái cảm, đó là cảm giác. Còn tình cảm là cái hồi nãy, nên tình cảm nó là một động từ, mà cảm giác là một một danh từ nha. Đó là nỗi đau khổ, ừm, niềm sung sướng là một danh từ,
[12:25]chứ đau khổ, sung sướng không phải là một động từ, còn tình cảm là động từ. Tôi khinh anh, khinh nó là một động từ. Tôi ghét anh, ghét là một động từ. Hate, I hate you, tức là tôi ghét là một động từ. Còn I respect you, tôi kính trọng á, kính trọng là một động từ. Đó. Như vậy cái chán là một cảm giác hay là một động từ?
[12:55]Rất dễ nhầm nha, rất dễ nhầm. Chán nhiều khi cũng là một cảm giác: tôi cảm giác tôi chán nản, đó là một cảm giác; tôi chán anh quá rồi, đó là một động từ. Cho nên nhiều khi nó trùng một từ, nhưng đôi khi nó cũng vừa là cảm giác, nghĩa là danh từ, mà đôi khi nó cũng là một động từ của tình cảm.
[13:17]Hôm nay nghe rắc rối chưa? Đó, những cái tâm lý như vậy đó, nào giờ mình cứ đi lướt qua, không để ý kỹ, chứ sự thực nó chi ly nó nhiều vấn đề lắm, nên mình phải hiểu là vậy, phải hiểu là vậy. Mà tại sao mình phải hiểu kỹ? Vì khi mình nói ra một điều gì nó phải chuẩn xác, nhất là bao nhiêu người ngồi đây thì từ đây cho tới cuối đời mình còn rất nhiều cơ hội để mình chia sẻ đạo lý với mọi người, mà biết đâu hoặc kiếp này, ngay trong kiếp này hoặc có thể sang kiếp khác mình cũng là một giảng sư thăng tòa thuyết pháp, nên từ bây giờ phải tập vậy đó, nhìn mọi điều rất là kỹ lưỡng, chuẩn xác, logic, chặt chẽ.
[14:07]Đố quý Phật tử biết tại sao sư phụ giảng pháp chặt chẽ, logic, kỹ lưỡng? Đố biết tại sao?
[14:18]Tại vì hồi nhỏ sư phụ giỏi toán,
[14:23]nên cái tư duy của toán học không cho mình có một cái sơ hở trong cái suy luận. A tới B, B tới C, C tới D, chứ không có A cái nhảy chụp D liền, không cho phép. Đó, chặt chẽ. Chặt chẽ làm cho mọi người hiểu rõ vấn đề nó từng chút từng chút, không cần phải giảng nhiều, không cần phải nói vấn đề nó quá lớn, quá mênh mông, vấn đề nhỏ thôi mà nói rất kỹ thì mọi người nghe cũng được lợi ích, họ áp dụng được để tu, còn mình nói mênh mông lớn quá người ta nghe người ta cũng hiểu mờ mờ nhưng mà khi áp dụng vào cuộc sống không không áp dụng được. Sư phụ ví dụ chút xíu là hôm sư phụ coi cái clip của ông Nguyễn Ngọc Ngạn là một nhà văn ở đâu bên nước ngoài,
[15:12]bên Thúy Nga Paris gì đó, ổng là người dẫn chương trình cũng rất là nổi tiếng, khôi hài, nhiều chuyện hay, ai cũng thích, Nguyễn Ngọc Ngạn, ổng là người Thiên Chúa giáo. Thì ổng mới kể, dẫn một cái câu mà tới cái ngày lễ Noel á người ta hay giăng cái câu thơ đó ra ngoài đầy đường á là: "Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm." Ừ. Thì ông mới kể rằng có nhiều người mới hỏi ông là họ vinh danh Thiên Chúa trên trời, họ cũng vinh danh Thiên Chúa nhưng tại sao họ không được bình an? Thì ông mới nói lý do là tại vì họ không có thiện tâm, có thiện tâm rồi mới được bình an, mà nó là nhân quả, phải không?
[16:02]Thì nghe cái câu ai cũng thích ha, và ông giảng y như là một ông linh mục đang đang đang giảng vậy đó, lúc đó không phải là một người dẫn chương trình mà lúc khi ông nói vào cái đạo lý đó thì nhìn ông cái hình ảnh giống như là một linh mục đang giảng đạo, rất là hay. Cho nên ông nói là phải có thiện tâm thì cuộc đời mình mới được bình an. Nghe tới đó mình hiểu không? Hiểu, phải không à? Rồi áp dụng được không? Không. Vì sao? Vì cái chữ thiện tâm nó lớn quá, nó bao quát, nó mênh mông quá, nó khái quát á, nó sơ sơ nó không kỹ. Cho nên cái chữ thiện tâm đó mà nếu được chẻ ra thành 1.000 cái vấn đề,
[16:44]mỗi một vấn đề nói một lần, một một thời kỹ kỹ thì ta áp dụng được. Nên ta thấy cái vấn đề gì mà được nói nhỏ, chia nhỏ ra, chi tiết kỹ ra thì ta dễ hiểu và dễ áp dụng trong cuộc sống. Còn vấn đề gì mà nói mênh mông nó lớn quá, nghe cũng thấy hay hay đó, hiểu hiểu đó, nhưng không áp dụng được. Cái khác nhau là như vậy.
[17:11]Đây là cái mà mà sư phụ học được từ trong toán học. Cái gì cũng vậy, nhỏ nhỏ chút chút chút thôi. Nên sư phụ muốn nói kinh nghiệm này lại, khi quý Phật tử mình gặp gỡ họ hàng, bạn bè, người thân, đồng nghiệp, mình muốn nói về đạo lý thì nói những điều rất nhỏ, rất kỹ thì người ta hiểu được, chấp nhận được và áp dụng được. Hôm nay nói cái bài tình cảm, mình đặt đại diện cho tình cảm với là hai cái trạng thái thương, ghét, hai cái động từ thương, ghét, nhưng mà sự thực thì cái tình cảm là rất là rất là nhiều, rất là nhiều nhiều hành động nha, hành động của tâm, vì nó thuộc về hành ấm, nên cái cái tình cảm thuộc về hành ấm, mà hành ấm là hành động.
[18:04]Tình cảm là là hành động nên nó thuộc về hành ấm của tâm hồn. Từ nơi cái khối hành ấm sâu xa nơi nội tâm ta rất là sâu, nó khởi lên một cái hoạt động, nó khởi lên cái hoạt động thì cái hoạt động đó trong cái nhiều cái hoạt động là suy luận nè, truy tìm ký ức nè, sáng tạo nè, vân vân, thì nó có một cái hoạt động của hành ấm là tình cảm, yêu, ghét, như vậy. Cùng là nước nhưng mà lấy cái nước đó ra nó một sắc thái khác, cũng chung là một cái hành ấm, chung là cái tâm, nhưng mà nó khác. Ví dụ như khi ta cũng là hành động, nhưng mà cái hành động nó điều khiển tay chân là một cái hành ấm khác, rồi cái hành động
[18:55]đó là suy luận là một cái hành ấm, một cái hành động hành ấm khác, rồi truy tìm ký ức như kỳ trước ta học á, cũng là một cái hành động của hành ấm là một cái hành động khác, rồi cái sáng tạo, ta tính toán, ta lên kế hoạch, những cái đó đều là hành động của hành ấm cả, nhưng mà khác, và yêu thương cũng vậy, yêu thương cũng là hành động của hành ấm nhưng mà khác nhau. Nên từ cái khối hành ấm ta có rất nhiều cái hoạt động khác nhau cũng của hành ấm, giống như từ nước vậy đó. Nước thì giống nhau nhưng mà nó gợn sóng thì ta gọi là sóng, mà nó tạo bọt thì ta gọi là bọt, mà nó bốc hơi thì ta gọi là mây,
[19:48]là sương, rồi nó nó xoáy nguy hiểm thì ta gọi là là là xoáy xoáy nước, rồi nó đổ từ trên xuống ta gọi là thác, nó bay ở dưới lên thì ta gọi là phun, ví dụ có ai nghĩ ra, đại khái là như vậy. Cho nên tình cảm là một cái hành động của tâm, tình cảm yêu thương, thù hận là một hành động của tâm, cho nên nó thuộc về hành ấm. Đó, đó là logic của nó là như vậy.
[20:25]Khi mình thương ai mà người ta không thương lại thì gọi là gì?
[20:35]Ai ai mới nói? Ai mới trả lời? Yêu đơn phương. Hay không? Luật sư ổng nói đúng liền, đó là yêu đơn phương. Đã có có có đơn phương chưa mà rọ giỏi vậy cà?
[20:54]Cái trong các loại tình cảm đó, thì cái tình yêu nam nữ có nhiều cái sức mạnh nhất ha. Có nhiều cái sức mạnh nhất. Nó là một cái tình yêu tự nhiên, không cần phải giáo dục nhiều, nhưng mà tự nó rất là mạnh. Nó mạnh cho nên người ta bộc lộ ra tràn ngập trong các gì? Thơ và nhạc, thơ và nhạc. Như nhà như Ấn Độ, cái nền âm nhạc của Ấn Độ hầu hết gần như 100% tất cả bài nhạc Ấn Độ chỉ là tình yêu nam nữ. Chỉ là vậy. Chỉ có nước nào dường như là chỉ có Việt Nam ta đó, cái tỉ lệ về tình yêu nam nữ trong âm nhạc thấp nhất thế giới. Vì các nhạc sĩ của ta có lẽ là có có giáo dục, có lý trí, nên các tác phẩm về âm nhạc của Việt Nam ca ngợi nhiều cái tình cảm khác.
[21:45]Tôi hát bài ca ngợi ca cây lúa. Đó, nhạc của Việt Nam hay như vậy. Là hoặc là cái ca ngợi cái người thợ thợ xây.
[21:57]Cho ngày nay, cho ngày mai, cho muôn đời sau. Những bài nhạc hay như vậy. Tình yêu đất nước, tình yêu con người, ngay cả như buồn quá ráng đi về nhà, ai đó cũng viết được một bài "Về nhà", nghe rất là hay, phải không ạ? Cái gì chuồn chuồn ớt gì đó cũng được một bài, rồi đó dầm mưa cũng được một bài, mưa ngập đường cũng được mấy bài. Đó là Việt Nam mình cái tỉ lệ đó ít nhất, như vậy, ha, ừ. Thì đó
[22:31]là cái tình tình nam nữ, rồi còn có một cái tình mà khi được giáo dục rồi cái sức mạnh cũng không kém là cái tình gì? Tình yêu nước. Người ta dám hy sinh cả cái mạng sống mình cho tổ quốc mình. Nhưng mà đến khi ta biết đạo rồi thì cái tình gì mới khủng khiếp? Lòng tôn kính Phật nha. Khi ta hiểu rồi, lòng tôn kính Phật là là tất cả. Đó là những cái tình cảm mà những ta gọi cái chữ những tình cảm thì chữ tình cảm này là danh từ, nhưng mà cái yêu ghét là động từ, là một hành động của tâm. Hãy nhớ vậy. Mà cái tình cảm nó nhiều nhiều dạng, nhiều loại như vậy. Thì trong 12 nhân duyên của Phật dạy, chuỗi 12 nhân duyên ở đây ta thuộc chưa?
[23:22]Trả lời theo người khác cho không điểm ráng chịu vậy nha. Thì
[23:29]trong cái 12 nhân duyên đó, thì cái ái nằm một chặng giữa. Cái ái Phật ngày xưa gọi là cái ái, nhưng bây giờ mình nói tổng quát hơn là cái tình cảm nha. Ái sinh ra thủ. Thủ sinh ra hữu. Cái nhân duyên á, cái này nó sinh ra cái kia, cái này nó sinh ra cái kia. Ái sinh ra thủ, ái tức là tình cảm, thì tình cảm sẽ sinh ra thủ. Thủ, thủ là gì? Bởi cái từ ngày xưa mình không hiểu cái mình mình giải thích bậy á. Thủ tức là hành vi tạo nghiệp cho đời sau. Khi có tình cảm thì ta sẽ tạo nghiệp cho đời sau. Ái sinh ra thủ là như vậy, có tình cảm ta sẽ tạo nghiệp cho đời sau. Ái sinh ra thủ, thủ sinh ra hữu.
[24:23]Hữu, đó bởi mình dịch chữ Nho mà không biết mình mình giảng bậy á. Hữu không phải là có, mà hữu là cái đời sống ở kiếp sau được vẽ lên, được tạo ra.
[24:39]Ái sinh ra thủ, tức là từ tình cảm ta có hành vi tạo nghiệp. Thủ sinh ra hữu, hữu là một bức tranh của đời sau có sẵn để đó, chứ đời sau chưa chưa tới. Đời sau chưa tới, nhưng mà cái bức tranh của đời sau đã đã được vẽ rồi. Từ từ cái thủ. Thủ là mỗi một hành vi tạo nghiệp thì ta vẽ lên một bức tranh cho đời đời sau. Hễ ta làm một điều bất thiện thì trong bức tranh đời sau đó có một cái nét của sự đau khổ. Ta thủ, ta làm một điều thiện thì trong bức tranh đời sau đó ta vừa mới vẽ lên một nét hạnh phúc. Nó là như vậy. Đến khi ta vẽ đầy đủ hết bức tranh đời sau rồi thì ta từ bỏ kiếp này để đi qua kiếp sau.
[25:38]Nên ái sẽ sinh ra thủ, thủ sẽ sinh ra hữu, như vậy. Mà cái thủ sinh ra hữu này nè là cái hành vi tạo nghiệp thì ta vẽ nên bức tranh cho kiếp sau của ta.
[25:55]Cái hành vi tạo nghiệp này nó không phải chỉ là hành động của tay chân, mà còn là hành động của ý nghĩ nữa, lời cầu nguyện nữa cũng đều là hành vi tạo nghiệp. Vừa rồi trên chùa mình trên Facebook có nhờ tất cả các Phật tử mình khắp nơi cầu nguyện để cho ông thợ ổng tạc cái cái bức tượng của ta thật là đẹp, mọi người đây có cầu giùm không?
[26:25]Khi ta cầu như vậy, khi mà trên chùa Sư phụ yêu cầu như vậy là Sư phụ một mũi tên mà bắn chết hai con chim.
[26:35]Mục tiêu thứ nhất là
[26:39]Sư phụ nhờ cái sức mạnh cầu nguyện của tất cả mọi người để cảm ứng lên tới chư thiên, rồi chư thiên mới điều khiển cái tay của ông thợ. Chứ lúc đó cái tài của ông thợ cũng làm không nổi đâu, nên đây là cái tạo thành một cái sức mạnh tâm linh. Lời cầu thành một nguyện lực, rồi là ứng vô cái cái bàn tay của ông thợ, đó là cái mục tiêu thứ nhất. Nhưng cái mục tiêu thứ hai nó bí mật hơn, không biết có nên nói hay không.
[27:14]Mục tiêu thứ hai, nếu người nào có cầu nguyện thì người đó đã vẽ nên cho mình một bức tranh ở đời sau
[27:30]cực kỳ xinh đẹp, nha, cực kỳ xinh đẹp, như vậy. Cho nên kiếp sau mà nếu ta đi lang thang trong luân hồi mà gặp những người đẹp rực rỡ, đều biết những người này đều là huynh đệ trong đạo tràng của mình đã từng cầu nguyện cho cho bức tượng được được đẹp rực rỡ nha. Đó là hai mục tiêu. Cho nên khi Sư phụ nhờ chuyện gì thì đừng có trách Sư phụ, sao Thầy đày đọa con, nha, mà phải biết rằng Sư phụ đã sao? Gài một cái phước báu cho mình. Chứ Sư phụ không có ác độc, không có đày đọa, hành hạ mình đâu, nha, nhớ cứ nghe lời Sư phụ.
[28:15]Ví dụ như Sư phụ kêu lập ra cái Hội yêu rác. Hội yêu rác là để chi? Để ta đừng tạo ra rác nhiều quá. Trong cuộc sống mình cái gì cũng vất cái gì cũng vất cái gì cũng vất, ta sẽ mắc một cái quả báo, đố ai biết quả báo gì?
[28:38]Đụng cái gì cũng vất thành rác, tạo ra rác rất nhiều thì ta sẽ bị một cái quả báo. Tạo ra nhiều rác cho đời, sau này tài sản sẽ rời bỏ ta, nghèo liền.
[28:57]Nha, cái người mà vất rác nhiều sau này sẽ bị quả báo nghèo khổ, vậy. Cho nên Sư phụ cho lập cái Hội yêu rác. Hồi nãy ta nói vậy, là ái sinh ra thủ nha, từ cái tình cảm mà đưa đến cái hành vi tạo nghiệp. Nhưng mà để có cái tình cảm thì cái gì sinh ra tình cảm?
[29:19]Cái gì sinh ra tình cảm? Thọ. Đó, giỏi, cái đó nhớ chấm điểm bên này nha, thêm điểm. Thọ sinh ra ái, cái cảm giác sinh ra tình cảm. Đó, hai cái này ta bị lẫn, mà phải công nhận là Phật của ta cực kỳ trí tuệ tinh tế. Hai cái đó đi sát bên nhau, không ai tách ra được mà Phật tách ra làm hai. Ví dụ thế này, là khi có một người khen ta
[29:54]thì ta có cảm giác gì? Thích, phải không à? Cái thích đó là một, không phải thích, nó là cảm giác sung sướng. Cái sung sướng là một một cảm giác, ta sung sướng thì từ cái sung sướng rồi bắt đầu ta mới có cái tình cảm là thích. Thích cái gì? Thích cái gì? Thích hai cái: thích được khen thêm câu nữa và thích cái người khen ta. Đúng không à? Đó, nên từ cái cái cái lời khen, cái lời khen là gì thì sư phụ chưa phân tích, cái lời khen cũng là một cái trong chuỗi 12 nhân duyên đó. Từ cái lời khen ta phát sinh cái thọ, tức là cảm giác. Cái thọ này là sự sung sướng. Từ cái sự sung sướng này ta mới phát sinh ra
[30:44]một tình cảm là ta ưa thích, ưa thích lời lời khen của người đó mới vừa khen và mình cầu mong là sao khen câu nữa, và thích luôn cái người mở lời khen ta, hai cái. Hiểu được cái công thức này thì trên đời này chúng ta cố gắng mà thường hay khen người khác, tại vì cái lời khen không mất tiền mua nhưng mà lại lấy được cái gì? Lấy được tình cảm của người ta trong cuộc sống này, mà mình cũng tạo được cái nghiệp lành hơn là cứ chê bai. Người nào mở miệng cứ chê bai, chê bai, mình gây cho người khác sự bức xúc khó chịu, mình cũng tạo nghiệp. Là sau này mình dễ bị tạo nghiệp vấp chuyện này, vấp chuyện kia mà cứ bị người ta thù ghét.
[31:36]Nên cái miệng mà hay chê bai là một cái búa, mà Đức Phật nói: "Người sinh ra với cái búa trong miệng, gặp đâu cũng phang cũng đập", thì người đó thường chết thảm vì tạo nghiệp nhiều quá, gây cho người ta đau khổ nhiều quá bởi cái lời chê bai. Nhưng mà trên đời này có một số người bị cái bệnh tâm lý, rất thích chê bai, vì chê người khác làm cho mình có cảm giác là mình rất là rất là giỏi. Đây, cái bệnh này. Nên ta đi bước vào cái vùng nào hay ta gặp con người nào mà mở miệng cứ chê cái này chê cái kia thì ta hiểu cái người này thuộc là một dạng bệnh. Trong cái bệnh tâm lý đó nó có ẩn chứa một cái điều kiêu ngạo, nên hay chê.
[32:18]Còn cái người mà khiêm tốn, có khi họ không khen, nhưng mà họ cũng rất dễ nhìn thấy cái hay của người khác. Mà nếu họ khéo miệng một chút thì họ cũng sẽ dễ dàng mở lời mở lời khen ngợi. Người đó coi vậy chứ được cảm tình của mọi người và cũng tạo được cái thiện nghiệp, vậy đó. Nên ta thấy cái người nào mà hay khen nhiều thì biết người này rất là khôn. Khen thì là khôn, khôn thì mới khen, khen thì khôn mà khôn thì khen. Còn mà chê, chê là chết, muốn chết thì cứ chê, chê thì sẽ chết, nhớ như vậy. Còn ai khôn thì khen, khen là người khôn, nhớ như vậy mà sống trên đời này.
[33:09]Rồi Thọ sinh ra ái, là trong chuỗi 12 nhân duyên, ái sinh ra thủ, thủ sinh ra hữu. Thọ sinh ra ái, tức là khi ta có một cái cảm giác thì ta sẽ có cái yêu, ghét đi theo cái cảm giác đó. Cái người nào cho ta một cái sự sung sướng thì ta thương người đó, ta thương cái tình trạng đó, ta thương những cái điều đó. Còn người nào gây cho ta cái đau khổ thì ta ghét. Ta ghét luôn cái người đó, ghét luôn cái sự tình đó, vân vân. Đó là cái Nhưng mà hai cái đó, cái cảm giác và cái tình cảm nó xuất hiện dường như đồng thời, nên nào giờ ta không phân biệt ra được.
[34:00]Nó nó nó nó nó sỉ nhục tôi, tôi ghét nó. Thì cái chữ ghét đó thực sự là đã có gì? Nó lẫn cái cảm giác là mình bực bội, cảm giác bực bội rồi mới ghét. Nhưng mà ta thường không phân biệt, không tách ra được hai cái phần này ra. Cảm giác và và tình cảm. Phật mới nhìn rõ điều này. Nên khi ta học kỹ giáo lý rồi, ta mới thấy Phật của ta vĩ đại là vậy, Ngài tinh tế, sâu sắc. Những cái điều mà nó như một sợi tóc mà Ngài chẻ ra được, mà ta phải tư duy rất nhiều mới hiểu được. Nên cái thọ sinh ra ái. Khi ta hiểu điều này rồi, ta quan sát được tâm mình. Khi nhất là khi ta tu thiền, thì khi một cái gì nó làm cho ta khởi
[34:51]lên cái cảm giác bực bội hay dễ chịu, cái ta nhìn ra nó, chứ nó chưa kịp khởi lên cái tình cảm là ta đã nhìn ra nó rồi. Ví dụ bây giờ khi ta ngồi thiền thì ta bị cái đau chân. Vậy cái đau đó là gì? Cái đau đó là gì?
[35:16]Ai biết? Ai nói cái đau đó là thọ, đưa tay lên?
[35:24]Có một số người mấy chục. Còn những người không đưa tay lên thì nói cái đau là gì? Hả? Đó, đó ta mới thấy ta mới thấy Đức Phật ta vĩ đại. Thì hôm nay sư phụ nói lại nha, cái đau đó không phải là thọ.
[35:46]Nó là trước cái thọ, nó mới sinh ra cái thọ. Cái thọ là cảm giác khó chịu.
[35:57]Cái khó chịu đó vô hình.
[36:02]Ta bị đau chân nên ta khó chịu. Cái khó chịu, phải không? Khó chịu rồi ta mới
[36:10]chán cái ngồi thiền. Chán cái ngồi thiền rồi ta mới tới cái hành động là gì? Bỏ không ngồi nữa. Tạo một cái nghiệp lười biếng, giãi đãi cho đời sau. Dễ sợ chưa? Nên cái đau là nó trước cái thọ, cái đau đó nó mới tạo ra cái cảm giác khó chịu, cảm giác khó chịu rồi ta mới ghét ngồi thiền, ghét ngồi thiền rồi ta mới kéo chân ra, là tới hành động là cái thủ á, kéo chân ra là cái thủ. Dễ sợ chưa? Như vậy cái đau chân đó là gì? Xúc, đúng như vậy, xúc.
[36:50]Xúc, đau chân đó là xúc. Xúc sinh thọ, thọ sinh ái, ái sinh thủ, thủ sinh hữu. Đó, cái chuỗi đây là khoảng giữa của 12 nhân duyên, nhớ cái này cho kỹ. Nha, cái đau chân là xúc, nhớ như vậy, đó là có một cái sự tiếp xúc. Rồi cái sự tiếp xúc nó mới gây một cái cảm giác khó chịu, cái khó chịu này nó vô hình. Rồi cái khó chịu này mới làm cho ta ghét ngồi thiền, không thích ngồi nữa. Rồi cái ghét đó là ái, ái mới đưa đến thủ là hành động là cái gì? Kéo chân ra. Khi thầy mới lại nói hỏi, vị thầy đến nói: "Sao sao bỏ chân ra?", lườm ông thầy một cái. Đó là tâm tâm gì? Đó, thù hận, ghét bỏ rồi đó. Tại sao cuộc đời tôi đang hạnh phúc như vậy bắt
[37:47]tôi vô đây ngồi thiền đau chết mồ luôn? Đó, vậy. Đó là cái chuỗi của những cái cái cảm giác là như vậy. Nhưng khi ta ngồi thiền mà đến tâm ta bắt đầu thanh tịnh thì khi ngồi một lát cái đau nó cũng hiện ra. Khi nó đau hiện ra rồi thì cái gì phát sinh kế tiếp?
[38:13]Hồi nãy mới nói rồi quên rồi? Khó chịu. Nhưng khi tâm ta thanh tịnh rồi, cái khó chịu này không xuất hiện nữa. À! Tức là cái sức thanh tịnh của tâm nó diệt không cho cái khó chịu khởi lên. Đó là cái khác nhau giữa cái người có ngồi thiền có kết quả và người không ngồi thiền không có kết quả. Đau, nhưng không khó chịu. Cái cảm giác bị tiêu diệt, bị khống chế. Ở đây ai ngồi được tới mức đó rồi? Cũng có đó chứ không phải không đâu. Ngồi lâu rồi là có cái tình trạng đó.
[38:53]Biết là đau á, mà nó không khởi lên cái sự khó chịu. Do nó không khởi lên sự khó chịu, cho nên mình có ghét ngồi thiền không? Không. Không bị cái tình cảm ghét ngồi thiền, mà không ghét ngồi thiền thì có thò tay nắm chân kéo ra không? Không, không, không thủ. Và như vậy, ta tiếp tục gì? Ngồi thiền, tiếp tục tinh tấn, tiếp tục tạo cái thiện nghiệp cho những kiếp sau. Đây cái khác nhau giữa người ngồi thiền tâm được thanh tịnh và người không được thanh tịnh. Nên khi ta ngồi thiền bắt đầu chân đau mà mình thấy mình muốn xả, tự động nó muốn xả, cái muốn xả đó là cái tình cảm, là cái thủ bắt đầu nó chuẩn bị là do ta bị cái khó chịu.
[39:35]Đó là biết là mình đây cái mức độ còn, còn thấp. Đừng có nản nha, biết mình còn thấp. Còn cái người mà ngồi thiền ổn rồi, thấy chân đau mà hoàn toàn không có cảm giác khó chịu. Cái cảm giác mà ngồi thiền không có cảm giác khó chịu khi chân đau á, có nhiều người nói: "Thưa Sư phụ, sao đau chân mà cái chân này sao nó không tới tâm con, cái đau không tới tâm con?" Có nhiều người họ nói một cách cách trực quan vì họ thấy rõ ràng: "Ủa, cái chân nó đau, nhưng mà toàn bộ cái tâm con trên đầu đồ không hề ảnh hưởng bởi cái đau này." Thì nếu mà nói trên 12 nhân duyên là cái thọ không khởi lên. Có cái xúc mà thọ không khởi lên.
[40:18]Vì tại sao cái thọ không khởi lên? Vì tâm ta thanh tịnh, nha. Cũng chưa phải định sâu đâu, nhưng mà trong mức thanh tịnh nào đó, nó chặn cái thọ lại. Đó là cái người thiền, trong cuộc sống cũng vậy. Trong cuộc sống, khi cái người mà tâm thanh tịnh, họ có cái xúc đó, nhưng không có cái thọ. Ví dụ như thế này, ví dụ như
[40:47]mình đi đường cái xe nó va va nhau thì thường là ta thấy hai người mà va xe nhau thì chuyện gì xảy ra? Sừng sộ lên phải không? Người này đổ lỗi người kia, thiếu điều muốn đánh nhau nếu mà không ai can. Vì giận lắm, mình đi mà tự nhiên người ta tông té bị trầy tay trầy chân, nó giận ghê lắm. Cái đó là tông nhau gọi là cái gì? Xúc. Phải không? Rồi cái cái mà giận lên là cái gì? Không, ái. Ta quên mất còn cái khó chịu đó. Cái khó chịu làm trung gian, nó mới sinh ra cái ái là cái giận. Giận rồi là ái, ái mới sinh thủ, thủ là cái gì? Là chửi người ta, đánh người ta. Đó là tạo nghiệp. Đó, nên chỗ này chúng ta phải học cho kỹ là vậy.
[41:32]Cho nên va xe là xúc, làm cho mình trầy tay trầy chân là xúc. Rồi có cái cảm giác khó chịu, mà cái khó chịu nó đi nhanh quá, nó nó lập tức khởi lên cái giận cái tức liền. Cái giận cái tức đó là là ái. Rồi bắt đầu mới sừng sộ chửi người ta, mắng đánh người ta là thủ, nha. Thủ là tạo nghiệp. Bắt đầu hiểu chưa? Đó, rồi đó. Nên ở đây Nhưng mà cái người mình có tu thiền, nên khi bị va xe một cái, cũng té xuống trầy chân, mà không khởi lên cái khó chịu. Nó không động gì tới tâm mình hết trơn. Mà không có khó chịu thì mình có giận người ta không? Không. Trên mặt cứ tươi tỉnh té xuống rồi mà cứ cười cười
[42:13]cười cười như hoa hậu mà đang đi diễn vậy đó. Không sao cả. Thế rồi cái cái người kia họ cũng bực mình, nhưng họ thấy mình cứ cười cười cười cười, cái họ cũng không giận mình được. Cái mình không biết lỗi ai cái mình lại xin lỗi trước: "Nó là xin lỗi anh, xin lỗi anh." Không biết, mà thật ra không biết phải lỗi mình hay không hay lỗi cái thằng kia cũng không biết chừng. Nhưng mình không có giận, thì mình cũng xin lỗi trước. Nên mình không có cái thủ, không có cái tạo tạo nghiệp. Đó là cái quy trình cái cái tâm thanh tịnh nó chặn được cái thọ. Rồi cũng vậy, bây giờ ví dụ một cái cái xúc tích cực đi.
[42:44]Ví dụ có người
[42:48]bỗng nhiên họ tới họ cho mình 100 triệu. Có ai tới cho mình 100 triệu chưa cà? Ví dụ, ví dụ ví dụ ví dụ có người cho mình 100 triệu, hả cho? À quên, hôm qua ngày 20 tháng 10 ấy nhỉ? Rồi có ai cho mình cái gì không cà? Có, không cho gì được à? Thì cái việc người ta cho mình nghĩa là cái gì? Xúc. Xúc, nha. Sự tiếp xúc với cuộc sống. Thì gây ra cho ta cái cảm giác gì? Khi mình được tặng quà ngày 20 tháng 10 thì cái cảm giác gì?
[43:25]Sung sướng. Khi sung sướng rồi bắt đầu ta mới làm sao? Ái. Ta mới quý mến cái người tặng quà. Khi ta ái rồi ta mới thủ. Thủ tức là ta tạo nghiệp. Tạo nghiệp là sao? Là làm cái gì? À ta ôm họ vào lòng: "Ờ cảm ơn bạn," cái nọ phải không? Đó rồi là đó, free hug á, người ta ôm bạn. Đó là cái tạo nghiệp, đó vậy, đó cái quá trình. Nhưng mà khi ta tu thiền, bây giờ cái ngày đó họ tặng ta món quà rất là quý, nhưng mà ta không bị cái cảm giác sung sướng khởi lên.
[44:00]Lòng bình thản, nhưng mà ta trên cái lý trí đạo đức thì ta biết ơn. Ừ ta biết ơn, ta tôn trọng cái hành vi tặng quà đó, nhưng mà bằng lý trí, không bị cảm xúc, không bị cái cảm giác là là là sung sướng, vì do cái tâm thanh tịnh nó chặn lại mất rồi, không cho cái cảm giác sung sướng. Cho nên khi ta biết ơn cái món quà đó, biết ơn cái cử chỉ đó, ta chừng mực lại, không có cái thủ quá đáng, không có cái hành vi tạo nghiệp quá đáng. Nên có những cái người vậy, họ muốn dụ một cô gái thì họ sao? Họ tặng quà. Cô kia sung sướng rồi sao? Ái cái ông đó luôn. Thế là họ dụ được người ta. Còn nhưng mà không ngờ cô này cô có dự cái khóa thiền ở Pháp Vân,
[44:47]cho nên đem cổ tặng quà quá chừng, nhưng mà cổ không sung sướng. Cổ chỉ biết ơn thôi, rồi sau đó cổ đem cái món quà, cái tiền của ông đó cổ đem cổ đem cổ cúng dường vào chùa. Xong chuyện, hết luôn. Nó tạo ra một một cái thủ, không? Cái thủ rất là thiện. Đem quà nó tặng, đem cúng dường, xong chuyện, chả nợ nần ai cả. Phước bao nhiêu cho ông hưởng đó, rồi thôi xong, hết, không bị. Đó như vậy nãy giờ ta hiểu rồi phải không? Hiểu rõ vấn đề rồi, vậy đó. Nhưng cái giá trị của thiền của ta là hay cái là nó chặn cảm xúc. Thế là còn lại, khi không có cảm xúc, thế là ta vẫn tiếp xúc với cuộc đời, giữa mọi điều buồn, thương, giận, ghét của con người,
[45:32]giữa mọi điều thiện, ác, tốt, xấu của con người, nhưng mà ta không bị cái cảm xúc. Cho nên chỉ còn lại cái gì trong tâm mình? Lý trí, đạo lý, đạo đức. Ta chỉ còn lại lý trí, đạo lý, đạo đức để ta ứng xử lại với cuộc đời trong cái cách mà tốt đẹp nhất, chứ không bị cảm tính, nha, cảm tính. Lát nữa ta sẽ nói về cái cảm tính là gì. Nghe bài này thích không ạ? Vui ha, đời cuộc sống mà.
[46:14]Nãy giờ nghe như vậy chứ có ta có thấy định nghĩa cái thương và ghét là gì không? Không, vẫn chưa định nghĩa được phải không? Và mãi mãi không định nghĩa được. Không định nghĩa được. Cái tình cảm nó có một cái tính chất là vì nó là một hành động nha, hành động của tâm. Thương là một hành động, ghét là một hành động. Mà hễ đã hành động tức là làm việc, làm việc thì thì mất cái gì?
[46:43]Khi ta làm việc nhiều thì ta mất cái gì? Ta hao cái gì? Năng lượng nha, hao năng lượng.
[46:52]Dù như người đi tới đi lui hoài cũng là hành động, cũng hao năng lượng, rồi người làm lụng tay chân hoài cũng phải hao năng lượng. Và tình cảm thương ghét là một loại hành động, cho nên cũng làm hao, hao năng lượng trong tâm hồn ta. Mà khi hao như vậy thì ta có cảm giác gì? Mệt, đúng. Khi mệt rồi thì ta phải làm sao? Nghỉ, nghỉ, nhớ như vậy. Cho nên không ai thương ai mãi mãi được. Phải có lúc tạm ngưng yêu.
[47:24]Đó là quy luật khoa học. Cho nên cái cái bà vợ bả trách ông chồng: Hồi xưa anh nói anh thương tôi suốt đời, anh thương tôi từng giây từng phút, you love me with all your heart, nghĩa là yêu anh tất bằng tất cả trái tim. Mà sao bây giờ thấy ông ngồi trơ trơ, ông gặp tôi ông nhìn như người ngoài hành tinh, ông cầm tờ báo ông đọc hoài. Vậy là sao? Không còn yêu tôi nữa. Đó, bà không hiểu, không học được cái bài tình cảm hôm nay. Yêu nó mệt.
[47:55]Phải cho ổng nghỉ vài tháng không yêu rồi bắt đầu ổng mới từ từ ổng yêu lại nha. Chứ đừng đòi ổng yêu lát là ổng tự tử ổng chết à. Ổng mệt quá ổng tự tử ổng chết à. Nhớ nha, mệt quá người ta tự tử người ta chết. Ví dụ thế này, ví dụ ta rơi xuống vực thẳm cái ta bàn tay ta bấu vào được cái bờ đá nên ta không rơi. Nhưng mà bấu được bao lâu?
[48:21]Ta bấu được ta nắm hoặc là ta nắm được cái này luôn đi, nắm được cả cánh tay. Lát sau từ từ người đó buông. Chết liền. Biết buông là chết nhưng phải buông. Vì sao vậy? Vì quá mỏi mệt. Lúc đó thà chết chứ cái mỏi mệt chịu hết nổi. Nhớ như vậy, yêu cũng vậy. Bắt ai yêu mình mãi người ta sẽ tự tử người ta chết.
[48:45]Đó là quy luật, đó là quy luật. Cho nên khi mà mình thấy ai thương mình nhiều quá, cố gắng tránh để cho người ta nghỉ ngơi một thời gian. Nhớ như vậy.
[49:01]Hôm trước ở Tương Mai ta học cái bài gì? Bài gì? Phí phạm. Trong đó có một cái phí phạm gì? Tình cảm của người khác đối với mình, nha. Đó, thấy người ta thương mình rồi cứ đòi hỏi. Đó là một sự phí phạm mà làm người ta mệt, mà người ta mệt rồi người ta chán. Ví dụ như hôm trước Thầy có nói về lòng tôn kính Phật cũng là một gì? Một tình cảm, phải không ạ? Và một tình cảm đó là một hành động. Mà đã là một hành động thì nó cũng phải phải mệt. Đó, nhớ là như vậy. Mà cái lòng tôn kính Phật á nó là một hành động mà hành động mạnh mẽ dữ dội chứ nó không phải là một hành động thường thường. Cái tình cảm tôn kính Phật nó là một cái gì khốc liệt dữ dội mạnh mẽ vô cùng.
[49:53]Nó còn hơn cả mọi cái tình yêu trên đời này nữa. Do đó nó làm cho ta rất là hao năng lượng, đúng không ạ? Hao năng lượng. Nên khi mà ta lễ Phật, khi ta hiểu được lòng tôn kính Phật là thế nào rồi thì đừng có khờ dại mà khởi lên cảm xúc, nó sẽ không bền và nó mệt cái nó bỏ à. Ta chỉ cần ý niệm thôi. Là khi mình lễ Phật mình biết rằng mình tôn kính Phật tuyệt đối, vậy thôi. Không cần cảm xúc. Vậy mà nó bền, vậy mà nó bền.
[50:31]Ở trên cuộc đời, thỉnh thoảng ta gặp những con người mà họ có tính cách mạnh mẽ, cuốn hút, gây ảnh hưởng người khác. Ngược lại, có những người giống như họ nhạt nhạt, mờ mờ, mình ở gần bên họ cũng không thấy gì đặc biệt. Mình họ mình cũng không quan tâm gì đến họ lắm. Đúng không ạ? Đúng không? Có những người họ xuất hiện cái mình thấy mình bị hút liền. Nhưng có những người họ xuất hiện mình không để ý lắm. Đúng không ạ? Ủa, sao không ai đồng ý hết trơn gì kìa?
[51:12]Thế cái người mà khi họ xuất hiện cái tự nhiên mình thấy có cái gì nó mạnh mẽ, có cái cuốn hút, nghĩa là gì? Nghĩa là họ mạnh. Tâm hồn họ mạnh. Ánh mắt họ mạnh. Cái sức sống họ tràn ngập ra. Nghĩa là họ mạnh. Mạnh tức là gì? Nhiều năng lượng, đúng không ạ? Còn cái người mà mình gặp họ mình thấy họ nhạt nhạt nhạt nhạt, tức là họ yếu. Họ ít năng lượng của nội tâm. Ít năng lượng của nội tâm. Còn cái người mà ta gặp ta thấy nổi bật lên liền, mình hút liền vì người đó mạnh, tức là nhiều năng lượng của nội tâm. Vậy mình thích mình là người có nhiều năng lượng nội tâm hay là ít năng lượng nội tâm? Đó, mình thích mình là người có nhiều năng lượng nội tâm.
[52:02]Ví dụ tại sao một người đó đứng lên hát, mình thích liền? Ngôi sao, có những ngôi sao ca nhạc, khán giả bị cuốn hút liền, thích liền. Mặc dù hát rất dở, hát trật lất. Kêu hát live là chết, thà hát nhép thôi chứ không hát live được. Cho nên có câu chuyện các cái ông đạo diễn âm nhạc, ông bầu nói: Khi nào anh mời cho tôi ca sĩ này, ca sĩ này, ca sĩ này, ổng nói: Tôi thiếu điều tôi đập đầu vô tường tôi tự tử luôn á. Tại tôi biết mấy người đó hát không được. Họ hát phải hát trong phòng thu, sửa đi sửa lại rất là kĩ, rất là vất vả cho cái người kỹ thuật phòng thu. Còn mà đứng lên hát xa sống vậy là sai hết. Nhưng mà bởi vì sao?
[52:39]Công chúng thích. Thế tại sao công chúng thích? Vì họ phát ra cái năng lượng của nội tâm và họ thành ngôi sao. Chỉ vì vậy chứ không phải là họ giỏi chuyên môn. Rất nhiều người giỏi chuyên môn mà không ai thích. Xuất hiện trước sân khấu xong rồi chìm mất luôn. Nhưng mà cái người mà có trình độ thì biết người này giỏi, nhưng mà họ chìm mất luôn. Vì đa phần công chúng không không thích. Còn cái người nào vừa hát hay, giỏi chuyên môn mà lại có cái sức mạnh của nội tâm thì đó là tuyệt vời, một ngôi sao đúng nghĩa, đúng nghĩa là như vậy. Thì bây giờ, ta rất mong muốn mình có cái năng lượng của nội tâm phải không ạ?
[53:23]Để ta có thể sống một cuộc đời kết nối với mọi người, đem ảnh hưởng của điều thiện vào vào cho cho quần chúng, để tạo thành cái phước cho ta. Cho nên ta rất thích mình có nhiều năng lượng của nội tâm. Nhưng mà làm cách nào để ta có nhiều năng lượng của nội tâm?
[53:47]Ví dụ bây giờ ví dụ bây giờ là ta muốn mạnh cơ bắp thì ta phải làm gì? Vận động, phải không ạ? Vận động, hoạt động đi làm việc rồi thì cái cơ bắp ta mới mạnh lên được. Thì muốn mạnh nội tâm ta cũng phải cũng phải vận động nội tâm mình. Vận động nội tâm mình nghĩa là làm gì? Hành ấm của ta có nhiều loại hình hoạt động. Cho nên có nhiều người họ nói họ vận động não bằng cách họ đánh cờ, cũng là một cách họ vận động. Hoặc làm toán, làm văn, làm thơ. Đó, suy luận, sáng tạo, sáng tác, đều là những hành động nội tâm luyện tập cho nội tâm mình có năng lượng. Và trong đó, yêu ghét cũng là một hành động. Nhớ như vậy.
[54:36]Cho nên khi ta luyện cái tâm mình, ta luyện cái tình cảm mình yêu ghét thì nội tâm ta sẽ mạnh lên. Nhưng có những cái dạng yêu ghét ta càng tập chừng nào thì ta càng xìu chừng nấy, mất hết năng lượng luôn vì ta yêu ghét sai. Còn có những cái yêu ghét mà ta đúng, ta tập luyện được, huân tập được đúng thì nội tâm ta càng lúc càng mạnh lên. Ví dụ như ta cái tình cảm gì sẽ làm cho nội tâm ta mạnh lên? Đúng như vậy, tôn kính Phật. Nên cái người nào mỗi ngày lễ Phật mà có tác ý tôn kính Phật, không cần phải cảm xúc quay quắt đâu, chỉ cần ý niệm thôi, đó cũng là một loại luyện nội tâm cao cấp tột đỉnh.
[55:28]Thì lần lần ta sẽ thấy người đó xuất hiện trong cuộc đời có sức thu hút rất là lạ. Ví dụ như là năm ngoái mình cũng thấy người đó, mình thấy thường thường chả để ý. Nhưng năm nay gặp lại người đó cái bỗng nhiên mình để ý, mình thấy người đó có cái gì hay hay. Hay hay là rồi rồi đó, mình bị dính bẫy người đó rồi đó. Là vì người đó bắt đầu có năng lượng nội tâm rồi. Vì người đó suốt một năm qua lễ Phật nhiều, họ luyện được cái tình cảm rồi, tình cảm được, tình cảm chân chính nhất được khởi động mãi. Cho nên họ đang rèn luyện, mình là rèn luyện cơ bắp, cơ bắp mình càng lúc càng to càng to ra, bụng mình càng lúc càng bự bự ra, à quên, nhỏ lại chứ, thấy không?
[56:04]Thì thì mình mình mạnh cơ bắp, còn người kia họ luyện suốt một năm cái lòng tôn kính Phật, khi họ xuất hiện trước mặt mọi người, bỗng nhiên ta chú ý họ, ta thấy: Ủa, người này có cái gì hay hay hay hay ấy nhở? Nó hay như vậy. Ở trong đây đố mọi người biết Sư phụ chú ý ai?
[56:26]Cái câu trả lời theo công thức, tức là người nào trong mấy năm qua mà thường lễ Phật với lòng tôn kính thì sẽ thu hút được cái sự chú ý của người khác. Thì như vậy, trong đây, ai là người mà mấy năm qua thường lễ Phật với lòng tôn kính thì Sư phụ sẽ chú ý người đó. Vậy là ai? Ai? Everyone. Mọi người ở đây đều làm cho Sư phụ yêu thương và chú ý cả. Ừm.
[56:58]Mà ở đây đó, bởi vì tất cả mọi người đều tích lũy được cái công đức và cái năng lượng của lòng tôn kính Phật trong mấy năm. Cho nên mình thấy ai cũng như ai nha. Khi mình bước vào hội chúng này rồi, các huynh đệ đều đáng yêu, đáng quý và bằng bằng nhau. Nhưng nếu tách một người trong đây đi ra, bỏ vào một cái cộng đồng khác, người đó nổi bật lên liền. Người đó nổi bật lên liền, vì cái cộng đồng kia người ta không có tôn kính Phật, người ta có phước quá khứ. Còn mình có mấy năm tôn kính Phật, mình bỏ vào cái cộng đồng kia, mình là người nổi bật nhất. Còn bước vô đây rồi thì ai cũng giống như ai nên mình cứ tưởng
[57:31]mình chìm, chứ sự thật tất cả mọi người mình đều nổi bật hết. Nổi bật mà cả Chư Thiên cũng đang nhìn xuống mà. Nhưng mà ở đây thì ai cũng nhiều cho nên ai cũng như nhau. Còn bóc một người bỏ ra chỗ khác là nổi lên liền, nổi như là danh ca liền vậy đó. Mặc dù ca dở nhưng nổi lên liền.
[57:55]Ở đây nè, hồi nãy ta nói là khi cái tình cảm nó mà được khởi động thì ta luyện tập cái thành ra cái ta có cái năng lượng trong nội tâm của mình. Nhưng ở đây cái đối tượng mà ta đặt cái tình cảm á, nó là ai thì ta có phước hay không? Để thành năng lượng hay không? Tại vì ta đặt sai thì ta mất năng lượng à. Giống như là ta đem tiền mà ta đi cho, cho nhằm cái ông đó ổng chỉ đánh bài và uống rượu thôi thì phước ta có không? Mất sạch luôn. Nhưng mà còn nếu ta đem tiền mà ta giúp cho cái người đang cơ khổ thì ta có phước không? Có, có chút xíu thôi. Nhưng nếu ta đem cái tiền đó ta giúp cho một cái người mà người đó họ đang tìm cách
[58:39]lan truyền đạo đức trong cuộc sống này, nhớ đạo đức nha, thì phước ta rất là lớn. Mà cái đạo đức đó phải hướng về vô ngã. Thầy vừa nói là khi ta đem tiền ta hỗ trợ cho cái người mà họ làm công việc lan truyền đạo đức trong cuộc sống là bất cứ người nào. Ví dụ cái người đó họ mua sách, mua đĩa họ đem tặng, đem biếu hoặc là những người đó họ có khả năng mà nối kết huynh đệ đạo tràng để cùng tu tập, vân vân, nhiều lắm nha. Bây giờ lại vậy, khi cái tình cảm thương ghét đó mà ta đặt đúng đối tượng thì phước ta tăng lên, năng lực nội tâm ta tràn đầy. Tình cảm thương ghét ta đặt đúng đối tượng, ta nói:
[59:23]"Ủa sao có cái ghét ở trỏng nữa?" Cũng có. Nha, khi ta ghét đúng ta cũng tăng được năng lượng, à lượng, à. Thương đúng cũng tăng được năng lượng. Ví dụ thế nói, thầy cho một cái ví dụ khác cho rõ, thầy nói ví dụ thế này. Ta cho tiền người khác có phải là việc phước không? Phải không? Không, không dám đâu. Cho người đó làm cái gì ấy vậy. Bây giờ ta đánh người khác phải là cái tội không? Chưa chắc à. Chưa chắc à. Vì trong trường hợp đó phải đánh thì cái đánh đó lại là có phước. Còn khi không có gì hết lại đánh người ta thì đúng là là có tội. Cho nên ta chưa kết luận tội hay phước, tùy cái đối tượng nữa.
[1:00:10]Thì thương ghét cũng vậy, tùy ta thương ghét cái đối tượng thế nào mà ta có phước hay không. Ta có phước hay không. Ví dụ như đối với Đức Phật, ta đặt cái lòng tôn kính Phật thì sao? Số một nha, công đức số một trên cuộc đời này. Thầy vừa nói chữ tôn kính Phật.
[1:00:33]Nhưng mà sự thật tôn kính không nó khô, cho nên ta phải thêm cái gì? Thêm cái gì? Thương. Như ánh Thái Dương tỏa ngàn phương, nghe không? Đạo lý bừng soi mọi nẻo đường, Phật cho con cả trời tươi sáng, tuyệt đối dâng Người nỗi kính thương. Kính và thương.
[1:01:02]Vì ta kính Phật là đúng, nhưng ta thương Phật làm cho giữa ta và Phật sao? Gần lại như cha và con. Nó khác, nên sư phụ hay gài cái kính thương Phật chứ không phải chỉ là kính không. Thì cái tình cảm vừa tôn kính vừa thương Phật như một người con thương cha, đó là một tình cảm đẹp, đúng đối tượng làm cho năng lượng của ta càng lúc càng càng dồi dào, càng tuôn trào, vậy. Ở trong cuộc sống này cũng vậy, những người mà ta biết là họ có tu tập, có thiện pháp, ta yêu thương họ, ta tôn trọng họ, đó là cái tình cảm thương ghét đặt đúng đối tượng, làm cho cái gì? Năng lượng trong tâm ta tràn đầy lên, phước ta nhiều lên, như vậy.
[1:01:50]Còn nếu ta đặt cái lòng tôn kính đó nhầm đạo sư, nhầm những người giả dối, không có thiện pháp, không có tu tập thì ta sẽ thấy tự nhiên thời gian mình héo hắt dần, mặt mình bớt tươi, đời sống mình bớt may mắn, là biết mình đặt cái tình cảm thương ghét nhầm người. Như cũng cùng nhau là Phật tử đi tu hết, mình tu chùa này họ tu chùa khác, nhưng một thời gian sau gặp lại mình thấy mặt họ khô, xơ xác là biết ngay là cái bậc thầy mà hướng dẫn cho họ không phải là con người thật sự là người tốt đâu. Cho nên họ đặt tình cảm với ông thầy đó, cái năng lượng người họ mất, không còn sức hút, khô dần dần, xơ xác lần lần.
[1:02:35]Còn nếu mình theo ông thầy nào mà càng ngày mình cảm thấy năng lượng nó dồi dào, gương mặt mình tươi tắn ra, biết rằng ông thầy đó là đúng, thầy đó có thiện pháp.
[1:02:47]Vậy mọi người ở đây có tươi tắn lên không kìa?
[1:02:55]Lỡ mà ai nói, bởi vậy cho hiểu điều này rồi là không cần chê sư phụ. Không cần chê sư phụ, đừng chê sư phụ mà chỉ nói vậy thôi: "Con tu theo thầy năm năm, giờ mặt con xấu hoắc à." Đó, đó là đó là một lời chê đau đớn hơn tất cả mọi điều nha. Chớ đừng có nói: "Sư phụ là gian ác, là dở", đừng có nói câu đó nó nó thẳng quá. Chỉ cần nói câu này: "Con theo sư phụ năm năm rồi nay mặt con xấu hoắc à", là xong rồi đó, là biết rồi. Trong Đạo Phật Chư Tổ có nói câu này:
[1:03:28]"Tình sanh thì trí cách". Cái tình cảm mà xuất hiện thì trí tuệ bị che lấp. Ừ mà người đời người ta hay nói câu gì? Là "Tình cảm lấn át lý trí", phải không ạ? Đó, còn trong Đạo thì hay nói là "Tình sinh thì trí cách". Tình cảm mà khởi lên rồi nó che lấp cái cái trí tuệ. Ví dụ cái đứa con gái nó về nói với ông bố: "Bố, con con với ảnh yêu nhau".
[1:03:57]Cái ông bố ổng nhìn cái thằng đó xong ổng nói: "Con hết người con lựa hả con? Lựa cái thằng du côn về nữa nó oánh con chết bây giờ". "Không có đâu bố, ảnh dễ thương lắm trời ảnh ngọt ngào ảnh tử tế lắm". Ông bố nhìn thấy: "Không con ơi, mặt thằng này thằng du côn". Nhưng mà cái cô gái làm sao? Nói: "Bố không cho con lấy ảnh thì con trốn nhà con đi". Thế là ông bố khuyên ngăn hết cách rồi không được đành phải cho cưới, cưới đúng lộ mặt ra thằng Sở Khanh đểu giả đào mỏ liền. Không bao lâu phải chia tay. Mà cái lúc mà nó yêu tha thiết rồi ông nói gì nói cũng không nghe. Trong đó Đạo Phật gọi là tình sinh thì trí cách.
[1:04:34]Ta đánh giá người không đúng nữa khi ta đã có lỡ có tình cảm với người người đó rồi. Nên trong cái nghiệp vụ của tình báo, họ dạy cái người điệp viên là gì? Không được có tình cảm với ai hết. Nói ngọt ngào, ngọt hơn đường, nhưng không bao giờ được thương ai, vì thương rồi không đánh giá người đó được, không biết thằng đó nó phải giặc gài vô hay không mà nó ngọt ngào nó tử tế, thì mình bị cái ngọt ngào tử tế nó chinh phục cái mình tin nó, gọi là tình cảm lấn át lý trí, không đánh giá được. Trong khi nếu mà mình không bị cái tình cảm, mình phát hiện ra cái việc mà nó ngọt ngào nó tử tế với mình có
[1:05:10]vấn đề, chứ không phải là của lòng tốt, mà nó đang chiếm cảm tình với mình. Mà tại sao họ phải chiếm cảm tình mình? Có phải mưu đồ hay không? Đó, đó là trong cái an ninh điệp viên người ta phải học như vậy. Nói như vậy, trong Đạo Phật mình cũng nói câu đó, ngoài đời cũng vậy, tình sinh thì trí cách. Vì vậy hồi nãy ta nói vậy, khi ta gặp một cái chuyện đau đớn cái ta khởi lên cảm giác khó chịu. Nhưng mà cái người tu thiền thì sao? Không bị cảm giác khó chịu. Thì bây giờ tới mức độ cao hơn, ta không bị cái tình cảm luôn nữa, không bị khởi lên cái tình cảm thương ghét. Hồi nãy là cái tâm thanh tịnh đủ để diệt cái khó chịu
[1:05:58]để ta không xả thiền, hay cái cái tâm thanh tịnh diệt cái khó chịu để ta không giận ghét gây gỗ với cái người va xe. Thì bây giờ bắt đầu cái mức độ nó sâu hơn, nó diệt luôn cái tình cảm đó luôn, không thương ghét lặt vặt. Ta thương ai chỉ vì lòng từ bi mà thôi, không có cái thương ghét lặt vặt. Là cái mức độ mà cái định nó sâu hơn thì nó diệt luôn cái tình cảm đó luôn, chỉ sống với gì? Đạo lý, đạo đức, trí tuệ mà mà thôi, vậy. Nhưng mà nói nếu nói như vậy khô quá không? Nói: "Không". Bởi vì cái trí tuệ, cái lòng từ bi của một người tu tập làm cho người đó sao?
[1:06:43]Đẹp như một cánh hoa, mềm như một làn sương, êm dịu như một cơn gió. Nên ta đến gần cái người mà họ không có tình cảm thương ghét nhưng họ có lòng từ bi và trí tuệ, ta vẫn có cảm giác rất là dễ chịu, hạnh phúc, vì họ cẩn thận đối với ta lắm, họ sợ ta buồn, họ nâng niu, họ chăm sóc, họ tinh tế quan sát cho ta, làm cho ta cũng có hạnh phúc lắm. Nhưng mà cái hạnh phúc và cái tình yêu thương đó, nó không phải là một loại mà tình cảm thương ghét lặt vặt như kiểu trước kia nữa, vậy thôi, như vậy. Nên ta sống gần một bậc thánh nhân, ta sẽ cảm thấy cái hạnh phúc là vậy. Thấy giống như người đó cao vời vợi,
[1:07:27]xa xa, nhưng lại rất là gần gũi, ấm áp, là như vậy. Ta đã gặp chưa? Ở đâu có vậy cà? Ai chỉ cho sư phụ đi tìm tới với? Nó có hai cái này, nó có hai trạng thái cái bản lĩnh này. Ví dụ cái người mà kém bản lĩnh á thì cái tình cảm nó lấn át lý trí, phải không ạ? Còn cái người có bản lĩnh á thì lý trí kiểm soát tình cảm. Nha. Ta kém bản lĩnh thì ta để cho gì? Tình cảm lấn át lý trí ha. Còn ta có bản lĩnh thì ta có gì? Lý trí kiểm soát tình cảm. Như vậy, vậy ở đâu ra cái bản lĩnh đó? Ta thích ta là tình cảm bị lấn át lý trí hay là ta thích ta có lý trí kiểm soát tình cảm? Ta thích ta có lý trí kiểm soát tình cảm.
[1:08:22]Mà muốn có cái lý trí mạnh để kiểm soát tình cảm thì ta phải có cái gì? Có phước, có tu, có thiền định. Nên cái người mà tạo được nhiều việc phước, có tu tập thiền định thì họ cũng còn thương ghét chứ chưa hết đâu. Nhưng mà làm sao? Họ có cái sức mạnh của lý trí, nên họ kiểm soát được tình cảm. Nên thương người đó, vì vậy vừa chừng rồi. Vì sao vậy? Vì cái tình thương yêu là nợ nần ở đời trước. Khi ta gặp một người tự nhiên ta thương liền, là bởi vì sao? Vì ta mắc nợ đời trước. Cái câu nó trả lời là như vậy. Nhưng mà nếu ta không có tu tập thì cái nợ đời xưa nó thành cái tình cảm đời này, ta bị mù quáng, làm bậy và không biết hậu quả.
[1:09:16]Còn nếu ta có tu tập, ta có cái lý trí, cho nên ta gặp lại một người ta thương nhưng ta có lý trí ta biết thôi vừa chừng, ta cũng bày tỏ cái tình cảm, cũng trả những ân nghĩa, nhưng mà trong chừng mực đó thôi, không để đi xa không có hậu quả. Đó là như vậy, chứ còn cái thương ghét ai cũng phải có, bởi vì đời xưa ta ta ta ta ân nghĩa với nhiều người quá. Đó, nó là như vậy nha. Tình cảm do cái gì sinh ra?
[1:09:49]Tình cảm do cái gì sinh ra? Có ba cái nguồn mà tạo ra tình cảm đây nè: Một là do nghiệp đời trước, tức là cái tình thương yêu thương ghét á, một là do nghiệp đời trước, tức là đời trước có oán thù gặp lại ghét liền, đời trước có ân nghĩa gặp lại là thương liền. Rồi đó là nghiệp đời trước. Cái thứ hai là do cái gì? Do bản năng, bản năng. Ví dụ như một cái người có cái máu háo sắc thì cứ gặp người đẹp là thương, không cần biết gì hết, đó là máu háo sắc; hoặc là người có cái máu mê trai, thấy soái ca là mê, không cần biết gì, không cần ân nghĩa gì đời xưa, hễ soái ca là mê, nó vậy, đó là bản năng, tập khí, chứ không phải là nghiệp.
[1:10:34]Và cái thứ ba để tạo nên tình cảm là do đạo đức. Do đạo đức mà tạo ra tình cảm. Đạo đức mà tạo ra tình cảm nghĩa là sao? Nghĩa là ví dụ như mình gặp những người đó hay gặp một người đó, mình chả có cái nghiệp gì đời trước với họ, chả nợ gì đời trước với họ, mà cũng mình cũng chẳng có động tâm gì cái sắc đẹp của họ, nhưng mà trong cái đạo đức mình biết mình cứ phải thương họ, và thương đối xử một cách tử tế với mọi người trong cuộc đời, mình thương rất là nhiều, trải cái tình thương rất là bao la, và thương thực sự, thương sâu sắc, thương tử tế, nhưng mà cái thương đó của đạo đức, nó không phải của nghiệp mà cũng không phải của bản năng, khác như vậy.
[1:11:20]Ở đây chúng ta có gặp, có nghe cái chữ mà "tiếng sét ái tình" chưa? Tức là ta love someone at the first sight, vừa gặp mặt là thương liền, có chưa? Cái mà gặp cái thương liền gọi là tiếng sét ái tình đó, nếu mà nói theo nhân quả là gì? Là ân nghĩa đời trước, tình cảm đời trước trở lại, đã yêu thương nhau từ đời trước trở lại. Nhưng mà đó là nói cái nhân quả, nhưng mà muốn có nhân quả thì phải có cái duyên. Cái duyên là gì? Ta gặp một người, nhìn vào đôi mắt người đó đã thấy tình yêu trong đó rồi, đã thấy tình yêu thương của kiếp xưa còn nằm nơi đôi mắt đó. Thế là bây giờ dính lại liền nếu không có cái lý trí mà kiểm soát lại.
[1:12:09]Nhìn vào đôi mắt thấy cái tình yêu nằm vẫn còn nằm trong đó. Tức là kiếp xưa yêu nhau, kiếp này gặp lại, cái tình yêu vẫn còn nằm trong đôi mắt kia, thấy rõ. Nhưng mà sao? Thôi, nha, dùng đạo lý để mà cư xử. Nó hóa giải nhẹ nhàng, không có gì căng thẳng, rồi chuyển thành tình tình đạo, là như vậy. Đó là cái loại mà nghiệp đời xưa sinh ra cái tình cảm. Còn bản năng là bản năng tự nhiên con người, tự con người, chúng sinh đều phải có cái dục, tự chúng sinh, cho nên họ phải ái dục nhau. Trừ cho đến khi nào sinh lên cõi trời Sắc giới do chứng Sơ thiền hoặc chứng Tam quả A-na-hàm, từ đó trở đi thì họ dứt được cái dục, cái ái này.
[1:13:02]Còn bình thường trở lại, từ cõi đó trở xuống, cõi Dục giới trở xuống cho tới cõi người, cõi chúng sinh súc sinh thì ái dục là điều tự nhiên. Tự nhiên nó phải có, nhưng mà nó có nhiều tới mức độ nào thì ta biết người đó là thánh hay là phàm. Ví dụ cái người họ kiểm soát được tình cảm, họ chừng mực thì người đó đang đi về con đường thánh; còn con người nào bừa bãi bừa bãi, biết họ đang đi trở thành súc súc sinh. Nó vậy thôi. Cái người nào mà gặp ai cũng tán tỉnh, cũng mê, cũng yêu thì họ đang đi về con đường súc sinh, bừa bãi, bản năng hoàn toàn. Còn cái người biết suy nghĩ, biết kiềm chế, người đó đang đi về cõi cõi thánh.
[1:13:42]Còn cõi người là gì? Là đấu tranh, đấu tranh giữa hai cái đó, giằng xé. Nghĩa là ngày nào ta còn giằng xé đối với ái dục thì ngày đó ta còn là người. Còn ngày nào ta không giằng xé nữa, ta thoải mái luôn thì ta trở thành súc súc sinh; còn ngày nào ta không giằng xé nữa vì nó hết rồi thì ta là thánh. Như vậy nha. Đó, ta hiểu vấn đề ra vậy. Hồi nãy ta nhắc lại cái: bậc thánh á họ cư xử rất là tình cảm, nhưng lòng thanh thản và đầy lý trí. Đó là cái cách cư xử của thánh.
[1:14:23]Còn cái cảm tính là gì? Cảm tính là dễ động tâm thương ghét lặt vặt, gọi là cảm tính, nha. Đụng chút thương, đụng chút ghét, đụng chút thương, đụng chút ghét, gọi là người cảm tính nhiều, lặt vặt, không đáng, không đáng mà cũng động tâm thương ghét, gọi là cảm tính. Có cần phải ví dụ không? Nói vậy hiểu rồi nha, hết thời gian. Những tình cảm tiêu cực thì phải cẩn thận vì nó dễ tạo nghiệp. Những tình cảm tiêu cực phải cẩn thận vì nó dễ tạo nghiệp. Tình cảm tiêu cực là gì? Ghét, ha, giận, thù hận, khinh bỉ, phản bội, vân vân.
[1:15:07]Đó, những cái đó là những tình cảm tiêu cực. Còn những tình cảm tích cực: thương, ưa, tôn thờ, đó là những tình cảm tích cực. Hồi nãy có nói là cả cái ghét cũng có thể tạo phước là sao vậy? Cũng có thể tạo phước.
[1:15:27]Ví dụ thế này: Ví dụ ta nghe ai xúc phạm Bác Hồ thì lòng ta làm sao?
[1:15:39]Bình thản? Vậy là đúng hay không? Sai! Lúc đó ta đang gieo cái nghiệp để ta trở thành cây đá, thì cây đá nó mới vô tâm tới mức độ như vậy. Còn nếu ta là con người có đạo đức, khi thấy ai xúc phạm Bác Hồ ta phải căm ghét hoặc là căm thù. Cái điều căm thù đó là một đạo đức, là một tình cảm đúng. Ví dụ như ai phản bội quê hương, xúc phạm quê hương, ta phải làm sao? Cũng căm thù. Cái căm thù đó là một tình cảm đúng. Đừng nói tới chuyện mà xúc phạm Đức Phật nha, xúc phạm Đức Phật là vượt quá giới hạn không thể nào chấp nhận được nữa rồi. Nhưng mà ta căm thù không có nghĩa là ta làm sao? Ta manh động, không phải.
[1:16:32]Nhưng phải có tình cảm căm thù để đó, nhưng không có phải manh động. Vì sao? Vì mọi chuyện còn có luật pháp, có nhà nước nha. Những cái chuyện đó nhà nước, luật pháp có cái kế hoạch để xử lý. Nhưng mà lòng ta không được trơ trơ, không được bỏ mặc, không được kệ nó, không có được như vậy. Đó là những... mà đó là những tình cảm đúng làm cho con người ta mạnh mẽ lên. Thiếu sự căm thù đúng, ta cũng không thành tựu được cái năng lượng mạnh mẽ của tâm hồn. Ta nhớ như vậy nha, nhớ như vậy. Ta thương yêu đúng, ta tôn kính đúng làm cho ta có năng lượng; ta căm thù đúng cũng làm cho ta có năng lượng. Nhưng mà cái căm thù nó cũng là một loại tình cảm tiêu cực, cho nên phải cẩn thận.
[1:17:24]Cái căm thù đó, cái căm thù của một bậc thánh, căm thù của một con người thiện nó khác với cái căm thù của cái người tiểu nhân, người xấu tính, khác nhau. Nên ta căm thù những con người nào mà phản bội quê hương, người xúc phạm Bác Hồ, ví dụ vậy, thì cái nó là một tình cảm đúng, nhưng không có nghĩa là ta manh động, không nghĩa là ta sôi trào, không có nghĩa là ta vút vắt, ta loạn động, không phải, để đó thôi. Nhưng trong lòng phải có điều đó, trong lòng phải có điều đó, có sự căm thù để đó, vậy thôi. Cái căm thù đó làm cho ta có sức mạnh. Nhớ như vậy. Sư phụ nói điều này sẽ có nhiều người nghe không hiểu
[1:18:05]và sẽ phản bác, nhưng mà họ tu đi rồi họ sẽ hiểu những điều đó có trong cuộc đời này là như vậy. Thôi cũng hết giờ rồi nha. Thầy chúc cho các Phật tử
[1:18:18]tràn đầy tình yêu thương nha.